Financiële problematiek

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Financiële problematiek"

Transcriptie

1 Financiële problematiek Hoe inzichten uit de hersenwetenschap leiden tot een betere aanpak van armoede en schulden Nadja Jungmann

2 Hoe komen NL huishoudens rond? Er wordt veel geld overgehouden Er wordt een beetje geld overgehouden Er wordt precies rondgekomen Uitgaven zijn hoger dan inkomsten Bron: Tilburg University 201

3 Steeds meer HH met achterstanden Percentage huishoudens met een achterstand (Bron: Panteia 2014) Zorgverzekering Energie Hypotheek/huur Telefoon Aankoop op afbetaling verzekering (WA/inboedel) Belastingdienst overig Totaal

4 Oorzaken betalingsachterstanden Oorzaken 2015 Te hoge vaste lasten (27%) Inkomen is gedaald (26%) Te hoge zorgkosten (22%) Nonchalance; geld was er wel (21%) Terugbetalen toeslagen (19%) Oorzaken 2012 Te hoge vaste lasten (15%) Inkomen is gedaald (25%) Te hoge zorgkosten (10%) Nonchalance; geld was er wel (34%) Terugbetalen toeslagen (21%)

5 Oorzaken betalingsachterstanden Oorzaken 2015 Te hoge vaste lasten (27%) Inkomen is gedaald (26%) Te hoge zorgkosten (22%) Nonchalance; geld was er wel (21%) Terugbetalen toeslagen (19%) Oorzaken 2012 Te hoge vaste lasten (15%) Inkomen is gedaald (25%) Te hoge zorgkosten (10%) Nonchalance; geld was er wel (34%) Terugbetalen toeslagen (21%)

6 Groeiende groep niet in beeld bij SHV Type financiële problematiek en (on)bekendheid bij SHV Bron: Panteia 2015) Problematische schulden bekend bij SHV Problematische schulden onbekend bij SHV Risicovolle schulden onbekend bij SHV

7 Drie conclusies De stevige groei van de schuldenproblematiek Financiële problemen kosten de maatschappij veel lijkt geld wat af te zwakken Mensen met financiële problemen: Een Melden groeiende zich vaker groep ziek met op problematische het werk schulden Maken langer maakt gebruik geen gebruik van uitkeringen van schuldhulpverlening Leven ongezonder (voeding, roken, minder sport) Rendement Bij een groeiende schuldhulpverlening groep is er door 1 : 2,40 de hoge vaste lasten en andere kosten geen of nauwelijks perspectief op een schuldenvrije toekomst

8 Schaarste Mensen gaan anders handelen bij schaarste Alle aandacht gaat naar het gebrek. Minder aandacht voor andere belangrijke zaken (medicijntrouw, gezond eten, opvoeding kinderen etc) Korte termijn horizon Kwaliteit besluitvorming neemt af (tijdelijke daling IQ met 13 punten) Mensen zien zichzelf niet meer als degene die het verschil maakt (fatalisme)

9 Wat kan je met deze inzichten?

10 Schaarste toepassen in dienstverlening?

11 Verkenning toepasbaarheid in NL Voorjaar 2016 subsidie aangevraagd - Groot congres in najaar Artikelen in vaktijdschriften - Pilot van start in Alphen aan den Rij - Januari 2017 publicatie handreiking - NL Netwerk van +/- 40 organisaties die met MM aan de slag gaan

12 Hoe beïnvloedt (geld)stress gedrag? Lymbisch brein Prefrontale cortex Hersenstam

13 Reptielenbrein Oudste deel van ons brein (hersenstam) Regelcentrum bloeddruk, hartslag, ademhaling, temperatuur, evenwicht, coördinatie Primitieve instinctmatige levensfuncties, o.a. Honger, dorst Voortplantingsdrang Overlevingsdrang vechten, vluchten, bevriezen, babbelen

14 Lymbisch systeem Hoofdkwartier van emoties: angst, boosheid, verdriet, vreugde, walging, verbazing, minachting, jaloezie et cetera Eerste verwerking van signalen zintuigen (je vindt vaak al iets voordat je weet waarom je dat vindt)

15 Prefrontale cortex Denkfuncties Regulatiefuncties Plannen Organiseren Tijdmanagement Zaken onthouden Je situatie van een afstand kunnen zien Verleidingen weerstaan Emoties beheersen In actie komen Aandacht vasthouden Flexibel zijn Nodig om doelen te bereiken Doorzettingsvermoge n

16 Chronische stress Geen stress Extreme chronische stress in onze vroege jeugd

17 Mobility Mentoring

18 Rendement Mobility Mentoring Diverse onafhankelijke onderzoeken laten zien: New York Twee groepen met elk 700 deelnemers. MM specifiek ingezet op beloningen. MM-groep met beloningen: 30 procent hogere uitstroom naar betaald werk. Na vier jaar verdiende MM-groep gemiddeld 47 procent meer dan de groep zonder beloning. Washington Twee groepen van elk 1500 gezinnen vergeleken. MMgroep boekte op 21 indicatoren significante verbeteringen. Andere groep boekte statistisch minder significante verschillen en kleinere effecten op slechts een deel van de indicatoren

19 Bridge to self-sufficiency

20 Brug legt relatie schuldengezondheid Er is significante samenhang tussen financiële problemen en gezondheidsproblemen Rugpijn, overgewicht, depressies, rusteloosheid, hart- en vaatziekten Wetenschappelijke literatuur is diffuus over de causaliteit Financiële problemen vormen soms een reden om zorg te mijden

21 Wat wil ik hier achterlaten Er is nog altijd een substantiële groep met grote financiële problemen De maatschappelijke kosten zijn hoog We onderschatten de mogelijkheden van schuldenaren om hun financiële problemen op te lossen (en hebben in de gezondheidszorg nauwelijks oog voor de samenhang) Het is voor zorgverzekeraars de moeite waard om zich de vraag te stellen hoe zij kunnen bijdragen aan het voorkomen en oplossen van schulden

