Preventie binnen de schuldenproblematiek

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Preventie binnen de schuldenproblematiek"

Transcriptie

1 Departement Sociaal-Agogisch Werk Optie: Maatschappelijk Werk Preventie binnen de schuldenproblematiek Een goede oplossing of verkwisting van het geld? Door: Silvia Creemers Eindwerk aangeboden tot het bekomen van het diploma van maatschappelijk assistent Hasselt Academiejaar

2 Inhoudsopgave INHOUDSOPGAVE WOORD VOORAF WOORDEN- EN AFKORTINGENLIJST INLEIDING THEORETISCH DEEL HOOFDSTUK I : INLEIDING OVERMATIGE SCHULDENLAST: EEN SITUATIESCHETS WAT DOET MEN IN BELGIË OM DAAROP EEN ANTWOORD TE BIEDEN? PROFIEL VAN DE MENSEN DIE ZICH MET SCHULDEN AANBIEDEN NIEUWE ARMEN GENERATIEARMOEDE VERGELIJKING MET CIJFERS VAN HET JAARVERSLAG VAN HET OCMW HAMONT-ACHEL OORSPRONG VAN DE SCHULDEN SCHULDEN HOE KOM JE ERAAN? MANIEREN WAARDOOR MEN IN FINANCIËLE PROBLEMEN KOMT FACTOREN DIE KUNNEN LEIDEN TOT SCHULDOVERLAST SOORTEN SCHULDEN OVERLEVINGSSCHULDEN AANPASSINGSSCHULDEN OVERBESTEDINGSCHULDEN COMPENSATIESCHULDEN WANBEHEER EN ONMACHT AFGELEIDE SCHULDEN DE PROBLEMATIEK VAN DE KREDIETOPENINGEN WAT IS EEN KREDIETOPENING? DE OPMARS VAN DE KREDIETOPENINGEN DE RISICO S IN VERBAND MET DE KREDIETOPENINGEN DE RECLAME VOOR HET CONSUMENTENKREDIET CENTRALE VOOR KREDIETEN AAN PARTICULIEREN SOCIALE GEVOLGEN VAN EEN SCHULDENLAST...32

3 HOOFDSTUK II: HULP- EN DIENSTVERLENING DE HULPVERLENINGSVORMEN VANUIT DE OCMW S BUDGETBEGELEIDING BUDGETBEHEER COLLECTIEVE SCHULDENREGELING (CSR) VERLOOP VAN DE HULPVERLENING INTAKEGESPREK DE VASTSTELLING VAN HET BUDGET INVENTARIS EN ONDERZOEK VAN DE SCHULDEN DE BETALINGSVOORSTELLEN DE OPVOLGING OP LANGE TERMIJN BESLUIT...43 HOOFDSTUK III: PREVENTIE WAT IS PREVENTIE? PRIMAIRE PREVENTIE SECUNDAIRE PREVENTIE TERTIAIRE PREVENTIE PREVENTIE VAN OVERMATIGE SCHULDENLAST PREVENTIEMIDDELEN BUDGETPLANNER HUISHOUDAGENDA EEN BUDGETBOEKJE HET PECUNIAPLAN PREVENTIECAMPAGNES LAAT JE NIET IN DE ZAK ZETTEN KREDIET ZONDER MOEITE? BLIJF ERAF LAAT JE NIET OPLICHTEN! BEDROG? NIET MET MIJ! BUDGETBEURS VAN HET OCMW POPERINGE PREVENTIEVE GROEPSWERKING DE BETEKENIS VAN GROEPSWERKING Wat kan een groepswerking binnen het OCMW betekenen voor de cliënt? Wat betekent de groepswerking voor de hulpverlening? Doorverwijzing naar externe groepen: een brug te ver De randvoorwaarden... 58

4 5 VOORBEELDEN VAN PREVENTIEVE GROEPSWERKINGEN CURSUS MEER DOEN MET MINDER GELD CURSUS BUDGETTEREN HOE KOMEN WE ROND DOOR HET OCMW VAN HEUSDEN-ZOLDER Even tijd verliezen om achteraf tijd te winnen Inhoud: geen cursus maar aanzetten Hoe moet het nu verder? BESLUIT...65 HOOFDSTUK IV: SAMENWERKINGSVERBANDEN SAMENWERKING MET HET ONDERWIJS HET VAK PAV IN HET BEROEPSSECUNDAIR ONDERWIJS THEMA: OP EIGEN BENEN SAMENWERKING MET DE GEVANGENIS EERSTE HULP BIJ SCHULDEN DE DURVERSMAP ( EEN MAP VOOR MANNEN DIE DURVEN DAVEREN) WAT KAN PSD/JWW DOEN MET SCHULDEN TIJDENS DETENTIE? Men was al bezig met schuldaflossingen samen een dienst en/of bemiddelaar Men was nog niet met de schulden bezig Wat gaat er met de schulden gebeuren nu ik in de gevangenis zit? De gevangenistijd zit er bijna op! Men heeft er nu een nieuwe schuld bij SAMENWERKING MET HET ZIEKENHUIS ALS SCHULDEISER SITUERING BELANGRIJKE OPMERKINGEN AANDACHTSPUNTEN VOOR DE OCMW S Voor de ingreep Na de ingreep DIENST SCHULDBEMIDDELING BESLUIT...75

5 PRAKTISCH DEEL HOOFSTUK V: BEVRAGING CLIËNTEN INLEIDING WERKWIJZE PERSOONLIJKE BEVRAGING BIJ CLIËNTEN VAN OCMW HAMONT-ACHEL CASUSBESPREKINGEN CASUS Bevraging Link met theorie: profiel van schuldenaar CASUS Bevraging Link met de theorie: profiel van de schuldenaar CASUS Bevraging Link met theorie: profiel van de schuldenaar CASUS Bevraging Link met theorie: profiel van de schuldenaar CASUS Bevraging Link met de theorie: profiel van de schuldenaar CONCLUSIES UIT BEVRAGING PREVENTIE SPECIFIEK GERICHT OP JONGEREN PROBLEMATIEK VAN DE KREDIETOPENINGEN BEGELEIDING ALS VORM VAN PREVENTIE GROEPSINITIATIEF KWALITEIT VAN DE BEGELEIDING VANUIT HET OCMW BEKENDHEID VAN DE PREVENTIECAMPAGNES PERSOONLIJKE REFLECTIES Verschillend waarden- en normenpatroon Het leren stellen van grenzen Schuldgevoelens Verschillende rollen van de maatschappelijk assistent ALGEMEEN BESLUIT BIBLIOGRAFIE BIJLAGEN...115

6 Woord vooraf Het maken van dit eindwerk was niet altijd even gemakkelijk. Het heeft heel wat doorzettingsvermogen en inspiratie gekost om tot dit eindresultaat te komen. Ik heb dit eindwerk ook niet alleen aan mezelf te danken. Ik zou dan ook graag een speciaal woord van dank willen richten tot mijn stagementor Rina Palmans. Zij heeft mij veel goede raad gegeven en mij op weg geholpen met de invulling van mijn eindwerk. Zij heeft haar jaren van kennis en ervaring aangeboden om mijn stage en eindwerk tot een goed einde te brengen. Verder wil ik ook de andere collega s van het OCMW Hamont- Achel bedanken. Ze hebben mij met raad en daad bijgestaan om dit eindwerk tot een goed einde te brengen. Ik ben hun dan ook heel dankbaar voor de tijd die zij vrijgemaakt hebben om mij te helpen. Verder wil ik ook nog mijn ouders bedanken, zij hebben mij de mogelijkheid gegeven om verder te studeren aan de in Hasselt. Ten slotte wil ik ook zeker al de cliënten bedanken die ervoor gezorg hebben dat ik het praktisch deel van mijn eindwerk heb kunnen volbrengen. Verder gaat mijn dank uit naar alle mensen die op de één of andere manier een bijdrage hebben geleverd bij het maken van dit eindwerk. Bedankt!

