zakendoen met China en Hongkong

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "zakendoen met China en Hongkong"

Transcriptie

1 zakendoen met China en Hongkong

2 3 inhoudsopgave Voorwoord 5 Zakenklimaat Handelsgeest 6 Economische situatie 12 Handelsrelatie 18 Kansrijke sectoren 22 Zakencultuur 26 Omgangsvormen 32 Bedrijfsprofielen 38 Zakendoen in de praktijk Een bedrijf opzetten 40 Wet- en regelgeving 50 Douanezaken 56 Visa 64 Productaansprakelijkheid 66 Personeel 70 Belastingen 76 Betalingsverkeer 90 Dit kan ABN AMRO voor u betekenen 96 Nuttige adressen 101

3 voorwoord Ziet u toekomstige expansie in het buitenland voor uw onderneming? Zakendoen over de grens en daarmee succesvol zijn, blijkt in de praktijk veelal een uitdaging. Daarom introduceert ABN AMRO de zakenreisgids, onmisbaar voor uw zakelijke, internationale avontuur! ABN AMRO Bank N.V. ABN AMRO is gevestigd aan de Gustav Mahlerlaan 10, Amsterdam (Postbus 283, 1000 EA). KvK nummer BTW-identificatienummer: NL B01. In deze brochure staat algemene informatie en is niet speciaal geschreven voor uw persoonlijke situatie. De brochure is daarom geen advies om iets te doen of niet te doen. Beslissingen die u alleen neemt op grond van de informatie in de brochure komen voor uw eigen risico. Wij proberen alleen betrouwbare bronnen te gebruiken voor de informatie in de brochure. We kunnen niet garanderen dat alle informatie altijd juist, volledig of niet al verouderd is. Als u meer informatie wilt over het onderwerp van de brochure, kunt u altijd contact met ons opnemen, bijvoorbeeld via internet (www.abnamro.nl) of via een bankshop bij u in de buurt. De informatie in deze brochure is bedoeld voor onze klanten in Nederland. We kunnen er niet voor in staan dat de informatie in de brochure ook bruikbaar is in andere landen. Een gids vol informatie van insiders; met handige weetjes over het betreffende land, het zakenklimaat en ondernemerstips. Uiteraard staan wij u daarnaast ook graag bij met netwerken in binnen- en buitenland, advies, producten en diensten op maat. ABN AMRO wenst u veel succes op uw zakelijke reis! Edzard Enschedé Managing Director International Network Commercial and Merchant Banking

4 6 zakendoen met China en Hongkong 7 handelsgeest Socialistische markteconomie U kent China waarschijnlijk als dat land met de snelst groeiende economie, de meeste inwoners en de grootste haven. China is een land van superlatieven. Sinds 1993 streeft China een socialistische markteconomie na: een markt gestuurd door vraag en aanbod, maar met een rood tintje. De Chinese overheid bepaalt namelijk de richting, het tempo en de kernsectoren van de economische ontwikkeling. Via Speciale Economische Zones (SEZ) staat China open voor handel met het buitenland. De renminbi (RMB) is de officiële valuta van China, de naam betekent geld van het volk. De economie van China is al drie decennia de snelst groeiende ter wereld en het land is een van de belangrijkste leden van de G20. China drukt dan ook een stevige stempel op de huidige mondiale economische ontwikkelingen. De Europese Commissie (EC) onderzoekt nog of China met recht een markteconomie mag worden genoemd. Ze meent dat de Chinese regering zich nog te veel bemoeit met de markt en onvoldoende rechtszekerheid biedt. Gunstige concurrentiepositie Sinds 2001 is China lid van de Wereldhandelsorganisatie (WTO) en dat heeft positieve gevolgen. De Chinese investeringsomgeving is transparanter en de overheid treedt harder op tegen het kopieergedrag van de Chinezen. Ook zijn de invoerrechten voor veel goederen verlaagd. Buitenlandse ondernemers hebben hierdoor een betere concurrentiepositie op de Chinese markt. Een nadeel is de grote afstand tussen Nederland en China. Deze zorgt voor hoge kosten voor transport en logistiek. Binnenlands transport is complex en duur.

5 8 zakendoen met China en Hongkong handelsgeest 9 Autonoom Hongkong Hongkong ligt in China, maar is officieel een speciale administratieve regio van de republiek China. Na de Tweede Wereldoorlog vluchtten honderdduizenden mensen van het communistische China naar - het toen nog Britse - Hongkong. Het gebied ontwikkelde zich al snel als commercieel, financieel en toeristisch centrum. Na een koloniale overheersing van meer dan 150 jaar droegen de Britten op 1 juli 1997 de soevereiniteit van Hongkong over aan China. Daarbij is in een overeenkomst vastgelegd dat er tot het jaar 2047 niets mag veranderen aan de sociale, economische en politieke status van de regio. Deze afspraak garandeert dat Hongkong een hoge mate van autonomie behoudt in alle aangelegenheden, met uitzondering van buitenlands beleid en defensie. Chinezen willen zo snel mogelijk geld verdienen. Want als je geld hebt, kun je in China alles kopen. Echt alles. De huidige generatie heeft veel meer mogelijkheden en die pakken ze met beide handen aan. Want: hoe meer geld, hoe meer vrijheid. Landen als Bangladesh of Vietnam produceren goedkoper, maar in China zijn de bedrijven betrouwbaarder en wordt meer kwaliteit geleverd. Chinezen zijn bovendien echte werkers, dat zit in de aard van het volk. En afspraken komen ze na. MTR FashionFlair - Ronald Dubbelman Vrije markt en betrouwbaar rechtssysteem Hongkong is met zijn drukke containerhaven een logistieke hub en een belangrijk financieel centrum. De stadstaat is een van de meest vrije markten ter wereld met een van de meest bedrijfsvriendelijke rechtsmachten. De regio valt staatsrechtelijk onder China, maar het rechtssysteem is gebaseerd op dat van de Britten. Dit rechtsstelsel is goed ontwikkeld, betrouwbaar en herkenbaar voor buitenlandse ondernemers. Procedures om te investeren, een bedrijf te starten of uit te breiden zijn heel eenvoudig. Dat maakt Hongkong tot een aantrekkelijk zakengebied. Binnen een week kan uw nieuwe bedrijf zijn opgericht. Web Power - Jacco Bouw

6 10 zakendoen met China en Hongkong 11 Koopgrage markt De consumentenmarkt in Hongkong is groter dan Hongkong zelf. In 2009 bezochten ongeveer 17,7 miljoen Chinese toeristen en 15 miljoen internationale toeristen de regio. Samen vormt dat een enorme markt. De toeristen winkelen uitgebreid tijdens een bezoek aan Hongkong, waarbij vooral luxeartikelen, elektronica en cosmetica populaire aankopen zijn. Hongkong als liberaal uithangbord Naast een vrije markt en een betrouwbaar rechtssysteem, heeft Hongkong nog een aantal economische troeven. Een gezond bankwezen bijvoorbeeld, maar ook ruime deviezenreserves en een streng anticorruptiebeleid. Bovendien heeft de overheid geen schulden. Als onderdeel van Greater China is Hongkong dan ook een belangrijk uithangbord voor China. Daarnaast geniet de regio een unieke status. Het is een proeftuin voor verdere liberalisatie van het Chinese finan ciële systeem. Zo is Hongkong in 2010 als eerste in de regio begonnen met offshore trading: het gebruik van de renminbi in het buitenland. Het biedt de stadstaat een first-mover voordeel ten opzichte van de concurrenten Singapore en Shanghai. Dit zal de financiële sector positief beïnvloeden, en dus de economische groei. Als startpunt maakten we contact met een Chinese fabriek en van daaruit zijn we er een beetje ingerold. Tot dusver ging het allemaal vrij makkelijk. V-fiets - Maureen Baas

7 12 zakendoen met China en Hongkong 13 economische situatie De terugkeer van China Tot enkele eeuwen geleden was China een van de welvarendste landen op aarde. Maar de snelle bevolkingsgroei in combinatie met een isolationistisch bewind leidde ertoe dat het land steeds verder achterop raakte bij de rest van de wereld. De Chinezen zien zichzelf daarom niet als opkomende markt, maar spreken liever van de terugkeer van China. De meer op consumptie gerichte groei van China zal het Nederlandse bedrijfsleven de komende jaren waarschijnlijk volop nieuwe mogelijkheden bieden. in de wereld open voor made in China en kreeg het veelbesproken investment and export-led groeimodel een flinke duw in de rug. Stormachtige ontwikkelingen De Chinese economie heeft zich sinds het begin van de jaren tachtig stormachtig ontwikkeld. De groei accelereerde naar een gemiddelde van 10%. In de twee decennia die volgden, werd dit succes vastgehouden. Ondanks dat het nationale inkomen in deze periode bijna verviervoudigde, bleef China op het wereldtoneel een relatief kleine speler. Dit veranderde toen China in 2001 lid werd van de Wereldhandelsorganisatie (WTO). Vanaf dat moment gingen alle deuren Inmiddels is China wereldkampioen uitvoer. Het heeft zijn aandeel in de mondiale economie vergroot van 3% begin jaren tachtig, naar ongeveer 10% eind De niet aflatende Chinese honger naar energie heeft daarbij een flinke bodem gelegd onder grondstofprijzen. Aan de andere kant heeft de grote stroom van producten uit China op de wereldmarkt een drukkend effect gehad op goederenprijzen. Dit had een positieve invloed op de koopkracht van de Westerse consument.

