Infrastructuur Samengesteld door Leon Wetzel

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Infrastructuur Samengesteld door Leon Wetzel"

Transcriptie

1 Infrastructuur Samengesteld door Leon Wetzel Protocollen Protocol Netwerkprotocollen Een protocol is een stelsel afspraken waarin het formaat en de volgorde van de berichten wordt gedefinieerd die tussen twee of meer communicerende entiteiten worden uitgewisseld én de reacties bij het verzenden en/of ontvangen van een bericht of bij een andere gebeurtenis. Alle communicatieactiviteiten op de netwerken worden geregeld door middel van protocollen. Netwerkstructuren Networkrand / Network edge Toegangsnetwerken Netwerkkern / Network core Applicaties en hosts Bedrade of draadloze communicatieverbindingen Netwerk van netwerken, verbonden routers Netwerkrand / network edge Eindsystemen / hosts Voeren applicaties uit zoals of browsen op het internet. Wordt gedaan op de rand van het netwerk (edge of network). Client-server model 1

2 Server: Host die altijd aan staat Permanent IP-adres Server farms / Server clusters voor schaling Clients: Communiceren met server Kunnen sporadisch verbonden zijn Kunnen een dynamisch IP-adres hebben Clients communiceren niet direct met elkaar Peer-to-peer model Er is geen server die altijd aan staat Eindsystemen communiceren direct met elkaar Peers zijn sporadisch met elkaar verbonden Peers veranderen hun IP-adressen Goed schaalbaar, maar moeilijk om te beheren Netwerklagen Introductie Netwerken zijn complex! Verschillende soorten hosts Hosts draaien verschillende programma s (parallel) Verschillende types applicaties Verschillende snelheden en bandbreedtes Etc., etc., etc., Lagen Elke laag implementeert een dienst Via zijn eigen laaggebonden acties Door afhankelijk te zijn van diensten die worden aangeboden door een bovenliggende laag 2

3 Laag N gebruikt diensten van laag N-1. Laag N levert diensten aan laag N+1. Maar waarom lagen gebruiken? Complexe systemen worden makkelijker in de omgang Structuur zorgt voor makkelijkere herkenning van de stukken van het systeem Modulariteit versimpelt onderhoud en het bijwerken van het systeem Aanpassingen van een laag zijn transparant voor de rest van het systeem Fouten kunnen makkelijker worden herkend Machines die dezelfde lagen bieden zijn compatibel Implementaties van een laag zijn makkelijk aan te passen (voorkomt vendor lock-in) Regels voor communicatie tussen lagen: interface 3

4 Internet Protocol Stack Laag Protocol Packetnaam Tussen? Applicatie FTP, SMTP, HTTP, DNS Bericht / Data Applicatie - Applicatie Transport TCP, UDP Segment Proces - Proces Netwerk IP, routingprotocollen Datagrammen Host - Host Link PPP, Ethernet, WiFi Frames Direct met elkaar verbonden systemen Fysiek DSL, Bluetooth, USB Afzonderlijke bits Kabel Applicatielaag Hierop worden netwerktoepassingen en bijbehorende protocollen uitgevoerd. Voorbeelden van deze protocollen zijn HTTP (webdocumenten), SMTP ( berichten) en FTP (overdracht van bestanden tussen twee eindsystemen). Mensen kunnen zelf relatief makkelijk protocollen maken voor de applicatielaag en deze toe te passen. Een packet met informatie op deze laag heet een bericht. Transportlaag Deze laag zorgt voor het transport van berichten van toepassingen. Op het internet worden twee transportprotocollen gebruikt, namelijk UDP en TCP (deze worden later behandeld). Een packet met informatie op deze laag heet een segment. Netwerklaag De netwerklaag is verantwoordelijk voor transporteren van packets van de netwerklaag van de ene host naar de andere. De protocollen van de transportlaag (UDP en TCP) in een bronhost geven een transportlaagsegment en een bestemmingsadres door aan de netwerklaag. De netwerklaag zorgt er vervolgens voor dat het segment bij de transportlaag in de ontvangende host wordt afgeleverd. Een packet met informatie op deze laag heet een datagram. Op de netwerklaag wordt het IP-protocol gebruikt. Dit protocol definieert de velden in het datagram zelf, maar ook hoe eindsystemen en routers daar mee om moeten gaan. Er is maar één IP-protocol en alle internetcomponenten met een netwerklaag moeten het IP-protocol gebruiken. De netwerklaag bevat ook padbepalingsprotocollen die het pad van de datagrammen tussen de bron en bestemming bepalen. Het internet is een netwerk van netwerken, en binnen een netwerk kan een netwerkbeheerder dus elk padbepalingsprotocol gebruiken die hij wilt. Hoewel de netwerklaag zowel het IP-protocol as een groot aantal andere padbepalingsprotocollen bevat, wordt deze laag vaak de IP-laag genoemd omdat IP eigenlijk de lijm is waarmee het internet bij elkaar gehouden wordt. Datalinklaag De netwerklaag bepaalt het pad van een packet langs een reeks routers tussen de bron en bestemming. Voor het verplaatsen van een node (host of router) naar de volgende node vertrouwt de netwerklaag op de diensten van de datalinklaag. De netwerklaag geeft datagram omlaag door aan de datalinklaag, die het datagram weer doorstuurt naar de volgende node. Bij de volgende node geeft de datalinklaag het datagram weer terug omhoog aan de netwerklaag. 4

5 De diensten van de datalinklaag variëren met het specifieke datalinklaagprotocol dat door de link wordt gebruikt. Sommige datalinklaagprotocollen bieden bijvoorbeeld betrouwbare bezorging tussen de verzendende node, over een link, tot de ontvangende node. Dit verschilt echter met TCP! Voorbeelden van datalinklaagprotocollen zijn Ethernet, Wi-Fi en het point-to-pointprotocol (PPP). Omdat datagrammen bijna altijd verschillende links moeten passeren, kan een datagram door verschillende datalinklaagprotocollen worden afgehandeld bij verschillende links op het pad. De netwerklaag ontvangt van elk van deze datalinklaagprotocollen een andere dienst. Een packet met informatie op deze laag noemen we een frame. Fysieke laag Waar de datalinklaag complete frames van het ene netwerkelement naar het volgende netwerkelement moet transporteren, verplaatst de fysieke laag afzonderlijke bits in een frame van een node naar de volgende node. Protocollen in deze laag zijn ook linksafhankelijk en worden verder bepaald door het fysieke transmissiemedium van de link (glasvezel of twisted-pairkoperdraad). In het geval van Ethernet is er een speciaal protocol voor bijvoorbeeld coaxiale kabels en glasvezel. Elk bit wordt dus op een speciale manier over een link getransporteerd. OSI-model Laag Protocol Packetnaam Applicatie FTP, SMTP, HTTP, DNS Bericht / Data Presentatie AFP, PAD, NDR Bericht / Data Sessie ASDP, PAP, SMPP Bericht / Data Transport TCP, UDP Segment Netwerk IP, routingprotocollen Datagrammen Link PPP, Ethernet, WiFi Frames Fysiek DSL, Bluetooth, USB (Afzonderlijke) bits Het OSI-model voegt twee lagen toe aan de Internet Protocol Stack die we eerder hebben gezien. Maar waarom ontbreken deze lagen op de Internet Protocol Stack? Omdat de ontwikkelaar van de toepassing er zelf voor moet zorgen dat de bijbehorende protocollen worden gebruikt! Presentatielaag De presentatielaag verleent diensten waarmee communicerende toepassingen de betekenis van de uitgewisselde gegevens kunnen interpreteren. Hierbij valt te denken aan gegevenscompressie en gegevensversleuteling, maar ook gegevensomschrijving. Sessielaag Deze laag zorgt voor het beperken en synchroniseren van de gegevensuitwisseling, en biedt onder andere de mogelijkheid om controlepunten te realiseren en gegevens te herstellen. 5