7 Woorden- en afkortingenlijst (De woorden in de woorden- en afkortingenlijst zijn de in de tekst aangeduid met een * ) Budgethulpverlening: dit is een verzamelnaam voor het totale aanbod van hulpverlening aan mensen met financiële problemen. Dat kunnen mensen met schulden zijn, maar ook mensen die betalingsproblemen hebben of gewoon moeilijk met geld kunnen omgaan. Het is de meest overkoepelende term en daarom hanteer ik ook deze term in mijn eindwerk. CAW: Centrum Algemeen Welzijnswerk Collectieve schuldenregeling: een procedure ingeleid bij de beslagrechter op verzoek van schuldenaar, met aanstelling van een schuldbemiddelaar met beheer van inkomen tot gevolg, noemt men een collectieve schuldenregeling. Deze collectieve schuldenregeling wordt binnen het OCMW van Hamont-Achel uitgevoerd binnen een budgetbeheer. Consumentenscholen: soort van school waar mensen met een zware schuldenlast leren omgaan met geld. CSR: Collectieve Schuldenregeling Doorlopend krediet/kredietopening: bij een doorlopend krediet, mag je tot een bepaald bedrag geld opnemen. Voorbeeld: een kredietgever stelt u een som van euro ter beschikking, die men naar believen kan aanwenden. De sommen die u terugbetaalt kan men telkens opnieuw gebruiken, binnen de grenzen van het toegestane maximumbedrag. Fonds ter bestrijding van de Overmatige Schuldenlast: dit Fonds komt tussen voor de minst bedeelde schuldenaars, zij die zelf niet de middelen hebben om de kosten voor een schuldbemiddelaar af te lossen. JWW: Justitieel Welzijnswerk Krediet: is een uitgestelde betaling, men koopt vandaag en men betaalt morgen. De meest voorkomende goederen die op krediet gekocht worden zijn auto s, woningen en huishoudapparaten.

8 LAC: LokaleAdvies Commissie Leefgeld: bedrag dat de cliënt wekelijks ontvangt van de maatschappelijk assistent. Dit is bedoeld voor de betaling van de dagdagelijkse kosten zoals kleding, voeding, Minnelijke aanzuiveringsregeling & Gerechtelijke aanzuiveringsregeling: bij een collectieve schuldenregeling stelt de schuldenaar, onder toezicht van de rechter, aan zijn schuldeisers voor een minnelijke aanzuiveringsregeling te treffen. Indien over deze minnelijke aanzuiveringsregeling geen akkoord wordt bereikt, kan de rechter een gerechtelijke aannzuiveringsregeling opleggen. De aanzuiveringsregeling strekt ertoe de financiële toestand van de schuldenaar te herstellen, met name hem in staat te stellen in de mate van het mogelijke zijn schulden te betalen en tegelijkertijd te waarborgen dat hij zelf en zijn gezin een menswaardig leven kunnen leiden. MIVB: Maatschappij voor Intercommunaal Vervoer van Brussel OCMW: Openbaar Centrum Maatschappelijk Welzijn OIVO: onderzoeks- en informatiecentrum van de verbruikersorganisaties Overmatige schuldenlast: in België wordt de overmatige schuldenlast omschreven als een duurzame of structurele onmogelijkheid zijn financiële verplichtingen of vervaldata voor terugbetaling na te komen. Persoonlijke lening/lening op afbetaling: bij een persoonlijke lening spreek je van te voren af hoeveel geld je leent. De hoogt van de rente staat vast. Je weet dus hoe lang je bezig bent met afbetalen. PSD: Psychosociale Dienst

9 Revolving-kredieten en wentelkredieten: een revolving krediet is een moderne en soepele consumptiekredietvorm, een permanent herbruikbaar krediet of een budgetreserve, waarbij de kredietnemer maandelijks alleen een beperkt percentage (5%) van de kredietlijn moet terugbetalen en daarnaast een maximale vrijheid heeft qua terugbetalingsritme. Schulden: het totale bedrag van de openstaande rekeningen na de vervaldag zijn schulden. Schuldenlast: een huishouden heeft een schuldenlast wanneer het ten minste een krediet, lening of leasing aan het terugbetalen is. De schuldenlast kan privé of professioneel zijn. Het is privé indien deze leningen, kredieten of leasing betrekking hebben op behoeften uit de huishoudelijke sfeer. Een huishouden kan tegelijk een privé-schuldenlast en een professionele schuldenlast hebben. VVSG: Vlaamse Vereniging Steden en Gemeenten Welzijnsregio Noord-Limburg: vereniging van OCMW s onderworpen aan de wet van 8 juli (Bochelt, Hamont-Achel, Hechtel-Eksel, Lommel, Meeuwen-Gruitrode, Neerpelt, Overpelt, Peer) Y: inkomen

10 Inleiding Tijdens mijn eerste gesprek op het OCMW* van Hamont-Achel met mijn stagementor Rina Palmans kwam het onderwerp preventie ter sprake als invulling voor mijn eindwerk. Ik was op dit moment totaal nog niet vertrouwd met dit onderwerp. Na het gesprek met Rina ben ik thuis meteen achter de computer gaan zitten om mij te informeren rond het onderwerp, preventie voor mensen met financiële problemen. Ik stond toen meteen versteld van het aantal zoekopdrachten dat de computer aangaf. Blijkbaar leefde dit onderwerp toch al in de samenleving! Ik heb dan ook beslist om dit als onderwerp voor mijn eindwerk te gebruiken. Tijdens mijn zoektocht naar verdere informatie kwam ik er al snel achter dat dit onderwerp heel actueel was en nog altijd is. Maar dit maakte het soms niet gemakkelijker om goede en betrouwbare informatie te vinden. Zo is het moeilijk om in bibliotheken boeken rond preventie te vinden. Ik heb dan geprobeerd mijn onderwerp ruimer open te trekken. Zo was het wel mogelijk om boeken te vinden over de schuldenproblematiek, hoe omgaan met geld, enz. Verder heb ik veel informatie van het internet gebruikt voor mijn eindwerk. Dit omdat vele organisaties hun informatie de dag van vandaag verspreiden via het wereldwijde web. In het eerste hoofdstuk, wat bedoeld is als een inleidende hoofdstuk, heb ik geprobeerd de problematiek van de schuldenlast in België te schetsen aan de hand van gegevens en cijfermateriaal. Ik heb deze theorie ook gekoppeld aan cijfers die ik ter beschikking had van het OCMW Hamont-Achel zelf. Daarnaast heb ik het antwoord van België op deze problematiek op papier gezet. In het eerste hoofdstuk komt vervolgens ook het profiel van de mensen die zich met schulden aanbieden aanbod. Dit heb ik gedaan om te proberen een beeld te schetsen van de cliënten van een OCMW. Ook de oorsprong van de schulden en de soorten schulden worden in het eerste hoofdstuk besproken. Als aanvulling van dit hoofdstuk heb ik er ook voor gekozen om aandacht te besteden aan de problematiek rond de kredietopeningen. Ook komt de centrale voor kredieten aan particulieren terug in dit hoofdstuk. Als afsluiter heb ik gekozen om de sociale gevolgen van een schuldenlast te bespreken.

11 In het tweede hoofdstuk heb ik gebruik gemaakt van mijn stage-ervaringen op het OCMW. Ik geef hier dan ook uitgebreid aandacht aan de hulpverleningsvormen die er momenteel bestaan vanuit het OCMW. Verder bespreek ik ook het hele traject dat afgelegd wordt tijdens een budgethulpverlening*. In hoofdstuk drie heb ik mij specifiek gericht op het onderwerp preventie. Eerst heb ik geprobeerd uit te leggen wat preventie nu juist betekent en welke inhoud dit kan krijgen in het kader van de schuldenproblematiek. Vervolgens heb ik enkele preventiemiddelen op een rijtje gezet. Deze zijn bedoeld om de cliënt een beter zicht te geven op zijn inkomsten en uitgaven. Daarna komen de preventiecampagnes aanbod. Ik heb gekozen om de meeste recentste campagnes te vermelden. Tenslotte heb ik in hoofdstuk drie de preventieve groepswerking besproken. Dit door eerst een theoretische toelichting hiervan te geven. Om daarna voorbeelden van groepswerkingen rond preventie toe te lichten. In het laatste hoofdstuk, hoofdstuk 4 heb ik de samenwerkingsverbanden besproken. Ik heb ervoor gekozen om alleen deze samenwerkingsverbanden te vermelden waarmee ik tijdens mijn stage in contact ben gekomen. Ik ben mij er dan ook van bewust dat er nog andere initiatieven zijn die niet in mijn eindwerk vermeld zijn. De samenwerkingsverbanden die ik vermeld heb zijn, de samenwerking met de gevangenis, de samenwerking met het ziekenhuis als schuldeiser en met de dienst schuldbemiddeling. Na het theoretisch deel werd het tijd voor een toetsing aan de theorie. Dit is uitgewerkt in het praktisch deel van het eindwerk. Ik heb mijn praktisch deel ingevuld door een bevraging af te nemen bij cliënten in budgetbegeleiding of budgetbeheer (eventueel gekoppeld aan een collectieve schuldenregeling*). Deze bevraging heb ik gedaan aan de hand van een vragenlijst die ik heb opgesteld. De bevraging gaat vooral over het thema preventie. Hoe kijken cliënten aan tegen preventie? Verder heb ik ook geprobeerd te polsen hoe cliënten nu juist denken over een preventieve groepswerking.

