BIO? DA S LOGISCH! INTROLES VOOR DE

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "BIO? DA S LOGISCH! INTROLES VOOR DE"

Transcriptie

1 BIO? DA S LOGISCH! INTROLES VOOR DE 2 e GRAAD 1 LESUUR GIDS VOOR DE LEERKRACHT

2 2 BIO? DA S LOGISCH? - GIDS VOOR DE LEERKRACHT

3 BIO? DA S LOGISCH! DOELEN De leerlingen kunnen uitleggen wat bio inhoudt door enkele voorbeelden uit de biolandbouwpraktijk te beschrijven. De leerlingen kunnen bioproducten herkennen aan het biolabel. De leerlingen proeven de smaak van verschillende producten. De leerlingen staan stil bij de vraag Kies ik voor bio? De leerlingen verwoorden hun mening en luisteren naar de mening van anderen. AANSLUITING BIJ (DETAILS ZIE BIJLAGE EINDTERMEN) DE VAKOVERSCHRIJDENDE EINDTERMEN Milieueducatie Gezondheidseducatie Sociale vaardigheden Leren leren Opvoeden tot burgerzin Technisch-technologische vorming Muzisch-creatieve vorming WAT EN HOE Geert Hoste op video stelt bio in vraag en wil bioappeltjes insmeren met Niveavisage. We onderzoeken de smaak van bio en hoe we bio kunnen herkennen. We willen bespreken: Wat is biologisch? en Is bio logisch? LESVERLOOP (15 MIN) (10 MIN) (10 MIN) (15 MIN) (HUISTAAK) INTRO: VIDEO GEERT HOSTE, eindejaarsconferentie over De leerlingen bekijken een fragment uit deze conferentie. Ze zetten op een rijtje wat ze weten of denken te weten over bio. DE SMAAK VAN BIO: ETEN EN WETEN APPELSAP EN/OF KAAS Proevertjes laten de smaak van bio kennen. Leestekstjes geven achtergrondinformatie. De leerlingen lichten hun bevindingen en antwoorden kort toe. ZOEK DE MOL Opdracht: vind het niet-biologisch product. VIDEO: BIOLOGISCH Een videofragment licht de biologische productiewijze en de controle toe. 10 REDENEN WAAROM JE VOOR BIO KAN KIEZEN KIES JIJ VOOR BIO? Syntheseoefening met persoonlijke appreciatie BIO? DA S LOGISCH? - GIDS VOOR DE LEERKRACHT 3

4 VOORAF DOWNLOAD BIO-PROEVERTJES BIO-PRODUCTEN TIP DE MOL MATERIAAL TIP IN DE KLAS DE VIDEOFRAGMENTEN OP Zet ze op de harde schijf van de PC of brand een cd of dvd. Tijdens het les-item De smaak van bio worden bioappelsap en biokaas geproefd en gangbaar appelsap en gangbare kaas (op respectievelijk biologische of gangbare toastjes). Koop dit aan bij een kruidenier, in de supermarkt, een natuurvoedingswinkel of een bioboer met thuisverkoop. Zie Een 40-tal bioproducten of lege verpakkingen zijn nodig bij de opdracht Zoek de mol in de 2e ronde. Vraag enkele weken voor de les aan collega s en leerlingen die biologische voeding eten, om de verpakkingen van biologische producten bij te houden en de week voordien mee te brengen naar school. Dan kan je een selectie maken en dan moet je misschien geen speciale aankopen doen. De mol is een niet-bioproduct. We kiezen voor een ambachtelijk en/of een natuurproduct dat geen Biogarantie label draagt, waarop niet de vermelding staat gecontroleerde biologische productiemethode. Enkele voorbeelden van mogelijke mollen: - een klein flesje ambachtelijke balsamicoazijn (uit de supermarkt) - ambachtelijk bereide wafeltjes - natuuryoghurt (zonder fruitsmaak niet bio) bekers (2 per groep van 4 leerlingen) + borden + drinkrietjes (1 per leerling) een beamer en een laptop (of dvd-projector met tv-scherm) werkbladen voor de leerlingen (één bundel voor elke leerling) Brochures Bio in vraag. Met antwoord! met extra informatie voor de leerlingen. Gratis te bestellen bij BioForum (www.bioforum.be) of te downloaden van de site. Leg proevertjes, bioproducten en mollen vooraan op een tafel. Installeer de beamer en de laptop (of dvd-projector met tv-scherm). Herschik de tafels en de stoelen in de klas zodat de leerlingen in groepjes van 4 aan de tafels kunnen zitten. 4 BIO? DA S LOGISCH? - GIDS VOOR DE LEERKRACHT

5 INTRO: VIDEO GEERT HOSTE (15 MINUTEN) Ga aan de tafels zitten in groepjes van 4 leerlingen. Kijk naar de video. Beantwoord de volgende vragen: (Invulfiches: zie werkbladen) De leerlingen mogen per groepje overleggen. De antwoorden die de leerlingen geven, zullen niet volledig zijn. Dat is niet erg. Deze vragen worden tijdens dit lesuur nog beantwoord. Zeg dit ook duidelijk aan de leerlingen. Hieronder extra info die het geheel kan situeren maar het is niet de bedoeling om dit als leerstof te doceren. INFO Wat is biologische voeding? Enkele voorbeelden van begrippen die verbonden worden met bio: dierenwelzijn, geen synthetische bestrijdingsmiddelen, natuurlijke bestrijding, controle, boerderijwinkel, natuur en milieu, geen kunstmest, vruchtwisseling, gezondheid, lekker... INFO Geert Hoste stelt: De verrimpelde appels: o verhuizen naar het biorek o smeer ze in met Nivea-visage DE BIOLOGISCHE TEELT WORDT GECONTROLEERD De biologische productie van plantaardige en dierlijke producten is wettelijk vastgelegd op Europees niveau en bekrachtigd in de Belgische wetgeving. Alle regels waaraan de biologische landbouwer zich moet houden, vind je gedetailleerd terug in zogenaamde lastenboeken. Niet alleen de productie zelf (geen kunstmest of pesticiden, geen antibiotica in het voer...) ligt vast. Ook de manier waarop de controle moet gebeuren is bepaald. Het zijn de controleorganisaties die nagaan of de normen worden nageleefd. De controleurs bezoeken telers, verwerkers en winkeliers. Ze nemen stalen voor analyses en ze vragen alle nodige documenten op die de biologische kwaliteit moeten bewijzen. Ze volgen dus het hele traject van een product: van het veld tot op je bord. In België zorgen twee gespecialiseerde, onafhankelijke organisaties voor de controle en de certificering van de producten van biologische landbouw: Blik en Ecocert. Ze zijn allebei erkend door het ministerie van Landbouw en geaccrediteerd door het ministerie van Economische Zaken. Ze krijgen op hun beurt nog eens controle van de overheid om ervoor te zorgen dat ze hun werk correct en goed doen. GLANSMIDDELEN ZIJN IN BIO NIET TOEGESTAAN Appeltjes opsmukken met een wasachtig product kan niet. Dat gebeurt bijvoorbeeld wel bij gangbare koffiebonen en sommige gangbare fruitsoorten BIO? DA S LOGISCH? - GIDS VOOR DE LEERKRACHT 5