6 Berichten, segmenten, datagrammen en frames 6

7 Inkapseling Bij de verzendende host wordt een applicatielaagbericht doorgegeven aan de transportlaag. Simpel gezegd neemt de transportlaag het bericht aan en voegt daar aanvullende informatie (transportlaagheader) aan toe. Samen vormen die elementen het transportlaagsegment. Applicatielaagbericht + Transportlaagheader = Transportlaagsegment Het transportlaagsegment kapselt dus het applicatiebericht in. Aanvullende informatie kan informatie zijn waarmee de transportlaag aan ontvangstkant het bericht bij de juiste toepassing kan afleveren, maar het kunnen ook foutdetectiebits zijn. De transportlaag overhandigt dan het segment aan de netwerklaag die een netwerklaagheader toevoegt, zoals de adressen van de bron en de bestemming, waardoor een netwerklaagdatagram ontstaat. Een packet heeft op elke laag dus twee soorten velden: headervelden en een payloadveld. De payload, of data, is feitelijk een packet van de bovenliggende laag. Inkapseling zou complexer kunnen worden. Grote berichten kunnen worden opgesplitst in verschillende transportlaagsegmenten (die elk ook weer worden opgesplitst in verschillende netwerklaagdatagrammen). Aan de ontvangstkant moet dit segment dan weer met behulp van de juiste datagrammen worden opgebouwd. DNS - Domain Name System DNS-diensten Hostnaam vertalen naar IP-adres Host aliasing (canonieke namen en pseudoniemen) Mail server aliasing Belastingverdeling (load distribution) Waarom kunnen we DNS niet centraliseren? Als het centrale punt wegvalt, dan valt alles weg! Het centrale punt kan al het internetverkeer niet aan Het centrale punt ligt te ver weg van andere continenten (waar je het ook plaatst) Onderhoud zou een ramp zijn Het is niet schaalbaar! 7

8 IP-adressen zijn hiërarchisch omdat we, als we van links naar rechts lezen, steeds meer informatie krijgen over de locatie van de host. Dit is vergelijkbaar met het adres op een brief. Diensten van het DNS Er zijn twee manieren om een host aan te duiden: 1. Met een hostnaam ( menselijke voorkeur 2. Met een IP-adres ( ) machinale voorkeur Om beide voorkeuren tegemoet te komen, moet er een lijst zijn waarin deze twee manieren gekoppeld worden. Dat is de belangrijkste taak van het Domain Name System. DNS is een gedistribueerde database die is geïmplementeerd in een hiërarchie van DNS-servers en een applicatielaagprotocol waarmee hosts en DNS-servers kunnen communiceren om de vertaalslag te maken (het omzetten van een IP-adres in een hostnaam). DNS-servers zijn vaak Unix-machines die draaien op Berkeley Internet Name Domain-software. Het DNS-protocol werkt met UDP en gebruikt poort 53. Een gedistribueerde, hiërarchische database Er zijn drie klassen DNS-servers: 1. Root DNS-servers 2. Topleveldomein-servers / TLD-servers 3. Authentiserende DNS-servers Root DNS-servers Er zijn dertien van deze servers wereldwijd. Feitelijk is elke server een cluster van gerepliceerde servers (voor veiligheid en betrouwbaarheid). Topleveldomein-servers / TLD-servers Dit zijn de servers die verantwoordelijk zijn voor topleveldomeinen als com, org en edu. Authentiserende DNS-servers Elke organisatie met hosts op het internet die publieke benaderbaar zijn is verplicht om DNSgegevens te leveren waarin de namen van deze hosts aan IP-adressen worden gekoppeld. Deze gegevens worden opgeslagen op de authentiserende DNS-server. Dit kan een organisatie zelf doen of door een externe organisatie. Lokale DNS-servers Dit type hoort niet thuis in de hiërarchie van servers. Elke provider heeft een lokale DNS-server (ook wel standaard-dns-server). Wanneer een host verbinding wil maken met een provider, geeft de provider aan die host de IP-adressen van één of meer van diens lokale DNS-servers (vaak via DHCP). Types verzoeken Recursief Iteratief De verwijzing van een hostnaam wordt opgevraagd op eigen titel. Antwoorden worden direct geadresseerd aan de lokale DNS-server. 8

9 DNS-caching DNS-caching wordt gebruikt om vertragingen en het aantal DNS-berichten over het netwerk te verminderen. Een DNS-server kan de verwijzing van een hostnaam naar een IP-adres plaatsen in het lokale cachegeheugen. Transportlaag Een transportlaagprotocol maakt logische communicatie mogelijk tussen toepassingsprocessen die op verschillende hosts worden uitgevoerd. UDP en TCP hebben als taak om zo goed mogelijk het verlengstuk te zijn van de bezorgdienst van IP. De verlenging van de host-to-hostbezorging tot proces-to-procesbezorging heet applicationmultiplexen en application-demultiplexen. UDP: snelle aflevering > kwaliteit UPD en TCP hebben niet: - Garanties m.b.t. vertragingen. - Informatie over bandbreedte. UDP (User Datagram Protocol) Biedt een onbetrouwbare en connectionless service aan toepassingen. IP-protocol werkt met UDP. Wat betekent dat? - Best-effort delivery o Uiterste best om segmenten te verplaatsten, maar geen garanties dat het gebeurt. o Geen garanties dat segmenten niet verminkt zijn. o Geen garanties dat segmenten in de juiste volgorde worden bezorgd. - Het is dus een onbetrouwbare dienst! TCP (Transmission Control Protocol) Biedt een betrouwbare en connection-oriented dienst aan toepassingen. Maakt gebruik van: - Flow-control (ontvanger niet overspoelen) - Volgnummers - Bevestigingen - Timers - Congestiecontrolemechanisme - Connection setup Hierdoor TCP ervoor dat berichten intact en in de juiste volgorde aankomen. Congestiecontrole voorkomt dat een willekeurige TCP-verbinding de links en routers tussen communicerende hosts overbelast. TCP is erop gericht om elke TCP-verbinding over een zwaarbelaste link een gelijk deel van de beschikbare linkbandbreedte te gunnen. 9

10 Multiplexen en demultiplexen Het uitbreiden van de afleverdienst tussen de host op de netwerklaag tot een afleverdienst tussen toepassingen die op de hosts worden uitgevoerd. De transportlaag van de ontvangende host ontvangt segmenten van de onderliggende netwerklaag. De transportlaag moet deze segmenten vervolgens bezorgen bij het betreffende toepassingsproces op de host. Een proces heeft één of meer sockets die als deur fungeren waardoor gegevens van het netwerk naar het proces en omgekeerd wordt verplaatst. Zo levert de transportlaag op de ontvangende host niet de gegevens rechtstreeks aan een proces, maar aan een tussenliggende socket. Elke socket heeft een uniek identificatienummer, waarvan de indeling verschilt tussen TCP en UDP. Multiplexen Demultiplexen Het verzamelen van gegevens van verschillende toepassingsprocessen op de verzendende host, het verpakken en toevoegen van headerinformatie om segmenten te maken en deze segmenten vervolgens door te geven aan de netwerklaag. Aan de ontvangende kant bepaalt de transportlaag aan de hand van de velden van het transportlaagsegment voor welk ontvangend proces een segment bestemd is en zorgt vervolgens voor dat het daar ook terechtkomt. Kort samengevat: Bij elkaar voegen van data = multiplexing Uit elkaar halen van data = demultiplexing TCP en UDP TCP en UDP hebben twee poortnummers: - 1 voor ontvanger, 1 voor verzender - Source port, destination port TCP-socket heeft: - IP-adres van bron - Poortnummer van bron - IP-adres van bestemming - Poortnummer van bestemming # IP van bron Poort van bron IP van bestemming Poort van bestemming 1 A 1024 C 80 2 A 1025 C 80 3 A 1026 C 23 4 B 1024 C 80 10

