Het huwelijk van twee mannen of twee vrouwen

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Het huwelijk van twee mannen of twee vrouwen"

Transcriptie

1 Justitie maakt rechten en plichten duidelijk Het leven kent vele gebeurtenissen met juridische gevolgen. Justitie is verantwoordelijk voor de wetten die uw familie- en gezinsaangelegenheden regelen. Zo weet u welke rechten en plichten gelden voor u, uw gezin of uw familie. Uitgave Ministerie van Justitie. Gewijzigde herdruk, februari 2004 Code 4701 oplage Het huwelijk van twee mannen of twee vrouwen

2 Twee mannen of twee vrouwen kunnen in Nederland in het huwelijk treden sinds 1 april 2001, de invoeringsdatum van de Wet openstelling huwelijk. In 1998 is het geregistreerd partnerschap ingevoerd. Paren van gelijk geslacht kunnen vanaf die tijd kiezen voor een wettelijk geregelde samenlevingsvorm, die in de meeste opzichten gelijkwaardig is aan het huwelijk. Toch is ervoor gekozen om ook het huwelijk open te stellen voor twee vrouwen of twee mannen. Het uitgangspunt van gelijke behandeling is daarbij doorslaggevend geweest. Het huwelijk heeft nu eenmaal voor veel mensen een bijzondere waarde en symboliek. De wens kan bestaan om juist op die manier een relatie te bevestigen. En er is geen goede reden om paren van hetzelfde geslacht van die mogelijkheid uit te sluiten. Met de openstelling van het huwelijk voor paren van gelijk geslacht loopt ons land voorop in de wereld. Het betekent wel dat paren van gelijk geslacht in het buitenland problemen kunnen ondervinden met de acceptatie van hun huwelijk. Dat laatste geldt ook voor het geregistreerd partnerschap.we komen daar verder in deze brochure op terug. 1

3 Samen met de openstelling van het huwelijk veranderde ook de adoptiewetgeving. Twee vrouwen of twee mannen kunnen een kind in Nederland adopteren. Let wel, dit geldt alleen voor kinderen die hun verblijfplaats in Nederland hebben. Adoptie van een kind uit het buitenland blijft alleen mogelijk voor paren van verschillend geslacht. Meer informatie over dit onderwerp vindt u in de brochure Adoptie van een kind in Nederland. 2

4 Inhoudsopgave Drie samenlevingsvormen 4 Het huwelijk van twee vrouwen of twee mannen 4 Voorwaarden 5 Sluiten van een huwelijk 6 Gevolgen 7 Geen gevolgen voor de verhouding met kinderen 9 Scheiding 10 Rechten en plichten na scheiding 11 Huwelijk en geregistreerd partnerschap 11 Erkenning van het huwelijk in het buitenland 14 Hebt u vragen of wilt u meer informatie 15 Andere brochures 15 3

5 Drie samenlevingsvormen Wie zijn relatie met een levenspartner formeel wil regelen, heeft daarvoor sinds 1 april 2001 drie mogelijkheden: het burgerlijk huwelijk, het geregistreerd partnerschap en een samenlevingscontract. Het geregistreerd partnerschap en het huwelijk zijn in veel opzichten gelijkwaardig. Een samenlevingscontract is iets heel anders. Zo n contract regelt alleen wat de partijen zelf met elkaar afspreken. Bij het huwelijk en het geregistreerd partnerschap liggen de rechten en plichten voor een groot deel vast in de wet. De onderhoudsplicht is een goed voorbeeld. Bij een huwelijk en geregistreerd partnerschap geldt die plicht automatisch. In een samenlevingscontract alleen als de partijen dat met elkaar afspreken. Een ander belangrijk verschil heeft te maken met de juridische gevolgen. Het huwelijk en geregistreerd partnerschap hebben juridische gevolgen voor de partners onderling en in de verhouding tot anderen. Een samenlevingscontract heeft alleen juridische gevolgen voor de partijen die de overeenkomst sluiten. De verschillen tussen het huwelijk en het geregistreerd partnerschap worden verder behandeld in het hoofdstuk Huwelijk en geregistreerd partnerschap. Het huwelijk van twee vrouwen of twee mannen Er zijn veel overeenkomsten met het huwelijk voor paren van verschillend geslacht. Zo zijn de regels voor het aangaan, sluiten en beëindigen hetzelfde. En ook de verplichtingen van de partners ten opzichte van elkaar zijn gelijk. Deze onderwerpen komen eerst aan bod. Maar er zijn ook belangrijke verschillen tussen het huwelijk van een vrouw en een man en dat van twee vrouwen of twee mannen. Het eerste verschil heeft betrekking op de verhouding tot kinderen. Het tweede verschil heeft te maken met de acceptatie van het huwelijk in het buitenland. Aan beide verschillen besteden we aandacht. Ook gaan we in op de verhouding tussen het huwelijk en het geregistreerd partnerschap. We behandelen onder meer de mogelijkheid om een partnerschap om te zetten in een huwelijk, de wijze van beëindiging, de overeenkomsten en verschillen. 4

6 Voorwaarden Bij een huwelijk gelden voorwaarden en spelregels. We noemen de belangrijkste. Met één persoon In Nederland kan iemand die wil trouwen dat maar met één persoon tegelijkertijd doen. Geen ander huwelijk of geregistreerd partnerschap Iemand die wil trouwen, mag niet op hetzelfde moment getrouwd zijn of een geregistreerd partnerschap met een ander hebben. Meerderjarig Wie wil trouwen, moet 18 jaar of ouder zijn. Er zijn uitzonderingen mogelijk. Daarover beslist de minister van Justitie. Een minderjarige die wil trouwen, heeft verder toestemming nodig van zijn ouders of voogd. Als die geen toestemming kunnen geven, kan de minderjarige de kantonrechter om toestemming vragen. Curatele Iemand die onder curatele staat wegens verkwisting of drankmisbruik heeft toestemming van de curator nodig. Als die geen toestemming geeft, kan de kantonrechter dat doen. Iemand die onder curatele staat wegens een geestelijke stoornis heeft altijd toestemming van de kantonrechter nodig. Geen bloedverwantschap Ouders en kinderen, grootouders en kleinkinderen, broers en zusters mogen niet met elkaar trouwen. Als broer en zus bloedverwanten zijn door adoptie kan de minister van Justitie het verbod opheffen. Buitenlandse partner(s) of partner(s) in het buitenland Wanneer één of beide partners niet de Nederlandse nationaliteit hebben of niet in Nederland wonen, gelden de volgende regels: Partners die geen van beiden de Nederlandse nationaliteit hebben én die beiden in het buitenland wonen, kunnen in Nederland niet trouwen. Partners die geen van beiden de Nederlandse nationaliteit hebben, kunnen in Nederland trouwen als ten minste één van hen in Nederland woont. Partners die beiden buiten Nederland wonen, kunnen in Nederland trouwen als ten minste één van hen de Nederlandse nationaliteit bezit. Partners die beiden in Nederland wonen kunnen in Nederland trouwen, ook als geen van beiden de Nederlandse nationaliteit heeft. 5

7 Als ten minste één van de partners in Nederland woont of de Nederlandse nationaliteit heeft, wordt de vraag of de partners met elkaar mogen trouwen beoordeeld naar het Nederlandse recht. Mogen de partners volgens de Nederlandse regels met elkaar trouwen, dan kunnen zij met elkaar in het huwelijk treden. Of het recht van het land van de niet-nederlandse partner(s) het huwelijk tussen personen van hetzelfde geslacht toestaat, is niet van belang. Men dient wel rekening te houden met mogelijke problemen in het buitenland in verband met de erkenning van het huwelijk in het buitenland. Zie hiervoor het hoofdstuk Erkenning van het huwelijk in het buitenland. Verblijfstitel Net zoals voor aanstaande echtgenoten van verschillend geslacht, gelden ook voor aanstaande echtgenoten van hetzelfde geslacht de Nederlandse regels ter voorkoming van schijnhuwelijken. Wanneer de niet- Nederlandse partner geen verblijfsvergunning voor onbepaalde tijd heeft, dan moet hij een verklaring overleggen van de vreemdelingenpolitie over zijn verblijfsrechtelijke positie. Sluiten van een huwelijk Aangifte Twee mensen die willen trouwen, gaan eerst in ondertrouw. Zij doen aangifte bij de ambtenaar van de burgerlijke stand, in beginsel in de woonplaats van één van beiden. Daarbij moeten zij stukken overleggen waaruit blijkt dat zij een huwelijk kunnen sluiten. Welke stukken dit precies zijn, hangt af van de situatie. Naast een afschrift van de geboorteakte kunnen dit bijvoorbeeld een bewijs van beëindiging van een vorig huwelijk of geregistreerd partnerschap of een akte van toestemming zijn. Wachttijd Van de aangifte wordt een akte opgemaakt. De huwelijksvoltrekking kan in principe op zijn vroegst plaatsvinden twee weken na de datum van de akte van aangifte. Getuigen Voor een rechtsgeldig huwelijk is de aanwezigheid van meerderjarige getuigen verplicht: minimaal twee en maximaal vier. Hun namen en adressen moeten worden opgegeven bij de aangifte. 6

