Beleggen in parkeergarages

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Beleggen in parkeergarages"

Transcriptie

1 Beleggen in parkeergarages Hoe bepaal ik de waarde? waarde betalen parkeren Master Thesis MSRE Opleiding Amsterdam, februari 2009

2 Beleggen in parkeergarages Hoe bepaal ik de waarde? Master Thesis MSRE Opleiding Amsterdam, februari 2009 Begeleider extern Begeleider intern Drs. Gerjan Vos Ir. Thomas Pohle

3 Voorwoord Deze Master Thesis is geschreven in het kader van de studie Master of Science in Real Estate aan de Amsterdam School of Real Estate te Amsterdam. Aan dit onderzoek liggen diverse onderzoeken van derden ten grondslag welke de verschillende waarderingsmethoden toelichten. Dit onderzoek spitst zich toe op de toepasbaarheid van de waarderingsmethoden voor het waarderen van parkeergarages. Voor het tot stand komen van dit onderzoek wil ik in het bijzonder de volgende personen bedanken. Als eerste dank ik alle docenten, hoogleraren en fellows van wie ik anderhalf jaar zeer waardevolle colleges heb mogen volgen. Daarnaast dank ik van deze groep in het bijzonder Gerjan Vos voor de begeleiding van deze thesis. Zonder zijn kritische blik en scherpe commentaar zou de kwaliteit van deze thesis niet op dit niveau terecht zijn gekomen. Tot slot bedank ik ook mijn interne begeleider Thomas Pohle, mijn familieleden en mijn collega s die hebben meegelezen en mij hebben voorzien van zeer bruikbare kritische feedback. Parkeergarages blijven vermoedelijk de komende jaren voor een grote groep onroerend goed professionals een onbekend terrein. Mijn verwachting is echter dat na het lezen van dit onderzoek iedereen meer inzicht heeft gekregen in de toepasbaarheid van de waarderingsmethoden bij parkeergarages. Amsterdam, februari 2009 II

4 Samenvatting Deze Master Thesis gaat in op de wijze waarop de waarde van parkeergaragebeleggingen tot stand komt en of de waarderingsmethodiek op eenduidige wijze vorm kan worden gegeven en inzichtelijk kan worden gemaakt. Hierbij zal een vergelijking getrokken worden met hotel onroerend goed, welke in grote lijnen een vergelijking vertoont met parkeergaragebeleggingen. Parkeergarages (inclusief de onderneming) en parkeergaragebeleggingen zijn een relatief onbekende beleggingsmarkt waarin slechts enkele grote spelers actief zijn. In toenemende mate vinden transacties plaats die gericht zijn op uitsluitend het onroerend goed. Daarmee wordt de behoefte aan een eenduidige en inzichtelijke waarderingsmethode vergroot. In het onderzoek is een analyse uitgevoerd naar de parkeermarkt, het parkeerbeleid, de waardeontwikkeling van parkeergaragebeleggingen en de huurovereenkomsten. Vervolgens is er onderzoek gedaan naar de verschillende waarderingsmethoden en de toepasbaarheid van deze methoden voor het waarderen van een parkeergaragebelegging. De parkeermarkt Er wordt onderscheid gemaakt tussen openbare en niet openbare parkeergarages, waarbij het onderzoek zich enkel zal richten op de publieke parkeergarages. Het totaal aantal openbare parkeerplaatsen in Nederland in 2000 wordt geraamd op circa 8.9 miljoen. 2% hiervan, circa , bevindt zich in parkeergarages. Doordat het autobezit sinds 2000 gemiddeld met circa 2% per jaar is gegroeid, bleef ook de behoefte naar parkeeraccommodaties toenemen. Door het invoeren van parkeerbeleid, wat vervolgens heeft geleid tot het invoeren van betaald parkeren, kan de vraag naar en het aanbod van parkeerplaatsen op een efficiëntere wijze op elkaar worden afgestemd. In 2007 werd geschat dat circa 25% van de gebouwde parkeeraccommodaties in handen was van private partijen. Uit het laatste onderzoek blijkt dat dit percentage is opgelopen tot wel 58%. Eigenaren van het parkeergarage onroerend goed kunnen ervoor kiezen om de exploitatie en het beheer zelf uit te voeren, om de exploitatie en het beheer uit te besteden of om enkel het beheer uit te besteden. Welk beleid het beste gevolgd kan worden is afhankelijk van de fase waarin een parkeergarage zich bevindt en de mate waarin de eigenaar bereid is een bepaald exploitatierisico te lopen. III

5 Waardeontwikkeling Voor een belegger zit de waardeontwikkeling van onroerend goed voornamelijk in de ontwikkeling van de huurinkomsten. Voor parkeergaragebeleggingen wordt de huur bepaald door de inkomsten die de parkeergarage kan genereren. Deze inkomsten hebben dan ook een indirect effect op de waarde van de parkeergaragebelegging. De hoogte van de inkomsten van een parkeergarage worden bepaald door het parkeertarief en de bezettingsgraad. Naarmate de inkomsten van een parkeergarage meer stijgen als gevolg van parkeertarief aanpassingen - in Nederland gemiddeld 10 tot 25% per jaar - dan de jaarlijkse stijgingen van de contracthuur, zal na afloop van de huurovereenkomst de huur worden gecorrigeerd naar een hoger gelegen markthuur niveau. Dit wordt ook wel het positieve zaagtand effect genoemd en is één van de belangrijkste kenmerken van de waardeontwikkeling van een parkeergaragebelegging. Huurovereenkomsten In Europa worden verschillende standaarden gehanteerd in huurovereenkomsten. Het grootste verschil tussen huurovereenkomsten in Nederland en de rest van Europa is dat in Nederland de verhuurder verantwoordelijk is voor het betalen van de onroerend zaakbelasting en de verzekeringen. In de overige landen in Europa worden deze kosten weerlegd naar de huurder, de gebruiker van het onroerend goed. Voor parkeergarages zijn er tenminste twee methoden voor het bepalen van de huurwaarde. De eerste methode gaat uit van een residuele benadering, waarbij wordt gekeken hoeveel van het bruto resultaat de huurder bereid is af te staan aan huur voor het gebruik van de parkeeraccommodatie. De tweede methode maakt gebruik van in de markt geaccepteerde omzet of bruto resultaat gerelateerde ratio s. Deze methode is subjectiever van aart, maar kan tevens dienen als controle van de uitkomst bij gebruik van de residuele huurwaarde methode. Waarderingsmethoden Voor dit onderzoek zijn de volgende vier waarderingsmethoden onderzocht: 1. Waarderen van de onderneming 2. De comparatieve benadering 3. De inkomsten benadering 4. De kosten benadering IV

6 1. Waarderen van de ondermening: deze methode wordt veelvuldig toegepast bij het bepalen van de waarde van hotel onroerend goed. Als eerste wordt de waarde van de totale onderneming bepaald. Vervolgens wordt op dezelfde manier de waarde van de exploitatie bepaald en afgetrokken van de waarde van de totale onderneming. De uitkomst hiervan is de waarde van het onroerend goed. Deze methode is eveneens toe te passen op parkeergaragebeleggingen. 2. De comparatieve benadering: gaat er vanuit dat een geïnformeerde koper voor een parkeergarage niet meer wil betalen dan de waarde van een bestaand onroerend goedobject voor dezelfde gebruiksdoeleinden. Bij deze methode wordt de marktwaarde bepaald door het vergelijken van de verkoopprijzen van parkeergarages. Bij deze vergelijking zullen verschillen ontstaan en zullen moeten worden gecorrigeerd. Door de zeer beperkte mate van onderlinge vergelijkbaarheid van parkeergaragebeleggingen en het beperkte aantal transacties is de comparatieve benadering niet de meest geschikte methode voor het bepalen van de marktwaarde van een parkeergaragebelegging. 3. De inkomsten benadering: gaat er vanuit dat bij het verkrijgen van het eigendom, het onroerend goed zelfstandig inkomsten zal genereren. De inkomsten kunnen vervolgens aan de hand van een aantal methoden worden omgezet in de waarde van het te waarderen object. Van de meest gangbare inkomstenkapitalisatie methoden blijkt de Discounted Cash Flow (DCF) methode de meest geschikte methode voor het op een juiste manier weerspiegelen van de marktwaarde van een parkeergaragebelegging. 4. De kosten benadering: stelt dat de marktwaarde wordt vastgesteld door het berekenen van de huidige vervangingskosten, waarna een aftrek wordt toegepast voor de geaccumuleerde afschrijvingen, vermeerderd met de waarde van de grond. Doordat de waarde van een parkeergarage gekoppeld is aan het gebruik ervan, is het voor een belegger in eerste instantie niet relevant wat de stichtingskosten van een parkeergarage zijn. In veel gevallen zal de marktwaarde van een parkeergaragebelegging volgens de kosten benadering hoger uitvallen dan volgens de inkomstenbenadering. In dat geval zal een parkeergarage niet winstgevend gerealiseerd kunnen worden. Het is dan ook niet voor de hand liggend dat de kosten benadering gebruikt wordt voor het bepalen van de marktwaarde van een parkeergaragebelegging. Zowel middels het bepalen van de waarde van de totale onderneming als middels de DCFmethode kan de waarde van een parkeergaragebelegging het beste worden bepaald. V