8 14 zakendoen met China en Hongkong economische situatie 15 Stimulans particuliere consumptie De Chinese wederopstanding heeft ook een keerzijde. In de afgelopen decennia heeft de groei onevenredig geleund op investeringen en uitvoer. De consumptie is ondergesneeuwd geraakt. Zo daalde het aandeel van de particuliere consumptie in de economie van ruim 50% begin jaren tachtig, naar 33% in De economie is hierdoor overgevoelig voor de mondiale economische ontwikkelingen. In het laatste vijfjarenplan van de overheid wordt deze tekortkoming onderkend. Voor de periode wordt daarom ingezet op het stimuleren van de consumptie. Beleidsmakers willen deze omslag realiseren door onder andere het sociale vangnet en pensioen voorzieningen te vergroten en de medische zorg toegankelijker te maken. Voor deze zaken zet de gemiddelde Chinees veel geld opzij. De economische groei zal hierdoor tussen 2011 en 2015 afvlakken naar een gemiddelde van 8%, maar wel een bredere basis kennen. Componenten van de economie (Bron: EIU) % BBP Particuliere consumptie Investeringen Uitvoer Kracht van de Chinese economie Naast de structurele veranderingen, wordt de groei ook beïnvloed door de minder uitbundige wereldhandel en de nijpende situatie op de vastgoedmarkt. Deze uitdagingen vereisen behoorlijk wat stuurmanskunst van de beleidsmakers in Beijing. Ze zullen zich gesteund weten door de structurele kracht van de economie. Zo kent het land al jaren een overschot op de handelsbalans, met als gevolg een immense deviezenvoorraad. Het land heeft meer dan voldoende middelen om financiële brandhaarden te lijf te gaan. Tot slot is ook de financiële positie van de huishoudens gezond. De inflatie zal naar verwachting geen probleem vormen en ruimte laten voor een versoepeling van het monetair beleid. Nu al verplaatst een deel van de productie zich naar omringende landen, zoals Bangladesh en Vietnam. Wij zullen die stap uiteindelijk ook maken. Voor verlies van ons netwerk zijn we niet bang. Ook daar zijn het de Chinezen die de fabrieken in handen hebben. Van oost naar west MTR FashionFlair - Ronald Dubbelman Na de explosieve groei van miljoenensteden aan de Chinese oostkust, trekt de ontwikkeling nu westwaarts. Met het Go West-beleid probeert de Chinese regering buitenlandse investeerders enthousiast te maken voor westelijk China. Metropolen schieten er als paddenstoelen uit de grond en veel productielocaties trekken naar het westen omdat de loon kosten daar aanmerkelijk lager zijn. Hierdoor wordt de kloof tussen Oost- en West-China verkleind.

9 16 zakendoen met China en Hongkong economische situatie 17 Steden in trek De komende tien jaar verhuizen honderden miljoenen Chinezen van het platteland naar de stad. Ze vertrekken naar bekende oostelijke kuststeden als Shanghai, Beijing of Guangzhou, maar ook naar de nieuwe metropolen in Centraal- en West-China, zoals Hefei, Zhengzhou, Shijiazhuang of Chongqing. Chongqing Chongqing telt zo n 32 miljoen inwoners en is de snelst groeiende stad van Centraal- en West-China. Ook de economie gaat er in sneltreinvaart. In de eerste helft van 2010 groeide deze met bijna 28%. Chongqing ligt diep in het binnenland van China. Toch is de stad aantrekkelijk voor veel internationale bedrijven. In en rond Chongqing zijn gebieden aangewezen voor economische ontwikkelingen. Daar wordt onder meer een nieuwe containerhaven gebouwd en zal een van de grootste autoproductieclusters ter wereld ontstaan. Op dit moment stelt de Chinese overheid nieuwe economische prioriteiten. De regering wil met financiële en fiscale stimuli vooral de privé- en milieusector stimuleren. Nieuwe regels zorgen binnenkort ook voor meer belastingvoordelen voor buitenlandse investeerders. Vrijhandelsakkoord met Hongkong Al voor de overdracht aan China in 1997, had Hongkong omvangrijke handels- en investeringsbanden met het vasteland van China. Tegenwoordig spant de Chinese regering zich in om de positie van Hongkong als toegangspoort tot China te handhaven. Dit gebeurt bijvoorbeeld met het vrijhandelsakkoord Closer Economic Partnership Arrangement (CEPA), dat sinds juni 2003 geldt tussen China en Hongkong. Dit akkoord zorgt er onder meer voor dat er voor veel producten lage invoertarieven gelden. Een soortgelijke overeenkomst is gesloten tussen China en stadstaat Macau. Het wel en wee van Hongkong is bijna een-op-een verbonden met dat van het Chinese vasteland. Grote (financiële) bedrijven uit Hongkong zijn de belangrijkste buitenlandse investeerders op het vasteland en een aanzienlijk deel van de Chinese buitenlandse investeringen vindt plaats in Hongkong. Bij de wederzijdse buitenlandse handel is vrijwel dezelfde trend waarneembaar. Zowel Hongkong als Macau zijn vrijhavens. Dit betekent dat deze regio s geen invoerrechten heffen op buitenlandse producten en diensten. Ondernemers in Hongkong moeten wel invoerrechten betalen voor goederen en diensten die ze naar moederland China exporteren. Het koopgedrag in heel China is waanzinnig. Chinezen geven veel geld uit en daar valt dus aan te verdienen als buitenlandse onderneming. Het begint allemaal in de steden, maar ook in het binnenland wordt een hoop verdiend. Daarnaast staan de Chinezen erg open voor Europese producten. IKEA is bijvoorbeeld heel populair. Web Power - Jacco Bouw China kent enkele officiële free trade-zones: Futian, Shatoujiao, Guangzhou en Shantou (provincie Guangdong); Xiamen en Fuzhou (provincie Fujian); Haikou (provincie Hainan); Dalian (provincie Liaoning); Tianjin en Qingdao (provincie Shandong); Zhangjiang (provincie Jiangsu) Waigaoqioa (Shanghai); Wuhan (provincie Hubei); Ningbo (provincie Zhejiang).

10 18 zakendoen met China en Hongkong 19 handelsrelatie China - Nederland Eeuwenoude band De handelsrelatie tussen China en Nederland is eeuwenoud. Maar pas in 1954 ging Nederland officieel betrekkingen aan met de Volksrepubliek China. Deze relatie werd op 18 mei 1972 nog sterker, toen in beide landen wederzijdse ambassades werden gevestigd. De afgelopen 40 jaar hebben China en Nederland nauw samengewerkt op gebieden als handel en investering, stabiliteit, vrede, recht en cultuur. Chinezen waarderen de Nederlandse expertise, kennis, technologie en hoge productkwaliteit. Belangrijke rol EU China heeft met veel landen, waaronder Nederland, een handelsovereenkomst gesloten. Voor goederen uit deze landen hanteert China voordelige invoerrechten. Tenminste, als de producten een certificaat van oorsprong hebben. De Europese Unie speelt een belangrijke rol bij de handelsrelaties met China. Zo onderhandelt de EU over verlaging van tarieven en over markttoegang in het kader van de Wereldhandelsorganisatie (WTO). Hongkong en Nederland Hongkong en Nederland zijn belangrijke handelspartners. Dat blijkt onder andere uit de ruim 200 Nederlandse ondernemingen die in de stadstaat zijn gevestigd. Nederlanders hebben geen visum nodig voor een verblijf tot drie maanden in Hongkong. Chinezen waarderen de manier waarop wij ons opstellen. Maar we zullen nooit het imago van onze oosterburen overtreffen: alles wat de Duitsers doen, is bij voorbaat beter. Web Power - Jacco Bouw

11 20 zakendoen met China en Hongkong 21 Als je investeert in relaties met Chinese handels partners, zie je dat gelijk terug in het werk dat ze leveren. V-fiets - Maureen Baas

12 22 zakendoen met China en Hongkong 23 De Nederlandse invoer uit China is in 2010 met ruim 800 miljoen toegenomen tot 5,4 miljard euro. We importeren vooral veel kleding en machines uit China, zoals computers, printers, telecommunicatiekansrijke sectoren Veelbelovende segmenten Als Nederlandse ondernemer liggen uw kansen in China vooral in sectoren als: logistiek; infrastructuur; creatieve industrie; ICT-outsourcing; auto-industrie; duurzame energie en milieu; machine-industrie; gaming; scheepsbouw. Invoer uit China toestellen en elektrische apparaten. In 2010 voerde Nederland voor 19 miljard euro aan mechanische apparaten in. Dit is ruim 60% van de totale Nederlandse import uit China. Elk bedrijf heeft een kans in China, maar je moet je er wel voor openstellen. Daar zijn wij in Nederland heel goed in. We kunnen ons goed inleven in andere culturen, we hebben ons altijd moeten verdiepen in de geschiedenis en taal van buitenlandse handelspartners. Web Power - Jacco Bouw

