NoordNieuws. Venster wijd open richting Noordoost Europa

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "NoordNieuws. Venster wijd open richting Noordoost Europa"

Transcriptie

1 NoordNieuws Magazine van VNO-NCW Noord Jaargang 11 nummer Venster wijd open richting Noordoost Europa Water als vestigingsfactor Delfzijl kan weer een beetje ademhalen Senioreneconomie goed voor jongeren

2 2006 KPMG Accountants N.V., lid van KPMG International, een Zwitserse coöperatie. Alle rechten voorbehouden. Uw jaarrekening geeft de feiten. Maar hoe stelt u de nieuwe norm? Voortdurend streven naar beter. Daarom hebben wij KPMG Business Audit ontwikkeld. Een vernieuwde controle-aanpak waarmee onze accountants aan de hand van de jaarrekeninggegevens uw onderneming op zeven adviesgebieden kunnen analyseren. Om u helder advies te geven over bijvoorbeeld rendementsverbetering, risicobeheersing of proces-optimalisatie. Uw voordeel: u krijgt nieuwe inzichten en praktische aanbevelingen zonder extra kosten. KPMG Business Audit is de nieuwe norm in accountancy. Gebaseerd op de KPMG gedachte: echte antwoorden, betere beslissingen. Bent u daarin geïnteresseerd? Bel dan Rudi Kleinhuis (050) , Albert Beekhuizen of Mark van Opzeeland (058) voor meer informatie. Of maak meteen een afspraak.

3 Inhoud 4 Venster wijd open richting Noordoost Europa Jaarcongres VNO-NCW Noord over Noordelijke Ontwikkelingsas 4 8 Twee fabrieken koop je niet zo maar even Kartonfabrieken in Hoogezand-Sappemeer verkocht aan managementteam 8 10 Energiek Ondernemen in het Noorden 11 Investeer in ondernemerschap! Do s en Don ts van informal investment Water als vestigingsfactor Friese ondernemers te gast in Woudagemaal Drie halen, twee betalen Cor Boonstra vertel Jonge Noordelijke Ondernemers zijn persoonlijke verhaal Vijftig jaar Vorm Martini in Groningen 17 Delfzijl kan weer een beetje ademhalen Belangrijke toezeggingen van kabinet voor stroomcontracten Hoeveel noorden komt er in de Tweede kamer? 19 Nedmag haalt het beste naar boven VNO-NCW Groningen op bezoek bij jarig zoutbedrijf Ontbijten met VNO-NCW Noord De DGA, eenzaam of één grote familie? Chess City Hoogeveen 10 jaar topschaak en kameraadschap 28 Senioreneconomie is goed voor jongeren Grijs kan goud worden in Drenthe 32 Waarom nog het wiel uitvinden bij het opstellen van buitenlandse contracten? Afscheid nemen kan groei bevorderen Vier noordelijke kamerleden in the picture Praktische tips voor gebiedsontwikkeling Vaste Rubrieken Bedrijfsnieuws Actualiteiten kort Personalia Column VNO-NCW Noord in actie Nieuwe leden Agenda

4 Venster wijd open Het is van toenemend belang dat kernregio s zich met elkaar verbonden weten. De corridor Randstad / Bremen / Hamburg / Stockholm / Helsinki / St Petersburg positioneert Noord-Nederland in het centrum met een fantastisch uitzicht op nieuwe internationaal gelieerde bedrijvigheid. Aldus luidde de kernboodschap van het jaarcongres van VNO-NCW Noord Minder Lingo en meer visie Grensregio s en infrastructuur vormen met elkaar een vermoeiende relatie. Te lange tijd hebben grensregio s zich ontwikkeld met de rug naar elkaar toe. Nationale infrastructuur, voorzover deze de grens überhaupt bereikt, kan slechts met grote moeite doorgetrokken worden naar internationale bestemmingen. Aan weerszijden van de grens gebeurt veel. Noord-Duitsland heeft zichzelf hervonden. En wat te denken van de ontwikkelingen tussen Kopenhagen en Malmö : met stip derde groeiregio van Europa. Noord-Nederland èn Noord-Duitsland werken ambitieus aan de uitwerking van een visie. Er liggen gemeenschappelijke kansen op velerlei terrein. Te denken valt aan life sciences, voeding, energie, water en chemie. Noordelijke ontwikkeling Missing link Alle fraaie Europese vergezichten ten spijt zijn veel reflexen nog steeds nationaal gemotiveerd. Infrastructuur en ruimtelijke economische ontwikkeling hebben alles met elkaar te maken, zo sprak Louwe Dijkema voorzitter VNO-NCW Noord. Laten we in plaats van ons druk te maken over het stopzetten van Lingo nadenken hoe een goede besteding te vinden voor onze eindige gasbaten. We zullen moeten investeren in harde en zachte infrastructuur om welvaart duurzaam te borgen. Van Balloërveld tot Zuiderzeelijn Sipke Swierstra, gedeputeerde provincie Drenthe refereerde aan de wegen van het Balloërveld en de Drentse vaarten die sterk hebben bijgedragen aan de ontwikkeling van nijverheid en handel in Drenthe. Behalve ontsluiting is infrastructuur een noodzakelijke voorwaarde voor dynamiek. Infrastructuur als economische motor. Je zou wensen dat het kabinet iets meer blijk zou geven van historisch bewustzijn. Een verwijzing naar de zich voortslepende discussie over het belang van de aanleg van de Zuiderzeelijn voor de opening naar Europa. Een snelle verbinding moet echter niet op zichzelf worden beschouwd. Het moet worden gekoppeld aan de complementariteit van regio s, aan internationale trends als toenemende integratie in Europa, economische schaalvergroting en specialisatie, het belang van kernregio s die zich met elkaar verbonden weten. Schreeuw Er zal een omslag moeten komen van probleemgeoriënteerde naar ontwikkelingsgeoriënteerde inzet van infrastructuur om ruimtelijk economische ontwikkeling mogelijk te maken. Samen werk maken van een herpositionering van Nederland binnen Europa. Omdat er met de schreeuw om bedrijfsruimte en leefruimte in de Randstad èn de opkomst van nieuwe sterke economieën in Noord-Duitsland, Scandinavië en Oost Europa dwingende redenen zijn hier met een frisse en zake-

5 Jaarcongres VNO-NCW Noord over Noordelijke Ontwikkelingsas Aiesec neemt uitdaging aan Door studenten van Aiesec internationaal platform voor jonge mensen is de handschoen opgepakt contacten te leggen met studenten in Europese universiteitssteden binnen de Hanze-regio. Het jaarcongres VNO-NCW Noord gaf de beslissende zet aan meer internationale contacrichting Noordoost Europa lijke blik naar te kijken. Noord-Nederland is er klaar voor. Want Nederland stopt niet bij Almere. Nederland verliest aansluiting met ontwikkelingen in Noordoost Europa. De heer Trauernicht (Traucon) in gesprek met de heer Ahrens, Geschäftsführer Oldenburgische Industrie- und Handelskammer Wat is de Noordelijke visie? Maarten Janknegt (directeur OneSiemens) in discussie met Wim de Kleuver (KvK Drenthe). ten. Het waren met name studentensteden die zich destijds graag lieten voorstaan op hun Europese oriëntatie. Het is belangrijk dat op verschillende manieren (publiek, privaat, onderwijs etc.) bestaande verbanden opnieuw worden aangehaald nu het economisch tij daartoe bijzondere redenen biedt. Gevraagd: publiek ondernemerschap De missing link tussen de Randstad en Hamburg legt een zware wissel op de nationale en noordelijke economie. Als Nederland niet snel bijstuurt zullen belangrijke economische processen volstrekt voorbij gaan aan ons land. Met name vlak over de Duitse grens worden op dit moment grote investeringen gedaan in de infrastructuur van havens en wegen. Nederland kan hier niet langer onverschillig bij blijven, op straffe van ernstig verlies aan bedrijvigheid. Besturen is meer dan rekenen. Besturen is beslissen op basis van een samenhangende visie en de risico s nemen die daarbij horen. Een snelle verbinding met Noordoost Europa is hoogst noodzakelijk voor het introverte Nederland. Nieuwe economieën kunnen een startmotor zijn voor het Nederlandse bedrijfsleven. Het wordt de hoogste tijd voor een herpositionering van Nederland binnen Europa. Hans Haerkens VNO-NCW Noord zal het momentum van het jaarcongres gebruiken om de boodschap van de noordelijke ontwikkelingsas verder te onderlijnen. De oproep de noordelijke visie scherp neer te zetten aan Haagse bestuurders en beleidsmakers en de Duitse politieke voorhoede zal worden opgepakt. Uiteindelijk zal het zijn vertaling dienen te krijgen in meer business to business contacten tussen marktpartijen aan weerszijden van de grens.

6 Bedrijfsnieuws stand van zaken De nieuwe bedrijfslocatie van het Groninger Wm Veenstra Repro Kantoor Druk in Groningen is op 17 oktober officieel geopend. De onderneming beschikt nu over 3000 vierkante meter bedrijfsruimte. Naast een offsetdrukkerij met veel afwerkmogelijkheden, biedt de printafdeling een specialisatie in kleur op superbreed-formaat (tot 2,5 meter breed) en zwart/wit in grootformaat voor zowel de bouwtechnische sector als posterprint. Erik van t Hof (Wm Veenstra) spreekt tijdens de opening Groothandel Smeding uit Sint Annaparochie heeft branchegenoot Crielaard in Dorst bij Breda overgenomen. Crielaard levert aan horeca, bedrijfsrestaurants en instellingen in de regio Breda. Een deel van de medewerkers komt in dienst van Smeding. Het aantal mensen op de loonlijst komt hiermee op 220. Reïntegratiebedrijf en arbodienstverlener Lelie-Hollander in Drachten is verkozen tot Ondernemer van het Jaar in Friesland. Het publiek gaf de voorkeur aan Vitalis in Drachten, een bedrijf in hulpmiddelen voor mensen met een beperking. Omdat de stemmen staakten, was reglementair het oordeel van de jury doorslaggevend. Op 1 november jl. is HMA Online. Helpdesk voor Mens en Arbeid van start gegaan. Het bedrijf is een nieuwe dochter van Lelie Hollander. is een helpdesk die via en telefoon alle vragen beantwoordt van ondernemers in het mkb op het gebied van personeel. Voor die terreinen waarop Lelie Hollander zelf geen expertise bezit, is men een samenwerking aangegaan met partners, zoals De Haan Advocaten en Notarissen, GIMD bedrijfsmaatschappelijk werk, Mediators Collectief, WE P&O. Distilleerderij Sonnema breidt haar fabriek in Bolsward uit. De uitbreiding is nodig omdat Sonnema de Amerikaanse markt wil betreden. Speciaal voor de enorme Amerikaanse markt liet Sonnema een wodka, een drankje waar de Amerikanen gek op zijn, ontwikkelen. In de wodka zijn de typische Berenburg-kruiden verwerkt. Bedoeling is de Amerikanen voorzichtig te laten wennen aan de typische kruidensmaak. Reclame- marketing- en communicatiebureau Dizain in Groningen heeft haar 10 jarig bestaan gevierd met een groot feest in de Mediacentrale. Staatssecretaris Van Gennip van Economische Zaken heeft 2,3 miljoen toegekend als Uitdagerskrediet (UITDAGER) voor projecten van het Nederlandse midden- en kleinbedrijf. IQ Corporation uit Groningen krijgt hiervan 1 miljoen. Het krediet is bedoeld voor de financiering van innovatieprojecten, die aan de basis staan van snelle en substantiële groei van mkb-ondernemingen. IQ Corporation krijgt het krediet als ondersteuning bij de ontwikkeling van een geneesmiddel voor de behandeling van miltvuur. Philips ontwikkelcentrum voor huishoudelijke apparatuur verhuist definitief van Hoogeveen naar Drachten. Hierdoor komen er in Drachten 200 banen bij. Alle medewerkers uit Hoogeveen mogen mee naar de nieuwe locatie. Met het vertrek van het centrum verdwijnt in Hoogeveen de laatste Philips-vestiging. In Drachten werden al scheerapparaten ontwikkeld maar daar komen nu onder andere stofzuigers, frituurpannen, koffiezetapparaten en toastapparaten bij. Om het ontwikkelcentrum te huisvesten, gaat Philips een nieuw bedrijfspand bouwen op industrieterrein De Haven. Medio 2008 moet dat klaar zijn. De NAM kan in januari 2007 het eerste gas uit de Waddenzee gaan winnen. De poging van Vogelbescherming Nederland om het begin van de gaswinning tegen te houden, is mislukt omdat de Raad van State het verzoek afwees. Metaalbedrijf SMST in Franeker heeft een miljoenenorder binnengehaald. Het gaat om de grootste order in het bestaan van het Friese bedrijf. SMST gaat voor de Amerikaanse boormaatschappij Frontier Drilling een bestaand schip uitrusten met een systeem om boorpijpen te installeren. Dit is nodig om olie en gas te kunnen winnen. SMST zag het aantal werknemers in twee jaar tijd verdubbelen tot vijftig man. De omzet stijgt dit jaar vermoedelijk van 4,5 miljoen naar 8 miljoen euro. De vestigingen van transportonderneming Vos Logistics in Veendam en Surhuisterveen worden samengevoegd. Vos Logistics heeft 5000 werknemers en 45 vestigingen in acht Europese landen. Koninklijke Friesland Foods N.V. investeert een bedrag van 17 miljoen euro in de bouw van een nieuwe zuivelfabriek in Phu Ly in de noordelijke Vietnamese provincie Ha Nam. In januari 2008 moet de fabriek operationeel zijn. De bouw van een tweede productielocatie is noodzakelijk gezien de snelle groei van de verkoop van de zuivelproducten van Friesland Foods in Vietnam. Dutch Lady behoort tot de bekendste merken in Vietnam en de afzet van zuivelproducten groeit per jaar met zo n 25 procent. Friesland Foods belevert in Vietnam zo n verkooppunten vanuit drie distributiecentra. Er zijn vijf verkoopkantoren. Bij Friesland Foods Dutch Lady Vietnam werken personen. Als gevolg van de uitbreiding zal het aantal medewerkers toenemen met 225 personen. De voetbalvereniging GVAV-Rapiditas en uitvaartverzorger- en verzekeraar Algemeen Belang, beide uit Groningen, zijn een 3-jarige sponsorovereenkomst aangegaan. Algemeen Belang garandeert GVAV een jaarlijks sponsorbedrag en een percentage op basis van nieuw af te sluiten verzekeringspolissen bij haar leden. 6