8 Ja-woord De aanstaande echtgenoten maken hun verbintenis voor de wet officieel door het afleggen van een verklaring. Die verklaring leggen zij af ten overstaan van de ambtenaar van de burgerlijke stand. Bij het huwelijk ligt deze verklaring vast en we kennen die als het ja-woord. Huwelijksakte Van de huwelijksvoltrekking wordt een akte opgemaakt. Na het afleggen van de verklaring ondertekenen de echtgenoten en de getuigen de akte. Ook de ambtenaar van de burgerlijke stand ondertekent de akte. Kosten Aan het sluiten van een huwelijk zijn kosten verbonden. Elke gemeente biedt echter op vaste tijden in de week een mogelijkheid voor het gratis sluiten van een huwelijk. De kosten voor het laten omzetten van een geregistreerd partnerschap in een huwelijk komen later in deze brochure aan bod. Kerkelijk huwelijk Pas nadat het burgerlijk huwelijk is gesloten, mag een kerkelijke inzegening of bevestiging volgen. Bij een geregistreerd partnerschap is dit niet zo. Kerkgenootschappen kunnen zelf beslissen of zij het huwelijk willen inzegenen of bevestigen. Zij zijn hiertoe dus niet verplicht. Gevolgen Het huwelijk van twee vrouwen of twee mannen heeft zo veel mogelijk dezelfde gevolgen als het huwelijk van een vrouw en een man. Maar er zijn zoals gezegd ook belangrijke verschillen (kinderen en acceptatie in het buitenland). Voordat we ingaan op de verschillen, zetten we eerst een aantal rechten en plichten op een rijtje die overeenkomen. Achternaam Echtgenoten mogen elkaars achternaam gebruiken, in combinatie met of zonder hun eigen achternaam. Dit geldt niet voor officiële stukken. Daarin moet men altijd zijn eigen naam vermelden. Onderhoudsplicht Echtgenoten hebben een onderhoudsplicht ten opzichte van elkaar. Zij zijn verplicht binnen hun mogelijkheden in elkaars levensonderhoud te voorzien. Zij dragen in beginsel ook samen de kosten van de huishouding. 7

9 Gemeenschap van goederen In een huwelijk zijn in beginsel alle bezittingen en schulden gemeenschappelijk. Wie dit niet wil, moet daarvoor bij de notaris een andere regeling treffen. Die regeling kennen we ook wel als de huwelijkse voorwaarden. Pensioen Iedereen die deelneemt in een pensioenregeling, bouwt rechten op voor een ouderdoms- en nabestaandenpensioen. Voor het ouderdomspensioen geldt: de rechten die zijn opgebouwd tijdens het huwelijk, moeten bij een scheiding worden verdeeld. Ook hier kunnen de echtgenoten een eigen regeling treffen. Meer informatie hierover vindt u in de brochure Verdeling van ouderdomspensioen bij scheiding. Na het overlijden van een van de echtgenoten komt het nabestaandenpensioen toe aan de langstlevende echtgenoot. Rechtshandelingen Echtgenoten hebben voor het aangaan van verplichtingen of het nemen van beslissingen in een aantal gevallen elkaars toestemming nodig. Voorbeelden zijn de verkoop van de gemeenschappelijk bewoonde woning en het sluiten van een koop op afbetaling. Nalatenschap Op het gebied van het erfrecht gelden voor paren van gelijk geslacht dezelfde wettelijke regels als voor paren van verschillend geslacht. Het is wel mogelijk om van deze wettelijke regels af te wijken. Daarvoor moet de notaris dan een testament opmaken. Aanverwantschap Door een huwelijk ontstaat aanverwantschap. De familieleden van de ene echtgenoot worden aangetrouwde familie van de andere echtgenoot. De aanverwanten hebben bepaalde rechten. Zij hoeven bijvoorbeeld in een rechtszaak in bepaalde gevallen niet te getuigen tegen de aanverwante echtgenoot. 8

10 Geen gevolgen voor de verhouding met kinderen Als een vrouw en een man met elkaar trouwen en in dit huwelijk wordt een kind geboren, zijn zij van rechtswege de ouders van het kind. De vrouw uit wie het kind wordt geboren, is de moeder. En de echtgenoot van de moeder wordt door de wet beschouwd als de vader. Door het huwelijk ontstaan tussen de echtgenoten en het kind alle familierechtelijke banden. Met alle rechten en plichten van dien. Die rechten en plichten ontstaan niet automatisch als twee vrouwen met elkaar trouwen. Als er in dat huwelijk een kind wordt geboren, geldt ook daar: de vrouw die het kind baart, is de moeder. Maar de vrouw met wie zij is getrouwd, is volgens de wet niet automatisch de andere ouder. Dat is zij pas na adoptie van het kind. Het huwelijk als zodanig heeft dus voor de relatie tussen deze vrouw en het kind geen gevolgen. Hetzelfde geldt als twee mannen samen een kind verzorgen en opvoeden en één van hen is de vader van het kind. Als zij trouwen, heeft het huwelijk als zodanig geen gevolgen voor de relatie tussen de andere man en het kind. Onderhoudsplicht Wel is het zo dat de niet-ouder in deze voorbeelden als stiefouder een onderhoudsplicht jegens de kinderen in het gezin heeft. Deze plicht duurt in elk geval zo lang als het huwelijk duurt. Andere rechten en plichten kunnen er wel komen, maar nogmaals, niet door het huwelijk. Die rechten en plichten kunnen ontstaan door adoptie of door gezamenlijk gezag. Adoptie De niet-ouder kan het kind adopteren. Hierdoor wordt hij of zij in juridisch opzicht de ouder van het kind. Alle juridische familiebanden met de oorspronkelijke ouder (als die er is) worden dan doorgesneden. Dit is een ingrijpende stap en er gelden dan ook strenge voorwaarden. Meer informatie hierover vindt u in de brochure Adoptie van een kind in Nederland. Gezamenlijk gezag De tweede mogelijkheid is minder ingrijpend en ligt praktisch soms meer voor de hand. Als de niet-ouder een nauwe persoonlijke band heeft met het kind, kunnen de ouder en de niet-ouder aan de rechter vragen om aan hen het gezamenlijke gezag toe te kennen. De niet-ouder heeft 9

11 in dat geval dezelfde gezagsrechten en plichten als de ouder. Hij of zij is dan samen met de ouder in alle opzichten verantwoordelijk voor de verzorging en opvoeding van het kind. De ouder en zijn of haar echtgenoot kunnen de rechter ook vragen om de achternaam van het kind te wijzigen in die van de ouder of de echtgenoot. Gezamenlijk gezag van rechtswege In bepaalde gevallen oefenen de ouder en zijn of haar partner (die dus zelf niet de ouder van het kind is), automatisch het gezag uit over een kind. Dus zonder dat daarvoor een beslissing van de rechter nodig is. We noemen dit gezamenlijk gezag van rechtswege. Een ouder en een niet-ouder oefenen sinds 1 januari 2002 automatisch samen het gezag uit over een kind, als voldaan is aan de volgende voorwaarden: het kind is tijdens het huwelijk of geregistreerd partnerschap van de ouder met de niet-ouder geboren; er is geen andere ouder. Het gaat hierbij vooral om de volgende situatie: De moeder is gehuwd of is een geregistreerd partnerschap aangegaan met een vrouw. Tijdens het huwelijk of geregistreerd partnerschap wordt een kind geboren, dat volgens de wet geen vader heeft. Dat is bijvoorbeeld het geval wanneer de moeder het kind krijgt door een anonieme donorinseminatie. Voor de gevallen waarbij een derde partij (ouder) betrokken is, is altijd een beslissing van de rechter over het gezamenlijk gezag nodig. Er komen door het uitoefenen van het gezamenlijk gezag geen familierechtelijke banden tot stand tussen het kind en de partner van de moeder. De partner van de moeder is niet de juridische ouder van het kind. Familierechtelijke banden kunnen ontstaan door adoptie. Meer informatie hierover vindt u in de brochure Gezag, omgang en informatie. Scheiding Aan het huwelijk komt een einde doordat de rechter de scheiding uitspreekt. Of het nu gaat om paren van gelijk of verschillend geslacht. Ook hier is geen verschil tussen paren van gelijk en verschillend geslacht. Meer informatie vindt u in de brochure U gaat scheiden. 10