13 24 zakendoen met China en Hongkong kansrijke sectoren 25 Uitvoer naar China Hoewel de uitvoerwaarde naar China sinds 2005 is verdubbeld, is deze nog altijd bijna zes keer kleiner dan de invoer uit China. Tegenover elke euro export staat 5,71 euro import. Nederland exporteert vooral grondstoffen naar China, zoals papierstof, schroot en resten van non-ferrometalen. Maar ook machines en chemische producten, zowel organische producten als kunststof. Samen zijn deze producten goed voor ruim driekwart van de totale uitvoer naar China. Detailhandel in opkomst De massale verstedelijking van China heeft geleid tot een razendsnelle opkomst van winkelketens. Daarnaast ontwikkelen web- en gemakswinkels zich in hoog tempo, waardoor nieuwe detailhandelskanalen ontstaan. Dit biedt veel kansen voor buitenlandse bedrijven die toe willen treden tot de Chinese markt. China is al lang geen goedkoop productieland meer en beweegt zich meer richting kenniseconomie. Als je iets met Research & Development gaat doen in China, zul je veel meer steun krijgen vanuit het land dan wanneer je voor productie kiest. Kansen in Hongkong Web Power - Jacco Bouw Hongkong investeert de komende jaren ruim tien miljard euro in twee grote spoorwegprojecten. Heeft u een Nederlands bouwbedrijf, dan zijn dit zeker kansrijke projecten. Ook de (elektrische) auto-industrie is een branche om in de gaten te houden. Andere veelbelovende sectoren zijn: Milieuverbetering De ernstige milieuvervuiling terugdringen, is op dit moment een van China s grootste uitdagingen. Er is dan ook veel vraag naar diensten op het gebied van milieu. Dat is gunstig voor bedrijven die milieutechnologieën kunnen integreren en weten hoe ze financieringsmodellen moeten ontwikkelen. infrastructuur; ecocities (duurzaam bouwen); duurzame energie; In- en uitvoer Hongkong architectuur; design en mode. De Nederlandse export naar Hongkong bestaat vooral uit melk- en vleesproducten. Omgekeerd zijn voor ons de belangrijkste importproducten uit Hongkong: Chinezen worden steeds welvarender en schaffen graag Europese producten aan. Als je dan hoort dat een keten als WE er honderd winkels wil openen Heel voorzichtig kijken wij ook naar China als potentieel afzetgebied. MTR FashionFlair - Ronald Dubbelman speelgoed; kleding; consumentenelektronica; geschenkartikelen en premiums; huishoudelijke producten; sieraden en horloges; sportartikelen. Daarnaast vormt Hongkong steeds meer het centrum voor handel in luxegoederen. Zo heeft de regio tegenwoordig een leidende positie in de premium-wijnhandel. Voorheen had New York deze in handen.

14 26 zakendoen met China en Hongkong 27 zakencultuur Als u succesvol zaken wilt doen in China, moet u zich goed voorbereiden en bereid zijn te investeren in zakelijke relaties. Houd rekening met een aantal culturele en sociale verschillen. Eerste ontmoeting Handen schudden bij een ontmoeting is algemeen geaccepteerd in China. Na de begroeting worden direct visitekaartjes uitgewisseld. Chinezen houden van een informele sfeer tijdens zakelijke onderhandelingen en nodigen u graag uit voor lunch, diner of karaoke. Uw toekomstige Chinese zakenpartner verwacht geen cadeaus, maar een maaltijd aanbieden kan een stap in de goede richting zijn. Persoonlijke relatie Chinezen hechten veel waarde aan een langdurige, persoonlijke relatie met zakenpartners. Een goede verstandhouding opbouwen en onderhouden kost veel tijd en energie. Toon respect, wees geduldig en neem de tijd voor activiteiten die niet direct zakelijke resultaten opleveren. Verdiep u ook in het land, de cultuur, taal en manieren. Spreek niet over controversiële onderwerpen, zoals Tibet. Chinezen zwijgen daar liever over. Beleefdheid In China is de waarheid niet absoluut, maar relatief. Daarom zegt een Chinees u uit beleefdheid liever wat u wilt horen, dan dat hij u de waarheid vertelt. Ze willen geen gezichtsverlies lijden en zullen u ook niet in het openbaar blameren. Het groepsgevoel staat bij Chinezen voorop. Een positieve benaderingswijze is hierbij erg belangrijk. Alles moet in harmonie zijn en competitie leidt tot disharmonie. De markt in China verandert razendsnel. Was een offerte vroeger zes maanden geldig, nu moet je binnen een week reageren, anders krijg je een nieuwe prijs. MTR FashionFlair - Ronald Dubbelman

15 28 zakendoen met China en Hongkong zakencultuur 29 Arbeidsethos Sociale rangorde is erg belangrijk in China. Er heerst binnen bedrijven een sterke hiërarchische cultuur, formeler en afstandelijker dan westerlingen gewend zijn. Over het algemeen zijn Chinezen flexibele zakenpartners en ze hebben geen negen-tot-vijf-mentaliteit. Ambtenaren en ondergeschikten nemen weinig verantwoordelijkheid en zijn vaak terughoudend met hulp. Taal Veel Chinezen spreken geen Engels, wat kan zorgen voor een communicatie probleem. Het is daarom raadzaam een goede tolk in te huren. In de meeste grote steden is een kantoor van de China Council for the Promotion of International Trade (CCPIT) gevestigd. Zij kunnen u helpen een vertaler te vinden. Ook de Nederlandse vertegenwoordigingen in China en Nederlandse tolk- en vertaalbureaus kunnen u hierbij van dienst zijn. Onderhandelen Chinezen zijn harde en taaie onderhandelaars. Niets gaat vanzelf, maar alles is mogelijk. Voor een goede onderhandeling is het belangrijk dat u uw Chinese handelspartner iets concreets kunt bieden. Chinezen denken in termen van wederzijds voordeel. Probeer daarom tijdens onderhandelingen tot een win-winsituatie te komen voor beide partijen. Bescheidenheid wordt gewaardeerd en het is verstandig om niet alle informatie weg te geven in de verkenningsfase. Een Chinese zakenman zal zelf eerder te weinig zeggen dan te veel. Transparantie en harde data gaan vaak in tegen de Chinese passie voor interpretatievrijheid en onderhandelingsruimte. Maak aantekeningen tijdens onderhan delingen en wees consistent in wat u zegt. Het kan maanden of zelfs jaren duren voordat een investeringscontract tot stand komt. Onderhandelingen vragen om tactisch optreden en veel geduld. Tijdens persoonlijke ontmoetingen doe je vrijwel nooit zaken. Het draait vooral om het versterken van de persoonlijke band. Een paar keer per jaar komen er een aantal Chinese leveranciers van ons naar Nederland. Van zakendoen of onderhandelen komt dan vaak weinig terecht. Je gaat met ze uit eten, laat je bedrijf zien en vertelt over je familie. Dat vinden ze ontzettend interessant. Na een paar dagen gaan ze onverrichter zake weer richting China. Geen probleem, die prijsafspraken komen een andere keer wel. Wil je gelijk aan de slag? Zorg dan dat je snel een aanbetaling doet. Pas als die binnen is, starten ze met de productie. Geen geld, geen beweging. V-fiets - Maureen Baas V-fiets - Maureen Baas

16 30 zakendoen met China en Hongkong 31 Contracten en afspraken De beginselen van een precontractuele fase kennen Chinezen niet. Contracten zijn meer globale afspraken, waarmee binnen de relatie met elkaar wordt omgegaan. Na ondertekening zullen er nog ver schillende friendly consultations volgen. Deze worden vaak als clausule opgenomen in het contract. Als het contract geen uitsluitsel geeft, kunnen ze problemen oplossen. In China respecteert men afspraken. Dat geldt ook voor mondelinge overeenkomsten. Deze worden over het algemeen goed nagekomen. Om misverstanden te voorkomen, kunt u ze het beste ook schriftelijk laten vastleggen. Het is onmogelijk om te spreken van zakendoen in China. Het land is zó groot, je kunt het beter vergelijken met Europa. Als je van Beijing, via Shenzhen naar Shanghai gaat, is het alsof je van Stockholm via Amsterdam naar Madrid reist. Zakendoen verschilt daarom alleen al per stad. In Beijing is het bijvoorbeeld gebruikelijk om zaken tijdens een lunch of diner te bespreken. Maar in Shenzhen doe je dat gewoon tijdens kantooruren. Web Power - Jacco Bouw

17 32 zakendoen met China en Hongkong 33 omgangsvormen Nu China meer contacten heeft met andere landen en culturen, worden de omgangsvormen wat losser. Toch is het goed om de Chinese etiquetteregels te leren kennen. Communicatie Ga ervan uit dat slechts weinig Chinezen Engels spreken. Zorg voor uw eigen tolk. Laat uw communicatiemateriaal vertalen. Gebruik hierin de juiste naam voor China: The People s Republic of China. Ontmoeting Handen schudden is een algemeen geaccepteerde begroeting. Meer ceremoniële begroetingen bestaan uit een knikje, lang handen schudden of een kleine buiging. Wacht op de buiging van uw Chinese gesprekspartner voordat u zelf buigt. Na de begroeting wisselt u direct visitekaartjes uit. De manier waarop dit gebeurt is erg belangrijk. Zorg ervoor dat uw kaartje zowel in Engels als Mandarijn is opgesteld. U biedt het met twee handen aan. Houd daarbij uw vingers langs de zijden en toon het kaartje met de tekst in het Mandarijn naar boven. Neem het visitekaartje ook met twee handen in ontvangst. Bestudeer het met belangstelling en respect. Spreek de mensen aan met hun achternaam, niet met de voornaam. De eerste naam op het visitekaartje is de achternaam van de gesprekspartner. Als er een titel op het kaartje staat, is het gebruikelijk die ook te noemen. Houd het gesprek zakelijk. Maak geen grappen of overdreven bewegingen. Kleding De kledingstijl in China is formeel. Mannen dragen vaak een donker pak met eenvoudige, onopvallende das. Vrouwen kleden zich zeer bescheiden. Onthullende halslijnen en korte rokken zijn ongepast. Chinezen verkiezen klassieke ontwerpen boven de laatste trends.