7 Het kantoor van de GIBO Groep in Leeuwarden is verhuisd naar de Wirdumerpoort aan de Oostergoweg 1B te Leeuwarden. Deze locatie wordt tijdelijk betrokken, totdat de nieuwbouw op het Businesspark ten westen van de stad aan de Balthasar Beckerwei in 2007 gereed is. De binnenstad van Leeuwarden is een nieuw bedrijf rijker; op donderdag 5 oktober heeft Noorderlicht haar deuren geopend. Noorderlicht is een exclusieve verlichtingsspeciaalzaak en is gevestigd aan de Voorstreek. Recentelijk is de geheel vernieuwde website van De Friesland Zorgverzekeraar (www.defriesland.nl) live gegaan. De Friesland Zorgverzekeraar is tevens een van de vier genomineerden voor de CRM Award De Friesland heeft haar nominatie te danken aan de aandacht die besteed wordt aan klantvriendelijk werken en de centrale rol die de consument/verzekerde in het doen en denken van de organisatie inneemt. In totaal waren elf organisaties voor de prijs geselecteerd. Naast De Friesland zijn ook ING Mid Corporates, Robeco Direct en Wehkamp genomineerd. De prijs wordt uitgereikt op 16 november a.s. in Amersfoort. Huhtamaki Protective Packaging uit Franeker produceert sinds kort een bloementray voor verpakkingsbedrijf Zwapak. In opdracht van bloembollenbedrijf Terra Nigra, is gezamenlijk een verpakkingsconcept ontwikkeld ten behoeve van een onlangs nieuw geïntroduceerde mini Gerbera, met de naam Gerrondo. Huhtamaki Protective Packaging heeft een 3-dimensionale verpakking ontwikkeld waarbij schade tijdens verpakken en transport wordt geminimaliseerd. Door afwezigheid van scherpe randen wordt snij-schade voorkomen terwijl de bloemen afzonderlijk in een speciaal vormgegeven cup optimaal worden beschermd. De afmetingen van de nieuw ontwikkelde verpakking, met 20 bloemen per tray, zijn afgestemd op gebruik van standaard veiling transport omverpakkingen en waarborgen een optimale presentatie. Sinds september is Bureau Result in Groningen van start gegaan. Result adviseert en ondersteunt bij ontstane knelpunten in organisaties. Zij kan zorgdragen voor implementatie van efficiency verbeteringen op een commerciele afdeling. Tevens kan zij fungeren als opvang van tijdelijke en/of langdurig afwezigheid van een accountmanager. Zie ook Op 1 januari 2007 gaat Dolmans Landscaping Noord operationeel van start. Het nieuwe groenbedrijf is een joint venture van Dolmans Landscaping Group uit het Limburgse Bunde en wsw-bedrijf Alescon Tuin en Landschap uit Hoogeveen. Dolmans Landscaping Noord is het eerste groenbedrijf van Nederland dat commerciële bedrijfsvoering en sociale werkvoorziening op dergelijke schaal combineert. De heren Janssen, Akkerman en Bruins Slot (Alescon) Het kuurcentrum Fontana Nieuweschans heeft wederom de titel Netherlands Leading Spa Resort ontvangen van de World Travel Awards. Dit is het derde opeenvolgende jaar dat het kuurcentrum in Nieuweschans deze prijs in de wacht sleept. De World Travel Awards kent jaarlijks prijzen toe aan diverse takken van de mondiale reisindustrie. De toekenning van de prijzen geschiedt o.a. door middel van enquêtering onder reisorganisaties en reizigers wereldwijd. Zo wordt op grond van persoonlijke ervaringen bepaald wie de beste is per categorie en per land. Voor de categorie Netherlands Leading Spa Resort waren o.a. Thermae 2000 in Valkenburg, het Kurhaus in Scheveningen en Chateau St. Gerlach genomineerd. Het Leeuwarder bedrijf Prodist Software bestaat dit jaar 10 jaar. In 1996 werd Prodist opgericht door Jan, Auke en Kor van der Meulen. Het calculatieprogramma Precal dat destijds voor met name de kleinere drukkerijen was ontwikkeld, is inmiddels uitgegroeid naar een volwaardig ERPsysteem. De laboratoriumactiviteiten en de medewerkers van het lab. van het Delfzicht Ziekenhuis in Delfzijl worden overgenomen door het in Groningen gevestigde LabNoord. Het Universitair Medisch Centrum Groningen (UMCG) spant zich in om een Europees top-instituut voor fundamenteel wetenschappelijk onderzoek naar ouder worden in Groningen gevestigd te krijgen. Met de komst van een dergelijk instituut is een investering gemoeid van circa 100 miljoen euro. De jury van Dé Jonge Ondernemersprijs van het Noorden (JOP) heeft de drie finalisten bekend gemaakt. Degenen die op 21 november in Assen om deze prestigieuze prijs gaan strijden zijn: Alertec Uitzendbureau BV (Wartena), Canvas Company (Burum) en Via Drupsteen BV (Sneek). Op 30 oktober vierde het Groningen Congresbureau haar 10-jarig jubileum te Groningen. Het GCB is als een gezamenlijk initiatief van de gemeente Groningen, de provincie Groningen, de RUG en Koninklijke Horeca Noord destijds van start gegaan. Tien jaar later kan met gepast enthousiasme worden vastgesteld dat dankzij de inzet van het GCB de regio gastheer heeft kunnen zijn van vele honderden internationale congressen, symposia en zakelijke bijeenkomsten. Een hartelijke felicitatie is op zijn plaats aan de voorzitter en directeur van de stichting: de heren Gerard Wilbrink en Jaap Westerhuijs.

8 Twee fabrieken koop je Kartonfabrieken in Hoogezand-Sappemeer verkocht aan managementteam Kartonfabrikant Kappa Graphic Board in Hoogezand en Sappemeer is verkocht aan het zittende managementteam. Samen met investeringsmaatschappij H2 Equity uit Amsterdam is een nieuw bedrijf met een nieuwe naam ontstaan. En dat voelt goed aldus directeur, en mede-eigenaar, Kees van Zijderveld van Eska Graphic Board. Kees van Zijderveld is een veelzijdig ondernemer. Oorspronkelijk gestart in de oliewereld, kwam hij in 1986 terecht in de verpakkingsindustrie in Eerbeek. Na een aantal jaren werd hij gevraagd naar Polen te gaan om daar activiteiten in de golfkarton op te zetten. Geen gemakkelijke vraag. Begin jaren negentig was het nog écht pionieren in Polen. Toen er drie grote bedrijven stonden, kwam Van Zijderveld terug naar Nederland. Naar Hoogeveen en Nieuwe Pekela wel te verstaan. Om vervolgens na drie jaar te vertrekken naar Graphic Board in Sappemeer waarvan hij nu mede-eigenaar geworden is. Binnen het concern Smurfit-Kappa was men verrast door de uitspraak van Van Zijderveld. Twee grafisch-karton fabrieken die bovendien wereldmarktleider zijn, koop je niet zomaar even. Toch geeft Van Zijderveld aan dat hij geen weerstand uit het concern heeft ondervonden. Er was sprake van enig ongeloof, zeker, maar van weerstand heb ik nooit iets gemerkt. Integendeel. Bij gelijke voorwaarden was men ons goed gezind. Vanzelfsprekend is de aankoop van Eska Graphic Board niet over één nacht ijs gegaan. Het hele managementteam van zes personen is uiteindelijk ingestapt. En, zowel de OR als de vakbeweging hebben zich heel constructief opgesteld. Uiteindelijk heeft zich een heel traject afgespeeld waarbij de wens om het bedrijf te kunnen kopen Uitgangspunt is geweest. Het kopen van een bedrijf is wel een proces dat heel anders is dan ons normale werk. Daarom hebben we als MT direct een adviseur in de arm genomen. Nieuwe eigenaren, grote plannen De verzelfstandiging van de kartonindustrie in Hoogezand en Sappemeer is niet helemaal zelf gekozen. Het was een dwingende voorwaarde van de Europese Commissie alvorens toestemming te geven voor de fusie tussen Kappa en Smurfit. De markt van karton voor boekomslagen, orders en legpuzzels zou anders te zeer worden beheerst door deze bedrijven. Er was zogezegd geen ontkomen aan. Toen dat duidelijk werd, heb ik direct aangegeven dat ik geïnteresseerd was in een management buy-out. Aan het woord is Kees van Zijderveld. Kees van Zijderveld (2e van rechts) met zijn managementteam

9 niet zo maar even Luchtfoto fabriek Hoogezand Waarom ga je als directeur binnen een goed lopend concern de risico s van een buy-out eigenlijk aan? Om meerdere redenen. Omdat ik dit een prachtig bedrijf vind. Omdat ik toekomst zie, vertrouwen heb en denk dat we met dit bedrijf nog goed geld kunnen verdienen. Maar ook omdat ik me verantwoordelijk voel. Luchtfoto fabriek Sappemeer Kijk, we zijn wereld marktleider in onze branche. We leveren aan 85 landen en hebben zelf kantoren in de Verenigde Staten, Engeland, Duitsland, Frankrijk, Italië, Spanje en Singapore. Dan gaat het dus ook ergens over. Nu we geen onderdeel meer uitmaken van het moederconcern, zijn we ineens geen groot bedrijf meer, maar een klein bedrijf dat toevallig wel marktleider is. Een klein bedrijf kan snel beslissen, snel handelen. Dat geeft ons een buitengewoon groot voordeel ten opzichte van onze concurrenten. Natuurlijk betekent het ook een stuk verlies van veiligheid. Voor bijvoorbeeld ons personeel. Binnen het concern was alles goed geregeld op het gebied van pensioenen en cao s. Maar ook op het gebied van financiën. Tegelijkertijd zie je dat het vertrouwen dat het managementteam met de aankoop van het bedrijf heeft laten zien, een positief effect op het personeel heeft gehad. Als de directie er zoveel toekomst in ziet en zoveel vertrouwen heeft, dan krijg je ook vertrouwen terug. En loyaliteit. Daarom hebben we ook direct een nieuwe CAO afgesloten. Een meerjarige CAO wel te verstaan. En dat is nogal uniek voor dit bedrijf. Daarmee probeer je ook weer een stukje veiligheid aan de mensen te bieden. Ze weten op middellange termijn waar ze aan toe zijn. Dat hoort ook. U hebt het wel getroffen. De ondernemingsraad, de vakbeweging, financiers; uw hele omgeving is als het ware stuwend geweest. Dat moet erg hebben geholpen. Dat is correct. Alle partijen waren vóór deze constructie. Steunden ons in onze ambitie om het bedrijf vanuit het concern een zelfstandige positie te geven. Dat doet je niet alleen als directeur, als ondernemer, maar ook als mens heel goed. Schept het ook niet heel veel verwachtingen bij al die partijen? Ja toch wel. Ik realiseer me dat dat zo is. Als iedereen zo stimulerend is heb je het gevoel dat je ontzettend veel verwachtingswaarde in te lossen hebt. Toch heb ik daar geen slapeloze nachten over. Sterker nog, ik heb er alle vertrouwen in dat we dit bedrijf een prachtig mooie toekomst kunnen geven. Het voelt gewoon heel goed! Akke Groenewoud

10 Energiek Ondernemen in het noorden Energie staat al langere tijd in het brandpunt van de actualiteit. Aan de ene kant hebben de energie intensieve bedrijven in het noorden nog steeds hoge nood door de alsmaar stijgende energieprijzen. Aan de andere kant biedt energie Noord-Nederland veel kansen voor duurzame economische ontwikkeling en kostenbesparingen. Tijdens het seminar Energiek Ondernemen staat dit laatste centraal. De kansen en mogelijkheden voor (mkb) ondernemers op het gebied van energiemanagement. De markt voor energie is open. Ondernemers kunnen gas en elektriciteit inkopen waar ze maar willen en, als ze dat handig doen, geld besparen. Dat klinkt interessant en lucratief, maar in de praktijk blijkt dat veel ondernemers nog weinig kaas gegeten hebben van de veranderingen in de energiewereld. En daarmee dus ook kansen laten liggen. Ook blijken ze nog te weinig te weten van alternatieve energieoplossingen, duurzame energiebronnen en technologische ontwikkelingen. Begrijpelijk, want er gebeurt van alles en nog wat in energieland, terwijl de eigen bedrijfsvoering al aandacht genoeg vraagt. Bovendien kent het Noorden haar eigen energieproblematiek èn uitdagingen op het gebied van energiebesparing. Een gemiste kans.?! Dáár doen wij iets aan! Samen met Essent, GasTerra, Pentascope en de Rijksuniversiteit Groningen ondersteunt VNO-NCW Noord het congres over de actuele energieagenda voor het noordelijke bedrijfsleven. In korte voordrachten, workshops en interactieve sessies krijgt u informatie van microcentrales tot mobiliteit, van investeringssubsidies tot maatschappelijk verantwoord ondernemen. Met als doel u kennis en vooral praktische hulpmiddelen aan te reiken voor een optimaal energiebeleid in uw bedrijf. Onder het motto: energiek ondernemen! Jan-Willem Lobeek Heeft u belangstelling? Ga naar voor het programma en de sprekers. U kunt zich opgeven via de site. Dagvoorzitter : Aize Bouma Datum : woensdag 22 november 2006 Plaats : Martiniplaza Groningen Kosten : 125,- (voor de gehele dag, incl. lunch) Geef uw credit management een stevige basis. Laat ons uw vorderingen kosteloos incasseren! Sluyter Incasso Incasseren met meerwaarde Sluyter Incasso is onderdeel van Sluyter Advocaten te Assen 10