12 Rechten en plichten na scheiding Het huwelijk schept ook rechten en plichten voor de situatie die ontstaat na de scheiding. We maken een onderscheid tussen rechten en plichten van de ex-echtgenoten ten opzichte van elkaar en ten opzichte van de kinderen. Alimentatie Als het huwelijk eindigt, heeft de financieel draagkrachtige echtgenoot een onderhoudsplicht ten opzichte van de andere echtgenoot. Meer informatie hierover vindt u in de brochure Alimentatie. Pensioen De verdeling van de pensioenrechten vindt plaats volgens de Wet verevening pensioenrechten bij scheiding. Meer informatie hierover vindt u in de brochure Verdeling van ouderdomspensioen bij scheiding. Kinderen Een scheiding heeft op zichzelf geen juridische gevolgen voor de relatie met kinderen. Als de ouders of echtgenoten samen het gezag uitoefenen, blijven zij samen verantwoordelijk voor de kinderen. Houdt dit gezamenlijk gezag op te bestaan, dan blijft de ouder die het gezag behoudt onderhoudsplichtig totdat het kind 21 jaar is. Ook de niet-ouder die niet langer het gezag heeft, heeft nog een onderhoudsplicht. Deze duurt net zo lang als het gezamenlijk gezag heeft geduurd. Als het gezamenlijk gezag bijvoorbeeld 5 jaar heeft geduurd, duurt de onderhoudsplicht na het beëindigen van het gezag nog 5 jaar voort. Was er geen sprake van gezag van de niet-ouder, dan houdt voor hem of haar de onderhoudsplicht op als het huwelijk eindigt. Meer informatie hierover vindt u in de brochure Gezag, omgang en informatie. Huwelijk en geregistreerd partnerschap Kunnen paren die een geregistreerd partnerschap hebben alsnog trouwen? En wat zijn nu eigenlijk de verschillen tussen het huwelijk en het geregistreerd partnerschap? Omzetting Een geregistreerd partnerschap kan worden omgezet in een huwelijk. De ambtenaar van de burgerlijke stand moet hiervoor een akte van omzetting opmaken. De akte van omzetting wordt opgenomen in het register van huwelijken. Door de omzetting eindigt het geregistreerd partnerschap en 11

13 is het huwelijk een feit. Andersom kan een huwelijk op dezelfde wijze worden omgezet in een geregistreerd partnerschap. De akte van omzetting wordt dan opgenomen in het register van geregistreerde partnerschappen. De omzetting kan alleen plaatsvinden in de eigen woonplaats. Kosten De kosten van de omzetting zijn afhankelijk van de te overleggen stukken en de mate waarin de partners aan de omzetting een ceremonieel karakter wensen te geven. Dit kan per gemeente verschillen. Gevolgen omzetting Een omzetting heeft in principe geen gevolgen voor de bestaande situatie. Stel, twee mensen hebben een geregistreerd partnerschap, zij voeden samen een kind op en zij hebben samen het gezag over dit kind. Als zij hun partnerschap nu laten omzetten in een huwelijk verandert daar niets aan. Of stel dat zij hun partnerschap zijn aangegaan in gemeenschap van goederen. Ook hier verandert een omzetting dan niets aan. In internationale situaties bijvoorbeeld als één van de partners of beiden niet de Nederlandse nationaliteit bezit(ten) of als zij in het buitenland wonen kan dit laatste echter anders zijn (zie verder onder Vermogensregime ). Buitenlandse partner(s) of partner(s) in het buitenland Hoe luiden de omzettingsregels wanneer één of beide partners niet de Nederlandse nationaliteit hebben of niet in Nederland wonen? Voor de omzetting van een geregistreerd partnerschap in een huwelijk gelden dan dezelfde regels als voor het aangaan van een huwelijk. U kunt die vinden in het hoofdstuk Voorwaarden. Voor het omzetten van een huwelijk in een geregistreerd partnerschap gelden vrijwel dezelfde regels. Ook een huwelijk of geregistreerd partnerschap dat in het buitenland is aangegaan, kan omgezet worden. Dit huwelijk of geregistreerd partnerschap moet dan wel in Nederland worden erkend. Daarnaast gelden dezelfde regels en voorwaarden voor omzetting, zoals hierboven omschreven. In het buitenland kan de erkenning van een omzetting op problemen stuiten, die in dezelfde sfeer liggen als de problemen bij de erkenning van een huwelijk tussen personen van hetzelfde geslacht. Het is raadzaam om daarover deskundig juridisch advies in te winnen (zie verder het hoofdstuk Erkenning van het huwelijk in het buitenland ). 12

14 Vermogensregime Wanneer één of beide partners niet de Nederlandse nationaliteit bezit(ten) of niet in Nederland wonen, kan de omzetting gevolgen hebben voor het vermogensregime van de partners. Dat wil zeggen hun vermogenrechtelijke betrekkingen, zowel onderling als ten opzichte van derden. De omzetting kan met zich meebrengen dat het recht van een ander land van toepassing wordt op het vermogenregime dan tevoren. Door de omzetting kan een gemeenschap van goederen ontstaan, terwijl de vermogens van de partners van tevoren gescheiden waren, of omgekeerd. Het is daarom van belang dat u een notaris raadpleegt voordat de omzetting plaats vindt. Hij zal u kunnen adviseren over de vraag of het wenselijk is huwelijkse voorwaarden of partnerschapsvoorwaarden te maken en of een bepaald recht als toepasselijk is aan te wijzen. Meer informatie vindt u in de brochure Huwelijksvermogensrecht en het Haags Verdrag. Overeenkomsten en verschillen tussen huwelijk en geregistreerd partnerschap We vatten hieronder de belangrijkste overeenkomsten en verschillen tussen het huwelijk en het geregistreerd partnerschap nog eens samen: De voorwaarden voor het aangaan van een huwelijk en een geregistreerd partnerschap zijn gelijk. In de wijze waarop de verbintenis tot stand komt, zijn er kleine verschillen tussen het huwelijk en het geregistreerd partnerschap. Bij het huwelijk ligt het ja-woord vast, bij het geregistreerd partnerschap is de vorm van deze verklaring vrij. Verder kan de kerkelijke inzegening van een huwelijk alleen plaatsvinden als eerst het burgerlijk huwelijk is gesloten. Bij een geregistreerd partnerschap is dit niet zo. Voor de ontbinding van een huwelijk moet men altijd naar de rechter. Een geregistreerd partnerschap kan ook buiten de rechter om eindigen als beide partijen het met elkaar eens zijn. Verder kent het geregistreerd partnerschap niet de scheiding van tafel en bed, het huwelijk wel. Als het gaat om de rechten en plichten van de partners ten opzichte van elkaar zijn er geen verschillen tussen het huwelijk en het geregistreerd partnerschap. 13

15 Voor de relatie met kinderen zijn er wel belangrijke verschillen. Een kind dat wordt geboren in een huwelijk van een man en een vrouw heeft van rechtswege beide echtgenoten als ouder. Bij een huwelijk van twee vrouwen of twee mannen, maar ook bij een geregistreerd partnerschap (zowel van paren van gelijk als verschillend geslacht) is dit niet het geval. Erkenning van het huwelijk in het buitenland In het begin van deze brochure is al gezegd dat Nederland met de openstelling van het huwelijk voor paren van gelijk geslacht internationaal vooroploopt. Dit betekent dat gehuwde paren van gelijk geslacht er rekening mee moeten houden dat hun huwelijk en de gevolgen daarvan in het buitenland niet overal worden geaccepteerd. Juridisch advies Niet alleen praktisch en sociaal, maar ook in juridisch opzicht kunnen zich problemen voordoen. Bij een kort verblijf in het buitenland zoals een vakantie zal het vooral om praktische en sociale problemen gaan. Maar bij een langer verblijf of een emigratie kunnen zich op belangrijke gebieden juridische problemen voordoen, bijvoorbeeld op het gebied van het erfrecht. Wanneer het huwelijk in het buitenland niet wordt erkend hoeft dat overigens nog niet te betekenen dat het geen enkel gevolg aan het huwelijk toekent. Zo is het denkbaar dat bijvoorbeeld de vermogensrechtelijke relatie tussen beide echtgenoten in het buitenland wel wordt erkend. Het is belangrijk om tijdig, hier in Nederland of in het land waar men verblijft, deskundig juridisch advies in te winnen. Het kan bijvoorbeeld noodzakelijk zijn om de vermogensrechtelijke relatie nader te regelen of om een testament te maken. Het Nederlandse consulaat ter plaatse zal veelal kunnen aangeven tot wie of welke instantie men zich in het buitenland kan wenden. 14