11 UDP: - Geen staande sessie - Kijkt alleen naar destination poortnummer en IP-adres - Geen multiplexing! - Segmenten kunnen verloren raken of in verkeerde orde binnenkomen - Geen handshaking tussen ontvanger en verzender - Elk UDP-segment wordt individueel behandeld - Kleine segmenten - Geen congestiecontrole - Ideaal voor DDoS UDP-checksum: TCP: - Fouten detecteren - Gebruikt one s complement - Point-to-point o Één zender, één ontvanger - Betrouwbaar - Oneindige stroom van bytes mogelijk - Congestiecontrole - Flow-control - Zender en ontvanger hebben buffers - Handshaking o Controle of ontvanger er is - Heeft meer ruimte nodig dan UDP o Meer controlevelden TCP levert betrouwbare dataoverdracht. Dat levert een generiek probleem op dat in meerdere lagen moet worden opgelost. Pipelining Meerdere pakketten tegelijkertijd sturen Pipelining protocollen: - Go-Back-N o Gebruiker kan n-aantal pakketten verzenden o Verzender heeft buffer o Ontvanger buffert niks o Dus: protocol ideaal voor ontvanger - Selective Repeat o Zowel ontvanger als verzender buffert o Ontvanger verstuurt per pakket een acknowledgement (bevestiging / ACK) o Zender beheert een timer voor elk packet dat niet een ACK heeft TCP gebruikt eigenschappen van Go-Back-N en Selective Repeat. Cumulatieve ACK maar selectief opnieuw versturen van packets. 11

12 Op laag 3 (netwerklaag): - Forwarding o Pakket ontvangen en doorsturen - Routing o Bepalen van het pad waar informatie heen moet - Connection setup (optioneel) Maar wat ACK/NAK corrupt is? - Zender weet niet wat er gebeurd is bij de ontvanger - Zender kan niet het bericht opnieuw versturen, want die weet niet of het gaat om een nieuw packet of een duplicaat. 12

13 Hoe handelen we bij duplicaten? - Zender verstuurt het huidige packet opnieuw ALS ACK/NAK corrupt is - Zender voegt een sequentienummer toe aan elk pakket - Ontvanger negeert gedupliceerde packets Maar wat als het onderliggende kanaal nou ook packets verliest? - Zender wacht een tijdje op ACK (vereist een timer) - Zender stuurt opnieuw het bericht als er binnen een bepaalde tijd geen ACK is ontvangen - Als het packet is vertraagd (niet verloren!), dan stuurt zender het packet opnieuw (dus een duplicaat, maat met een sequentienummer). Ook de ontvanger zal dan een sequentienummer moeten toevoegen aan het packet. 13

14 Kan NAK verwijderd worden? In het geval van biterror(s): - Geen NAK versturen - Vertrouwen op timeout (maakt waarde van timeout nog belangrijker) Go-Back-N versus Selective Repeat - Efficiënter gebruik van bandbreedte versus bufferruimte Go-Back-N: - Vereist bufferen bij zender - Buffer niet vereist bij ontvanger 14

15 - Packets die correct zijn ontvangen kunnen opnieuw verzonden worden, wat tijd en bandbreedte verspilt. Selective Repeat: - Bufferen niet vereist bij zender - Packets die correct zijn verzonden, hoeven niet opnieuw verstuurd te worden Datagramnetwerken IP - Geen call setup op de netwerklaag - Routers kennen geen status van end-to-endverbindingen - Op netwerkniveau bestaat er niet zoiets als verbinding - Packets worden doorgestuurd d.m.v. hostadres van bestemming - Packets kunnen echter een ander pad nemen als het gaat om hetzelfde paar broneindbestemming. Waarom IPv6? - 32-bits adressering is achterhaald; bijna alle adressen zijn op! - Simpele header zorgt voor meer snelheid bij verwerken en doorsturen - Kwaliteit van dienstverlening moet omhoog IPv6 datagram formaat: - Header met een vaste lengte van 40 byte. - Fragmentatie niet toegestaan 15

16 Dus hoeveel adressen zijn er met IPv6? IPv6 biedt plaats voor 2^128 (3,4 * 10^38) adressen! Andere wijzigingen t.o.v. IPv4 - Checksum is verwijderd om verwerkingstijd te reduceren - Instellingen zijn toegestaan, mits deze uiten de header zijn en aangegeven met Next Header -veld - ICMPv6, wat nieuwe berichttypes ondersteunt zoals Packet te groot EINDE 16

OSI model. Networking Fundamentals. Roland Sellis

OSI model. Networking Fundamentals. Roland Sellis OSI model Networking Fundamentals Roland Sellis OSI Open System Interconnections model Proces beschrijving Transport van van host naar host Het is een model! koning schrijver vertaler bemiddelaar midden

Nadere informatie

Inhoud Het netwerk verkennen 1 2 Confi gureren van het IOS 41

Inhoud Het netwerk verkennen 1 2 Confi gureren van het IOS 41 v Inhoud 1 Het netwerk verkennen 1 1.1 Netwerk-resources 1 1.1.1 Netwerken van verschillende grootten 1 1.1.2 Clients en servers 2 1.1.3 Peer-to-peer 3 1.2 LAN s, WAN s en Internet 4 1.2.1 Netwerkcomponenten

Nadere informatie

Computernetwerken! E-mail: SMTP Simple Mail Transfer Protocol, POP Post Ofice Procotol

Computernetwerken! E-mail: SMTP Simple Mail Transfer Protocol, POP Post Ofice Procotol Computernetwerken 1. Fundamentals Communicatie vereist regels, deze regels noemt met protocollen. Mensen kunnen met relatief losse regels (protocollen) communiceren, bij computers moet dit strikt vastliggen.

Nadere informatie

4IP = Internet Protocol 4Protocol gebruikt op netwerk laag in het internet 4Geen betrouwbaarheid

4IP = Internet Protocol 4Protocol gebruikt op netwerk laag in het internet 4Geen betrouwbaarheid Internet Protocol Telematica Quality Of Service (Netwerk laag) Hoofdstuk 5 4IP = Internet Protocol 4Protocol gebruikt op netwerk laag in het internet 4Geen betrouwbaarheid n Pakketten kunnen verloren raken

Nadere informatie

Computernetwerken Deel 2

Computernetwerken Deel 2 Computernetwerken Deel 2 Beveiliging Firewall: toegang beperken IDS: inbraak detecteren en alarmeren Encryp>e: gegevens verbergen Firewall Waarom? Filteren van pakkeben Wildcard mask: omgekeerd subnetmasker

Nadere informatie

Computernetwerken: Opgeloste vragen. Kenneth Hoste

Computernetwerken: Opgeloste vragen. Kenneth Hoste Computernetwerken: Opgeloste vragen Kenneth Hoste academiejaar 2003-2004 Hoofdstuk 1 Inleiding 1.1 Bespreek de structuur van het Internet als network of networks. Het internet bestaat uit een groot aantal

Nadere informatie

Presentatie TCP/IP voor LPCB Nederland 20 en 28 juni 2011

Presentatie TCP/IP voor LPCB Nederland 20 en 28 juni 2011 Van Dusseldorp Training Presentatie TCP/IP voor LPCB Nederland 20 en 28 juni 2011 Van Dusseldorp Training Programma 1. Activiteiten Van Dusseldorp Training 2. Alarmcommunicatie algemeen 3. LAN-WAN 4. Toegangsnetwerken