11 Investeer in ondernemerschap! Do s en Don ts van informal investment Wellicht dat u belegt in aandelen of handelt in opties. Spannend maar u heeft zelf weinig invloed op het te behalen resultaat. Investeren in een startend bedrijf is dan wellicht een optie waar u wel uw energie, kennis en ervaring in kwijt kunt. U wordt dan een informal investor of business angel. Tijdens de bijeenkomst Investeren in ondernemerschap werden de do s en don ts van informal investment uit de doeken gedaan. Een informal investor investeert in een bedrijf. Veelal zijn het (oud-) ondernemers die tussen de en euro willen investeren. Niet alleen voor het rendement, maar ook om hun ervaring en netwerk te delen. Daar staat wel iets tegenover: ze zijn mede-ondernemer en hebben een aandelenbelang in het bedrijf en daarmee het recht verworven zich te bemoeien met de bedrijfsvoering en de strategie. Voor ondernemers die een bedrijf willen starten maar niet (geheel) gefinancierd worden door de bank of genoeg eigen vermogen hebben, biedt risicokapitaal een oplossing. Informal investment is een voorbeeld van risicokapitaal. Waar moet een ondernemer op letten als hij zich op de risicokapitaalmarkt begeeft? Iedereen maakt fouten Startende ondernemers maken fouten. Op zich geeft dit niet. Iedereen maakt fouten. Maar een gewaarschuwd mens telt voor twee. Waar moet je als ondernemer op letten als je in gesprek bent met een investeerder. Weet wat je wilt. Zorg ervoor dat je in een korte tijd helder en duidelijk je bedrijfsplan kan uitleggen en kan vertellen wat je de investeerder vraagt en ook belangrijk te bieden hebt. Eis niet te veel en wees bereid te delen. Investeerders zijn niet bereid om voor heel veel geld een heel klein aandelenkapitaal te verkrijgen. Zorg voor een goede balans tussen gevraagd kapitaal en uit te geven aandelen. Wees realistisch. Zorg voor realistische rendementsprognoses. Een investeerder doorziet meteen de onrealistische prognoses. Zorg er daarom voor dat er geen hockeystick modellen naar voren komen. Niet iedereen zal een TomTom worden en naar de beurs gaan. En u weet ongetwijfeld ook dat TomTom er lang over heeft gedaan om uiteindelijk een beursnotering te krijgen. Zorg voor heldere afspraken met de investeerder en kom die afspraken ook na. Wed niet op 1 paard. Er zijn meer investeerders. Denk eraan dat een investeerder wel graag wil investeren, maar niet perse hoeft te investeren. Unique Selling Point Natuurlijk komen niet alle bedrijven en hun ondernemers in aanmerking voor risicokapitaal. Welke ondernemingen zijn nu interessant voor een informal investor. Ondernemingen met een duidelijk onderscheidend vermogen. Een unique selling point geeft een concurrentievoordeel. Een onderneming die niet alleen inkomensvormend is maar een ook kapitaalvormend. Na verloop van tijd moet er sprake zijn van waardecreatie. Ondernemingen die inspelen op veranderingen in de markt en wet- en regelgeving. Kortom, ondernemingen die weten te profiteren van trends en veranderingen. Bedrijven met een kapitaalvraag lager dan Hogere kapitaalvragen komen vaak terecht in de categorie Venture Capitalists. Het komt wel eens voor dat enkele investeerders tezamen investeren, maar ga daar niet van uit. Netwerken Voor investeerders zijn er een aantal manieren om in contact te komen met innovatieve ondernemingen. Open een website met de mededeling dat je investeert in innovatief ondernemerschap en de aanmeldingen stromen binnen. Maar u bent niet voor niets informal investor. Vele investeerders sluiten zich daarom aan bij netwerken. Op die manier blijven ze anoniem en hoeven zij zelf geen businessplannen te scannen. Dat wordt gedaan door de netwerk initiator. De Maxwell Group is een organisatie die dergelijke netwerken opzet en initieert. Bij hen komen per jaar zo n 200 plannen binnen van ondernemers die kapitaal zoeken. Deze worden gescreend en uit de stapel blijven zo n twintig plannen over welke gepresenteerd kunnen gaan worden aan de informal circles welke de Maxwell Group opgezet heeft. Tijdens deze bijeenkomsten presenteren de starters zich en kunnen de informals vragen stellen. Elke informal besluit vervolgens voor zichzelf of en hoe men wil participeren. Of niet. Het is een manier om als informal de betere plannen onder ogen te krijgen en tevens een manier om ervaringen met collega informals uit te wisselen. Maxwell Group De workshop tijdens de bijeenkomst werd gegeven door de Maxwell Group. Kruislaan SM Amsterdam Contactpersoon: Linda Froon Peter Buurman 11

12 Water als Friese ondernemers te gast in Woudagemaal De Kaderrichtlijn Water (KRW) bepaalt dat elke (significante) achteruitgang in de waterkwaliteit moet worden voorkomen. Ook als de economie groeit en de bevolking toeneemt. Het bedrijfsleven is bang voor een aanzienlijke lastenverzwaring en voor relatief kostbare maatregelen. De inzet van VNO-NCW is en blijft dat negatieve gevolgen van de KRW voor het bedrijfsleven worden voorkomen. VNO-NCW Friesland was te gast bij het Wetterskip Fryslân om te praten over de gevolgen van de KRW. En om te vernemen hoe de uitvoering van de kaderrichtlijn op een voor het bedrijfsleven acceptabele manier kan plaatsvinden. Dijkgraaf Paul van Erkelens aan het woord Rondleiding door het Woudagemaal Angst De nieuwe Europese regels voor het verbeteren van de kwaliteit van oppervlaktewater en grondwater kunnen grote gevolgen hebben voor de Nederlandse economie. De Nederlandse overheid lijkt echter weinig aandacht te hebben voor de economische gevolgen van de nieuwe Kaderrichtlijn Water voor het Nederlandse bedrijfsleven. Ook het Centraal Planbureau (CPB) vreest dat de nieuwe richtlijn grote nadelige consequenties kan hebben voor de economie. De richtlijn, die eind 2000 door de Europese ministers is aangenomen, schrijft voor dat de chemische en ecologische kwaliteit van grond- en oppervlaktewater in de hele Europese Unie in 2015 goed moet zijn. Volgens het CPB heeft Nederland onderschat wat dat betekent, omdat de kosten van het terugdringen van de milieubelasting in een dichtbevolkt land als Nederland veel hoger zijn dan elders. Het is merkwaardig om als land de invoering van een richtlijn te onderschrijven zonder dat duidelijk is wat de economische gevolgen zullen zijn en wie die gevolgen vooral zullen moeten dragen. Het CPB vindt dat de nieuwe richtlijn in Nederland op een minimale manier moet worden ingevuld. Dat wil zeggen dat de mogelijkheden van fasering in tijd en het kunnen stellen van lagere doelen volledig worden benut. Dat kán, want er zijn voor EU-lidstaten mogelijkheden om oppervlaktewateren als kunstmatig aan te wijzen. Daardoor gelden minder strenge normen dan voor natuurlijk of sterk veranderd water. Met een goed verhaal in Brussel, kan het behalen van sommige doelstellingen worden uitgesteld tot 2021 of Dat betekent dat Nederland voorlopig zou moeten streven naar minimale normen en naar afwijkingen naar beneden. Concrete aanbevelingen 1. Het principe van geen achteruitgang mag geen rem zijn voor economische groei. 2. Beleidsdoelstelling en normering moeten realistisch en haalbaar zijn, zowel in kwalitatief als financieel opzicht. 3. Het aantal waterlichamen dient te worden beperkt. Het is verstandig ze vooral aan te wijzen als kunstmatig en sterk veranderend. 4. Fasering benutten: schuif doelen op naar 2021 en Deze ruimte wordt door de EU geboden. 5. Level playing field bewaken omwille van concurrentiepositie. Braafste jongetje van de klas De Nederlandse overheid probeert richtlijnen onmiddellijk te vertalen in regelgeving. Dit geldt ook voor de KRW. Verstandiger zou in dit geval zijn om een gevoel te ontwikkelen voor maatschappelijke processen. Mensen weten vaak heel goed wat het beste is voor hun eigen leefen werkomgeving. Bedrijven zouden écht moeten meepraten over de manier waarop normen gehaald kunnen worden. En als het niet mogelijk is een bepaalde norm te halen, laten we dat dan ook eerlijk constateren. Wellicht is dan ook een tijdelijke overschrijding van de normen een gegeven waarmee te leven valt. Er dient een goede balans te zijn tussen economie en ecologie. Dat betekent dat er een redelijke bijdrage van het bedrijfsleven mag worden gevraagd, maar dat de draagkracht van het bedrijfsleven niet moet worden overbelast of overschat. Risico s voor de BV Nederland Natuurlijk hebben bedrijven belang bij schoon water. Het bedrijfsleven spant zich 12

13 vestigingsfactor al jaren in om de waterkwaliteit te verbeteren. Er is in het verleden al veel bereikt op het gebied van fosfaat terugdringing, maar de verwachting is dat dit niet voldoende zal zijn.de gevolgen van de KRW voor Nederlandse ondernemingen vooral zullen liggen in verdergaande eisen om de uitstoot van fosfaten terug te dringen. Milieubelangen en de economische belangen van bedrijven dienen echter wel in evenwicht te blijven. Vooral het principe van stand still (geen verdere chemische of ecologische achteruitgang van de waterkwaliteit, referentiejaar 2000) dat straks waarschijnlijk voor alle Nederlandse oppervlaktewateren gaat gelden, is aanleiding voor zorgen. Daarmee zou vrijwel elke economische ontwikkeling in de kiem kunnen worden gesmoord. De kwaliteit van het Nederlandse oppervlaktewater is de laatste 25 jaar sterk verbeterd. Dat maakt het nog aanvullend Mooiste watermonument van Friesland verbeteren van die kwaliteit extra lastig. Zeg maar rustig dat het verbeteren van de laatste 10% gigantische kosten met zich mee zal brengen aldus Sigrid Verweij, secretaris milieu bij VNO-NCW, te gast in het Woudagemaal. De stevige en complexe materie van de Kaderrichtlijn Water werd besproken in het mooiste en meest imponerende monument dat we op het gebied van waterbeheer in Friesland kennen; het Woudagemaal in Lemmer. Paul van Erkelens, dijkgraaf in Friesland, vertelde over de Friese waterhuishouding en de toekomst die hij voor het Friese Wetterskip ziet. Van deze toekomst maakt de KRW een actueel onderdeel uit. Sigrid Verweij, milieu secretaris bij VNO-NCW Den Haag, gaf haar visie op de gevolgen van de Kaderrichlijn Water voor ondernemend Nederland. Boeiende materie in een boeiende omgeving. Uitzonderlijk De Nederlandse industrie heeft veel bereikt. Aanvullende inspanningen zijn vanuit de KRW echter onvermijdelijk. Zoveel is wel duidelijk. De Nederlandse situatie is daarnaast ook nog eens uitzonderlijk in de EU. Door de hoge bevolkingsdichtheid en de delta ligging is het extra moeilijk om de waterkwaliteit te verbeteren. Helemaal als we bedenken dat veel voor de hand liggende maatregelen al zijn getroffen.het laaghangende fruit is zogezegd al geplukt. Daardoor stagneert de verbetering nu. Het is belangrijk dat Nederland goed nadenkt over de, alles behalve vrijblijvende, resultaatsverplichting die we aangaan. Achteraf in Brussel aankloppen met de mededeling dat het allemaal niet is gelukt, is geen optie. Voor ondernemers staat de kosteneffectiviteit van de te nemen maatregelen centraal. Een goede waterkwaliteit tegen acceptabele kosten. Akke Groenewoud Meer informatie: water Decembernota 2005 en

