Mededingingsrecht. Compliance. Karolien Francken 20 oktober 2016

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Mededingingsrecht. Compliance. Karolien Francken 20 oktober 2016"

Transcriptie

1 Mededingingsrecht Compliance Karolien Francken 20 oktober 2016 Minervastraat 5, 1930 Zaventem, T +32 (0) , F +32 (0) ,

2 Overzicht 1. Hoe verloopt het onderzoek (i.e. informatie-uitwisseling)? 2. Welke problemen stellen zich courant (i.e. due diligence findings)? 3. Hoe wordt met deze problemen omgegaan in de transactiedocumenten? 4. Overzichtstabel 2

3 Rechtmatige behoefte om informatie te delen tijdens onderhandelingen MAAR In de regel: Informatie uitwisseling tussen concurrenten van commercieel gevoelige informatie is verboden 3

4 Rechtmatig belang Mededingingsrechtelijke risico s Uitzondering op de regel: Evenwichtsoefening Toegelaten om na te gaan of een voorgenomen transactie commercieel verantwoord is, mits respect van een aantal vuistregels

5 Analyse Wie zijn de partijen? Welke soort informatie wordt uitgewisseld? Vuistregels 5

6 Partijen Directe concurrenten Koekjesfabrikant Lutos PRODUCTIE (overnemer) (target) Actuele én potentiële concurrenten 6

7 Partijen Duale relatie Chocoladefabrikant LEVERANCIER PRODUCTIE Eigen chocoladekoekjes Lutos DISTRIBUTIE (overnemer) (target) 7

8 Partijen Verticale relatie / Indirecte informatie Suikerproducent 1 Suikerproducent 2 (overnemer) Lutos Aankoopcontract (target) Pas op! Indirect 8

9 Soorten info Wat kan wel? Voorbeeld Uitwisseling van publieke informatie Uitwisseling van informatie die niet strategisch is Estimates = eigen inschatting, meer dan wat publiek is gekend Verifieer of marktaandeelinformatie beschikbaar is in publieke bronnen

10 Soorten info Mededingingsrechtelijk gevoelig Uitwisseling commercieel gevoelige informatie (factoren)

11 Type van info MINDER GEVOELIG niet-commerciële aspecten zoals HR, administratieve issues ZEER GEVOELIG individuele omzetcijfers, individuele marktaandelen, prijs strategie, financiële gegevens, kost-informatie, relatie met klanten en leveranciers, interne business modellen, marketing plannen, investeringen, technologie, O&O 11

12 Factoren OUDERDOM VAN DE INFO NIVEAU VAN SPECIFICATIE Toekomstige info = zeer risicovol ( no go ) Hoe specifieker, hoe gevoeliger Recente info = case by case analysis Historische info (> 1 jaar oud ) = ok, zelfs individueel 12

13 Vuistregel Need to know basis Enkel informatie die redelijkerwijs noodzakelijk is voor doeleinden van de transactie Enkel informatie die op dat moment in de onderhandelingen noodzakelijk is (test strategic fit full due diligence) Enkel de noodzakelijke personen 13

14 Voorbeeld Units and Net Sales (MEUR)

15 Verwijzing naar prognose (Toekomst) Zeer moeilijk in een eerste fase! Zeer overtuigend argument nodig; verwijzing naar trend? 15

16 Wie krijgt de informatie in handen? Enkel de noodzakelijke personen! (chinese walls met dagdagelijkse operaties en prijszetting) Opzetten van een clean team (onafhankelijke derde / senior niveau) Pas op met s Zorg ervoor dat er voorafgaand een vertrouwelijkheidsovereenkomst wordt ondertekend / markeer de documenten als vertrouwelijk 16

17 Overzicht 1. Hoe verloopt het onderzoek (i.e. informatie-uitwisseling)? 2. Welke problemen stellen zich courant (i.e. due diligence findings)? 3. Hoe wordt met deze problemen omgegaan in de transactiedocumenten? 4. Overzichtstabel 17

18 Wezenlijk verschil indien dominante onderneming! Wanneer dominant? (40% en 50% regel) Due diligence is aanzienlijk complexer (bonusregeling, discounts, prijspolitiek, ) 18

19 Klassieke due diligence (niet dominant) Horizontaal Issues 8 Verticaal

20 Verticaal Leveranciers (vb. suikerproducent) Lutos Afnemers (vb. distributeurs) 20

21 1. Territoriale beperkingen Blijf binnen jouw gebied en verkoop daar niet buiten. Verwijs klanten voor andere gebieden door naar hun lokale verdeler. 21

22 2. Klantenbeperkingen Als leverancier heb ik favoriete klanten, die jij als mijn verdeler niet mag contacteren. Photo credit: <a href=" onathangrossphotography/ /">Jonathan Gross</a> via <a href=" hunt</a> / <a href=" nses/by-nd/2.0/">cc BY-ND</a> Ik heb deze klanten gereserveerd voor een andere verdeler; blijf bij jouw klanten. 22

23 3. Verticale prijsbinding = RPM (resale price maintenance) Verkoop aan 100. Verkoop aan minimum 100. Verkoop aan maximum 100. Ik stel voor dat je aan 100 verkoopt. 23

24 Verticale due diligence findings laten sporen na in contracten REMEDIËRING? Onder mom actualisatie van overeenkomst nieuwe overeenkomsten ondertekenen Kan zeer moeilijk zijn Wat met verleden? 24

25 Horizontaal Lu Lutos Bahlsen 25

26 1. Prijsafspraken De prijzen van de grondstoffen zijn gestegen. Laat ons de prijzen van onze producten verhogen met eenzelfde percentage. Laat ons stoppen met die gekke kortingen! Niemand geeft meer dan 10%. 26

27 2. Marktverdeling Geografisch / klanten Ik neem België en blijf weg uit Nederland als jij, concurrent, het omgekeerde doet. Ik val jouw 3 belangrijkste klanten niet aan, als jij je handen afhoudt van mijn topklanten. 27

28 3. Beperking output Laten we onze nieuwigheden niet op hetzelfde moment op de markt brengen. Laten we onze productiecapaciteit in overleg beperken. 28

29 4. Vervalsing aanbestedingen (bid rigging) Eentje voor mij. Eentje voor jou. Laat ons de private aanbestedingen onderling verdelen. 29