16 Hebt u vragen of wilt u meer informatie Voor algemene informatie en het aanvragen van brochures, kunt u contact opnemen met de telefonische informatielijn van de gezamenlijke ministeries: Postbus 51 Infolijn Telefoon (gratis) Openingstijden: maandag t/m vrijdag van tot uur. Internet: nl U kunt ook contact opnemen met: Ministerie van Justitie Directie Voorlichting, Afdeling in- en externe communicatie Postbus EH DEN HAAG Telefoon Openingstijden: maandag t/m vrijdag van tot uur Internet: Tenslotte kunt u voor meer informatie terecht bij: de afdeling Burgerzaken van de gemeente waar u woont; de Notaristelefoon: (C 0,25/minuut; van maandag t/m vrijdag van uur) en de internetsite Andere brochures Over de volgende onderwerpen zijn aparte brochures verkrijgbaar: Trouwen geregistreerd partnerschap en samenwonen De keuze van de achternaam Naamswijziging Adoptie van een kind in Nederland Gezag, omgang en informatie U gaat scheiden Alimentatie Verdeling van ouderdomspensioen bij scheiding Huwelijksvermogensrecht en het Haags Verdrag. 15

17 Aan de inhoud van deze brochure kunnen geen rechten worden ontleend. 16

Trouwen, geregistreerd partnerschap en samenwonen

Trouwen, geregistreerd partnerschap en samenwonen Trouwen, geregistreerd partnerschap en samenwonen Wilt u uw relatie met uw partner officieel vastleggen? Dan hebt u daarvoor drie mogelijkheden: trouwen, geregistreerd partnerschap of een samenlevingscontract.

Nadere informatie

Trouwen, geregistreerd partnerschap en samenwonen

Trouwen, geregistreerd partnerschap en samenwonen Trouwen, geregistreerd partnerschap en samenwonen Wie zijn relatie met zijn of haar partner formeel wil regelen, heeft daarvoor sinds april 2001 drie mogelijkheden: het burgerlijk huwelijk, het geregistreerd

Nadere informatie

Trouwen, geregistreerd partnerschap en samenwonen

Trouwen, geregistreerd partnerschap en samenwonen Trouwen, geregistreerd partnerschap en samenwonen Wie zijn relatie met zijn of haar partner formeel wil regelen, heeft daarvoor sinds april 2001 drie mogelijkheden: het burgerlijk huwelijk, het geregistreerd

Nadere informatie

Trouwen, geregistreerd partnerschap en samenwonen

Trouwen, geregistreerd partnerschap en samenwonen Trouwen, geregistreerd partnerschap en samenwonen Inhoud Inleiding 2 Verschillende vormen van samenleven 3 Wie mogen met elkaar een samenlevingsvorm aangaan? 4 Het aangaan van de samenlevingsvorm 6 De

Nadere informatie

De keuze van de achternaam

De keuze van de achternaam De keuze van de achternaam Ieder mens heeft een voornaam en een achternaam. Die krijgen we bij de geboorte, meestal van onze ouders. Namen zijn belangrijk. In het dagelijks leven zorgt de naam voor onderscheid

Nadere informatie

SAMENLEVINGVORMEN EN SAMENLEVINGSCONTRACT

SAMENLEVINGVORMEN EN SAMENLEVINGSCONTRACT SAMENLEVINGSVORMEN SAMENLEVINGVORMEN EN SAMENLEVINGSCONTRACT Algemeen De gevolgen van het huwelijk en het geregistreerd partnerschap worden in de wet uitgebreid geregeld. Andere samenwonenden worden door

Nadere informatie

De keuze van de achternaam

De keuze van de achternaam De keuze van de achternaam Inhoudsopgave Deze brochure 2 Naamskeuze voor kinderen door de ouders 3 Kiezen van de voornaam 3 Kiezen van de achternaam 3 Wie krijgt in Nederland met naamskeuze te maken 3

Nadere informatie

Adoptie van een kind in Nederland

Adoptie van een kind in Nederland Adoptie van een kind in Nederland Uitvoeringswet Verdrag inzake de bescherming van kinderen en de samenwerking op het gebied van de interlandelijke adoptie Hoofdstuk 4. Prodedure in geval van interlandelijke

Nadere informatie

De keuze van de achternaam. Ministerie van Justitie

De keuze van de achternaam. Ministerie van Justitie Ministerie van Justitie De keuze van de achternaam Burgerlijk Wetboek Boek 1, Personen- en familierecht Titel 2 Het recht op de naam Artikel 5 1. Indien een kind alleen in familierechtelijke betrekking

Nadere informatie

Gezag, omgang en informatie

Gezag, omgang en informatie Gezag, omgang en informatie Iedereen in Nederland die jonger is dan 18 jaar staat onder gezag. Dit betekent dat zij sommige beslissingen niet zelfstandig mogen nemen. Meestal hebben de ouders het gezag.

Nadere informatie

Gezag, omgang en informatie. Ministerie van Justitie

Gezag, omgang en informatie. Ministerie van Justitie Ministerie van Justitie Gezag, omgang en informatie Burgerlijk Wetboek, Boek 1 Titel 14 Het gezag over minderjarige kinderen Artikel 245 1. Minderjarigen staan onder gezag. 2. Onder gezag wordt verstaan

Nadere informatie

Gezag, omgang en informatie

Gezag, omgang en informatie Gezag, omgang en informatie Burgerlijk Wetboek, Boek 1 Titel 14 Het gezag over minderjarige kinderen Artikel 245 1. Minderjarigen staan onder gezag. 2. Onder gezag wordt verstaan ouderlijk gezag dan wel

Nadere informatie

U gaat scheiden. In dit informatieblad. 1 Wanneer kunt u scheiden?

U gaat scheiden. In dit informatieblad. 1 Wanneer kunt u scheiden? U gaat scheiden U bent getrouwd en u wilt niet langer bij uw partner blijven. Dan kunt u gaan scheiden. Als u gaat scheiden, moet u veel dingen regelen. Dit informatieblad helpt u daarbij. U vindt informatie

Nadere informatie

Wet bevordering voortgezet ouderschap en zorgvuldige scheiding

Wet bevordering voortgezet ouderschap en zorgvuldige scheiding Ouderschapsplan opstellen bij scheiding en afschaffing van flitsscheiding Maart 2009 / F&A 9882 Ministerie van Justitie Directie Voorlichting Schedeldoekshaven 100 Postbus 20301 2500 EH Den Haag T 070

Nadere informatie

Burgerlijk wetboek, Boek 1

Burgerlijk wetboek, Boek 1 U gaat scheiden Burgerlijk wetboek, Boek 1 Artikel 150 Echtscheiding tussen echtgenoten die niet van tafel en bed gescheiden zijn, wordt uitgesproken op verzoek van één der echtgenoten of op hun gemeenschappelijk

Nadere informatie

Wat is gezag? De ouder Gezag en erfrecht Wie heeft het gezag? de NOTARIS en. Gezag. en voogdij

Wat is gezag? De ouder Gezag en erfrecht Wie heeft het gezag? de NOTARIS en. Gezag. en voogdij Wat is gezag? De ouder Gezag en erfrecht Wie heeft het gezag? de NOTARIS en Gezag en voogdij Inhoud Wat is gezag? 2 De ouder 3 Gezag en erfrecht 3 Wie heeft het gezag? 4 Huwelijk 4 Man en vrouw 4 Vrouw

Nadere informatie

SAMENLEVINGSCONTRACT. Samenlevingsvormen

SAMENLEVINGSCONTRACT. Samenlevingsvormen SAMENLEVINGSCONTRACT Samenlevingsvormen Affectieve relaties tussen twee personen worden door de wet geregeld in de vorm van het huwelijk of in de vorm van het geregistreerd partnerschap. Beide vormen staan

Nadere informatie

Gezagsdragers hebben (anders dan pleegouders) de plicht te voorzien in het levensonderhoud van het kind waarover zij het gezag uitoefenen.

Gezagsdragers hebben (anders dan pleegouders) de plicht te voorzien in het levensonderhoud van het kind waarover zij het gezag uitoefenen. GEZAG EN VOOGDIJ WAT IS GEZAG? De wet geeft als omschrijving van gezag: de plicht en het recht om een minderjarig kind (dat is een kind jonger dan 18 jaar) te verzorgen en op te voeden. Wat betekent dit

Nadere informatie

Gezag, omgang en informatie

Gezag, omgang en informatie Gezag, omgang en informatie Iedereen in Nederland die jonger is dan 18 jaar staat onder gezag. Dit betekent dat zij sommige beslissingen niet zelfstandig mogen nemen. Meestal hebben de ouders het gezag.