14 Actualiteiten k o r t Provincie Groningen investeert in Lofar De provincie Groningen steekt zestigduizend euro in het Drentse Lofar-project. In het kader van dit project worden in een gebied van 350 vierkante kilometer sensoren neergezet, die via een glasvezelkabel aan elkaar verbonden worden.op die manier ontstaat de grootste telescoop ter wereld. De informatie van de sensoren wordt verwerkt in de supercomputer van de Rijksuniversiteit Groningen. Dankzij Lofar kan het Noorden tot hét kenniscentrum van de wereld worden op het gebied van sensortechnologie uitgroeien. Hoogewerff-Fonds verhuist naar Groningen De Stichting Hoogewerff-Fonds gaat voortaan in Groningen onderzoek doen naar duurzame chemie. De stichting was jarenlang gezeteld in Delft, maar verhuist nu naar het Noorden om daar het onderzoek naar blauwe elektriciteit uit rivierwater, chemische producten en energiedragers voort te zetten. De stichting heeft de bijzondere leerstoel duurzame chemische technologie verplaatst van de TU Delft naar de Faculteit der Wiskunde en Natuurwetenschappen van de Rijksuniversiteit Groningen (RuG). De leerstoel wordt ondergebracht bij het Institute for Technology and Management. De Stichting Hoogewerff-Fonds werd in 1917 door prof. dr. S. Hoogewerff opgericht met als doel de bevordering van het chemisch-technologisch onderzoek in Nederland. Tender Innovatief Ondernemerschap provincie Drenthe van start De provincie Drenthe heeft de Kamer van Koophandel Drenthe gevraagd als promotor van de tender innovatief ondernemerschap. Het gaat daarbij om ,- voor mkb, onderwijs en toerisme. De regeling richt zich op starters, bestaande mkb-bedrijven en onderwijs- en kennisinstellingen. Zij kunnen een subsidie krijgen voor projecten die een bijdrage leveren aan de werkgelegenheid, economische structuur, kwaliteit, dynamiek en leefbaarheid van de provincie. De hoogte van de subsidie voor innovatieve projectvoorstellen is maximaal 50% van de subsidiabele kosten met een maximumbedrag van De tender loopt van 13 december 2006 tot 1 maart Groningen sneller naar werk Vanaf 13 november werken het Centrum voor Werk en Inkomen (CWI), de dienst Sociale Zaken en Werk (SOZAWE) en (een klein deel van) het UWV samen vanuit een nieuwe publieksruimte in het gebouw van SOZAWE aan de Eendrachtskade. De drie organisaties vormen daar dan een bedrijfsverzamelgebouw onder de naam WERKPLEIN. Centraal in de samenwerking van CWI, UWV en SOZAWE staat een betere dienstverlening aan de klant. Dit betekent onder andere dat de klant in de toekomst maar één keer zijn gegevens hoeft door te geven, dat er één intakegesprek plaats vindt en dat alles rond Werk en Inkomen op één plek te vinden en te regelen is. De deelnemende organisaties hebben allen hetzelfde doel: de klant zo snel mogelijk naar werk begeleiden. Sensor Expo Noord Op 22 november organiseert de Investerings- en Ontwikkelingsmaatschappij voor Noord-Nederland (N.V. NOM) de SENSOR EXPO NOORD, een grote manifestatie rondom sensortechnologie, in het Cicero Kenniscentrum te Assen. Sensortechnologie gaat de wereld veranderen en biedt nieuwe kansen voor de industrie, dienstverlening en publieke sector. In Noord-Nederland is met Astron, en inmiddels ook met andere bedrijven en kennisinstellingen, de kiem gelegd om wereldwijd in deze groeimarkt een vooraanstaande positie in te nemen. Niet voor niks is sensortechnologie bestempeld als één van de meest kansrijke technologieën voor Noord-Nederland. Gedurende de gehele dag worden de lezingen en workshops ondersteund door demonstraties van bedrijven en kennisinstellingen, die laten zien dat Noord-Nederland een vooraanstaande rol speelt op diverse toepassingsgebieden van sensortechnologie. Op kunt u alle informatie vinden over de manifestatie en kunt u zich aanmelden. Handtekeningenactie voor baanverlenging Groningen Airport Eelde De Stichting Vrienden van Groningen Airport Eelde is een handtekeningenactie gestart om een bijdrage te leveren aan de realisatie van de baanverlenging. De actie gaat van start onder de naam 2500 voor Een toepasselijke doelstelling, omdat de nieuwe baan van de luchthaven zal worden verlengd naar 2500 meter. De eerste 2500 handtekeningen zullen in elk geval worden aangeboden aan de directie van de luchthaven als extra steunbetuiging. Met de handtekeningen hopen de Vrienden een duidelijk signaal af te geven aan de Raad van State. Voorstanders kunnen een handtekening zetten via het formulier op of in de terminal van de luchthaven. Gebrek aan vrouwen in top kost bedrijfsleven miljoenen Er zijn te weinig vrouwen in de top van het bedrijfsleven. Daar waren alle sprekers en alle aanwezigen het snel over eens tijdens het symposium Women in Business dat op 18 oktober 2006 in Martiniplaza werd gehouden. Het symposium, mede georganiseerd door het noordelijke zakenblad Entrepreneur, werd bezocht door enkele honderden belangstellenden, waaronder ongeveer 25 procent mannen. Onder de aanwezigen waren ook veel vrouwen met een eigen bedrijf. De topman van accountantskantoor Price Watershouse Coopers, Jos Nijhuis, rekende voor dat het gebrek aan vrouwen alleen al zijn eigen bedrijf jaarlijks vele miljoenen kost. Nederland staat op de tiende plaats in de Europese top-15 van landen met meeste werkende vrouwen. Diversiteit in de top, dus met inbreng van zowel mannen als vrouwen is van groot belang. Diversiteit is hot. Alleen al in Noord Nederland zijn het afgelopen jaar diverse bijeenkomsten over de positie van vrouwen in het bedrijfsleven georganiseerd. En het gesprek over participatie en doorstroming van vrouwen moet doorgaan. VNO-NCW Noord organiseert daarom, evenals voorgaande jaren, op 7 december 2006 de bijeenkomst Mevrouw, mijne heren.. en op 19 april 2007 de bijeenkomst Geen vrouw te vinden in Noord Nederland? Om vooral in het Noord Nederlandse bedrijfsleven het gesprek over de positie van vrouwelijk talent op de agenda te krijgen en te houden. 14

15 Drie halen, twee betalen Cor Boonstra vertelt Jonge Noordelijke Ondernemers zijn persoonlijke verhaal Op 1 september is Jonge Noordelijke Ondernemers (JNO) van start gegaan. Voor de allereerste JNO bijeenkomst was Cor Boonstra te gast. Het is bijna niet voor te stellen. Een jonge Cor Boonstra die als vertegenwoordiger met een doos droge soep staat te aarzelen voor de deur van een noordelijke supermarkt. Hij vermant zich en weet uiteindelijk toch zijn waren te verkopen. Een ander beeld van de man die de meesten van ons kennen als eindverantwoordelijke bij Sara Lee (Douwe Egberts), Philips en recentelijk als mede-eigenaar van Koop Holding. Het was slechts één van de vele anekdotes die hij zelf vertelde tijdens de bijeenkomst bij Distrivers in Hoogeveen. Je hebt het of je hebt het niet Op ontspannen wijze doorliep hij zijn werkzame leven tot nu. De opkomst en neergang van de SRV-wagens. De invloed van schoensmeer, inlegkruisje en 3 halen, 2 betalen tandpasta verpakkingen op zijn loopbaan. Van zijn strategie bij Philips, het vertrek Roel Pieper, de rol van Jan Timmer, en zijn huidige rol bij Nacap. Over het belang van goede maandelijkse rapportages, van kunst aan de muur, en een eerlijke en open bedrijfscultuur. Advies Zijn lessen voor de meer dan 35 jonge ondernemers en managers: ondernemer ben Rondleiding bij Distrivers JNO, iets voor jou? Ben je zelf onder de 40 en zit je met specifieke vragen over je werk en je mogelijkheden? Vragen die een relatie hebben met leeftijd, ervaring, je positie in het bedrijf en je de toekomst-verwachtingen? JNO is een aparte afdeling binnen VNO-NCW Noord voor ondernemers en managers zoals jij. Het doel van JNO is kennis uit te wisselen en een netwerk te zijn om vragen te stellen en ervaringen te delen. Dit gebeurt door het organiseren van informatieve en informele bijeenkomsten. Heb je belangstelling voor JNO? Geef je op bij Bas van Mierlo. Een JNObestuurslid neemt vervolgens contract met je op. Cor Boonstra aan het woord je. Dat heb je of je hebt het niet. Stop onmiddellijk verliesgevende zaken als er geen strategie of uitzicht op groei is. Heb aandacht voor de mensen op de werkvloer, zij moeten allemaal uitvoeren wat anderen hebben bedacht. Wijze lessen van een bijzondere en succesvolle noordelijke ondernemer, en genoeg stof om over na te praten. Bas van Mierlo 15

16 Vijftig jaar Vorm Martini in Groningen Interieurbouwer Vorm Martini in Groningen bestaat 50 jaar. De laatste zeven jaar is het bedrijf onder de bezielende leiding van het echtpaar De Geus uitgegroeid tot een belangrijke speler. Reden genoeg voor een interview met onderneemster Renate de Geus. Vorm Martini is een interieurbouwer met als specialisme retailinterieurs. Het bedrijf bestaat uit een afdeling retaildesign waar een aantal inhuisarchitecten werkzaam zijn. Verder is er Vorm Martini interieurbouw die zich met uitvoering van interieurs bezig houdt. Renate, hoe lang ben je zelf al actief in het bedrijf? Mijn man en ik hebben Vorm Martini in november 1999 gekocht. Eerder hebben wij bij concurrerende bedrijven gewerkt. Onze droom was een eigen bedrijf met design en productie. Dit hebben wij bij Vorm Martini gevonden. Onze taken zijn goed verdeeld. Mijn man is algemeen directeur en ik ben commercieel directeur. Wat zijn de projecten in het noorden waar we jullie van kennen? Voorbeelden van onze werkzaamheden in Noord Nederland zijn spraakmakende modezaken: Fashion & Trends Rinsma te Gorredijk (Retailjaarprijs 2004), Fosbury Mode te Assen (Retailjaarprijs 2002). In de projectenwereld bijvoorbeeld de Euroborg Horeca en Skyboxen, Rabobank Financieel Centrum te Groningen, De Koperen Hoogte te Nieuwleusen en Hanos te Groningen. En tenslotte, niet te vergeten de horeca van V&D zoals La Place, Le Café en Mangerie. Kijk je naar de totale omzet van Vorm Martini, dan behalen we zo n 10 % van onze omzet in het noorden. Dus we zijn ook heel actief in de rest van het land. Ondanks veel klanten in het hele land blijven jullie in het noorden. Waarom? Locatie is niet zo n groot probleem omdat veel vooraf word geproduceerd. De inrichtingen worden door onze landelijke contacten met lokaal personeel geplaatst. Dat betekent dus misschien wat extra transportkosten. Wij creëren met onze toegevoegde waarde van design veel bijkomende zaken die eventuele extra kosten van transport laten wegvallen. De stad Groningen heeft ook nog een goede no-nonsens-aanpak imago, iets wat wij als Vorm Martini ook graag laten zien. Jullie werken met gespecialiseerde vakmensen. Zijn die gemakkelijk te krijgen? Wat doen jullie er aan om die te vinden en te houden? Toen wij Vorm Martini overnamen was de gemiddelde leeftijd 54. Daar moet je op den duur wat aan doen. Ook het vak van meubelmaker is een uitstervend ras. Vorm Martini heeft gekozen voor het opleiden van jonge mensen. Zo hebben we met andere lokale partijen SPINN opgericht. Een samenwerkingsverband van lokale bedrijven, de landelijke brancheorganisatie CBM en het Noorderpoortcollege. Vorm Martini is in iedere geval mede daardoor in staat geweest om jonge vakmensen op te leiden en aan zich te binden. De gemiddelde leeftijd is tevens drastisch teruggebracht en is nu zelfs onder de 40 jaar. Je ben actief lid bij VNO-NCW Noord. Je bent sinds kort bestuurslid bij de Kamer van Koophandel Groningen. Hoe bevalt dat? Ik heb de eerste bestuursvergaderingen met interesse gevolgd. Er gebeurt op dit moment veel bij de Kamers van Koophandel nu ze bezig zijn te fuseren naar één Noordelijke Kamer. Ik zit met veel interesse in dit bestuur. Ik ken natuurlijk uit mijn activiteiten bij VNO-NCW Noord een groot aantal collega ondernemers. Ik bezoek regelmatig de bijeenkomsten van VNO-NCW Noord. Het zijn interessante onderwerpen die een ondernemer aanspreken. Renate de Geus Hoe zien de volgende 50 jaar van Vorm Martini er uit? In 50 jaar zit je als consument voor een beeldscherm en gaat shoppen via de computer. Je bouwt virtueel je eigen winkelinterieur. Is dit het toekomstbeeld? Grapje? Wij geloven juist niet in dat grapje. De consument wil zich vermaken en is bereid daar iets voor te doen. Wij als retail interieurbouwer moeten dat vermaak creëren met onze aanpak van retailconcepten. Wij zien dan ook omzetten sterk stijgen als winkelcentra investeren in hun omgeving en outlets. Vorm Martini zal zich verder verdiepen in consumentengedrag op het gebied van winkels en horeca. Tevens zal het maken van onze producten op meerdere marnieren plaatsvinden. Zoals eigen productie, samenwerking met collega-bedrijven en lage loonelanden voor seriematige productie. Vorm Martini verplicht zich een toegevoegde waarde te zijn voor haar opdrachtgevers en zal dat blijven doen. Peter Buurman 16

17 Delfzijl kan weer een beetje ademhalen Belangrijke toezeggingen van kabinet voor stroomcontracten Het protest tegen de torenhoge energieprijzen van de medewerkers van Aldel en Akzo Nobel ondersteund door FNV, CNV, provinciebestuur Groningen en VNO-NCW Noord in Den Haag ligt nog vers in het geheugen. Kamerbreed was er veel bijval. Eindelijk gloort er hoop. VNO-NCW Noord is verheugd over de toezeggingen van het kabinet lange termijn stroomcontracten ter hand te nemen. Het lijdt geen twijfel dat de concurrentiepositie van de energie-intensieve industrie onder druk staat. De elektriciteitskosten zijn in Nederland zijn fors hoger dan in landen als Frankrijk, België en Duitsland. De oorzaak is bekend: Nederland heeft veel dure gasgestookte stroomcentrales; in de omringende landen staan veel goedkope kolen- en kerncentrales. De overheid heeft na tien maanden aangegeven te zullen zorgen voor flankerend beleid. Deze toezegging vormt de basis om de uitwerking van de peperdure energiecontracten ter hand te nemen. VNO-NCW Noord is verheugd over de toezeggingen van het kabinet om lange termijn stroomcontracten voor internationaal concurrerende energie intensieve bedrijven mogelijk te maken en spreekt van een doorbraak. Maatwerk Voor top-9 bedrijven als Akzo Nobel, Aldel, Corus en Kollo (deelnemers consortium) stond en staat er erg veel op het spel. Maar ook voor de nummers 10 tot en met 99 zijn de belangen erg groot. Ook voor deze laatste groep zal gewerkt moeten worden aan een maatwerk oplossing vindt VNO-NCW Noord. Te denken valt aan bedrijven in Emmen, Harlingen, Groningen, Hoogezand, Veendam en de energieintensieve tuinbouw. Het consortium van energie-intensieve bedrijven vindt de bereidheid van de Rijksoverheid tot ondersteuning een belangrijke toezegging. Wat houdt deze bereidheid in? Voor een overgangsperiode is de overheid bereid om de deelnemende bedrijven van het consortium te faciliteren bij een op te zetten garantiefonds. De overheid biedt het consortium ook aan om te faciliteren bij een stroomcontract voor levering uit Duitsland. Met betrekking tot de gevraagde zekerheid ten aanzien van het CO2 emissiebeleid na 2012 is de Nederlandse overheid bereid tot een inspanningsverplichting om middels aanpassing van de EU richtlijn een equivalent van 80% van de emissierechten voor de nieuw te bouwen kolencentrale voor een periode van 10 jaar te verstrekken. Nationaal belang Het Consortium onderzoekt de mogelijkheid om leveringscontracten voor elektriciteit te sluiten tegen een internationaal concurrerende prijs met een looptijd van twintig jaar. Onder leiding van voormalig Corus-bestuursvoorzitter Fokko van Duyne is gewerkt aan een oplossing. Voor bedrijven die ernstig worden bedreigd in hun concurrentiepositie door de relatief hoge elektriciteitskosten in vergelijking Consortiumpartijen Het betreft Pechiney Nederland NV, Akzo Nobel Energy BV, Aluminium Delfzijl BV, Corus Staal BV, Dow Benelux BV, Koninklijke DSM NV, SABIC Petrochemicals BV, Kollo Silicon Carbide BV en Zinifex Budel BV. Deze bedrijven onderscheiden zich door de grote omvang en regelmaat van hun elektriciteitsafname in de vorm van zogeheten base-loadcontracten, en de wijze waarop zij op het hoogspanningsnet zijn aangesloten. met concurrenten. Al langere tijd valt deze internationale vergelijking in ernstige mate uit in het nadeel van de Nederlandse industrie. Gegeven het feit dat al deze bedrijven op internationale markten opereren, is het voor hen een voortdurende zorg dat zij kunnen beschikken over elektriciteit tegen een internationaal concurrerende prijs. Zij vormen een belangrijk deel van de in Nederland gevestigde industrie en zijn als zodanig van groot belang voor de economie en de buitenlandse handel. Doorbraak VNO-NCW Noord is verheugd over de toezeggingen van het kabinet om lange termijn stroomcontracten voor internationaal concurrerende energie intensieve bedrijven mogelijk te maken. De gedane toezeggingen moeten nu een concrete juridische uitwerking krijgen zodat de eindonderhandelingen met leveranciers op korte termijn succesvol kunnen worden afgerond. VNO- NCW en VNO-NCW Noord hebben vele malen gewezen op de ongelijke concurrentiepositie van internationaal concurrerende energie-intensieve bedrijven in Nederland. VNO-NCW Noord verwacht dat nu de basis is gelegd om binnen afzienbare tijd de concurrentie achterstand ongedaan te maken. Hans Haerkens 17