7 Inhoudsopgave 1 INLEIDING AANLEIDING PROBLEEMSTELLING Centrale vraag Subvragen UITGANGSPUNTEN OPBOUW ONDERZOEK Theoretisch kader Praktijkonderzoek Conclusie en aanbevelingen PARKEERGARAGE ALS TYPE BELEGGING SOORTEN PARKEERGARAGES DE MARKT PARTIJEN PARKEERBELEID Gemeentelijk parkeerbeleid Beleggers parkeerbeleid BEHEER EN EXPLOITATIE EXPLOITATIEKOSTEN VAN PARKEERGARAGES WAARDEONTWIKKELING HUUROVEREENKOMSTEN Verschillen binnen Europa Totstandkoming van de huurprijs Residuele huurwaarde methode Huurwaarde ratio s Huurprijsherziening WAARDEBEPALING EXPLOITATIEGEBONDEN ONROEREND GOED WAARDEREN VAN DE ONDERNEMING Free cashflow NOPLAT ROIC WACC Groei Waarde van de onderneming WAARDE VAN DE EXPLOITATIE RENDEMENTSEIS VOOR DE EXPLOITATIE VERGELIJKING HOTELS EN PARKEERGARAGES VI

8 3.5 CONCLUSIE WAARDERINGSMETHODEN DE COMPARATIEVE BENADERING DE INKOMSTENBENADERING Bruto AanvangsRendement (BAR)-methode Netto AanvangsRendement (NAR)-methode Discounted Cashflow (DCF)-methode IRR-methode WOZ waarderingsmethode DE KOSTENBENADERING TOEPASBAARHEID WAARDERINGSMETHODEN DE COMPARATIEVE BENADERING DE INKOMSTENBENADERING BAR-methode NAR-methode DCF-methode DE KOSTENBENADERING CONCLUSIE CASE STUDIE INLEIDING KERNGEGEVENS WAARDE VAN DE ONDERNEMING WAARDE VAN DE EXPLOITATIE WAARDE VAN HET ONROEREND GOED CONTROLE OP BASIS VAN EEN KAPITALISATIEMETHODE CONCLUSIE EN AANBEVELINGEN CONCLUSIE Beantwoording van de deelvragen Beantwoorden van de centrale vraag AANBEVELINGEN Transparantie Risicoprofiel Beleggen in parkeergarages: markt in volle ontwikkeling BIBLIOGRAFIE BIJLAGEN VII

9 1 Inleiding De vraag naar onroerend goed beleggingen in traditionele categorieën als kantoren, winkels en woningen blijft erg groot. Door het beperkte aanbod van kwaliteits-onroerend goed in Europa tegen een acceptabele prijs zijn beleggers geneigd uit te wijken naar nichemarkten zoals infrastructuur, energie, leisure. Doordat ook het aanbod van deze nichemarkten in Nederland zeer beperkt is, wordt hierbinnen snel gekeken naar grensoverschrijdend onroerend goed aanbod. Veel fondsmanagers springen hierop in door internationale, vaak pan-europese, onroerend goedfondsen aan te bieden. Het voordeel van indirecte beleggingen in pan- Europese onroerend goedfondsen is, dat het risico binnen een portefeuille internationaal gespreid kan worden en dat het opbouwen van de portefeuille in de betreffende nichemarkt eenvoudiger is. 1.1 Aanleiding Mijn werkgever, Bouwfonds REIM (Real Estate Investment Management), heeft in 2005 het Bouwfonds European Real Estate Parking Fund gelanceerd. Dit fonds heeft als strategie het beleggen in parkeergarages in de door haar gedefinieerde targetlanden, dat wil zeggen alle landen binnen de Eurozone en het Verenigd Koninkrijk. Voor het bepalen van de marktwaarde van een parkeergarage spelen een aantal onroerend goed categoriespecifieke kenmerken een rol. Hoewel de exploitatie van parkeergarages en de parkeergarage als onroerend goed belegging twee totaal verschillende disciplines zijn, hebben ze bij het tot stand komen van de waarde van de parkeergarage wel degelijk een relatie met elkaar. Ofschoon reeds onderzoek gedaan is naar de verschillende waarderingsmethoden in het algemeen, is slechts beperkte informatie beschikbaar over de toepasbaarheid van deze methoden bij het waarderen van parkeergarages. Het onderhavige onderzoek zal zich richten op de toepasbaarheid van waarderingsmethoden. Hiervoor is gebruik gemaakt van de ervaringen van nationale en internationale experts op het gebied van het waarderen van parkeergarages. Daarnaast wordt er uitgebreid stil gestaan bij de onroerend goed karakteristieken van parkeergarages. 1.2 Probleemstelling In deze thesis wil ik onderzoeken op welke manier de waardering van een parkeergarage als onroerend goedbelegging tot stand kan komen. Parkeergarages worden in sommige gevallen 8

10 gezien als commercieel onroerend goed, exploitatie onroerend goed of een combinatie van beide. Deze typen onroerend goed kennen een andere benadering in de waardering. De uitkomsten van dit onderzoek zullen een belegger, een taxateur, een ontwikkelaar, een adviseur of een lokale overheid houvast bieden bij het op een nauwkeurigere manier bepalen van de marktwaarde van een parkeergarage Centrale vraag De centrale vraag die tijdens dit onderzoek beantwoord dient te worden luidt: Op welke manier komt de waardering van een parkeergaragebelegging tot stand? Om helderheid te verschaffen over delen van de centrale vraag, worden hieronder enkele definities verduidelijkt: Waardering: methode waarbij als doel het bepalen van het geschatte bedrag waartegen onroerend goed op de datum van de taxatie zou worden verkocht uitgaande van een bereidwillige koper en een bereidwillige verkoper met voldoende afstand tot elkaar na een geëigende voorbereiding waarin ieder van de partijen met kennis van zaken zorgvuldig en zonder dwang zou hebben gehandeld (Van Gool, Brounen, Jager, & Weisz, 2007). Parkeergarages, publieke of private: een parkeergarage is een garage waar auto s voor korte duur worden geparkeerd (Dale, 2008). In hoofdstuk 2 wordt een uitgebreide beschrijving gegeven van parkeergarages. Parkeergaragebelegging: een parkeergarage die geëxploiteerd wordt door een parkeerexploitant en aangehouden wordt als belegging met als doel uit de verhuur en verkoop van het onroerend goed een toekomstige stroom geldelijke opbrengsten te realiseren (Van Gool, Brounen, Jager, & Weisz, 2007) Subvragen De hieronder geformuleerde vragen die voortvloeien uit de centrale vraag zijn relevant en noodzakelijk voor het beantwoorden van de centrale vraag. Wat zijn de kenmerken van parkeergaragebeleggingen en ander exploitatiegebonden onroerend goed? Welke waarderingsmethoden zijn er voor parkeergaragebeleggingen en welke methode geeft de meest realistische weerspiegeling van de marktwaarde? Hoe komt de marktwaarde tot stand vanuit de invalshoek van de onderneming en de belegging? 9

11 Is in financiële zin aansluiting te vinden tussen deze invalshoeken? 1.3 Uitgangspunten Vanuit de centrale vraag zijn de volgende uitgangspunten vastgesteld: Bij parkeergarages gaat het om onroerend goed dat gebonden is aan een specifieke vorm van gebruik. Er wordt dan ook uitgegaan van onroerend goed dat niet zonder ingrijpende wijzigingen voor andere functies te gebruiken is; De parkeergarage is vrij toegankelijk en wordt niet belemmerd in het gebruik als parkeergarage; Het is er zowel de belegger als de parkeerexploitant om te doen in de toekomst positieve financiële resultaten te realiseren; Voor het bepalen van de marktwaarde is zowel de koper als de verkoper erin geïnteresseerd de verschillende componenten van de waardering te onderscheiden; De waarderingsmethoden worden getoetst op hun realiseerbaarheid en om zo een goede aansluiting te krijgen bij de in de praktijk gehanteerde methoden; Het onderzoek houdt geen rekening met eventuele belastingen en rentelasten. 1.4 Opbouw onderzoek Het onderzoek is erop gericht om antwoord te geven op de centrale vraag en haar deelvragen, en vervolgens te komen tot een conclusie en aanbevelingen. Het onderzoek wordt opgebouwd uit een beschrijving van het theoretische kader en een praktijkonderzoek Theoretisch kader De scriptie begint met een breed theoretisch kader, waarin de lezer meer inzicht wordt gegeven in de aspecten van parkeergarage beleggingen. Dit theoretische kader is opgesplitst in twee verschillende facetten: Parkeergarage als type belegging: doel hierbij is om uitgebreide achtergrond informatie te verstrekken over de onroerend goed categorie parkeergarages. Inzicht in deze categorie helpt de lezer te begrijpen welke factoren een belangrijke rol vervullen bij het bepalen van de marktwaarde. Deze informatie is nog niet eerder op deze manier vertoont. Literatuuronderzoek: doel hierbij is om argumenten te vergaren voor een theoretische onderbouwing van waarderingsmethoden die het beste de marktwaarde van parkeergarages weerspiegelt. 10

12 Beleggen in parkeergarages Praktijkonderzoek Naast het theoretische kader zullen de gekozen waarderingsmethodes aan de hand van een praktijkvoorbeeld worden getoetst en besproken met experts op het gebied van exploiteren en beleggen in parkeergarages. Dit praktijkonderzoek is opgesplitst in twee delen: Casestudie: doel oel is om aan de hand van het gekozen waarderingsmethode waarderingsmethode een rendementsberekening uit te werken om de methode te valideren. Expert interviews: doel oel is om de uitkomst van het onderzoek te toetsen aan de inzichten van diverse experts in het specifieke vakgebied. Parkeergarages als type belegging Waarderingsmethoden: Comparatieve benadering Inkomsten benadering Kostenbenadering Ondoerzoek: Literatuur Experts Case studie Centrale vraag: Op Op welke manier komt de waardering van een parkeergaragebelegging tot stand?' Figuur 1:: schematische weergave van de onderzoeksstructuur 11

13 1.4.3 Conclusie en aanbevelingen In de conclusie zal antwoord worden gegeven op de vraag naar de toepasbaarheid van de verschillende waarderingsmethoden en worden aanbevelingen gedaan voor het bepalen van de marktwaarde van parkeergarages. Tot slot zal worden stilgestaan bij de mogelijkheden van vervolgstudies op basis van dit onderzoek. 12