12 Ik heb de informatie die ik uit de bevragingen gehaald heb geprobeerd op een zo duidelijk mogelijke manier te verwerken. Dit heb ik dan gedaan door eerst een beeld te schetsen van de betreffende cliënt, met hierbij het resultaat van de bevraging. Uit de resultaten heb ik verschillende conclusies kunnen trekken. Deze heb ik op een rijtje gezet. Ook heb ik mijn persoonlijke reflecties toegevoegd aan het praktisch deel van het eindwerk. Ik heb in mijn eindwerk voornamelijk gebruik gemaakt van de mannelijke spreekvorm, dit zonder enige vorm van discriminatie. Verder is er meestal sprake van de cliënt ik wil er op wijzen dat het in vele gevallen ook kan gaan om een cliëntsysteem.

13 Theoretisch deel

14 HOOFDSTUK I : INLEIDING 1 Overmatige schuldenlast: een situatieschets De laatste jaren treedt er duidelijk een mentaliteitswijziging inzake geld en uitgaven op. We leven vandaag in een consumptiemaatschappij en willen er ook aan participeren. Als men iets wil aanschaffen of iets wenst te doen (vakantie, ) dan moet dit op korte termijn gebeuren. Later zal men dan wel zien hoe men het moet betalen, sparen zit er dan niet meer in. Overmatige schuldenlast* is geen recent probleem! Dit is een algemeen bekend fenomeen. Maar het verschijnsel is evenwel toegenomen en heeft verontrustende dimensies aangenomen in onze complexe consumptiemaatschappij. Dit kan men afleiden uit diverse bronnen 1 : Volgens de EU-armoedegrens is 15.2% Belgen arm. Of nog meer dan 1.5 miljoen mensen valt onder de armoedegrens. Het gaat om: - alleenstaande met Y* < dan 722,59 euro 2 - en gezinnen bestaande uit twee volwassenen en 2 kinderen met Y < dan 1.622,37 euro Volgens marktonderzoeker Walter Rammeloo van Fortis Bank: - verdienen 30% armste Belgen niet genoeg om rond te komen - leven 40% van Belgen van Y maar kunnen ze niet sparen - 30% rijkste Belgen worden rijker en rijker Een andere bron is de Positieve Centrale voor Kredieten aan Particulieren van de Nationale Bank die alle krediet- en hypotheekovereenkomsten registreert. Hoewel in vergelijking met 1 STEUNPUNT VOOR DE DIENSTEN SCHULDBEMIDDELING VAN HET BRUSSELS HOOFDSTEDELIJK GEWEST, Persdossier. Een campagne voor preventie van schuldoverlast in het Brussels Gewest vier affiches op het MIVB-net. Steunpunt voor de Diensten Schuldbemiddeling van het Brussels Hoofdstedelijk Gewest, Brussel, (persdossier) 2 Y: inkomen 13

15 2003, in 2004 zowel het aantal geregistreerde personen (4,4 miljoen, +2,9%) als het aantal overeenkomsten gestegen (6,7 miljoen, +4,4%) is, ging dit niet gepaard met een stijging van het aantal wanbetalers. Bijna Belgen staan vandaag bij de Positieve Kredietcentrale geregistreerd als wanbetaler. Zij staan samen voor bijna 2 miljard euro in het rood. De lichte daling wordt soms aangewend om te beweren dat het probleem afneemt en minder verontrustend wordt. Niets is minder waar De centrale geeft enkel een beeld van de krediet- en hypotheekovereenkomsten. Ze komen in vrijwel 80% van de dossiers schuldbemiddeling voor, maar de centrale geeft geen beeld van de andere toegenomen schulden (fiscale schulden, telefoonschulden, huurschulden, energieschulden ). In 70% van de dossiers (binnen schuldbemiddeling) gaan ze gepaard met die andere schulden en in bijna 21% dossiers gaat het uitsluitend over andere schulden. De laatste wordt steeds aanzienlijker. TABEL 1: Overzicht stijging schulden Fiscale schulden 47% 73% Telefoonschulden 14% 36% Gezondheidszorgschulden 25% 51% Schulden watervoorziening 12% 24% Huurschulden 9% 23% Tijdens de eerste 6 maanden van 2005 werd er volgens het Nationaal Instituut voor Statistiek voor 4,2 miljard euro op afbetaling gekocht. Dat is meer dan 14% meer dan vorig jaar! Mensen gaan meer en meer kredieten aan en al op jonge leeftijd ( 1 of 5 Vlaamse jongeren tussen 18 en 25 jaar maakt volgens het incassobureau Intrum Justitia schulden om kleren, elektronica of een auto te kunnen betalen). Het risico op wanbetaling wordt dan ook groter en groter! Men vreest dat de samenhang tussen een stijgend aantal registraties en een stijgend aantal wanbetalers de komende jaren een feit zal zijn. Dit zal vooral te wijten zijn aan de kredietopeningen* waarop nu ook alle banken zich profileren. In de eerste jaarhelft 1 STEUNPUNT VOOR DE DIENSTEN SCHULDBEMIDDELING VAN HET BRUSSELS HOOFDSTEDELIJK GEWEST, Persdossier. Een campagne voor preventie van schuldoverlast in het Brussels Gewest vier affiches op het MIVB-net. Steunpunt voor de Diensten Schuldbemiddeling van het Brussels Hoofdstedelijk Gewest, Brussel, (persdossier) 14

16 stonden de banken maar liefst 70% meer van deze kredieten (goed voor 670 miljoen euro krediet) toe aan hun klanten. Deze kredieten zijn zeer duur (het jaarlijks kostenpercentage kan voor een kredietopening met kaart oplopen tot 19%), maar ook alom vertegenwoordigd (banken, supermarktketens zoals Carrefour en Makro, postorderbedrijven) en worden te gemakkelijk verleend. En het zijn net deze kredieten die de mensen vaker niet kunnen betalen. Daar waar er in achterstallige kredietopeningen geregistreerd stonden, staan er nu meer dan achterstallige kredietopeningen geregistreerd Eén op drie kredietopeningen wordt niet betaald! Wat de betaalachterstand betreft is er een lichte daling bij personen met 1, 2 of 3 contracten. Het is echter verontrustend dat de groep van personen die 4 of 5 contracten hebben, toeneemt tot bijna 10 procent van de geregistreerde personen. Het zijn vooral die mensen die bij de dienst schuldbemiddeling terechtkomen en een beroep doen op de collectieve schuldenregeling*. Het succes van de wet betreffende de collectieve schuldenregeling toont ook aan hoe zorgwekkend de situatie wordt. Sinds de start in 1999 is het aantal berichten van toelaatbaarheid elk jaar toegenomen. In 2004 stonden berichten van toelaatbaarheid in het bestand van de Centrale geregistreerd. Binnen het OCMW Hamont-Achel kan men ook opmerken dat er steeds meer mensen met financiële problemen zich aanmelden. Hierdoor groeit de financiële hulpverlening binnen een OCMW uit tot een steeds belangrijker onderdeel 1. TABEL2: Aantal cliënten Jaar Budgetbegeleiding Budgetbeheer Collectieve schuldenregeling (binnen BB) Totaal OCMW HAMONT-ACHEL, Jaarverslag OCMW Hamont-Achel. Dienstjaar OCMW Hamont-Achel, Hamont-Achel, (jaarverslag) 15