18 Hoeveel noorden komt er in de Tweede Kamer? Binnenkort mogen we weer naar de stembus. Mogen we stemmen op de naam van de man of vrouw die onze belangen het best dient. Een mooi moment om terug te kijken naar de afgelopen vier jaar, waarin de politiek veel aandacht had voor de ondernemersagenda. Samen met Roland Kortenhorst uit Joure, oud-ondernemer en destijds ook lid van VNO-NCW Noord, blikken we terug. Kortenhorst heeft twintig jaar in de Noordelijke scheepsbouw gewerkt (onder andere bij een CIG-dochter, in het kantoor met de ketting eroverheen aan de Groninger ringweg) voordat ze hem vier jaar geleden vroegen voor de Tweede Kamer. Een plotselinge wending in zijn loopbaan. Kortenhorst daar zélf over: Ik schrok me wild. Wat moet ik daar? Laat mij lekker in het bedrijfsleven blijven. Toch bleef het knagen. Democratie is een eer. En met het belangrijkste argument van degene die mij vroeg was ik het gewoon eens. Er zitten te weinig praktijk-ondernemers in de politiek! bouw een netwerkplatform op! Kortenhorst pakte het idee graag op en Industriepoort, mede door VNO-NCW gesponsord, werd een niet meer weg te denken ontmoetingsplaats tussen politiek en industrie. Draagvlak en erkenning groeide en inmiddels is Industrie een permanent punt op de Haagse politieke agenda. Dat was ook voor het Noorden relevant: met de door een motie Kortenhorst ingezette TROS-subsidie, als antwoord op de buitenlandse concurrentievervalsing. Aanvaarding van deze motie heeft belangrijk bijgedragen aan de nu uitermate succesvolle scheepsbouw, die destijds zware tijden doormaakte. Die korte en snelle lijnen werken gewoon. Hoe dacht je anders dat Joop zo perfect kon afstemmen voor de Waddengas-gelden, of dat ik het spel kon spelen rondom inééns de rotonde Joure volop de kaart? geeft Kortenhorst enthousiast aan. Ik hoop dat we die korte lijnen ná de verkiezingen voort kunnen zetten. Ook voor het noordelijk belang. Volgens mij gaat dat ook wel goed komen met de nieuwe lijsten. Als ik dan zie dat mijn partner in de strijd voor de SAR (reddingshelikopters vanuit Leeuwarden), Lutz Jacobi, op de PvdA-lijst staat komt dat wel goed! En als we dan ook nog eens leren van de Limburgers, die al hun regiokandidaten met gerichte voorkeurstemmen in de Kamer neerzetten gaat het helemaal mooi, want dan staan we stuk voor stuk gewoon stérker in onze fracties! Hans Haerkens Onwetendheid 23 Mei 2002 was de eerste dag dat Kortenhorst zijn directiestoel inruilde voor een Kamerzetel. Dat was wennen. In het begin was het eigenlijk één grote desillusie. Ik dácht in de beleidskeuken van ook mijn wereld, de industrie, te komen. Maar het was een en al onwetendheid over de prachtige én krachtige Nederlandse industrie. Maar ik merkte ook dat veel van mijn collega s dat ook nauwelijks anders kónden weten. Want vrijwel niemand had een techniek- of industrie achtergrond. Allemaal heel oprechte en hard werkende mensen, maar de meesten ex-onderwijs, ex-ambtenaar of ex-diensten. Industrie Toen ik met een aantal bevriende ondernemers en collega s een serie lezingen over industrie organiseerde bleek gelukkig ook die ándere eigenschap van de gemiddelde politicus: willen luisteren en open staan voor argumenten. Mijn fractiegenoot Joop Atsma deed daarop de suggestie: Maak er een steeds terugkerende ontmoeting van; Hét noordelijk overleg Wat voor een aandachtsveld als Industrie geldt, speelt natuurlijk ook voor andere voor het Noorden belangrijke domeinen. Zoals Pieken in de Delta wel liet zien zijn Noordelijke belangen lang niet altijd dezelfde als landelijke. Wat ik ook vrij snel merkte was dat de noordelijke spelers nogal eens slecht wisten wat er precies op de Haagse agenda stond. En omgekeerd. De afstand was soms best groot, viel me op. Vanuit die constatering namen vervolgens Roland Kortenhorst en Joop Atsma het initiatief tot wat nu heet hét noordelijk overleg. Een regelmatig gehouden overleg tussen noordelijke Kamerleden, VNO-NCW Noord en noordelijke gedeputeerden. Dat werkt prima, vooral in afstemming van wie doet wat. Ook de snelle verbinding met het Noorden is veelvuldig onderwerp van gesprek. Alle fracties doen in dit overleg mee: Jacques Tichelaar en Piet Straub, beiden PvdA en de VVD-ers Pieter Hofstra en Janneke Snijder-Hazelhoff zijn vaste deelnemers. Ronald Kortenhorst 18

19 Nedmag haalt het beste naar boven VNO-NCW Groningen op bezoek bij jarig zoutbedrijf In 2006 bestaat Nedmag 25 jaar. Al een kwart eeuw halen ze in Borgeren Tripscompagnie magnesiumhoudend zout naar boven voor industriële toepassingen. Op de locatie aan de Billitonweg in Veendam wordt dit zout verwerkt tot doodgebrande magnesiumoxide en tot calciumchloride. Produkten die moeiteloos hun weg vinden in uiteenlopende markten als veevoeders en textiel. Nedmag Industries Mining & Manufacturing B.V. is de grootste producent van doodgebrande synthetische magnesiumoxide (DBM) ter wereld. Veelzijdige produkten Voor de niet scheikundigen onder ons, de produkten van Nedmag worden op veel verschillende manieren gebruikt. Magnesiumoxide wordt voornamelijk toegepast in vuurvaste stenen voor het bekleden van cement- en staalovens. Magnesiumhydroxide wordt voornamelijk toegepast als milieuvriendelijk neutralisatiemiddel bij de behandeling van industrieel afvalwater en zwavelhoudende rookgassen. Magnesiumchloride wordt in diverse toepassingen gebruikt, o.a. in de productie van magnesium metaal, als strooizout, als additief in veevoeder, bij de productie van suiker, in de textielindustrie en in speciale magnesiumchloride cement vloeren. Calciumchloride wordt o.a. ingezet als boorvloeistof bij de winning van olie en gas, als toevoeging aan beton. We kennen het middel vooral van de bestrijding van gladheid. Grote investeringen In een tijd dat de industrie in de provincie Groningen het moeilijk heeft, had Nedmag in 2005 en 2006 een goed jaar. De vooruitzichten voor 2007 zijn prima. Dit vertaalt zich in uitbreidingen van de productiecapaciteit. Sinds het begin van de negentiger jaren wordt gewerkt aan een geleidelijke uitbreiding van de productiecapaciteit voor magnesiumoxide. De oorspronkelijke ton is inmiddels uitgebreid tot ton, met het plan verder te groeien tot circa ton per jaar in De calciumchloride jaarproductie wordt geleidelijk verhoogd naar ton in 2006 en mogelijk naar ton in de volgende jaren. Dit betekent dat Nedmag in Veendam voor dertig miljoen euro gaat investeren. Het proces van de uitbreiding gaat vijf jaar duren. De verwachting is dat er tien extra mensen aan de slag kunnen bij Nedmag. Duidelijk kwam naar voren dat Nedmag het zorgvuldig omgaan met milieuaspecten, overheden en omgeving cruciaal voor het voortbestaan van het bedrijf beschouwt. Tevens is veiligheid zeer belangrijk voor de 160 mensen in vaste dienst bij het bedrijf. Regio van groot belang Naast de hoogwaardige kwaliteit van de producten is de uitstekende logistieke positie aan de Bilitonweg in Veendam een essentiële factor. Het stelt Nedmag in staat zijn producten naar vrijwel alle landen in de wereld te exporteren over de weg, per spoor of over het water. Een wereldwijde speler met een belangrijke regionale functie. Dat blijkt uit het feit dat van de omzet van 80 miljoen er zo n 50 miljoen neerslaat in de regio. Tevens zijn er honderden lokale bedrijven direct of indirect bij Nedmag betrokken wat zorgt voor veel werkgelegenheid in de regio. Kortom, Nedmag haalt het beste naar boven voor Noord-Nederland. Peter Buurman 19

20 Ontbijten met Leden vinden netwerken belangrijk. In dit verenigingsjaar hebben wij de mogelijkheden uitgebreid door Netwerk Ontbijtsessies te houden. Een informele manier om met andere leden kennis te maken. Op 19, 20 en 27 september zijn de eerste drie gehouden. De formule slaat aan. Een aantal deelnemers stelt zich aan u voor... Inplacement Marieke Heikens Postma, HR Consultant Inplacement, meer dan 15 jaar specialist in detachering en werving & selectie in de functiegebieden: Secretarieel Facilitair Financieel Management. Wij plaatsen de juiste persoon in de organisatie van MBO tot academisch niveau in de zakelijke dienstverlening, industrie, (semi)overheid en instellingen. Daarmee heeft Inplacement kennis in huis van een verscheidenheid aan organisaties, culturen en functies en levert Inplacement voor u het gewenste resultaat: professioneel, integer en met waarde voor allen. Afier Accountants + Bedrijfsadviseurs Erik-Jan Kreuze, Accountant Ondanks vele inspanningen wordt ondernemen en zeker ook de samenwerking met de accountant voor de grote (controleplichtige) ondernemingen steeds zakelijker. Misschien wel onpersoonlijker. Juist in die tijdsgeest kiest Afier voor het motto mensen voor cijfers. Vooral om onze menselijk maat aan te geven. En in de afgelopen enthousiaste twee jaar hebben wij gemerkt dat diverse echt grote ondernemingen deze menselijk maat bij Afier hebben gevonden. Wij weten beter wat er bij uw bedrijf gebeurd dan een accountant die zich éénmaal per jaar komt voorstellen. f.a.x. Translations b.v. Hans Oorebeek, directeur De prima verzorgde ontbijtsessie van VNO- NCW Noord was een prima gelegenheid om als ondernemers onder elkaar over ons vak te vertellen. f.a.x. Translations b.v. is een full-service vertaalbureau. Wij kunnen snel en vakkundig vertalingen en tolkdiensten voor u verzorgen op allerlei vakgebieden en in en uit alle talen. Of het nu gaat om een juridisch contract, een zakelijke brief, uw website of een technische handleiding: wij vertalen uw teksten aan de hand van uw specifieke eisen voor uw internationale communicatie. Actemium consultants & engineers Harm Woortmeijer, business unit manager Als plant integrator biedt Actemium de industrie oplossingen voor alle stadia van de levenscyclus van een installatie. Daarvoor hebben we de disciplines, specialismen en bewezen competenties in huis. Voor advies, (re)design, engineering, realisatie of planmatig onderhoud. Actemium werkt voor een breed scala aan branches binnen en buiten Nederland vanuit business units in Veendam, Zwolle en Veghel. Tijdens deze zeer gevarieerde projecten bouwden we diepe en brede kennis op, die we graag delen in een netwerk van collega ondernemers. MKunstvormen Jelly Timmer, beeldend kunstenares MKunstvormen in KLEUR - LIJN - en WOORD. Zo heb ik mij gepresenteerd tijdens het ontbijt. Mijn werk is zeer divers en dat uitleggen in drie minuten lukt niet. Daarom meteen ter plekke de documentatie uitgereikt om er een beeld bij te geven. Mijn uitgangspunt is grensverleggend bezig zijn. Seriematig werken heeft de voorkeur. Een constante factor in mijn werk: KLEUR-RIJK Kleurrijk was ook dit ontbijt. Aanrader! Kunstverkoop - Kunstverhuur (eigen werk) - Opdrachten - Relatiegeschenken - Gedichten - Giclees. Noordelijke Hogeschool Leeuwarden Marij Staps-Verschuuren, directeur Economie en Management U heeft vragen aan de consument waarop u snel een antwoord wilt. Vraaghetdevries.nl helpt u graag én snel het antwoord te vinden. Enerzijds maakt het studenten vertrouwt met onderzoek in de beroepspraktijk maar is er vooral ook voor het Friese MKB en instellingen om in korte tijd antwoord te krijgen op concrete vragen. Denk hierbij aan opiniepeilingen, naamsbekendheid, consumentgedrag, bezoekfrequenties, etc. Studenten ondervragen panelleden in hun directe omgeving over uw vraag. Binnen twee weken ontvangt u de resultaten. Het panel staat garant voor een respons van minstens 1200 Friezen. Dit is een van de vele mogelijkheden die het kenniscentrum Economie & Management van de NHL u biedt. TC&T Training Patty Ament-Gelderman, directeur Communicatiefouten hebben soms grote gevolgen. In de dagelijkse communicatie gaat soms veel mis: een mislukt gesprek, een vergadering die onnodig uitloopt of een hufterige brief. Er ontstaan misverstanden die tot verwarring en ergernissen kunnen leiden. Wij trainen en coachen mensen in o.a. gespreksvoering en geven schrijftrainingen. Als de communicatie goed is, zowel intern als extern, dan verlopen de zaken beter en vaak ook veiliger. Laten zien wat je doet is belangrijk en een netwerkontbijt is daarvoor een uitstekende gelegenheid. 20