Nadere informatie

Alimentatie. In dit informatieblad. Inleiding

Alimentatie. In dit informatieblad. Inleiding Alimentatie In dit informatieblad vindt u informatie over de alimentatie van ex-echtgenoten, ex-geregistreerde partners en ouders voor hun kinderen tot 21 jaar. Deze situaties komen het meest voor. Bent

Nadere informatie

INFORMATIE SAMENWONEN

INFORMATIE SAMENWONEN INFORMATIE VERSCHILLEN TUSSEN HUWELIJK, GEREGISTREERD PARTNERSCHAP EN Vaak zal in het gesprek met de (kandidaat-)notaris de vraag rijzen welke verschillen bestaan tussen huwelijk, geregistreerd partnerschap

Nadere informatie

Eerste Kamer der Staten-Generaal

Eerste Kamer der Staten-Generaal Eerste Kamer der Staten-Generaal 1 Vergaderjaar 2000 2001 Nr. 79 26 862 Wijziging van de regeling in Boek 1 van het Burgerlijk Wetboek met betrekking tot het naamrecht, de voorkoming van schijnhuwelijken

Nadere informatie

Alimentatie. Ministerie van Justitie

Alimentatie. Ministerie van Justitie Ministerie van Justitie Alimentatie Burgerlijk Wetboek, Boek 1 Titel 17 Levensonderhoud Artikel 392 1. Tot het verstrekken van levensonderhoud zijn op grond van bloed- of aanverwantschap gehouden: a. de

Nadere informatie

op Consulaat in Nederland: allen mogelijk indien beide partners niet de Nederlandse nationaliteit hebben

op Consulaat in Nederland: allen mogelijk indien beide partners niet de Nederlandse nationaliteit hebben Personen- en Familierecht Samenleven als geliefden in Nederland In Nederland samenleven met partner: 3 mogelijkheden: Huwelijk of Geregistreerd Samenwonen met Samenlevingcontract Samenwonen zonder Samenlevingscontract

Nadere informatie

HET SAMENLEVINGSCONTRACT EN DE TESTAMENTEN DAARBIJ (UITGAVE 2012) HET SAMENLEVINGSCONTRACT. Partnerpensioen

HET SAMENLEVINGSCONTRACT EN DE TESTAMENTEN DAARBIJ (UITGAVE 2012) HET SAMENLEVINGSCONTRACT. Partnerpensioen HET SAMENLEVINGSCONTRACT EN DE TESTAMENTEN DAARBIJ (UITGAVE 2012) Tegenwoordig wonen veel mensen ongehuwd samen, maar vergeleken met het huwelijk is voor mensen die ongehuwd (gaan) samenwonen weinig bij

Nadere informatie

Eerste Kamer der Staten-Generaal

Eerste Kamer der Staten-Generaal Eerste Kamer der Staten-Generaal 1 Vergaderjaar 1999 2000 Nr. 348 26 672 Wijziging van Boek 1 van het Burgerlijk Wetboek in verband met de openstelling van het huwelijk voor personen van hetzelfde geslacht

Nadere informatie

Verzoek tot ondercuratelestelling

Verzoek tot ondercuratelestelling Verzoek tot ondercuratelestelling Raadpleeg bij het invullen van het formulier de bijbehorende toelichting en de brochure CURATELE, BEWIND EN MENTORSCHAP. S.v.p. typen of duidelijk schrijven. Indien u

Nadere informatie

Huwelijkse. voorwaarden. www.netwerknotarissen.nl

Huwelijkse. voorwaarden. www.netwerknotarissen.nl Huwelijkse voorwaarden www.netwerknotarissen.nl Als u gaat trouwen, regelt de wet automatisch veel zaken. Bijvoorbeeld dat uw echtgenoot van u erft als u overlijdt of dat uw echtgenoot begunstigde wordt

Nadere informatie

Persoons- en familiegegevens

Persoons- en familiegegevens Persoons- en familiegegevens U start de regie over eigen leven met het in kaart brengen van uw persoonlijke situatie. In dit hoofdstuk kunt u alle informatie kwijt betreffende uw persoonlijke gegevens

Nadere informatie

Eerste Kamer der Staten-Generaal

Eerste Kamer der Staten-Generaal Eerste Kamer der Staten-Generaal 1 Vergaderjaar 2013 2014 33 488 Wijziging van Boek 1 en Boek 10 van het Burgerlijk Wetboek betreffende de huwelijksleeftijd, de huwelijksbeletselen, de nietigverklaring

Nadere informatie

Staatsblad van het Koninkrijk der Nederlanden

Staatsblad van het Koninkrijk der Nederlanden Staatsblad van het Koninkrijk der Nederlanden Jaargang 2001 9 Wet van 21 december 2000 tot wijziging van Boek 1 van het Burgerlijk Wetboek in verband met de openstelling van het huwelijk voor personen

Nadere informatie

Verzoek tot ondercuratelestelling

Verzoek tot ondercuratelestelling Verzoek tot ondercuratelestelling Raadpleeg bij het invullen van het formulier de bijbehorende toelichting en de brochure CURATELE, BEWIND EN MENTORSCHAP. S.v.p. typen of duidelijk schrijven. Indien u

Nadere informatie

(Echt)scheiding en uw pensioen

(Echt)scheiding en uw pensioen (Echt)scheiding en uw pensioen 20141113 (echt)scheiding en uw pensioen def.docxn INHOUD PAGINA 1. Inleiding 2 2. Ouderdomspensioen 3 2.1. Uw ouderdomspensioen bij het einde van de partnerrelatie 3 2.2.

Nadere informatie

Echtscheiding, scheiding van tafel en bed en ontbinding van het huwelijk na scheiding van tafel en bed

Echtscheiding, scheiding van tafel en bed en ontbinding van het huwelijk na scheiding van tafel en bed U gaat scheiden Inhoud Deze brochure 2 Duurzaam ontwricht 3 Echtscheiding, scheiding van tafel en bed en ontbinding van het huwelijk na scheiding van tafel en bed 3 Samen of alleen 3 Nationaliteit 4 Op

Nadere informatie

Het leven kent vele gebeurtenissen met juridische gevolgen. Justitie is verantwoordelijk voor de wetten die uw familie- en

Het leven kent vele gebeurtenissen met juridische gevolgen. Justitie is verantwoordelijk voor de wetten die uw familie- en Het leven kent vele gebeurtenissen met juridische gevolgen. Justitie is verantwoordelijk voor de wetten die uw familie- en gezinsaangelegenheden regelen. Zo weet u welke rechten en plichten gelden voor

Nadere informatie

Verzoek tot ondercuratelestelling

Verzoek tot ondercuratelestelling Verzoek tot ondercuratelestelling Raadpleeg bij het invullen van het formulier de bijbehorende toelichting en de brochure op www.rechtspraak.nl S.v.p. typen of duidelijk schrijven. Indien u bij een rubriek

Nadere informatie

U gaat scheiden. In dit informatieblad. 1 Wanneer kunt u scheiden?

U gaat scheiden. In dit informatieblad. 1 Wanneer kunt u scheiden? U gaat scheiden U bent getrouwd en u wilt niet langer bij uw partner blijven. Dan kunt u gaan scheiden. Als u gaat scheiden, moet u veel dingen regelen. Dit informatieblad helpt u daarbij. U vindt informatie

Nadere informatie

Uw Relatie Onafhankelijk Financieel Planbureau

Uw Relatie Onafhankelijk Financieel Planbureau Uw Relatie Onafhankelijk Financieel Planbureau Dr. O. Botjeslaan 83 9681 GE MIDWOLDA 06-29 07 58 01 www.meyshuis.nl info@meyshuis.nl Friesland Bank 2949.67.036 KvK Groningen 01163895 BTW NL104595553B01

Nadere informatie

Als u getrouwd bent maar niet langer bij uw partner wilt blijven, kunt u in Nederland om een echtscheiding of een scheiding van tafel

Als u getrouwd bent maar niet langer bij uw partner wilt blijven, kunt u in Nederland om een echtscheiding of een scheiding van tafel WT221023/01 Scheiden 29-11-2002 13:45 Pagina 1 Als u getrouwd bent maar niet langer bij uw partner wilt blijven, kunt u in Nederland om een echtscheiding of een scheiding van tafel en bed vragen. Bent

Nadere informatie

Verzoek tot ondercuratelestelling

Verzoek tot ondercuratelestelling Verzoek tot ondercuratelestelling Raadpleeg bij het invullen van het formulier de bijbehorende toelichting en de brochure op www.rechtspraak.nl S.v.p. typen of duidelijk schrijven. Indien u bij een rubriek

Nadere informatie

Ondertrouw en trouwen in Gulpen-Wittem

Ondertrouw en trouwen in Gulpen-Wittem Postbus 56 6270 AB Gulpen Willem Vliegenstraat 12 6271 DA Gulpen T 043-880 06 00 F 043-880 06 01 info@gulpen-wittem.nl www.gulpen-wittem.nl Ondertrouw en trouwen in Gulpen-Wittem Deze informatiebrochure

Nadere informatie

Wij Willem-Alexander, bij de gratie Gods, Koning der Nederlanden, Prins van

Wij Willem-Alexander, bij de gratie Gods, Koning der Nederlanden, Prins van Wijziging van Boek 1 en Boek 10 van het Burgerlijk Wetboek en enige andere wetten betreffende het uitspreken van de echtscheiding en ontbinding van het geregistreerd partnerschap door de ambtenaar van

Nadere informatie

Einde relatie. Philips flex pensioen Met het oog op de toekomst. Einde relatie en uw pensioen in 5 stappen. Stichting Philips Pensioenfonds

Einde relatie. Philips flex pensioen Met het oog op de toekomst. Einde relatie en uw pensioen in 5 stappen. Stichting Philips Pensioenfonds Welkom Gevolgen bij voor Philips uw pensioen Pensioenfonds Einde relatie Einde relatie en uw pensioen in 5 stappen Stichting Philips Pensioenfonds Philips flex pensioen Met het oog op de toekomst Belangrijk

Nadere informatie

Alimentatie. In dit informatieblad. Inleiding. 1 Wat is alimentatie?