30 5. Informatie-uitwisseling Ik ben minstens 12 maanden oud en ik doe wat ik wil. Ik ben minder dan 12 maanden oud en ik ben geaggregeerd. Ik ben toekomstig en ik hou mijn mond. HISTORISCH HEDEN TOEKOMST

31 Horizontale due diligence findings Gevaarlijker (zullen de onderneming meer geld kosten) Moeilijker op te sporen en te monitoren moeilijk te remediëren 31

32 Overzicht 1. Hoe verloopt het onderzoek (i.e. informatie-uitwisseling)? 2. Welke problemen stellen zich courant (i.e. due diligence findings)? 3. Hoe wordt met deze problemen omgegaan in de transactiedocumenten? 4. Overzichtstabel 32

33 Reële due diligence findings specifiek opnemen in de transactiedocumenten? GEVAARLIJK Indien aanmelding autoriteiten krijgen transactiedocumenten te zien 33

34 Algemene dekking opnemen in reps & warranties? ISSUES: Duurtijd: meestal 2-3 jaar verjaring mededingingsrechtelijke inbreuken (vanaf einde inbreuk) Cap: vaak manifest te laag! (boetes tot 10% WW omzet) 34

35 Competition law issues opvangen in transactiedocumenten vaak moeilijk en gevaarlijk!

36 Andere mogelijkheden? Niet doorgaan met de transactie (indien reëel risico) Dealstructuur aanpassen naar asset deal: Asset deal: rechtspersoon blijft aansprakelijk voor inbreuken in verleden (zal in eerste lijn aangesproken worden); naar de toekomst toe kan je remediëren Share deal: je erft de inbreuken Bij horizontale due diligence findings: clementie aanvragen (nulboete als eerste) 36

37 Overzicht 1. Hoe verloopt het onderzoek (i.e. informatie-uitwisseling)? 2. Welke problemen stellen zich courant (i.e. due diligence findings)? 3. Hoe wordt met deze problemen omgegaan in de transactiedocumenten? 4. Overzichtstabel 37

38 ONDERZOEK Pas op met uitwisseling van commercieel gevoelige informatie tussen concurrenten ( need to know basis ) DUE DILIGENCE FINDINGS Verticaal Horizontaal Territoriale- en klantenbeperkingen, RPM Prijsafspraken, marktverdeling, beperking output, bid rigging, informatie-uitwisseling TRANSACTIEDOCUMENTEN Specifieke issues opnemen in transactiedocument? Opnemen in verklaringen en garanties? Gevaarlijk want publiek Duurtijd te kort, cap te laag Andere mogelijkheden? Niet doorgaan met de transactie Dealstructuur aanpassen Clementie (horizontaal) 38

39 w w w. c o n t r a s t - l a w. b e

Don ts in horizontale en verticale relaties

Don ts in horizontale en verticale relaties Don ts in horizontale en verticale relaties Risicobeheersing in het mededingingsrecht Maaike Visser 9 oktober 2014 Minervastraat 5 1930 ZAVENTEM T +32 (0)2 275 00 75 F +32 (0)2 275 00 70 www.contrast -law.be

Nadere informatie

Voorbeeld gedragscode mededingingsrecht

Voorbeeld gedragscode mededingingsrecht Voorbeeld gedragscode mededingingsrecht Een schending van het mededingingsrecht kan ernstige gevolgen hebben, zoals boetes die kunnen oplopen tot 10% van de wereldwijde jaaromzet, individuele sancties

Nadere informatie

e-commerce en mededinging Congresmiddag Fashion & IE 12 februari 2015 Martijn van de Hel

e-commerce en mededinging Congresmiddag Fashion & IE 12 februari 2015 Martijn van de Hel e-commerce en mededinging Congresmiddag Fashion & IE 12 februari 2015 Martijn van de Hel Agenda 1. Introductie mededingingsrecht 2. Verbod op concurrentiebeperkende afspraken (kartelverbod) a. Horizontale

Nadere informatie

Hoe inbreuken vermijden?

Hoe inbreuken vermijden? Hoe inbreuken vermijden? Filip Tuytschaever Minervastraat 5 1930 ZAVENTEM T +32 (0)2 275 00 75 F +32 (0)2 275 00 70 www.contrast -law.be Voorafgaande vragen Welke inbreuken moeten worden vermeden? Wie

Nadere informatie

Mededingingsrecht bij licentiecontracten: a devil in disguise or a girl s next best FRAND? Joost Fanoy BK seminar 3 oktober 2013

Mededingingsrecht bij licentiecontracten: a devil in disguise or a girl s next best FRAND? Joost Fanoy BK seminar 3 oktober 2013 Mededingingsrecht bij licentiecontracten: a devil in disguise or a girl s next best FRAND? Joost Fanoy BK seminar 3 oktober 2013 Programma Inleiding mededingingsrecht Groepsvrijstellingverordening Technologieoverdracht

Nadere informatie

MINISTERIE VAN HANDEL EN INDUSTRIE

MINISTERIE VAN HANDEL EN INDUSTRIE MINISTERIE VAN HANDEL EN INDUSTRIE VRAGEN OVER MEDEDINGING CONTACT INFORMATIE: Telefoon: 402080 of 402339 tst. 1080 Fax: 404834 E-mail: juridischezaken@yahoo.com Paramaribo, december 2011 Ministerie van

Nadere informatie

Europees distributierecht: Uitdagingen voor uw onderneming

Europees distributierecht: Uitdagingen voor uw onderneming Europees distributierecht: Uitdagingen voor uw onderneming Herlinde Burez Welk distributiestelsel voor mijn onderneming? 28 maart 2013 Minervastraat 5 1930 ZAVENTEM T +32 (0)2 275 00 75 F +32 (0)2 275

Nadere informatie

Prijszetting: interactie marktpraktijken en mededinging. 10 Maart 2016

Prijszetting: interactie marktpraktijken en mededinging. 10 Maart 2016 Prijszetting: interactie marktpraktijken en mededinging 10 Maart 2016 Agenda Overzicht enkele bepalingen marktpraktijken Analyse mogelijke relatie mededinging Overzicht 0. Algemeen 1. Prijsaanduiding 2.