Topsectoren. Hoe & Waarom

Topsectoren. Hoe & Waarom Topsectoren Hoe & Waarom 1 Index Waarom de topsectorenaanpak? 3 Wat is het internationale belang? 4 Hoe werken de topsectoren samen? 5 Wat is de rol voor het MKB in de topsectoren? 6 Wat is de rol van

Nadere informatie

SNN namens SNN Verzonden: donderdag 21 mei 2015 15:17 Aan:

SNN <communicatie=snn.eu@mail203.atl81.rsgsv.net> namens SNN <communicatie@snn.eu> Verzonden: donderdag 21 mei 2015 15:17 Aan: Rienks, Diane Van: SNN namens SNN Verzonden: donderdag 21 mei 2015 15:17 Aan: Statengriffie provinsje Fryslân Onderwerp: Waar verdient

Nadere informatie

Exportmonitor 2011. Het noordelijke bedrijfsleven wordt steeds internationaler

Exportmonitor 2011. Het noordelijke bedrijfsleven wordt steeds internationaler Exportmonitor 2011 Het noordelijke bedrijfsleven wordt steeds internationaler Uit de Exportmonitor 2011 blijkt dat het noordelijk bedrijfsleven steeds meer aansluiting vindt bij de wereldeconomie. De Exportmonitor

Nadere informatie

Subsidiëring Investerings- en Ontwikkelingsmaatschappij voor Noord-Nederland ten behoeve van de Drentse Participatie Maatschappij

Subsidiëring Investerings- en Ontwikkelingsmaatschappij voor Noord-Nederland ten behoeve van de Drentse Participatie Maatschappij 2004-98 Subsidiëring Investerings- en Ontwikkelingsmaatschappij voor Noord-Nederland ten behoeve van de Drentse Participatie Maatschappij Voorgestelde behandeling: - Statencommissie Bestuur, Financiën

Nadere informatie

Kansen van Regiomarketing voor Zuidoost Drenthe

Kansen van Regiomarketing voor Zuidoost Drenthe Kansen van Regiomarketing voor Zuidoost Drenthe Derde Kamer Bijeenkomst De regio weer op de kaart Hotel Van der Valk, Nieuw Amsterdam, 21 september 2006 Prof.dr. P.H. Pellenbarg Faculteit der Ruimtelijke

Nadere informatie

Convenant Metropoolregio Amsterdam, FNV Finance, kennisinstellingen en cluster Financiële en Zakelijke Dienstverlening

Convenant Metropoolregio Amsterdam, FNV Finance, kennisinstellingen en cluster Financiële en Zakelijke Dienstverlening Convenant Metropoolregio Amsterdam, FNV Finance, kennisinstellingen en cluster Financiële en Zakelijke Dienstverlening Aanleiding Op 10 februari 2014 heeft, onder leiding van burgemeester Van der Laan,

Nadere informatie

Ideeën Plannen. Het is tijd voor de NOM! Ambities

Ideeën Plannen. Het is tijd voor de NOM! Ambities I N V E S T E R E N I N O N T W I K K E L I N G Ideeën Plannen Het is tijd voor de NOM! Ambities Missie De NOM is de permanente katalysator van economische ontwikkeling in Noord-Nederland. Dit is niet

Nadere informatie

GRENSOVERSCHRIJDENDE SAMENWERKING

GRENSOVERSCHRIJDENDE SAMENWERKING GRENSOVERSCHRIJDENDE SAMENWERKING Groningen, 13 mei 2011 Huis De Beurs, Groningen Donderdag 27 juni 2013 Eems Dollard Regio (EDR) Op 28 februari 1977 opgericht en vanaf 1997 openbaar lichaam. 100 leden

Nadere informatie

Duurzaam ondernemen met de Rabobank.

Duurzaam ondernemen met de Rabobank. Duurzaam ondernemen met de Rabobank. Ron Droste, commercieel directeur. Rabobank Den Haag en omgeving Rabobank en duurzaamheid Coöperatieve organisatievorm Klant- en maatschappelijk belang als uitgangspunt

Nadere informatie

Nieuwe kansen in roerige tijden!

Nieuwe kansen in roerige tijden! Nieuwe kansen in roerige tijden! Nieuwe klanten? Omzet vergroten? Winstgevendheid vergroten? Samen de regio en het MKB versterken? Banken verstrekken steeds moeilijker werkkapitaal. Het risico van ondernemers

Nadere informatie

HOE EEN ACCOUNTANT ZIJN DNA VERANDERT

HOE EEN ACCOUNTANT ZIJN DNA VERANDERT Exact Online CASE STUDY HOE EEN ACCOUNTANT ZIJN DNA VERANDERT www.exactonline.nl 2 EXACT ONLINE CASE STUDY ACCOUNTANCY HOE EEN ACCOUNTANT ZIJN DNA VERANDERT En daarna dat van ondernemers Onze branche staat

Nadere informatie

SUCCES 6.000 AMBITIEUZE ONDERNEMERS EN DGA S, 1.000.000 ZAKELIJKE LEZERS 313.000 DECISION MAKERS. ONTMOET BEREIK 2 7, 2 8 E N 2 9 M A A R T 2 0 0 7

SUCCES 6.000 AMBITIEUZE ONDERNEMERS EN DGA S, 1.000.000 ZAKELIJKE LEZERS 313.000 DECISION MAKERS. ONTMOET BEREIK 2 7, 2 8 E N 2 9 M A A R T 2 0 0 7 W E E K VA N D E O N D E R N E M E R 2 0 0 7 2 7, 2 8 E N 2 9 M A A R T 2 0 0 7 JAARBEURS UTRECHT SUCCES ONTMOET 6.0 6. 6.000 AMBITIEUZE ONDERNEMERS EN DGA S, BEREIK 00 1.000.000 ZAKELIJKE LEZERS EN 313

Nadere informatie

De ambtenaar als ambassadeur aan de slag met social business Door: Jochem Koole

De ambtenaar als ambassadeur aan de slag met social business Door: Jochem Koole De ambtenaar als ambassadeur aan de slag met social business Door: Jochem Koole Sociale media hebben individuen meer macht gegeven. De wereldwijde beschikbaarheid van gratis online netwerken, zoals Facebook,

Nadere informatie

Growth Capital Fund BV

Growth Capital Fund BV Growth Capital Fund BV Groei en ondernemen zijn onlosmakelijk met elkaar verbonden. Groeibedrijven vormen een belangrijke aanjager van de economie. Sommige bedrijven groeien spectaculair, anderen laten

Nadere informatie

Ik ben als bestuurder in deze provincie bijzonder geïnteresseerd in de kansen van nieuwe energie voor onze kenniseconomie.

Ik ben als bestuurder in deze provincie bijzonder geïnteresseerd in de kansen van nieuwe energie voor onze kenniseconomie. Welkomstwoord van Jan Franssen, Commissaris van de Koningin in Zuid-Holland, bij het Lustrumcongres 'Geothermal Heat is Cool' van het Platform Geothermie, Den Haag, 24 oktober 2012 ---------------------------------------------------------------------------------

Nadere informatie

Dames en heren, 1 DVHN, 9 september 2015.

Dames en heren, 1 DVHN, 9 september 2015. Toespraak commissaris van de Koning Max van den Berg, opening bijeenkomst Klantengroep Samenwerking Noord (Holland Web Week), Groningen, 16 september 2015 Dames en heren, Goed nieuws is geen nieuws, zeggen

Nadere informatie

Geld Vrijmaken voor Ondernemers

Geld Vrijmaken voor Ondernemers Masterclass Geld Vrijmaken voor Ondernemers Het zijn turbulente tijden voor ondernemers. Een interessante Overname, een tijdelijke dip in de omzet, opzetten van nieuwe business, overal is geld voor nodig.

Nadere informatie

Sámen werken aan. Voor gemeenten en MKB. erduurzaming

Sámen werken aan. Voor gemeenten en MKB. erduurzaming Sámen werken aan verduurzaming Voor gemeenten en MKB erduurzaming Sámen werken aan verduurzaming Voor gemeenten en MKB Gemeenten hebben forse ambities op het gebied van duurzaamheid, innovatie en lokale

Nadere informatie

CASE STUDY MDM LEERT KLANTEN ZELF VISSEN

CASE STUDY MDM LEERT KLANTEN ZELF VISSEN Exact Online CASE STUDY MDM LEERT KLANTEN ZELF VISSEN www.exactonline.nl 2 EXACT ONLINE CASE STUDY ACCOUNTANCY MDM LEERT KLANTEN ZELF VISSEN MDM accountants & belastingadviseurs uit Den Haag is hard op

Nadere informatie

CASE STUDY JOANKNECHT & VAN ZELST DENKT VOORUIT

CASE STUDY JOANKNECHT & VAN ZELST DENKT VOORUIT Exact Online CASE STUDY JOANKNECHT & VAN ZELST DENKT VOORUIT www.exactonline.nl 2 EXACT ONLINE CASE STUDY ACCOUNTANCY GROEI DOOR PROACTIEF ADVIES Het gaat goed bij Joanknecht & Van Zelst: dit Eindhovens

Nadere informatie

1.1 Bevolkingsontwikkeling 9. 1.2 Bevolkingsopbouw 10. 1.2.1 Vergrijzing 11. 1.3 Migratie 11. 1.4 Samenvatting 12

1.1 Bevolkingsontwikkeling 9. 1.2 Bevolkingsopbouw 10. 1.2.1 Vergrijzing 11. 1.3 Migratie 11. 1.4 Samenvatting 12 inhoudsopgave Samenvatting 3 1. Bevolking 9 1.1 Bevolkingsontwikkeling 9 1.2 Bevolkingsopbouw 10 1.2.1 Vergrijzing 11 1.3 Migratie 11 1.4 Samenvatting 12 2. Ontwikkelingen van de werkloosheid 13 2.1 Ontwikkeling

Nadere informatie

HOE CAPPA ZIJN KLANTEN BETER IS GAAN ADVISEREN

HOE CAPPA ZIJN KLANTEN BETER IS GAAN ADVISEREN Exact Online CASE STUDY HOE CAPPA ZIJN KLANTEN BETER IS GAAN ADVISEREN www.exactonline.nl 2 EXACT ONLINE CASE STUDY ACCOUNTANCY ONDERSCHEIDENDE KWALITEITEN LEIDEN TOT SUCCES VOOR ZOWEL ONDERNEMER ALS ZIJN

Nadere informatie

Buitenlandse investeringen door het MKB

Buitenlandse investeringen door het MKB M00408 Buitenlandse investeringen door het MKB Toenemende investeringen in lagelonenlanden of op kousenvoeten naar buurlanden? Jolanda Hessels Maarten Overweel Zoetermeer, 13 oktober 004 Buitenlandse investeringen

Nadere informatie

Samenwerking. Innovatie. Groei. Bedrijven, kennisinstellingen en overheden voor een krachtige metropoolregio Amsterdam

Samenwerking. Innovatie. Groei. Bedrijven, kennisinstellingen en overheden voor een krachtige metropoolregio Amsterdam Samenwerking. Innovatie. Groei. Bedrijven, kennisinstellingen en overheden voor een krachtige metropoolregio Amsterdam De metropoolregio Amsterdam heeft alles in huis Een krachtige economische regio. Daarvoor

Nadere informatie

Subsidie voor innovatieve projecten. Informatie over het Innovatief Actieprogramma Groningen. provincie groningen

Subsidie voor innovatieve projecten. Informatie over het Innovatief Actieprogramma Groningen. provincie groningen Subsidie voor innovatieve projecten Informatie over het Innovatief Actieprogramma Groningen provincie groningen Subsidie voor innovatieve projecten INFORMATIE OVER HET INNOVATIEF ACTIEPROGRAMMA GRONINGEN

Nadere informatie

Financiering. (Alternatieve) Financiering en Voorwaarden. Financiering - MCN

Financiering. (Alternatieve) Financiering en Voorwaarden. Financiering - MCN Financiering (Alternatieve) Financiering en Voorwaarden Financiering - MCN De kapitaalmarkt in Beweging Toegang tot bancaire financiering meer onder druk Investeerders schuiven op in het gat dat banken

Nadere informatie

Samen sterker in het buitenland met de overheid als partner

Samen sterker in het buitenland met de overheid als partner Internationaal Ondernemen Samen sterker in het buitenland met de overheid als partner In opdracht van het ministerie van Buitenlandse Zaken Partners for International Business Internationaal ondernemen

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2014 2015 21 501-33 Raad voor Vervoer, Telecommunicatie en Energie Nr. 538 BRIEF VAN DE MINISTER VAN ECONOMISCHE ZAKEN Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer

Nadere informatie

Succesvol financieren

Succesvol financieren Informatieblad 06-07-14 Succesvol financieren Het is voor bedrijven nog steeds lastig om geld te lenen bij een bank. Maar u bent tegenwoordig voor een financiering niet meer alleen afhankelijk van de bank.

