Energiebesparing, gebouwautomatisering, gebouwbeheer, onderhoud, prestatieborging

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Energiebesparing, gebouwautomatisering, gebouwbeheer, onderhoud, prestatieborging"

Transcriptie

1 Energiebesparing, gebouwautomatisering, gebouwbeheer, onderhoud, prestatieborging Prestatieborging: niet kijken, maar zien Een goed comfort. Lage energiekosten. Goed functionerende proceskoeling. Allemaal aspecten die gewenste resultaten zijn bij het uitvoeren van beheer en onderhoud aan installaties. Uit de praktijk blijkt dat er wel wordt gekeken naar het functioneren van installaties, maar dat lang niet alle afwijkingen worden gezien. Dit artikel presenteert een methodiek waarbij met behulp van een softwareprogramma (SMT) inzicht wordt verkregen in prestaties op verschillende niveaus. Tevens kan hiermee op een onafhankelijke manier invulling worden gegeven aan de afwikkeling van een prestatiecontract. Ir. D.O. Rijksen - door ir. D.O. Rijksen* en ing. S. Opschoor* Een optimale werking van een klimaatinstallatie vraagt een gedegen inzet bij het beheer en onderhoudsproces. Om de exploitatiekosten te beheersen wordt echter vaak (al dan niet bewust) een balans gezocht tussen enerzijds minimale onderhoudskosten en anderzijds acceptabele resultaten voor bijvoorbeeld het energiegebruik. Ook komen situaties voor waarbij onvoldoende kennis aanwezig is om (complexe) installaties te beheren. Als oplossing hiervoor heeft DWA een methodiek ontwikkeld waarbij de pijn in de installatie direct te zien is. Er worden geen meetdata gepresenteerd, maar informatie. Dit systeem is ook geschikt voor het beoordelen van prestatie-indicatoren waardoor een borging van de kwaliteit wordt verkregen. De ervaring van twee betrokkenen is ook in dit artikel opgenomen: Peter Verdoorn, werkzaam bij Zwitserleven, als opdrachtgever verantwoordelijk voor het beheer en onderhoud van diverse panden en Ben Kraan als bedrijfsleider service en onderhoud werkzaam bij Schreuder Ruitenbeek installatiebeheer. CONTRACTVORMEN Het gewenste niveau van beheer en onderhoud zal in een contract vastgelegd moeten worden. Bij het realiseren van prestatieborging kan gebruik worden gemaakt van enkele vormen. Peter Verdoorn hierover: Wij spreken van een statnamcontract, wat impliceert dat het contract is opgebouwd uit een statisch deel en een dynamisch deel. In het statische deel (ook wel smeercontract genoemd) zijn werkzaamheden opgenomen waarbij het borgen van een prestatie niet goed mogelijk is, of (nog) niet gewenst is. Te denken valt aan het onderhoud aan brandblussers, Ing. S. Opschoor een vuilwaterinstallatie en het uitvoeren van bio-analyses. Het dynamische deel omvat alle installatietechnische zaken waarlangs de meetlat kan worden gelegd voor een onafhankelijke prestatieborging. PRESTATIEBORGING Er zijn verschillende prestaties te onderscheiden waarvoor een gebouwbeheerder een borging nodig heeft. We *DWA installatie- en energieadvies, projectleider 60 ONDERHOUD

2 In kantooromgevingen is het comfort een belangrijke prestatie-indicator (fotograaf: Ruben Baukema). - FIGUUR 1 - benoemen vier basisonderdelen. 1.Comfort ten gevolge van de klimaatinstallaties. Een klimaatinstallatie die minder goed functioneert heeft een negatieve invloed op de organisatie. Zo zal zowel de arbeidsproductiviteit lager liggen en het ziekteverzuim hoger. Daarnaast is de onderhoudspartij veel tijd en geld kwijt aan het oplossen van storingen en comfort. Deze tijd kan niet worden besteed aan het daadwerkelijk optimaliseren van de installatie, waardoor oorzaak en gevolg in een vicieuze cirkel kunnen belanden [1]. 2.Energiegebruik. Het is niet verstandig om het totale energiegebruik van een gebouw in een prestatieborging vast te leggen. Wel kan deze informatie goed worden gebruikt voor het onderling vergelijken van gebouwen met behulp van kengetallen (benchmarking). Voor prestatieborging worden metingen uitgevoerd op het niveau van (hoofd)componenten. Een goed voorbeeld hiervan betreft het meten van het rendement van een warmtepomp [3]. 3.Procesbeheersing. Naast het comfort in een ruimte en het energiegebruik speelt procesbeheersing veelal een grote rol. Als voorbeeld kan worden genoemd dat vele gebouwen beschikken over een serverruimte. Hiervoor moet zowel de kwaliteit, kwantiteit en continuïteit van de benodigde energie op orde zijn voor het in stand houden van het primaire proces. 4.Component failure. Een eigenaar van een installatie is erbij gebaat dat de componenten in een installatie, in het bijzonder voor de lange termijn, goed blijven functioneren. Schade door veel start/stops, te lage of te hoge druk enzovoorts zal moeten worden voorkomen. INVULLING BEHEER EN ONDERHOUD Het verkrijgen van inzicht in de werking van een installatie kan op enkele manieren. We bespreken drie methoden: ad hoc, monitoring en continue prestatieborging. In tabel 1 is een overzicht gegeven van de hierna besproken methoden. Ad hoc Er kan worden gewacht en geacteerd op van gebruikers. Hoewel deze ad hoc-methodiek veelal niet gewenst is, treedt zij toch op in situaties waarbij een achterstand in het onderhoud van installaties is opgelopen of waarbij gebrek is aan (voldoende gekwalificeerd) personeel. Deze methode levert na verloop van tijd ontevreden gebruikers. Monitoring Met behulp van monitoring kan een beter inzicht in de werking van een installatie worden verkregen. Dit inzicht kan zowel op het technische als het energetische vlak liggen. Ook kan worden gewerkt aan het structureel oplossen van knelpunten of soms aan het voorkomen daarvan. Deze methodiek is in de achterliggende jaren veel gebruikt. De aanpak kent enkele nadelen. De controle van de werking van de installatie vindt alleen plaats op het moment dat een persoon via het gebouwbeheersysteem (GBS) de installatie bekijkt. Het is tijdrovend en vaak erg lastig om de werking aan de hand van grafieken te beoordelen. Schematische overzichtsplaatjes met meetwaarden zijn hiervoor geschikter. Beoordeling van de werking in de nachtelijke uren en weekenden vindt daarom niet of minder goed plaats. De energetische en een gedeelte van de technische beoordeling gebeurt aan de hand van meetdata. Het is te kostbaar om de meetdata frequent te laten bewerken en nader te analyseren. Daarom wordt deze analyse meestal halfjaarlijks of jaarlijks verricht. Het nadeel hiervan is dat er niet snel kan worden geacteerd op disfunctioneren, wat vermijdbaar hoge exploitatiekosten met zich mee brengt. Continue prestatieborging Ten slotte is er de mogelijkheid voor een continue prestatieborging. De nadelen die optreden bij monitoring spelen hier geen rol meer. Peter Verdoorn over deze methode: Onze belangrijkste reden om continue prestatie borging toe te passen kan worden samengevat in het woord ontzorgen. Het systeem functioneert zonder al te veel toezicht en er behoeft ook relatief weinig energie in te worden gestoken van onze kant. Van het onderhoudsbedrijf wordt een adequate aanpak verwacht. Ben Kraan hierover: Het meest belangrijke aandachtspunt voor ons is het opzetten van een adequate storingsopvolging door onderaannemers. Intern kunnen wij als onderhoudsbedrijf snel acteren op meldingen die door het SMT-programma worden aangeleverd. Wil je dat ook bereiken met onderaannemers, dan moeten daar goede afspraken over worden gemaakt. In de hierna volgende paragraaf wordt deze methode voor prestatieborging verder toegelicht. PARAPLU OVER GBS De een omschrijft een GBS als een installatieaanstuursysteem. Een ander als een grote doos, waarmee je wat zaken kunt meten en regelen [4]. Daarnaast is de mening van veel TVVL Magazine 12/