14 2 Parkeergarage als type belegging Traditionele onroerend goed categorieën als kantoren, winkels en woningen zijn erg populair bij onroerend goed beleggers. Voor dit type beleggingen is een grote hoeveelheid informatie beschikbaar voor een groot aantal landen. Hierdoor is de markt van dit type beleggingen een stuk transparanter dan van andere onroerend goedcategorieën waarvoor slechts beperkte informatie beschikbaar is. Dit is ook het geval voor de parkeergarages. De onroerend goedmarkt is onder te verdelen in twee hoofdcategorieën: de commerciële onroerend goedmarkt en de niet-commerciële onroerend goedmarkt (Van Gool, Brounen, Jager, & Weisz, 2007). Onder de commerciële onroerend goedmarkt vallen onder andere: kantoren, winkels, hotels, bedrijfsruimten, congrescentra en ook parkeergarages. Onder niet-commercieel onroerend goed vallen onder andere: kerken, gevangenissen, ziekenhuizen en woningen. Een in eigendom zijnde parkeergarage kan voor eigen rekening en risico worden beheerd (exploitatie onroerend goed), worden beheerd door een derde partij of worden verhuurd aan een parkeergarage-exploitant. In het laatste geval loopt de eigenaar van de parkeergarage geen operationeel risico meer, maar ontvangt deze jaarlijks huur van haar huurder (commercieel onroerend goed). Vanzelfsprekend zijn er voor de eigenaar wel andere risico s zoals een debiteurenrisico en een marktrisico. De reden om te kiezen voor het zelf beheren, het uitbesteden van beheer of het uitbesteden van de volledige exploitatie is sterk afhankelijk van het soort parkeergarage en het beleid van de betreffende eigenaar. Deze keuzes worden besproken in paragraaf Soorten parkeergarages In dit onderzoek wordt onderscheid gemaakt tussen de volgende soorten parkeergarages: Publieke parkeergarages: met een publieke parkeergarage wordt bedoeld een parkeergarage die toegankelijk is voor iedereen, onafhankelijk van de bestemming van de gebruiker. Hiervoor kan een gebruiker een vergoeding in rekening gebracht worden of het gebruik kan kosteloos ter beschikking worden gesteld. Dit laatste is vaak het geval bij parkeergarages welke gelegen zijn bij voorzieningen waarbij er meer baat is bij veel bezoekers waardoor de kosten van de parkeergarage op een andere manier gedekt worden. Indien lang parkeren of misbruik van de parkeerfaciliteit door de gebruikers tegen gegaan dient te worden, zal in veel gevallen wel een vergoeding in rekening worden gebracht. 13

15 Private parkeergarages: een private parkeergarage heeft als doel het bieden van parkeerfaciliteiten aan een beperkte groep bezoekers, die enkel door middel van een pas, een sleutel of een andere persoonlijke identificatie toegang kunnen krijgen tot de parkeergarage. Deze situatie doet zich vooral voor bij woningen en kantoorgebouwen. Door de grote diversiteit in het gebruik van parkeergarages is het niet eenvoudig om tot een standaard te komen voor het bepalen van de waarde van een publieke parkeergarage. De waarde is in grote mate afhankelijk van de inkomsten welke door de parkeergarage gegenereerd kunnen worden. Voor een private parkeergarage ligt dat anders. Hierbij spelen vraag en aanbod van abonnementen een grote rol. Het onderzoek zal zich enkel richten op het bepalen van de marktwaarde van publieke parkeergarages. 2.2 De markt Nederland is één van de dichtstbevolkte landen ter wereld. Ook het aantal auto s per oppervlakte-eenheid is hier relatief hoog (CROW, 2004). Opmerkelijk genoeg ontbreekt in Nederland een kwantitatief inzicht in het aantal openbare parkeerplaatsen en zelfs in het aantal gereguleerde openbare parkeerplaatsen (Dijken, 2002). Het aantal parkeerplaatsen in 2000 kan geraamd worden op 12,5 tot 15,6 miljoen. Het aantal openbare parkeerplaatsen wordt geraamd op 8.9 miljoen, een gemiddelde van parkeerplaatsen per inwoners. Van deze 8.9 miljoen openbare parkeerplaatsen bevindt zicht 81% op en langs de straat, 17% op terreinen en 2% in parkeergarages (Dijken, 2002). Totaal aantal openbare parkeerplaatsen ; 2% ; 17% ; 81% Op en lang straat Op terreinen In parkeergarages Figuur 2: totaal aantal openbare parkeerplaatsen in Nederland in 2000 (Dijken, 2002) Alle openbare parkeerplaatsen op en langs straat zijn eigendom van de gemeente en daarom publiek eigendom. De openbare parkeerplaatsen op parkeerterreinen en in parkeergarages zijn 14

16 niet volledig publiek eigendom. Van de openbare parkeerplaatsen op parkeerterreinen is 19% privaat eigendom en van de openbare parkeerplaatsen in parkeergarages 58%. Het totaal aantal openbare parkeerplaatsen in Nederland bedraagt , waarvan circa in eigendom is van de gemeenten (Dijken, 2002). In publiek of privaat eigendom 100% 90% 80% 70% 60% 50% 40% 30% 20% 10% 0% Op en langs straat Op terreinen In parkeerplaatsen Publiek Privaat Figuur 3: aantal openbare parkeerplaatsen in Nederland in publiek en privaat eigendom in 2000 (Dijken, 2002) Doordat het autobezit sinds het jaar 2000 gemiddeld met circa 2% per jaar is gegroeid (Statistiek, 2007), bleef ook de behoefte aan parkeeraccommodaties toenemen. Door het invoeren van betaald parkeren lijkt het realiseren van relatief dure parkeeroplossingen mogelijk. Dit is goed nieuws, want er is op de Nederlandse markt nog steeds een tekort aan parkeerplaatsen (CROW, 2006). Onroerendgoedbeleggers en gebruikers van onroerend goed hebben belang bij goede parkeervoorzieningen, omdat deze de waarde van het (omliggende) onroerend goed beïnvloeden. Parkeergarages vertegenwoordigen echter zelf ook een waarde, door de inkomsten die ze genereren en de waardeontwikkeling van de grond en het gebouw (CROW, 2006). Hoewel in het verleden parkeergarages vooral beschouwd werden als kostenpost, lijkt daar nu verandering in te komen. Parkeergarages vormen tegenwoordig een interessante inkomstenbron en krijgen in toenemende mate belangstelling van professionele partijen als projectontwikkelaars en beleggers. Daarmee lijken parkeergarages een zelfstandige onroerend goedcategorie te gaan worden. Door de beperkte hoeveelheid transacties en de beperkte 15

17 transparantie in dit marktsegment, is het echter niet eenvoudig om te komen tot een juiste bepaling van de marktwaarde van een parkeergarage. Dit wordt in de volgende hoofdstukken verder uitgewerkt. 2.3 Partijen In Nederland, maar ook in Europa zijn een beperkt aantal grote en een groot aantal minder grote parkeerexploitanten actief. De vijf grootste parkeerexploitanten -in aantalen beheerde parkeerplaatsen in Europa- zijn, in willekeurige volgorde: VINCI Park, Q-Park, Apcoa, Interparking en NCP. Deze vijf beheren samen minder dan 15% van het totale aantal parkeerplaatsen (Princet, 2007). De meeste parkeerexploitanten treden ook op als parkeergaragebeheerder, indien gewenst door de eigenaar/belegger. Het aantal private parkeergaragebeleggers in Europa is vele malen kleiner dan het aantal parkeerexploitanten. In feite betreft het grootste gedeelte van deze groep parkeerexploitanten die naast de exploitatie in sommige gevallen ook eigenaar zijn van de parkeergarage. Partijen die in beginsel geen raakvlakken hebben met de parkeerexploitatie op zich en zich enkel richten op het beleggen in parkeergarages zijn, in willekeurige volgorde: IEF, Bouwfonds, Rodamco, Corio en Quantum. Van deze partijen hebben enkel Bouwfonds en Quantum gespecialiseerde parkeergaragefondsen. Daarnaast is er vermoedelijk een groot aantal parkeergarages in eigendom van particulieren en private equity partijen. Hiervan zijn echter geen gegevens bekend. 2.4 Parkeerbeleid Het parkeerbeleid kan worden opgesplitst in gemeentelijk parkeerbeleid en het beleid van een belegger in een parkeergarage Gemeentelijk parkeerbeleid Door de hoge autodichtheid loopt Nederland in Europa al jaren voorop met zowel het ruimtelijk beleid als het parkeerbeleid. Het parkeerbeleid in Nederland is gericht op de volgende drie thema s (CROW, 2004): Parkeervolume: het aantal parkeerplaatsen Regulering qua tijd en plaats Handhaving, oftewel controle 16