6 INFO Ecologische voeding? Geert Hoste stelt: Een bioappel van bij ons is zes keer duurder dan een gewone appel die uit Nieuw-Zeeland komt. WAAROM ZIJN BIOAPPELS VAAK DUURDER? Biologische telers hebben meestal een lagere opbrengst per hectare die ze bewerken, precies omdat ze op een meer natuurlijke wijze fruit telen. Enkele voorbeelden: - De biofruitteler gebruikt geen herbiciden, maar zet mechanische apparaten in tegen onkruid (bv. de schoffelmachine), dat kost meer. - De biofruitteler gebruikt geen synthetische groeiremmers om scheutvorming tegen te gaan, maar hij snoeit overtollige scheuten manueel weg. Dat betekent geen milieuvervuiling en geen residu s op het fruit, maar meer arbeidsuren voor het snoeien, dus een hogere kost voor de bioappel. Dit illustreert dat de biologische fruitteler niet alleen aandacht besteedt aan de financiële opbrengst, maar ook aan bijkomende maatschappelijke aspecten: productkwaliteit, milieu,... Ten slotte betaalt hij ook voor de controles die garanderen dat de producten bio zijn. In Vlaanderen zijn er een 20-tal biologische fruittelers. Dat is niet veel. Daardoor kunnen specifieke kosten (de aankoop van apparatuur voor mechanische onkruidbestrijding, huur van bewaarruimtes,...) moeilijk verdeeld worden over verschillende fruittelers. Dat betekent dus hogere kosten voor deze biofruittelers. En die worden doorgerekend aan de koper van bioappels. Gangbare appels lijken goedkoop. Maar wat je in de winkel bespaart, daar draai je uiteindelijk toch voor op als belastingbetaler. Via milieubelastingen betaal je mee voor de vervuiling door onder meer de gangbare landbouw. Maar die prijs zit niet verrekend in wat je in de winkel betaalt voor gangbare producten. Als bioconsument betaal je dus eigenlijk twee keer. Eén keer bij de aankoop van het duurdere bioproduct, hoewel het milieu minder belast werd, en de tweede keer als belastingbetaler voor de gangbare vervuiling. Dat is niet fair. Het verklaart wel gedeeltelijk waarom Vlaamse bioappelen soms duurder zijn dan gangbare appelen uit Nieuw-Zeeland. Deze tips nog voor de prijsbewuste bioconsumenten: - koop seizoensfruit, dus appelen van augustus tot maart - koop rechtstreeks bij de fruitteler 6 BIO? DA S LOGISCH? - GIDS VOOR DE LEERKRACHT

7 DE SMAAK VAN BIO: ETEN & WETEN NODIG In bekers die gemerkt zijn met de letters A en B: - bioappelsap - gangbaar appelsap Op bordjes die gemerkt zijn met de letters A en B: - toastjes met biokaas - toastjes met gangbare kaas Elk groepje van 4 leerlingen krijgt twee bekers en twee borden met proevertjes. Elke leerling krijgt een drinkrietje. (10 MIN) Proef de proevertjes en lees de info-tekstjes. Vul de werkbladen in. Bespreek de bevindingen en de antwoorden per groepje of klassikaal. ZOEK DE MOL NODIG (10 MIN) Bioproducten en bioproevertjes en/of hun verpakkingen en de mol. De mol is een niet-bioproduct. (zie p. 4) ZOEK DE MOL Elke groep krijgt ongeveer 10 producten waarvan er één de mol is. De groep die als eerste de mol vindt, krijgt het bonuspunt. INFO HOE HERKEN JE EEN BIOLOGISCH PRODUCT? De termen biologisch en ecologisch, en de bijhorende afkortingen bio en eco, zijn in België voor alle plantaardige en dierlijke voedingsmiddelen wettelijk beschermd. Als je ze leest op een etiket of verpakking, mag je ervan uitgaan dat het ook werkelijk om een bioproduct gaat. Een bedrijf dat zijn product bio noemt zonder dat er controle aan te pas komt, is strafbaar. Omgekeerd kun je ervan uitgaan dat een product waarop niet staat dat het bio is, ook niet biologisch is. Open deuren intrappen? Toch niet. Denk maar aan de vele hoeve-, streek- of natuur producten. Die woorden zeggen dus niets over bio. Een hoevekip is daarom nog niet bio, natuurvlees is niet hetzelfde als biologisch vlees. Kijk dus uit met deze termen. Het leeuwendeel van de biologische producten herken je aan een label. In België is dat het Biogarantie label. Ook in het buitenland controleren gelijkaardige organisaties biologische producten. Op de volgende pagina zie je de belangrijkste Europese biolabels. Je vindt ze terug op ingevoerde bioproducten uit die landen, of ook op de Belgische producten die naar ginds uitgevoerd worden BIO? DA S LOGISCH? - GIDS VOOR DE LEERKRACHT 7

8 INFO Hieronder zie je de belangrijkste Europese labels voor biologische producten. Nederland Frankrijk Italië Duitsland Groot-Brittannië Biologisch-dynamisch Europees VIDEO: BIOLOGISCH (15 MIN) Kijk naar de video van Vitaya Eet wijzer. Beantwoord de volgende vragen. (Invulfiches: zie werkbladen) TIEN REDENEN WAAROM JE VOOR BIO KAN KIEZEN (HUISTAAK) Leerlingen kunnen kiezen vanuit diverse overwegingen: - gezondheid - milieufactoren zoals bodemzorg, waterbeheer - natuur: flora en fauna, biodiversiteit - smaak - arbeidsvreugde van de teler - dierenwelzijn - trendy - winkel vlakbij -... MEER INFO? Websites: Brochure: Bio in vraag. Met antwoord! Gratis te bestellen bij BioForum. Download: 8 BIO? DA S LOGISCH? - GIDS VOOR DE LEERKRACHT

BIO: ETEN & WETEN INTROLES VOOR DE

BIO: ETEN & WETEN INTROLES VOOR DE BIO: ETEN & WETEN INTROLES VOOR DE 1 e GRAAD 2 LESUREN GIDS VOOR DE LEERKRACHT 2 BIO ETEN & WETEN - GIDS VOOR DE LEERKRACHT BIO: ETEN & WETEN DOELEN AANSLUITING BIJ (DETAILS ZIE BIJLAGE EINDTERMEN) WAT

Nadere informatie

BIO: ETEN & WETEN INTROLES VOOR DE

BIO: ETEN & WETEN INTROLES VOOR DE BIO: ETEN & WETEN INTROLES VOOR DE 1 e GRAAD 1 LESUUR GIDS VOOR DE LEERKRACHT 2 BIO ETEN & WETEN - GIDS VOOR DE LEERKRACHT BIO: ETEN & WETEN DOELEN AANSLUITING BIJ (DETAILS ZIE BIJLAGE EINDTERMEN) De leerlingen

Nadere informatie

WERKBLADEN VOOR DE LEERLINGEN

WERKBLADEN VOOR DE LEERLINGEN BIO? DA S LOGISCH! INTROLES VOOR DE 2 e GRAAD 1 LESUUR WERKBLADEN VOOR DE LEERLINGEN 2 BIO? DA S LOGISCH? - WERKBLADEN VIDEO: GEERT HOSTE Wat is biologische voeding? Schrijf zoveel mogelijk termen op die