22 Meer informatie Nadja Jungmann

Nardy Beckers. Tot 1 oktober 2017 manager Serviceplein Alphen aan den Rijn nu Directeur Sociale Zaken Maastricht Heuvelland Mobility Mentoring

Nardy Beckers. Tot 1 oktober 2017 manager Serviceplein Alphen aan den Rijn nu Directeur Sociale Zaken Maastricht Heuvelland Mobility Mentoring Nardy Beckers Tot 1 oktober 2017 manager Serviceplein Alphen aan den Rijn nu Directeur Sociale Zaken Maastricht Heuvelland Mobility Mentoring Hoe inzichten uit de hersenwetenschap leiden tot een betere

Nadere informatie

Aan de slag met activerende incasso. Huurincasso Congres maart

Aan de slag met activerende incasso. Huurincasso Congres maart Aan de slag met activerende incasso Huurincasso Congres 2017 28 maart Aandacht voor gedrag De sleutel tot succes Groeiende groep niet in beeld bij SHV 20 18 16 2,3 2,5 14 12 10 3,8 6,1 Problematische schulden

Nadere informatie

Mobility Mentoring. Hoe inzichten uit de hersenwetenschap leiden tot een betere aanpak van armoede en schulden. Tamara Madern

Mobility Mentoring. Hoe inzichten uit de hersenwetenschap leiden tot een betere aanpak van armoede en schulden. Tamara Madern Mobility Mentoring Hoe inzichten uit de hersenwetenschap leiden tot een betere aanpak van armoede en schulden Tamara Madern Waarom is schulden oplossen zo moeilijk? De invloed van stress: schaarste Waarom

Nadere informatie

Stress-sensitieve dienstverlening NADJA JUNGMANN

Stress-sensitieve dienstverlening NADJA JUNGMANN Stress-sensitieve dienstverlening NADJA JUNGMANN Schaarste toepassen in dienstverlening? Mobility Mentoring in Nederland Voorjaar 2016 subsidie aangevraagd - Groot congres in najaar 2016 - Artikelen in

Nadere informatie

Stress-sensitieve dienstverlening NADJA JUNGMANN

Stress-sensitieve dienstverlening NADJA JUNGMANN Stress-sensitieve dienstverlening NADJA JUNGMANN Schaarste toepassen in dienstverlening? Mobility Mentoring in Nederland Voorjaar 2016 subsidie aangevraagd - Groot congres in najaar 2016 - Artikelen in

Nadere informatie

12 september Mobility Mentoring Nederland

12 september Mobility Mentoring Nederland 12 september 2017 Mobility Mentoring Nederland Welkomstwoord Han de Jager, wethouder Alphen aan den Rijn Portefeuille: - Jeugdbeleid - Basis & voortgezet onderwijs - Zorg & welzijn (inclusief Wmo & volksgezondheid)

Nadere informatie

Armoede, schulden en schaarste

Armoede, schulden en schaarste Armoede, schulden en schaarste Effecten van armoede en wat daaraan wel en niet te doen: stand van de wetenschap. Roeland van Geuns Lector Armoede Interventies, Hogeschool van Amsterdam Fragment rekening

Nadere informatie

Mobility Mentoring. Toepassen in uw organisatie. Tamara Madern, 15 september 2017

Mobility Mentoring. Toepassen in uw organisatie. Tamara Madern, 15 september 2017 Mobility Mentoring Toepassen in uw organisatie Tamara Madern, 15 september 2017 Handreiking Hoe inzichten uit de hersenwetenschap leiden tot een betere aanpak van armoede en schulden Twee processen Limbische

Nadere informatie

MOBILITY MENTORING Waarom is het interessant voor NL?

MOBILITY MENTORING Waarom is het interessant voor NL? MOBILITY MENTORING Waarom is het interessant voor NL? Nadja Jungmann Lector Schulden en Incasso Hogeschool Utrecht De aanleiding. Schulden waren de aanleiding Randomised Controled Trial wees uit dat een

Nadere informatie

Effectieve armoede-interventies

Effectieve armoede-interventies Effectieve armoede-interventies Lessen uit de gedragsleer Roeland van Geuns Lector Armoede Interventies, Hogeschool van Amsterdam Den Haag, 16-02-2017 INHOUD 1. Context voor arme mensen 2. Effecten armoede

Nadere informatie

NVVK Studiedag. Innoveren kun je leren'

NVVK Studiedag. Innoveren kun je leren' Vereniging voor schuldhulpverlening en sociaal bankieren NVVK Studiedag Innoveren kun je leren' 11 april 2017, Jaarbeurs te Utrecht Vereniging voor schuldhulpverlening en sociaal bankieren Opening door

Nadere informatie

Beschermingsbewind, schuldhulpverlening en bijzondere bijstand

Beschermingsbewind, schuldhulpverlening en bijzondere bijstand Beschermingsbewind, schuldhulpverlening en bijzondere bijstand Een toekomst visie Mr. Ellen Penders Drs. Vivian den Hartogh Wat er vooraf ging Situatie burgers verslechterd (explosieve) toename van mensen

Nadere informatie

Samenvatting en impressie Jubileumconferentie ISD Bollenstreek 30 mei 2017

Samenvatting en impressie Jubileumconferentie ISD Bollenstreek 30 mei 2017 Samenvatting en impressie Jubileumconferentie ISD Bollenstreek 30 mei 2017 Opening en welkom Adri de Roon, voorzitter van de ISD, heet alle aanwezigen van harte welkom. De ISD bestaat 15 jaar en is van

Nadere informatie

Waar staat het veld en wat zijn de opgaven voor 2017?