18 Door de enorme groei van het gemotoriseerde verkeer is de behoefte ontstaan om het parkeren te beperken. In Nederland kwam deze motorisering op gang in de jaren vijftig en zestig van de twintigste eeuw. Begin jaren zestig werd door ministers Korthals en Zijlstra een wijziging van de Wet Motorrijtuigenbelasting doorgevoerd. Vanaf dat moment konden grote gemeenten parkeermeters gaan inzetten om de parkeerduur in de binnensteden aan banden te leggen. Schiphol was de eerste gemeente in Nederland met parkeermeters. Amsterdam was in 1964 de eerste gemeente die in de binnenstad betaald parkeren invoerde (CROW, 2004). Ruimtelijke, maatschappelijke appelijke en economische ontwikkelingen leiden ertoe dat het parkeerbeleid voortdurend in beweging blijft. Naarmate de parkeerdruk toeneemt, zullen gemeenten in steeds meer plaatsen parkeerregulering toepassen. De evolutie van het parkeerbeleid binnen een gemeente kent de volgende stappen (CROW, 2004): Verschillende parkeertarieven Mobiliteitsmanagement Parkeervergunningen Beperking van parkeerduur Geen parkeerbeleid Figuur 4: evolutie van parkeerbeleid In beginsel wordt de beschikbare ruimte gebruikt voor parkeren totdat deze zo vol staat met geparkeerde auto s dat dit afbreuk doet aan de kwaliteit van het gebied. Een logische volgende stap is het weren of op andere manier faciliteren van de langparkeerder uit een bepaald gebied. Een blauwe zone, waarin gebruik van een parkeerschijf noodzakelijk is, of het langzaam invoeren van betaald parkeren zijn hiervoor geijkte middelen. Langparkeerders zullen in deze gevallen uitwijken naar omliggende gebieden, wat daar op termijn ook zal leiden tot meer overlast. In deze gebieden lijkt het invoeren van parkeervergunningen een logisch vervolg. De bewoners van deze omliggende gebieden kunnen onbeperkt gebruik blijven maken van de parkeerplaatsen, terwijl voor andere gebruikers het gebruik eenvoudig is 17

19 te controleren. Het controleren op en het beboeten van onjuist gebruik van parkeerplaatsen is wel een randvoorwaarde voor het succesvol uitvoeren van een parkeerbeleid. Zoals de afgelopen jaren is gebleken, neemt de vraag naar parkeerruimte nog verder toe. Hierdoor wordt een efficiënte handhaving van het parkeerbeleid nog belangijker en neemt in veel gevallen het gebied van betaald parkeren toe. Het hanteren van verschillende parkeertarieven is een goede manier om de parkeervoorzieningen gecontroleerd te laten gebruiken. Ook met de opkomst van Park and Ride (P+R) in combinatie met openbaar vervoerders, wordt geprobeerd de steden bereikbaar te houden voor alle bezoekers, niet alleen het autoverkeer. Mobiliteitsmanagement vormt een steeds belangrijkere factor in het parkeerbeleid. Of een parkeerbeleid effectief is, valt of staat met een juiste handhaving van betaald parkeren op straat of het goed functioneren van een parkeergarage. Indien handhaving ontbreekt, zal niemand meer betalen voor parkeren Beleggers parkeerbeleid Een belegger ziet beleggen als: het in stand houden of doen groeien van vermogen (CROW, 2006). Een belegger is bereid, gelet op het bijbehorende risico, om een deel van zijn vermogen beschikbaar te stellen ten einde daar een bepaald rendement op te behalen. De meest voorkomende beleggingscategorieën zijn aandelen, vastrentende waarden en onroerend goed (Van Gool, Brounen, Jager, & Weisz, 2007). Elke beleggingscategorie heeft haar eigen rendements- en risico-eigenschappen. Voor onroerend goed geldt dat het totale rendement dat behaald kan worden uit onroerend goed beleggingen bestaat uit een direct en een indirect rendement. In de meeste gevallen zijn bij investeringen de directe rendementen op korte termijn relatief eenvoudig te schatten aan de hand van historische gegevens. Indirecte rendementen daarentegen, welke betrekking hebben op de verwachte waardestijging, zijn een stuk moeilijker in te schatten. Naarmate de geplande eigendomsperiode toeneemt, neemt ook de onzekerheid van het geplande te realiseren indirecte rendement op onroerend goedbeleggingen toe. Het op een juiste manier schatten van de (toekomstige) marktwaarde van het onroerend goed is hierbij de belangrijkste factor. Dit is echter niet voor alle onroerend goedcategorieën even eenvoudig. In hoofdstuk 3 en 4 wordt hier nader op ingegaan. 18

20 2.5 Beheer en exploitatie Indien een belegger ervoor heeft gekozen om te beleggen in parkeergarages, is ook het beleid van de eigenaar van de parkeergarage een belangrijke factor voor het bepalen van het risico en het rendement van de belegging. Dit heeft voornamelijk te maken met het al dan niet voor eigen rekening en risico beheren en exploiteren van de parkeergarage. Een eigenaar van een parkeergarage kan kiezen uit een drietal scenario s ten aanzien van de parkeerexploitatie en beheer: zelf de exploitatie en het beheer uitvoeren zelf de exploitatie uitvoeren en het beheer uitbesteden, meestal door middel van een huurovereenkomst met een parkeerexploitant de exploitatie en het beheer uitbesteden, meestal door middel van een beheerovereenkomst met een parkeergaragebeheerder of property manager Beheer en exploitatie leiden in de praktijk nog wel eens tot verwarring. Daarom worden hieronder beide begrippen en de samenhangende consequenties en voor- en nadelen besproken. Parkeerexploitatie: het risicodragend nemen van strategische, tactische en operationele beslissingen, die gevolgen kunnen hebben voor de opbrengsten en kosten van de door de exploitant beheerde parkeerplaatsen. Deze beslissingen kunnen betrekking hebben op de parkeertarieven, de uitbesteding van het parkeerbeheer, exploitatiemodellen en de keuze voor onderverhuur of het afgeven van abonnementen. Parkeerbeheer: het uitvoeren van het beleid van de parkeerexploitant teneinde zijn resultaat te optimaliseren en de parkeergarage naar wens te laten functioneren. Het beheer betreft vooral operationele aspecten van het beleid, bijvoorbeeld de uitgifte van de abonnementen, de schoonmaak en het toezicht in de parkeergarage. Er is in beginsel geen sprake van financieel risico. De beheerder krijgt een beheervergoeding, bestaande uit de beheerkosten en een winstopslag. 19

9. Financiele aspecten

9. Financiele aspecten 9. Financiele aspecten ANNEXUM 9.1 Rendement Het beleid van het Fonds en de Beheerder is gericht op het behalen van een optimale opbrengst uit de verhuur en de verkoop van de vastgoedportefeuille. De kansen

Nadere informatie

Business Valuation : groeiend belang

Business Valuation : groeiend belang Business Valuation : groeiend belang Inleiding Vandaag de dag worden we steeds vaker geconfronteerd met de vraag hoeveel een onderneming waard is en of ze gelet op de huidige crisis financieel gezond is.

Nadere informatie

Q&A Handboek Marktwaardering

Q&A Handboek Marktwaardering Q&A Handboek Marktwaardering Jaarrekening... 1 Oppervlakte... 1 Complex... 2 Splitsing daeb/niet daeb... 2 Model BOG/MOG... 2 Model parkeren... 2 Objectgegevens... 3 Mutatiekans... 3 Eindwaarde... 4 Contante

Nadere informatie

BUSINESS VALUATION UITWERKING TOPAAS B.V.

BUSINESS VALUATION UITWERKING TOPAAS B.V. BUSINESS VALUATION UITWERKING TOPAAS B.V. VERONDERSTELLINGEN Vraagprijs 2.500.000 (pand en inventaris). Inkomsten: In totaal 40 kamers; Bezetting kamers: T1 45%, T2 52%, T3 63%, vanaf T4 en verder 68%;

Nadere informatie

ZORG VOOR MAATSCHAPPELIJK VASTGOED. Professioneel beheer voor beter rendement

ZORG VOOR MAATSCHAPPELIJK VASTGOED. Professioneel beheer voor beter rendement ZORG VOOR MAATSCHAPPELIJK VASTGOED Professioneel beheer voor beter rendement Een veranderende financiële omgeving vraagt om ander vastgoedbeheer Het onderwijsvastgoed, het zorgvastgoed, het gemeentelijk

Nadere informatie

De waarde van een supermarkt

De waarde van een supermarkt De waarde van een supermarkt Maarten H.L. van Lit RT 20 mei 2011 LMBS retail B.V. Maarten van Lit directeur makelaar sinds 1990 9 jaar Van Boxtel & Partners Winkels 9 jaar DTZ Zadelhoff Retail specialisaties:

Nadere informatie

HET RENDEMENT. De aankoopprijs en huurinkomsten geven een Bruto Aanvangsrendement (BAR = huuropbrengst/totale aankoopprijs) van 5.42%.

HET RENDEMENT. De aankoopprijs en huurinkomsten geven een Bruto Aanvangsrendement (BAR = huuropbrengst/totale aankoopprijs) van 5.42%. HET RENDEMENT 23-5-2015 www.hetrendement.be Bart@hetrendement.be 0476/941477 BTW-BE 0598.805.645 IBAN BE77 1430 9238 6642 Ezelstraat 71, 8000 Brugge De woning staat te koop voor 630.000 bij vastgoed Acasa,

Nadere informatie

ER Capital Vastgoedfonds III BV

ER Capital Vastgoedfonds III BV ER Capital Vastgoedfonds III BV Halfjaarverslag 2010 September 2010 Profiel & strategie ER Capital Vastgoedfonds III BV heeft een pand met drie huurders te Veenendaal in haar bezit. Alle drie de huurders

Nadere informatie

HOTELS EN VASTGOEDEIGENSCHAPPEN een onderzoek naar de relatie tussen vastgoed en waarde

HOTELS EN VASTGOEDEIGENSCHAPPEN een onderzoek naar de relatie tussen vastgoed en waarde HOTELS EN VASTGOEDEIGENSCHAPPEN een onderzoek naar de relatie tussen vastgoed en waarde Technische Universiteit Delft Architecture, Urbanism & Building sciences Real Estate & Housing Joris Tensen 1560387

Nadere informatie

Onderwerp: exitstrategie De Meerlanden. Datum: mei 2013 (concept)

Onderwerp: exitstrategie De Meerlanden. Datum: mei 2013 (concept) Onderwerp: exitstrategie De Meerlanden Datum: mei 2013 (concept) 1. Vraagstelling: Door de commissie Ruimte is gevraagd een exitstrategie De Meerlanden uit te werken d.w.z. 1. verkoop aandelen De Meerlanden

Nadere informatie

Opsteller : Peter Boerkamp, beleidsmedewerker Parkeerbeleid, tel. 2459949. Discussienotitie. Toekomst parkeergarage Hengelo centre

Opsteller : Peter Boerkamp, beleidsmedewerker Parkeerbeleid, tel. 2459949. Discussienotitie. Toekomst parkeergarage Hengelo centre Opsteller : Peter Boerkamp, beleidsmedewerker Parkeerbeleid, tel. 2459949 Discussienotitie Toekomst parkeergarage Hengelo centre Inleiding In deze discussienotitie gaan we in op de toekomst van parkeergarage

Nadere informatie

Parkeertaken bij gemeenten

Parkeertaken bij gemeenten Parkeertaken bij gemeenten Uitbesteden of zelf doen? Door Stefaan Lumen, Senior Projectleider bij Grontmij Parkconsult Onderzoeksvragen 2 Wat is de kracht van marktpartijen en de gemeente zelf? Welke ervaringen

Nadere informatie

Informatiedocument De Erfpachter BV

Informatiedocument De Erfpachter BV Informatiedocument De Erfpachter BV U staat op het punt om een woning te kopen. De Erfpachter BV. wil u via dit Informatieboek informeren over De Erfpachter BV. Hieronder zetten we graag voor u uiteen

Nadere informatie

PERSBERICHT GROOTHANDELSGEBOUWEN N.V.