3 Methode Ad hoc Monitoring Continue prestatie borging (SMT-programma) Betrokkenen Opdrachtgever Onderhoudspartij Adviseur doorgeven van acteren op technische en energetische resultaten; doorgeven van eenvoudige beoordeling werking installatie is mogelijk; eventueel nog doorgeven van oplossen van implementeren van technische of energetische verbeteringen; oplossen van pro-actieve houding nodig; implementeren van technische of energetische verbeteringen; oplossen van eventueel ad hoc bieden van ondersteuning rapportage technische en energetische resultaten; vooral periodiek bieden van ondersteuning in opdracht van opdrachtgever ad hoc bieden van ondersteuning in opdracht van onderhoudspartij; conditie meting installatie delen Kenmerk methode geen structurele verbeteringen; na verloop van tijd ontevreden gebruikers structurele aanpak knelpunten; technische en energetische resultaten komen niet frequent beschikbaar structurele aanpak knelpunten; technische en energetische resultaten zijn direct beschikbaar; mogelijkheid voor prestatie borging Rolverdeling betrokkenen bij in stand houden installatie. - TABEL 1 - Continue prestatieborging met SMT-programma. - FIGUUR 2 - Twee grenslijnen, opgesteld met criteria, waarbinnen een gemeten waarde moet liggen; bij meetwaarden die buiten de grenslijnen liggen is er sprake van een afwijking (rood). - FIGUUR 3 - opdrachtgevers dat een GBS veel data presenteert, maar geen informatie [1]. Het SMT-programma voorziet in de behoefte aan informatie. Dit programma functioneert als een paraplu over een of meerdere gebouwbeheersystemen heen. Input SMT-programma In figuur 2 is schematisch de opbouw van het SMT-programma weergegeven. Voor de overdracht van meetdata uit het veld wordt een koppeling met het GBS gemaakt. De meetdata worden binnen vijf minuten doorgegeven. Het tijdsinterval is afhankelijk van het fabrikaat van het GBS. De data worden door het SMT-programma rechtstreeks doorgegeven voor de visualisatie van de actuele prestaties. Tevens worden de data verwerkt tot gegevens die per uur worden geregistreerd in een centrale database. Criteria Naast de datastroom zijn eenmalig een aantal criteria ingevoerd. Dit is als het ware de meetlat aan de hand waarvan wordt beoordeeld of aan de prestaties voldaan wordt. Er kunnen enkele typen criteria worden gedefinieerd. De eenvoudigste vorm betreft een beoordeling op basis van een of meer grenswaarden. De grenswaarden kunnen worden gedefinieerd met behulp van stooklijnen. Deze kunnen lineair, exponentieel of een andere vorm hebben, zie figuur 3. Als voorbeeld hiervan kan de beoordeling van het comfort in een ruimte op basis van de ATG-methode [2] worden genoemd. Ook meerdimensionale beoordelingscriteria zijn mogelijk. Het rendement van een warmtepomp is bijvoorbeeld zowel afhankelijk van de capaciteit van de unit als de temperaturen aan de verdamper en condensor. Ook is het mogelijk om regels op te stellen voor het maximum aantal start/stops van bijvoorbeeld een koelmachine. Ten slotte noemen we hier het voorbeeld waarbij gebruik kan worden gemaakt van een neuraal netwerk. Hiermee worden automatisch relaties tussen meerdere variabelen vast gelegd, zie figuur 4. Dit gebeurt in de opstartfase van een project. De meetgegevens of berekende waarden uit deze fase worden dus als referentie gebruikt. Hiermee kan later worden beoordeeld of een proces nog functioneert net zoals dat aan het begin functioneerde. Voordat de regel via het neurale netwerk wordt vrijgegeven voor beoordeling van de prestatie vindt een controle plaats. Hierbij wordt vastgesteld of de situaties die zijn gebruikt representatief zijn en of het proces volgens de ontwerpwaarden heeft gefunctioneerd. 62 ONDERHOUD

4 Neuraal netwerk voor controle werking afgiftesysteem in een kantoorruimte. - FIGUUR 4 - Projectorganisatie rond SMT-programma voor visualisatie prestaties. - FIGUUR 5 - Als voorbeeld voor de inzet van het neurale netwerk noemen we hier de analyse van de werking van een afgiftesysteem in een kantoorruimte. Het SMT-programma is voorzien van data van ruimten waarbij de installatie goed functioneert. Vervolgens wordt aan de hand van de stand van de koel- en verwarmingskleppen, de ruimtetemperatuur, tijdstip op de dag, oriëntatie van het vertrek en de buitencondities automatisch bepaald of de afgiftesystemen in de rest van de ruimten van het gebouw correct functioneren. In het Stadsdeel kantoor, Amsterdam Zuidoost is met behulp van deze methodiek geconstateerd dat het afgiftesysteem niet goed was ingeregeld. Andere zaken die aan het licht kunnen komen zijn niet goed functionerende kleppen en vervuiling in het distributiesysteem. Deze aanpak is veel goedkoper dan het periodiek nalopen van alle ruimteregelingen. Tevens worden afwijkingen direct gesignaleerd, zodat er al kan worden ingegrepen voordat er ontstaan. Afhankelijk van de wensen van een opdrachtgever en de meetvoorzieningen worden er diverse criteria toegepast in een project. Hierbij wordt veelvuldig gebruik gemaakt van de resultaten en ervaringen uit monitoringprojecten die al tientallen jaren worden uitgevoerd. Zo is het bijvoorbeeld goed om te realiseren dat het niet erg is als een droge koelersysteem gedurende twee weken in storing staat, omdat het niet in bedrijf behoefde te komen. De prestaties worden pas bepaald zodra het systeem nodig is. Output SMT-programma Bij het opvragen van de informatie worden de prestaties berekend aan de Geen meetdata, maar informatie door visualisatie van prestatie-indicatoren op het management-niveau - FIGUUR 6 - hand van meetgegevens en de hiervoor beschreven criteria. Om de informatie te kunnen bekijken moet er in het SMT-programma worden ingelogd. Hiermee wordt meteen bepaald op welk niveau de informatie beschikbaar komt: voor het management, het onderhoudsbedrijf of de adviseur, zie figuur 5. Op het managementniveau wordt het overall beeld van de prestatie-indicatoren in één oogopslag zichtbaar. Met behulp van voor zichzelf sprekende kleuren zijn de prestaties gevisualiseerd, zie figuur 6. Daarnaast kan inzicht worden verkregen in het energiegebruik. De informatie is tot een week terug direct zichtbaar. Vervolgens kunnen ook historische overzichten worden opgevraagd. Op het niveau van het onderhoudsbedrijf kan men nagaan waarom en wanneer een bepaalde prestatie wordt gehaald. Informatie op basis van gegevens per uur is het diepste niveau. Naast de prestatie wordt ook tekst getoond waarin is aangegeven wat het knelpunt in de installatie of (kantoor)ruimte is. Ook wordt er informatie gegeven over de beschikbaarheid van data en het al dan niet actief zijn van een (installatie)onderdeel. Op basis van deze informatie kan de werking van de installatie worden geoptimaliseerd. Omdat ook de actuele resultaten van de prestaties nagenoeg direct zichtbaar zijn, is het mogelijk om na het oplossen van een knelpunt te beoordelen of het gewenste effect is bereikt. Er worden automatisch meldingen ( of sms) naar de onder- TVVL Magazine 12/