Nadere informatie

Part 17-A INTERNET: basisbegrippen techniek & beveiliging

Part 17-A INTERNET: basisbegrippen techniek & beveiliging Part 17-A INTERNET: basisbegrippen techniek & beveiliging Fridoline van Binsbergen Stierum KPN AUDIT vrije Universiteit amsterdam 7 April 2003 File 17-A Internet techniek & beveiliging 2003 Programma PROGRAMMA

Nadere informatie

LAN, MAN, WAN. Telematica. Schakeltechnieken. Circuitschakeling. 4Wordt vooral gebruikt in het telefoonnetwerk 4Communicatie bestaat uit 3 fasen:

LAN, MAN, WAN. Telematica. Schakeltechnieken. Circuitschakeling. 4Wordt vooral gebruikt in het telefoonnetwerk 4Communicatie bestaat uit 3 fasen: LAN, MAN, WAN Telematica Networking (Netwerk laag) Hoofdstuk 11, 12 Schakeltechnieken 4Circuitschakeling: tussen zender en ontvanger wordt een verbinding gelegd voor de duur van de communicatie 4Pakketschakeling:

Nadere informatie

Tweede deeltentamen Netwerken (INFONW) 29 juni 2009

Tweede deeltentamen Netwerken (INFONW) 29 juni 2009 Departement Informatica en Informatiekunde, Faculteit Bètawetenschappen, UU. In elektronische vorm beschikbaar gemaakt door de TBC van A Eskwadraat. Het college INFONW werd in 2008-2009 gegeven door drs.

Nadere informatie

Revisie geschiedenis. [XXTER & KNX via IP]

Revisie geschiedenis. [XXTER & KNX via IP] Revisie geschiedenis [XXTER & KNX via IP] Auteur: Freddy Van Geel Verbinding maken met xxter via internet met de KNX bus, voor programmeren of visualiseren en sturen. Gemakkelijk, maar niet zo eenvoudig!

Nadere informatie

Practicum Netwerken CISCO: Deel 1. Philippe Dellaert

Practicum Netwerken CISCO: Deel 1. Philippe Dellaert Practicum Netwerken CISCO: Deel 1 Philippe Dellaert 17-03-2007 Hoofdstuk 1 Inleiding Dit is de oplossing die ik heb samen gesteld voor het eerste practicum van het vak Computernetwerken met de CISCO routers.

Nadere informatie

Voorkennis: De kinderen kennen het gebruik van Internet. Kinderen weten dat berichten worden verstuurd als Binaire gegevens.

Voorkennis: De kinderen kennen het gebruik van Internet. Kinderen weten dat berichten worden verstuurd als Binaire gegevens. patro Activiteit Berichten versturen Leerdoelen Inzicht in de werking van Internet: IP adressen. DNS server Inzicht in bandbreedte en veiligheid van versturen van berichten Systeem kennis, Groep 7,8 Voorkennis:

Nadere informatie

voorbeeldvragen Informatietechnologie Foundation ITF.NL editie april 2011 inhoud inleiding 2 voorbeeldexamen 3 antwoordindicatie 8 evaluatie 19

voorbeeldvragen Informatietechnologie Foundation ITF.NL editie april 2011 inhoud inleiding 2 voorbeeldexamen 3 antwoordindicatie 8 evaluatie 19 voorbeeldvragen Informatietechnologie Foundation ITF.NL editie april 2011 inhoud inleiding 2 voorbeeldexamen 3 antwoordindicatie 8 evaluatie 19 EXIN Hét exameninstituut voor ICT ers Janssoenborch, Hoog

Nadere informatie

1. inleiding. Dit werk is gelicenseerd onder een Creative Commons Naamsvermelding NietCommercieel GelijkDelen 3.0 Unported licentie

1. inleiding. Dit werk is gelicenseerd onder een Creative Commons Naamsvermelding NietCommercieel GelijkDelen 3.0 Unported licentie 1. inleiding Misschien zonder het te beseffen, maak je dagelijks gebruik van computernetwerken. Of je nu WhatsApp gebruikt om je vrienden een bericht te sturen of Google Chrome om iets op te zoeken, je

Nadere informatie

2 Het ISO-OSI-model en het

2 Het ISO-OSI-model en het 2 Het ISO-OSI-model en het TCP/IP-protocol in hoofdlijnen In dit hoofdstuk worden twee fundamentele netwerkbegrippen geïntroduceerd, die nodig zijn om firewalls te begrijpen. Eerst wordt het isoosi-model

Nadere informatie

Basis communicatie netwerk

Basis communicatie netwerk Basis communicatie netwerk In het Hypotheken Data Netwerk communiceert een tussenpersoon direct met een maatschappij. De tussenpersoon gebruikt hiervoor het pakket HDN Basic. De maatschappij gebruikt het

Nadere informatie

Zelftest Internet concepten en technieken

Zelftest Internet concepten en technieken Zelftest Internet concepten en technieken Document: n0832test.fm 10/02/2010 ABIS Training & Consulting P.O. Box 220 B-3000 Leuven Belgium TRAINING & CONSULTING INTRODUCTIE ZELFTEST INTERNET CONCEPTEN EN

Nadere informatie

Basis communicatie netwerk

Basis communicatie netwerk Basis communicatie netwerk In het Hypotheken Data Netwerk communiceert een tussenpersoon direct met een maatschappij. De tussenpersoon gebruikt hiervoor het pakket HDN Client. De maatschappij gebruikt

Nadere informatie

Les D-02 Datacommunicatie op Ethernet en Wifi netwerken

Les D-02 Datacommunicatie op Ethernet en Wifi netwerken Les D-02 Datacommunicatie op Ethernet en Wifi netwerken In deze les staan we stil bij datacommunicatie op Ethernet netwerken en Wifi netwerken. 2.1 Wat is datacommunicatie? We spreken van datacommunicatie

Nadere informatie

voorbeeldexamen Network and Datacommunication Foundation editie maart 2008 inhoud 2 inleiding 3 voorbeeldexamen 9 antwoordindicatie 19 beoordeling NDF

voorbeeldexamen Network and Datacommunication Foundation editie maart 2008 inhoud 2 inleiding 3 voorbeeldexamen 9 antwoordindicatie 19 beoordeling NDF voorbeeldexamen NDF Network and Datacommunication Foundation editie maart 2008 inhoud 2 inleiding 3 voorbeeldexamen 9 antwoordindicatie 19 beoordeling EXIN Hét exameninstituut voor ICT ers Janssoenborch,

Nadere informatie

computernetwerken F. Vonk versie 4 21-11-2015

computernetwerken F. Vonk versie 4 21-11-2015 2015 computernetwerken F. Vonk versie 4 21-11-2015 inhoudsopgave 1. inleiding... - 2-2. datacommunicatie... - 3-3. het TCP/IP model... - 6-4. protocollen... - 8-5. computernetwerken... - 15-6. netwerkapparatuur...

Nadere informatie

Tentamen Telematica Systemen en Toepassingen (261000) 4 november 2009,

Tentamen Telematica Systemen en Toepassingen (261000) 4 november 2009, Page 1 of 14 Naam Initialen Studentnummer Studierichting Tentamen Telematica Systemen en Toepassingen (261000) 4 november 2009, 8.45 12.15 Opmerkingen: De tijdens het werkcollege ingeleverde samenvattingen,

Nadere informatie

Computerarchitectuur en netwerken. TCP congestion control Netwerklaag

Computerarchitectuur en netwerken. TCP congestion control Netwerklaag Computerarchitectuur en netwerken 10 TCP congestion control Netwerklaag Lennart Herlaar 6 oktober 2015 Inhoud Congestiebeheer TCP congestiebeheer Netwerk laag principes van de netwerklaag IP adressen IP

Nadere informatie

Internet: geschiedenis organisatie werking zoekmachines. Vakdidactiek informatica : praktijkgerichte seminaries

Internet: geschiedenis organisatie werking zoekmachines. Vakdidactiek informatica : praktijkgerichte seminaries Faculteit Psychologische en Pedagogische Wetenschappen ACADEMISCHE INITIËLE LERARENOPLEIDING Academiejaar 2001-2002 Vakdidactiek informatica : praktijkgerichte seminaries Lesgevers : Prof. A. Hoogewijs

Nadere informatie

Uitwerking 1 Netwerken, toets 3 (INFONW) 31 januari 2005

Uitwerking 1 Netwerken, toets 3 (INFONW) 31 januari 2005 Informatica Instituut, Faculteit Wiskunde en Informatica, UU. In elektronische vorm beschikbaar gemaakt door de TBC van A Eskwadraat. Het college INFONW werd in 2004/2005 gegeven door Piet van Oostrum.