Nadere informatie

BIOBABBEL JR. INTROLES VOOR DE

BIOBABBEL JR. INTROLES VOOR DE BIOBABBEL JR. INTROLES VOOR DE 3 e GRAAD 1 LESUUR OF 2 LESUREN GIDS VOOR DE LEERKRACHT 2 BIOBABBEL JR. - GIDS VOOR DE LEERKRACHT BIOBABBEL JR. DOELEN AANSLUITING BIJ (DETAILS ZIE BIJLAGE EINDTERMEN) WAT

Nadere informatie

WERKBLADEN VOOR DE LEERLINGEN

WERKBLADEN VOOR DE LEERLINGEN BIO: ETEN & WETEN INTROLES VOOR DE 1 e GRAAD 2 LESUREN WERKBLADEN VOOR DE LEERLINGEN AAN TAFEL! OPDRACHT Tafelindeling Trek een etiketje met daarop de naam van een artikel en de prijs. Zoek het juiste

Nadere informatie

Velt vzw Vereniging voor Ecologische Leef- en Teeltwijze

Velt vzw Vereniging voor Ecologische Leef- en Teeltwijze Velt vzw Vereniging voor Ecologische Leef- en Teeltwijze Ecologische voeding en landbouw, moestuin, siertuin, milieubelei d,. Thierry Maréchal Milieu, Voeding en Gezondheid Biologische / Ecologische landbouw

Nadere informatie

Veelgestelde Vragen voor Biogarantie-winkeliers

Veelgestelde Vragen voor Biogarantie-winkeliers Veelgestelde Vragen voor Biogarantie-winkeliers Deze leidraad met vraag en antwoord bevat de basiskennis voor biowinkeliers en verkoopspersoneel. Een goede kennis van bio geeft immers vertrouwen aan jouw

Nadere informatie

YOGHURT GIDS VOOR DE LEERKRACHT

YOGHURT GIDS VOOR DE LEERKRACHT YOGHURT GIDS VOOR DE LEERKRACHT Met dank aan: Wilfried Platteau Katho Campus Roeselare (project Micromaat: Yoghurt) http://www.katho.be/hivb 2 YOGHURT - GIDS VOOR DE LEERKRACHT BIOYOGHURT LEEFT DOELEN

Nadere informatie

BIO PROEVEN BIORECEPTIE

BIO PROEVEN BIORECEPTIE BIO PROEVEN BIORECEPTIE 1 e GRAAD 1 DAG GIDS VOOR DE LEERKRACHT 2 BIOBUFFET - GIDS VOOR DE LEERKRACHT BIORECEPTIE DOELEN AANSLUITING BIJ ZIE BIJLAGE 3 WAT EN HOE? PRAKTISCH VOORAF 30-UTEN VERLOOP VAN DE

Nadere informatie

BIO: ETEN & WETEN INTROLES VOOR DE

BIO: ETEN & WETEN INTROLES VOOR DE BIO: ETEN & WETEN INTROLES VOOR DE 1 e GRAAD 1 LESUUR FICHES VOOR DE LEERLINGEN FICHE 1 - A WORTELEN Biowortelen van een bioboer die kiest voor natuur en milieu. Bio kiest voor natuur en milieu! De biowortelboer(in)

Nadere informatie

CERTISYS DE LANDBOUWER. VOLLEDIGE FYSIEKE CONTROLE alle percelen gebouwen/stallen dieren(welzijn) voorraden oogsten verwerkingsproces (eventueel)

CERTISYS DE LANDBOUWER. VOLLEDIGE FYSIEKE CONTROLE alle percelen gebouwen/stallen dieren(welzijn) voorraden oogsten verwerkingsproces (eventueel) DE LANDBOUWER VOLLEDIGE FYSIEKE CONTROLE alle percelen gebouwen/stallen dieren(welzijn) voorraden oogsten verwerkingsproces (eventueel) ADMINISTRATIEVE CONTROLE veeboek (voeding, geboorten, sterftes, diergeneeskundige

Nadere informatie

De uitgangspunten van bio Wegwijs in de termen en hun verklaringen: biologisch, ecologisch, bio-dynamisch...

De uitgangspunten van bio Wegwijs in de termen en hun verklaringen: biologisch, ecologisch, bio-dynamisch... VRAAG 1. WAT IS BIO EIGENLIJK? De uitgangspunten van bio Wegwijs in de termen en hun verklaringen: biologisch, ecologisch, bio-dynamisch... UITGANGSPUNTEN VAN BIO Kwaliteitsvoeding bieden op een natuurlijke

Nadere informatie

DE ETHISCHE MATRIX WERKBLADEN

DE ETHISCHE MATRIX WERKBLADEN DE ETHISCHE MATRIX WERKBLADEN 170 MILJOEN KIPPEN? KUNNEN WE DAT PIKKEN? DE ETHISCHE MATRIX: 170 MILJOEN KIPPEN, KUNNEN WIJ DAT PIKKEN? Respect voor: Welzijn Keuzevrijheid Rechtvaardigheid Boeren CEL 1

Nadere informatie

Schijf van Vijf-spel. Opdracht 4C. Opdracht

Schijf van Vijf-spel. Opdracht 4C. Opdracht Opdracht 4C Schijf van Vijf-spel Opdracht Doel: Introductie: 15 min. Opdracht 1: Opdracht 2: Kinderen worden bewust gemaakt van wat gezonde basisvoeding is. Dit zijn producten uit de Schijf van Vijf. Als

Nadere informatie

Activiteit 3: aan de slag met de waterfoodprint

Activiteit 3: aan de slag met de waterfoodprint Activiteit 3: aan de slag met de waterfoodprint Doelstellingen De leerlingen kunnen voor een menu berekenen wat de water- en ecologische voetafdruk is van de ingrediënten. De leerlingen kunnen voor een

Nadere informatie

Veelgestelde vragen over bio

Veelgestelde vragen over bio Veelgestelde vragen over bio 1. Biologisch? Wat is dat? 2. Organisch of biologisch? 3. Hoe herken ik een bioproduct? 4. Hoe zit het met de controle op 'biologisch'? 5. Waarom is bio duurder? 6. Hoe duurzaam

Nadere informatie

Seizoensgebonden, biologisch, lokaal of onverpakt... Welke appel kies ik? Zijn de keuzes die wij maken goed voor onze portemonnee of het klimaat?

Seizoensgebonden, biologisch, lokaal of onverpakt... Welke appel kies ik? Zijn de keuzes die wij maken goed voor onze portemonnee of het klimaat? Lesfiche Duurzame keuzes 3 de graad Seizoensgebonden, biologisch, lokaal of onverpakt... Welke appel kies ik? Zijn de keuzes die wij maken goed voor onze portemonnee of het klimaat? 1u Eindtermen: De leerlingen

Nadere informatie

Chocomelk. van eerlijke handel, biologische landbouw en lokale boeren! www.oww.be. Handel, uit respect.