18 34 zakendoen met China en Hongkong omgangsvormen 35 Geschenken Cadeautjes worden bij een eerste bezoek niet verwacht, maar ze kunnen helpen bij het opbouwen van een goede relatie met uw zakenpartner. Zoek uit welke geschenken in uw kringen gewaardeerd worden en doe daar uw voordeel mee. Ter kennismaking kunt u een maaltijd aanbieden. De rekening delen is in China taboe. De uitnodigende partij bestelt het eten en betaalt ook de rekening. Geef geen fooi, dat wordt vaak als belediging gezien. Al raakt deze westerse gewoonte in grote steden als Beijing, Shanghai en Guangzhou steeds meer ingeburgerd. Als ik naar China ga, ben ik geen enkele avond alleen. Zelfs als je doodmoe uit het vliegtuig komt, ga je mee. Weigeren is onbeleefd. Ze willen je entertainen, je bezoek de moeite waard maken. En ik eet wat ze me voorschotelen. Omgekeerd nemen wij ze mee uit als ze naar Nederland komen. Tijdens zakengesprekken wordt voornamelijk thee aangeboden. Wees er alert op dat de gastheer of -vrouw deze als eerste drinkt. Als de thee lange tijd onaangeroerd blijft, is dit vaak een signaal dat de afspraak op zijn einde loopt. Sociaal Chinezen houden van een informele sfeer tijdens zakelijke onderhandelingen. Ze nodigen u graag uit voor de lunch, het diner of een avond karaoke. Bereid u in dat geval voor op lang tafelen, drinken en zingen. Vermijd zakelijke onderwerpen en controversiële gesprekken, bijvoorbeeld over Tibet. Het wordt als onbeleefd gezien om iemands blik lang vast te houden. Chinezen zijn gevoelig voor status. Bouw een goed netwerk op door te investeren in contacten op verschillende niveaus en posities. Goedbedoelde amicale aanrakingen, zoals een schouderklopje, worden over het algemeen niet gewaardeerd. Chinezen zijn een zelfbewust volk. Onderschat uw handelspartner nooit en benader hem of haar op voet van gelijkheid. MTR FashionFlair - Ronald Dubbelman Eten en drinken Wacht tot u een stoel wordt aangewezen wanneer u bent uitgenodigd voor een diner. Zakendiners zijn vaak uitgebreid, met volop alcoholische versnaperingen. Neem hier de tijd voor. Eet nooit uw bord helemaal leeg, met name bij een Chinees diner. Drink uw glas of kop niet leeg, tenzij u wilt worden bijgeschonken. Bied bij handelsevenementen, zoals beurzen, zowel westers als Chinees eten aan en regel zitplaatsen voor uw gasten. Staand eten wordt in China niet gewaardeerd. Het belangrijkste is dat je niet bijdehand doet of boos wordt. Als je daar niet mee oppast, dan gooien Chinezen de deur dicht. Hiermee beschadig je persoonlijke relaties en dan moet je weer gaan lijmen. Plaats jezelf ook niet in een slachtofferrol, maar denk in oplossingen en communiceer ook zo. Dan zijn Chinezen best bereid om met je mee te denken. V-fiets - Maureen Baas

19 36 zakendoen met China en Hongkong omgangsvormen 37 Onderhandelen Chinezen vinden het belangrijk dat u betrouwbaar bent en consistent in wat u zegt. Dit geldt voor afspraken tijdens de onderhandelingen, maar ook in de algemene omgang. Juich niet te vroeg. De echte onderhandelingen beginnen pas wanneer het contract is getekend. Met andere woorden: alles blijft bespreekbaar. Hongkong, nét even anders De meeste opmerkingen over China gaan ook op voor Hongkong. Doordat dit gebied lange tijd een Britse kroonkolonie is geweest, zijn er ook enkele verschillen. Goede persoonlijke relaties zijn ook in Hongkong erg belangrijk. Contacten verlopen echter vrij formeel, vooral de eerste kennismaking. U kunt in principe rechtstreeks met bedrijven afspraken maken. U heeft geen officiële introductie nodig, zoals in sommige andere Aziatische landen gebruikelijk is. Toch kan het een voordeel zijn. Bijvoorbeeld als de introductie komt van het Nederlandse consulaatgeneraal in Hongkong. Dit geldt vooral bij contacten met de overheid. Stipt op tijd komen bij een afspraak is een teken van respect. Houd daarom rekening met het altijd drukke verkeer in de regio. Bent u onverhoopt toch te laat, breng uw gesprekspartner hiervan dan direct op de hoogte en bied uitgebreid excuses aan. Dure relatiegeschenken zijn in Hongkong ongebruikelijk. In tegenstelling tot in veel andere Aziatische landen, is het normaal om snel ter zake te komen. Sommige clichés komen niet overeen met de werkelijkheid. Zo zou je in China niets mogen en zou alles worden gecontroleerd door de overheid. Dat is lichtelijk overdreven, zeker in de steden is er een grote mate van vrijheid. Verder wordt er vaak gezegd dat Chinezen altijd tot het laatste moment wachten voordat ze een deal met je sluiten. Dat is in de dienstensector in ieder geval niet zo. Ze nemen beslissingen juist vaak binnen een dag. Hongkong is lange tijd een Britse kroonkolonie geweest. Hierdoor zijn er enkele verschillen ontstaan met de Chinese cultuur. Wees u daarvan bewust. Web Power - Jacco Bouw tip!

20 38 zakendoen met China en Hongkong 39 bedrijfsprofielen MTR FashionFlair MTR FashionFlair levert private label-modeconcepten aan Europese grootwinkelbedrijven. Het bedrijf produceert en verkoopt confectieproducten zoals shirts en kostuums. De nadruk ligt op accesoires: van sokken tot manchetknopen, van stropdassen tot lederen riemen. MTR FashionFlair is een snelgroeiende onderneming dat in 2008 is opgericht door Milko Frischalowski, Teng Janssens en Ronald Dubbelman. Het grootste deel van de productie vindt plaats in China. Web Power Web Power is een Nederlands bedrijf gespecialiseerd in online marketingcommunicatie en specifiek marketing en sites. Het werd in 1999 opgericht door Jacco Bouw en Niek Kerkemeijer, die vanaf een zolderkamer in Barneveld steeds meer klanten aan zich wisten te binden. Inmiddels is het voormalige tweemanszaakje uitgegroeid tot een internationaal bedrijf met kantoren in Nederland, China, Zweden en Duitsland. Web Power is daarmee de grootste internationale specialist uit Nederland. In China leidt het bedrijf de markt op het gebied van marketing en adviseert het de overheid over antispamwetgeving en -regulering. V-fiets V-fiets verkoopt ombouwsets om je eigen fiets elektrisch te maken. Behalve complete ombouwsets verkoopt V-fiets ook losse onderdelen, zoals elektromotoren en accu s. Een groot succes, want de vraag naar ombouwsets groeit fors. De onderdelen worden onder andere geproduceerd in China. V-fiets levert vooral aan Nederlandse retailers, fietsfabrikanten een klein percentage particulieren. Er is groeiende belangstelling vanuit andere Europese landen, Amerika en Australië. V-fiets is in 2008 opgericht door Ralf Braakman en Maureen Baas.

Van de Kaasmarkt naar de Chinese Markt

Van de Kaasmarkt naar de Chinese Markt Van de Kaasmarkt naar de Chinese Markt Kansen in China en Hong Kong Door: George Ammerlaan Voorzitter HONG KONG KAMER VAN KOOPHANDEL IN NEDERLAND Informeert Adviseert Organiseert Onderzoeksrapporten China,

Nadere informatie

de Renminbi rekening

de Renminbi rekening de Renminbi rekening Kansrijk inspelen op de internationalisering van de Chinese Renminbi Doet u zaken in of met China? ABN AMRO biedt u nu de mogelijkheid om een Renminbi rekening in Hongkong te openen;

Nadere informatie

VANUIT SHANGHAI SUCCESVOL ZAKEN DOEN IN CHINA

VANUIT SHANGHAI SUCCESVOL ZAKEN DOEN IN CHINA VANUIT SHANGHAI SUCCESVOL ZAKEN DOEN IN CHINA (Uw eigen kantoor in China) Yu Shan Management Yu Shan Management Co. Ltd, opgericht in 2005 door mr.cees Baay, is een in Azië gevestigde onderneming met kantoren

Nadere informatie

Ondernemen in Vietnam Kneppelhout & Korthals N.V.

Ondernemen in Vietnam Kneppelhout & Korthals N.V. Ondernemen in Vietnam Kneppelhout & Korthals N.V. Marc Padberg Den Haag 11 Juni 2014 Inhoudsopgave Regelgeving en belastingen in Vietnam Op welke manieren investeren in Vietnam Stappen voor het starten

Nadere informatie

Rabobank in Singapore. Uw behoefte. Onze missie.

Rabobank in Singapore. Uw behoefte. Onze missie. Rabobank in Singapore Uw behoefte. Onze missie. Utrecht, 2013 45 Singapore: Economisch & Financieel Overzicht Populatie omvang: 5,4 miljoen, Singapore heeft een kleine maar relatief welvarende populatie.

Nadere informatie

Ondernemen in China 1 Bedrijfsvormen

Ondernemen in China 1 Bedrijfsvormen Ondernemen in China 1 Bedrijfsvormen Marktbenadering en ondernemingsvormen in China Zaken doen in China is complex en vraagt om een goede voorbereiding. Het economisch netwerk in China (Ambassade, Consulaten-Generaal

Nadere informatie

GEDRAGSCODE EN ETHISCHE CODE RICHTLIJN OVER GESCHENKEN EN AMUSEMENT

GEDRAGSCODE EN ETHISCHE CODE RICHTLIJN OVER GESCHENKEN EN AMUSEMENT GEDRAGSCODE EN ETHISCHE CODE RICHTLIJN OVER GESCHENKEN EN AMUSEMENT RICHTLIJN OVER GESCHENKEN EN AMUSEMENT Het aanbieden of ontvangen van relatiegeschenken en amusement is vaak een geschikte manier voor

Nadere informatie

Importeren uit China. Een korte handleiding

Importeren uit China. Een korte handleiding Importeren uit China Een korte handleiding Aspecten van China De geografie De cultuur De taal Het zakendoen Vervoer en transport Ordergrootte Tijd De geografie China is groot maar. Concentratie van fabrieken

Nadere informatie

Concurrentiekracht van de Nederlandse ondernemer

Concurrentiekracht van de Nederlandse ondernemer samenvatting onderzoek Concurrentiekracht van de Nederlandse ondernemer Kwalitatief internationaal onderzoek onder ondernemers in buurlanden over zakendoen met Nederlandse bedrijven Hoe is het gesteld

Nadere informatie

Onderzoek over zaken doen in Duitsland. Januari 2014

Onderzoek over zaken doen in Duitsland. Januari 2014 Onderzoek over zaken doen in Duitsland Januari 2014 Samenvatting - Nederlands middenbedrijf wil meer groei halen uit Duitse markt Middelgrote Nederlandse bedrijven willen meer groei realiseren in Duitsland.