Nadere informatie

DIT IS VNO-NCW. Lidmaatschap en contributie

DIT IS VNO-NCW. Lidmaatschap en contributie De Europese lobby van vno-ncw richt zich zowel op de Europese spelers in Brussel (Europese Commissie, Europees Parlement) als op de Nederlandse politiek (in Den Haag en via de Permanente Vertegenwoordiging

Nadere informatie

The Netherlands of 2040. www.nl2040.nl

The Netherlands of 2040. www.nl2040.nl The Netherlands of 2040 www.nl2040.nl 1 Tijden veranderen 2 Tijden veranderen 3 Nieuwe CPB scenario studie Vraag Waarmee verdienen we ons brood in 2040? Aanpak Scenario s, geven inzicht in onzekerheid

Nadere informatie

Duurzame mobiliteit binnen het Nordic-Baltic Network. Kansen voor het Nederlandse bedrijfsleven. Nordic-Baltic Network

Duurzame mobiliteit binnen het Nordic-Baltic Network. Kansen voor het Nederlandse bedrijfsleven. Nordic-Baltic Network emarken Estland Finland Letland Litouwen Noorwegen IJsland Zweden Denemarken Estland Finland Letland Litouwen Noorwegen IJsland Zweden France Netherlansds Frankrijk Duurzame mobiliteit binnen het Nordic-Baltic

Nadere informatie

Operationeel Programma EFRO Noord-Nederland

Operationeel Programma EFRO Noord-Nederland Samenvatting Operationeel Programma EFRO Noord-Nederland 2014-2020 Inzet op innovatie en een koolstofarme economie In het Europa van 2020 wil Noord-Nederland zich ontwikkelen en profileren als een regio

Nadere informatie

Speech van commissaris van de koningin Max van den Berg, Symposium LifeLines, Groningen (UMCG), 1 oktober 2012

Speech van commissaris van de koningin Max van den Berg, Symposium LifeLines, Groningen (UMCG), 1 oktober 2012 Speech van commissaris van de koningin Max van den Berg, Symposium LifeLines, Groningen (UMCG), 1 oktober 2012 Dames en heren, [Inleiding] Ik vind het wel leuk, maar ook een beetje spannend. Maar moet

Nadere informatie

Stagnatie zet door op startersmarkt Randstad trekt extra startende ondernemers

Stagnatie zet door op startersmarkt Randstad trekt extra startende ondernemers Starters ING Economisch Bureau Stagnatie zet door op startersmarkt Randstad trekt extra startende ondernemers In het eerste kwartaal van 2012 zijn er circa 39.000 mensen een onderneming gestart, ruim 4%

Nadere informatie

Europese EFRO-subsidies voor innovatie en CO 2 -reductie

Europese EFRO-subsidies voor innovatie en CO 2 -reductie Europese EFRO-subsidies voor innovatie en CO 2 -reductie Europese EFRO-subsidies voor innovatie en CO 2 -reductie Via het Europees Fonds voor Regionale Ontwikkeling (EFRO) stimuleert Europa de regionale

Nadere informatie

Grensoverschrijdende samenwerking

Grensoverschrijdende samenwerking Grensoverschrijdende samenwerking Woensdag 19 september 2012 Groningen, 13 mei 2011 Eems Dollard Regio (EDR) Op 28 februari 1977 opgericht en vanaf 1997 openbaar lichaam. 100 leden (gemeenten, Landkreise,

Nadere informatie

Innoveren in de topsectoren chemie en energie. InnovatieLink biedt MKB ers praktische oplossingen en ondersteuning

Innoveren in de topsectoren chemie en energie. InnovatieLink biedt MKB ers praktische oplossingen en ondersteuning Innoveren in de topsectoren chemie en energie InnovatieLink biedt MKB ers praktische oplossingen en ondersteuning Om innovaties in de topsectoren chemie en energie kansrijker te maken helpt InnovatieLink

Nadere informatie

Gids voor werknemers. Rexel, Building the future together

Gids voor werknemers. Rexel, Building the future together Gids voor werknemers Rexel, Building the future together Editorial Beste collega s, De wereld om ons heen verandert snel en biedt ons nieuwe uitdagingen en kansen. Aan ons de taak om effectievere oplossingen

Nadere informatie

Personeelsvoorziening van de toekomst

Personeelsvoorziening van de toekomst Personeelsvoorziening van de toekomst een transitienetwerk voor Noordoost-Brabant Food & Feed Noordoost-Brabant Wie doet over tien jaar het werk? Waar staat uw bedrijf over tien jaar? De crisis voorbij,

Nadere informatie

Uitnodiging Een decennium duurzaam delen, durven en doen

Uitnodiging Een decennium duurzaam delen, durven en doen Uitnodiging Een decennium duurzaam delen, durven en doen Stadsontwikkeling en -beheer Grond, Economie en Vastgoed Fokke Postma, 058 292 57 96 Programma 10 september 2013 Geachte mevrouw, heer, Op donderdag

Nadere informatie

Actueel. de essentie! Keuzes voor de juiste richting. Dat is. EEN UITGAVE VAN DE JAGER ACCOUNTANCY jaargang 2 I MAART 2011

Actueel. de essentie! Keuzes voor de juiste richting. Dat is. EEN UITGAVE VAN DE JAGER ACCOUNTANCY jaargang 2 I MAART 2011 Actueel EEN UITGAVE VAN DE JAGER ACCOUNTANCY jaargang 2 I MAART 2011 Keuzes voor de juiste richting. Dat is de essentie! De Jager Actueel is een uitgave voor ondernemers. Met dit blad informeren wij u

Nadere informatie

Energy Services heeft nieuws voor u!

Energy Services heeft nieuws voor u! Energy Services heeft nieuws voor u! Mobiele App voor uw Energiezaken Energiebesparende technieken en duurzame energie Nieuwe website, met nog meer informatie Energiebesparing in kantoren, bedrijfshallen

Nadere informatie

kunstliefde Utrechtse kunst &beeldende kunst ruimte voor Aanvulling en reactie op de Cultuurnota Gemeente Utrecht 2013-2016

kunstliefde Utrechtse kunst &beeldende kunst ruimte voor Aanvulling en reactie op de Cultuurnota Gemeente Utrecht 2013-2016 kunstliefde ruimte voor &beeldende kunst Utrechtse kunst Aanvulling en reactie op de Cultuurnota Gemeente Utrecht 2013-2016 Voorwoord; In de cultuurnota 2013-2016 geeft de commissie in haar advies aan

Nadere informatie

wat zijn je kansen? Jij toch ook!? Ik wil later leuk werk! Wist je dat 55% van de jongeren bij het kiezen

wat zijn je kansen? Jij toch ook!? Ik wil later leuk werk! Wist je dat 55% van de jongeren bij het kiezen wat zijn je kansen? Je hebt vast al nagedacht over wat je na de middelbare school wilt gaan doen! Waarschijnlijk ga je nog een opleiding volgen. Maar kun je daarmee straks een baan vinden? Dat gaan we

Nadere informatie

CO2 prestatieladder Actieve Deelname Initiatief 2015

CO2 prestatieladder Actieve Deelname Initiatief 2015 CO2 prestatieladder Actieve Deelname Initiatief 2015 Projectgegevens Opsteller TAJ van Deijzen Versie 2015-1 Status Definitief Datum CO2 verantwoordelijke TAJ van Deijzen 6-8-2015 Directievertegenwoordiger

Nadere informatie

KOETSIER EXECUTIVE SEARCH

KOETSIER EXECUTIVE SEARCH FUNCTIEPROFIEL STEGEMAN Januari 2014 CAMPOFRIO FOOD GROUP ALGEMENE INFORMATIE De basis van het moderne en innovatieve bedrijf Stegeman werd in 1858 gelegd door Johannes Stegeman in Deventer. Zijn slagerij

Nadere informatie

'Maak werk van Vrije tijd in Brabant'

'Maak werk van Vrije tijd in Brabant' 'Maak werk van Vrije tijd in Brabant' OPROEP VANUIT DE VRIJETIJDSSECTOR Opgesteld door: Vrijetijdshuis Brabant, TOP Brabant, Erfgoed Brabant, Leisure Boulevard, NHTV, MKB, BKKC, Stichting Samenwerkende

Nadere informatie

De IVW, daar heb je wat aan!

De IVW, daar heb je wat aan! De IVW, daar heb je wat aan! Samen In Weesp hebben we een unieke samenwerking, waarmee we zaken ook echt voor elkaar krijgen en onze ambities waarmaken. Samen staan we sterk. Cees van Vliet, voorzitter

Nadere informatie

Kansen voor Noord-Drenthe Triple P-monitor: onderzoek naar de duurzaamheid in Tynaarlo en Aa en Hunze.

Kansen voor Noord-Drenthe Triple P-monitor: onderzoek naar de duurzaamheid in Tynaarlo en Aa en Hunze. Kansen voor Noord-Drenthe Triple P-monitor: onderzoek naar de duurzaamheid in Tynaarlo en Aa en Hunze. Rabobank Noord-Drenthe. Een bank met ideeen. www.rabobank.nl/noord-drenthe Triple P-onderzoek Rabobank

Nadere informatie

ScaleUp Dashboard 2015

ScaleUp Dashboard 2015 Rapportage ScaleUp Dashboard 2015 ScaleUp Dashboard 2015 Prof. dr. Justin Jansen Lotte de Vos Rotterdam School of Management Erasmus Centre for Entrepreneurship Conclusies Nederland staat aan de Europese

Nadere informatie

Vivarium 2015: Lucky #7

Vivarium 2015: Lucky #7 Nieuwsbrief nr.1 Maart 2015 Vivarium 2015: Lucky #7 Na de zeer succesvolle terugkeer van Vivarium in 2014, zijn de voorbereiding op de komende editie al weer in volle gang. Wie de gehele historie van Vivarium

Nadere informatie

Optimale zorg tegen lagere kosten. Het ziekenhuis van de toekomst

Optimale zorg tegen lagere kosten. Het ziekenhuis van de toekomst Optimale zorg tegen lagere kosten Het ziekenhuis van de toekomst 1 KIVI NIRIA Jaarcongres Onze visie en waarden Onze visie: Pioniersrol Siemens Energiezuinigheid Onze waarden: Innovatief Innovatief denken

Nadere informatie

KOETSIER EXECUTIVE SEARCH

KOETSIER EXECUTIVE SEARCH FUNCTIEPROFIEL STEGEMAN Oktober 2014 CAMPOFRIO FOOD GROUP ALGEMENE INFORMATIE De basis van het moderne en innovatieve bedrijf Stegeman werd in 1858 gelegd door Johannes Stegeman in Deventer. Zijn slagerij

Nadere informatie

Nr.: 2002-09314/27/A.17, IEE Groningen, 9 juli 2002. : Statenbrief over stand van zaken inzake het Kompasproject Duurzaam Groningen.

Nr.: 2002-09314/27/A.17, IEE Groningen, 9 juli 2002. : Statenbrief over stand van zaken inzake het Kompasproject Duurzaam Groningen. Aan de leden van de Statencommissie Milieu Verkeer en Vervoer en de leden van de Statencommissie Economische Zaken Nr.: 2002-09314/27/A.17, IEE Groningen, 9 juli 2002 Behandeld door : Vries, de, E./W.

Nadere informatie

Curatoren middag 2015

Curatoren middag 2015 Curatoren middag 2015 Alternatieve financieringsvormen Wat zijn de mogelijkheden in het huidige financieringslandschap 11 november 2015 Spreker: Onderwerpen 1. Financieringsbehoefte bedrijfsleven 2. Veranderende

Nadere informatie

Pro-Ondernemer Nieuwsbrief

Pro-Ondernemer Nieuwsbrief Nieuwsbrief Geachte Relatie, Hierbij ontvangt u de eerste nieuwsbrief van. Wij willen u regelmatig algemeen zakelijk nieuws aanbieden en nieuws aangaande onze organisatie. De veranderende economie noodzaakt

Nadere informatie

Products & Solutions for professionals like you

Products & Solutions for professionals like you Products & Solutions for professionals like you FLEXOCLEAN Flexoclean is marktleider op het gebied van professionele reiniging voor de flexografie. Wereldwijd doen we waar we goed in zijn: reinigen, in

Nadere informatie

Minder startende ondernemers

Minder startende ondernemers Starters ING Economisch Bureau Minder startende ondernemers in 2012 Aantal starters loopt in alle provincies terug Dit jaar zijn er tot en met september circa 95.000 mensen een onderneming gestart, ruim

Nadere informatie

MKB-Nederland Noord. Folder Lokale Partners

MKB-Nederland Noord. Folder Lokale Partners MKB-Nederland Noord Folder Lokale Partners Samen haar lokale partners werkt MKB-Nederland aan krachtige en effectieve lobby op lokaal niveau. Dit document legt uit wat het Lokaal Partnerschap precies inhoudt

Nadere informatie

Noord-Nederland en OP EFRO

Noord-Nederland en OP EFRO N o o r d - N e d e r l a n d Noord-Nederland en OP EFRO versterking van de noordelijke economie O P E F R O De afgelopen jaren heeft Noord-Nederland hard gewerkt aan de versterking van haar sociaal economische

Nadere informatie

Gevolgen voor de werkgelegenheid

Gevolgen voor de werkgelegenheid KRACHTIG ADVISEREN BIJ FUSIES EN OVERNAMES Met een divers team van organisatieadviseurs ondersteunen we ondernemingsraden bij het beoordelen van voorgenomen verkoop, fusies en overnames van bedrijven.