Waar staat het veld en wat zijn de opgaven voor 2017? Waar staat het veld en wat zijn de opgaven voor 2017? Nadja Jungmann Adviseur en lector Schulden & Incasso Januari 2016 Inwerkingtreding Digitaal Beslagregister Tweede gemeente met restschuldfinanciering

Nadere informatie

Waarom arme mensen domme dingen doen

Waarom arme mensen domme dingen doen Waarom arme mensen domme dingen doen 23 december 2016 2013: Schaarste-onderzoek Financiële zorgen veroorzaken: Tunnelvisie Gebrek aan bandbreedte Nieuwe financiële zorgen Geen speelruimte Lenen Tunnelvisie

Nadere informatie

Maatschappelijke effecten van armoede: kenmerken en gevolgen

Maatschappelijke effecten van armoede: kenmerken en gevolgen Maatschappelijke effecten van armoede: kenmerken en gevolgen Amsterdam, 30-3-2016 Roeland van Geuns LECTOR ARMOEDE EN PARTICIPATIE HOGESCHOOL VAN AMSTERDAM INHOUD! 1. Wat is armoede 2. Wat zijn effecten

Nadere informatie

Convenant Vroegtijdige signalering schuldenproblematiek

Convenant Vroegtijdige signalering schuldenproblematiek Convenant 2017-2021 Vroegtijdige signalering schuldenproblematiek Convenant vroegtijdige signalering en preventie Met de ondertekening van dit convenant verplichten partijen zich tot een gezamenlijke inspanning

Nadere informatie

Armoede en gezondheid Dike van de Mheen

Armoede en gezondheid Dike van de Mheen Armoede en gezondheid Dike van de Mheen 10 oktober 2017 Waar gaat het over? Verschillen in gezondheid naar sociaaleconomische klasse (SEGV) Armoede, schulden en gezondheid Enkele feiten - Verschil in levensverwachting

Nadere informatie

Schulden signaleren, bespreekbaar maken en aanpakken. Gercoline van Beek Lectoraat Schulden en Incasso, Hogeschool van Utrecht

Schulden signaleren, bespreekbaar maken en aanpakken. Gercoline van Beek Lectoraat Schulden en Incasso, Hogeschool van Utrecht Schulden signaleren, bespreekbaar maken en aanpakken Gercoline van Beek Lectoraat Schulden en Incasso, Hogeschool van Utrecht Agenda Voorstel rondje, wie bent u? Korte quiz, wat weet u al? Schulden in

Nadere informatie

Armoede, schulden en gezondheid. Naar een uitvoeringsgerichte wijkmonitor

Armoede, schulden en gezondheid. Naar een uitvoeringsgerichte wijkmonitor Armoede, schulden en gezondheid Naar een uitvoeringsgerichte wijkmonitor Aanleiding - Alle drie beschikken we over gegevens - Alle drie signaleren we trends en ontwikkelingen op verschillende terreinen.

Nadere informatie

Effectieve schuldhulp, een stand van zaken

Effectieve schuldhulp, een stand van zaken Seminariereeks sociaal werk de toekomst in! Effectieve schuldhulp, een stand van zaken Dr. Nadja Jungmann Een organisatie van de Master in het sociaal werk en sociaal beleid (KU Leuven i.s.m. hogescholen)

Nadere informatie

Door chronische stress overzie je de consequenties van je gedrag niet altijd meer

Door chronische stress overzie je de consequenties van je gedrag niet altijd meer De Utrechtse lector Schulden en Incasso Nadja Jungmann haalde in 2016 de Amerikaanse methode Mobility Mentoring naar Nederland. De aanpak combineert inzichten vanuit hersenonderzoek met coaching rondom

Nadere informatie

Hoofdstuk 25 Financiële dienstverlening

Hoofdstuk 25 Financiële dienstverlening Hoofdstuk 25 Financiële dienstverlening Samenvatting De gemeente voert diverse inkomensondersteunende maatregelen uit die bedoeld zijn voor huishoudens met een lager inkomen. Zes op de tien Leidenaren

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2004 2005 24 515 Preventie en bestrijding van stille armoede en sociale uitsluiting Nr. 59 BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN SOCIALE ZAKEN EN WERKGELEGENHEID

Nadere informatie

Armoede, schulden en schaarste

Armoede, schulden en schaarste Armoede, schulden en schaarste Effecten in de praktijk Roeland van Geuns Lector armoede en participatie, Hogeschool van Amsterdam INHOUD 1. Armoede en schulden: en paar cijfers? 1. Effecten armoede 2.

Nadere informatie

De schuldenbank: aanpak armoede en schulden in Den Haag

De schuldenbank: aanpak armoede en schulden in Den Haag RIS 295513 4 november 2016 De schuldenbank: aanpak armoede en schulden in Den Haag Initiatiefvoorstel Groep de Mos / Ouderen Partij Den Haag De schuldenbank: aanpak armoede en schulden in Den Haag Initiatiefvoorstel

Nadere informatie

Afgelopen jaren. Onderzoeksmethoden. Onderzoeksvraag

Afgelopen jaren. Onderzoeksmethoden. Onderzoeksvraag NADJA JUNGMANN ERIK LEMS FIENEKE VOGELPOEL GERCOLINE VAN BEEK PETER WESDORP 1 Incasso- en deurwaarderssymposium 19 november 2014 Nadja Jungmann Onoplosbare schuldsituaties Afgelopen jaren Toename aantal

Nadere informatie

Armoede, schulden en gezondheid. Edith Smulders 3 november 2016

Armoede, schulden en gezondheid. Edith Smulders 3 november 2016 Armoede, schulden en gezondheid Edith Smulders 3 november 2016 Opzet van de workshop Introductie op relatie tussen armoede, schulden en gezondheid Voorbeelden uit de praktijk: Kampen, Eindhoven Mobility