17 2 Wat doet men in België om daarop een antwoord te bieden? 1 Ook de Vlaamse overheid is zich bewust van de problematiek van de schuldenlast en de noodzaak van een adequate aanpak. In het Vlaams actieplan armoedebestrijding 2001 legt men de krachtlijnen voor het beleid op vier terreinen: preventie, ondersteuning van erkende diensten, beleidsgericht onderzoek en beleidsadvisering. Wat beleidsadvisering betreft, voorzag men toen in de oprichting van een overlegorgaan met een duidelijk mandaat en dat was samengesteld uit representatieve vertegenwoordigers. Eind 2004 was er nog steeds geen overlegorgaan opgericht. Van 1996 tot 2002 bestond nochtans aan Vlaamse zijde vzw Overleg Schuldenlast, opgericht met steun van de Koning Boudewijnstichting. Het was een overlegorgaan georganiseerd rond de problematiek van schuldenlast en overkreditering met vertegenwoordigers van verbruikersverenigingen, OCMW s en CAW s* en hun koepelorganisaties, armenbewegingen, universiteiten, advocatuur, gerechtsdeurwaarders, beslagrechters, politici Maar het Overleg Schuldoverlast beschikte niet over een structurele financiering. Vervolgens werd er aangeklopt bij de Vlaamse overheid. Maar ondanks de intentieverklaring over de oprichting van een overlegorgaan in het Vlaamse actieplan armoedebestrijding van 2001, bleven financiële middelen achterwege en moest het Overleg Schuldoverlast in 2002 noodgedwongen zijn activiteiten staken. In het Vlaams actieplan armoedebestrijding van 2003 worden de hoger vermelde krachtlijnen hernomen, met uitzondering van de samenstelling van een overlegorgaan. In het kader van het lokale sociale beleid wil men ook verder zoeken naar het optimaliseren van de samenwerking tussen OCMW s en CAW s. Het Vlaamse regeerakkoord 2004 wijdt één zin aan de problematiek van schuldenlast: We pakken de problemen van overmatige schulden afbetalingsproblemen gericht aan. Vlaanderen gaat de strijd aan tegen de overmatige schuldenlast met een subsidie van euro voor het Vlaams Centrum Schuldbemiddeling. De meer dan 323 erkende diensten schuldbemiddeling van de OCMW s en CAW s worden niet door Vlaanderen 1 VVSG, OVERLEG SCHULDOVERLAST, POLITEIA, Handboek schuldbemiddeling. Brussel, Politeia,

18 financieel ondersteund. Wallonië doet dat wel. Daar bedraagt de financiering (voor de 177 diensten schuldbemiddeling, l Observatoire du Crédit et de l Endetement en 3 referentiecentra) momenteel 2,4 miljoen euro en worden daarenboven de ongeveer 140 consumentenscholen* nog eens apart gesubsidieerd. In Brussel is dat voor het Steunpunt euro en wordt er in een eenmalig projectsubsidie voor preventie van euro voorzien. Als u deze cijfers hoort, zou men denken dat Vlaanderen minder problemen heeft. Maar Vlaanderen kent duidelijk ook het fenomeen schuldoverlast en het probleem neemt zoals eerder vermeld ook nog eens zorgwekkend toe. Tegen beter weten in verzuimt de Vlaamse regering al jaren om voldoende te investeren in schuldbemiddeling. Ondanks de jarenlange verwaarlozing, de nijpende financiële situatie waarin de schuldbemiddelaars moeten werken, mag Vlaanderen trots zijn op hoe inventief de schuldbemiddelaars tewerk gaan. Niet alleen hebben de schuldbemiddelaars de afgelopen jaren de stap gezet naar een uitgebouwde dienst schuldbemiddeling en gingen sommige OCMW s en CAW s samenwerkingsverbanden aan, onderling, en ook met elkaar, maar zijn er in elke provincie werkgroepen met juristen en / of maatschappelijk werkers die regelmatig samenkomen: - kennis en ervaring uit te wisselen - een gelijkvormige werking uit te bouwen - de schuldbemiddeling in hun regio te systematiseren - de mogelijkheid / wenselijkheid van een centrale wachtlijst te onderzoeken - een draaiboek schuldbemiddeling uit te werken - een aanstelling als schuldbemiddelaar in de collectieve schuldenregeling* te organiseren -. 17

19 3 Profiel van de mensen die zich met schulden aanbieden Schuldenoverlast treft alle lagen van de bevolking. Opmerkelijk hierin is dat steeds meer mensen uit de middenklassen getroffen worden door een schuldenlast. Momenteel zijn het vooral jonge mensen die in contact komen met financiële problemen. Nieuw hierin is het hoge aandeel -25jarigen. Deze groep bestaat voornamelijk uit laaggeschoolden die al de stap hebben gezet om alleen of samen te wonen. Hoger geschoolden jonger dan 25 jaar zijn eerder een uitzondering, veelal omdat ze tijdens hun studies nog bij hun ouders inwonen of nog financieel afhankelijk zijn. Het aandeel hoger geschoolden in het OCMW-cliënteel is over het algemeen beperkt, maar toch zijn er af en toe wel terug te vinden bij de 30-jarigen die bij het OCMW terechtkomen voor financiële hulpverlening. Een hoge hypotheeklast en een verkeerd bestedingsgedrag liggen volgens de ervaring veelal aan de oorsprong van de schulden waarmee de jongeren in het algemeen bij het OCMW aankloppen. Daarnaast zijn vooral éénoudergezinnen kwetsbaar, gevolgd door alleenwonende. Gezinnen die zich met schulden aanmelden zijn vaak groter dan het gemiddelde gezin. Zoals verwacht beschikken zij ook minder vaak over een beroepsinkomen, maar vaker over een werkloosheidsuitkering, invaliditeitsuitkering of het leefloon 1. Nieuw is verder de vaststelling dat ruim een derde van de mensen die zich met schulden aanmelden handicaps/gezondheidsproblemen kennen. Verder blijkt: hoe lager het opleidingsniveau, hoe groter het risico op financiële problemen. Geslacht en nationaliteit zouden geen indicatie zijn voor financiële problemen. 3.1 Nieuwe armen Ten eerste zijn er de mensen die door een onverwachte gebeurtenis de gemaakte schulden niet meer kunnen afbetalen, omdat zij de gevolgen van aangegane leningen niet kunnen inschatten. In het eerste geval zijn het de nieuwe armen: gezinnen die oorspronkelijk wel 1 RUELENS, L., NICAISE, I., Hulp op krediet: schuldbemiddeling in de Vlaamse OCMW s en CAW s, Tijdschrift voor Welzijnswerk, 26 (243), april-mei 2002, p

20 voldoende inkomen hadden maar door een plotse daling van het inkomen hun bestedingsgedrag niet meer kunnen aanpassen en overmatige schulden krijgen. 3.2 Generatiearmoede De tweede groep zijn de generatiearmen: gezinnen die van generatie op generatie met armoede worden geconfronteerd en zich niet uit deze negatieve spiraal kunnen werken. Vaak is er slechte huisvesting, ziekte, werkloosheid, gebrek aan sociale vaardigheden. Deze mensen met een laag inkomen kunnen soms moeilijk weerstaan aan de agressieve verkoopsprocedures, reclamecampagnes, postorderbedrijven, huurkoop, De gevolgen zijn zeer ingrijpend op financieel, psychologisch en sociaal vlak. 3.3 Vergelijking met cijfers van het jaarverslag van het OCMW Hamont-Achel - Uit de cijfers uit het jaarverslag van het OCMW Hamont-Achel wordt bevestigd dat er een merendeel aan cliënten zijn inkomen verwerft door ziekte- of invaliditeitsuikeringen. - Verder is het aandeel alleenstaanden dat zich meldt met financiële problemen aanzienlijk hoog. - Opmerkelijk is dat het aantal alleenstaande met kinderen het laagst ligt in tegenstelling tot andere gezinsvormen. - Vervolgens ligt het aandeel mannen dat in begeleiding is bij het OCMW van Hamont-Achel ligt stukken hoger dan het aandeel vrouwen. TABEL 3: Aantal dossiers per gezinssamenstelling 1 gezinssamenstelling Budgetbegeleiding Budgetbeheer/CSR Totaal Echtpaar zonder kinderen Echtpaar met kinderen Alleenstaand Alleenstaand met kinderen 3 1 OCMW HAMONT-ACHEL, Jaarverslag OCMW Hamont-Achel. Dienstjaar OCMW Hamont-Achel, Hamont-Achel, (jaarverslag) 19