Chocomelk. van eerlijke handel, biologische landbouw en lokale boeren! www.oww.be. Handel, uit respect. Chocomelk van eerlijke handel, biologische landbouw en lokale boeren! > Handel, uit respect. We slaan de brug tussen boeren uit Noord & Zuid! www.oww.be > Kiezen Kiezen voor nóg meer duurzaamheid Oxfam

Nadere informatie

Iedereen online, van 9 tot 99 jaar. Les 8 ... Skype: Online bellen. Deze iconen tonen aan voor wie het document is

Iedereen online, van 9 tot 99 jaar. Les 8 ... Skype: Online bellen. Deze iconen tonen aan voor wie het document is Les 8... Skype: Online bellen Deze iconen tonen aan voor wie het document is Leerkrachten WebExperts Senioren Leerlingen Achtergrondinformatie Achtergrondinformatie voor de leerkracht Waarom? Skype wordt

Nadere informatie

Les 1 woordenschat 2F. de markt de uitvinding favoriet waarde hechten aan waar voor je geld krijgen de consumptie de trend de claim

Les 1 woordenschat 2F. de markt de uitvinding favoriet waarde hechten aan waar voor je geld krijgen de consumptie de trend de claim Fris innoveert Woorden van deze les de markt de uitvinding favoriet waarde hechten aan waar voor je geld krijgen de consumptie de trend de claim de omzet innoveren Wat weet je al? Lees het woord. Kun jij

Nadere informatie

Vierde leerjaar. www.lessenpakket.be

Vierde leerjaar. www.lessenpakket.be Vierde leerjaar 4 Vrolijke kippen Doelen vaststellen hoe kippen leven in een biologisch bedrijf; enkele kenmerken van een biologisch legkippenbedrijf vernemen; tekeningen aanvullen i.v.m. een natuurlijk,

Nadere informatie

Wegwijs in de etiketteringvoorschriften Biologische Productie

Wegwijs in de etiketteringvoorschriften Biologische Productie Statiestraat 164 B-2600 Berchem-Antwerpen +32 3 287 37 60 +32 3 287 37 61 www.tuv-nord-integra.com info@tuv-nord-integra.com BE 0465 666 712 Wegwijs in de etiketteringvoorschriften Biologische Productie

Nadere informatie

Biologische landbouw Dirk Reheul - Guido Van Huylenbroeck

Biologische landbouw Dirk Reheul - Guido Van Huylenbroeck Biologische landbouw Dirk Reheul / Guido Van Huylenbroeck 1 Biologische landbouw Dirk Reheul - Guido Van Huylenbroeck 2004-2005 eerste zit Deel economie 1. Hoe ziet het VMS van de "beef chain" (vb. cursus)

Nadere informatie

Welke van de drie uitspraken is correct? Omcirkel het correcte antwoord (a, b of c).

Welke van de drie uitspraken is correct? Omcirkel het correcte antwoord (a, b of c). BELGISCHE FRIETJES: OEFENINGEN Welke van de drie uitspraken is correct? Omcirkel het correcte antwoord (a, b of c). 1. a. Vroeger at men frietjes uit een kartonnen bakje, nu uit een plastieken bakje en

Nadere informatie

Waar groeit mijn eten? handleiding

Waar groeit mijn eten? handleiding Waar groeit mijn eten? handleiding Uitgave: Amsterdams NME Centrum Waar groeit mijn eten? handleiding Ontwikkeld in opdracht van Vereniging Boerenstadswens Redactie/layout: Hans Wilschut, Marijntje van

Nadere informatie

Werkboekje. Natuur en milieu educatie. Groep 7. Naam: Fruit in de mix. Dit is een product van Stichting Vogelpark Avifauna

Werkboekje. Natuur en milieu educatie. Groep 7. Naam: Fruit in de mix. Dit is een product van Stichting Vogelpark Avifauna Werkboekje Natuur en milieu educatie Naam: Groep 7 Fruit in de mix Dit is een product van Stichting Vogelpark Avifauna Werkblad 1 Waar komt ons fruit vandaan? Vul 1. Teken het klassikale woordenweb die

Nadere informatie

Wat weet jij over biologisch en over de bodem?

Wat weet jij over biologisch en over de bodem? Met leuke vragen, opdrachten en experimenten voor thuis! Wat weet jij over biologisch en over de bodem? Biologisch, lekker natuurlijk! Heb je er wel eens over nagedacht dat alles wat je eet, van een plant

Nadere informatie

De milieu-impact van al deze overbodige kilometers verschilt van voertuig tot voertuig. Dit komt omdat niet elk voertuig evenveel CO 2

De milieu-impact van al deze overbodige kilometers verschilt van voertuig tot voertuig. Dit komt omdat niet elk voertuig evenveel CO 2 Groenten en fruit van het seizoen Wie door de groenten- en fruitafdeling van de lokale supermarkt loopt, krijgt vaak het gevoel dat de wereld aan zijn voeten ligt. Je vindt er boontjes uit Kenia, tomaten

Nadere informatie

De biobestedingen groeien tegen de algemene voedingstrend in

De biobestedingen groeien tegen de algemene voedingstrend in De biobestedingen groeien tegen de algemene voedingstrend in De biobestedingen groeiden in 2014 verder door terwijl de totale voedingsbestedingen voor het eerst sinds jaren daalden. Ruim negen op de tien

Nadere informatie

BIO: ETEN & WETEN INTROLES VOOR DE

BIO: ETEN & WETEN INTROLES VOOR DE BIO: ETEN & WETEN INTROLES VOOR DE 1 e GRAAD 2 LESUREN FICHES VOOR DE LEERLINGEN FICHE 1 - A WORTELEN Biowortelen die kiest voor natuur en milieu. Bio kiest voor natuur en milieu! De biowortelboer teelt

Nadere informatie

LES 4: Potverdorie, eet normaal

LES 4: Potverdorie, eet normaal LES 4: Potverdorie, eet normaal 1 Les 4: Potverdorie, eet normaal Vakken Zedenleer/godsdienst, economie, geschiedenis, aardrijkskunde, PAV Eindtermen Sociale vaardigheden, burgerzin, ICT, vakoverschrijdend,

Nadere informatie

Kansendossier Biologische producten en landbouw. België

Kansendossier Biologische producten en landbouw. België Kansendossier Biologische producten en landbouw België Biologische producten en landbouw in België De vraag naar bioproducten zit in België al enkele jaren in de lift en blijkt bovendien bijzonder crisisbestendig.

Nadere informatie

LESVOORBEREIDING ALGEMENE VAKKEN / VOEDING - VERZORGING

LESVOORBEREIDING ALGEMENE VAKKEN / VOEDING - VERZORGING LESVOORBEREIDING ALGEMENE VAKKEN / VOEDING - VERZORGING Campus Heverlee Hertogstraat 178 3001 Heverlee Tel. 016 39 92 00 www.khleuven.be Naam: Torfs Jolijn, Goossens Lore Jaar & vakkencombinatie: 3 e jaar

Nadere informatie

Meander. Aardrijkskunde WERKBOEK

Meander. Aardrijkskunde WERKBOEK 5 Meander Aardrijkskunde WERKBOEK 5 Meander Aardrijkskunde WERKBOEK Eindredactie: Carla Wiechers Leerlijnen: Mark van Heck Auteurs: Marc ter Horst, Jacques van der Pijl THEMA 4 thema 4 les 1 Wat eten

Nadere informatie

GEÏNTEGREERDE GEWASBESCHERMING IN DE WITLOOFTEELT INLEIDING EN WETGEVEND KADER

GEÏNTEGREERDE GEWASBESCHERMING IN DE WITLOOFTEELT INLEIDING EN WETGEVEND KADER GEÏNTEGREERDE GEWASBESCHERMING IN DE WITLOOFTEELT INLEIDING EN WETGEVEND KADER Marleen Mertens Afdeling Duurzame Landbouwontwikkeling (ADLO) INVLOED VAN GEWASBESCHERMINGSMIDDELEN Positieve effecten: Bijdrage