PERSBERICHT GROOTHANDELSGEBOUWEN N.V. PERSBERICHT GROOTHANDELSGEBOUWEN N.V. 2007: VERDER HERSTEL RESULTATEN. - Huuropbrengst + 19,6 % (van 9,1 naar 10,8 miljoen) - Bezetting gebouw van 63% naar 81,5% - Resultaat van 8.276.000 naar 12.643.000

Nadere informatie

Halfjaarbericht Interim report 2003. Retail

Halfjaarbericht Interim report 2003. Retail Halfjaarbericht Interim report 2003 Retail Profiel VastNed Groep De VastNed Groep bestaat uit twee gespecialiseerde onroerendgoedbeleggingsmaatschappijen met veranderlijk kapitaal: VastNed Retail N.V.

Nadere informatie

Grip op de zaak Huurprijsherziening bij winkelvastgoed

Grip op de zaak Huurprijsherziening bij winkelvastgoed Grip op de zaak Huurprijsherziening bij winkelvastgoed Huurprijsherziening bij winkelvastgoed De huurwetgeving voor detailhandelsbedrijfsruimte biedt een hoge mate van huurdersbescherming. Deze huurdersbescherming

Nadere informatie

HET RENDEMENT. De woning staat te koop voor 289.900 bij vastgoed Acasa, Brugge (www.immoacasa.be)

HET RENDEMENT. De woning staat te koop voor 289.900 bij vastgoed Acasa, Brugge (www.immoacasa.be) HET RENDEMENT 20-5-2015 www.hetrendement.be Bart@hetrendement.be 0476/941477 BTW-BE 0598.805.645 IBAN BE77 1430 9238 6642 Bidderstraat 71, 8000 Brugge De woning staat te koop voor 289.900 bij vastgoed

Nadere informatie

Kamer zonder wachtlijst

Kamer zonder wachtlijst Kamer zonder wachtlijst Uw kinderen zijn toch al druk genoeg? Onze kinderen hebben meer tijd voor hun studie Kees-Jan & Anneke Schultens uit Enschede Stichting Kamer zonder Wachtlijst (SKZW) Volkerakstraat

Nadere informatie

Strategische Analyse van Vastgoed Objecten

Strategische Analyse van Vastgoed Objecten Strategische Analyse van Vastgoed Objecten Hold-Sell-Invest-Analyse 1 HOLD Desinvesteren 2 SELL 3 INVEST Desinvesteren 4 INVEST & SELL De strategische matrix TRADEMARK Vastgoed / TRADE-MAKELAARS drs. Ernst

Nadere informatie

ER Capital Vastgoedfonds BV Halfjaarverslag 2011 juli 2011

ER Capital Vastgoedfonds BV Halfjaarverslag 2011 juli 2011 ER Capital Vastgoedfonds BV Halfjaarverslag 2011 juli 2011 Profiel & strategie ER Capital Vastgoedfonds BV investeert in kleinschalig commercieel vastgoed, voornamelijk in kantooren bedrijfspanden. Het

Nadere informatie

Risico van operationele leases met vastgoed als onderpand

Risico van operationele leases met vastgoed als onderpand Risico van operationele leases met vastgoed als onderpand (de gevolgen van de invoering van Basel II) 13 maart 2007 Aart Hordijk / Bert Teuben ROZ vastgoedindex Basel II: Kredietrisico Kans op wanbetaling

Nadere informatie

College VU Amsterdam. Taxeren van kantoren. drs. E.F. Halter MRICS ehalter@dtz.nl 030 252 4545

College VU Amsterdam. Taxeren van kantoren. drs. E.F. Halter MRICS ehalter@dtz.nl 030 252 4545 College VU Amsterdam Taxeren van kantoren drs. E.F. Halter MRICS ehalter@dtz.nl 030 252 4545 1 Taxeren 2 1. Theorie 2. Praktijk 1. Theorie 3 1. Theorie 1a. Theorie Wat is waarde? 4 1b. Doel 1c. Waardebegrip

Nadere informatie

!"#$%&'()$*+),-'%."/*0#)1.2*3..4%.1*56* 5*7.8)."-*596:*

!#$%&'()$*+),-'%./*0#)1.2*3..4%.1*56* 5*7.8).-*596:* !"#$%&'()$+),-'%."/0#)1.23..4%.156 57.8)."-596: ;.."#.8+),-'%."/0#)1.? 9##:"&51&;&5(?..5("&//&@-4/&/##%$#;;&5A"-4#%5..;21)$=#51&",-4/#;&51&/#$(&5? '&5(".@&@-::-5:-50#)1.5.,-49&('&5(");&59&(B#@C&"/?

Nadere informatie

Wonen Boven Winkels Vanuit het oogpunt van de eigenaar

Wonen Boven Winkels Vanuit het oogpunt van de eigenaar Wonen Boven Winkels Vanuit het oogpunt van de eigenaar drs. O.J. van der Heijden o.heijden@marma.nl www.evbinnenstad.nl 1 Belang van Wonen in de Binnenstad Een juiste combinatie van functies in de binnen

Nadere informatie

Mogelijke onderwerpen voor het netwerk Vastgoedeconomen, fiscalisten en planeconomen

Mogelijke onderwerpen voor het netwerk Vastgoedeconomen, fiscalisten en planeconomen Mogelijke onderwerpen voor het netwerk Vastgoedeconomen, fiscalisten en planeconomen BBV en afschrijvingen Het BBV kent verschillende onderwerpen. Eén van de onderwerpen heeft betrekking op de waardering

Nadere informatie

Huurwaardebepaling gemeente Tilburg. 9 april 2015 Marion Bakker

Huurwaardebepaling gemeente Tilburg. 9 april 2015 Marion Bakker Huurwaardebepaling gemeente Tilburg 9 april 2015 Marion Bakker Portefeuille team Gebouwen Ca. 186 permanente gebouwen Ca. 400.000 m² bruto vloeroppervlak Ca. 30 miljoen huurinkomsten per jaar Ca. 437 miljoen

Nadere informatie

Leekster Erfpacht. een nieuwbouwhuis ook binnen úw bereik

Leekster Erfpacht. een nieuwbouwhuis ook binnen úw bereik Leekster Erfpacht een nieuwbouwhuis ook binnen úw bereik Erfpacht anno 2014 Een lange historie Erfpacht bestaat al heel lang. Het werd door zowel de oude Egyptenaren als de Romeinen gebruikt als middel

Nadere informatie

Wonen Boven Winkels Vanuit het oogpunt van de eigenaar

Wonen Boven Winkels Vanuit het oogpunt van de eigenaar Wonen Boven Winkels Vanuit het oogpunt van de eigenaar drs. O.J. van der Heijden o.heijden@marma.nl www.evbinnenstad.nl 1 Belang van Wonen in de Binnenstad Een juiste combinatie van functies in de binnen

Nadere informatie

MFC Heerewaarden Investering en exploitatiekosten Datum: 27 mei 2014 Opdrachtgever: Gemeente Maasdriel Auteur: Wendie Hardeman en Edwin van de Voort

MFC Heerewaarden Investering en exploitatiekosten Datum: 27 mei 2014 Opdrachtgever: Gemeente Maasdriel Auteur: Wendie Hardeman en Edwin van de Voort MFC Heerewaarden Investering en exploitatiekosten Datum: Opdrachtgever: Auteur: 27 mei 2014 Gemeente Maasdriel Wendie Hardeman en Edwin van de Voort Inleiding In de periode februari mei 2014 is door en

Nadere informatie

De fiscale aspecten van een onroerende recreatiewoning

De fiscale aspecten van een onroerende recreatiewoning De fiscale aspecten van een onroerende recreatiewoning Hieronder wordt ingegaan op de fiscale consequenties van de aankoop en het bezit van een recreatiewoning die zodanig met de (onder)grond is verbonden

Nadere informatie

REACTIES PARKEREN 2016

REACTIES PARKEREN 2016 REACTIES PARKEREN 2016 REACTIES OP PRESENTATIE INFORMATIEVE COMMISSIE Datum: 16 september 2015 Plaats: Raadzaal Behandelde onderwerpen Actie 1. Zone 1 aan de binnenzijde van de singels kortparkeren instellen

Nadere informatie

BTW en uw huurovereenkomst Aandachtspunten voor huurders die vrij van BTW huren.