21 TABEL 4: Aantal dossiers per geslacht 1 Geslacht budgetbegeleiding Budgetbeheer/CSR Totaal Man Vrouw TABEL 5: Aantal dossier per aard van inkomsten 2 Aard van de Budgetbegeleiding Budgetbeheer/CSR Totaal inkomsten Pensioen Leefloon Ziekte/invaliditeit Werkloosheid Arbeid Combinatie arbeid/andere zelfstandige 1 OCMW HAMONT-ACHEL, Jaarverslag OCMW Hamont-Achel. Dienstjaar OCMW Hamont-Achel, Hamont-Achel, (jaarverslag) 2 OCMW HAMONT-ACHEL, Jaarverslag OCMW Hamont-Achel. Dienstjaar OCMW Hamont-Achel, Hamont-Achel, (jaarverslag) 20

22 4 Oorsprong van de schulden Het is erg moeilijk om de oorzaak of de oorzaken van een schuldenoverlast te bepalen. In het merendeel zijn er verschillende oorzaken die zich verstrengelen en de moeilijkheden waarmee personen worstelen, zijn zelden tijdelijk of toevallig. De in rekening te nemen factoren in de totstandkoming van de schuldenoverlast, kan men de maatschappelijke kwetsbaarheid noemen. Dit wordt gekenmerkt door een zeer weinig flexibel budget waardoor sparen (bijna) niet mogelijk is. Verder is ook nog het gebrek aan scholing over geld en budgetbeheer, het gebrek aan kwalificatie, het gebrek aan werk en het isolement. Wat de oorsprong van de schulden betreft vertegenwoordigen kredietschulden (consumptiekrediet en bankschulden samen) slechts een kwart van de totale schuldenlast. Opvallend is het gewicht van de overheid zelf (fiscus, sociale zekerheid, boetes - samen 18,6%) als schuldeiser. Op de derde plaats komen de schulden in verband met nutsvoorzieningen (17%). De posten huurachterstallen en schulden i.v.m. gezondheidszorgen komen respectievelijk op de vierde en vijfde plaats. Dit alles wijst erop dat schulden bij deze doelgroep weinig te maken hebben met luxeconsumptie. Aan de oorsprong van situaties van chronische schuldenoverlast, liggen eventueel ook pathologische situaties: verslavingen (alcoholisme, geldspelen, drugmisbruik, ), langdurige depressie, manisch-depressiviteit, die ofwel belangrijke uitgaven met zich meebrengen, ofwel de onmogelijkheid om nog met de realiteit te kunnen omgaan. 21

Steunpunt tot bestrijding van armoede, bestaansonzekerheid en sociale uitsluiting

Steunpunt tot bestrijding van armoede, bestaansonzekerheid en sociale uitsluiting Steunpunt tot bestrijding van armoede, bestaansonzekerheid en sociale uitsluiting Feiten en cijfers Hoeveel personen in België hebben te kampen met overmatige schuldenlast? In 2007 waren 338.933 personen

Nadere informatie

WEGWIJS IN DE BUDGET- EN SCHULDHULPVERLENING VAN OCMW EN CAW. Eenmalige bemiddeling Budgetbegeleiding Budgetbeheer Collectieve Schuldenregeling

WEGWIJS IN DE BUDGET- EN SCHULDHULPVERLENING VAN OCMW EN CAW. Eenmalige bemiddeling Budgetbegeleiding Budgetbeheer Collectieve Schuldenregeling WEGWIJS IN DE BUDGET- EN SCHULDHULPVERLENING VAN OCMW EN CAW Eenmalige bemiddeling Budgetbegeleiding Budgetbeheer Collectieve Schuldenregeling INLEIDING ONZE KIJK OP HULP In deze brochure vind je informatie

Nadere informatie

Krediet heeft een prijs! Onderteken niet om het even wat! Onderteken niet om het even wat! Krediet heeft een prijs!

Krediet heeft een prijs! Onderteken niet om het even wat! Onderteken niet om het even wat! Krediet heeft een prijs! Onderteken niet om het even wat! Je handtekening onder een contract betekent een verbintenis op lange termijn. Daar denk je toch best eerst eens goed over na. Neem de tijd om alle clausules van het contract

Nadere informatie

Projectoproep. Gericht aan de schuldbemiddelingssector. Innoverende projecten of nieuwe initiatieven inzake preventie van overmatige schuldenlast

Projectoproep. Gericht aan de schuldbemiddelingssector. Innoverende projecten of nieuwe initiatieven inzake preventie van overmatige schuldenlast Projectoproep Gericht aan de schuldbemiddelingssector Innoverende projecten of nieuwe initiatieven inzake preventie van overmatige schuldenlast Uiterste datum voor het indienen van de projecten : 6 juli

Nadere informatie

De collectieve schuldenregeling in de praktijk

De collectieve schuldenregeling in de praktijk De collectieve schuldenregeling in de praktijk De collectieve schuldenregeling is een gerechtelijke procedure die u in staat stelt om uw schulden te betalen en tegelijkertijd waarborgt dat u een menswaardig

Nadere informatie

Centrale voor kredieten aan particulieren

Centrale voor kredieten aan particulieren Brussel, 16 oktober 2013 Peter NEEFS Rol & belang van CKP Is CKP een wondermiddel? NEE Kan CKP ervoor zorgen dat er geen wanbetalingen meer zijn? NEE Kan CKP ervoor zorgen dat de overmatige schuldenlast

Nadere informatie

Schuldbemiddeling in Limburg. 30 juni 2008 Studiedag PLOT Genk

Schuldbemiddeling in Limburg. 30 juni 2008 Studiedag PLOT Genk Schuldbemiddeling in Limburg 30 juni 2008 Studiedag PLOT Genk Dienst Schuldbemiddeling Welzijnsregio Noord-Limburg Oprichting: juli 1999 Verenging onder Hfdst XII OCMW-wet 8 OCMW s Noord-Limburg (arr.

Nadere informatie

HANDLEIDING BASISREGISTRATIEFORMULIER 2011

HANDLEIDING BASISREGISTRATIEFORMULIER 2011 HANDLEIDING BASISREGISTRATIEFORMULIER 2011 1. Situering. De registratie door de instelling voor schuldbemiddeling wordt geregeld bij het decreet van 24 juli 1996 houdende regeling tot erkenning en subsidiëring

Nadere informatie

Statistieken. Centrale voor kredieten aan particulieren - 2009

Statistieken. Centrale voor kredieten aan particulieren - 2009 Statistieken Centrale voor kredieten aan particulieren - 2009 Nationale Bank van België, Brussel. Alle rechten voorbehouden. De volledige of gedeeltelijke verveelvoudiging van deze brochure voor educatieve

Nadere informatie

ADVIES &TIPS WEETJES. Krediet en Leningen

ADVIES &TIPS WEETJES. Krediet en Leningen ADVIES WEETJES &TIPS Krediet en Leningen 1. WELKE KREDIETEN BESTAAN ER? WELKE ZIJN DE VOORDELIGSTE? Eenvoudig gesteld, zijn er drie vormen van consumentenkrediet: Een kredietopening. Dit is een bedrag

Nadere informatie

De Commissie voor de bescherming van de persoonlijke levenssfeer,

De Commissie voor de bescherming van de persoonlijke levenssfeer, ADVIES Nr 03 / 1999 van 27 januari 1999 O. Ref. : 10 / A / 98 / 030 / 10 BETREFT : Ontwerp van koninklijk besluit tot regeling van de registratie van de berichten van collectieve schuldenregeling door

Nadere informatie

Instelling. Onderwerp. Datum

Instelling. Onderwerp. Datum Instelling Persbericht Vincent Van Quickenborne www.quickonomie.be Onderwerp Senaat keurt verstrenging regels consumentenkrediet op de valreep goed Datum 6 mei 2010 Copyright and disclaimer De inhoud van

Nadere informatie

«WELZIJNSBAROMETER 2010» SAMENVATTING EN CONCLUSIES

«WELZIJNSBAROMETER 2010» SAMENVATTING EN CONCLUSIES «WELZIJNSBAROMETER 2010» SAMENVATTING EN CONCLUSIES Brussel wordt gekenmerkt door een grote concentratie van armoede in de dichtbevolkte buurten van de arme sikkel in het centrum van de stad, met name

Nadere informatie

Jaarverslag Juridische dienstverlening

Jaarverslag Juridische dienstverlening Jaarverslag Juridische dienstverlening Woensdag 10 april 2013 Lovendegem Bianca Buysse Renate Cools Sarah Forsyth Jaarverslag juridische dienstverlening Welzijnsband Meetjesland Woensdag 10 april 2013

Nadere informatie

Januari 2013. Krediet en overmatige schuldenlast: wat leren wij uit de cijfers 2012 van de Centrale voor Kredieten aan Particulieren?