Alimentatie. In dit informatieblad. Inleiding. 1 Wat is alimentatie? Alimentatie In dit informatieblad vindt u informatie over de alimentatie van ex-echtgenoten, ex-geregistreerde partners en ouders voor hun kinderen tot 21 jaar. Deze situaties komen het meest voor. Bent

Nadere informatie

Artikel 99 wordt als volgt gewijzigd:

Artikel 99 wordt als volgt gewijzigd: Wijziging van Boek 1 en Boek 10 van het Burgerlijk Wetboek en enige andere wetten betreffende het uitspreken van de echtscheiding en ontbinding van het geregistreerd partnerschap door de ambtenaar van

Nadere informatie

Verzoek tot ondercuratelestelling in plaats van bewind en/of mentorschap

Verzoek tot ondercuratelestelling in plaats van bewind en/of mentorschap Verzoek tot ondercuratelestelling in plaats van bewind en/of mentorschap Raadpleeg bij het invullen van het formulier de bijbehorende toelichting en de brochure CURATELE, BEWIND EN MENTORSCHAP. S.v.p.

Nadere informatie

Inleiding tot de burgerlijke stand

Inleiding tot de burgerlijke stand Inleiding tot de burgerlijke stand Mr. J. Kampers bewerkt door: L.J.W. Evers H.Vat 12e druk 2004 Kluwer, Alphen aan den Rijn Voorwoord 13 1 Ontstaan en ontwikkeling van de wetgeving betreffende de burgerlijke

Nadere informatie

Huwelijk. Geregistreerd partnerschap

Huwelijk. Geregistreerd partnerschap Huwelijk Geregistreerd partnerschap Inhoudsopgave Hoofdstuk 1. Huwelijk en geregistreerd partnerschap - verschil tussen huwelijk en geregistreerd partnerschap - rechten en plichten 2. In ondertrouw gaan

Nadere informatie

HUWELIJKSE VOORWAARDEN EN PARTNERSCHAPSVOORWAARDEN SAMENLEVINGSVORMEN

HUWELIJKSE VOORWAARDEN EN PARTNERSCHAPSVOORWAARDEN SAMENLEVINGSVORMEN HUWELIJKSE VOORWAARDEN EN PARTNERSCHAPSVOORWAARDEN SAMENLEVINGSVORMEN Sinds 1 april 2001 is het huwelijk een samenlevingsverband van twee personen van gelijk of verschillend geslacht. De vermogensrechtelijke

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 1999 2000 27 047 Wijziging van Boek 1 van het Burgerlijk Wetboek in verband met het gezamenlijk gezag van rechtswege bij geboorte tijdens een geregistreerd

Nadere informatie

Aanstaande echtgeno(o)t(e) 1 bekend) Geslachtsnaam 2. Voorna(a)m(en) 3. Geboortedatum 4. Nationaliteit(en) 7

Aanstaande echtgeno(o)t(e) 1 bekend) Geslachtsnaam 2. Voorna(a)m(en) 3. Geboortedatum 4. Nationaliteit(en) 7 Aanstaande echtgeno(o)t(e) 1 BSN (indien bekend) Geslachtsnaam 2 1 Voorna(a)m(en) 3 4 Geboorteplaats, - land 5 6 Nationaliteit(en) 7 Burgerlijke staat ongehuwd / geen geregistreerd partnerschap / gescheiden

Nadere informatie

Melding van voorgenomen geregistreerd partnerschap

Melding van voorgenomen geregistreerd partnerschap Melding van voorgenomen geregistreerd partnerschap Aanstaande partner 1 1 Geslachtsnaam 2 Voorna(a)m(en) 3 4 Geboorteplaats, - land 5 6 Nationaliteit(en) 7 Burgerlijke staat ongehuwd / geen geregistreerd

Nadere informatie

Verzoek tot ondercuratelestelling in plaats van bewind en/of mentorschap

Verzoek tot ondercuratelestelling in plaats van bewind en/of mentorschap Verzoek tot ondercuratelestelling in plaats van bewind en/of mentorschap Raadpleeg bij het invullen van het formulier de bijbehorende toelichting en de brochure CURATELE, BEWIND EN MENTORSCHAP. S.v.p.

Nadere informatie

Gezag, omgang en informatie

Gezag, omgang en informatie Gezag, omgang en informatie Inhoud Deze brochure 2 Wat is gezag? 3 Ouderlijk gezag 4 Gezamenlijk gezag 10 Voogdij 13 De ouder die het gezag niet (meer) heeft 16 Omgang en informatie 16 Procedures en rechtsbijstand

Nadere informatie

Aantekeningen overlijden. Eerstgenoemde partner. Partnerschapsboekje. in de gemeente. Laatstgenoemde partner. in de gemeente

Aantekeningen overlijden. Eerstgenoemde partner. Partnerschapsboekje. in de gemeente. Laatstgenoemde partner. in de gemeente Aantekeningen overlijden Eerstgenoemde partner op in de gemeente Partnerschapsboekje Laatstgenoemde partner op in de gemeente 12 Inlichtingen Naamgebruik geregistreerde partners Een Nederlandse man of

Nadere informatie

Staatsblad van het Koninkrijk der Nederlanden

Staatsblad van het Koninkrijk der Nederlanden Staatsblad van het Koninkrijk der Nederlanden Jaargang 2004 334 Wet van 6 juli 2004, houdende regeling van het conflictenrecht met betrekking tot het geregistreerd partnerschap (Wet conflictenrecht geregistreerd

Nadere informatie

Samenwonen of trouwen

Samenwonen of trouwen Ciska Sikkel-Spierenburg Samenwonen of trouwen Financiële en juridische aspecten 3 e, herziene druk, mei 2010 Copyright 2010 Consumentenbond, Den Haag Auteursrechten op tekst en tabellen voorbehouden Inlichtingen

Nadere informatie

Compendium van het personenen familierecht

Compendium van het personenen familierecht Mevr. prof. mr. S.F.M. Wortmann Mevr. mr. J. van Duijvendijk-Brand Compendium van het personenen familierecht Elfde druk Kluwer a Wolters Kluwer business Deventer - 2012 INHOUDSOPGAVE Voorwoord / V Hoofdstuk

Nadere informatie

Geboorte, Huwelijk en Overlijden 07. GHO

Geboorte, Huwelijk en Overlijden 07. GHO , en 07. GHO Deze module heeft betrekking op uitsluitend Nederlandse partijen. Eindterm 07.01. De kandidaat kan met betrekking tot het thema geboorte de van belang zijnde Nederlandse weten regelgeving

Nadere informatie

HUWELIJK WETTELIJK SAMENWONENDEN FEITELIJK SAMENWONENDEN

HUWELIJK WETTELIJK SAMENWONENDEN FEITELIJK SAMENWONENDEN Wie: 2 ongehuwde personen die minstens 18 jaar zijn en geen dichte verwantschap hebben 2 ongehuwde personen die minimum 18 jaar zijn en bekwaam zijn om een contract af te sluiten contract ook enkel mogelijk

Nadere informatie

Training complexe echtscheidingen. 1 Regio Gooi en Vechtstreek

Training complexe echtscheidingen. 1 Regio Gooi en Vechtstreek Training complexe echtscheidingen 1 Regio Gooi en Vechtstreek Training complexe echtscheidingen Programma: 13.45 u Inloop 14.00 u Opening Catelijne van der Hoeven, stafarts Jeugd en Gezin 14.05 Juridisch

Nadere informatie

Als ouders uit elkaar gaan

Als ouders uit elkaar gaan Als ouders uit elkaar gaan Inhoud 3 > Als ouders uit elkaar gaan 4 > De Raad voor de Kinderbescherming 6 > Het ouderschap blijft bestaan 7 > Informatie en consultatie 9 > De rol van de Raad 11 > De rechter