Nadere informatie

Gemeente Dronten geeft je de ruimte

Gemeente Dronten geeft je de ruimte Gemeente Dronten en OR hand in hand naar het Nieuwe Werken Gemeente Dronten geeft je de ruimte Door: Martine van Dijk en Robert Berk, A+O fonds gemeenten / Fotografie: Kees Winkelman De gemeente Dronten

Nadere informatie

E V E R B I N D I N G, N I E

E V E R B I N D I N G, N I E innovatie Syntens N I E U W E V E R B I N D I N G, N I E U W E B U S I N E S S Het veld waarin bedrijven opereren is voortdurend in beweging. Om een bedrijf gezond en succesvol te houden, is het belangrijk

Nadere informatie

Een gebouw inrichten. Lesbrief over inrichting en afwerking. Project Topstages www.ontdektechniek.nu

Een gebouw inrichten. Lesbrief over inrichting en afwerking. Project Topstages www.ontdektechniek.nu Een gebouw inrichten Lesbrief over inrichting en afwerking Project Topstages www.ontdektechniek.nu Deel A: Voorbereiding Inleiding Het Mondial College krijgt binnenkort een nieuw gebouw. In dit gebouw

Nadere informatie

De Eik Beheer BV verwerkt internationale documentenstroom met Microsoft Dynamics AX

De Eik Beheer BV verwerkt internationale documentenstroom met Microsoft Dynamics AX De Eik Beheer BV verwerkt internationale documentenstroom met Microsoft Dynamics AX De Eik Beheer BV heeft als motto "Global Strength through Local Presence". Dit motto klinkt door in de IT-omgeving, nu

Nadere informatie

Sociaal ondernemen: innovatief ondernemen met dubbele winst

Sociaal ondernemen: innovatief ondernemen met dubbele winst Sociaal ondernemen: innovatief ondernemen met dubbele winst Conferentie Samen werken aan lokaal ondernemerschap 19 november 2015 Bert Otten Radar Advies Lianne Harrewijn IMK Sociaal ondernemen is in! sociaal

Nadere informatie

09.30 uur LTO Noord Ledendag (besloten) Ruimbaan voor de Drentse boer Kansen voor bedrijfsontwikkeling

09.30 uur LTO Noord Ledendag (besloten) Ruimbaan voor de Drentse boer Kansen voor bedrijfsontwikkeling Programma Dinsdag 16 december Tijd Bedrijf Spreker Onderwerp 12.00 uur TCE GoFour Dhr. Van der Klok Bio Product Processor (BPP) Boerderij van de toekomst 13.00 uur LandRent Mevr. Leeuwerik Pacht en verhuur

Nadere informatie

MKBi-Groeifonds Obligaties

MKBi-Groeifonds Obligaties MKBi-Groeifonds Obligaties Brede kennis en ervaring in zowel de financiële wereld als het ondernemerschap is de basis van het MKBi Groeifonds Geef het mkb de juiste impuls met het MKBi Groeifonds! Meer

Nadere informatie

Een eigen bedrijf is leuk!

Een eigen bedrijf is leuk! M200815 Een eigen bedrijf is leuk! Ervaringen van starters uit de jaren 1998-2000 drs. A. Bruins drs. D. Snel Zoetermeer, december 2008 2 Een eigen bedrijf is leuk! Een eigen bedrijf geeft ondernemers

Nadere informatie

Koopstromen geven een onthutsend beeld van de toekomst Winkels verdwijnen uit kleine en middelgrote kernen

Koopstromen geven een onthutsend beeld van de toekomst Winkels verdwijnen uit kleine en middelgrote kernen Koopstromen geven een onthutsend beeld van de toekomst Winkels verdwijnen uit kleine en middelgrote kernen Op 24 september werden de koopstromen 2015 van Oost- Nederland gepresenteerd door het onderzoeksbureau

Nadere informatie

Daling cafés zet door, maar stagneert

Daling cafés zet door, maar stagneert Cafésector in cijfers Na een zeer forse daling in 2008 en 2009, is het caféaanbod in 2010 slechts met 0,8% gedaald. Absoluut gezien hebben 74 cafés hun deuren gesloten. Dat blijkt uit een analyse van het

Nadere informatie

Markt starters. Trendanalyse. Demografisch. Trendanalyse 14/04/16. 13 april Elles Derrez manager MKB Rabobank Westelijke Mijnstreek.

Markt starters. Trendanalyse. Demografisch. Trendanalyse 14/04/16. 13 april Elles Derrez manager MKB Rabobank Westelijke Mijnstreek. Markt starters Trendanalyse 13 april Elles Derrez manager MKB Rabobank Westelijke Mijnstreek Trendanalyse 2 1 Aantal starters door de jaren Starters per jaar 160.000 140.000 120.000 100.000 80.000 60.000

Nadere informatie

Kansen voor Financiering in de Zaanstreek. 7 december 2015

Kansen voor Financiering in de Zaanstreek. 7 december 2015 Kansen voor Financiering in de Zaanstreek 7 december 2015 Kansen voor Financiering 2 Maar zo kan het ook! 3 Kansen voor Financiering Noord-Holland Gezamenlijk initiatief van Provincie Noord-Holland en

Nadere informatie

Aan het slot van het gesprek zegt Winfryd de Haan: Ik hoop dat we met elkaar een alomvattende visie voor de toekomst ontwikkelen,

Aan het slot van het gesprek zegt Winfryd de Haan: Ik hoop dat we met elkaar een alomvattende visie voor de toekomst ontwikkelen, Tekst: Henk Poker Fotografie: Rien Linthout Rondetafelgesprek Aan het slot van het gesprek zegt Winfryd de Haan: Ik hoop dat we met elkaar een alomvattende visie voor de toekomst ontwikkelen, anders zie

Nadere informatie

Bedrijven willen elkaar opzoeken, overheden faciliteren

Bedrijven willen elkaar opzoeken, overheden faciliteren Bedrijven willen elkaar opzoeken, overheden faciliteren Kempen broedplaats voor grensoverschrijdende samenwerking Meer dan 250 ondernemers, bestuurders en intermediairs uit Nederland en België waren aanwezig

Nadere informatie

Amsterdamse haven en innovatie

Amsterdamse haven en innovatie Amsterdamse haven en innovatie 26 september 2011, Hoge School van Amsterdam Haven Amsterdam is een bedrijf van de gemeente Amsterdam Oostelijke handelskade (huidige situatie) Oostelijke handelskade (oude

Nadere informatie

Gangmakers voor Bussum!

Gangmakers voor Bussum! Met de fusie tussen Bussum, Naarden en Muiden in het vizier en de op handen zijnde Raadsverkiezingen in maart 2014 geeft de Bussumse Ondernemers Vereniging (BOV) met dit pamflet haar visie op de economische

Nadere informatie

Europese EFRO-subsidies voor innovatie en CO 2 -reductie

Europese EFRO-subsidies voor innovatie en CO 2 -reductie Europese EFRO-subsidies voor innovatie en CO 2 -reductie Europese EFRO-subsidies voor innovatie en CO 2 -reductie Via het Europees Fonds voor Regionale Ontwikkeling (EFRO) stimuleert Europa de regionale

Nadere informatie

Slim financieren duurzame energie Afwegingskader bij het kiezen van instrumenten

Slim financieren duurzame energie Afwegingskader bij het kiezen van instrumenten Slim financieren duurzame energie Afwegingskader bij het kiezen van instrumenten voor financiering van duurzame energie 4 Voorwoord Euro s zijn vaak de sleutel om projecten voor de opwekking van duurzame

Nadere informatie

Noord-Nederland REGIONALE MARKTONTWIKKELINGEN KANTORENMARKT. Marktstructuur. Vraag. Aanbod

Noord-Nederland REGIONALE MARKTONTWIKKELINGEN KANTORENMARKT. Marktstructuur. Vraag. Aanbod REGIONALE MARKTONTWIKKELINGEN KANTORENMARKT Noord-Nederland Marktstructuur Voorraad kantoorruimte in Noord-Nederland (*1. m²) 46.787 643 973 1.222 Drenthe Friesland Groningen Overig Nederland De drie noordelijke

Nadere informatie

8 & 9 APRIL TT HALL ASSEN INFORMATIEBROCHURE

8 & 9 APRIL TT HALL ASSEN INFORMATIEBROCHURE 8 & 9 APRIL 2014 TT HALL ASSEN INFORMATIEBROCHURE 2014 Netwerken in een sterke regio! Samenwerken, netwerken en op de hoogte zijn van elkaars kennis en kunde is belangrijker dan ooit. Dit besef leeft sterk

Nadere informatie

pilootprojecten (deel 1) Oost-Vlaanderen

pilootprojecten (deel 1) Oost-Vlaanderen pilootprojecten (deel 1) Oost-Vlaanderen dhr. Arne Oosthuyse projectcoördinator Voka - Kamer van Koophandel O-Vl. VON-sessie: Allochtoon ondernemerschap in Vlaanderen Donderdag 9 juni 2011 Huis van de

Nadere informatie

Nieuwsbrief P8. Inhoud. Start van 2014. Nummer 1, janari 2014. Ondernemend Paprika

Nieuwsbrief P8. Inhoud. Start van 2014. Nummer 1, janari 2014. Ondernemend Paprika Nummer 1, janari 2014 Inhoud Inleiding Thijs Jasperse: Start van 2014 1-2 Bureaus presenteren hun ideeën voor Colourfultaste campagne 2014-2017 3 Kom in de Kas 3 Afrikaanse Fruitmot 4 Belangrijkste resultaten

Nadere informatie

Wij bieden de top in laboratorium personeel. Boundless in laboratory staffing

Wij bieden de top in laboratorium personeel. Boundless in laboratory staffing Wij bieden de top in laboratorium personeel Boundless in laboratory staffing Ons profiel International specialist in laboratory staffing ScientiQ Staffing is een dynamisch en innoverend bedrijf, gespecialiseerd

Nadere informatie

Urgenda ESCo-project. Peter Odermatt

Urgenda ESCo-project. Peter Odermatt Urgenda ESCo-project Peter Odermatt Inleiding Ambitie Urgenda: Vergroten energie efficiency in NL Beter benutting hernieuwbare energie potentieel in NL Verkennen onder welke voorwaarden ESCo s een bijdrage

Nadere informatie

Ondernemingsfinanciering

Ondernemingsfinanciering Een beknopt overzicht van de financieringsmogelijkheden die de overheid u kan bieden. Ondernemingsfinanciering Introductie Als ondernemer moet u snel en eenvoudig kunnen zien hoe de overheid kan helpen

Nadere informatie

Kent, een geweldige plek om zaken te doen

Kent, een geweldige plek om zaken te doen Kent, een geweldige plek om zaken te doen Kent is de beste plek om zaken te doen in het Verenigd Koninkrijk. Gelegen in Zuidoost-Engeland is Kent de regio die het dichtst bij het vasteland van Europa ligt.

Nadere informatie

Meer kansen, meer banen. SW-bedrijven als banenmakelaar

Meer kansen, meer banen. SW-bedrijven als banenmakelaar Meer kansen, meer banen Inleiding Mensen met een grote afstand tot de arbeidsmarkt hebben terecht de volle aandacht van de politiek. Vrijwel alle verkiezingsprogramma s besteden er aandacht aan. Het gaat

Nadere informatie

Hoe AMBITIEUS. Werken bij Witlox Van den Boomen. Zo zien wij het.

Hoe AMBITIEUS. Werken bij Witlox Van den Boomen. Zo zien wij het. Hoe AMBITIEUS kun jij zijn? Werken bij Witlox Van den Boomen. Zo zien wij het. Hoe confronterend kun jij zijn? Witlox Van den Boomen. Zo zien wij het. Adviseren is soms ook confronteren. De kunst is om

Nadere informatie

Starten met een plan. Alles op een rij. Robert Loontjens & Anne de Jong

Starten met een plan. Alles op een rij. Robert Loontjens & Anne de Jong Starten met een plan Alles op een rij Robert Loontjens & Anne de Jong Even voorstellen Robert Loontjens en Anne de Jong Accountmanager MKB Rabobank Parkstad Limburg (045) 533 44 44 bedrijven@parkstadlimburg.rabobank.nl

Nadere informatie

Programma Startersdag Groningen

Programma Startersdag Groningen Programma Startersdag Groningen Zaterdag 1 november 2014 Welkom op de Startersdag Workshops Je kunt vandaag verschillende workshops bijwonen over het starten van een eigen bedrijf. Bij het aanmelden voor

Nadere informatie

Slimmer werken, niet harder

Slimmer werken, niet harder Lean Management bij gemeenten Slimmer werken, niet harder Tekst: Riek Veurink / Fotografie: Kees Winkelman En ineens hoor je het overal om je heen: Lean Management als manier om ontwikkelingen in gemeenteland

Nadere informatie

Trends in MKB-financiering: vraag naar alternatieven en professionalisering

Trends in MKB-financiering: vraag naar alternatieven en professionalisering Trends in MKB-financiering: vraag naar alternatieven en professionalisering Voor 2011 voorspelt EIM een groei van de afzet van het MKB van 1,75 procent. Na het dieptepunt van ruim 5 procent negatieve groei

Nadere informatie

Visiedocument en Activiteitenplan 2013

Visiedocument en Activiteitenplan 2013 Visiedocument en Activiteitenplan 2013 1. Inleiding In Leusden is in september 2006 gestart met het project Maatschappelijk Betrokken Ondernemen. De Gemeente Leusden, het bedrijfsleven en de maatschappelijke

Nadere informatie

Innovatie support gids

Innovatie support gids Innovatie support gids Uw gids naar resultaat 1 Uw gids naar resultaat Innovatief duurzaam drukwerk Het drukwerk van deze gids is uitgevoerd in waterloos offset met inkt op plantaardige basis, dit resulteert

Nadere informatie

KANTOREN NOORD-NEDERLAND Drenthe, Friesland en Groningen

KANTOREN NOORD-NEDERLAND Drenthe, Friesland en Groningen Landelijke marktontwikkelingen Mede dankzij enkele grote transacties in diverse steden bereikte de opname van kantoorruimte de eerste maanden van 2012 een (onverwacht) hoog niveau. Deze goede start zette

Nadere informatie

Ondernemersprijs Horst aan de Maas

Ondernemersprijs Horst aan de Maas HUISHOUDELIJK REGLEMENT Ondernemersprijs Horst aan de Maas Stichting Ondernemersprijs Noord Limburg Secretariaat: Loevestraat 50, 5961 TZ Horst Inhoud 1. Inleiding... 3 1.1. Het ontstaan...3 1.2. Doelstelling...3

Nadere informatie

Onderzoek over zaken doen in Duitsland. Januari 2014

Onderzoek over zaken doen in Duitsland. Januari 2014 Onderzoek over zaken doen in Duitsland Januari 2014 Samenvatting - Nederlands middenbedrijf wil meer groei halen uit Duitse markt Middelgrote Nederlandse bedrijven willen meer groei realiseren in Duitsland.

Nadere informatie