Nadere informatie

Les D-03 Internet. 2011, David Lans

Les D-03 Internet. 2011, David Lans Les D-03 Internet In deze les staan we stil bij internet. Het gebruik van internet met al haar mogelijkheden is niet meer weg te denken in ons dagelijks leven. We verzamelen informatie, leren, communiceren

Nadere informatie

Examen Telematica Systemen en Toepassingen (261000) 22 juni 2004

Examen Telematica Systemen en Toepassingen (261000) 22 juni 2004 Page 1 of 12 Naam Initialen Studentnummer Geboortedatum Studierichting Examen Telematica Systemen en Toepassingen (261000) 22 juni 2004 Opmerkingen: Alleen 1 dubbelzijdig blad met aantekeningen / samenvatting

Nadere informatie

Datacommunicatie Computercommunicatie

Datacommunicatie Computercommunicatie Datacommunicatie Computercommunicatie ir. Patrick Colleman Inhoud Afkortingen Voorwoord 1 Hoofdstuk 1: Inleiding tot de lokale netwerken 1 1.1 Definitie en ontwerpdoelstellingen. 3 1.2 Voordelen van lokale

Nadere informatie

Tentamen Telematica Systemen en Toepassingen (261000) 7 november 2007, 9.00 12.30

Tentamen Telematica Systemen en Toepassingen (261000) 7 november 2007, 9.00 12.30 Page 1 of 12 Naam Initialen Studentnummer Studierichting Tentamen Telematica Systemen en Toepassingen (261000) 7 november 2007, 9.00 12.30 Opmerkingen: Alleen 1 dubbelzijdig blad met aantekeningen / samenvatting

Nadere informatie

OSI-model. Mogelijke toepassingen van netwerken. Protocollen. Eenvoudig MS-DOS netwerk (LAN) Novell, IPX / SPX. Applicatie laag.

OSI-model. Mogelijke toepassingen van netwerken. Protocollen. Eenvoudig MS-DOS netwerk (LAN) Novell, IPX / SPX. Applicatie laag. 5.1 5.2 OSI-model Applicatie laag Presentatie laag Sessie laag Transport laag Netwerk afhankelijk Netwerk laag Datalink laag Fysieke laag 5.3 5.4 Mogelijke toepassingen van netwerken Protocollen Fileserver-systems

Nadere informatie

E-Fax. Gebruikers handleiding

E-Fax. Gebruikers handleiding E-Fax Gebruikers handleiding Inhoud 1. Inleiding... 3 2. Fax-over-IP (T.38)... 4 2.1 Introductie... 4 2.2 Achterliggende techniek... 4 2.3 Procedures... 5 2.4 Installatie en benodigdheden... 5 2.5 Tarieven...

Nadere informatie

Studentgegevens. Algemene tentamengegevens. Naam vak Technische informatica Vakcode (studievolg) TZGM-AMAL23. Bijzonderheden

Studentgegevens. Algemene tentamengegevens. Naam vak Technische informatica Vakcode (studievolg) TZGM-AMAL23. Bijzonderheden IN TE VULLEN DOOR DE STUDENT: Studentgegevens Naam student: Studentnummer: Klas: Kruis hiernaast naam van de eigen vakdocent aan: Ik weet het niet/ik volgde geen les Vermeld op ieder blad je naam, studentnummer

Nadere informatie

Veilig e-mailen. Waarom e-mailen via een beveiligde verbinding? U vertrouwt de verbinding met de e-mailserver van InterNLnet niet

Veilig e-mailen. Waarom e-mailen via een beveiligde verbinding? U vertrouwt de verbinding met de e-mailserver van InterNLnet niet Veilig e-mailen E-mail heeft zich inmiddels ruimschoots bewezen als communicatiemiddel. Het is een snelle en goedkope manier om met anderen waar ook ter wereld te communiceren. Als gevolg hiervan vindt

Nadere informatie

chello academy cursusboek TCP/IP Een handleiding over het Transmission Control Protocol/Internet Protocol

chello academy cursusboek TCP/IP Een handleiding over het Transmission Control Protocol/Internet Protocol chello academy cursusboek TCP/IP Een handleiding over het Transmission Control Protocol/Internet Protocol Voordat je begint TCP/IP De techno chello module TCP/IP is onderdeel van de cursus Netwerkbeginselen

Nadere informatie

Temperatuur logger synchronisatie

Temperatuur logger synchronisatie Temperatuur logger synchronisatie Juni 10, 2010 1 / 7 Temperatuur logger synchronisatie Introductie Twee of meerdere ontvangers van het Multilogger systeem kunnen met de temperature logger synchronisatie

Nadere informatie

chello academy cursusboek DNS Een handleiding voor de Domain Name Service van het internet

chello academy cursusboek DNS Een handleiding voor de Domain Name Service van het internet chello academy cursusboek DNS Een handleiding voor de Domain Name Service van het internet Voordat je begint DNS De DNS techno chello module maakt deel uit van de cursus internettechnologie van het techno

Nadere informatie

Tentamen Telematica Systemen en Toepassingen (261000) 3 november 2004

Tentamen Telematica Systemen en Toepassingen (261000) 3 november 2004 Page 1 of 14 Naam Initialen Studentnummer Geboortedatum Studierichting Tentamen Telematica Systemen en Toepassingen (61000) 3 november 004 Opmerkingen: Alleen 1 dubbelzijdig blad met aantekeningen / samenvatting

Nadere informatie

Computerarchitectuur en netwerken. Inleiding NETWERKEN

Computerarchitectuur en netwerken. Inleiding NETWERKEN Computerarchitectuur en netwerken 7 Inleiding NETWERKEN Lennart Herlaar 22 september 25 Inhoud Hoe gaat de informatie door het netwerk heen? Algemene principes Protocollen Connecties virtuele circuits

Nadere informatie

Goedkope DSL aansluitingen hebben voor de bewaking op afstand een belangrijk nadeel:

Goedkope DSL aansluitingen hebben voor de bewaking op afstand een belangrijk nadeel: Wereldwijd beelden beschikbaar Kosteloze service Goedkope DSL aansluitingen hebben voor de bewaking op afstand een belangrijk nadeel: Wisselende IP adressen. Alleen via een dynamische nameserver kunt u

Nadere informatie

In de General Setup kunt u het IP-adres aanpassen. Standaard staat het IP-adres op 192.168.1.1 zoals u ziet in onderstaande afbeelding.

In de General Setup kunt u het IP-adres aanpassen. Standaard staat het IP-adres op 192.168.1.1 zoals u ziet in onderstaande afbeelding. LAN LAN Setup In deze handleiding kunt u informatie vinden over alle mogelijke LAN instellingen van de DrayTek Vigor 2130 en 2750. Hierin zullen wij alle algemene instellingen bespreken die van toepassing

Nadere informatie

Diensthoofd krijgt geen mail van de aanvragen.