Nadere informatie

SAMENLEVINGSCONTRACT

SAMENLEVINGSCONTRACT NOTARISKANTOOR ZWANIKKEN Blad: 1-16 Vijverlaan 21-6881 HL Velp tel.: 026-361 79 21 fax : 026-363 51 38 M:\FAMILIE\SAMENLEVING\KNB BROCHURE SAMENLEVINGSCONTRACT.DOC SAMENLEVINGSCONTRACT ALLROUND KANTOOR

Nadere informatie

Als ouders gaan scheiden

Als ouders gaan scheiden Als ouders gaan scheiden Over de Raad voor de Kinderbescherming September 2009 Justitie Ministerie van Justitie Raad voor de Kinderbescherming Als ouders gaan scheiden Met de meeste kinderen en jongeren

Nadere informatie

Samenlevingscontract 2 Samenlevingsvormen 2 Verschillen 2 Checklist notaris 6

Samenlevingscontract 2 Samenlevingsvormen 2 Verschillen 2 Checklist notaris 6 Inhoud kop Samenlevingscontract 2 Samenlevingsvormen 2 Verschillen 2 Checklist notaris 6 Samen zelfstandig of samen delen? 8 Kosten van de huishouding 8 Bank- en girorekeningen 8 Inboedel en dergelijke

Nadere informatie

Mededeling van scheiding in verband met verdeling van ouderdomspensioen

Mededeling van scheiding in verband met verdeling van ouderdomspensioen Mededeling van scheiding in verband met Het formulier is bedoeld voor de melding van: - een echtscheiding, die na 30 april 1995 is ingeschreven in registers van de burgerlijke stand en het feit dat aanspraak

Nadere informatie

Uw pensioen na scheiding

Uw pensioen na scheiding Uw pensioen na scheiding Als u en uw partner uit elkaar gaan Een scheiding heeft invloed op veel aspecten van uw leven. Denk daarbij aan de verdeling van uw huis, auto en inboedel. Ook uw pensioen wordt

Nadere informatie

Minderjarigheid in het recht

Minderjarigheid in het recht Minderjarigheid in het recht Minderjarigen zijn personen onder de 18 jaar, tenzij voor hun 18e levensjaar huwelijk, geregistreerd partnerschap (GP) of meerderjarigverklaring van moeder van 16/17 jr Twee

Nadere informatie

Scheiden en Alimentatie

Scheiden en Alimentatie Scheiden en Alimentatie Dagelijks worden aan CSG Advocatuur tientallen vragen gesteld over Scheiden en Alimentatie. Op deze pagina vindt u de antwoorden op de aan CSG Advocatuur meest gestelde vragen over

Nadere informatie

7 Inleiding / 11 8 Verkrijging, verlening, verlies en vaststelling van het Nederlanderschap / 12 9 Nationaliteit en internationaal privaatrecht / 16

7 Inleiding / 11 8 Verkrijging, verlening, verlies en vaststelling van het Nederlanderschap / 12 9 Nationaliteit en internationaal privaatrecht / 16 INHOUDSOPGAVE Voorwoord / V Hoofdstuk 1 Inleiding / 1 1 Algemeen / 1 2 Inhoud van Boek 1: personen- en familierecht / 2 3 Literatuur over personen- en familierecht / 3 Hoofdstuk 2 De algemene bepalingen

Nadere informatie

Melding voorgenomen huwelijk of geregistreerd partnerschap

Melding voorgenomen huwelijk of geregistreerd partnerschap Persoonlijke wensen en aanvullende gegevens: Wilt u onderstaande gegevens naar waarheid invullen en waar nodig de optie die op u van toepassing is omcirkelen? (Stuur het ingevulde formulier naar: postbus

Nadere informatie

Mededeling van scheiding in verband met verdeling van ouderdomspensioen

Mededeling van scheiding in verband met verdeling van ouderdomspensioen Mededeling van scheiding in verband met Het formulier is bedoeld voor de melding van: - een echtscheiding, die na 30 april 1995 is ingeschreven in registers van de burgerlijke stand en het feit dat aanspraak

Nadere informatie

BSN (indien bekend) Achternaam 2. Voorna(a)m(en) 3. Geboortedatum 4. Geboorteplaats, - land 5. Nationaliteit(en) 7

BSN (indien bekend) Achternaam 2. Voorna(a)m(en) 3. Geboortedatum 4. Geboorteplaats, - land 5. Nationaliteit(en) 7 Melding van voorgenomen huwelijk / geregistreerd partnerschap (*) (*) doorhalen wat niet van toepassing is. Aanstaande echtgenoot / partner 1 BSN (indien bekend) Achternaam 2 1 Voorna(a)m(en) 3 4 Geboorteplaats,

Nadere informatie

Mededeling van scheiding in verband met verdeling van ouderdomspensioen

Mededeling van scheiding in verband met verdeling van ouderdomspensioen Justitie Mededeling van scheiding in verband met verdeling van ouderdomspensioen 1 ) Met ex- partner wordt in dit formulier bedoeld de gescheiden man en vrouw, de nog met elkaar getrouwde man en vrouw

Nadere informatie

TROUWEN PARTNERSCHAPSREGISTRATIE IN GEMEENTE REUSEL DE MIERDEN

TROUWEN PARTNERSCHAPSREGISTRATIE IN GEMEENTE REUSEL DE MIERDEN TROUWEN PARTNERSCHAPSREGISTRATIE IN GEMEENTE REUSEL DE MIERDEN TROUWEN IN GEMEENTE REUSEL-DE MIERDEN Wanneer u de beslissing hebt genomen om te gaan trouwen, gaat u allerlei zaken regelen. Met deze informatie

Nadere informatie

Achternaam en voorna(a)m(en) ouder 1 (vader)

Achternaam en voorna(a)m(en) ouder 1 (vader) Melding van voorgenomen huwelijk / geregistreerd partnerschap (*) (*) doorhalen wat niet van toepassing is. Aanstaande echtgenoot / partner 1 BSN (indien bekend) Achternaam 2 Voorna(a)m(en) 3 4 Geboorteplaats,

Nadere informatie

Justitie maakt rechten en plichten duidelijk

Justitie maakt rechten en plichten duidelijk Justitie maakt rechten en plichten duidelijk Het leven kent vele gebeurtenissen met juridische gevolgen. Justitie is verantwoordelijk voor de wetten die uw familie- en gezinsaangelegenheden regelen. Zo

Nadere informatie

Verzoek tot onderbewindstelling en/of instelling van mentorschap

Verzoek tot onderbewindstelling en/of instelling van mentorschap Verzoek tot onderbewindstelling en/of instelling van mentorschap Raadpleeg bij het invullen van het formulier de bijbehorende toelichting en de brochure CURATELE, BEWIND EN MENTORSCHAP. S.v.p. typen of

Nadere informatie

Verzoek tot onderbewindstelling en/of instelling van mentorschap in plaats van curatele

Verzoek tot onderbewindstelling en/of instelling van mentorschap in plaats van curatele Verzoek tot onderbewindstelling en/of instelling van mentorschap in plaats van curatele S.v.p. typen of duidelijk schrijven. Indien u bij een rubriek ruimte te kort komt, wilt u dan op een genummerde bijlage

Nadere informatie

Melding van voorgenomen huwelijk

Melding van voorgenomen huwelijk Melding van voorgenomen huwelijk Aanstaande echtgeno(o)t(e) 1 1 Geslachtsnaam 2 Voorna(a)m(en) 3 4 Geboorteplaats, - land 5 6 Nationaliteit(en) 7 Burgerlijke staat ongehuwd / geen geregistreerd partnerschap

Nadere informatie

Partnerpensioen. Definitie. Pensioen en ongehuwd samenwonen. Uit elkaar. Meer weten? www.pensioentntexpress.nl

Partnerpensioen. Definitie. Pensioen en ongehuwd samenwonen. Uit elkaar. Meer weten? www.pensioentntexpress.nl Pensioen en ongehuwd samenwonen Definitie Uit elkaar 4 Partnerpensioen V r 1 mei 1995 7 8 10 Meer weten? www.pensioentntexpress.nl Voor uw pensioenregeling wordt een geregistreerd partnerschap gelijkgesteld

Nadere informatie

Melding van voorgenomen huwelijk

Melding van voorgenomen huwelijk Melding van voorgenomen huwelijk Aanstaande echtgeno(o)t(e) 1 1 Geslachtsnaam 2 Voorna(a)m(en) 3 4 Geboorteplaats, - land 5 6 Nationaliteit(en) 7 Burgerlijke staat ongehuwd / geen geregistreerd partnerschap