Nadere informatie

Fiscaal voordeel. binnen het Koninkrijk der Nederlanden

Fiscaal voordeel. binnen het Koninkrijk der Nederlanden Fiscaal voordeel binnen het Koninkrijk der Nederlanden Inleiding Op 7.800 km afstand van Nederland kunt u als Nederlands ondernemer fiscaal voordeel behalen op Aruba. Dit kan in een deel van het Koninkrijk

Nadere informatie

Meer of Minder Turkije. Hasselt 9 october 2014/Voka Stijn Skondras Michel Decat

Meer of Minder Turkije. Hasselt 9 october 2014/Voka Stijn Skondras Michel Decat Meer of Minder Turkije Hasselt 9 october 2014/Voka Stijn Skondras Michel Decat Inhoud De Perceptie op Turkije is fout. 1O goede redenen om te investeren in Turkije. Voor je zaken begint te doen. Contracten

Nadere informatie

OPEN VRAGEN 1. Welke ondernemingsvorm komt het meest voor in Nederland en wat zouden daarvoor de belangrijkste redenen kunnen zijn?

OPEN VRAGEN 1. Welke ondernemingsvorm komt het meest voor in Nederland en wat zouden daarvoor de belangrijkste redenen kunnen zijn? Vragen hoofdstuk 3: De onderneming nader bekeken OPEN VRAGEN 1. Welke ondernemingsvorm komt het meest voor in Nederland en wat zouden daarvoor de belangrijkste redenen kunnen zijn? 2. Noem minimaal drie

Nadere informatie

Een sterke, langdurige samenwerking met Chinezen: de succesfactoren.

Een sterke, langdurige samenwerking met Chinezen: de succesfactoren. Een sterke, langdurige samenwerking met Chinezen: de succesfactoren. Tijdens een eendaagse workshop gaan de trainers van Kerling Consulting en de Hong Kong Kamer van Koophandel dieper in op de verwachtingen

Nadere informatie

Rabobank in Indonesië. Uw behoefte. Onze missie.

Rabobank in Indonesië. Uw behoefte. Onze missie. Rabobank in Indonesië Uw behoefte. Onze missie. Utrecht, 2013 43 Indonesië: Economisch & Financieel Overzicht Populatie omvang (en marktpotentieel): 246 miljoen inwoners met een groeiende, jonge middenklasse

Nadere informatie

Juridische aspecten over investeren in Turkije. Berc Germeyan Jurist

Juridische aspecten over investeren in Turkije. Berc Germeyan Jurist Juridische aspecten over investeren in Turkije Berc Germeyan Jurist 1 AGEN DA Juridische rechtsvormen Woon en werk vergunning voor Nederlanders in Turkije Arbeids recht Douane wetgeving Regelgevende en

Nadere informatie

Samenvatting Economie Hoofdstuk 8 Over de grens?

Samenvatting Economie Hoofdstuk 8 Over de grens? Samenvatting Economie Hoofdstuk 8 Over de grens? 8.1 Waarom handel met het buitenland? Importeren = het kopen van goederen en diensten uit het buitenland. Waarom? -Goedkoper of van betere kwaliteit -Bepaalde

Nadere informatie

Russische Federatie. Sectoren met hoog potentieel Marktbenadering Aanbevelingen. Economisch en handelsattaché Nathalie STEFANOVIC

Russische Federatie. Sectoren met hoog potentieel Marktbenadering Aanbevelingen. Economisch en handelsattaché Nathalie STEFANOVIC Update: November 2015 Russische Federatie Sectoren met hoog potentieel Marktbenadering Aanbevelingen Economisch en handelsattaché Nathalie STEFANOVIC Contacten: info@bruwal.ru moscow@brusselsinvestexport.com

Nadere informatie

Management & Organisatie

Management & Organisatie Management & Organisatie Hoofdstuk 1 Managen = iemand iets laten doen waarvan jij vindt dat het nodig is. Dit gaat d.m.v. communicatie. Een organisatie is een samenwerkingsverband van mensen die bepaalde

Nadere informatie

Inhoud. Deel 1 Cultuur en maatschappij

Inhoud. Deel 1 Cultuur en maatschappij Inhoud Deel 1 Cultuur en maatschappij 1 Cultuur en cultuurverschillen 19 1.1 De noodzaak van kennis over China 19 1.2 China en de Chinezen 20 1.3 Wat is cultuur? 21 1.4 Wat is interculturele communicatie?

Nadere informatie

CHINA NU Tekst: Maaike Okano-Heijmans en Frans-Paul van der Putten. Economie

CHINA NU Tekst: Maaike Okano-Heijmans en Frans-Paul van der Putten. Economie Economie CHINA NU Tekst: Maaike Okano-Heijmans en Frans-Paul van der Putten China als investeerder in Europa Chinese investeringen in Europa nemen snel in omvang toe. Volvo Cars is tegenwoordig eigendom

Nadere informatie

Landenanalyse H4. Week 1 Landenrisico

Landenanalyse H4. Week 1 Landenrisico Landenanalyse H4 Week 1 Landenrisico Risico s en problemen die verbonden zijn met het exporteren naar het buitenland - Importbelemmeringen (als bijvoorbeeld de handelsbalans een groot tekort vertoont)

Nadere informatie

Een bv was nog nooit zo interessant Hoe overstappen naar een flex-bv u nieuwe kansen biedt. WHITEPAPER

Een bv was nog nooit zo interessant Hoe overstappen naar een flex-bv u nieuwe kansen biedt. WHITEPAPER Een bv was nog nooit zo interessant Hoe overstappen naar een flex-bv u nieuwe kansen biedt. WHITEPAPER Gemaakt door: info@tavernemeun.nl www.tavernemeun.nl 0318-518810 Introductie van de flex-bv Per 1

Nadere informatie

Zakendoen met China via Hong Kong

Zakendoen met China via Hong Kong Zakendoen met China via Strategische Overwegingen en Praktijkvoorbeelden Bart Horsten 3 mei 2011 Steenweg op Mol 129 B-2360 Oud-Turnhout Belgium Tel: +32 (0)14 720275 Fax: +32 (0)14 720299 www.horsten.be

Nadere informatie

Tien vragen over de FENIT-voorwaarden 2003

Tien vragen over de FENIT-voorwaarden 2003 Tien vragen over de FENIT-voorwaarden 2003 Inhoudsopgave 1 Wat zijn de FENIT-voorwaarden?... 3 2 Wanneer kan ik de FENIT-voorwaarden gebruiken?... 3 3 Moet ik lid zijn van ICT~Office om de FENIT-voorwaarden

Nadere informatie

Vermogen opbouwen voor later

Vermogen opbouwen voor later BeleggingsRekening U wilt geld opzij zetten voor later en een vermogen opbouwen. Omdat uw kinderen nog gaan studeren, u graag die verre reis wilt maken, een tweede huis wilt kopen, eerder wilt stoppen

Nadere informatie

WELKE JAS DRAAGT UW BEDRIJF? (UITGAVE 2012)

WELKE JAS DRAAGT UW BEDRIJF? (UITGAVE 2012) WELKE JAS DRAAGT UW BEDRIJF? (UITGAVE 2012) Met jas bedoelen wij het juridische jasje, oftewel de rechtsvorm. Inleiding Het Nederlandse recht kent (onder meer) de volgende rechtsvormen: 1. eenmanszaak;

Nadere informatie

Meer Investplan. Meer Rendement. Meer Zekerheid. Meer Invest B.V. Boeingavenue 215 1119 PD Schiphol-Rijk E-mail: Info@meerinvest.

Meer Investplan. Meer Rendement. Meer Zekerheid. Meer Invest B.V. Boeingavenue 215 1119 PD Schiphol-Rijk E-mail: Info@meerinvest. Meer Rendement Meer Zekerheid Meer Invest B.V. Boeingavenue 215 1119 PD Schiphol-Rijk E-mail: Info@meerinvest.nl Kvk: 61887331 2 Onze Visie Uw opgebouwde kapitaal op de bank zetten loont tegenwoordig niet

Nadere informatie

Speech Gwenn SONCK 23/11/2015 Opportuniteiten voor Vlaamse bedrijven in China

Speech Gwenn SONCK 23/11/2015 Opportuniteiten voor Vlaamse bedrijven in China Speech Gwenn SONCK 23/11/2015 Opportuniteiten voor Vlaamse bedrijven in China Mijnheer de gouverneur, vice-gouverneur, dames en heren, goede namiddag. Het is voor de Vlaams-Chinese Kamer van Koophandel

Nadere informatie

Samenvatting Flanders DC studie Internationalisatie van KMO s

Samenvatting Flanders DC studie Internationalisatie van KMO s Samenvatting Flanders DC studie Internationalisatie van KMO s In een globaliserende economie moeten regio s en ondernemingen internationaal concurreren. Internationalisatie draagt bij tot de economische

Nadere informatie

Internationale handel H7 1. Internationale handel. Waarom importeren: 25-2-2013. Waar komt het vandaan?