Nadere informatie

In een notendop. 1 De Visie van het Netwerk Stadslandbouw Antwerpen. Het Netwerk stadslandbouw Antwerpen is

In een notendop. 1 De Visie van het Netwerk Stadslandbouw Antwerpen. Het Netwerk stadslandbouw Antwerpen is 1 De Visie van het Netwerk Stadslandbouw Antwerpen In een notendop Het Netwerk stadslandbouw Antwerpen is Een netwerk van lokale boeren en andere betrokken partners Een aanspreekpunt voor Stadslandbouw

Nadere informatie

Betaalbaar bio in 6 stappen

Betaalbaar bio in 6 stappen Betaalbaar bio in 6 stappen Biologisch eten duur? Veel mensen denken dat biologisch eten niet in hun budget past. Ik heb dat ook heel lang gedacht. Tot ik ontdekte dat je door anders boodschappen te doen

Nadere informatie

Wist u dat... «Wie kiest voor Label Rouge gevogelte, kiest voor kwaliteit, dierenwelzijn en verantwoord maatschappelijk ondernemen»

Wist u dat... «Wie kiest voor Label Rouge gevogelte, kiest voor kwaliteit, dierenwelzijn en verantwoord maatschappelijk ondernemen» K B L A W T T L P A O H O C L S T N U T O M SM PL D W N Z N J LZ M K A A U L Wist u dat... «Wie kiest voor Label ouge gevogelte, kiest voor kwaliteit, dierenwelzijn en verantwoord maatschappelijk ondernemen»

Nadere informatie

Lespakket over verantwoorde voeding voor mens, dier en milieu. Lerarenhandleiding Groep 7 & 8

Lespakket over verantwoorde voeding voor mens, dier en milieu. Lerarenhandleiding Groep 7 & 8 Lespakket over verantwoorde voeding voor mens, dier en milieu. Lerarenhandleiding Groep 7 & 8 kunnen de definitie van voeding benoemen. weten wat de vier hoofdbestanddelen van voeding zijn en wat de functie

Nadere informatie

VIND JE TUSSEN DE LABELS JE VOEDING NOG? VIND JE TUSSEN DE LABELS JE VOEDING NOG? VIND JE TUSSEN DE LABELS JE VOEDING NOG? VIND JE TUSSEN DE LABELS

VIND JE TUSSEN DE LABELS JE VOEDING NOG? VIND JE TUSSEN DE LABELS JE VOEDING NOG? VIND JE TUSSEN DE LABELS JE VOEDING NOG? VIND JE TUSSEN DE LABELS BELPLUME www.belplume.be Belgisch keurmerk voor kippenvlees en eieren BELPLUME www.belplume.be Vaste eisen naar gezondheid en welzijn van de kippen BELPLUME www.belplume.be Eieren en vlees krijgen uniek

Nadere informatie

ECOWIJZER. Gids voor duurzaam en (h)eerlijk consumeren in Kruibeke. Bioproducten. Fairtrade. Lokale producten. Duurzame materialen

ECOWIJZER. Gids voor duurzaam en (h)eerlijk consumeren in Kruibeke. Bioproducten. Fairtrade. Lokale producten. Duurzame materialen ECOWIJZER Bioproducten Fairtrade Lokale producten Duurzame materialen Gids voor duurzaam en (h)eerlijk consumeren in Kruibeke Beste lezer Deze Ecowijzer is een initiatief van de Gemeentelijke Raad voor

Nadere informatie

Zintuigen. CC Naamsvermelding 3.0 Nederland licentie. http://maken.wikiwijs.nl/58369

Zintuigen. CC Naamsvermelding 3.0 Nederland licentie. http://maken.wikiwijs.nl/58369 Auteur Iris Kikkert Laatst gewijzigd 11 March 2015 Licentie CC Naamsvermelding 3.0 Nederland licentie Webadres http://maken.wikiwijs.nl/58369 Dit lesmateriaal is gemaakt met Wikiwijsleermiddelenplein.

Nadere informatie

EUROPEES PARLEMENT. Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbeleid. aan de Commissie landbouw en plattelandsontwikkeling

EUROPEES PARLEMENT. Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbeleid. aan de Commissie landbouw en plattelandsontwikkeling EUROPEES PARLEMENT 1999 2004 Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbeleid VOORLOPIGE VERSIE 2003/0002(CNS) 20 mei 2003 ONTWERPADVIES van de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbeleid

Nadere informatie

DOSSIER ERKEND VERKOOPPUNT HOEVEPRODUCTEN

DOSSIER ERKEND VERKOOPPUNT HOEVEPRODUCTEN DOSSIER ERKEND VERKOOPPUNT HOEVEPRODUCTEN Dossier Erkend Verkooppunt Hoeveproducten 1. WAT ZIJN HOEVEPRODUCTEN? 2. HET LABEL ERKENDE VERKOOPPUNTEN HOEVEPRODUCTEN 3. HOEVEVERKOOP IN CIJFERS 4. CONTACTPERSOON

Nadere informatie

LESPROGRAMMA LES 1. INTRODUCTIELES

LESPROGRAMMA LES 1. INTRODUCTIELES LESPROGRAMMA LES 1. INTRODUCTIELES Inhoud In de introductieles gaat u met de leerlingen aan de slag met het thema duurzaam en eerlijk eten. Samen met de leerlingen bekijkt u drie filmpjes die uitleggen

Nadere informatie

Educatief aanbod EVA vzw

Educatief aanbod EVA vzw Educatief aanbod EVA vzw Als je rond duurzame voeding wil werken, sta je er als leerkracht of jongerenwerker niet alleen voor. We bieden je educatief materiaal aan en je kan ook een deskundige medewerker

Nadere informatie

APPEL MIDDENBOUW GROEP 4/5/6

APPEL MIDDENBOUW GROEP 4/5/6 APPEL MIDDENBOUW GROEP 4/5/6 LESOPZET Samenvatting De leerlingen leren enkele appelrassen aan hun kenmerken herkennen. Daarbij wordt ingegaan op het verschil in sapgehalte van de verschillende appelrassen.