Nadere informatie

Knipperlichten. Mededingingsrecht. Milena Varga 20 februari 2014

Knipperlichten. Mededingingsrecht. Milena Varga 20 februari 2014 2014 Knipperlichten Mededingingsrecht Milena Varga 20 februari 2014 Minervastraat 5 1930 ZAVENTEM T +32 (0)2 275 00 75 F +32 (0)2 275 00 70 www.contrast -law.be Overzicht I. Basisbegrippen II. Knipperlichten

Nadere informatie

Bid-rigging. Herkennen en voorkomen van samenspanning bij inkooptrajecten

Bid-rigging. Herkennen en voorkomen van samenspanning bij inkooptrajecten Bid-rigging Herkennen en voorkomen van samenspanning bij inkooptrajecten Introductie NMa Wie staan er voor u: Bart Wentholt: senior medewerker Financiële en Zakelijke Dienstverlening Paul Benner: Programmamanager

Nadere informatie

Flexibele verkoop. Jurgen van Asten Simone Fijneman. 4 april 2012. K r o o n + P a r t n e r s A d v o c a t e n

Flexibele verkoop. Jurgen van Asten Simone Fijneman. 4 april 2012. K r o o n + P a r t n e r s A d v o c a t e n Flexibele verkoop Jurgen van Asten Simone Fijneman 4 april 2012 Kroon + Partners Advocaten Uw specialist in arbeids- en ondernemingsrecht Opstellen van commerciële contracten Beoordelen overeenkomsten

Nadere informatie

SALES? Kennisexperts? Hoe past Prestatieinkoop in het Bid-/Proposalproces. Wat is anders voor 9-10-2012. Richard Buijs PPF APMP

SALES? Kennisexperts? Hoe past Prestatieinkoop in het Bid-/Proposalproces. Wat is anders voor 9-10-2012. Richard Buijs PPF APMP Hoe past Prestatieinkoop in het Bid-/Proposalproces Wat is anders voor SALES? Richard Buijs PPF APMP Wat is anders voor Kennisexperts? 1 Wat is anders voor Business as usual? Management? Opportunity identified

Nadere informatie

Informatie-uitwisseling tussen concurrenten. NGB 19 maart 2015 Martijn van de Hel

Informatie-uitwisseling tussen concurrenten. NGB 19 maart 2015 Martijn van de Hel Informatie-uitwisseling tussen concurrenten NGB 19 maart 2015 Martijn van de Hel Agenda 1. Kartelverbod (basis) 2. Informatie-uitwisseling (kader) 3. Geoorloofde uitwisseling van informatie 4. Verboden

Nadere informatie

Aanpak, risico s en waardering

Aanpak, risico s en waardering Studiedag Journée d études Overdracht en overname van KMO s Transmission et reprise de PME Aanpak, risico s en waardering Hilde WITTEMANS Bedrijfsrevisor Inhoudstafel 1. Trends in de overnamemarkt 2. Overzicht

Nadere informatie

Introductie. Beschrijving van je onderneming

Introductie. Beschrijving van je onderneming Checklist voor Businessplan Er zijn een aantal zaken waar je op moet letten bij het opstellen van een ondernemingsplan. Hieronder volgt een checklist waar je kunt zien of je alles wat van belang is voor

Nadere informatie

GRATIS Marketing & Sales Scan

GRATIS Marketing & Sales Scan GRATIS Marketing & Sales Scan BUILD YOUR BRAND LIVE YOUR BRAND BOOST YOUR BUSINESS 1 OPT IONS UNLIMITED 1. Over jou OVER JOU 1. Hoe lang ben je zelfstandig ondernemer? 2. Wat is je achtergrond? Wat deed

Nadere informatie

Van Bragt Informatiemanagement

Van Bragt Informatiemanagement 1 Strategic Grid - McFarlan Doel en werkwijze Het doel van het strategic grid zoals dat door McFarlan, McKenney en Pyburn is geïntroduceerd is de impact van ICT activiteiten uit te zetten ten opzichte

Nadere informatie

Decentralisatie en mededinging Samenwerking

Decentralisatie en mededinging Samenwerking Decentralisatie en mededinging Samenwerking 1 oktober 2015 Agenda Introductie 1. Inleiding 2. Hoofdlijnen samenwerking 3. Hoofdlijnen mededinging 4. Samenwerking en mededinging 5. Cases 6. Slot 2 1. Inleiding

Nadere informatie

Verder in Fusie & Overnames

Verder in Fusie & Overnames Verder in Fusie & Overnames (Mid size en familiebedrijven) Datum: december 2009 Plaats: Zeewolde Door: Triple Play Keynote speaker: Mr. Pieter J.H. Mensink MBA Verbonden door vertrouwen; groeien door samenhang

Nadere informatie

Creëer succes door samen te werken

Creëer succes door samen te werken Middels samenwerking uitgegroeid tot stevige innovatieve zuivelspecialist in Griekse, Turkse en Bulgaarse yoghurt. Creëer succes door samen te werken LED S LOCAL Bijeenkomst 12 MEI 2014 1 AGENDA Impressie

Nadere informatie

De Economische Impact van Onderhoud Wat kunnen we leren van de MORE4CORE benchmarkstudie?

De Economische Impact van Onderhoud Wat kunnen we leren van de MORE4CORE benchmarkstudie? De Economische Impact van Onderhoud Wat kunnen we leren van de MORE4CORE benchmarkstudie? Rob van Dongen Executive Consultant, Mainnovation 1 Agenda 1: Introductie More4Core benchmark studie 2: Voorlopige

Nadere informatie

Informatie-uitwisseling

Informatie-uitwisseling Informatie-uitwisseling Voorbeelden uit de praktijk Frank Wijckmans 3 mei 2012 Minervastraat 5 1930 ZAVENTEM T +32 (0)2 275 00 75 F +32 (0)2 275 00 70 www.contrast -law.be 2 Voorbeeld 1 E-mail VAN: AAN:

Nadere informatie

Gedragscode mededingingsrecht DEX

Gedragscode mededingingsrecht DEX Gedragscode mededingingsrecht DEX Uitgangspunt Deze gedragscode beschrijft de manier waarop DEX omgaat met de regels van het mededingingsrecht. Hij is bedoeld als leidraad voor iedereen die betrokken is

Nadere informatie

Hoofdstuk 12 Productontwikkeling en levenscyclusstrategieën

Hoofdstuk 12 Productontwikkeling en levenscyclusstrategieën Hoofdstuk 12 Productontwikkeling en levenscyclusstrategieën Productontwikkeling en levenscyclusstrategieën Deel 1 Deel 2 Deel 3 Deel 4 Product Deel 5 Deel 6 Deel 7 Deel 8 Deel 9 Leerdoelen 1. Uitleggen

Nadere informatie

Een bedrijf kopen? U staat er niet alleen voor

Een bedrijf kopen? U staat er niet alleen voor Een bedrijf kopen? U staat er niet alleen voor INTRODUCTIE Een bedrijf kopen? U staat er niet alleen voor U hebt carrière gemaakt. Door de jaren heen hebt u veel kanten van de bedrijfsvoering gezien. Dat

Nadere informatie

In welke landen liggen kansen?