Nadere informatie

Aangifte ondertrouw. 1. Persoonsgegevens. Ondergetekenden Echtgenoot of partner A Echtgenoot of partner B

Aangifte ondertrouw. 1. Persoonsgegevens. Ondergetekenden Echtgenoot of partner A Echtgenoot of partner B Aan burgemeester en wethouders van de gemeente Schijndel t.a.v. de afdeling Publiekszaken/Cluster Burgerzaken Postbus 5 5480 AA Schijndel Aangifte ondertrouw Voorwaarden voor het doen van schriftelijke

Nadere informatie

Melding van voorgenomen huwelijk + verblijfsrecht BSN (indien bekend)

Melding van voorgenomen huwelijk + verblijfsrecht BSN (indien bekend) 1 Aanstaande echtgenoot 1 Roepnaam Geboorteplaats,- land, postcode en woonplaats Burgerlijke staat Melding van voorgenomen huwelijk + verblijfsrecht BSN (indien bekend) ongehuwd/ geen geregistreerd partnerschap/

Nadere informatie

Afstamming heeft alles te maken met welke bloedband je hebt met je voorouders (je ouders, grootouders, overgrootouders,...). Je afstamming bepaalt

Afstamming heeft alles te maken met welke bloedband je hebt met je voorouders (je ouders, grootouders, overgrootouders,...). Je afstamming bepaalt Afstamming heeft alles te maken met welke bloedband je hebt met je voorouders (je ouders, grootouders, overgrootouders,...). Je afstamming bepaalt dus bij welke familie je hoort. Ouders Met je ouders heb

Nadere informatie

Examen HAVO. Voorbeeldopgaven Stephen en Imke. Bedrijfseconomie, ondernemerschap en financiële zelfredzaamheid

Examen HAVO. Voorbeeldopgaven Stephen en Imke. Bedrijfseconomie, ondernemerschap en financiële zelfredzaamheid Examen HAVO 2017 Voorbeeldopgaven Stephen en Imke Bedrijfseconomie, ondernemerschap en financiële zelfredzaamheid Voorbeeldopgave nieuwe programma onderdelen bij Bedrijfseconomie, ondernemerschap en financiële

Nadere informatie

Melding van voorgenomen huwelijk. bekend) Geslachtsnaam 2. Voorna(a)m(en) 3. Geboortedatum 4. Nationaliteit(en) 7

Melding van voorgenomen huwelijk. bekend) Geslachtsnaam 2. Voorna(a)m(en) 3. Geboortedatum 4. Nationaliteit(en) 7 Aanstaande echtgeno(o)t(e) 1 Melding van voorgenomen huwelijk BSN (indien bekend) Geslachtsnaam 2 1 Voorna(a)m(en) 3 4 Geboorteplaats, - land 5 6 Nationaliteit(en) 7 Burgerlijke staat ongehuwd / geen geregistreerd

Nadere informatie

Overzicht van roze ouderschapsvormen Gezag en juridisch ouderschap

Overzicht van roze ouderschapsvormen Gezag en juridisch ouderschap Versie 1.4, 20 juni 2015 Overzicht van roze ouderschapsvormen ezag en juridisch ouderschap uni 2015 Dit werk valt onder een Crea>ve Commons Naamsvermelding- NietCommercieel- elijkdelen 4.0 Interna>onaal-

Nadere informatie

WWW.UWNOTARIS.NL INHOUD. Samenlevingscontract Samenlevingsvormen Verschillen Checklist notaris

WWW.UWNOTARIS.NL INHOUD. Samenlevingscontract Samenlevingsvormen Verschillen Checklist notaris 1 WWW.UWNOTARIS.NL Van Ee & De Jonge notariaat, estate planning, mediation Willemsplantsoen 12, 3511 LB Utrecht Postbus 19200, 3501 DE Utrecht T 030-2314133 F 030-2334271 vraaghet@uwnotaris.nl www.uwnotaris.nl

Nadere informatie

Landelijke Werkgroep Mudawwanah

Landelijke Werkgroep Mudawwanah Landelijke Werkgroep Mudawwanah Informatie over Marokkaans en Nederlands familierecht Concept ivm herdruk Deel familierecht 1. Het huwelijk in Marokko en Nederland 1.1 De keuze van een partner 1.2 Trouwen

Nadere informatie

OUDERS EN KINDEREN: HET ERFRECHT

OUDERS EN KINDEREN: HET ERFRECHT OUDERS EN KINDEREN: HET ERFRECHT Sinds 1 januari 2003 is de wetgeving met betrekking tot het erfrecht gewijzigd. Het grootste deel van de wijzigingen in het erfrecht heeft betrekking op gehuwden (of geregistreerde

Nadere informatie

(Echt)scheiding Uitgave april 2015

(Echt)scheiding Uitgave april 2015 (Echt)scheiding Uitgave april 2015 Disclaimer De in deze brochure verstrekte informatie van Stichting Pensioenfonds SABIC, gevestigd te Sittard (het pensioenfonds ) is van algemene aard, uitsluitend indicatief

Nadere informatie

Huwelijk. Geregistreerd partnerschap

Huwelijk. Geregistreerd partnerschap Huwelijk Geregistreerd partnerschap Inhoudsopgave Hoofdstuk 1. Huwelijk en geregistreerd partnerschap - verschil tussen huwelijk en geregistreerd partnerschap - rechten en plichten 2. In ondertrouw gaan

Nadere informatie

Verzoek tot onderbewindstelling en/of instelling van mentorschap

Verzoek tot onderbewindstelling en/of instelling van mentorschap Verzoek tot onderbewindstelling en/of instelling van mentorschap Raadpleeg bij het invullen van het formulier de bijbehorende toelichting en de brochure op www.rechtspraak.nl. S.v.p. typen of duidelijk

Nadere informatie

VOORJAARSWIJZIGINGEN FAMILIERECHT mr. L.H.M. Zonnenberg

VOORJAARSWIJZIGINGEN FAMILIERECHT mr. L.H.M. Zonnenberg VOORJAARSWIJZIGINGEN FAMILIERECHT mr. L.H.M. Zonnenberg Op 12 februari 2009 verscheen het Koninklijk Besluit van 6 februari 2009. Dat KB regelt de inwerkingtreding van onder meer de Wet van 9 oktober 2008

Nadere informatie

Samenwonen, en dan...

Samenwonen, en dan... Samenwonen, en dan... Holtman Notarissen Utrecht, Koningslaan 62 tel (030) 215 05 15 info@holtmannotarissen.nl www.holtmannotarissen.nl Wat is... Een samenlevingscontract is een schriftelijke overeenkomst

Nadere informatie

Melding van voorgenomen huwelijk zonder Nederlandse nationaliteit

Melding van voorgenomen huwelijk zonder Nederlandse nationaliteit Melding van voorgenomen huwelijk zonder Nederlandse nationaliteit Aanstaande echtgeno(o)t(e) 1 BSN (indien 1 bekend) Achternaam 2 Voorna(a)m(en) 3 4 Geboorteplaats, - land 5 6 Nationaliteit(en) 7 Burgerlijke

Nadere informatie

Informatie over ondertrouw Huwelijksvoltrekking en partnerschapsregistratie GEMEENTE PEKELA

Informatie over ondertrouw Huwelijksvoltrekking en partnerschapsregistratie GEMEENTE PEKELA Informatie over ondertrouw Huwelijksvoltrekking en partnerschapsregistratie GEMEENTE PEKELA De afdeling Burgerzaken is geopend van: Albatrosgebouw Met ingang van 4 februari 2013 werken wij ook op afspraak.

Nadere informatie

Melding van voorgenomen geregistreerd partnerschap zonder Nederlandse nationaliteit

Melding van voorgenomen geregistreerd partnerschap zonder Nederlandse nationaliteit Melding van voorgenomen geregistreerd partnerschap zonder Nederlandse nationaliteit Aanstaande partner 1 BSN (indien 1 bekend) Achternaam 2 Voorna(a)m(en) 3 4 Geboorteplaats, - land 5 6 Nationaliteit(en)

Nadere informatie

Melding van voorgenomen huwelijk + verblijfsrecht. bekend) Achternaam M / V 2. Voorna(a)m(en) 3. Geboortedatum 4. Geboorteplaats, - land 5

Melding van voorgenomen huwelijk + verblijfsrecht. bekend) Achternaam M / V 2. Voorna(a)m(en) 3. Geboortedatum 4. Geboorteplaats, - land 5 Aanstaande echtgeno(o)t(e) 1 Melding van voorgenomen huwelijk + verblijfsrecht BSN (indien bekend) 1 Achternaam M / V 2 Voorna(a)m(en) 3 4 Geboorteplaats, - land 5 Adres, postcode, woonplaats en land 6

Nadere informatie