Nadere informatie

White Paper: Psychologie achter problematische schulden

White Paper: Psychologie achter problematische schulden White Paper: Psychologie achter problematische schulden Auteurs: Jolke Roozen en Ivar van der Haas, Certin Inleiding Tijdens de Certin relatiedag dit jaar gaven documentairemakers Sarah Sybling en Ester

Nadere informatie

Het puberbrein; werk in uitvoering. Anneke E. Eenhoorn

Het puberbrein; werk in uitvoering. Anneke E. Eenhoorn Het puberbrein; werk in uitvoering Anneke E. Eenhoorn Bij 12 begint het pas! Uitspraak van Nelis en Sark in Puberbrein binnenstebuiten Hoe zo? Tot 12 jaar moeten ouders hun kinderen goed begeleiden, daarna

Nadere informatie

Hoofdstuk 12. Financiële dienstverlening

Hoofdstuk 12. Financiële dienstverlening Hoofdstuk 12. Financiële dienstverlening Samenvatting Dit hoofdstuk behandelt de bekendheid en het gebruik van vijf Leidse inkomensondersteunende regelingen onder respondenten met een netto huishoudinkomen

Nadere informatie

Schulden herkennen, bespreken én aanpakken (deelsessie 19)

Schulden herkennen, bespreken én aanpakken (deelsessie 19) Schulden herkennen, bespreken én aanpakken (deelsessie 19) Vivian den Hartogh Lectoraat schulden en incasso, Hogeschool van Utrecht Arie Visser SBCM Kenniscentrum en A&O fonds sociale werkgelegenheid Agenda

Nadere informatie

SCHULDHULPVERLENING september 2013 1

SCHULDHULPVERLENING september 2013 1 SCHULDHULPVERLENING september 2013 1 2 Inhoudsopgave Als schulden een probleem worden... 4 Hoe vraag ik schuldhulpverlening aan? 5 Wanneer kom ik in aanmerking voor schuldhulpverlening? 5 Waaruit bestaat

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2014 2015 24 515 Preventie en bestrijding van stille armoede en sociale uitsluiting Nr. 309 BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN SOCIALE ZAKEN EN WERKGELEGENHEID

Nadere informatie

Week 2 Focus De aard van de geest; Training van het brein

Week 2 Focus De aard van de geest; Training van het brein Week 2 Focus De aard van de geest; Training van het brein Voor velen onder ons wordt het leven overheerst door te veel denken, te veel hectisch doen, waardoor we te weinig tijd hebben om te zijn... Ons

Nadere informatie

Mijn hersenletsel. Toelichting: Toelichting: Toelichting: Toelichting: Toelichting: Toelichting: Toelichting: Toelichting: Toelichting:

Mijn hersenletsel. Toelichting: Toelichting: Toelichting: Toelichting: Toelichting: Toelichting: Toelichting: Toelichting: Toelichting: Mijn hersenletsel Ik heb moeite met het vasthouden of verdelen van mijn aandacht. Ik ben snel afgeleid. Ik heb moeite om alles bij te houden/de wereld gaat zo snel. Ik heb moeite met flexibiliteit en veranderingen.

Nadere informatie

De eindjes aan elkaar knopen.

De eindjes aan elkaar knopen. De eindjes aan elkaar knopen. workshop Peter Wesdorp Gilde Vakmanschap Agenda Voorstelrondje Kort interview Een paar handige weetjes (uit het boekje) In gesprek met de schuldenaar Effecten van schaarste

Nadere informatie

K I N D E R E N O N D E R Z O E K : 0-1 1 J A A R

K I N D E R E N O N D E R Z O E K : 0-1 1 J A A R PSYCHOSOCIALE GEZONDHEID Jeugd 2010 4 K I N D E R E N O N D E R Z O E K : 0-1 1 J A A R Kinderenonderzoek 2010 Om inzicht te krijgen in de gezondheid van de inwoners in haar werkgebied, heeft de GGD Zuid-Holland

Nadere informatie

Werknemers en financiële problemen. Zorg van de werkgever?

Werknemers en financiële problemen. Zorg van de werkgever? Werknemers en financiële problemen. Zorg van de werkgever? Chris Bakhuis, Bestuurslid KBvG en vestigingsmanager Flanderijn Wil Flikweert, Registeraccount en partner Ernst & Young Programma 08.00 08.15

Nadere informatie

V O LW A S S E N E N

V O LW A S S E N E N LICHAAMSBEWEGING EN GEWICHT V O LW A S S E N E N Volwassenen 2009 4 Volwassenenonderzoek 2009 Om inzicht te krijgen in de gezondheid van de inwoners in haar werkgebied, heeft de GGD Zuid-Holland West in

Nadere informatie

Hoofdstuk 7. Financiële situatie

Hoofdstuk 7. Financiële situatie Stadsenquête Leiden Hoofdstuk 7. Financiële situatie Samenvatting Bijna driekwart van de Leidenaren geeft aan gemakkelijk rond te komen met het huishoudinkomen, twee op de tien komt net rond en bijna een

Nadere informatie

MAATSCHAPPELIJK RENDEMENT VAN VRIJWILLIGERSPROJECTEN IN DE SCHULDHULPVERLENING

MAATSCHAPPELIJK RENDEMENT VAN VRIJWILLIGERSPROJECTEN IN DE SCHULDHULPVERLENING MAATSCHAPPELIJK RENDEMENT VAN VRIJWILLIGERSPROJECTEN IN DE SCHULDHULPVERLENING Dit onderzoek is mogelijk gemaakt door de volgende organisaties (op alfabetische volgorde): Stichting Christelijke Schuldhulppreventie

Nadere informatie

Hoofdstuk 8. Financiële dienstverlening

Hoofdstuk 8. Financiële dienstverlening Hoofdstuk 8. Financiële dienstverlening Samenvatting Dit hoofdstuk behandelt de bekendheid en het van zeven Leidse inkomensondersteunende regelingen onder respondenten met een netto huishoudinkomen van

Nadere informatie

Armoede, schulden en schaarste

Armoede, schulden en schaarste Armoede, schulden en schaarste Speciale aandacht voor armoede in wijkteams? Roeland van Geuns Lector armoede en participatie, Hogeschool van Amsterdam INHOUD 1. Oorzaken van armoede 2. Armoede en multi-problematiek

Nadere informatie

Armoede, schulden en schaarste

Armoede, schulden en schaarste Armoede, schulden en schaarste Hoe kan ondersteuning effectief zijn en waarom? Roeland van Geuns Lector armoede en participatie, Hogeschool van Amsterdam INHOUD 1. Wat is arm? 2. Aspecten van armoede 1.