In welke landen liggen kansen? 2 Heb je een sterk onderscheidend product? Bijv: Enige in de wereld Unieke eigenschappen geschiedenis, geografie, sociale betekenis Functioneel/performance Ambachtelijke kwaliteit Beschikbaarheid / prijs

Nadere informatie

Trendrappor t 2015 case 13

Trendrappor t 2015 case 13 Trendrapport 2015 EN U VINDT DE KLANT VANDAAG MONDIG? Hoe zal het contactcenter van 2015 eruit zien? En zijn deze veranderingen het begin van een grotere evolutie? Of misschien wel: het begin van het einde?

Nadere informatie

opzet en uitvoering van hun distributienetwerk in Nederland. Advisering en contractuele begeleiding van een franchiseorganisatie

opzet en uitvoering van hun distributienetwerk in Nederland. Advisering en contractuele begeleiding van een franchiseorganisatie & BRANCHETEAM RETAIL Het brancheteam Retail bestaat uit verschillende juridische specialisten die door hun jarenlange ervaring diepgaande kennis bezitten over de retail. Onze specialisten kennen de spelers

Nadere informatie

Hoe remunereert men een bureau?

Hoe remunereert men een bureau? Hoe remunereert men een bureau? UBA Academy Master Class - vrijdag 13 maart 2009 18/03/2009 1 Wat we vandaag bespreken Kennismaking & verwachtingen Uitgangspunten van het adverteerder bureau partnership

Nadere informatie

Menu-engineering. Beni Van Dam Unilever Foodsolutions

Menu-engineering. Beni Van Dam Unilever Foodsolutions Menu-engineering Beni Van Dam Unilever Foodsolutions Menu Engineering Beni Van Dam Channel Marketing Manager Unilever Food Solutions Menu Engineering Menu Engineering Is the process of using a marketing

Nadere informatie

2. Bepaal de verwachte prestaties van de leveranciers per segment. 4. Waarom je onderhandelt is belangrijker dan hoe je onderhandelt.

2. Bepaal de verwachte prestaties van de leveranciers per segment. 4. Waarom je onderhandelt is belangrijker dan hoe je onderhandelt. Eerste stappen: 1. Splits leveranciers op in segmenten. 2. Bepaal de verwachte prestaties van de leveranciers per segment. 3. Onderhandel op inhoud. 4. Waarom je onderhandelt is belangrijker dan hoe je

Nadere informatie

contractmanagement PIANOo Congres 2011 Ir. Ing Harry Verkooijen Hoofd SBO-ICM Harry.verkooijen@minbzk.nl

contractmanagement PIANOo Congres 2011 Ir. Ing Harry Verkooijen Hoofd SBO-ICM Harry.verkooijen@minbzk.nl Van contractbeheer naar contractmanagement PIANOo Congres 2011 Ir. Ing Harry Verkooijen Hoofd SBO-ICM Harry.verkooijen@minbzk.nl Doel van de presentatie (1) Waarom verdient contractmanagement een speciale

Nadere informatie

Het belang van ketenregie voor de verankering van logistieke stromen. Kevin Lyen

Het belang van ketenregie voor de verankering van logistieke stromen. Kevin Lyen Het belang van ketenregie voor de verankering van logistieke stromen Kevin Lyen Senior consultant, Rebelgroup Advisory Belgium www.oostwestpoort.eu 1 Het belang van ketenregie voor de verankering van logistieke

Nadere informatie

Introductie NMa, inkoopsamenwerking en bid-rigging

Introductie NMa, inkoopsamenwerking en bid-rigging Introductie NMa, inkoopsamenwerking en bid-rigging NEVI Zorgcongres Jeroen Braaksma & Marie-Louise Leijh-Smit Senior Inspecteurs, Directie Mededinging, Cluster Zorg Inhoud 1. Introductie NMa 2. Inkoopzijde

Nadere informatie

Compliance handboek mededingingsrecht

Compliance handboek mededingingsrecht Compliance handboek mededingingsrecht Inhoud 1. Compliance Programma... 1 2. Korte uitleg van het mededingingsrecht... 1 2.1. Het kartelverbod... 2 2.2. Verbod van misbruik van een dominante positie...

Nadere informatie

Geheimhoudingsovereenkomst

Geheimhoudingsovereenkomst Dit is een voorbeeld geheimhoudingsovereenkomst (NDA) zoals gegenereerd met de NDA generator van ICTRecht: www.ndagenerator.nl In dit voorbeeld wordt een NDA gesloten in verband met een nieuwe internetdienst

Nadere informatie

Inhoud. 1. Correcte informatie en misleidende reclame 11. 2. Vergelijkende reclame 31

Inhoud. 1. Correcte informatie en misleidende reclame 11. 2. Vergelijkende reclame 31 Inhoud 1. Correcte informatie en misleidende reclame 11 1. Moet een reclameboodschap altijd 100% correct zijn en zo niet, waar ligt dan de grens? 11 2. Als reclame 100% correct is, kan zij dan toch nog

Nadere informatie

De genetwerkte drukkerij. Nieuwegein 22 september 2011

De genetwerkte drukkerij. Nieuwegein 22 september 2011 De genetwerkte drukkerij Nieuwegein 22 september 2011 Besloten of verbonden Computer (1990) Netwerk De besloten drukkerij Product machine fit: Beschikbare machines Kostprijs Planning Beperkingen Switchverschillen,

Nadere informatie

Outsourcing ICT & Sales India

Outsourcing ICT & Sales India Outsourcing ICT & Sales India Introductie & Lessons learned InnoVites BV Albert Groothedde CEO InnoVites BV Agenda Introductie InnoVites Achtergrond InnoVites team Markt en Oplossingen Organisatie Outsourcing

Nadere informatie

De nieuwe ISO-normen: meer dan KAM-management alleen!