BTW en uw huurovereenkomst Aandachtspunten voor huurders die vrij van BTW huren. BTW en uw huurovereenkomst Aandachtspunten voor huurders die vrij van BTW huren. WHITE PAPER OVER BTW EN COMPENSATIE VOOR NIET AFTREKBARE BTW IN HUUROVEREENKOMSTEN. 1. Executive Summary De afgelopen jaren

Nadere informatie

HUURVERHOGINGSBELEID GELIBERALISEERDE WONINGEN 2016-2019

HUURVERHOGINGSBELEID GELIBERALISEERDE WONINGEN 2016-2019 Inhoud 1. Inleiding... 2 2. Wettelijk kader... 2 3. Vorig beleid... 2 4. Aanvullend beleid: huurverhogingsbeleid geliberaliseerde huurwoningen... 2 4.1 Uitwerking... 2 4.2 Afbakening beleid... 3 5. Slotbepalingen...

Nadere informatie

Brochure Recreatiewoning

Brochure Recreatiewoning Brochure Recreatiewoning 1. Algemeen 2. 2. De Markt 2. 3. Hoofdverblijf 2. 4. Financiering van de recreatiewoning 3. 5. Aankoop van de recreatiewoning 4. 6. Financieren via uw woonhuis 4. 7. Hypotheekrenteaftrek

Nadere informatie

Persoonlijk Financieel Advies

Persoonlijk Financieel Advies Persoonlijk Financieel Advies Frits Suzanne Inhoudsopgave Basisgegevens Inkomens- en vermogensplanning Indicatief overzicht lijfrente-uitkeringen Specificatie vaste lasten Grafiek inkomens- en vermogensplanning

Nadere informatie

Regio Amsterdam. Kantorenvisie. Januari 2011 Beukenhorst, Hoofddorp. Lichte stijging opnameniveau 2010

Regio Amsterdam. Kantorenvisie. Januari 2011 Beukenhorst, Hoofddorp. Lichte stijging opnameniveau 2010 Research Kantorenvisie Regio Amsterdam Januari 2011 Beukenhorst, Hoofddorp Lichte stijging opnameniveau De totale opname van kantoorruimte in de regio Amsterdam in bedraagt 268.317 m², hetgeen een lichte

Nadere informatie

DCFA themabijeenkomst

DCFA themabijeenkomst DCFA themabijeenkomst 25 april 2013 Waarderen in crisistijd José de Wit RA RV Programma Introductie Prijs / waarde Invloed crisis op waarderen? Valkuilen bij waarderen Prijs Transactie onderhandelen over

Nadere informatie

1. Inleiding. 2. Uitgangspunt

1. Inleiding. 2. Uitgangspunt 1. Inleiding In het geval u overweegt een vakantiewoning aan te kopen gelegen in Parc Les Etoiles wilt u wellicht meer weten over de mogelijke gevolgen voor de belastingheffing met betrekking tot de aankoop

Nadere informatie

Nota Grondprijzen 2016

Nota Grondprijzen 2016 Postbus 1 3430 AA Bezoekadres Stadsplein 1 3431 LZ www.nieuwegein.nl Grondbedrijf en Vastgoedzaken Nota Grondprijzen 2016 Datum 5 januari 2016 Auteur Mark Slingerland Versie Vastgesteld door B&W op 12

Nadere informatie

Breguetlaan 2 Oude Meer BUILDING INFORMATION

Breguetlaan 2 Oude Meer BUILDING INFORMATION Breguetlaan 2 Oude Meer Een bedrijvencomplex bestaande uit een kantoor met drie bouwlagen en een bedrijfshal met twee bouwlagen. Het bedrijvencomplex is nagenoeg verhuurdechter kan er 480 m² kantoorruimte

Nadere informatie

TOETSTERMEN TOETSMATRIJS PRAKTIJKTOETS. Bedrijfsmatig Vastgoed

TOETSTERMEN TOETSMATRIJS PRAKTIJKTOETS. Bedrijfsmatig Vastgoed TOETSTERMEN TOETSMATRIJS PRAKTIJKTOETS Bedrijfsmatig Vastgoed Opzet van de praktijktoets De Praktijktoets Bedrijfsmatig Vastgoed bestaat uit twee toetsonderdelen en vindt plaats op twee afzonderlijke toetsmomenten/-dagen.

Nadere informatie

WEBINAR WAARDERINGS- HANDBOEK

WEBINAR WAARDERINGS- HANDBOEK WEBINAR WAARDERINGS- HANDBOEK IN VOGELVLUCHT 23 NOVEMBER 2015 WELKOM 1. Voorstellen presentatoren/moderatoren 2. Technische zaken (beeld/geluid) 3. Werkwijze vragen 4. Enquête aan het eind PROGRAMMA 1.

Nadere informatie

Werkkapitaal, Equity cashflow, Entity cashflow en Discretionary Cashflow

Werkkapitaal, Equity cashflow, Entity cashflow en Discretionary Cashflow Werkkapitaal, Equity cashflow, Entity cashflow en Discretionary Cashflow Er is al heel wat gezegd en geschreven over het onderwerp Cash Flows. Wat ons blijft verbazen is hoe onvolledig deze publicaties

Nadere informatie

4 november 2015. Nationale conferentie Gebouw automatisering

4 november 2015. Nationale conferentie Gebouw automatisering 4 november 2015 Nationale conferentie Gebouw automatisering Welke eisen m.b.t. investeringen gebouw automatisering om aantrekkelijk te zijn voor beheer (sneak preview) 25-6-2015 25-6-2015 I II III Wie

Nadere informatie

Atoomweg 75 Utrecht BUILDING INFORMATION

Atoomweg 75 Utrecht BUILDING INFORMATION Atoomweg 75 Utrecht Het gebouw is gelegen op een uitstekende zichtlocatie op bedrijventerrein Lage Weide, direct aan de op- en afritten van de A2. Verhuurder Stena Realty B.V. Bereikbaarheid Per auto Het

Nadere informatie

Voorstel Nieuwbouw ten behoeve van de ALV d.d. 16 juni 2008

Voorstel Nieuwbouw ten behoeve van de ALV d.d. 16 juni 2008 Voorstel Nieuwbouw ten behoeve van de ALV d.d. 16 juni 2008 I. Inleiding Tijdens de Algemene Ledenvergadering van 21 mei 2007 zijn de plannen voor het realiseren van een nieuw clubhuis voor Graaf Willem

Nadere informatie

Bij deze opgave horen de informatiebronnen 1 tot en met 6. In deze opgave blijven de belastingen buiten beschouwing.

Bij deze opgave horen de informatiebronnen 1 tot en met 6. In deze opgave blijven de belastingen buiten beschouwing. Opgave 2 Bij deze opgave horen de informatiebronnen 1 tot en met 6. In deze opgave blijven de belastingen buiten beschouwing. VastNed Retail nv is een Nederlands vastgoedbeleggingsfonds dat met gelden

Nadere informatie

1 Halfjaarbericht 2015 ANNEXUM VBI WINKELFONDS NV HALFJAARBERICHT 2015. Directie Annexum Beheer B.V. WTC, G-Toren Strawinskylaan 485 1077 XX Amsterdam

1 Halfjaarbericht 2015 ANNEXUM VBI WINKELFONDS NV HALFJAARBERICHT 2015. Directie Annexum Beheer B.V. WTC, G-Toren Strawinskylaan 485 1077 XX Amsterdam 1 Halfjaarbericht 2015 ANNEXUM VBI WINKELFONDS NV HALFJAARBERICHT 2015 Directie Annexum Beheer B.V. WTC, G-Toren Strawinskylaan 485 1077 XX Amsterdam 2 Halfjaarbericht 2015 INHOUDSOPGAVE a P Pagina 1.

Nadere informatie

WONINGFONDS APELDOORN CV

WONINGFONDS APELDOORN CV ANNEXUM WONINGFONDS APELDOORN CV HALFJAARBERICHT 2014 Beheerder Annexum Beheer B.V. WTC, G-Toren Strawinskylaan 485 1077 XX Amsterdam Bewaarder Stichting Bewaarder Woningfonds Apeldoorn Claude Debussylaan

Nadere informatie

Guidance Note Taxatie erfpacht.

Guidance Note Taxatie erfpacht. Guidance Note Taxatie erfpacht. 1. Inleiding. Deze Guidance Note geeft een richtlijn, zoals bedoeld in PV 1.1.6, voor de meest gangbare taxaties die in geval van erfpacht worden opgesteld. De volgende

Nadere informatie

Halfjaarbericht Interim report 2003. Offices/Industrial

Halfjaarbericht Interim report 2003. Offices/Industrial Halfjaarbericht Interim report 2003 Offices/Industrial Profiel VastNed Groep De VastNed Groep bestaat uit twee gespecialiseerde onroerendgoedbeleggingsmaatschappijen met veranderlijk kapitaal: VastNed

Nadere informatie

Parkeervraag 'project Duinhoek

Parkeervraag 'project Duinhoek Exploitatiemaatschappij De Quack BV Parkeervraag 'project Duinhoek Datum 25 augustus 2008 Kenmerk EDQ002/Khr/0007 Eerste versie 20 augustus 2008 1 Inleiding Exploitatiemaatschappij De Quack BV, eigenaar

Nadere informatie

GROEI NAAR VERMOGEN. Expirerende Lijfrente HOOG RENDEMENT LAGE KOSTEN INFLATIEBESTENDIG

GROEI NAAR VERMOGEN. Expirerende Lijfrente HOOG RENDEMENT LAGE KOSTEN INFLATIEBESTENDIG GROEI NAAR VERMOGEN Expirerende Lijfrente HOOG RENDEMENT LAGE KOSTEN INFLATIEBESTENDIG Zorgeloos genieten van uw pensioen Er komt een moment in uw leven dat u zonder zorgen wilt gaan genieten van uw pensioen.

Nadere informatie

Agenda. Wie is De Hooge Waerder?