Internationale handel H7 1. Internationale handel. Waarom importeren: 25-2-2013. Waar komt het vandaan? Internationale handel H7 1 Waar komt het vandaan? Economie voor het vmbo (tot 8,35 m.) Internationale handel Importeren = invoeren (betalen) Exporteren = uitvoeren (verdienen) Waarom importeren: Meer keuze

Nadere informatie

Goed voorbereid zakendoen met het buitenland De kansen en valkuilen!

Goed voorbereid zakendoen met het buitenland De kansen en valkuilen! Een eerste stap naar succesvol internationaal ondernemen Goed voorbereid zakendoen met het buitenland De kansen en valkuilen! Bent u op zoek naar nieuwe afzetmarkten voor uw producten of diensten? Wilt

Nadere informatie

lenen Extra geld als u het nodig heeft

lenen Extra geld als u het nodig heeft lenen Extra geld als u het nodig heeft extra geld als u het nodig heeft De juiste lening kiezen Een verstandige lening past bij het doel en bij uw persoonlijke situatie. 04 Meer ruimte op of naast uw betaalrekening

Nadere informatie

wat doet u met uw ontslagvergoeding

wat doet u met uw ontslagvergoeding wat doet u met uw ontslagvergoeding ABN AMRO kan u helpen met uw keuze, afgestemd op uw situatie en wensen. 2 Bedrijven moeten in economisch moeilijke tijden soms kostenbesparende maatregelen nemen. Daarbij

Nadere informatie

CHINA DESK RAPPORTAGE EN VOORTGANG 1 e kwartaal 2014

CHINA DESK RAPPORTAGE EN VOORTGANG 1 e kwartaal 2014 CHINA DESK RAPPORTAGE EN VOORTGANG 1 e kwartaal 2014 Algemeen Zoals al aangekondigd in de evaluatie van december 2013 zijn in het 1 e kwartaal van 2014 de bestaande contacten verder uitgebouwd en zijn

Nadere informatie

BUSINESS COACHING BEDRIJF STARTEN IN SURINAME. Uw voorbereiding in Nederland. aangeboden door

BUSINESS COACHING BEDRIJF STARTEN IN SURINAME. Uw voorbereiding in Nederland. aangeboden door BUSINESS COACHING BEDRIJF STARTEN IN SURINAME aangeboden door Uw voorbereiding in Nederland STARTING WELL PREPARED U hebt de eerste oriëntatie op het ondernemen in Suriname al achter de rug? Bijvoorbeeld

Nadere informatie

Goede tijden, slechte tijden. Soms zit het mee, soms zit het tegen

Goede tijden, slechte tijden. Soms zit het mee, soms zit het tegen Slides en video s op www.jooplengkeek.nl Goede tijden, slechte tijden Soms zit het mee, soms zit het tegen 1 De toegevoegde waarde De toegevoegde waarde is de verkoopprijs van een product min de ingekochte

Nadere informatie

wat doet u met uw ontslagvergoeding

wat doet u met uw ontslagvergoeding wat doet u met uw ontslagvergoeding ABN AMRO kan u helpen met uw keuze, afgestemd op uw situatie en wensen. 2 Bedrijven moeten in economisch moeilijke tijden soms kostenbesparende maatregelen nemen. Daarbij

Nadere informatie

LEASE OF FINANCIER UW BMW

LEASE OF FINANCIER UW BMW BMW Financial Services Leasing Financiering Verzekering BMW maakt rijden geweldig LEASE OF FINANCIER UW BMW OP EEN MANIER DIE BIJ Ú PAST. BMW FINANCIAL SERVICES Leasing. Financiering. Verzekering. INHOUD.

Nadere informatie

Checklist Samenwerking

Checklist Samenwerking Checklist Samenwerking 1 Partner in gezond ondernemerschap Checklist Samenwerken 2013 Uitgave Ontwerp vormgeving Drukwerk FNV Zelfstandigen 2013 Ida Rouwenhorst, Amsterdam Digitaal FNV Zelfstandigen FNV

Nadere informatie

1.349.585.838 inwoners in 2013 (1,35 miljard) Grote steden: Shanghai (22,3 miljoen inw.), Peking (19,3 miljoen inw.) en Hangzhou (15 e stad)

1.349.585.838 inwoners in 2013 (1,35 miljard) Grote steden: Shanghai (22,3 miljoen inw.), Peking (19,3 miljoen inw.) en Hangzhou (15 e stad) China Grootste land ter wereld 1 van de BRIC-landen 1.349.585.838 inwoners in 2013 (1,35 miljard) Shanghai Delta rijkste van China Grote steden: Shanghai (22,3 miljoen inw.), Peking (19,3 miljoen inw.)

Nadere informatie

De weg naar uw droomauto.

De weg naar uw droomauto. De weg naar uw droomauto. Inhoudsopgave Introductie Over ALPHERA Financial Services 2 Autofinanciering voor bedrijven ALPHERA Financial Lease 4 ALPHERA Executive Plan 4 Autofinanciering voor particulieren

Nadere informatie

Hoofdstuk 9. Rechtsvormen. Voorbeelden: Eenmanszaak Vennootschap Onder Firma Besloten vennootschap Naamloze vennootschap Vereniging Stichting

Hoofdstuk 9. Rechtsvormen. Voorbeelden: Eenmanszaak Vennootschap Onder Firma Besloten vennootschap Naamloze vennootschap Vereniging Stichting www.jooplengkeek.nl Rechtsvormen Voorbeelden: Eenmanszaak Vennootschap Onder Firma Besloten vennootschap Naamloze vennootschap Vereniging Stichting 1 Rechtsvormen Natuurlijk persoon Een mens met rechten

Nadere informatie

Vwo 3 deel H4 t/m 4.10. Ontwerp power point: Henk Douna

Vwo 3 deel H4 t/m 4.10. Ontwerp power point: Henk Douna Vwo 3 deel H4 t/m 4.10 Ontwerp power point: Henk Douna De komende weken: ondernemingen Consumenten De markt Producenten Bijvoorbeeld Goederenmarkt Arbeidsmarkt Vermogensmark t Overheid 2 Weten we het nog:

Nadere informatie

Doelstelling. Het aanwerven van een Duitse account manager, die werk gaat maken van de gekozen marketing- en distributiestrategie in Duitsland.

Doelstelling. Het aanwerven van een Duitse account manager, die werk gaat maken van de gekozen marketing- en distributiestrategie in Duitsland. Business Case Doelstelling Het aanwerven van een Duitse account manager, die werk gaat maken van de gekozen marketing- en distributiestrategie in Duitsland. 2 Business case Duitsland is de belangrijkste

Nadere informatie

Samenwerkingen die werken

Samenwerkingen die werken Samenwerkingen die werken Marianne Haverkamp De Dag van de Zelfstandige 20 maart 2013 Even voorstellen Marianne Haverkamp Civiel jurist 6 jaar adviesbureau (diverse samenwerkingsvormen) 6 jaar overheid:

Nadere informatie

VOORBELD ONDERNEMINGSPLAN. Metdit voorbeeld ondernemingsplan kunjegelijkaan deslag! www.voorbeeld-ondernemingsplan.nl

VOORBELD ONDERNEMINGSPLAN. Metdit voorbeeld ondernemingsplan kunjegelijkaan deslag! www.voorbeeld-ondernemingsplan.nl VOORSTARTENDEONDERNEMERS VOORBELD ONDERNEMINGSPLAN Metdit voorbeeld ondernemingsplan kunjegelijkaan deslag! www.voorbeeld-ondernemingsplan.nl VOORSTARTENDEONDERNEMERS Hetpakketvoordestartendeondernemer

Nadere informatie

Gangmakers voor Bussum!

Gangmakers voor Bussum! Met de fusie tussen Bussum, Naarden en Muiden in het vizier en de op handen zijnde Raadsverkiezingen in maart 2014 geeft de Bussumse Ondernemers Vereniging (BOV) met dit pamflet haar visie op de economische

Nadere informatie

Koopsom Garantie Polis

Koopsom Garantie Polis Voorwaarden Koopsom Garantie Polis 1311 Deze voorwaarden beschrijven uw verzekering. De Koopsom Garantie Polis is een levensverzekering. U spreekt met ons af dat wij uitkeren als de verzekerde op de einddatum

Nadere informatie

Minder startende ondernemers

Minder startende ondernemers Starters ING Economisch Bureau Minder startende ondernemers in 2012 Aantal starters loopt in alle provincies terug Dit jaar zijn er tot en met september circa 95.000 mensen een onderneming gestart, ruim

Nadere informatie

Wat kunt u doen aan risico s die spelen in uw toeleveringsketen?

Wat kunt u doen aan risico s die spelen in uw toeleveringsketen? Wat kunt u doen aan risico s die spelen in uw toeleveringsketen? Welke invloed heeft u op uw toeleveringsketen? En hoe kunt u invloed uitoefenen om uw (in)directe toeleveranciers maatschappelijk verantwoord

Nadere informatie

VAN N UI U TV T IND ING CRE R ATI T E T EXPLO ITA T E

VAN N UI U TV T IND ING CRE R ATI T E T EXPLO ITA T E VAN UITVINDING EN CREATIE TOT EXPLOITATIE Een goed idee is goud waard. Intussen heeft u alles goed geregeld: uw octrooigemachtigde heeft octrooi of kwekersrecht aangevraagd, een merkenbureau heeft uw merk

Nadere informatie

Uw totaalpakket in logistiek. www.packntrace.nl

Uw totaalpakket in logistiek. www.packntrace.nl Uw totaalpakket in logistiek www.packntrace.nl Uw totaalpakket in logistiek Als dienstverlener op het gebied van pakketlogistiek, biedt packntrace eersteklas diensten die betrekking hebben op alle aspecten

Nadere informatie

Cursusgids belastingontwijking. Onderhandelen met de Belastingdienst, u kunt het ook!