De nieuwe ISO-normen: meer dan KAM-management alleen! De nieuwe ISO-normen: meer dan KAM- alleen! Dick Hortensius Senior consultant Managementsystemen NEN Milieu & Maatschappij dick.hortensius@nen.nl 1 Wat kunt u verwachten? Ontwikkelingen systeemnormen Plug-in

Nadere informatie

Gedragscode NEDERLANDSE VERENIGING VAN FABRIKANTEN VAN NOODVERLICHTING (NVFN) Vastgesteld in de algemene ledenvergadering d.d.

Gedragscode NEDERLANDSE VERENIGING VAN FABRIKANTEN VAN NOODVERLICHTING (NVFN) Vastgesteld in de algemene ledenvergadering d.d. NEDERLANDSE VERENIGING VAN FABRIKANTEN VAN NOODVERLICHTING (NVFN) Vastgesteld in de algemene ledenvergadering d.d. 4 september 2008 I. KERNWAARDEN Integriteit, respect, deskundigheid en betrokkenheid.

Nadere informatie

Haal optimale waarde uit de leveranciersrelatie

Haal optimale waarde uit de leveranciersrelatie Haal optimale waarde uit de leveranciersrelatie Over de afgelopen jaren zijn organisaties meer en meer afhankelijk geworden van hun leveranciers. In de huidige tijden is het voor organisaties nuttig en

Nadere informatie

Actievoorwaarden Niembooda Henna Arts

Actievoorwaarden Niembooda Henna Arts Actievoorwaarden Niembooda Henna Arts Introductie 1. Deze voorwaarden zijn van toepassing op de actie "Bbruidshenna Actie" van Niembooda Henna Arts te Den Haag, hierna te noemen NHA. Deze actie is alleen

Nadere informatie

Werkkapitaalfinanciering ING Commercial Finance. Zicht op Zaken

Werkkapitaalfinanciering ING Commercial Finance. Zicht op Zaken Werkkapitaalfinanciering ING Commercial Finance Zicht op Zaken Het vermogen om te ondernemen Succesvol ondernemen is niet het resultaat van een spontane ontbranding. Als ondernemer zet u zich dagelijks

Nadere informatie

Informatie-uitwisseling

Informatie-uitwisseling Informatie-uitwisseling Heropfrissing van het referentiekader Maaike Visser 3 mei 2012 Minervastraat 5 1930 ZAVENTEM T +32 (0)2 275 00 75 F +32 (0)2 275 00 70 www.contrast -law.be Inleiding Basisprincipe

Nadere informatie

Internationale Marketing H4. Week 1 1. Executive summary 2. Inhoudsopgave 3. Inleiding en achtergrond 4. Externe analyse

Internationale Marketing H4. Week 1 1. Executive summary 2. Inhoudsopgave 3. Inleiding en achtergrond 4. Externe analyse Internationale Marketing H4 Week 1 1. Executive summary 2. Inhoudsopgave 3. Inleiding en achtergrond 4. Externe analyse Executive summary Een samenvatting voor het management 1 à 2 pagina s belangrijkste

Nadere informatie

Contractmanagement, Partnerschap of Pepperoni-gesprek Bert van Hulsen en Diederik Tak Labrijn

Contractmanagement, Partnerschap of Pepperoni-gesprek Bert van Hulsen en Diederik Tak Labrijn Contractmanagement, Partnerschap of Pepperoni-gesprek Bert van Hulsen en Diederik Tak Labrijn Even kennismaken l l l Na zijn studie werktuigbouwkunde in Delft, heeft de heer Tak Labrijn diverse functies

Nadere informatie

Businessplan op een Bierviltje

Businessplan op een Bierviltje Businessplan op een Bierviltje Door Quirien Veldman, Syntens Ze zeggen wel eens: een businessplan moet zo simpel zijn dat het op een bierviltje past. Hoe kan dat als de businessplannen die de meeste ondernemers

Nadere informatie

Waardering van bedrijven Financiering van bedrijfsovernames

Waardering van bedrijven Financiering van bedrijfsovernames MKB Duiven Max Miltenburg Workshop Bedrijfsovernames Agenda Agenda: Inleiding Proces van bedrijfsovernames Pauze x Waardering van bedrijven Financiering van bedrijfsovernames 1 Introductie MFS Onafhankelijk

Nadere informatie

Strategisch OmgevingsManagement

Strategisch OmgevingsManagement Strategisch OmgevingsManagement Voor het oplossen van problemen én het gelijktijdig bouwen van een duurzame dialoog Click to edit Master title Flanders Port Area Havens style en omwonenden, samenwerken

Nadere informatie

Bid-rigging. Herkennen en voorkomen van samenspanning bij inkooptrajecten

Bid-rigging. Herkennen en voorkomen van samenspanning bij inkooptrajecten Bid-rigging Herkennen en voorkomen van samenspanning bij inkooptrajecten Introductie NMa Wie staan er voor u: Bart Wentholt: senior medewerker Financiële en Zakelijke Dienstverlening Jacco Hakfoort: Programmamanager

Nadere informatie

Commodity Strategy Development (CSD-traject)

Commodity Strategy Development (CSD-traject) Commodity Strategy Development (CSD-traject) Productgroep Strategie Ontwikkeling Jurgen Keijzer Senior Inkoper 5 juni 2014 1 5 juni 2014 2 Agenda Wat doet Evides Waterbedrijf? Aanleiding CSD-traject Wat

Nadere informatie

Mamut Validis Jan de Wit, Channel Manager NL

Mamut Validis Jan de Wit, Channel Manager NL Mamut Validis Jan de Wit, Channel Manager NL 19 mei 2009 janw@mamut.nl Agenda Overzicht Mamut Validis Wat is de business need? Actueel door Credit Crunch Wie gebruikt Mamut Validis en wanneer? Sales Materiaal:

Nadere informatie

Master Of Code voor haar opdrachtgevers

Master Of Code voor haar opdrachtgevers Master Of Code voor haar opdrachtgevers nov12 Een trend: mobiel in zakelijk verkeer Een trend: mobiel in zakelijk verkeer(2) 1,6 miljoen x online boekjes bekeken waarvan 600.000 keer via mobiele apparaten

Nadere informatie

Overwegingen voor verkoop

Overwegingen voor verkoop VERTROUWELIJK VOOR DISCUSSIE Overwegingen voor verkoop Presentatie Navius Corporate Finance & Strategy Utrecht, februari 2006 AGENDA Introductie Navius Rationale van verkoop Het verkoopproces Enkele suggesties

Nadere informatie

Prestatie-proposalmanagement

Prestatie-proposalmanagement Prestatie-proposalmanagement Janneke Orriëns Prestatie-proposalmanagement Sales (account management, business development) Een opportunity is bekend..dus we starten een het doel is een Bid Project / Contract

Nadere informatie

College 1 inleiding ondernemerschap

College 1 inleiding ondernemerschap College 1 inleiding ondernemerschap Ondernemen is het uitvoeren van innovaties waarbij discontinuïteit wordt veroorzaakt - discontinuïteit is het creëren van waarde die voorheen nog niet beschikbaar was

Nadere informatie

NIMA/SMA SALES EXAMEN B1.2 28 JANUARI 2014. b. Noem vier onderdelen van het accountplan voor Novi food die bijzondere aandacht vragen.

NIMA/SMA SALES EXAMEN B1.2 28 JANUARI 2014. b. Noem vier onderdelen van het accountplan voor Novi food die bijzondere aandacht vragen. NIMA/SMA SALES EXAMEN B1.2 28 JANUARI 2014 Antworden DEEL ACCOUNTMANAGEMENT DEEL ACCOUNTMANAGEMENT Totaal 55 punten Vraag 9 (15 punten) a. Noem twee functies van een accountplan. b. Noem vier onderdelen

Nadere informatie

Martin Schor (Gateway to Germany) www.exportduitsland.nl

Martin Schor (Gateway to Germany) www.exportduitsland.nl Martin Schor (Gateway to Germany) www.exportduitsland.nl Even voorstellen Martin Schor Geboren te Amsterdam B.Sc. Mechanical Engineering TU Delft M.Sc. Business Economics & Marketing Universiteit van Amsterdam

Nadere informatie

Utrecht Business School

Utrecht Business School Cursus Inkoopmanagement & Procurement De cursus Inkoopmanagement & Procurement duurt ongeveer 2 maanden en omvat 5 colleges van 3 uur. U volgt de cursus met ongeveer 10-15 studenten op een van onze opleidingslocaties

Nadere informatie

R e g i s t r a t i e k a m e r. Advocatenkantoor. ..'s-gravenhage, 2 november 1998. Ons kenmerk 98.V.0525.01. Onderwerp Due diligence

R e g i s t r a t i e k a m e r. Advocatenkantoor. ..'s-gravenhage, 2 november 1998. Ons kenmerk 98.V.0525.01. Onderwerp Due diligence R e g i s t r a t i e k a m e r Advocatenkantoor..'s-Gravenhage, 2 november 1998.. Onderwerp Due diligence Bij brieven van 15 juni en 30 juni 1998 heeft u de Registratiekamer verzocht om advies over de

Nadere informatie

Knipperlichten. EU Mededingingsrecht. Filip Tuytschaever 20 februari 2013

Knipperlichten. EU Mededingingsrecht. Filip Tuytschaever 20 februari 2013 2013 Knipperlichten EU Mededingingsrecht Filip Tuytschaever 20 februari 2013 Minervastraat 5 1930 ZAVENTEM T +32 (0)2 275 00 75 F +32 (0)2 275 00 70 www.contrast -law.be Overzicht I. Basisbegrippen II.

Nadere informatie

Toolboxtraining: opzetten en onderhouden van een distributeur netwerk

Toolboxtraining: opzetten en onderhouden van een distributeur netwerk Toolboxtraining: opzetten en onderhouden van een distributeur netwerk Channel Management Business to Distributor Management Leer hoe u het netwerk van directe en indirecte verkoops- en distributiekanalen

Nadere informatie

Omschrijving en grondslag

Omschrijving en grondslag Studiedag Journée d études Overdracht en overname van KMO s Due diligence bij de overname van een KMO Juridische aspecten Meester Alexis GOEMINNE, Advocaat Omschrijving en grondslag Niet gedefinieerd in

Nadere informatie

Sales Manager Rond consulting & PurpleHRM

Sales Manager Rond consulting & PurpleHRM Profielschets voor de vacature Sales Manager Rond consulting & PurpleHRM Profielschets Sales Manager Pagina 1 Karakteristieken van de organisaties Rond consulting is opgericht in 2007 en is de eerste 100%

Nadere informatie

Contractmanagement ja, maar wat levert dat dan op? Handreiking met praktische voorbeelden die de toegevoegde waarde bewijzen

Contractmanagement ja, maar wat levert dat dan op? Handreiking met praktische voorbeelden die de toegevoegde waarde bewijzen Contractmanagement ja, maar wat levert dat dan op? Handreiking met praktische voorbeelden die de toegevoegde waarde bewijzen Paul Jacobs en Alex Buursema 2013 Contractmanagement heeft de aandacht Het managen

Nadere informatie

"Kies zorgvuldig je producten voor nabestellingen

Kies zorgvuldig je producten voor nabestellingen Tip 2 - Kies zorgvuldig je producten voor nabestellingen uit Tip 2 - Kies je producten uit "Kies zorgvuldig je producten voor nabestellingen uit" Welke soort prints zal ik verkopen? Waarom loopt de verkoop

Nadere informatie

PLANET AGILE 17E BPUG SEMINAR

PLANET AGILE 17E BPUG SEMINAR PLANET AGILE 17E BPUG SEMINAR. Samen beleven, samen bedenken, samen doen Confucius : Ik hoor en ik vergeet Ik zie en ik onthoud Ik doe en ik begrijp PROMISTA NOEMT DAT: Making Knowledge Work www.bpug.nl

Nadere informatie

Workshop Slimmere ICT Sales 11 oktober 2012

Workshop Slimmere ICT Sales 11 oktober 2012 Workshop Slimmere ICT Sales 11 oktober 2012 Doelstelling Fun (misschien) iets leren van mij (misschien) iets leren van een collega Reflecteren over what s next? En natuurlijk uiteindelijk meer deals winnen!!