Nadere informatie

Hoofdstuk 19. Financiële situatie

Hoofdstuk 19. Financiële situatie Stadsenquête Leiden 008 Hoofdstuk 19. Financiële situatie Samenvatting Ruim tweederde van de Leidenaren geeft aan gemakkelijk rond te komen met het huishoudinkomen, bijna een kwart komt net rond en een

Nadere informatie

Hoofdstuk 17. Financiële dienstverlening

Hoofdstuk 17. Financiële dienstverlening Hoofdstuk 17. Financiële dienstverlening Samenvatting In dit hoofdstuk wordt allereerst gekeken naar de bekendheid en het gebruik van vijf inkomensondersteunende regelingen, te weten: Kwijtschelding gemeentelijke

Nadere informatie

Inkomensondersteuning voor mensen met een laag inkomen. in Asten, Deurne, Gemert-Bakel, Helmond, Laarbeek en Someren

Inkomensondersteuning voor mensen met een laag inkomen. in Asten, Deurne, Gemert-Bakel, Helmond, Laarbeek en Someren Inkomensondersteuning voor mensen met een laag inkomen in Asten, Deurne, Gemert-Bakel, Helmond, Laarbeek en Someren Regelingen voor mensen met een laag inkomen In de Peelgemeenten willen we graag dat iedereen

Nadere informatie

ZELFREDZAAMHEID in Amsterdam

ZELFREDZAAMHEID in Amsterdam PROBLEMATISCHE SCHULDEN EN ZELFREDZAAMHEID in Amsterdam oktober 2013 Steeds meer mensen hebben schulden en de schulden die zij hebben zijn groter dan voorheen. In 2012 melden 11% meer mensen zich bij kredietbanken

Nadere informatie

Hoofdstuk 9. Trendvragen financiële situatie Hoofdstuk 10. Financiële situatie

Hoofdstuk 9. Trendvragen financiële situatie Hoofdstuk 10. Financiële situatie Hoofdstuk 9. Trendvragen financiële situatie Hoofdstuk 10. Financiële situatie Samenvatting Hfst 9. Trendvragen financiële situatie Jaarlijks worden drie trendvragen gesteld die inzicht geven in de financiële

Nadere informatie

Motivatie. Even voorstellen 11-11-14. Gedragsverandering bij schulden Waarom en hoe?

Motivatie. Even voorstellen 11-11-14. Gedragsverandering bij schulden Waarom en hoe? Gedragsverandering bij schulden Waarom en hoe? Gejo Duinkerken Motivatie 0 10 Op een schaal van 1 tot 10, hoe belangrijk vindt u het om uw achterstand in te lopen? Even voorstellen Wat is de rol van motivatie

Nadere informatie

Rondkomen met uw inkomen

Rondkomen met uw inkomen Rondkomen met uw inkomen Budgettips gemeente Heumen gemeente Heumen Vraagt u zich ook wel eens af waar uw geld blijft? Is uw geld op voordat de maand voorbij is? Wilt u weten hoe u kunt rondkomen met uw

Nadere informatie

Schuldhulpverlening in de wijk, een vak apart? Ron van Amen gemeente Zwolle Mar2jn Schut mar2jnschut.wordpress.com

Schuldhulpverlening in de wijk, een vak apart? Ron van Amen gemeente Zwolle Mar2jn Schut mar2jnschut.wordpress.com Schuldhulpverlening in de wijk, een vak apart? Ron van Amen gemeente Zwolle Mar2jn Schut mar2jnschut.wordpress.com Inhoud Waarom aandacht voor armoede en schulden in wijkteam Samenstelling wijkteam Ervaringen

Nadere informatie

De eerste Moed-en-Groetdag, 9 juni 2016 in 35 quotes en 21 foto s

De eerste Moed-en-Groetdag, 9 juni 2016 in 35 quotes en 21 foto s De eerste Moed-en-Groetdag, 9 juni 2016 in 35 quotes en 21 foto s Welkom in Roest, een stukje industrieel erfgoed dat de sfeer ademt van hard werken en stug volhouden, en dat is precies wat armoedebestrijding

Nadere informatie

De jeugd heeft de toekomst,

De jeugd heeft de toekomst, Datum 28-01-2014 1 De jeugd heeft de toekomst, maar minder voor de een dan voor de ander Greetje Timmerman, Hoogleraar Jeugdsociologie Rijksuniversiteit Groningen Datum 28-01-2014 2 Uitkomsten Gezond Opgroeien

Nadere informatie

SCHULDHULPVERLENING april

SCHULDHULPVERLENING april SCHULDHULPVERLENING april 2016 1 2 INHOUDSOPGAVE ALS SCHULDEN EEN PROBLEEM WORDEN... 4 HOE VRAAG IK SCHULDHULPVERLENING AAN? 5 WANNEER KOM IK IN AANMERKING VOOR SCHULDHULPVERLENING? 5 WAARUIT BESTAAT SCHULDHULPVERLENING?