5 houdspartij gestuurd, zodat niet voortdurend in het SMT-programma behoeft te worden gekeken of alles nog goed functioneert. Op het niveau van de adviseur kan zowel de informatie van het management als het onderhoudsbedrijf worden opgevraagd. Tevens kunnen de criteria worden aangevuld of aangepast, wat aan het begin van een project nodig kan zijn. Vanuit dit niveau kan in geval van meerdere gebouwen met behulp van benchmarking worden aangegeven hoe een gebouw presteert ten opzichte van andere gebouwen. De hele opzet van het SMT-programma is gericht op het realiseren van prestatieborging, wat in een prestatiecontract wordt vastgelegd. Daarom is het mogelijk om op alle niveaus informatie in te zien over de financiële eindresultaten. Voor de peilperiode wordt een week gehanteerd (vanaf maandagmorgen 00:00 uur tot zondagavond 23:59 uur). Dit houdt in dat er wekelijks wordt beoordeeld of aan de prestaties wordt voldaan. Overigens heeft het SMT-programma ook zonder deze optie een grote toegevoegde waarde. Met de hiervoor beschreven methodiek is het mogelijk geworden om het onderhoud prestatiegericht te laten uitvoeren. De auteurs staan open voor aanvullingen, suggesties of opbouwende kritiek REFERENTIES 1. Bijman, J., Niet denken in techniek, maar in prestatie, VV+, jaargang 64, nummer 3, 2007, pag ISSO, Thermische behaaglijkheid, eisen voor de binnentemperatuur in gebouwen, ISSO-publicatie 74, 2004, ISBN Rijksen, D.O., Boxem, G, COP warmtepomp in de praktijk, VV+, jaargang 62, nummer 9, 2005, pag Mil, R. van, GBS suggereert veel meer dan het waarmaakt, VV+, jaargang 65, nummer 5, 2008, pag

Efficiëntere klimaatinstallatie

Efficiëntere klimaatinstallatie ENERGIE KLIMAATINSTALLATIES Steeds energiezuiniger, maar ook complexer Efficiëntere klimaatinstallatie Een comfortabeler binnenklimaat, betere werkprestaties, een lagere energierekening en lagere onderhoudskosten.

Nadere informatie

Thermische prestatie contracten

Thermische prestatie contracten 10 november 2005 Thermische prestatie contracten Conform ISSO-publicatie 74 Bert Elkhuizen Chrit Cox TNO Bouw en Ondergrond te Delft Contactgegevens: 015 276 33 10 Bert.Elkhuizen@tno.nl Inhoudsopgave 1.

Nadere informatie

24/7 PRESTATIEBORGING DASHBOARDS - KPI S - GRAFIEKEN - MELDINGEN - RAPPORTAGES - BENCHMARK VOLLEDIG INZICHT IN GEBOUWPRESTATIES

24/7 PRESTATIEBORGING DASHBOARDS - KPI S - GRAFIEKEN - MELDINGEN - RAPPORTAGES - BENCHMARK VOLLEDIG INZICHT IN GEBOUWPRESTATIES 24/7 PRESTATIEBORGING DASHBOARDS - KPI S - GRAFIEKEN - MELDINGEN - RAPPORTAGES - BENCHMARK VOLLEDIG INZICHT IN GEBOUWPRESTATIES MyBuilding biedt u de juiste tools Optimaal Comfort MyBuilding Haalt u maximaal

Nadere informatie

Energiemaatlat voor gebouwen??

Energiemaatlat voor gebouwen?? Energiemaatlat voor gebouwen?? Ervaring met gebouwbeheersystemen en monitoring Home2050 6 oktober 2015 Hans Buitenhuis DWA Bodegraven Indeling Inspanningen en prestaties Prestaties vaststellen en bewaken

Nadere informatie

Zorg voor energie en comfort

Zorg voor energie en comfort Zorg voor energie en comfort Roberto Traversari TNO Bouw en Ondergrond De symptomen De behandeling De preventie 2 Veel installaties zijn ziek! Is uw installatie een onbehandelde patiënt? 3 Uit onderzoek

Nadere informatie

Van inspanningsverplichting naar prestatiecontract nieuwbouw MFG Kaatsheuvel

Van inspanningsverplichting naar prestatiecontract nieuwbouw MFG Kaatsheuvel Bijlage 1 Van inspanningsverplichting naar prestatiecontract nieuwbouw MFG Kaatsheuvel Door Sunburst B.V. Ing. Joost de Roij en Ing. Joost Vermeer januari 2014 Inhoudsopgave Blz Inleiding 3 1. Van inspanningsverplichting

Nadere informatie

www.bamtechniek.nl Stappenplan voor energiemanagement in bestaand vastgoed BAM Techniek - Energy Systems

www.bamtechniek.nl Stappenplan voor energiemanagement in bestaand vastgoed BAM Techniek - Energy Systems www.bamtechniek.nl Stappenplan voor energiemanagement in bestaand vastgoed BAM Techniek - Energy Systems BAM Techniek - Energy Systems Uw energie- en gebouwmanager Energie is absoluut onmisbaar voor de

Nadere informatie

Ervaringen van Duurzaam Beheer en Onderhoud in relatie tot de implementatie nieuwe wetgeving. En dan ook nog duurzame energie en energiebesparing

Ervaringen van Duurzaam Beheer en Onderhoud in relatie tot de implementatie nieuwe wetgeving. En dan ook nog duurzame energie en energiebesparing Ervaringen DBO Praktijkseminar Nieuwe wetgeving Duurzame energie en energiebesparing Consequenties voor installateurs en gebouwbeheerders 11 oktober 2011 Ronald van Nattem Hoofd B&O Vastgoed DH Aart de

Nadere informatie

DUURZAAMHEID INSTALLATION PERFORMANCE. M.G. van der Hoeven, consultant eindgebruikers

DUURZAAMHEID INSTALLATION PERFORMANCE. M.G. van der Hoeven, consultant eindgebruikers DUURZAAMHEID INSTALLATION PERFORMANCE M.G. van der Hoeven, consultant eindgebruikers STELLING Er is nog een wereld te winnen op het gebied van performance van de installaties in een gebouw? INSTALLATION

Nadere informatie

TECHNISCH BEHEER. Zorgeloze kwaliteit. vandorp.eu

TECHNISCH BEHEER. Zorgeloze kwaliteit. vandorp.eu TECHNISCH BEHEER Zorgeloze kwaliteit TECHNISCH BEHEER Onze samenleving verandert snel. Waar in het verleden volstaan kon worden met een eenvoudig inspanningscontract voldoet dit veelal niet meer aan de

Nadere informatie

uw portaal voor technisch facilitair management unica online

uw portaal voor technisch facilitair management unica online uw portaal voor technisch facilitair management unica online , Altijd en overal inzicht in uw technische installaties Snel en eenvoudig een storing melden? Inzicht in het energiegebruik van uw installaties?