Nadere informatie

GROENTE & FRUIT LESPAKKET

GROENTE & FRUIT LESPAKKET MAAK KENNIS MET HET LESPAKKET LESPAKKET: MAAK KENNIS MET MAAK KENNIS MET HET LESPAKKET INLEESBLAD Beste leerkracht, Maak kennis met het Groente en Fruit lespakket van de Louis Bonduelle Foundation. Het

Nadere informatie

AUGURKEN MET SLAGROOM. Een evenwichtig menu samenstellen. Inhoud

AUGURKEN MET SLAGROOM. Een evenwichtig menu samenstellen. Inhoud Een evenwichtig menu samenstellen Inhoud Doelgroep Vakgebied Duur Materialen Doelen De leerlingen brengen hun eigen eetgewoontes in kaart en bespreken deze met elkaar. Daarna toetsen ze hun bevindingen

Nadere informatie

Opinieonderzoek. Inleiding

Opinieonderzoek. Inleiding Opinieonderzoek Inleiding Voor deze rapportage is gebruik gemaakt van twee opinieonderzoeken. Prominent in dit deel is het Onderzoek consumentenzorgen, Residuen bestrijdingsmiddelen van het Voedingscentrum

Nadere informatie

3 BSO. Handleiding bij de bundel veiligheid. Naam: Klas: 3 BSO Schooljaar:

3 BSO. Handleiding bij de bundel veiligheid. Naam: Klas: 3 BSO Schooljaar: 3 BSO Handleiding bij de bundel veiligheid Naam: Klas: 3 BSO Schooljaar: Inhoud INHOUD... 2 1. INLEIDING... 3 1.1. SPIN MET SPION, ASSOCIËREN ROND VEILIGHEID... 3 A. SPIN... 3 B. EVALUATIE... 3 2. ETIKETTERING

Nadere informatie

Handleiding voor de leerkracht

Handleiding voor de leerkracht Handleiding voor de leerkracht 1ste graad Benodigde tijd 10.15-13.00 u 2 lesuren + 1 uur om te eten en af te wassen Hoe en wat We spelen het Pim Pompoen kwartetspel en koken preisprei, wortelwolk, erwtenpesto,

Nadere informatie

Streekproducten en eten uit de buurt

Streekproducten en eten uit de buurt Spreekbeurt of werkstuk Streekproducten en eten uit de buurt Inhoud Stap 1. Ga zelf op onderzoek uit Stap 2. Streekproducten of gewoon producten uit de buurt Stap 3. Waarom zijn streekproducten zo bijzonder?

Nadere informatie

Kinderen zijn de consumenten van de toekomst. Als ze jong vertrouwd raken met het bestaan. van voedselproductieketens en de herkomst van

Kinderen zijn de consumenten van de toekomst. Als ze jong vertrouwd raken met het bestaan. van voedselproductieketens en de herkomst van Kinderen zijn de consumenten van de toekomst. Als ze jong vertrouwd raken met het bestaan van voedselproductieketens en de herkomst van ons eten, zullen ze deze kennis later bewuster laten meewegen bij

Nadere informatie

Infofiche 1. Melk kan je drinken, maar ook eten. Doelstellingen. De leerlingen weten wat zuivelproducten zijn.

Infofiche 1. Melk kan je drinken, maar ook eten. Doelstellingen. De leerlingen weten wat zuivelproducten zijn. Infofiche 1 Doelstellingen De leerlingen weten wat zuivelproducten zijn. De leerlingen kunnen peilen naar de kennis over melk en melkproducten en het melkverbruik. Melk is gezond. Het behoort in de actieve

Nadere informatie

Een portie chemie in je voedsel?

Een portie chemie in je voedsel? Een portie chemie in je voedsel? Je bent je er misschien niet echt van bewust dat voedsel heel wat met chemie te maken heeft, maar toch is het zo. Voedsel is immers opgebouwd uit vele verschillende soorten

Nadere informatie

Details van het voorstel en voorstel voor standpunt BioForum:

Details van het voorstel en voorstel voor standpunt BioForum: 1 Details van het voorstel en voorstel voor standpunt BioForum: Producenten Groepscertificering Vandaag moet elke individuele biologische marktdeelnemer onder biocontrole staan. Het voorstel van de Commissie

Nadere informatie

les VOOR secundair OndeRwijs

les VOOR secundair OndeRwijs les VOOR SEcundair onderwijs Potverdorie, eet normaal! Inhoud les over duurzame voeding, de klimaatproblematiek en oplossingen de basis is een interactief leergesprek van ca. 2 lesuren Deze en andere lesmappen

Nadere informatie

Les 5 : eigen familiegeschiedenis

Les 5 : eigen familiegeschiedenis LES 5 Les 5 : eigen familiegeschiedenis Achtergrondinformatie leerkracht: In deze les zoomen we in op de eigen familiegeschiedenis. Tijdens de eerste les kregen de leerlingen de opdracht zelf informatie

Nadere informatie

Kleur van het armbandje

Kleur van het armbandje Kleur van het armbandje Groepsleden (enkel voornaam)...... NMEC De Helix Meer feest, minder impact: 12-14 jaar (werkboekje) 1 Welke stap zet jij? 1. We houden van ons gemak en luxe. We laten ons vervoeren

Nadere informatie

Resultaten Panelonderzoek VOEDSELFRAUDE

Resultaten Panelonderzoek VOEDSELFRAUDE Resultaten Panelonderzoek VOEDSELFRAUDE 2015 September 2016 1 Wat is voedselfraude volgens consumenten? Bij verkoop van voedsel onjuiste informatie vermelden Dat er opzettelijk met ons voedsel gerommeld

Nadere informatie

Studiedag Biologische Marktcijfers

Studiedag Biologische Marktcijfers Studiedag Biologische Marktcijfers Programma 16u00: Voorstelling Fabriek voor de Toekomst Voeding - Pieter Vancoillie, coördinator voeding, POM West-Vlaanderen 16u10: Verwerking van biologische producten,

Nadere informatie

Ook getest op kinderen

Ook getest op kinderen Lesvoorbereiding Ook getest op kinderen Reclame graad 1 Print 1 keer het verhaal 'Het papieren kamertje'. Toon de logo's op het smartboard. Kies een recept uit het document kinderrecepten en zorg voor

Nadere informatie

Aardoliealarm in het bos

Aardoliealarm in het bos Landbouw graad 3 Aardoliealarm in het bos Lesvoorbereiding Print de stickers zoveel keer uit als je groepjes van 4 kunt maken. Aanwijzingen voor de indeling van de groepjes: zie verder. Als je niet over

Nadere informatie

WORKSHOP DOELGROEP. Lager Onderwijs 3 e graad. Secundair Onderwijs 1 e graad 2 e graad 3 e graad 4 e graad. Type ASO TSO BSO KSO

WORKSHOP DOELGROEP. Lager Onderwijs 3 e graad. Secundair Onderwijs 1 e graad 2 e graad 3 e graad 4 e graad. Type ASO TSO BSO KSO WORKSHOP NAAM ORGANISATIE TITEL WORKSHOP STUDIO GLOBO Aan Tafel! DOELGROEP Lager Onderwijs 3 e graad Secundair Onderwijs 1 e graad 2 e graad 3 e graad 4 e graad Type ASO TSO BSO KSO DBSO BuSO KORTE OMSCHRIJVING

Nadere informatie

PROFESSIONELE BACHELOR IN HET ONDERWIJS: LAGER ONDERWIJS LESONTWERP

PROFESSIONELE BACHELOR IN HET ONDERWIJS: LAGER ONDERWIJS LESONTWERP PROFESSIONELE BACHELOR IN HET ONDERWIJS: LAGER ONDERWIJS LESONTWERP Student: Charlotte De Baere.. Studietrajectbegeleider: Hilde Van Dael Mentor : Kim Van Cutsem FLLLEX: traject 2.2: student met bachelor-

Nadere informatie

Evolutie van de omzet op de belangrijkste markten in Europa

Evolutie van de omzet op de belangrijkste markten in Europa De biomarkt in België en Europa Paul Verbeke Augustus 2014 1. Algemeen In 2012 werd de markt voor bioproducten * in de EU-28 geschat op 22 miljard euro, een groei van 7,9% in verhouding met 2011. Ten opzichte

Nadere informatie

1 TECHNOLOGISCHE OPVOEDING LEERKRACHTENFICHE. Hoofdthema: elektriciteit / energie Onderwerp : Eenvoudige stroomkring maken Doelgroep: 2 e graad

1 TECHNOLOGISCHE OPVOEDING LEERKRACHTENFICHE. Hoofdthema: elektriciteit / energie Onderwerp : Eenvoudige stroomkring maken Doelgroep: 2 e graad 1 TECHNOLOGISCHE OPVOEDING LEERKRACHTENFICHE Hoofdthema: elektriciteit / energie Onderwerp : Eenvoudige stroomkring maken Doelgroep: 2 e graad Timing: 1 á 2 lestijden De les in het kort: De leerlingen

Nadere informatie

Smaaklessen kan een verdieping of een verbreding zijn op de lessen die u al geeft. Smaaklessen kan ook een bestaande les vervangen.