Agenda. Wie is De Hooge Waerder? 1 Agenda 1. Wie is De Hooge Waerder? 2. Wat is mijn bedrijf waard? 3. Is uw bedrijf verkoopklaar? Vestigingen Wie is De Hooge Waerder? 2 Wie is De Hooge Waerder? Divisies: op alle vestigingen zijn alle

Nadere informatie

FINANCIËLE BIJLAGE VOORSTEL MFC. Inleiding

FINANCIËLE BIJLAGE VOORSTEL MFC. Inleiding FINANCIËLE BIJLAGE VOORSTEL MFC Inleiding Om een solide financiële basis onder het Multifunctioneel Centrum (hierna: MFC) te realiseren is gezocht naar aanvullende partners. Inmiddels zijn de deelnemende

Nadere informatie

PanamaPaar in Amsterdam Zeeburg/Indische Buurt

PanamaPaar in Amsterdam Zeeburg/Indische Buurt - Vrijblijvende projectinformatie - PanamaPaar in Amsterdam Zeeburg/Indische Buurt PanamaPaar Oost en West Totaal circa 5.000 m²; circa 80 kantoorunits Adres PanamaPaar West: Panamalaan 1-7; 1019 AS te

Nadere informatie

Voor algemene gegevens over de opbouw en waarde van het aandelenbezit alsmede het aandeelhoudersrendement wordt verwezen naar bijlage 1.

Voor algemene gegevens over de opbouw en waarde van het aandelenbezit alsmede het aandeelhoudersrendement wordt verwezen naar bijlage 1. Memo aan onderwerp Leden van de gemeenteraad Vervreemden aandelen cyclus van Hans van den Akker dienst afdeling telefoon Datum 12 september 2011 memo Tijdens de raadsbijeenkomst van 15 december 2010 heeft

Nadere informatie

Grondprijzennota 2013

Grondprijzennota 2013 Grondprijzennota 2013 1 Grondprijzennota 2013 2 Hoofdstuk Blz. 1. Inleiding 4 1.1 Aanleiding 4 1.2 Methode van grondprijsbepaling 4 1.3 Uitzonderingen 4 1.4 Uitgangspunten 4 1.5 Aansprakelijkheid 4 2.

Nadere informatie

VBI WINKELFONDS NV ANNEXUM. Directie Annexum Beheer B.V. WTC, G-Toren Strawinskylaan 485 1077 XX Amsterdam HALFJAARBERICHT 2014

VBI WINKELFONDS NV ANNEXUM. Directie Annexum Beheer B.V. WTC, G-Toren Strawinskylaan 485 1077 XX Amsterdam HALFJAARBERICHT 2014 1 Halfjaarbericht - 2014 ANNEXUM VBI WINKELFONDS NV HALFJAARBERICHT 2014 Directie Annexum Beheer B.V. WTC, G-Toren Strawinskylaan 485 1077 XX Amsterdam 2 Halfjaarbericht - 2014 INHOUDSOPGAVE a P Pagina

Nadere informatie

19 mei 2008. Wat is de waarde van een bedrijf?

19 mei 2008. Wat is de waarde van een bedrijf? 19 mei 2008 Wat is de waarde van een bedrijf? Wat is de waarde van een bedrijf? P.P.C. Buijsrogge RV Register Valuator Makelaar in bedrijfsbelangen www.corporatesearch.nl buijsrogge@corporatesearch.nl

Nadere informatie

Beoordeling van investeringsvoorstellen

Beoordeling van investeringsvoorstellen Beoordeling van investeringsvoorstellen C2010 1 Beoordeling van investeringsvoorstellen Ir. drs. M. M. J. Latten 1. Inleiding C2010 3 2. De onderneming C2010 3 3. Investeringen G2010 3 4. Selectiecriteria

Nadere informatie

WSW trendanalyse woningcorporaties 2013-2017

WSW trendanalyse woningcorporaties 2013-2017 WSW trendanalyse woningcorporaties 2013-2017 Risico s voor borgstelsel nemen toe Corporaties nemen maatregelen om de financiële conti - nuïteit te waarborgen. Dit is het gevolg van de overheidsmaatregelen

Nadere informatie

RFM Regulated Fund Management BV HALFJAARBERICHT 2012

RFM Regulated Fund Management BV HALFJAARBERICHT 2012 RFM Regulated Fund Management BV HALFJAARBERICHT 2012 Inhoudsopgave pagina Algemeen Directieverslag 2 Halfjaarrekening Balans 4 Winst- en verliesrekening 5 Kasstroomoverzicht 6 Toelichting algemeen en

Nadere informatie

BOUWFONDS OFFICE VALUE FUND NV. 2 e EMISSIE

BOUWFONDS OFFICE VALUE FUND NV. 2 e EMISSIE BOUWFONDS OFFICE VALUE FUND NV 2 e EMISSIE Bouwfonds Vastgoedfondsen Beheer BV biedt beleggers de mogelijkheid om certificaten van aandelen te verwerven in Bouwfonds Office Value Fund NV. Waarom Bouwfonds

Nadere informatie

- Vrijblijvende projectinformatie - gelegen aan de IJburglaan 628-654 te Amsterdam. Y10 Totaal circa 2.400 m², circa 35 kantoorunits

- Vrijblijvende projectinformatie - gelegen aan de IJburglaan 628-654 te Amsterdam. Y10 Totaal circa 2.400 m², circa 35 kantoorunits - Vrijblijvende projectinformatie - gelegen aan de IJburglaan 628-654 te Amsterdam Y10 Totaal circa 2.400 m², circa 35 kantoorunits Pagina 2 van 8 Adres IJburglaan 628-654, 1087 CE te Amsterdam Algemeen

Nadere informatie

Supermarktvastgoed op waarde geschat. Beleggen in supermarktvastgoed

Supermarktvastgoed op waarde geschat. Beleggen in supermarktvastgoed Supermarktvastgoed op waarde geschat Beleggen in supermarktvastgoed 20 mei 2011 Onderwerpen Wie is Annexum Waarom beleggen in supermarktvastgoed? Hoe beleggen in (supermarkt)vastgoed? Welke beleggingsvormen

Nadere informatie

Autoriteit Financiële Markten

Autoriteit Financiële Markten AFM consulteert Concept Beleidsregel aangaande de methodiek voor het berekenen van het aantal aandelen waarop financiële instrumenten betrekking hebben en de meldingsplicht bij indices en mandjes Ter consultatie

Nadere informatie

Rapport onderbrengen DRU panden in een BV. Dru panden onderbrengen in een B.V. Financiële verkenning

Rapport onderbrengen DRU panden in een BV. Dru panden onderbrengen in een B.V. Financiële verkenning Bijlage 8 Rapport onderbrengen DRU panden in een BV Dru panden onderbrengen in een B.V. Financiële verkenning 11 maart 2014 Inhoudsopgave blz. 1. Inleiding en leeswijzer 3 1.1 Inleiding 3 1.2 Leeswijzer

Nadere informatie

Voorbeeldstraat 1 17-12-2014

Voorbeeldstraat 1 17-12-2014 Voorbeeldstraat 1 17-12-2014 Pagina 1/11 Inhoudsopgave 1. Huidige situatie 2. Rendementsverloop 3. Toelichting Box 3 heffing 3.1 Oude methode: Box 3 heffing 3.2 Nieuwe methode: Box 3 heffing 4. Uw huidige

Nadere informatie

Nederland belastingparadijs voor uw 2 e en 1 e woning

Nederland belastingparadijs voor uw 2 e en 1 e woning Nederland belastingparadijs voor uw 2 e en 1 e woning Second Home juni 2015 - Antwerpen Maurice De Clercq - Niek Op den Kamp - Harjit Singh ESJ Accountants & Belastingadviseurs Agenda 1. Een tweede woning

Nadere informatie

VOORAANKONDIGING. Haerzathe Short-Term Fund I

VOORAANKONDIGING. Haerzathe Short-Term Fund I VOORAANKONDIGING Haerzathe Short-Term Fund I OBLIGATIE HAERZATHE SHORT - TERM FUND I B.V. Obligatielening Haerzathe Short-Term Fund I B.V. Na de succesvolle plaatsing van de obligatieleningen Haerzathe

Nadere informatie

SAMENVATTING RAADSVOORSTEL 11G200479 420138 / 420138. J.W. Hofman T.H. Timmers. Lease kantoorgebouw Hazenweg (stadskantoor). 08 Inwoners en bestuur

SAMENVATTING RAADSVOORSTEL 11G200479 420138 / 420138. J.W. Hofman T.H. Timmers. Lease kantoorgebouw Hazenweg (stadskantoor). 08 Inwoners en bestuur SAMENVATTING RAADSVOORSTEL CASENUMMER BEHANDELEND AMBTENAAR SECTOR PORT. HOUDER 11G200479 420138 / 420138 J.W. Hofman T.H. Timmers PF Mu ONDERWERP AGENDANUMMER Lease kantoorgebouw Hazenweg (stadskantoor).