Nadere informatie

Energie- en prestatiemonitoring

Energie- en prestatiemonitoring Energie- en prestatiemonitoring Onderdeel van integraal gebouwbeheer 9 november 2011 Machiel Karels Agenda 1. Wat willen we? 2. Wat gebeurt er om ons heen? 3. Wat er mogelijk is? 4. Wat we zouden moeten

Nadere informatie

Klimaatinstallaties met wko beoordeling op functioneren bij 38 kantoren

Klimaatinstallaties met wko beoordeling op functioneren bij 38 kantoren Klimaatinstallaties met wko beoordeling op functioneren bij 38 kantoren Project uitgevoerd door: Innuvate B.V. : R. Krijger Energy Retrofit : P.W. Rolf In opdracht van: Gemeente Den Haag Omgevingsdienst

Nadere informatie

Aanvulling ISSO 39: definitie en monitoring van de SPF van bodemenergiesystemen

Aanvulling ISSO 39: definitie en monitoring van de SPF van bodemenergiesystemen Aanvulling ISSO 39: definitie en monitoring van de SPF van bodemenergiesystemen Normatieve teksten ISSO-kontaktgroep De heer ir. H.J. Broekhuizen De heer ing. A.W.F. Vlooswijk De heer ing. H.C. Roel (voorzitter)

Nadere informatie

Performance Management Systeem voor optimale gebouwprestaties

Performance Management Systeem voor optimale gebouwprestaties Performance Management Systeem voor optimale gebouwprestaties Je kunt eigenlijk nooit genoeg data hebben, vindt Remco Wassink, onderhoudsmanager van het Radboudumc, zolang je maar controle hebt over al

Nadere informatie

Inleiding prestatieborging / commissioning

Inleiding prestatieborging / commissioning Inleiding prestatieborging / commissioning 1 2 1. Waarom prestatieborging 2. Wat is commissioning 3. Wat levert commissioning op 4. De markt en commissioning 1. Waarom prestatieborging Maar goed dat de

Nadere informatie

Structureel resultaat. Eenvoudige integratie. Helder inzicht. Onze klanten

Structureel resultaat. Eenvoudige integratie. Helder inzicht. Onze klanten Structureel resultaat Met INSIGHTNOW wordt de kwaliteit van het binnenmilieu op hoog niveau gehandhaafd tegen een fractie van de kosten van infrastructurele maatregelen en verbeteringen. Het inzicht in

Nadere informatie

In 3 stappen naar kostenbesparing op energieverbruik. Klimaatinstallaties en het nieuwe beheren

In 3 stappen naar kostenbesparing op energieverbruik. Klimaatinstallaties en het nieuwe beheren In 3 stappen naar kostenbesparing op energieverbruik Klimaatinstallaties en het nieuwe beheren 1. Inleiding pag. 3 2. Oorzaken van slecht functionerende installaties pag. 3 3. In drie stappen naar een

Nadere informatie

Energy Service Company: een kans voor u?

Energy Service Company: een kans voor u? 1 Energy Service Company: een kans voor u? Stand van zaken provinciale pilot & Kansen voor de installatiebranche Hans van der Heide Pilot provincie Friesland (1) Doel: Ervaring opdoen met het opzetten

Nadere informatie

Wat is een nul-op-de-meter woning? Versie 1.2

Wat is een nul-op-de-meter woning? Versie 1.2 Wat is een nul-op-de-meter woning? Versie 1.2 Bij een nul-op-de-meter woning zijn alle in- en uitgaande energiestromen op jaarbasis in balans. Dat wil zeggen dat de woning op jaarbasis voldoende energie

Nadere informatie

Prestatiecontracten voor bestaand maatschappelijk vastgoed: slim besparen én verduurzamen

Prestatiecontracten voor bestaand maatschappelijk vastgoed: slim besparen én verduurzamen Prestatiecontracten voor bestaand maatschappelijk vastgoed: slim besparen én verduurzamen 6 december 2011 Albert Hulshoff Ede 22 maart 2012 Prestatiecontracten - Prestatiecontracten - ESCo-eigenschappen

Nadere informatie

White paper. Komt een WKO bij de dokter. Onderzoek WKO Dokter naar oorzaken slecht functionerende WKO s

White paper. Komt een WKO bij de dokter. Onderzoek WKO Dokter naar oorzaken slecht functionerende WKO s White paper Komt een WKO bij de dokter Onderzoek WKO Dokter naar oorzaken slecht functionerende WKO s Inhoud Samenvatting 3 Aanleiding 3 Overzicht klimaatsysteem met WKO 3 Basisprincipes ontwerp WKO 4

Nadere informatie

Energiezorgplan Van Dorp installaties bv 2011 2015. Versie 3.0 (Summary)

Energiezorgplan Van Dorp installaties bv 2011 2015. Versie 3.0 (Summary) Energiezorgplan Van Dorp installaties bv 2011 2015 Versie 3.0 (Summary) Auteurs: Van Dorp Dienstencentrum Datum: Update: Augustus 2013 Inhoudsopgave 1. Inleiding... 2 2. Energiebeleid... 3 2.1 Continue

Nadere informatie

Prestatiecontracten, de toekomst? Ap Borsje 06-51398334 Koert Meuldijk 06-51398322 Senior consultants exploitatie

Prestatiecontracten, de toekomst? Ap Borsje 06-51398334 Koert Meuldijk 06-51398322 Senior consultants exploitatie Prestatiecontracten, de toekomst? Ap Borsje 06-51398334 Koert Meuldijk 06-51398322 Senior consultants exploitatie Quadrance Wat is Quadrance en wie zijn wij? Adviesbureau vastgoed exploitatie: 16 medewerkers,

Nadere informatie

ENALYZER FOR COOLING 1. TAGS

ENALYZER FOR COOLING 1. TAGS ENALYZER FOR COOLING Geschikt voor: Koelcompressoren met een geïnstalleerd vermogen vanaf 50 kw Basis koel-layout: ééntraps systeem zonder warmterecuperatie basis chiller met ijswatercircuit Afhankelijk

Nadere informatie

Functioneren van WKO installaties

Functioneren van WKO installaties Functioneren van WKO installaties Het belang van goed beheer Klaasjan van der Maas Unica Ecopower Arjan van Bon Royal HaskoningDHV Vragen 1. Hoe ziet de nieuwe wetgeving en certificering eruit? 2. Hoe

Nadere informatie

Duurzaam Beheer en Onderhoud. Docentendag 2010. André Derksen Projectcoördinator. Duurzaam Beheer & Onderhoud. Algemene Technieken

Duurzaam Beheer en Onderhoud. Docentendag 2010. André Derksen Projectcoördinator. Duurzaam Beheer & Onderhoud. Algemene Technieken Docentendag 2010 Algemene Technieken André Derksen Projectcoördinator Inhoud Duurzaam Beheer en Onderhoud Zonne-energie Noodverlichtingsinstallaties Sprinklerinstallaties Duurzaam Beheer & Onderhoud Duurzaam

Nadere informatie

Energie management Actieplan

Energie management Actieplan Energie management Actieplan Conform niveau 3 op de CO 2 -prestatieladder 2.2 Auteur: Mariëlle de Gans - Hekman Datum: 30 september 2015 Versie: 1.0 Status: Concept Inhoudsopgave 1 Inleiding... 2 2 Doelstellingen...

Nadere informatie

Wie zijn we Wat is onze visie Meer informatie. Visie aanpak verduurzaming vastgoed gemeente Eindhoven

Wie zijn we Wat is onze visie Meer informatie. Visie aanpak verduurzaming vastgoed gemeente Eindhoven Visie aanpak verduurzaming vastgoed gemeente Eindhoven Wie zijn we? Gestart in 1986 Duurzaamheid zit in onze genen Ruim 110 medewerkers Woningbouw, utiliteit, overheid, gezondheidszorg, onderwijs, monumenten,

Nadere informatie

Afkorting Naam gebouw of variant Fit Cert Adv Fin huidig X X v ariant 1 Variant HR-ketel X X X v ariant 2 Variant isoleren X X X

Afkorting Naam gebouw of variant Fit Cert Adv Fin huidig X X v ariant 1 Variant HR-ketel X X X v ariant 2 Variant isoleren X X X 15 februari 2007 15:32 uur Blz. 1 / 6 1 Fitten op de meterstanden In onderstaande tabel wordt een overzicht van de berekeningen getoond. Voor zowel de e situatie als voor de varianten wordt de afkortingen

Nadere informatie

Prestatiegericht samenwerken bij onderhoud

Prestatiegericht samenwerken bij onderhoud Prestatiegericht samenwerken bij onderhoud Jaap Hogeling Directeur ISSO Onderzoek van Dr. ir. Ad Straub (OTB / TU Delft) in opdracht SBR Onderwerpen Wat, wie en hoe? Procesmodellen Lange-termijn samenwerking

Nadere informatie

ert Harm ten Bolscher

ert Harm ten Bolscher Bent u toeschouwer of doet u mee? ert Harm ten Bolscher 21-3- Inhoud Trends voor de bouw-/ vastgoedwereld? Anders denken Aanpak vanuit F2F-/Citadel-netwerk Wat betekenen trends voor de vastgoed- en bouwwereld?