Nadere informatie

2513AA22XA. De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 1 A 2513 AA S GRAVENHAGE

2513AA22XA. De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 1 A 2513 AA S GRAVENHAGE > Retouradres Postbus 90801 2509 LV Den Haag De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 1 A 2513 AA S GRAVENHAGE 2513AA22XA Postbus 90801 2509 LV Den Haag Parnassusplein 5 T 070 333

Nadere informatie

Armoedemonitor gemeente Menterwolde 2014

Armoedemonitor gemeente Menterwolde 2014 Armoedemonitor gemeente Menterwolde 2014 Twee onderdelen Onderzoek naar de omvang en samenstelling van de doelgroepen voor het gemeentelijke armoedebeleid en het gebruik van inkomensondersteunende regelingen

Nadere informatie

Schulden van huishoudens dramatisch gestegen. Klik hier om dit artikel te downloaden als pdf-document.

Schulden van huishoudens dramatisch gestegen. Klik hier om dit artikel te downloaden als pdf-document. Schulden van huishoudens dramatisch gestegen Klik hier om dit artikel te downloaden als pdf-document. Sinds 2008 kampt ook Nederland met de gevolgen van de internationale financiële kredietcrisis uit 2008,

Nadere informatie

Iedereen doet mee inspiratiebundel. Minimaregelingen

Iedereen doet mee inspiratiebundel. Minimaregelingen Iedereen doet mee inspiratiebundel Minimaregelingen Inhoudsopgave Minimaregelingen zijn regelingen voor mensen met een laag inkomen. Kijk voor de voorwaarden op www.geldermalsen.nl, zoek op minimaregelingen.

Nadere informatie

Vakantiegeld-enquête 2016. Nibud/Nationaal Instituut voor Budgetvoorlichting

Vakantiegeld-enquête 2016. Nibud/Nationaal Instituut voor Budgetvoorlichting Vakantiegeld-enquête 2016 Nibud/Nationaal Instituut voor Budgetvoorlichting Vakantiegeld-enquête 2016 Auteurs Gea Schonewille Jasja Bos Inhoud SAMENVATTING... 6 1 INLEIDING... 8 2 AANTAL KEREN OP VAKANTIE...

Nadere informatie

Armoedeconferentie Hengelo BUDGETALERT. Werkwijze casemanager. Samenwerkingspartners. Aanmelding en intake. Aanvullende informatie

Armoedeconferentie Hengelo BUDGETALERT. Werkwijze casemanager. Samenwerkingspartners. Aanmelding en intake. Aanvullende informatie Armoedeconferentie Hengelo BUDGETALERT Werkwijze casemanager Doelstelling van BudgetAlert is cliënten met schuldenproblematiek te begeleiden en de regie te voeren over een schuldentraject en/of het financieel

Nadere informatie

Hoofdstuk 20. Financiële dienstverlening

Hoofdstuk 20. Financiële dienstverlening Hoofdstuk 20. Financiële dienstverlening Samenvatting Dit hoofdstuk behandelt de bekendheid en het gebruik van zeven Leidse inkomensondersteunende regelingen onder respondenten met een netto huishoudinkomen

Nadere informatie

LEEFSTIJL & GEZONDHEID

LEEFSTIJL & GEZONDHEID LEEFSTIJL & GEZONDHEID LES 1. Macht der gewoonte/gewoontelus, voeding & beweging, wilskracht LES 2. Wespennest, hormoonhuishouding LES 1. HET BREIN MACHT DER GEWOONTE GEWOONTELUS GEDRAGSVERANDERINGEN VOEDING

Nadere informatie

Hoofdstuk 24 Financiële situatie

Hoofdstuk 24 Financiële situatie Hoofdstuk 24 Financiële situatie Samenvatting De gemeente voert diverse inkomensondersteunende maatregelen uit die bedoeld zijn voor huishoudens met een lager inkomen. Zes op de tien Leidenaren zijn bekend

Nadere informatie

Convenant Iedereen financieel fit! 4 december 2014 tot 1 januari 2016

Convenant Iedereen financieel fit! 4 december 2014 tot 1 januari 2016 Convenant Iedereen financieel fit! 4 december 2014 tot 1 januari 2016 Met de ondertekening van dit convenant verplichten partijen zich tot een gezamenlijke inspanning en verantwoordelijkheid met betrekking

Nadere informatie

hoog risico angststoornis/depressie matig of hoog risico angststoornis/depressie hulp stress/spanningen te weinig regie over eigen leven

hoog risico angststoornis/depressie matig of hoog risico angststoornis/depressie hulp stress/spanningen te weinig regie over eigen leven Bron: Gezondheidsmonitor Regio Kennemerland 2012 Aantal volwassenen (19 t/m 64 jaar) in per 1-1-2013: 88.900 Functioneren en kwaliteit van leven Ziekten en aandoeningen Uitkomsten volwassenen (19 t/m 64

Nadere informatie

Psychosomatisch fysiotherapie

Psychosomatisch fysiotherapie Psychosomatisch fysiotherapie De psychosomatisch fysiotherapeut Tamara den Elzen Wat is psychosomatische fysiotherapie? Psychosomatische fysiotherapie is een erkende specialisatie binnen de fysiotherapie,

Nadere informatie

Financiële problemen op de werkvloer

Financiële problemen op de werkvloer Financiële problemen op de werkvloer Gemeente Zoetermeer Nibud, 2012 Auteurs Daisy van der Burg Tamara Madern Inhoud 1 INLEIDING... 2 2 ONTWIKKELING FINANCIËLE PROBLEMEN... 3 3 OORZAKEN, SIGNALEN EN GEVOLGEN...