Januari 2013. Krediet en overmatige schuldenlast: wat leren wij uit de cijfers 2012 van de Centrale voor Kredieten aan Particulieren? Januari 2013 Krediet en overmatige schuldenlast: wat leren wij uit de cijfers 2012 van de Centrale voor Kredieten aan Particulieren? Analyse uitgevoerd voor het Observatorium Krediet en Schuldenlast Duvivier

Nadere informatie

Consumentenkrediet. Wilfried Van Hirtum. Versie 1.06 6 januari 2010

Consumentenkrediet. Wilfried Van Hirtum. Versie 1.06 6 januari 2010 Consumentenkrediet Wilfried Van Hirtum Versie 1.06 6 januari 2010 Copyright 2010 Wilfried Van Hirtum Dit werk wordt vrij gegeven aan de gemeenschap en mag dus gekopieerd, verspreid en aangepast worden

Nadere informatie

Cijfers en wegwijzers Armoede in Vlaanderen en Brussel. ChanceArt 10 december 2009

Cijfers en wegwijzers Armoede in Vlaanderen en Brussel. ChanceArt 10 december 2009 Cijfers en wegwijzers Armoede in Vlaanderen en Brussel ChanceArt 10 december 2009 Inhoud 1. De naakte cijfers 2. Decenniumdoelstellingen 3. Armoedebarometers 4. Armoede en cultuurparticipatie 5. Pleidooi

Nadere informatie

Percentage achterstallige kredietnemers 5,7 % 5,2 %

Percentage achterstallige kredietnemers 5,7 % 5,2 % Departement Micro-economische informatie Laatste geregistreerde gegevens oktober 212 1. Kerncijfers TABEL 1. AANTAL KREDIETNEMERS 211-1 212-1 Variatie Met minstens: - één uitstaand contract 5.462.345 6.223.412

Nadere informatie

Lege brooddozen op school. Symposium

Lege brooddozen op school. Symposium Lege brooddozen op school Symposium 14 oktober 2014 Een private (vzw) ongebonden welzijnsorganisatie die werkt met een combinatie van Overheidssubsidies (Vlaamse gemeenschap) Lokale subsidies (stad/ocmw)

Nadere informatie

Percentage achterstallige kredietnemers 5,5 % 5,7 %

Percentage achterstallige kredietnemers 5,5 % 5,7 % Departement Micro-economische informatie Laatste geregistreerde gegevens augustus 215 1. Kerncijfers TABEL 1. AANTAL KREDIETNEMERS 214-8 215-8 Variatie Met minstens: - één uitstaand contract 6.243.845

Nadere informatie

Actieplan 1 Informatie- en preventiebeleid naar de Zeelse bevolking toe op het vlak van o.m. (kinder)armoede, gezondheid, participatie

Actieplan 1 Informatie- en preventiebeleid naar de Zeelse bevolking toe op het vlak van o.m. (kinder)armoede, gezondheid, participatie DEEL ARMOEDEBESTRIJDING Actieplan 1 Informatie- en preventiebeleid naar de Zeelse bevolking toe op het vlak van o.m. (kinder)armoede, gezondheid, participatie Actie 1 : Het OCMW zorgt er, zelfstandig of

Nadere informatie

Vlaamse gezinnen in budget- en / of schuldhulpverlening: cijfergegevens 2012

Vlaamse gezinnen in budget- en / of schuldhulpverlening: cijfergegevens 2012 Vlaamse gezinnen in budget- en / of schuldhulpverlening: cijfergegevens Augustus 2013 Vlaams Centrum Schuldenlast Paviljoenstraat 7-9 1030 Brussel www.vlaamscentrumschuldenlast.be INHOUD. Hoofdstuk 1 -

Nadere informatie

Percentage achterstallige kredietnemers 5,2 % 5,4 %

Percentage achterstallige kredietnemers 5,2 % 5,4 % Departement Micro-economische informatie Laatste geregistreerde gegevens augustus 213 1. Kerncijfers TABEL 1. AANTAL KREDIETNEMERS 212-8 213-8 Variatie Met minstens: - één uitstaand contract 6.216.65 6.242.148

Nadere informatie

Cijfermateriaal basisregistratie 2007-2010

Cijfermateriaal basisregistratie 2007-2010 Cijfermateriaal basisregistratie 2007-2010 Oktober 2011 1. Inleiding De schuldenproblematiek in Vlaanderen groeit. Steeds meer mensen ondervinden problemen met de betaling van hun schulden. Zo staan eind

Nadere informatie

Verslag Collectieve schuldenregeling

Verslag Collectieve schuldenregeling Verslag Collectieve schuldenregeling 24 april 2014 Aanwezig Lieve De Bosscher (Vzw De Sloep), Ria Roosens (KRAS-diensten), Memet Karaman (Intercultureel Netwerk Gent), Youri Nuytinck (CAW O-VL), Michèle

Nadere informatie

Kinderarmoede in het Brussels Gewest

Kinderarmoede in het Brussels Gewest OBSERVATOIRE DE LA SANTÉ ET DU SOCIAL BRUXELLES OBSERVATORIUM VOOR GEZONDHEID EN WELZIJN BRUSSEL Senaat hoorzitting 11 mei 2015 Kinderarmoede in het Brussels Gewest www.observatbru.be DIMENSIES VAN ARMOEDE

Nadere informatie

Federaal memorandum van de OCMW s. Algemene Vergadering afdeling OCMW s van de VVSG Zottegem, 7 juni 2007

Federaal memorandum van de OCMW s. Algemene Vergadering afdeling OCMW s van de VVSG Zottegem, 7 juni 2007 Federaal memorandum van de OCMW s Algemene Vergadering afdeling OCMW s van de VVSG Zottegem, 7 juni 2007 Lokale besturen : meest burgernabije bestuur OCMW s worden het eerst geconfronteerd met nieuwe noden

Nadere informatie

Maatschappelijke, juridische, professionele en deontologische situering

Maatschappelijke, juridische, professionele en deontologische situering INHOUD Algemene handleiding I. Gebruiksaanwijzing Opbouw van het Handboek 1 Juridische verwijzingen en afkortingen 2 1. Wettelijke referenties 2 2. Verwijzingen naar rechtspraak 2 3. Verwijzingen naar

Nadere informatie

Achtergrondcijfers WELZIJNSZORG VZW HUIDEVETTERSSTRAAT 165 1000 BRUSSEL 02 502 55 75 WWW.WELZIJNSZORG.BE INFO@WELZIJNSZORG.BE

Achtergrondcijfers WELZIJNSZORG VZW HUIDEVETTERSSTRAAT 165 1000 BRUSSEL 02 502 55 75 WWW.WELZIJNSZORG.BE INFO@WELZIJNSZORG.BE Achtergrondcijfers WELZIJNSZORG VZW HUIDEVETTERSSTRAAT 165 1000 BRUSSEL 02 502 55 75 WWW.WELZIJNSZORG.BE INFO@WELZIJNSZORG.BE NATIONAAL SECRETARIAAT Huidevettersstraat 165 1000 Brussel T 02 502 55 75 F

Nadere informatie

Iedereen beschermd tegen armoede?