Nadere informatie

De bakens verzetten. Verduurzamen van commercieel vastgoed. Machiel Karels - consultant

De bakens verzetten. Verduurzamen van commercieel vastgoed. Machiel Karels - consultant De bakens verzetten Verduurzamen van commercieel vastgoed Machiel Karels - consultant Het glas is half leeg PROFIT 20-6- 20-6- Meer dan 25% van gebouwgebruikers klaagt over de huisvesting Ziekteverzuim

Nadere informatie

Gebouwsimulatie koppelen aan Productiviteit en Ziekteverzuim

Gebouwsimulatie koppelen aan Productiviteit en Ziekteverzuim Gebouwsimulatie koppelen aan Productiviteit en Ziekteverzuim Binnenmilieu heeft duidelijke invloed op Productiviteit en Ziekteverzuim van de medewerkers De ISSO/Rehva handleiding 901 Binnenmilieu en productiviteit

Nadere informatie

Certificering van WKO is niet genoeg

Certificering van WKO is niet genoeg Certificering van WKO is niet genoeg Ed Rooijakkers Halmos Adviseurs 2 1 gebouwen ~30 % op TOTAAL 3 a 5% energiereductie landelijk! Voorkomen verspilling 10%~15% energiereductie 3 4 2 Waar is WKO mee begonnen

Nadere informatie

Het gegarandeerd verbeteren van IBA-systemen; feit of fabel?

Het gegarandeerd verbeteren van IBA-systemen; feit of fabel? 1 Het gegarandeerd verbeteren van IBA-systemen; feit of fabel? Velddag IBA 13 november 2012, Sneek Jan Broos, IBA Kenniscentrum Nederland 2 Situatie rond 2005 Voor miljoenen zijn in korte tijd vele duizenden

Nadere informatie

COMFORTVERBETERING ENERGIEBESPARING MEER DAN 15% EFFECTIEVE CO2-REDUCTIE TERUGVERDIENTIJD MINDER DAN 5 JAAR

COMFORTVERBETERING ENERGIEBESPARING MEER DAN 15% EFFECTIEVE CO2-REDUCTIE TERUGVERDIENTIJD MINDER DAN 5 JAAR COMFORTVERBETERING ENERGIEBESPARING MEER DAN 15% EFFECTIEVE CO2-REDUCTIE TERUGVERDIENTIJD MINDER DAN 5 JAAR METEOVIVA CLIMATE: MEER COMFORT VOOR MINDER GELD VLIEGVELD DÜSSELDORF 20% Naarmate gebouwen beter

Nadere informatie

Klimaatinstallatie gemeentehuis Moerdijk: achtergronden en verbeteringen. 29 september 2011 Linda Deutz & Jaap de Knegt

Klimaatinstallatie gemeentehuis Moerdijk: achtergronden en verbeteringen. 29 september 2011 Linda Deutz & Jaap de Knegt : achtergronden en verbeteringen 1 Linda Deutz & Jaap de Knegt Onderwerpen van deze presentatie Aanleiding van het onderzoek Het gebouw: kenmerken en installaties Functionele inspectie & bevindingen Plan

Nadere informatie

Beschrijving Energie Management Systeem

Beschrijving Energie Management Systeem Beschrijving Energie Management Systeem 11 maart 2014 Dit document beschrijft het Energie Management Systeem en het reductieplan voor realisatie van de energiereductie doelstellingen van Bepacom B.V. StenVi

Nadere informatie

Energiezorgplan Van Dorp Installaties bv 2011 2015. Versie 2.0 (summary)

Energiezorgplan Van Dorp Installaties bv 2011 2015. Versie 2.0 (summary) Energiezorgplan Van Dorp Installaties bv 2011 2015 Versie 2.0 (summary) Auteurs: Van Dorp Dienstencentrum Datum: Februari 2012 Inhoudsopgave 1. Inleiding... 2 2. Energiebeleid... 3 2.1 Continue verbetering...

Nadere informatie

Monitoring en Energiebalans

Monitoring en Energiebalans Balans verschil Houtkachel draaikoeler Uw partner in duurzame energie Warmte Koude Monitoring en Energiebalans Cius Monitoring Meten = Weten Optimale regeling = Kostenbesparing Betaalsysteem Wetgeving

Nadere informatie

Handleiding Lab Safety Monitor Versie 16 juli 2009

Handleiding Lab Safety Monitor Versie 16 juli 2009 Handleiding Lab Safety Monitor Versie 16 juli 2009 LegioBox C3 Wireless Module Inhoud Inloggen... 3 Openingsscherm... 4 Navigatiebalk (figuur 2)... 4 Menubalk... 4 Datascherm... 5 Navigeren... 5 Hoe doe

Nadere informatie

TVVL Expertgroep Gebouwautomatisering en Beheer Werkgroep GB4. Aandeel installaties in gebouwen wordt groter

TVVL Expertgroep Gebouwautomatisering en Beheer Werkgroep GB4. Aandeel installaties in gebouwen wordt groter Ècht gebruiksvriendelijke software Startnotitie om te komen tot een PvE voor de inrichting van gebouwbeheersystemen TVVL Expertgroep Gebouwautomatisering en Beheer Werkgroep GB4 Joep van der Velden Jan

Nadere informatie

WTC Schiphol Airport. Het succesverhaal van Duurzaam Beheer en Onderhoud. Kennissessie Platform Duurzame Huisvesting; WTC Schiphol

WTC Schiphol Airport. Het succesverhaal van Duurzaam Beheer en Onderhoud. Kennissessie Platform Duurzame Huisvesting; WTC Schiphol WTC Schiphol Airport Het succesverhaal van Duurzaam Beheer en Onderhoud 1 Even voorstellen Arie Kraaijenoord : Bert Elkhuizen : Ed Rooijakkers : 2 INHOUD WTC Schiphol Airport Duurzaam Beheer en Onderhoud

Nadere informatie

D. Deijs. Gebouwautomatisering voor u!

D. Deijs. Gebouwautomatisering voor u! D. Deijs Gebouwautomatisering voor u! Agenda Introductie Regel Partners Case Hogeschool Rotterdam Applicatie software op één locatie Beheer van Software Afstandbeheer GBS optimaliseren & duurzaam automatiseren

Nadere informatie

Zonder investeren besparen 10 tips en vragen voor de facilitair manager

Zonder investeren besparen 10 tips en vragen voor de facilitair manager Zonder investeren besparen 10 tips en vragen voor de facilitair manager Als facilitair manager bent u verantwoordelijk voor de huisvesting. Daarmee ook voor het energiegebruik van de huisvesting. In deze

Nadere informatie

Ondersteuning van professionals in vastgoedbeheer

Ondersteuning van professionals in vastgoedbeheer Ondersteuning van professionals in vastgoedbeheer Onafhankelijk Bureau Onderhoud is een onafhankelijk adviesbureau. Wij geven advies, training en ondersteuning aan professionals in vastgoedbeheer en onderhoud

Nadere informatie

Productinformatie 4Sea Climate

Productinformatie 4Sea Climate Productinformatie 4Sea Climate Inhoud 4Sea Climate...3 Inleiding:...3 Wat te meten....3 Dashboard positie...3 Wat valt er te besparen...4 Geen hardware....5 Hardware...5 Contact:...5 4Sea Climate Inleiding:

Nadere informatie

Installatieprestatie

Installatieprestatie Installatieprestatie ISSO Praktijkseminar Nieuwe Wetgeving 11-10-2011 Bert Elkhuizen (Cofely Energy Solutions) Bert.Elkhuizen@cofely-gdfsuez.nl Stef Bots (Innax gebouwmanagement BV) SBots@Innax.nl Duurzaam

Nadere informatie

Proces. n Compacte inspanning en gevalideerde cijfers: Financieel. Organisatie. Dienstverlening. Klanttevredenheid. Verklarende factoren

Proces. n Compacte inspanning en gevalideerde cijfers: Financieel. Organisatie. Dienstverlening. Klanttevredenheid. Verklarende factoren Proces Financieel Organisatie Dienstverlening Klanttevredenheid n Compacte inspanning en gevalideerde cijfers: p minder tijd besteden aan het invullen van vragenlijsten p geen vragenlijsten op afstand

Nadere informatie

Cloud Energy Optimizer Energie besparen, CO2-footprint verkleinen

Cloud Energy Optimizer Energie besparen, CO2-footprint verkleinen Cloud Energy Optimizer Energie besparen, CO2-footprint verkleinen Energie besparen in bestaande gebouwen is vaak ingrijpend en duur. De Cloud Energy Optimizer biedt u de mogelijkheid om veel minder energie

Nadere informatie

Whitepaper. De kracht van pinch-technologie in de voedingsmiddelenindustrie WWW.VANBEEK.COM

Whitepaper. De kracht van pinch-technologie in de voedingsmiddelenindustrie WWW.VANBEEK.COM Whitepaper De kracht van pinch-technologie in de voedingsmiddelenindustrie Inleiding De voedingsmiddelenindustrie kan nog verder energie besparen door intern warmte te gaan hergebruiken. Pinch-technologie

Nadere informatie

Cloud Energy Optimizer Energie besparen, CO2-footprint verkleinen

Cloud Energy Optimizer Energie besparen, CO2-footprint verkleinen Cloud Energy Optimizer Energie besparen, CO2-footprint verkleinen Energie besparen in bestaande gebouwen is vaak ingrijpend en duur. De Cloud Energy Optimizer biedt u de mogelijkheid om veel minder energie

Nadere informatie

AT OSBORNE. Practice what you preach: Hoofdkantoor AT Osborne 3 jaar later. 19 september 2012. Gerhard Jacobs Directeur Huisvesting & Vastgoed

AT OSBORNE. Practice what you preach: Hoofdkantoor AT Osborne 3 jaar later. 19 september 2012. Gerhard Jacobs Directeur Huisvesting & Vastgoed AT OSBORNE www.atosborne.nl Practice what you preach: Hoofdkantoor AT Osborne 3 jaar later Gerhard Jacobs Directeur Huisvesting & Vastgoed 19 september 2012 AT Osborne Huisvesting en Vastgoed Infrastructuur

Nadere informatie

Kwaliteitszorg met behulp van het INK-model.

Kwaliteitszorg met behulp van het INK-model. Kwaliteitszorg met behulp van het INK-model. 1. Wat is het INK-model? Het INK-model is afgeleid van de European Foundation for Quality Management (EFQM). Het EFQM stelt zich ten doel Europese bedrijven

Nadere informatie

Studiedag VZI Risicomanagement Toepassing van gecertificeerde kwaliteitsmanagementsystemen Kees van Putten, DEKRA Solutions B.V.

Studiedag VZI Risicomanagement Toepassing van gecertificeerde kwaliteitsmanagementsystemen Kees van Putten, DEKRA Solutions B.V. Studiedag VZI Risicomanagement Toepassing van gecertificeerde kwaliteitsmanagementsystemen Kees van Putten, DEKRA Solutions B.V. Een kwaliteitsmanagementsysteem helpt bij de beheersing van risico s Want

Nadere informatie

ISSO-publicatie 75.2 EPA-maatwerkadvies

ISSO-publicatie 75.2 EPA-maatwerkadvies ISSO-publicatie 75.2 EPA-maatwerkadvies Programma EP-certificaat vs maatwerkadvies Inhoud ISSO-publicatie 75.2 Kansen/bedreigingen voor de installatiesector Kees Arkesteijn ISSO EP-certificaat vs maatwerk

Nadere informatie

TOTAL COST OF OWNERSHIP

TOTAL COST OF OWNERSHIP Nieuwe perspectieven op TOTAL COST OF OWNERSHIP INTELLIGENT BUILDING SPECIALS Investeren in comfort en energiebesparing loont Ondernemingen en overheidsorganisaties zijn zich er steeds meer van bewust

Nadere informatie

innovatief en duurzaam aanbesteden van onderhoud Sjoerd IJpma Presentatie HIJ 5 B.V. Regiepartners

innovatief en duurzaam aanbesteden van onderhoud Sjoerd IJpma Presentatie HIJ 5 B.V. Regiepartners Jaarbeurs Utrecht Woensdag 5 juni 2013 Zaal 1 12:00-12:25 innovatief en duurzaam aanbesteden van onderhoud Sjoerd IJpma Programma 12:00 12-25 HIJ 5 Regiepartners : Even voorstellen Visie inzake nieuwe

Nadere informatie

Energiemanagement. Laaghangend fruit. !!! E. Huigen - Enervedo Energie Advies. ! www.enervedo.nl e.huigen@enervedo.nl 078-6184247

Energiemanagement. Laaghangend fruit. !!! E. Huigen - Enervedo Energie Advies. ! www.enervedo.nl e.huigen@enervedo.nl 078-6184247 Energiemanagement Laaghangend fruit E. Huigen - Enervedo Energie Advies www.enervedo.nl e.huigen@enervedo.nl 078-6184247 Definitie energiemanagement Energiemanagement of energiezorg' is het op structurele

Nadere informatie

Klachten en Meldingen. Managementdashboard

Klachten en Meldingen. Managementdashboard Welkom bij de demonstratie van het Welkom bij de systeem demonstratie van Welkom bij de systeem demonstratie van het Management Klachten en Meldingen System Managementdashboard Systemen van Inception Borgen

Nadere informatie

EWMA Control Charts in Statistical Process Monitoring I.M. Zwetsloot

EWMA Control Charts in Statistical Process Monitoring I.M. Zwetsloot EWMA Control Charts in Statistical Process Monitoring I.M. Zwetsloot EWMA Control Charts in Statistical Process Monitoring Inez M. Zwetsloot Samenvatting EWMA Regelkaarten in Statistische Procesmonitoring

Nadere informatie

Asset Management. Alles in één: registreren, analyseren en rapporteren

Asset Management. Alles in één: registreren, analyseren en rapporteren Asset Management Alles in één: registreren, analyseren en rapporteren 1 Inleiding Met het asset managementsysteem van Inter Act, genaamd @ssets, kunnen op eenvoudige wijze storingen, onderhoudswerkzaamheden

Nadere informatie

TIJDSTUDIES IN DE PRAKTIJK

TIJDSTUDIES IN DE PRAKTIJK NUT VAN TIJDSTUDIES VOOR HET METEN VAN VERSPILLINGEN Good enough never is TIJDSTUDIES IN DE PRAKTIJK Het nut van tijdstudies voor het meten van verspillingen Auteur Drs. Carla van der Weerdt RA is managing

Nadere informatie

Bijlage 4 Kwaliteitstoets/beheersmodel audit

Bijlage 4 Kwaliteitstoets/beheersmodel audit Bijlage 4 Kwaliteitstoets/beheersmodel audit 1 Uitgangspunten Kwaliteitstoets/Beheersmodel audit Uitgangspunt is dat de zorgverzekeraar alle doelmatige en noodzakelijke fysiotherapeutische zorg vergoedt.