Cursusgids belastingontwijking. Onderhandelen met de Belastingdienst, u kunt het ook! Cursusgids belastingontwijking Onderhandelen met de Belastingdienst, u kunt het ook! "Belastingen, leuker kunnen we het niet maken, wel makkelijker". Aldus de slogan waarmee de Belastingdienst ons jarenlang

Nadere informatie

Rabobank in Japan. Uw behoefte. Onze missie.

Rabobank in Japan. Uw behoefte. Onze missie. Rabobank in Japan Uw behoefte. Onze missie. Utrecht, 2013 33 Japan: Economisch & Financieel overzicht Populatie omvang (en marktpotentieel): 127 miljoen, Japan is een van de meest dichtbevolkte landen

Nadere informatie

Growth Capital Fund BV

Growth Capital Fund BV Growth Capital Fund BV Groei en ondernemen zijn onlosmakelijk met elkaar verbonden. Groeibedrijven vormen een belangrijke aanjager van de economie. Sommige bedrijven groeien spectaculair, anderen laten

Nadere informatie

Lesbrief 6: Trends en ontwikkelingen

Lesbrief 6: Trends en ontwikkelingen Lesbrief 6: Trends en ontwikkelingen Iedere dag worden er nieuwe ontdekkingen gedaan en veranderen de gewoonten van mensen. Trends en ontwikkelingen vind je dan ook in ieder werkgebied terug. Ook in de

Nadere informatie

China & Hong Kong. Onbegrensde mogelijkheden. Praktijkverhalen over internationaal ondernemen

China & Hong Kong. Onbegrensde mogelijkheden. Praktijkverhalen over internationaal ondernemen China & Hong Kong Onbegrensde mogelijkheden Praktijkverhalen over internationaal ondernemen Woord vooraf Woord vooraf Het aandeel van China in de mondiale economie is de laatste drie decennia zeer sterk

Nadere informatie

Valutaoptie. Bescherming tegen koersschommelingen. Wat is valutarisico? Wat is een valutaoptie?

Valutaoptie. Bescherming tegen koersschommelingen. Wat is valutarisico? Wat is een valutaoptie? Bescherming tegen koersschommelingen Dit productinformatieblad is bedoeld voor ondernemers die internationaal zaken doen. In het kort leest u hierin wat een valutaoptie is, hoe het werkt en wat de voordelen,

Nadere informatie

Beleggingsthema s 2016. What a difference a day makes (1975), Dinah Washington

Beleggingsthema s 2016. What a difference a day makes (1975), Dinah Washington Beleggingsthema s 2016 What a difference a day makes (1975), Dinah Washington Inleiding De dagen die in 2015 het verschil maakten, zijn de dagen waarop centrale bankiers uitspraken deden, what a difference

Nadere informatie

Ondernemen in crisistijd. Eddy Drent International Finance Manager

Ondernemen in crisistijd. Eddy Drent International Finance Manager Ondernemen in crisistijd Eddy Drent International Finance Manager 13 september 2012 Rabobank Groep wereldwijd 1.650 kantoren in 48 landen, 19 International Desks om NL klanten te bedienen in 23 landen

Nadere informatie

Gedragscode. SCA Gedragscode

Gedragscode. SCA Gedragscode SCA Gedragscode 1 Gedragscode SCA Gedragscode SCA wil op sociaal- en milieutechnisch verantwoorde wijze omgaan met haar belanghebbenden en op basis van respect, verantwoordelijkheid en uitmuntendheid een

Nadere informatie

Naslagwerk Economie van Duitsland. Hoofdstuk 8: Financiële stelsel. 8.1 Overzicht

Naslagwerk Economie van Duitsland. Hoofdstuk 8: Financiële stelsel. 8.1 Overzicht Naslagwerk Economie van Duitsland 8.1 Overzicht Het Duitse bankenstelsel is anders georganiseerd dan in de meeste andere landen. Naast een centrale bank, de Bundesbank, de reguliere zaken en retailbanken

Nadere informatie

TIPS. Internationaal zaken doen en BTW (deel 2) www.hlb-van-daal.nl

TIPS. Internationaal zaken doen en BTW (deel 2) www.hlb-van-daal.nl TIPS Internationaal zaken doen en BTW (deel 2) Handel en BTW In dit memo worden aspecten van BTW behandeld, die van toepassing kunnen zijn bij internationale handel. Het is geen volledig overzicht, maar

Nadere informatie

Examen economie thema 2 deel 1 Theorie thema 2: Produceren voor de wereldmarkt

Examen economie thema 2 deel 1 Theorie thema 2: Produceren voor de wereldmarkt Examen economie thema 2 deel 1 Theorie thema 2: Produceren voor de wereldmarkt Door: F. De Smyter en P. Holvoet 1. Geef een correcte omschrijving van de volgende economische begrippen: a) Globalisering:.

Nadere informatie

Veilig een huis kopen in Spanje

Veilig een huis kopen in Spanje Veilig een huis kopen in Spanje Het Ministerie van Publieke Werken, Transport en Huisvesting heeft, in samenwerking met de Spaanse Vereniging van vastgoed- en commerciële administrateurs, een korte, eenvoudige

Nadere informatie

Out of the box Over de grenzen. SIETAR Nederland Seminar. 14 juni 2014 INGE HEETVELT 23-06- 14. SIETAR Nederland - Out of the Box

Out of the box Over de grenzen. SIETAR Nederland Seminar. 14 juni 2014 INGE HEETVELT 23-06- 14. SIETAR Nederland - Out of the Box Out of the box Over de grenzen SIETAR Nederland Seminar 14 juni 2014 INGE HEETVELT o De wereld stuitert en beweegt o De schijnzekerheid van cijfers o Het optimisme in Afrika o Ondernemers met lef & hart

Nadere informatie

ING Minder autoverkeer en tevreden medewerkers met OV-jaarkaart

ING Minder autoverkeer en tevreden medewerkers met OV-jaarkaart Auto van de hand dankzij OV-jaarkaart Bij ons kunnen medewerkers zonder leasauto kiezen tussen gebruik van de eigen auto voor woonwerkverkeer óf het OV. De OV-jaarkaart die we hun bieden is in heel Nederland

Nadere informatie

Belangrijke stappen in je voorbereiding

Belangrijke stappen in je voorbereiding Belangrijke stappen in je voorbereiding Een bedrijf starten kan op allerlei manieren: fulltime, parttime of als zzp'er. Wat je ook kiest, je moet goed voorbereid aan de slag. Onderstaande punten helpen

Nadere informatie

Internationaal Zakendoen

Internationaal Zakendoen Internationaal Zakendoen 26 maart 2015 Mr. dr. Arjen S. Westerdijk (advocaat) Mr. Matthijs W.L. van Rozen (notaris) Mr. Kristina C. Adam (advocaat) Welkom! Korte introductie: Wie zijn wij en wat doen wij?

Nadere informatie

UITWERKING TOELICHTING OP DE ANTWOORDEN VAN HET EXAMEN 2002-I VAK: ECONOMIE 1,2

UITWERKING TOELICHTING OP DE ANTWOORDEN VAN HET EXAMEN 2002-I VAK: ECONOMIE 1,2 TOELICHTING OP DE ANTWOORDEN VAN HET EXAMEN 2002-I VAK: ECONOMIE 1,2 NIVEAU: EXAMEN: HAVO 2001-II De uitgever heeft ernaar gestreefd de auteursrechten te regelen volgens de wettelijke bepalingen. Degenen

Nadere informatie

Financial Lease. voor een efficiënte bedrijfsvoering

Financial Lease. voor een efficiënte bedrijfsvoering Financial Lease voor een efficiënte bedrijfsvoering Met Financial Lease kunnen ondernemers in het midden- en kleinbedrijf bedrijfsmiddelen leasen. Zoals nieuwe en gebruikte auto s, maar ook computers en

Nadere informatie

DE ERKEND HYPOTHECAIR PLANNER INFORMEERT U GRAAG OVER: De ondernemer en zijn hypotheek

DE ERKEND HYPOTHECAIR PLANNER INFORMEERT U GRAAG OVER: De ondernemer en zijn hypotheek DE ERKEND HYPOTHECAIR PLANNER INFORMEERT U GRAAG OVER: De ondernemer en zijn hypotheek 1 Nederland telt meer dan 1 miljoen ondernemers zonder personeel. Daarnaast opereren er veel ondernemers die al dan

Nadere informatie

van ondernemers zijn. Om continu oplossingen te vinden, blijf ik op zoek naar nieuwe informatie. Alles wat bruikbaar bleek in de praktijk, bracht ik

van ondernemers zijn. Om continu oplossingen te vinden, blijf ik op zoek naar nieuwe informatie. Alles wat bruikbaar bleek in de praktijk, bracht ik Inleiding Laat ik met de deur in huis vallen: ik geloof dat het midden- en kleinbedrijf een verschil maakt in de wereld. Denk aan bedrijven die nieuwe manieren bedenken om oceanen plasticvrij te maken,

Nadere informatie

Internationaal ondernemen

Internationaal ondernemen Internationaal ondernemen De kortste weg naar informatie en advies in Noord-Brabant en Zeeland markt wet- en regelgeving promotie personeel en organisatie financiering logistiek cursus en training partnerkeuze