Iedereen beschermd tegen armoede? Iedereen beschermd tegen armoede? Sociaal onrecht treft 1 op 7 mensen in ons land Campagne 2014 Iedereen beschermd tegen armoede? België is een welvaartsstaat, Brussel is de hoofdstad van Europa en Vlaanderen

Nadere informatie

Jaarverslag Juridische dienstverlening

Jaarverslag Juridische dienstverlening Jaarverslag Juridische dienstverlening Woensdag 13 april 2011 Nevele Bianca Buysse Renate Cools Sarah Forsyth 1 Jaarverslag juridische dienstverlening Welzijnsband Meetjesland Woensdag 13 april 2011 I.

Nadere informatie

BEROEPSVERENIGING VAN HET KREDIET

BEROEPSVERENIGING VAN HET KREDIET Big brother zit overal! Heel wat instellingen, personen of organisaties nemen het niet zo nauw met de privacy van de burgers. De Liga heeft een aantal kandidaten op een rijtje gezet die het recht op privacy

Nadere informatie

1. BELANGRIJKSTE ONTWIKKELINGEN IN 2005... 1 2. STATISTIEKEN

1. BELANGRIJKSTE ONTWIKKELINGEN IN 2005... 1 2. STATISTIEKEN INHOUDSTAFEL. BELANGRIJKSTE ONTWIKKELINGEN IN 2005... 2. STATISTIEKEN 2. SYNTHESE 2.. Aantal geregistreerde personen en contracten... 6 2..2 Jaarlijkse evolutie van het aantal geregistreerde personen en

Nadere informatie

Hof van Cassatie van België

Hof van Cassatie van België 15 JANUARI 2010 C.08.0349.F/1 Hof van Cassatie van België Arrest Nr. C.08.0349.F A. S., Mr. Michel Mahieu, advocaat bij het Hof van Cassatie, tegen D. A. M., Mr. Huguette Geinger, advocaat bij het Hof

Nadere informatie

HOOFDSTUK 1 ONDERZOEKSAANPAK...

HOOFDSTUK 1 ONDERZOEKSAANPAK... Onderzoeksrapport Resultaten van de basisregistratie en de uitgebreide registratie uitgevoerd bij de erkende instellingen schuldbemiddeling in Vlaanderen, 2007-2009 November 2010 INHOUDSTAFEL HOOFDSTUK

Nadere informatie

INHOUDSTAFEL. Inhoudstafel... 2

INHOUDSTAFEL. Inhoudstafel... 2 Onderzoeksrapport: Resultaten van de basisregistratie en de uitgebreide registratie uitgevoerd bij de erkende instellingen schuldbemiddeling in Vlaanderen, 2007-2008 JANUARI 2009 Onderzoeksrapport: Resultaten

Nadere informatie

Rechtsbijstand bij bemiddeling

Rechtsbijstand bij bemiddeling Rechtsbijstand bij bemiddeling De wet van 21 februari 2005 in verband met de bemiddeling heeft de mogelijkheid geopend rechtsbijstand toe te kennen in elke procedure van vrijwillige of gerechtelijke bemiddeling

Nadere informatie

BIJZONDERE VOORWAARDEN BETREFFENDE DE KASFACILITEIT I - Van kracht op 23 maart 2015

BIJZONDERE VOORWAARDEN BETREFFENDE DE KASFACILITEIT I - Van kracht op 23 maart 2015 BIJZONDERE VOORWAARDEN BETREFFENDE DE KASFACILITEIT I - Artikel 1 Terminologie De Bank : bpost bank N.V. Markiesstraat 1 bus 2-1000 Brussel, BTW BE 0456.038.471, RPR Brussel, handelend als kredietgever.

Nadere informatie

Nationale Bank van België, Brussel.

Nationale Bank van België, Brussel. Nationale Bank van België, Brussel. Alle rechten voorbehouden. De volledige of gedeeltelijke verveelvoudiging van deze brochure voor educatieve en niet-commerciële doeleinden is toegestaan mits bronvermelding.

Nadere informatie

Workshop consumentenkredieten

Workshop consumentenkredieten Workshop consumentenkredieten Inspiratiedag financiële vorming Maandag 26 oktober 2015 Inhoud van de workshop I. Korte toelichting II. Concrete voorbeelden III. (Overmatige) schuldenlast IV. Vragen en

Nadere informatie

Het consumentenkrediet. De Wet van 12 juni 1991. Pierre Lettany KLUWER RECHTSWETENSCHAPPEN BELGIE

Het consumentenkrediet. De Wet van 12 juni 1991. Pierre Lettany KLUWER RECHTSWETENSCHAPPEN BELGIE Het consumentenkrediet De Wet van 12 juni 1991 Pierre Lettany KLUWER RECHTSWETENSCHAPPEN BELGIE Voorwoord V Inleiding en doel van de wet 1 1. E.G.-verplichtingen (1) 1 2. Sociaal beleid (2) 1 3. Economisch

Nadere informatie

Informatie 10 januari 2015

Informatie 10 januari 2015 Informatie 10 januari 2015 ARMOEDE: FEITEN EN CIJFERS ARMOEDE WERELDWIJD Wereldwijd leven ongeveer 1,2 miljard mensen in absolute armoede leven: zij beschikken niet over basisbehoeften zoals schoon drinkwater,

Nadere informatie

Nationaal Instituut voor Budgetvoorlichting

Nationaal Instituut voor Budgetvoorlichting Nationaal Instituut voor Budgetvoorlichting Financiële problemen op de werkvloer Micha Aarts Nibud Nibud is een onafhankelijk kenniscentrum Doelstellingen: Verhogen zelfredzaamheid consument Voorkomen

Nadere informatie

EénVandaag en Nibud onderzoeken armoede

EénVandaag en Nibud onderzoeken armoede EénVandaag en Nibud onderzoeken armoede Doel Armoede is geen eenduidig begrip. Armoede wordt vaak gemeten via een inkomensgrens: iedereen met een inkomen beneden die grens is arm, iedereen er boven is

Nadere informatie

Financiële opvoeding. September 2007

Financiële opvoeding. September 2007 Financiële opvoeding September 2007 Inhoud INHOUD... 1 1 INLEIDING... 2 1.1 AANLEIDING... 2 1.2 METHODE VAN ONDERZOEK... 2 1.3 ACHTERGRONDVARIABELEN... 3 LEESWIJZER... 4 2 ZAKGELD EN KLEEDGELD... 5 2.1

Nadere informatie

Schuldhulp- verlening

Schuldhulp- verlening Schuldhulpverlening De gemeente Nederweert kan u helpen een problematische schuldsituatie op te lossen of in de toekomst te voorkomen. Dit noemen we ook wel schuldhulpverlening. We zijn verantwoordelijk

Nadere informatie

VERZOEKSCHRIFT TOT COLLECTIEVE SCHULDENREGELING. Aan de beslagrechter bij de rechtbank van eerste aanleg te Leuven,

VERZOEKSCHRIFT TOT COLLECTIEVE SCHULDENREGELING. Aan de beslagrechter bij de rechtbank van eerste aanleg te Leuven, VERZOEKSCHRIFT TOT COLLECTIEVE SCHULDENREGELING Aan de beslagrechter bij de rechtbank van eerste aanleg te Leuven, Op verzoek van : (adres) (adres) (raadsman) (vorige adressen in de afgelopen drie jaar)

Nadere informatie

De Stadsbank Oost Nederland verstrekt sociale leningen zonder gebruik te maken van bemiddelaars of gevolmachtigde agenten.

De Stadsbank Oost Nederland verstrekt sociale leningen zonder gebruik te maken van bemiddelaars of gevolmachtigde agenten. Prospectus sociale lening Algemeen In deze prospectus geven wij u inzicht in de werkwijze van de Stadsbank Oost Nederland bij het verstrekken van sociale leningen. De Stadsbank Oost Nederland is aangesloten

Nadere informatie

DE RECHTEN VAN DE PERSONEN GEREGISTREERD BIJ DE CENTRALE VOOR KREDIETEN AAN PARTICULIEREN VAN DE NATIONALE BANK (C.K.P.)

DE RECHTEN VAN DE PERSONEN GEREGISTREERD BIJ DE CENTRALE VOOR KREDIETEN AAN PARTICULIEREN VAN DE NATIONALE BANK (C.K.P.) KONINKRIJK BELGIE COMMISSIE VOOR DE BESCHERMING VAN DE PERSOONLIJKE LEVENSSFEER DE RECHTEN VAN DE PERSONEN GEREGISTREERD BIJ DE CENTRALE VOOR KREDIETEN AAN PARTICULIEREN VAN DE NATIONALE BANK (C.K.P.)