Nadere informatie

CO2 prestatieladder Energie management plan

CO2 prestatieladder Energie management plan CO2 prestatieladder Versie: Definitief Datum: februari 2015 Eis: 2.C.3 Westgaag 42b - 3155 DG Maasland Postbus 285-3140 AG Maassluis Telefoon: 010-5922888 Fax: 010-5918621 E-mail: info@kroes.org Versie:

Nadere informatie

Zou het niet iedeaal zijn

Zou het niet iedeaal zijn Zou het niet iedeaal zijn ...als op de eerste werkdag van een nieuwe medewerker alles klaarstaat?! Er zal geen discussie over bestaan. Het zou ideaal zijn wanneer alle voorzieningen op de eerste werkdag

Nadere informatie

DOT Impact analyse. Voor ziekenhuizen en medisch specialisten LOGEX LOGEX

DOT Impact analyse. Voor ziekenhuizen en medisch specialisten LOGEX LOGEX Financiële DOT Impact analyse Uitgangspunt: Het ontwikkelen van een begrijpbare en werkbare DOT Impact oplossing voor ziekenhuizen. Door de analyses specifiek en begrijpbaar te maken voor ziekenhuizen

Nadere informatie

Slimme keuzes voor woningconcepten met warmtepompen

Slimme keuzes voor woningconcepten met warmtepompen Slimme keuzes voor woningconcepten met warmtepompen Interactie tussen gevelisolatie, ventilatiesystemen en capaciteit warmtepompsystemen Per 1 januari 2015 worden de EPCeisen aangescherpt. Voor woningen

Nadere informatie

30% is de gemiddelde potentie aan energiebesparing bij het optimaliseren van technische gebouwsystemen

30% is de gemiddelde potentie aan energiebesparing bij het optimaliseren van technische gebouwsystemen NovoCon IoT servomotor voor HVAC Maak uw gebouw slimmer, efficiënter en waardevoller en verminder daarbij uw investering en jaarlijkse kosten Maak kennis met NovoCon, de innovatieve, digitale servomotor

Nadere informatie

De wet is met name ingevoerd om de consumenten (afnemers of gebruikers) te beschermen tegen te hoge tarieven.

De wet is met name ingevoerd om de consumenten (afnemers of gebruikers) te beschermen tegen te hoge tarieven. Gevolgen Warmtewet Waarvoor dient de Warmtewet? De wet is met name ingevoerd om de consumenten (afnemers of gebruikers) te beschermen tegen te hoge tarieven. Voor wie geldt de Warmtewet? Voor iedereen

Nadere informatie

Service Pack notes CRM SPE SP3

Service Pack notes CRM SPE SP3 Service Pack notes CRM SPE SP3 Versie 1.1 INHOUD Opslag documenten in de database... 3 Wijzigen methodiek opslag documenten... 3 Controleren documenten... 3 Repareren documenten... 3 Documenten verplaatsen

Nadere informatie

Kracht door samenwerking. VDL Services

Kracht door samenwerking. VDL Services Kracht door samenwerking VDL Services VDL Services VDL Services is gespecialiseerd in installatie, service en onderhoud van zeer diverse producten en systemen. Het is een 24/7 service organisatie met een

Nadere informatie

Ordening van processen in een ziekenhuis

Ordening van processen in een ziekenhuis 4 Ordening van processen in een ziekenhuis Inhoudsopgave Inhoud 4 1. Inleiding 6 2. Verantwoording 8 3. Ordening principes 10 3.0 Inleiding 10 3.1 Patiëntproces 11 3.2 Patiënt subproces 13 3.3 Orderproces

Nadere informatie

Beperkte interne warmteontwikkeling

Beperkte interne warmteontwikkeling Klimaatvloeren PLUS Noordegraaf Thermovloeren en Salca hebben elkaar gevonden in een combinatie van beider producten. Een vloerverwarmingssysteem met extra massa (lees PCM) in de vloer die bij een vooraf

Nadere informatie

Toelichting Model vraagspecificatie bestaande bouw

Toelichting Model vraagspecificatie bestaande bouw 2/7 Toelichting Model vraagspecificatie bestaande bouw Inhoud Algemeen 1 INLEIDING 1.1 Projectomschrijving 1.2 Organisatie 1.3 Scope van het werk 1.4 Randvoorwaarden 1.5 Budget 1.6 Opzet van de Vraagspecificatie

Nadere informatie

Duurzaam Beheer en Onderhoud: Minder klachten, betere arbeidsprestaties, lagere energierekening

Duurzaam Beheer en Onderhoud: Minder klachten, betere arbeidsprestaties, lagere energierekening Duurzaam Beheer en Onderhoud: Minder klachten, betere arbeidsprestaties, lagere energierekening Inhoudsopgave Inleiding 3 Doelstellingen 4 Wat levert het op? 4 Het fundament 4 Stappenplan 6 Quick Scan

Nadere informatie

Voorwaarden aansluiting appartementen en woningen op WKO bron DSKII

Voorwaarden aansluiting appartementen en woningen op WKO bron DSKII Voorwaarden aansluiting appartementen en woningen op WKO bron DSKII Stichting Spaarnesant 04 februari 2014 9X3803 Entrada 301 Postbus 94241 1090 GE Amsterdam +31 20 569 77 00 Telefoon 020-5697701 Fax info@amsterdam.royalhaskoning.com

Nadere informatie

Zoetermeer. Innovatiefabriek. Kwantitatieve risicoanalyse. 090301.1778700 14-05-2013 concept. ir. R.A. Sips. ing. J. Lauf

Zoetermeer. Innovatiefabriek. Kwantitatieve risicoanalyse. 090301.1778700 14-05-2013 concept. ir. R.A. Sips. ing. J. Lauf Zoetermeer Innovatiefabriek Kwantitatieve risicoanalyse identificatie status projectnummer: datum: status: 090301.1778700 14-05-2013 concept opdrachtleider: ir. R.A. Sips auteur: ing. J. Lauf Adviesbureau

Nadere informatie

Balanced Scorecard. Een introductie. Algemene informatie voor medewerkers van: SYSQA B.V.

Balanced Scorecard. Een introductie. Algemene informatie voor medewerkers van: SYSQA B.V. Balanced Scorecard Een introductie Algemene informatie voor medewerkers van: SYSQA B.V. Organisatie SYSQA B.V. Pagina 2 van 9 Inhoudsopgave 1 INLEIDING... 3 1.1 ALGEMEEN... 3 1.2 VERSIEBEHEER... 3 2 DE

Nadere informatie

DUBO. Energiebesparing in het kantoorpand van HVL Dordrecht

DUBO. Energiebesparing in het kantoorpand van HVL Dordrecht 1 Energiebesparing in het kantoorpand van HVL Dordrecht 2 Voor het energiegebruik zijn de belangrijke punten: - Beperk energieverliezen - Voorkom onnodig energiegebruik - Gebruik zoveel mogelijk oneindige

Nadere informatie

Energiemanagementprogramma HEVO B.V.