Diensthoofd krijgt geen mail van de aanvragen. Diensthoofd krijgt geen mail van de aanvragen. Er worden geen mails van aanvragen verzonden naar IEDEREEN? Ja Ga naar Punt 4 Nee De aanvragen van 1 bepaalde persoon komen niet aan. Nee Ja De aanvragen

Nadere informatie

VRAGENLIJST COM. NETW. 12 13

VRAGENLIJST COM. NETW. 12 13 VRAGENLIJST COM. NETW. 12 13 INFO Auteur: Nikolas Taillieu Bron: slides van Prof. Piet Demeester, boek Computer Networking: International Version: A Top- Down Approach (5 de editie), Computer Networking:

Nadere informatie

Beschrijving webmail Enterprise Hosting

Beschrijving webmail Enterprise Hosting Beschrijving webmail Enterprise Hosting In dit document is beschreven hoe e-mail accounts te beheren zijn via Enterprise Hosting webmail. Webmail is een manier om gebruik te maken van e-mail functionaliteit

Nadere informatie

DSLSTL. Handleiding Copyright 2008. Handleiding DSLSTL Pagina 1 of 11

DSLSTL. Handleiding Copyright 2008. Handleiding DSLSTL Pagina 1 of 11 DSLSTL Handleiding Copyright 2008 Handleiding DSLSTL Pagina 1 of 11 1 Versie beheer...3 2 Algemene omschrijving DSLSTL...4 3 Gebruik achter een router en/of firewall...5 4 Installeren van de software...6

Nadere informatie

in3001: Datacommunicatie en netwerken: Transportlaag

in3001: Datacommunicatie en netwerken: Transportlaag Entiteiten, adressen, TPDU s Applicatie of Sessielaag Applicatie of Sessielaag 6. De Transport Adres Netwerk Adres Transport Entiteit Netwerklaag TPDU s Transport Entiteit Netwerklaag 6-1 6-2 vergelijking

Nadere informatie

Tentamen Telematica Systemen en Toepassingen (261000) 3 november 2010, 8.45 12.15

Tentamen Telematica Systemen en Toepassingen (261000) 3 november 2010, 8.45 12.15 Page 1 of 14 Naam Initialen Studentnummer Studierichting Tentamen Telematica Systemen en Toepassingen (261000) 3 november 2010, 8.45 12.15 Opmerkingen: Alleen 1 dubbelzijdig blad met aantekeningen / samenvatting

Nadere informatie

IC Mail Gateway Gebruikershandleiding

IC Mail Gateway Gebruikershandleiding IC Mail Gateway Gebruikershandleiding Versiebeheer Versie Datum Naam Wijziging 1.0 27 oktober 2008 ICA Initieel document 1.1 18 juni 2010 ICA Document geheel herzien 2.0 30 januari 2013 ICA Aanpassing

Nadere informatie

Computerarchitectuur en netwerken. Multicast protocollen Datalinklaag/LANs

Computerarchitectuur en netwerken. Multicast protocollen Datalinklaag/LANs Computerarchitectuur en netwerken 12 Multicast protocollen Datalinklaag/LANs Lennart Herlaar 20 oktober 2014 Inhoud Netwerklaag broadcast multicast Datalink laag foutdetectie en -correctie multiple access

Nadere informatie

Netwerken. 6 januari 2014 David N. Jansen

Netwerken. 6 januari 2014 David N. Jansen Netwerken 6 januari 2014 David N. Jansen Huiswerkopdracht 2 donderdag 9 januari al inleveren! Leerstof voor vandaag. Stallings hoofdst 17 www.williamstallings.com /OS/OS6e.html M17_STAL6329_06_SE_C17.QXD

Nadere informatie

Aan de slag met DNS Jeroen van Herwaarden, Robbert-Jan van Nugteren en Yannick Geerlings 19-3-2010

Aan de slag met DNS Jeroen van Herwaarden, Robbert-Jan van Nugteren en Yannick Geerlings 19-3-2010 Aan de slag met DNS Jeroen van Herwaarden, Robbert-Jan van Nugteren en Yannick Geerlings 19-3-2010 Inhoud Hoofdstuk 1 Inleiding... 3 Hoofdstuk 2 Algemene informatie over DNS... 4 Hoofdstuk 3 Verschillende

Nadere informatie

Computerarchitectuur en netwerken. Transportlaag

Computerarchitectuur en netwerken. Transportlaag Computerarchitectuur en netwerken 9 Transportlaag Lennart Herlaar 7 oktober 2014 Inhoud Transport laag UDP TCP protocollen voor betrouwbaarheid Lennart Herlaar Computerarchitectuur en netwerken 9 1 Transportlaag

Nadere informatie

Firewall Traffic Control

Firewall Traffic Control Firewall IPv4 Firewall IPv4 Setup In deze handleiding kunt u informatie vinden over alle mogelijke Firewall instellingen van de DrayTek Vigor 2130 en 2750. Hierin zullen wij alle algemene instellingen

Nadere informatie

Taxis Pitane. Transporter. Censys BV Eindhoven

Taxis Pitane. Transporter. Censys BV Eindhoven Taxis Pitane Transporter Censys BV Eindhoven Inhoud Communicatie, ongeacht software pakket dat u gebruikt... 3 Kenmerken van de communicatie software... 3 Ontwikkelomgeving... 4 Installatie van de software...

Nadere informatie

CBizz Dienstbeschrijving Cogas Footprint

CBizz Dienstbeschrijving Cogas Footprint CBizz Dienstbeschrijving Cogas Footprint Diensten: CBizz Office Versie 1.0 2014 Inhoud 1. Inleiding... 3 1.1 Dienstbeschrijving... 3 1.2 Doelgroep... 3 2. Opbouw van CBizz office... 4 2.1 Toegang tot het

Nadere informatie

Laten we eens beginnen met de mouwen op te stropen en een netwerk te bouwen.

Laten we eens beginnen met de mouwen op te stropen en een netwerk te bouwen. Practicum Filius In deze proefles gaan we jullie kennis laten maken met computernetwerken. Na afloop van dit practicum heb je een goede basis van waar een netwerk uit kan bestaan, hoe je een netwerk bouwt

Nadere informatie

Wat basiskennis... IPv4, is het einde nabij? Applicatie. Sessie. Fysiek

Wat basiskennis... IPv4, is het einde nabij? Applicatie. Sessie. Fysiek Wat basiskennis... TCP/IP model Applicatie Transport Internet Fysiek OSI model Applicatie Presentatie Sessie Transport Netwerk Data Link Fysiek MAC (bv: 90:fb:a6:ae:b3:5a) IPv4 (bv: 127.0.0.1) (R)ARP TCP,

Nadere informatie

IP & Filtering. philip@pub.telenet.be

IP & Filtering. philip@pub.telenet.be IP & Filtering philip@pub.telenet.be Inleiding Wie ben ik en waar hou ik me mee bezig? Un*x hacker, uitgesproken voorkeur voor BSD varianten Paranoide security freak Ervaring als systems en network administrator

Nadere informatie

1 "log-file": "/var/log/pilight.log" 2 "log-file": "c:/pilight/pilight.log"

1 log-file: /var/log/pilight.log 2 log-file: c:/pilight/pilight.log Instellingen Instellingen...1 Introductie...2 Basis...2 port...2 standalone...2 pid-file...2 log-file...2 log-level...2 whitelist...3 stats-enable...3 watchdog-enable...3 Module paden...4 action-root...4

Nadere informatie

IPv6 @ NGN. Wageningen, 30 oktober 2008. Iljitsch van Beijnum

IPv6 @ NGN. Wageningen, 30 oktober 2008. Iljitsch van Beijnum IPv6 @ NGN Wageningen, 30 oktober 2008 Iljitsch van Beijnum Blok 3+4: Routering & adressering When is the tube empty? HD ratio: in hierarchical system never possible to use every single address: HD = log(addresses

Nadere informatie

OP6800/ OP6810: C-programmeerbare besturingscontrollers: OP6800-serie.