Nadere informatie

hoog risico angststoornis/depressie matig of hoog risico angststoornis/depressie hulp stress/spanningen 7 8 - te weinig regie over eigen leven

hoog risico angststoornis/depressie matig of hoog risico angststoornis/depressie hulp stress/spanningen 7 8 - te weinig regie over eigen leven Bron: Gezondheidsmonitor Regio Kennemerland 2012 Aantal ouderen (65 jaar en ouder) in Haarlemmermeer per 1-1-2013: 19.700 Functioneren en kwaliteit van leven Ziekten en aandoeningen Uitkomsten ouderen

Nadere informatie

Jos van Erp Hartstichting / De Hart&Vaatgroep. Stress en gezondheid

Jos van Erp Hartstichting / De Hart&Vaatgroep. Stress en gezondheid Jos van Erp Hartstichting / De Hart&Vaatgroep Stress en gezondheid Acute stress Het stressmechanisme is een overlevingsmechanisme Stressor Het stressmechanisme: Een fysiologisch systeem dat functioneert

Nadere informatie

Armoede, schulden en schaarste

Armoede, schulden en schaarste Armoede, schulden en schaarste Speciale aandacht voor armoede in wijkteams? Roeland van Geuns Lector armoede en participatie, Hogeschool van Amsterdam INHOUD 1. Oorzaken van armoede 2. Armoede en multi-problematiek

Nadere informatie

Schets van de schuldhulpverlening Omvang, opzet en actuele ontwikkelingen

Schets van de schuldhulpverlening Omvang, opzet en actuele ontwikkelingen Schets van de schuldhulpverlening Omvang, opzet en actuele ontwikkelingen Dr. Nadja Jungmann, lector schulden en incasso Mr H.D.L.M. Schruer, advocaat en senior onderzoeker lectoraat schulden en incasso

Nadere informatie

Mannen, vrouwen en geldzaken. Nibud Factsheet Juni 2012

Mannen, vrouwen en geldzaken. Nibud Factsheet Juni 2012 nen, vrouwen en geldzaken Nibud Factsheet Juni 2012 nen, vrouwen en geldzaken nen en vrouwen gaan verschillend met geld om, maar het risico op financiële problemen is bij beide groepen even groot. Meer

Nadere informatie

Beleidskader schuldhulpverlening

Beleidskader schuldhulpverlening Beleidskader schuldhulpverlening 2017-2020 Samen naar een duurzame balans Documentnaam Beleidskader Schuldhulpverlening gemeente Enschede 2017-2020 Datum Maart 2017 Inhoudsopgave Voorwoord... 2 1. Inleiding...

Nadere informatie

Huishoudens in de rode cijfers 2015

Huishoudens in de rode cijfers 2015 Huishoudens in de rode cijfers 2015 Het Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid heeft aan onderzoeksbureau Panteia de opdracht gegeven een Monitor te ontwikkelen rond de staat van achterstallige

Nadere informatie

Armoede, schulden en schaarste

Armoede, schulden en schaarste Armoede, schulden en schaarste Wat doet armoede met ons en hoe daarop in te spelen? Roeland van Geuns Lector armoede en participatie, Hogeschool van Amsterdam INHOUD 1. Wat weten we al? 2. Armoede in Nederland

Nadere informatie

Hoofdstuk 10. Financiële situatie

Hoofdstuk 10. Financiële situatie Hoofdstuk 10. Financiële situatie Samenvatting In hoofdstuk 9 is aan de hand van een aantal trendvragen kort ingegaan op de financiële situatie van de inwoners van Leiden. In dit hoofdstuk is uitgebreider

Nadere informatie

Workshop Welke signalen hebben BKR en het Inlichtingenbureau u te bieden?

Workshop Welke signalen hebben BKR en het Inlichtingenbureau u te bieden? Workshop Welke signalen hebben BKR en het Inlichtingenbureau u te bieden? Workshop in 2 subteams Subteam 1: onder leiding van Marije: over welke data wil een gemeente beschikken om met vroegsignalering

Nadere informatie

Armoede, schulden en schaarste

Armoede, schulden en schaarste Armoede, schulden en schaarste Wat doet armoede met ons en hoe daarop in te spelen? Roeland van Geuns Lector armoede en participatie, Hogeschool van Amsterdam INHOUD 1. Wat weten we al? 2. Armoede in Nederland

Nadere informatie

Voel jij wat ik bedoel? www.psysense.be 17/5/2008

Voel jij wat ik bedoel? www.psysense.be 17/5/2008 Voel jij wat ik bedoel? www.psysense.be 17/5/2008 Gevoel en emoties / definitie Emoties: in biologische zin: affectieve reacties. Prikkeling van dit systeem geeft aanleiding tot allerlei lichamelijke reacties.

Nadere informatie

Mentaal vermogen in Overijssel. Presentatie masterclass Overijssel brengt geluk 16 december, 2009 Jan A. Walburg

Mentaal vermogen in Overijssel. Presentatie masterclass Overijssel brengt geluk 16 december, 2009 Jan A. Walburg Mentaal vermogen in Overijssel Presentatie masterclass Overijssel brengt geluk 16 december, 2009 Jan A. Walburg 1 Sociaal maatschappelijke en economische aspecten Verhogen participatie en betrokkenheid

Nadere informatie

Executieve functies. Problemen met executieve functies 11/01/17

Executieve functies. Problemen met executieve functies 11/01/17 11/01/17 GEDRAG IN GOEDE BANEN LEIDEN: DE ROL VAN DE EXECUTIEVE FUNCTIES BIJ HET SUCCES IN HET VOORTGEZET ONDERWIJS Executieve functies DR. MARIETTE HUIZINGA is een paraplubegrip voor verschillende denkprocessen

Nadere informatie

Hoofdstuk H 11. Financiële situatie

Hoofdstuk H 11. Financiële situatie Hoofdstuk H 11. Financiële situatie Samenvatting verslechterd. Dit wordt bevestigd door het aandeel Leidenaren dat aangeeft rond te kunnen komen met hun inkomen. Dit jaar geeft bijna tweederde van de Leidenaren