Smaaklessen kan een verdieping of een verbreding zijn op de lessen die u al geeft. Smaaklessen kan ook een bestaande les vervangen. www.smaaklessen.nl Welkom! sen zijn leuk en belangrijk, maar hoe past dit in het lescurriculum? Deze kreet is een veel gehoorde uitspraak van leerkrachten. De handleiding geeft u een beeld hoe u sen kunt

Nadere informatie

Waar groeit mijn eten? handleiding opwarmles

Waar groeit mijn eten? handleiding opwarmles Waar groeit mijn eten? handleiding opwarmles Uitgave: Amsterdams NME Centrum Waar groeit mijn eten? handleiding, opwarmles Ontwikkeld in opdracht van Vereniging Boerenstadswens www.boerenstadswens.nl Redactie/layout:

Nadere informatie

Zintuigen. CC Naamsvermelding 3.0 Nederland licentie. https://maken.wikiwijs.nl/58369

Zintuigen. CC Naamsvermelding 3.0 Nederland licentie. https://maken.wikiwijs.nl/58369 Auteur Iris Kikkert Laatst gewijzigd 12 augustus 2016 Licentie CC Naamsvermelding 3.0 Nederland licentie Webadres https://maken.wikiwijs.nl/58369 Dit lesmateriaal is gemaakt met Wikiwijs van Kennisnet.

Nadere informatie

Gebruikte bronnen voor de leerlingen: bundel verzorging - ziek zijn, instrumenten van een dokter

Gebruikte bronnen voor de leerlingen: bundel verzorging - ziek zijn, instrumenten van een dokter LESVOORBEREIDING ALGEMENE VAKKEN / VOEDING - VERZORGING Campus Heverlee Hertogstraat 178 3001 Heverlee Tel. 016 39 92 00 www.khleuven.be Naam: Torfs Jolijn, Goossens Lore Jaar & vakkencombinatie: 3 e jaar

Nadere informatie

Brussel en omgeving, België

Brussel en omgeving, België ondernemersmissie België Trends in de voedingssector 23 & 24 Mei 2016 Van Bio tot Duurzaam Kosten: 150 ( bij gebruik SIB voucher*) 1.650 (zonder gebruik SIB voucher) bedragen zijn incl. reis en verblijf

Nadere informatie

SMAAK EN CONSUMENTEN PARTNER VOOR PUBLIEK EN PRIVAAT ONDERZOEK

SMAAK EN CONSUMENTEN PARTNER VOOR PUBLIEK EN PRIVAAT ONDERZOEK PCG tot uw dienst HET PCG Het PCG is sinds 1977 actief in onafhankelijk praktijkonderzoek en voorlichting in de groenteteelt en biedt een ruime waaier aan diensten en adviezen voor telers en andere actoren

Nadere informatie

Tarieven 2015 Vlaamse gewest Controle van de biologische productiemethode. Producenten

Tarieven 2015 Vlaamse gewest Controle van de biologische productiemethode. Producenten Tarieven 2015 Vlaamse gewest Controle van de biologische productiemethode De tarieven zijn excl. BTW. De verplaatsingskosten & analysekosten zijn inbegrepen en zijn geldig voor het kalender jaar (01/01/2015

Nadere informatie

Gezonde voeding vmbo-b12. CC Naamsvermelding 3.0 Nederland licentie. http://maken.wikiwijs.nl/62382

Gezonde voeding vmbo-b12. CC Naamsvermelding 3.0 Nederland licentie. http://maken.wikiwijs.nl/62382 Auteur VO-content Laatst gewijzigd Licentie Webadres 07 June 2016 CC Naamsvermelding 3.0 Nederland licentie http://maken.wikiwijs.nl/62382 Dit lesmateriaal is gemaakt met Wikiwijsleermiddelenplein. Wikiwijsleermiddelenplein

Nadere informatie

Z O U T : TOP? ZOUT : STOP!

Z O U T : TOP? ZOUT : STOP! ZOUT : STOP! ZOUT : TOP? Zout, wat is dat nu eigenlijk? In feite is het zout dat we in onze voeding gebruiken natriumchloride of NaCl. Het element dat in deze formule voor problemen zorgt, is het natrium.

Nadere informatie

Fairsterk je kerk! Inleiding. Handleiding en achtergronden campagne De Fairste Kerk van Vlaanderen Versie 2013-2014

Fairsterk je kerk! Inleiding. Handleiding en achtergronden campagne De Fairste Kerk van Vlaanderen Versie 2013-2014 Fairsterk je kerk! Handleiding en achtergronden campagne De Fairste Kerk van Vlaanderen Versie 2013-2014 Inleiding In België, Nederland en Groot-Brittannië is het al een groot succes: FairTradeGemeenten.

Nadere informatie

Thema 7 Activiteit 5. medelln. en leerkracht

Thema 7 Activiteit 5. medelln. en leerkracht De leerlingen ontwerpen hun vlag op een los blad. 3 de leerjaar : Overzicht lesverloop 50 1 De leerlingen ontwerpen een persoonlijke piratenvlag. Ze stellen hun vlag voor aan hun medeleerlingen in een

Nadere informatie

Meten = weten Instructie voor leerkrachten

Meten = weten Instructie voor leerkrachten Meten = weten Instructie voor leerkrachten Dit opdrachtenblad Meten = Weten is ontwikkeld als een voorproefje voor het lespakket Zonnepanelen op school. Het opdrachtenblad is zelfstandig te gebruiken.

Nadere informatie

Het gedicht Kampioen

Het gedicht Kampioen Het gedicht Kampioen Bibliografie: Robben, J. (2009). Zullen we een bos beginnen? Breda: De Geus. Thema: gekke talenten Korte inhoud: Gekke talenten zoals het maken van de lekkerste spaghettipindakaaskoffie,

Nadere informatie

Derde leerjaar. www.lessenpakket.be

Derde leerjaar. www.lessenpakket.be Derde leerjaar Wat is biologische landbouw? het begrip biologische landbouw verwerven en met eigen woorden omschrijven; enkele kenmerken van biologische landbouw opnoemen; landbouwtechnieken beoordelen

Nadere informatie

Kinderen en een gezond gewicht

Kinderen en een gezond gewicht Kinderen en een gezond gewicht Een kind met een gezond gewicht beweegt makkelijker en ontwikkelt zich lichamelijk beter dan een kind met overgewicht. Bovendien betekent nú overgewicht hebben dat je kind

Nadere informatie

Begeleidende uitleg voor de leerkracht:

Begeleidende uitleg voor de leerkracht: TITEL ACTIVITEI T + beschrijving: Kennismaken met het huis van God 2 e graad In deze les gaan we dieper in op het grondplan van een kerk en bekijken de leerlingen de belangrijkste plaatsen in de kerk.