OP6800/ OP6810: C-programmeerbare besturingscontrollers: OP6800-serie. OP6800/ OP6810: C-programmeerbare besturingscontrollers: OP6800-serie. Besturingscontrollers met operatorinterface uit de OP6800-serie zijn een multifunctioneel concept, waarbij de combinatie van digitale

Nadere informatie

The OSI Reference Model

The OSI Reference Model Telematica Applicatielaag Hoofdstuk 16, 17 Applicatielaag 4Bevat alle toepassingen die van het netwerk gebruik maken n E-mail n Elektronisch nieuws n WWW n EDI (Electronic Data Interchange) n Napster,

Nadere informatie

NETWERKOPLOSSINGEN. IP Private Network. IPSEC Virtual Private Network. Metro Ethernet Connect

NETWERKOPLOSSINGEN. IP Private Network. IPSEC Virtual Private Network. Metro Ethernet Connect NETWERKOPLOSSINGEN IPSEC Virtual Private Network IP Private Network Metro Ethernet Connect Signet Netwerkoplossingen OP MAAT GEMAAKTE OPLOSSINGEN VOOR KLEINE, GROTE OF COMPLEXE NETWERKEN Wanneer u op zoek

Nadere informatie

IN2220 Computernetwerken: Transportlaag

IN2220 Computernetwerken: Transportlaag vergelijking met netwerklaag 6. De Transportdiensten lijken op netwerkdiensten, b.v. verbindingsgericht/verbindingsloze diensten addressering stroombeheersing maar: netwerklaag is onderdeel van het (communicatie)subnet

Nadere informatie

Tentamen Telematica Systemen en Toepassingen (19261000/1) 9 november 2011, 8.45 12.15

Tentamen Telematica Systemen en Toepassingen (19261000/1) 9 november 2011, 8.45 12.15 Page 1 of 13 Naam Initialen Studentnummer Studierichting Tentamen Telematica Systemen en Toepassingen (19261000/1) 9 november 2011, 8.45 12.15 Opmerkingen: Alleen 1 dubbelzijdig blad met aantekeningen

Nadere informatie

xxter Mobotix T24 configuratie

xxter Mobotix T24 configuratie xxter Mobotix T24 configuratie Setup / instellingen voor VoIP De Mobotix T24 kan in samenwerking met xxter als video intercomsystem werken. De configuratie zoals beschreven in dit document is getest. Andere

Nadere informatie

Hier kunt u alle schijven en mappen afscannen op audio bestanden die ondersteund worden door de MP (mp3 en wma).

Hier kunt u alle schijven en mappen afscannen op audio bestanden die ondersteund worden door de MP (mp3 en wma). Netgear MP101 Dit apparaat speelt MP3's en WMV digitale bestanden en koppelt de stereo rechtstreeks aan de PC. Het apparaat werkt alleen in combinatie met een router of een wireless acces point. Er zit

Nadere informatie

Antwoorden op vragenlijst

Antwoorden op vragenlijst Antwoorden op vragenlijst 1. Inleiding 1/ 2/ 3/ gelaagde hiërarchie van internet service providers (ISP's) (maak figuur) top van de hiërarchie: eerstelaags ISP's (tier-1 ISP's of internetbackbones): o

Nadere informatie

De module is bedoeld voor starters in de IT.

De module is bedoeld voor starters in de IT. Exameneisen Network and Datacommunication Foundation (NDF) Publicatiedatum 1-04-2008 Startdatum 1-01-2004 Doelgroep De module is bedoeld voor starters in de IT. Voorkennis Hoewel een kandidaat zonder specifieke

Nadere informatie

Communicatienetwerken Antwoorden en vragen 2010-2011. Met dank aan:

Communicatienetwerken Antwoorden en vragen 2010-2011. Met dank aan: Communicatienetwerken Antwoorden en vragen 2010-2011 Met dank aan: Jeroen Van de Sande, Nicolas De Smyter, Sofie Van Gassen, Quentin Braet, Robrecht Cannoodt, Pieter De Baets Hoofdstuk 1 : Inleiding 1.

Nadere informatie

Datasheet V1.0.64. SMS Comfort als back office applicatie.

Datasheet V1.0.64. SMS Comfort als back office applicatie. Datasheet V1.0.64 General SMS Comfort is een netwerkoplossing die u toestaat om SMS tekstberichten vanuit allerhande interfaces te verzenden en te ontvangen... of anders gezegd Sms2mail of Mail2sms SMS

Nadere informatie

Optibel Breedband Telefonie Installatie- en Gebruikershandleiding

Optibel Breedband Telefonie Installatie- en Gebruikershandleiding Optibel Breedband Telefonie Installatie- en Gebruikershandleiding SPA-2000 Gefeliciteerd met uw keuze voor Optibel telefonie. We hopen dat u tevreden zult zijn met onze service en zien er naar uit de komende

Nadere informatie

Kostenefficiënt, flexibel en ultrabetrouwbaar bedrijfsvestigingen met elkaar verbinden

Kostenefficiënt, flexibel en ultrabetrouwbaar bedrijfsvestigingen met elkaar verbinden IP-VPN van Telenet Kostenefficiënt, flexibel en ultrabetrouwbaar bedrijfsvestigingen met elkaar verbinden De veelzijdigste VPN-oplossing om uw vestigingen te verbinden U wilt dat de verschillende vestigingen

Nadere informatie

INHOUD. Videolessen Deel 3 DATACOMMUNICATIE INTERNET

INHOUD. Videolessen Deel 3 DATACOMMUNICATIE INTERNET INHOUD Ethernet Internet Protocol... 3 LAYER 1: PHISICAL LAYER... 4 verbindingen:... 4 LAN NETWERKEN... 4 HUB... 4 Netwerkkaart... 5 UTP bekabeling... 5 Lengte van UTP bekabeling... 7 Glasvezel... 7 UITDAGINGEN

Nadere informatie

Modem en Codec. Telematica. Amplitude-modulatie. Frequentie-modulatie. Soorten modems. Fase-modulatie

Modem en Codec. Telematica. Amplitude-modulatie. Frequentie-modulatie. Soorten modems. Fase-modulatie Modem en Codec Telematica Data Transmissie (Fysieke laag) Hoofdstuk 6 t/m 8 Een modem gebruikt analoge signalen om digitale signalen te versturen Een codec gebruikt digitale signalen om analoge signalen

Nadere informatie

Instellingen Microsoft ISA server

Instellingen Microsoft ISA server Instellingen Microsoft ISA server Om Teleblik media door de Microsoft ISA server te kunnen afspelen is er een speciale regel nodig, die dit verkeer expliciet toestaat. Het verdient aanbeveling om deze

Nadere informatie

Communicatienetwerken

Communicatienetwerken Communicatienetwerken Oefeningen 4 : ALGEMEEN (niet voor MTI) Woensdag 2 december 2009 1 VRAAG 1 : MAC/IP adressen toekennen 2 VRAAG 1 : MAC/IP adressen toekennen Scenario Link 1 Link 2 Link 3 Link 4 Link

Nadere informatie

Gigaset pro VLAN configuratie

Gigaset pro VLAN configuratie Gigaset pro VLAN configuratie Hogere betrouwbaarheid door gebruik van VLAN s. De integratie van spraak en data stelt eisen aan de kwaliteit van de klanten infrastructuur. Er zijn allerlei redenen waarom

Nadere informatie

Genkgo Hosting. A. Wat is hosting?...2. B. Welke hostingscenario's zijn er mogelijk?...3. Scenario 1: Verhuizen domeinnaam, verhuizen e-mail...