Nadere informatie

voorstel aan de raad Revolverend fonds voor jongvolwassenen met schulden Potijk, A. (Anna) Kenmerk Raadsvoorstellen weekoverzicht

voorstel aan de raad Revolverend fonds voor jongvolwassenen met schulden Potijk, A. (Anna) Kenmerk Raadsvoorstellen weekoverzicht voorstel aan de raad Opgesteld door Werk en Inkomen Potijk, A. (Anna) Kenmerk 4385583 Vergadering Vergaderdatum 7 mei 2017 Jaargang en nummer Geheim Portefeuille Raadsvoorstellen weekoverzicht Nee {behandeling}

Nadere informatie

Rondkomen van huishoudinkomen naar doelgroep

Rondkomen van huishoudinkomen naar doelgroep Hoofdstuk 16. Financiële situatie Samenvatting 16. FINANCIËLE SITUATIE In hoofdstuk 5 is aan de hand van een aantal trendvragen kort ingegaan op de financiële situatie van de inwoners van Leiden. In dit

Nadere informatie

Invloed van omgevingsfactoren op gedrag

Invloed van omgevingsfactoren op gedrag Invloed van omgevingsfactoren op gedrag Congres StudieArena maandag 11 januari 2016 gedragsveranderingen in de ouderenzorg Marga van Oort, Wilma Lanke, Linda Willems alle rechten voorbehouden Bronnen:

Nadere informatie

Jaarverslag 2015 TA RENKUM

Jaarverslag 2015 TA RENKUM 2015 Jaarverslag 2015 TA RENKUM HENNY BLIJDEVEEN VAN Jaarverslag TA Renkum 1. Inleiding Humanitas Thuisadministratie is in de gemeente Renkum ook dit verslagjaar weer actief geweest. Vanwege een wisseling

Nadere informatie

Richtlijn Gezonde slaap en slaapproblemen bij kinderen (2017)

Richtlijn Gezonde slaap en slaapproblemen bij kinderen (2017) Richtlijn Gezonde slaap en slaapproblemen bij kinderen (2017) 2. Introductie slaapproblemen Deze introductie beschrijft de definitie van slaapproblemen en slaapstoornissen, de prevalentie en de gevolgen

Nadere informatie

voor de inwoners van de gemeente Dongeradeel

voor de inwoners van de gemeente Dongeradeel voor de inwoners van de gemeente Dongeradeel De collectieve (aanvullende) zorgverzekering Tegemoetkoming kosten schoolgaande kinderen Extra kosten chronisch zieken, gehandicapten en ouderen Bijzondere

Nadere informatie

Het topje van de ijsberg. Maatschappelijke kosten-batenanalyse schuldhulpverlening Spijkenisse

Het topje van de ijsberg. Maatschappelijke kosten-batenanalyse schuldhulpverlening Spijkenisse Het topje van de ijsberg Maatschappelijke kosten-batenanalyse schuldhulpverlening Spijkenisse datum 24 november 2009 versie definitief Auteur(s) P. van der Wekken Integraal Inwonersbeleid en Processen,

Nadere informatie

Beleidsplan integrale schuldhulpverlening

Beleidsplan integrale schuldhulpverlening Beleidsplan integrale schuldhulpverlening 2017-2020 Samenvatting In de afgelopen jaren is de vraag om ondersteuning bij financiële problemen toegenomen. Steeds meer mensen hebben problemen om financieel

Nadere informatie

U wilt uw schulden wegwerken

U wilt uw schulden wegwerken U wilt uw schulden wegwerken Wij helpen u daarbij gemeente Heumen gemeente Heumen Hebt u schulden en komt u er niet meer uit? Dan is het de hoogste tijd dat u in actie komt! Niemand kan uw geldproblemen

Nadere informatie

AH 2445 2016Z06667. Antwoord van staatssecretaris Klijnsma (Sociale Zaken en Werkgelegenheid) (ontvangen 2 mei 2016)

AH 2445 2016Z06667. Antwoord van staatssecretaris Klijnsma (Sociale Zaken en Werkgelegenheid) (ontvangen 2 mei 2016) AH 2445 2016Z06667 Antwoord van staatssecretaris Klijnsma (Sociale Zaken en Werkgelegenheid) (ontvangen 2 mei 2016) 1 Kent u het bericht Een op de zeven Hagenaars heeft schulden 1) en de daarbij behorende

Nadere informatie

Schulden? Pak ze aan!

Schulden? Pak ze aan! Schulden? Pak ze aan! Schulden? Pak ze aan! De meeste Nederlanders hebben op een of andere manier wel een schuld. Bijvoorbeeld in de vorm van een hypotheek, een doorlopend krediet, financiering voor een

Nadere informatie

Feitenkaart Collectieve zorgverzekering

Feitenkaart Collectieve zorgverzekering Feitenkaart Collectieve zorgverzekering Peiling onder het Digitaal Stadspanel Achtergrond De gemeente heeft afspraken gemaakt met zorgverzekeraar VGZ over een collectieve zorgverzekering ( het Rotterdampakket

Nadere informatie

WAT WERKT BIJ DE AANPAK VAN ARMOEDE?

WAT WERKT BIJ DE AANPAK VAN ARMOEDE? WAT WERKT BIJ DE AANPAK VAN ARMOEDE? WAT WE KUNNEN LEREN VAN EMPOWERMENT 16 MAART 2016 Werkconferentie Sint Laurensfonds: Kinderen en armoede - naar een gerichte inzet Dr. Jurriaan Omlo ROTTERDAM IS DE

Nadere informatie

Bijlage 4: Werkenden met een laag inkomen

Bijlage 4: Werkenden met een laag inkomen Bijlage 4: Werkenden met een laag inkomen Dit overzicht gaat in op de inzichten die de cijfers van het CBS bieden op het punt van werkenden met een laag inkomen. Als eerste zal ingegaan worden op de ontwikkeling

Nadere informatie