Nadere informatie

Hoekenwerk sector voedingsindustrie opdracht 1

Hoekenwerk sector voedingsindustrie opdracht 1 Hoekenwerk sector voedingsindustrie opdracht 1 Opdracht 1: kwaliteitsverantwoordelijke (voor de leerkracht) Omschrijving van het beroep Hygiëne is het codewoord voor een kwaliteitsverantwoordelijke in

Nadere informatie

Inhoudsopgave. In dit e-book worden verschillende onderwerpen behandeld over biologisch eten. De volgende onderwerpen komen aan bod: Biologisch eten.

Inhoudsopgave. In dit e-book worden verschillende onderwerpen behandeld over biologisch eten. De volgende onderwerpen komen aan bod: Biologisch eten. Start Biologisch! Inhoudsopgave In dit e-book worden verschillende onderwerpen behandeld over biologisch eten. De volgende onderwerpen komen aan bod: Biologisch eten. Wat is biologisch? Is biologisch altijd

Nadere informatie

Opening van het thema op vrijdag 5 november.

Opening van het thema op vrijdag 5 november. Grote Klus Thema : Lekker Fit Als je 5 opdrachten maakt en laat aftekenen, mag je meedoen met een leuke en gezonde activiteit in het restaurant. Als je de grote klus met een groepje maakt, moet je meer

Nadere informatie

In het volgende overzicht geven we per oefening de doelen van het vakgebied mee die met de verschillende contractoefeningen bereikt kunnen worden.

In het volgende overzicht geven we per oefening de doelen van het vakgebied mee die met de verschillende contractoefeningen bereikt kunnen worden. thema 9 Info voor de leerkracht 3 Het link.mundopakket heeft als doel om vanuit wereldoriëntatie de stap te zetten naar taal en wiskunde aan de hand van een contractwerkbundel gekaderd in een wereldoriëntatiethema.

Nadere informatie

Eten en drinken in de dierentuin

Eten en drinken in de dierentuin Eten en drinken in de dierentuin Leeftijdsgroep Kerndoel 8-12 jaar Deze les levert een bijdrage aan de kerndoelen: 1 De leerlingen leren hoeveelheidbegrippen gebruiken en herkennen 2 De leerlingen leren

Nadere informatie

Circuitles. Thema: de biologische melkveehouderij Doelgroep: middenbouw Lesduur: maximaal een dagdeel Voorbereidingstijd: 1/2 uur

Circuitles. Thema: de biologische melkveehouderij Doelgroep: middenbouw Lesduur: maximaal een dagdeel Voorbereidingstijd: 1/2 uur ZO ZIT DAT! Handleiding voor de docent Het uitgangspunt van de biologische land- en tuinbouw is de zorg voor de gezondheid en het welzijn van dieren en de zorg voor de gewassen, de bodem en de leefomgeving.

Nadere informatie

ik deel daar wordt iedereen beter van eten

ik deel daar wordt iedereen beter van eten daar wordt iedereen beter van eten 1 Achtergrond 2 Onderzoek en Reflectie 3 Acties 4 Activiteiten in het Schooljaar ikdeel.be Een project van Met de steun van De Vlaamse overheid kan niet verantwoordelijk

Nadere informatie

KORTE KETEN ZOEKTOCHT

KORTE KETEN ZOEKTOCHT KORTE KETEN ZOEKTOCHT Brochure 1: Op zoek naar de korte-keten De Korte Keten Waarom kopen op de hoeve? Naast het directe contact met de boer, de versheid en de meerwaardebeleving, biedt de hoeve meestal

Nadere informatie

De biobestedingen groeien stevig door in 2015

De biobestedingen groeien stevig door in 2015 De biobestedingen groeien stevig door in 2015 De biomarkt deed het vorig jaar uitstekend. De bestedingen van biologische producten groeiden in 2015 met 18%. De groei was het sterkst in Brussel. Het totaal

Nadere informatie

Werkblad. Eten: vroeger en nu. Materiaal. Hoe gaan we te werk? Leestekst. 5 de leerjaar. Schrijf- en tekengerief

Werkblad. Eten: vroeger en nu. Materiaal. Hoe gaan we te werk? Leestekst. 5 de leerjaar. Schrijf- en tekengerief Materiaal Schrijf- en tekengerief Hoe gaan we te werk? Opdracht 1 Hieronder vind je een fragment uit De tafel van arm en rijk (bron: http://www.20eeuwennederland.nl/, thema Eten en drinken ). Lees aandachtig

Nadere informatie

Innovatief lichtsysteem brengt daglicht in biologische pluimveestal

Innovatief lichtsysteem brengt daglicht in biologische pluimveestal INHOUDELIJK DOSSIER Innovatief lichtsysteem brengt daglicht in biologische pluimveestal 1/ 1 Heusden-Zolder, 3 oktober 2013 Ter gelegenheid van Werelddierendag, op vrijdag 4 oktober, zet BioForum letterlijk

Nadere informatie

Zuivel is belangrijk. Melk is goed voor... ELK!

Zuivel is belangrijk. Melk is goed voor... ELK! tweede leerjaar 2 Zuivel is belangrijk Melk is goed voor... ELK! Plaats de passende leeftijd bij elke tekening. Kies uit: 6 tot 12 jaar, 1 tot 3 jaar, 0 jaar, meer dan 60 jaar, 12 tot 18 jaar, 6 maanden

Nadere informatie

INTERACTIEVE WERKVORMEN IN DE WISKUNDELES

INTERACTIEVE WERKVORMEN IN DE WISKUNDELES INTERACTIEVE WERKVORMEN IN DE WISKUNDELES WAAROM DEZE BIJSCHOLING? DE LEERDRIEHOEK Luisteren 5 tot 8% Lezen 11% Zien / horen (avm) 22% Leerkracht: docent Leerkracht: mediator Zien / horen (demo) 32% Erover

Nadere informatie

Algemene doelen en de link met de vakoverschrijdende eindtermen vind je in de handleiding bij dit lespakket.

Algemene doelen en de link met de vakoverschrijdende eindtermen vind je in de handleiding bij dit lespakket. Doelstelling(en) Vakgebonden eindtermen: - voor enkele zelf gebruikte technische systemen illustreren hoe ze in de loop van de tijd geoptimaliseerd zijn; - in concrete voorbeelden de stappen van het technisch

Nadere informatie

Arme maaltijd - Rijke maaltijd

Arme maaltijd - Rijke maaltijd Arme maaltijd - Rijke maaltijd Naar: Bord vol kinderrechten UNICEF België (Aan tafel), Krekelboek (Vormen vzw- Wereldwerkplaats) Leeftijd: 6 tot 9jaar Duur: deel 1: 60 min deel 2: 70 min Doelen Kinderrechten

Nadere informatie

Teken een architect. Lees het volgende verhaal:

Teken een architect. Lees het volgende verhaal: Teken een architect Lees het volgende verhaal: Een architect heeft een hele dag nagedacht over een nieuwe brug die gebouwd moet worden. Via de brug moet het verkeer, ook zware vrachtwagens, over een brede

Nadere informatie