Genkgo Hosting. A. Wat is hosting?...2. B. Welke hostingscenario's zijn er mogelijk?...3. Scenario 1: Verhuizen domeinnaam, verhuizen e-mail... Genkgo Hosting A. Wat is hosting?...2 B. Welke hostingscenario's zijn er mogelijk?...3 Scenario 1: Verhuizen domeinnaam, verhuizen e-mail... 3 Scenario 2: Niet verhuizen domeinnaam, niet verhuizen e-mail...3

Nadere informatie

Examen Telematica Systemen en Toepassingen (261000) 18 augustus 2004

Examen Telematica Systemen en Toepassingen (261000) 18 augustus 2004 Page 1 of 12 Naam Initialen Studentnummer Geboortedatum Studierichting Examen Telematica Systemen en Toepassingen (261000) 18 augustus 2004 Opmerkingen: Alleen 1 dubbelzijdig blad met aantekeningen / samenvatting

Nadere informatie

Optibel Breedband Telefonie Installatie- en Gebruikershandleiding SPA-2102

Optibel Breedband Telefonie Installatie- en Gebruikershandleiding SPA-2102 Optibel Breedband Telefonie Installatie- en Gebruikershandleiding SPA-2102 Gefeliciteerd met uw keuze voor Optibel telefonie. We hopen dat u tevreden zult zijn met onze service en zien er naar uit de komende

Nadere informatie

Installatie & Configuratiehandleiding. Socket Server. OpenAT applicatie

Installatie & Configuratiehandleiding. Socket Server. OpenAT applicatie Installatie & Configuratiehandleiding Socket Server OpenAT applicatie 2009 / 05 / 29 2 ! OPGEPAST! GEVAAR VOOR ELECTRISCHE SCHOKKEN BIJ VERWIJDERING BESCHERMEND DEKSEL VAN INDUBOX GSM IV ONDERHOUD ENKEL

Nadere informatie

Technisch ontwerp positiebepaling Smart Blocks

Technisch ontwerp positiebepaling Smart Blocks Technisch ontwerp positiebepaling Smart Blocks Inhoudsopgave 1 Inleiding......3 2 Hardware......4 2.1 Blok....4 Contactpunten......4 Voeding......4 Datapinnen......5 2.2 Basisplaat......5 3 Positiebepaling......6

Nadere informatie

Plugwise binnen de zakelijke omgeving

Plugwise binnen de zakelijke omgeving Plugwise binnen de zakelijke omgeving Plugwise is een gebruiksvriendelijk energiemanagementsysteem voor de zakelijke markt. Per stopcontact wordt er gemeten hoeveel elektriciteit er verbruikt wordt en

Nadere informatie

NAT (Network Address Translation)

NAT (Network Address Translation) Technical Note #019 Auteur: Olaf Suchorski Gemaakt op: 11 juli 2000 Bijgewerkt op: 11 juli 2000 NAT (Network Address Translation) In deze Technical Note worden de meest voorkomende situaties met NAT doorgelicht.

Nadere informatie

De volgende MTA s installeren in een groepje van 4 studenten: Onderzoek van vorig jaar naar gebruikte mail software evalueren.

De volgende MTA s installeren in een groepje van 4 studenten: Onderzoek van vorig jaar naar gebruikte mail software evalueren. Hoofdstuk 4 Mail Transfer Agents Email is een van de belangrijkste services die je als systeembeheer voor je gebruikers moet verzorgen. Als er geen mail verstuurd of ontvangen kan worden, kunnen de gebruikers

Nadere informatie

Telenet Home Gateway. Instellingen, portforwarding. Instellen van de Home Gateway Docsis 3.0 Telenet met verbinding naar eigen router.

Telenet Home Gateway. Instellingen, portforwarding. Instellen van de Home Gateway Docsis 3.0 Telenet met verbinding naar eigen router. Telenet Home Gateway Instellingen, portforwarding Instellen van de Home Gateway Docsis 3.0 Telenet met verbinding naar eigen router. Ignace 31-1-2011 Home Gateway Telenet... 3 Aanpassing thuisrouter...

Nadere informatie

9/1 Protocollen voor internet

9/1 Protocollen voor internet Internet, Intranet & Webservices 9/1 Protocollen voor internet 9/1.1 Internet on line Enkele van de functies van NetWare die het pakket tegenwoordig zo populair maken, waren in de eerste versies nog niet

Nadere informatie

INTERNET. Internetwerken, Fysiche architectuur, protocollen.

INTERNET. Internetwerken, Fysiche architectuur, protocollen. INTERNET Deel I Internetwerken, Fysiche architectuur, protocollen. 1) Inleiding Internetwerk-technologie: om verscheidene fysische netwerken aan elkaar te koppelen tot 1 groot, uniform communicatiesysteem.

Nadere informatie

Quarantainenet Log Forwarder

Quarantainenet Log Forwarder A : Auke Vleerstraat 6D (vloer 4) I : www.quarantainenet.nl 7521 PG Enschede E : info@quarantainenet.nl T : 053-7503070 B : Rabobank 31.72.86.714 F : 053-7503071 KvK : 08135536 Quarantainenet Log Forwarder

Nadere informatie

Central Station. Handleiding e-mail configuratie Exchange / Central Station

Central Station. Handleiding e-mail configuratie Exchange / Central Station Central Station Handleiding e-mail configuratie Exchange / Central Station Versie 1.0, september 2011 Inhoudsopgave 1 Inleiding... 3 1.1 Doel van de handleiding... 3 1.2 Afkortingen... 3 1.3 Meer informatie...

Nadere informatie

1. Introductie netwerken

1. Introductie netwerken 13 1. Introductie netwerken Een netwerk is simpel gezegd een verzameling computers die met elkaar verbonden zijn. De realiteit is wat complexer, omdat de computers met elkaar verbonden zijn met behulp

Nadere informatie

QoS / Quality Of Service

QoS / Quality Of Service Quality of Service QoS / Quality Of Service De QoS-functie zorgt ervoor dat datastromen, zowel inkomend als uitgaand, met een bepaalde prioriteit worden behandeld. Er kan bijvoorbeeld per poort of per

Nadere informatie

VoIP Netwerking Configuratie Gids. Vox Davo VoIP Netwerking Configuratie Gids

VoIP Netwerking Configuratie Gids. Vox Davo VoIP Netwerking Configuratie Gids VoIP Netwerking Configuratie Gids Vox Davo VoIP Netwerking Configuratie Gids 1 VoIP Netwerking Configuratie gids Specificaties kunnen wijzigen zonder voorgaande. DM-983 NL Draft 2 VoIP Netwerking Configuratie

Nadere informatie

Communications and Networking: An Introduction

Communications and Networking: An Introduction Communications and Networking: An Introduction Hoofdstuk 7 Internet Application Layer Protocols 1. a) Op het moment van schrijven:.eu (Europese Unie). b) B.v.:.au (Australië),.at (Oostenrijk > Austria)

Nadere informatie

Configureren van een VPN L2TP/IPSEC verbinding. In combinatie met:

Configureren van een VPN L2TP/IPSEC verbinding. In combinatie met: Configureren van een VPN L2TP/IPSEC verbinding In combinatie met: Inhoudsopgave 1. Voorbereiding.... 3 2. Domaincontroller installeren en configuren.... 4 3. VPN Server Installeren en Configureren... 7

Nadere informatie

Configureren van de Wireless Breedband Router.

Configureren van de Wireless Breedband Router. Configureren van de Wireless Breedband Router. 1.1 Opstarten en Inloggen Activeer uw browser en de-activeer de proxy of voeg het IP-adres van dit product toe aan de uitzonderingen. Voer vervolgens het

Nadere informatie

Herleid uw downtime tot het minimum met een multidatacenter. Uniitt www.unitt.com

Herleid uw downtime tot het minimum met een multidatacenter. Uniitt www.unitt.com Herleid uw downtime tot het minimum met een multidatacenter concept Leg uw bedrijfskritische activiteiten in goede handen 2 Als het voor uw omzet cruciaal is dat uw servers continu beschikbaar zijn, dan

Nadere informatie