Nadere informatie

Lesbrief Verdienen en uitgeven 2 e druk

Lesbrief Verdienen en uitgeven 2 e druk Hoofdstuk 1. Inkomen verdienen 1.22 1.23 1.24 1.25 1.26 1.27 1.28 1.29 1.30 1.31 1.32 1.33 1.34 D A C C A D B A D D B C D 1.35 a. 1.000.000 425.000 350.000 40.000 10.000 30.000 = 145.000. b. 1.000.000

Nadere informatie

Stap voor stap naar de hypotheek die bij u past Vlug, veilig en voordelig een hypotheek

Stap voor stap naar de hypotheek die bij u past Vlug, veilig en voordelig een hypotheek Stap 1 Inventariseren van uw wensen U wilt een woning kopen. Is de woning af of moet u nog stevig verbouwen? Bent u een handige doe-het-zelver of heeft u twee linker handen? Zo maar enkele vragen die ons

Nadere informatie

Ontslagvergoeding? Ontdek uw mogelijkheden. Contant uitbetalen Verzekeren Banksparen Stamrecht BV

Ontslagvergoeding? Ontdek uw mogelijkheden. Contant uitbetalen Verzekeren Banksparen Stamrecht BV Ontslagvergoeding? Ontdek uw mogelijkheden Contant uitbetalen Verzekeren Banksparen Stamrecht BV Ontslagvergoeding? Ontdek uw mogelijkheden Bedrijven moeten in economisch moeilijke tijden soms kostenbesparende

Nadere informatie

Dit document ontvangt u als bijlage bij de door u aangevraagde offerte van Apple Tree.

Dit document ontvangt u als bijlage bij de door u aangevraagde offerte van Apple Tree. Dit document ontvangt u als bijlage bij de door u aangevraagde offerte van Apple Tree. De inhoud van dit document bestaat uit twee delen, te weten: Advieswijzer. In dit document leest u meer over Apple

Nadere informatie

Leiden is een typische studentenstad en heeft dus veel kamerbewoners.

Leiden is een typische studentenstad en heeft dus veel kamerbewoners. EC 01. EEN KAMER HUREN IN LEIDEN. Leiden is een typische studentenstad en heeft dus veel kamerbewoners. Vermoedelijk blijft het aanbod van kamers achter bij de vraag, waardoor er gemakkelijk prijsopdrijving

Nadere informatie

Economie in 2015 Kans of kater?

Economie in 2015 Kans of kater? Economie in 2015 Kans of kater? Nico Klene Economisch Bureau Doorwerth 6 november 2014 Wat verwacht ú: - kans? - kater? 2 Opbouw - Buitenland: mondiale groei houdt aan - Nederland 3 VS: groei weer omhoog

Nadere informatie

Intercool Gedragscode

Intercool Gedragscode Intercool Gedragscode Onze klanten hebben een keuze, en hoe wij presteren bepaalt of zij voor ons kiezen. We zijn ambitieus, we stellen hoge maar realistische doelen, we leveren resultaten en we luisteren

Nadere informatie

Ervaringen van een scheepsontwerper bij het opzetten van een joint venture in China

Ervaringen van een scheepsontwerper bij het opzetten van een joint venture in China Ervaringen van een scheepsontwerper bij het opzetten van een joint venture in China Worldwise Marine Holding BV IJmuiden 100% 80% Worldwise Marine Brokers BV IJmuiden Offshore Ship Designers BV IJmuiden

Nadere informatie

De toekomst van consultancy

De toekomst van consultancy De toekomst van consultancy Course Assignment Management Consulting 5 oktober 2013 Teska Koch 2518936 Teska.koch@hotmail.com Word count: 1.510 Een kijkje in de glazen bol: Wat is de toekomst van consultancy?

Nadere informatie

HET MANAGEN VAN CULTUURVERSCHILLEN EN TAALPROBLEMEN BIJ HET INTERNATIONAAL ZAKENDOEN

HET MANAGEN VAN CULTUURVERSCHILLEN EN TAALPROBLEMEN BIJ HET INTERNATIONAAL ZAKENDOEN HET MANAGEN VAN CULTUURVERSCHILLEN EN TAALPROBLEMEN BIJ HET INTERNATIONAAL ZAKENDOEN Drs. Maarten H. Rijkens 22 mei 2007 INTRODUCTIE RIJKENS ECONOMIE GESTUDEERD IN ROTTERDAM EN ST. GALLEN 32 JAAR GEWERKT

Nadere informatie

Dressing the dragon 1.Executive summary

Dressing the dragon 1.Executive summary Dressing the dragon 1.Executive summary De opkomst van de Chinese middenklasse en de kansen voor Nederlandse schoenenretailers Vicky Berendse Amsterdam Fashion Institute China is het land met de meeste

Nadere informatie

Crowdfunding, lenen van echte mensen

Crowdfunding, lenen van echte mensen Crowdfunding, lenen van echte mensen Stap voor stap. 1 Welkom bij Capital Circle Financiering krijgen zou makkelijk en snel moeten gaan, zodat u zich bezig kunt houden met de dingen waar het echt om gaat

Nadere informatie

Wie? www.localcarlease.nl. www.localcarlease.nl. 0337 A4 sets Local Car Lease.indd 1 03-04-13 09:56

Wie? www.localcarlease.nl. www.localcarlease.nl. 0337 A4 sets Local Car Lease.indd 1 03-04-13 09:56 Wie? 0337 A4 sets Local Car Lease.indd 1 03-04-13 09:56 Wie? Local Car Lease is een merkonafhankelijke en niet bankgebonden autoleasemaatschappij. Er is gekozen voor een samenwerking met Business Lease

Nadere informatie

FAIRTRADE. Een beter leven. Wat is Fairtrade

FAIRTRADE. Een beter leven. Wat is Fairtrade Wat is Fairtrade EERLIJKE HANDEL STAAT VOOROP KEURMERK INTERNATIONALE SAMENWERKING HANDEL GEMEENTE DUURZAAMHEID Een beter leven Veel boeren en arbeiders in arme landen (ook wel ontwikkelingslanden ) hebben

Nadere informatie

Voorbeeld gedragscode mededingingsrecht

Voorbeeld gedragscode mededingingsrecht Voorbeeld gedragscode mededingingsrecht Een schending van het mededingingsrecht kan ernstige gevolgen hebben, zoals boetes die kunnen oplopen tot 10% van de wereldwijde jaaromzet, individuele sancties

Nadere informatie

Colofon. Dit is een publicatie van: Rijksdienst voor Ondernemend Nederland NBSO Chengdu. Opgesteld door: Bertrille Snoeijer, NBSO Chengdu

Colofon. Dit is een publicatie van: Rijksdienst voor Ondernemend Nederland NBSO Chengdu. Opgesteld door: Bertrille Snoeijer, NBSO Chengdu Colofon Dit is een publicatie van: Rijksdienst voor Ondernemend Nederland NBSO Chengdu Opgesteld door: Bertrille Snoeijer, NBSO Chengdu Contactpersoon: NBSO Chengdu Chief Representative : Bertrille Snoeijer

Nadere informatie

De KMO en zijn import-export WORKSHOP. De KMO en zijn import--export in het Shortseagebied. in het Shortseagebied. (Europa) Maandag 27 oktober 2008

De KMO en zijn import-export WORKSHOP. De KMO en zijn import--export in het Shortseagebied. in het Shortseagebied. (Europa) Maandag 27 oktober 2008 WORKSHOP De KMO en zijn import-export in het Shortseagebied (Europa) Maandag 27 oktober 2008 De rol van de expediteur in de import-export van de KMO Spreker: Dhr. Marc Huybrechts Voorzitter VEA (Vereniging

Nadere informatie

Matchmaking & Marktoriëntatie reis Agrofood & Toerisme naar Sichuan Province en Liyang, CHINA

Matchmaking & Marktoriëntatie reis Agrofood & Toerisme naar Sichuan Province en Liyang, CHINA Matchmaking & Marktoriëntatie reis Agrofood & Toerisme naar Sichuan Province en Liyang, CHINA De missie vindt plaats tussen 19 tot en met 26 oktober. Na de succesvolle missie van vorig jaar is besloten

Nadere informatie

het arrangement voor sportinstellingen

het arrangement voor sportinstellingen het arrangement voor sportinstellingen Altijd maatwerk Veel kennis en ervaring Snel en persoonlijk zaken doen Bij een financiering maken we afspraken die naadloos aansluiten bij uw sportinstelling. samenwerking

Nadere informatie

H1: Economie gaat over..

H1: Economie gaat over.. H1: Economie gaat over.. 1: Belangen Geld is voor de economie een smeermiddel, door het gebruik van geld kunnen we handelen, sparen en goederen prijzen. Belangengroep Belang = Ze komen op voor belangen

Nadere informatie

In welke landen liggen kansen?

In welke landen liggen kansen? 2 Heb je een sterk onderscheidend product? Bijv: Enige in de wereld Unieke eigenschappen geschiedenis, geografie, sociale betekenis Functioneel/performance Ambachtelijke kwaliteit Beschikbaarheid / prijs

Nadere informatie

ABN AMRO Risicoverzekering

ABN AMRO Risicoverzekering Voorwaarden 1304 ABN AMRO Risicoverzekering Wat staat er in deze voorwaarden? Blad 1: Algemene afspraken Blad 3: Wat mag u van ons verwachten? Blad 5: Wat verwachten wij van u? Blad 6: Wat mag u veranderen

Nadere informatie

Franchise. Holland s No.1 in Housing!

Franchise. Holland s No.1 in Housing! Franchise Holland s No.1 in Housing! Zet uzelf op de kaart! Word makelaar voor Holland s No.1 in Housing! Profiteer van ons uitgebreid portfolio aan woningen en bedrijfspanden. Gezocht: ondernemers met

Nadere informatie