Nadere informatie

Onderbouwing van de rendementsverwachtingen

Onderbouwing van de rendementsverwachtingen Onderbouwing van de rendementsverwachtingen 2013 Portfolio Management Ostrica BV Februari 2013 Rendementsverwachtingen Ostrica 2013 In dit document wordt een onderbouwing gegeven van de rendementsverwachtingen

Nadere informatie

Waardering van een Onderneming

Waardering van een Onderneming Waardering Congres Financieele Dagblad: Private Equity in de Praktijk 6 april 2006 Dr Michel van Bremen Partner First Dutch Capital B.V. Waardering, essentie: Res tantum valet quantum vendi potest Iets

Nadere informatie

Raadsvoorstel 15 december 2011 AB11.01086 RV2011-122

Raadsvoorstel 15 december 2011 AB11.01086 RV2011-122 Raadsvergadering d.d. Casenummer Raadsvoorstelnummer Raadsvoorstel 15 december 2011 AB11.01086 RV2011-122 Gemeente Bussum Vaststellen tarieven onroerende-zaakbelastingen 2012 Brinklaan 35 Postbus 6000

Nadere informatie

GROEI NAAR VERMOGEN. Gouden Handdruk HOOG RENDEMENT LAGE KOSTEN INFLATIEBESTENDIG

GROEI NAAR VERMOGEN. Gouden Handdruk HOOG RENDEMENT LAGE KOSTEN INFLATIEBESTENDIG GROEI NAAR VERMOGEN Gouden Handdruk HOOG RENDEMENT LAGE KOSTEN INFLATIEBESTENDIG Maak optimaal gebruik van uw ontslagvergoeding U heeft bij uw ontslag een financiële vergoeding gekregen van uw werkgever

Nadere informatie

www.boekhouder.be Wat is de waarde van een onderneming?... 4 De Discounted Cash Flow-methode (DFC)... 6

www.boekhouder.be Wat is de waarde van een onderneming?... 4 De Discounted Cash Flow-methode (DFC)... 6 door Inhoud Over omzet, nettowinst, ebit, ebitda,...... 1 Omzet... 1 Brutowinst... 1 Ebitda... 2 EBITDA... 2 Ebit... 3 Winst voor belastingen... 3 Nettowinst... 3 En toen was er ook nog de r...... 3 Wat

Nadere informatie

Examen PC 2 vak Cash Management

Examen PC 2 vak Cash Management Examen PC 2 vak Cash Management Instructieblad Betreft: examen: PC 2 leergang 6 onderdeel: CAS datum: 19 december 2013 tijd: 16.00 17.30 uur Deze aanwijzingen goed lezen voor u met uw examen start Aanwijzingen:

Nadere informatie

lezen in het model verhuurbemiddelingsovereenkomst. Op basis van de ervaringscijfers

lezen in het model verhuurbemiddelingsovereenkomst. Op basis van de ervaringscijfers Chateau Fauquemont VILLAPARK CHÂTEAU FAUQEMONT Verhuur via LANDAL GREENPARKS De verhuur van VILLAPARK CHÂTEAU FAUQEMONT is in handen van LANDAL GREENPARKS. Landal Greenparks is met 50 parken in verhuur

Nadere informatie

Toepassen van Adjusted Present Value

Toepassen van Adjusted Present Value Toepassen van Adjusted Present Value Blz. 1 van 8 In deze bijdrage wordt ingegaan op het berekenen van economische waarde. Naast de bekende discounted cash flow (DCF) methode wordt ook wel gebruik gemaakt

Nadere informatie

Advies Commissie Parameters

Advies Commissie Parameters Advies Commissie Parameters Voorstel tot herziening van verwachte rendementen Sprenkels&Verschuren Maart 2014 Copyright 2014 Sprenkels & Verschuren. Geen enkele reproductie van het document of een deel

Nadere informatie

JAARRESULTATEN boekjaar 2009 2010 STERKE GROEI VASTGOEDPORTEFEUILLE (+ 13,71%) AANZIENLIJKE STIJGING VAN HET COURANT RESULTAAT PER AANDEEL (+5,11%)

JAARRESULTATEN boekjaar 2009 2010 STERKE GROEI VASTGOEDPORTEFEUILLE (+ 13,71%) AANZIENLIJKE STIJGING VAN HET COURANT RESULTAAT PER AANDEEL (+5,11%) Persmededeling onder embargo tot vrijdag 28 mei 17u40 GEREGLEMENTEERDE INFORMATIE JAARRESULTATEN boekjaar 2009 2010 STERKE GROEI VASTGOEDPORTEFEUILLE (+ 13,71%) AANZIENLIJKE STIJGING VAN HET COURANT RESULTAAT

Nadere informatie

123WatEenSite C. van de PC Teststraat 1 3351 ZZ Alblasserdam

123WatEenSite C. van de PC Teststraat 1 3351 ZZ Alblasserdam C. van de PC Teststraat 1 3351 ZZ Alblasserdam INHOUDSOPGAVE Pagina Accountantsrapportage 3 Voorwoord 4 Resultaten 5 Financiële positie 7 Ondertekening van de accountantsrapportage 9 Jaarstukken 2008 Jaarrekening

Nadere informatie

Gemengde verwachtingen institutionele beleggers over vastgoed

Gemengde verwachtingen institutionele beleggers over vastgoed Centraal Bureau voor de Statistiek Divisie Macro-economische Statistieken en Publicaties 3 november 24 Gemengde verwachtingen institutionele beleggers over vastgoed Drs. J.L. Gebraad De Stichting Leerstoel

Nadere informatie

De rol van de waarde van vastgoed in crisistijd op de verslaggeving van vastgoed ondernemingen

De rol van de waarde van vastgoed in crisistijd op de verslaggeving van vastgoed ondernemingen De rol van de waarde van vastgoed in crisistijd op de verslaggeving van vastgoed ondernemingen VBA - Seminar Jef Holland Head of Real Estate Audit Amsterdam Tel. : +31 (0)20-582 4504 E-Mail: jholland@deloitte.nl

Nadere informatie

P E R S B E R I C H T

P E R S B E R I C H T Rotterdam, 13 februari 2004 P E R S B E R I C H T DIM VASTGOED: OVER BOEKJAAR 2003 TOTAALRENDEMENT 13,7% DIM Vastgoed NV heeft in 2003 een totaalresultaat behaald van USD 11.697.000, overeenkomend met

Nadere informatie

Wilt u continu verbeteren én besparen?

Wilt u continu verbeteren én besparen? Wilt u continu verbeteren én besparen? RORE staat voor Return on Real Estate; continu verbeteren en besparen mét uw vastgoedportefeuille. Middels de RORE-raamovereenkomst wordt afgesproken dat wij risicodragend,

Nadere informatie

Woningmarkt en corporatiesector. Johan Conijn

Woningmarkt en corporatiesector. Johan Conijn Woningmarkt en corporatiesector Johan Conijn Ruimteconferentie PBL 21 mei 2013 Inhoud Woningmarktdebat Positie woningcorporatie Regeer- en woonakkoord DrieKamerModel 2 Woningmarkt Overmatige subsidiering

Nadere informatie

Nota Grondprijzen 2014 (vastgesteld door burgemeester en wethouders op 20 maart 2014)

Nota Grondprijzen 2014 (vastgesteld door burgemeester en wethouders op 20 maart 2014) NOTA GRONDPRIJZEN 2014 (vastgesteld door burgemeester en wethouders op 20 maart 2014) Maart 2014 Inhoudsopgave Inleiding 4 Grondprijzen 2014 1. Algemeen 5 2. Woningbouw 5 3. Bedrijfsterreinen 5 4. Kantoren

Nadere informatie

Grondprijzenbrief 2015

Grondprijzenbrief 2015 Grondprijzenbrief 2015 Inleiding De grondprijzenbrief 2015 geeft de door de gemeente Ede te hanteren prijzen weer voor gronden die in Ede door de gemeente worden uitgegeven met verschillende bestemmingen.

Nadere informatie

Persbericht. Netto omzet van EUR 545 miljoen en nettoresultaat van EUR 69,2 miljoen. Business area Aviation lijdt een operationeel verlies o o

Persbericht. Netto omzet van EUR 545 miljoen en nettoresultaat van EUR 69,2 miljoen. Business area Aviation lijdt een operationeel verlies o o Halfjaarresultaten 2010 Schiphol, 30 augustus 2010 Persbericht Hoofdpunten Netto omzet van EUR 545 miljoen en nettoresultaat van EUR 69,2 miljoen. Business area Aviation lijdt een operationeel verlies

Nadere informatie

Persbericht ABP, eerste halfjaar 2008

Persbericht ABP, eerste halfjaar 2008 Persbericht ABP, eerste halfjaar 2008 Hoofdpunten Rendement over eerste helft 2008 is 5,1%. De dekkingsgraad is medio 2008 uitgekomen op 132%. De kredietcrisis eist zijn tol. Vooral aandelen en onroerend

Nadere informatie

Risico pariteit -1- 1 Aandelen Wereldwijd Ontwikkelde Markten - MSCI World Index MSCI Daily Net TR World Euro, Aandelen Wereldwijd

Risico pariteit -1- 1 Aandelen Wereldwijd Ontwikkelde Markten - MSCI World Index MSCI Daily Net TR World Euro, Aandelen Wereldwijd Risico pariteit Risico pariteit is een techniek die wordt ingezet om de risico s in een beleggingsportefeuille te reduceren. Sinds 2008 heeft risico pariteit om drie redenen veel aandacht gekregen: 1.

Nadere informatie

Beurs Rotterdam N.V. Halfjaarbericht 2013

Beurs Rotterdam N.V. Halfjaarbericht 2013 januari 2013 februari maart april mei juni Beurs Rotterdam N.V. juli augustus september Halfjaarbericht 2013 oktober november december Beurs Rotterdam N.V. Halfjaarbericht 30 juni 2013 Beurs Rotterdam

Nadere informatie

Waardering van gemeentelijk Vastgoed

Waardering van gemeentelijk Vastgoed Waardering van gemeentelijk Vastgoed Dordrecht, 5 juni 2015 Sake van den Berg MSc MRICS RTsv RMT (RICS Registered Valuer) Wouter van den Wildenberg MSc 1 Inhoud Impressie voor gemeentelijk vastgoed actuele

Nadere informatie

Adres: Walstraat 52, 4381 EG Vlissingen Huurprijs 500,00 per maand excl. BTW

Adres: Walstraat 52, 4381 EG Vlissingen Huurprijs 500,00 per maand excl. BTW Adres: Walstraat 52, 4381 EG Vlissingen Huurprijs 500,00 per maand excl. BTW Omschrijving In het centrum van Vlissingen gelegen nette winkelruimte met een totale vloeroppervlakte van circa 70 m2. De ruimte

Nadere informatie