Nadere informatie

trends en ervaringen

trends en ervaringen 5 "ntwi''elingen op de energiemar't in het 3uitenland trends en ervaringen 1 "ondiale trends van marktmacht naar staatsmacht "e sterk gestegen vraag en onvoldoende 0itbreiding van de prod04tie- 4apa4iteit

Nadere informatie

KANTOORVOORSTELLING. Over ons Uw voordelen Geschiedenis Partners Referen?es Contact. Accoun?ng Audi?ng Consul?ng

KANTOORVOORSTELLING. Over ons Uw voordelen Geschiedenis Partners Referen?es Contact. Accoun?ng Audi?ng Consul?ng KANTOORVOORSTELLING Over ons Uw voordelen Geschiedenis Partners Referen?es Contact Accoun?ng Audi?ng Consul?ng Over ons Gespecialiseerd in boekhouden, accountancy, fiscaliteit, audit, bedrijfsrevisoraat,

Nadere informatie

BTW: een update in 45 minuten. Erik Scheer & Casper Evers

BTW: een update in 45 minuten. Erik Scheer & Casper Evers BTW: een update in 45 minuten Erik Scheer & Casper Evers Onderwerpen 1. Inleiding 2. De BTW-verordening (1 juli 2011) 3. Ontwikkelingen Hof van Justitie 2 Inleiding 3 Inleiding Talloze ontwikkelingen die

Nadere informatie

Wat is jouw grootste uitdaging als ondernemer?

Wat is jouw grootste uitdaging als ondernemer? Wat is jouw grootste uitdaging als ondernemer? De Week van de Ondernemer doet het gehele jaar onderzoek naar de belangrijkste uitdagingen van ondernemers. We presenteren hierbij de belangrijkste uitkomsten.

Nadere informatie

Meer succes met je website

Meer succes met je website Meer succes met je website Hoeveel geld heb jij geïnvesteerd in je website? Misschien wel honderden of duizenden euro s in de hoop nieuwe klanten te krijgen. Toch levert je website (bijna) niets op Herkenbaar?

Nadere informatie

Verjongingskuur voor een 108-jarige. Door: Siebe van Elsloo CFO Swets

Verjongingskuur voor een 108-jarige. Door: Siebe van Elsloo CFO Swets Verjongingskuur voor een 108-jarige Door: Siebe van Elsloo CFO Swets Swets: verjongingskuur voor een 108-jarige Siebe van Elsloo CFO Van een Amsterdamse gracht naar the information superhighway Opgericht

Nadere informatie

Business Intelligence bij AVR

Business Intelligence bij AVR Business Intelligence bij AVR De verandering voor de controllingfunctie Martin van Daalen, 15 maart 2012 Agenda Wie ben ik Wie zijn wij Optimalisatie transactieverwerking en informatievoorziening BI project

Nadere informatie

Distributieovereenkomsten in het mededingingsrecht. Frank

Distributieovereenkomsten in het mededingingsrecht. Frank Distributieovereenkomsten in het mededingingsrecht Frank VII INHOUDSTAFEL De Bibliotheek Handelsrecht Voorwoord bij de Reeks Mededinging, Marktpraktijken en Intellectuele Rechten DEEL I. INLEIDING Afdeling

Nadere informatie

Studiedag VREG 26 november

Studiedag VREG 26 november Workshop klare taal Studiedag VREG 26 november Wat kunnen we doen om brieven en brochures zo te schrijven dat de lezer begrijpt wat er staat en vindt wat hij zoekt of nodig heeft. door Karine Nicolay 014

Nadere informatie

(Niet-wetgevingshandelingen) VERORDENINGEN

(Niet-wetgevingshandelingen) VERORDENINGEN 23.4.2010 Publicatieblad van de Europese Unie L 102/1 II (Niet-wetgevingshandelingen) VERORDENINGEN VERORDENING (EU) Nr. 330/2010 VAN DE COMMISSIE van 20 april 2010 betreffende de toepassing van artikel

Nadere informatie

Inleiding: De vragenlijst wordt afgesloten met de vraag om uw kennisvraag 2 ledig in maximaal 100 woorden te formuleren.

Inleiding: De vragenlijst wordt afgesloten met de vraag om uw kennisvraag 2 ledig in maximaal 100 woorden te formuleren. Inleiding: Deze vragenlijst bestaat uit 45 vragen en dient ertoe om het innovatietraject strategischeen zoekmachine marketing zo Efficiënt, Effectief en Educatief mogelijk te laten verlopen. Deze kunt

Nadere informatie

Monitor Financiële Sector:

Monitor Financiële Sector: Nederlandse Mededingingsautoriteit Monitor Financiële Sector: Notitie bij Sectorstudie Vastgoedfinanciering, SEO Economisch Onderzoek oktober 2011 Nederlandse Mededingingsautoriteit Postbus 16326 2500

Nadere informatie

Commerciële Dienstverlening

Commerciële Dienstverlening School voor Commerciële Dienstverlening Commerciële Dienstverlening Junior Accountmanager Intercedent Medewerker Marketing en Communicatie Commercieel Medewerker School voor Commerciële Dienstverlening

Nadere informatie

Belfius. Gisteren, vandaag, morgen. Jos Clijsters, Voorzitter Raad van Bestuur Belfius. 18 december 2014

Belfius. Gisteren, vandaag, morgen. Jos Clijsters, Voorzitter Raad van Bestuur Belfius. 18 december 2014 Belfius Gisteren, vandaag, morgen. Jos Clijsters, Voorzitter Raad van Bestuur Belfius 18 december 2014 Wat was. 2008-2011 2008 2011 20,8 A+ 11,9 2002 2008 BBB- 2008 2011 ICELAND 30 A 12 2002 2008 Vertrouwen

Nadere informatie

Euler Hermes Nederland. Corporate. Uw waardevolle en kwetsbare business beschermd. www.eulerhermes.nl

Euler Hermes Nederland. Corporate. Uw waardevolle en kwetsbare business beschermd. www.eulerhermes.nl Euler Hermes Nederland Corporate Uw waardevolle en kwetsbare business beschermd www.eulerhermes.nl Euler Hermes is wereldmarktleider op het gebied van kredietverzekeren en corporate incasso en is onderdeel

Nadere informatie

9e PUG symposium PRINCE2, The Next Generation. Is sturen op budget voldoende?