Energiemanagementprogramma HEVO B.V. Energiemanagementprogramma HEVO B.V. Opdrachtgever HEVO B.V. Project CO2 prestatieladder Datum 7 december 2010 Referentie 1000110-0154.3.0 Auteur mevrouw ir. C.D. Koolen Niets uit deze uitgave mag zonder

Nadere informatie

Meet- en regeltechniek

Meet- en regeltechniek Meet- en regeltechniek Een kennismaking 18-06-2013 / Jan Peter Hellenthal Agenda Introductie Meet- en regeltechniek: wat / waarom? Opzet installaties Basiskennis Proceskennis Projectbeheersing Afronding

Nadere informatie

Ronald van Nattem Hoofd Beheer en Onderhoud Dienst Huisvesting. TU/e sciencepark 2014

Ronald van Nattem Hoofd Beheer en Onderhoud Dienst Huisvesting. TU/e sciencepark 2014 Ronald van Nattem Hoofd Beheer en Onderhoud Dienst Huisvesting TU/e sciencepark 2014 Technische Universiteit Eindhoven Organisatie Students: 8,500 Research staff: 1,902 Full professors: 130 PhD students:

Nadere informatie

DOUCHE AUTOMATISERING WEB-BASED TAPWATER & LEGIONELLA PREVENTIE SYSTEEM

DOUCHE AUTOMATISERING WEB-BASED TAPWATER & LEGIONELLA PREVENTIE SYSTEEM DOUCHE AUTOMATISERING WEB-BASED TAPWATER & LEGIONELLA PREVENTIE SYSTEEM Webeasy is wereldwijd het eerste bedrijf dat producten en applicaties voor gebouw- en industriële automatisering ontwerpt en aanbiedt

Nadere informatie

NEN 2767 Goede kapstok en basis voor prestatiecontracten met inzet van automatiseringsconcepten

NEN 2767 Goede kapstok en basis voor prestatiecontracten met inzet van automatiseringsconcepten NEN 2767 Goede kapstok en basis voor prestatiecontracten met inzet van automatiseringsconcepten 17 september 2013 Nationale Conferentie Gebouw Automatisering Bijdrage door: Johan Smit Stakeholdersmodel

Nadere informatie

Vereiste voorkennis Naar inhoud en niveau gelijk aan MBO (niveau 4 volgens de Wet Educatie en Beroepsonderwijs).

Vereiste voorkennis Naar inhoud en niveau gelijk aan MBO (niveau 4 volgens de Wet Educatie en Beroepsonderwijs). LEERDOELEN EN EINDTERMEN VAN DE CURSUS INDIVIDUELE WARMTEPOMPEN IN WONINGEN EN KLEINE UTILITEIT Datum: 8--009 Vereiste voorkennis Naar inhoud en niveau gelijk aan MBO (niveau 4 volgens de Wet Educatie

Nadere informatie

Beoordelingskader Dashboardmodule Betalingsachterstanden hypotheken

Beoordelingskader Dashboardmodule Betalingsachterstanden hypotheken Beoordelingskader Dashboardmodule Betalingsachterstanden hypotheken Hieronder treft u per onderwerp het beoordelingskader aan van de module Betalingsachterstanden hypotheken 2014-2015. Ieder onderdeel

Nadere informatie

Inspecties van brandveiligheid

Inspecties van brandveiligheid Voeg een foto in met formaat ca24 x 21; werkwijze: - zet in een map een foto of revit model klaar in jpg formaat. Maak dit bestand van te voren klein in windows picturemanager door afbeelding bewerken

Nadere informatie

Ideeën en oplossingen voor een gebruikersvriendelijker gebouwbeheersysteem. ir. Joep van der Velden Expertgroep Gebouwautomatisering en Beheer

Ideeën en oplossingen voor een gebruikersvriendelijker gebouwbeheersysteem. ir. Joep van der Velden Expertgroep Gebouwautomatisering en Beheer Ideeën en oplossingen voor een gebruikersvriendelijker gebouwbeheersysteem ir. Joep van der Velden Expertgroep Gebouwautomatisering en Beheer Inhoud Marktontwikkelingen Huidige gebouwbeheersystemen ICT

Nadere informatie

Gebruik en Beheer van WKO Systemen

Gebruik en Beheer van WKO Systemen installatiegroep Gebruik en Beheer van WKO Systemen Enkele aandachtspunten in de exploitatiefase Bedrijventerreinen Peter Slot 1 Agenda Even voorstellen De noodzaak van goed beheer WKO op bedrijventerreinen

Nadere informatie

Building4life. Wilt u weten hoe? Building4life. Jan van Polanenkade 26B1 4811 KM Breda Postbus 1069 4801 BB Breda

Building4life. Wilt u weten hoe? Building4life. Jan van Polanenkade 26B1 4811 KM Breda Postbus 1069 4801 BB Breda Wilt u weten hoe? Ga stap voor stap door onze aanpak: - Kennismaking Building4life - De Building4life werkwijze - Uitgewerkte case Amarant Tilburg Building4life Jan van Polanenkade 26B1 4811 KM Breda Postbus

Nadere informatie

Energie uit oppervlaktewater

Energie uit oppervlaktewater Energie uit oppervlaktewater Thema: De theoretische benadering Dr. ir. Kees Wisse Ir. Kundert de Wit DWA installatie en energieadvies Inhoud Open en gesloten, diep, ondiep Installatieconcepten Vereenvoudigde

Nadere informatie

Bijlage 4 Kwaliteitstoets/beheersmodel audit

Bijlage 4 Kwaliteitstoets/beheersmodel audit Bijlage 4 Kwaliteitstoets/beheersmodel audit 1 Uitgangspunten Kwaliteitstoets/Beheersmodel audit Uitgangspunt is dat de zorgverzekeraar alle doelmatige en noodzakelijke fysiotherapeutische zorg vergoedt.

Nadere informatie

BluefieldFinance Samenvatting Quickscan Administratieve Processen Light Version

BluefieldFinance Samenvatting Quickscan Administratieve Processen Light Version BluefieldFinance Samenvatting Quickscan Administratieve Processen Light Version Introductie Quickscan De financiële organisatie moet, net zo als alle andere ondersteunende diensten, volledig gericht zijn

Nadere informatie

Resultaten EAM Barometer 2010

Resultaten EAM Barometer 2010 1 van 14 Resultaten EAM Barometer 2010 Beschikt Onderhoudend Nederland over een onderhoudsbesturingssysteem? Onderdeel Opgenomen Toelichting Rappotage resultaten onderzoek Individuele resultaten deelnemer

Nadere informatie

HR Performance Management

HR Performance Management HR Performance Management Door: Bernadette van de Laak Inleiding Bij Performance Management (PM) gaat het erom dat menselijk kapitaal binnen een organisatie dusdanig wordt georganiseerd, dat stijging van

Nadere informatie

Beheer en onderhoud in de praktijk. Warmtepompsystemen met verticale bodemwisselaar technieken. Peter Centen Nathan Group

Beheer en onderhoud in de praktijk. Warmtepompsystemen met verticale bodemwisselaar technieken. Peter Centen Nathan Group Beheer en onderhoud in de praktijk Warmtepompsystemen met verticale bodemwisselaar technieken Peter Centen Nathan Group 2 1 COLLECTIEF BRONSYSTEEM (WARMTEPOMP INDIVIDUEEL PER APPARTEMENT) VERTICALE BODEMWARMTE-

Nadere informatie

CHECKLIST VOOR OPDRACHTGEVERS INSTALLATIE PERFORMANCE SCAN

CHECKLIST VOOR OPDRACHTGEVERS INSTALLATIE PERFORMANCE SCAN CHECKLIST VOOR OPDRACHTGEVERS INSTALLATIE PERFORMANCE SCAN Inhoudsopgave 1 Inleiding 2 1.1 Achtergrond 2 1.2 Leeswijzer 2 2 Vóór uitvoering 3 3 Gedurende de uitvoering 7 4 Na uitvoering 8 Tekstboxen Box

Nadere informatie

Benchmarkmodel. Bedrijf XYZ. eindresultaten klanten beleid. Analyse en leggen verbanden. Kwaliteit Tevredenheid Kosten. Waardering.

Benchmarkmodel. Bedrijf XYZ. eindresultaten klanten beleid. Analyse en leggen verbanden. Kwaliteit Tevredenheid Kosten. Waardering. Benchmarken In feite is benchmarken meten, vergelijken, leren en vervolgens verbeteren. Dit kan op zeer uiteenlopende gebieden. Van de behandelresultaten van een zorgmedewerker tot de resultaten van het

Nadere informatie