9e PUG symposium PRINCE2, The Next Generation. Is sturen op budget voldoende? 9e PUG symposium PRINCE2, The Next Generation Is sturen op budget voldoende? Nieuwe ontwikkelingen om de resultaten te volgen! Nicole Claassen Gianni Piazza Performanagement Introductie Performanagement

Nadere informatie

EEN BEDRIJF KOPEN. Management Buy Out. Management Buy In. Strategische overname

EEN BEDRIJF KOPEN. Management Buy Out. Management Buy In. Strategische overname EEN BEDRIJF KOPEN? EEN BEDRIJF KOPEN Management Buy Out Het overnemen van een bedrijf is zeker geen eenvoudig proces. Een bedrijfsovername kan op verschillende manieren worden ingezet. De meeste bedrijfsovernames

Nadere informatie

Contract- en Leveranciersrelatie management

Contract- en Leveranciersrelatie management Contract- en Leveranciersrelatie management Cees Johan Klopper Purchaser Theorie en praktijk bij Essent Inhoud Essent Actueel Essent Procurement Leveranciersrelaties Contractmanagement Leveranciersrelatiemanagement

Nadere informatie

EXIN WORKFORCE READINESS opleider

EXIN WORKFORCE READINESS opleider EXIN WORKFORCE READINESS opleider DE ERVARING LEERT ICT is overal. Het is in het leven verweven geraakt. In een wereld waarin alles steeds sneller verandert, is het lastig te bepalen wat er nodig is om

Nadere informatie

TIME TO CHANGE ROOT & BRANCH

TIME TO CHANGE ROOT & BRANCH TIME TO CHANGE ROOT & BRANCH Alternatieve financiering Cultuurplatform Alternatieve financiering Sponsoring van profit bedrijven aan cultuurinstellingen Alle vormen van inkomsten /samenwerkingen die geen

Nadere informatie

Wat betekent de nieuwe norm voor (Persoonlijk) Leiderschap? Ton Dijkzeul

Wat betekent de nieuwe norm voor (Persoonlijk) Leiderschap? Ton Dijkzeul Wat betekent de nieuwe norm voor (Persoonlijk) Leiderschap? Ton Dijkzeul Agenda Even voorstellen ISO en (Persoonlijk) Leiderschap Externe issues voor strategie Het waarom van organisaties Van strategie

Nadere informatie

PRIVACY POLICY WANAGOGO

PRIVACY POLICY WANAGOGO PRIVACY POLICY WANAGOGO Alvorens Wanagogo te gebruiken dien je deze privacy policy aandachtig te lezen. Ben je jonger dan 18 jaar? Dan heb je toestemming nodig van één van je ouders of van je wettelijke

Nadere informatie

Doelstelling VAR programma

Doelstelling VAR programma Doelstelling VAR programma Femtogrid introduceert het VAR programma ter ondersteuning van haar partners en een op:maal contact met haar eindgebruikers. Het VAR programma maakt het voor u mogelijk te groeien

Nadere informatie

COUNTRY PAYMENT REPORT 2015

COUNTRY PAYMENT REPORT 2015 COUNTRY PAYMENT REPORT 15 Het Country Payment Report is ontwikkeld door Intrum Justitia Intrum Justitia verzamelt informatie bij duizenden bedrijven in Europa en krijgt op die manier inzicht in het betalingsgedrag

Nadere informatie

1.1.2. Ook als u alleen cashbetalingen ontvangt. 1.1.3. Aangewezen voor bestelbon/contract

1.1.2. Ook als u alleen cashbetalingen ontvangt. 1.1.3. Aangewezen voor bestelbon/contract de rekening op te sturen en die uiteindelijk niet betaald geraakt? En misschien verzorgt de restauranthouder ook feestjes voor bedrijven, jubileums, communies of zelfs huwelijksfeesten. Het zou niet de

Nadere informatie

Welkom bij de workshop Contractmanagement (CM) Rolf Zwart Kwaliteitszorgmedewerker IFV

Welkom bij de workshop Contractmanagement (CM) Rolf Zwart Kwaliteitszorgmedewerker IFV Welkom bij de workshop Contractmanagement (CM) Rolf Zwart Kwaliteitszorgmedewerker IFV Doel: Zicht op: Begrippen en Definities Hoe in de eigen organisatie CM te bepalen Hoe: Stappenplan CM voor contracten

Nadere informatie

Uw bedrijf verkopen? U staat er niet alleen voor

Uw bedrijf verkopen? U staat er niet alleen voor Uw bedrijf verkopen? U staat er niet alleen voor INTRODUCTIE Uw bedrijf verkopen? U staat er niet alleen voor U hebt een mooi bedrijf opgebouwd. Maar er komt een moment dat u de teugels uit handen wilt

Nadere informatie

Performance Management: hoe mensen motiveren met cijfers?

Performance Management: hoe mensen motiveren met cijfers? Performance Management: hoe mensen motiveren met cijfers? Prof. Dr. Werner Bruggeman www.bmcons.com De High Performance Organisatie Kenmerken van hoogperformante organisaties (Manzoni): 1. High level of

Nadere informatie

Zoekmachinemarketing strategie

Zoekmachinemarketing strategie Zoekmachinemarketing strategie Voor webwinkels Pag. 2 Zoekmachinemarketingstrategie voor webwinkels Introductie Wolter Tjeenk Willink Oprichter Traffic Builders zoekmachinemarketing BV Zoekmachine-optimalisatie

Nadere informatie

Betalingsachterstand bij handelstransacties

Betalingsachterstand bij handelstransacties Betalingsachterstand bij handelstransacties 13/05/2008-20/06/2008 408 antwoorden 0. Uw gegevens Land DE - Duitsland 48 (11,8%) PL - Polen 44 (10,8%) NL - Nederland 33 (8,1%) UK - Verenigd Koninkrijk 29

Nadere informatie