Nadere informatie

1,9 miljoen Belgen hebben nog nooit een computer gebruikt; 2,6 miljoen Belgen hebben nog nooit op het internet gesurft.

1,9 miljoen Belgen hebben nog nooit een computer gebruikt; 2,6 miljoen Belgen hebben nog nooit op het internet gesurft. ALGEMENE DIRECTIE STATISTIEK EN ECONOMISCHE INFORMATIE PERSBERICHT 8 november 2006 1,9 miljoen Belgen hebben nog nooit een computer gebruikt; 2,6 miljoen Belgen hebben nog nooit op het internet gesurft.

Nadere informatie

Schuldhulpverlening. Hoe gaat dat in zijn werk?

Schuldhulpverlening. Hoe gaat dat in zijn werk? Schuldhulpverlening Hoe gaat dat in zijn werk? In deze brochure vind je informatie over de mogelijke vormen van schuldhulpverlening binnen OCMW Antwerpen. Inhoud Wat is schuldhulpverlening?... 3 Kort overzicht

Nadere informatie

SCHULDHULPVERLENING september 2013 1

SCHULDHULPVERLENING september 2013 1 SCHULDHULPVERLENING september 2013 1 2 Inhoudsopgave Als schulden een probleem worden... 4 Hoe vraag ik schuldhulpverlening aan? 5 Wanneer kom ik in aanmerking voor schuldhulpverlening? 5 Waaruit bestaat

Nadere informatie

Presentatie ZA 23 februari 2015. Onesto?

Presentatie ZA 23 februari 2015. Onesto? Presentatie ZA 23 februari 2015 Onesto? De grootste erkende kredietmaatschappij (groep) voor sociaal woonkrediet in Vlaanderen Opgericht in 1894 Eigen vermogen 30 mio portefeuille 250 mio Kantoren in Beringen,

Nadere informatie

Vakantiegeldenquete 2010

Vakantiegeldenquete 2010 Vakantiegeldenquete 2010 Inleiding Net als vorig jaar heeft het Nibud onderzoek gedaan naar de manier waarop mensen zich in financieel opzicht voorbereiden op de vakantie en of men zich aan hun budget

Nadere informatie

Productinformatie Europese standaardinformatie inzake consumentenkrediet

Productinformatie Europese standaardinformatie inzake consumentenkrediet Productinformatie Europese standaardinformatie inzake consumentenkrediet 1. Identiteit en contactgegevens van de kredietgever Kredietgever International Card Services BV, Telefoonnummer 020-6 600 123 E-mailadres

Nadere informatie

Statistieken. Centrale voor kredieten aan particulieren - 2006

Statistieken. Centrale voor kredieten aan particulieren - 2006 Statistieken Centrale voor kredieten aan particulieren - 2006 Nationale Bank van België, Brussel. Alle rechten voorbehouden. De volledige of gedeeltelijke verveelvoudiging van deze brochure voor educatieve

Nadere informatie

HET THEMATISCH RAPPORT LE RAPPORT THÉMATIQUE

HET THEMATISCH RAPPORT LE RAPPORT THÉMATIQUE OBSERVATOIRE DE LA SANTÉ ET DU SOCIAL BRUXELLES OBSERVATORIUM VOOR GEZONDHEID EN WELZIJN BRUSSEL HET THEMATISCH RAPPORT LE RAPPORT THÉMATIQUE Vrouwen, bestaansonzekerheid en armoede in het Brussels Gewest

Nadere informatie

Mannen, vrouwen en geldzaken. Nibud Factsheet Juni 2012

Mannen, vrouwen en geldzaken. Nibud Factsheet Juni 2012 nen, vrouwen en geldzaken Nibud Factsheet Juni 2012 nen, vrouwen en geldzaken nen en vrouwen gaan verschillend met geld om, maar het risico op financiële problemen is bij beide groepen even groot. Meer

Nadere informatie

armoedebarometer De interfederale Sociale Zekerheid Federale Overheidsdienst DE STAATSSECRETARIS VOOR MAATSCHAPPELIJKE

armoedebarometer De interfederale Sociale Zekerheid Federale Overheidsdienst DE STAATSSECRETARIS VOOR MAATSCHAPPELIJKE DE STAATSSECRETARIS VOOR MAATSCHAPPELIJKE INTEGRATIE EN ARMOEDEBESTRIJDING LE SECRETAIRE D ÉTAT À L INTÉGRATION SOCIALE ET À LA LUTTE CONTRE LA PAUVRETÉ Federale Overheidsdienst Sociale Zekerheid ALGEMENE

Nadere informatie

Limburg Sociaal Enkele cijfers. 17 juni 2014 Steunpunt Sociale Planning

Limburg Sociaal Enkele cijfers. 17 juni 2014 Steunpunt Sociale Planning Limburg Sociaal Enkele cijfers 17 juni 2014 Steunpunt Sociale Planning Inhoud Inleiding Bestaansonzekerheid in Limburg Inkomen ter hoogte van wettelijke armoedegrens Recht op voorkeurtarief in de ziekteverzekering

Nadere informatie

FAILLISSEMENT = STAKING VAN BETALING

FAILLISSEMENT = STAKING VAN BETALING 4. FAILLISSEMENT: BEGRIP EN GEVOLGEN 4.1.Wat is een faillissement? ---------------------------------- Een faillissement is een in de wet geregelde procedure voor een persoon of onderneming die niet (meer)

Nadere informatie

De minnelijke invordering van schulden Schulden afbetalen maar niet tegen om het even welke prijs!

De minnelijke invordering van schulden Schulden afbetalen maar niet tegen om het even welke prijs! De minnelijke invordering van schulden Schulden afbetalen maar niet tegen om het even welke prijs! Sinds 17 april 2009 werden alle actoren die aan de minnelijke invordering van schulden doen - incassobureaus,

Nadere informatie

Het voorgesprek. Welkom

Het voorgesprek. Welkom Het voorgesprek Welkom U heeft zicht aangemeld bij de gemeente voor Schuldhulpverlening, omdat u vindt dat u geen controle hebt over uw geld en uw uitgaven. Of u hebt van iemand gehoord dat u hulp kunt

Nadere informatie

Eindtermen Kredietbemiddeling

Eindtermen Kredietbemiddeling Kredietbemiddeling Module 1 Algemene beginselen van de kredietbemiddeling Deel 1 De financiële en juridische omgeving Professionele kennis en 1. Kredietgevers en kredietbemiddelaars 2. Organen voor toezicht,

Nadere informatie

Prospectus Doorlopend Krediet

Prospectus Doorlopend Krediet Prospectus Doorlopend Krediet Inhoudsopgave Pagina Op verantwoorde wijze lenen 1 Wat is een doorlopend krediet? 1 Aanvraagprocedure 1, 2 Bepaling kredietwaardigheid en wijze van risicobeoordeling 2 Drie

Nadere informatie

KONINKRIJK BELGIE COMMISSIE VOOR DE BESCHERMING VAN DE PERSOONLIJKE LEVENSSFEER

KONINKRIJK BELGIE COMMISSIE VOOR DE BESCHERMING VAN DE PERSOONLIJKE LEVENSSFEER KONINKRIJK BELGIE COMMISSIE VOOR DE BESCHERMING VAN DE PERSOONLIJKE LEVENSSFEER DE RECHTEN VAN PERSONEN GEREGISTREERD BIJ DE CENTRALE VOOR KREDIETEN AAN PARTICULIEREN VAN DE NATIONALE BANK (C.K.P.) Wet

Nadere informatie

Wegwijs in de wereld van (mijn) geld

Wegwijs in de wereld van (mijn) geld Wegwijs in de wereld van (mijn) geld Handleiding ontwikkeld door het Sint-Pieterscollege in samenwerking met KHLeuven- departement Economisch Hoger Onderwijs September 2013 With the support of the Lifelong

Nadere informatie

Prospectus. Doorlopend geldkrediet. Santander Consumer Finance Benelux B.V.

Prospectus. Doorlopend geldkrediet. Santander Consumer Finance Benelux B.V. Prospectus Doorlopend geldkrediet Santander Consumer Finance Benelux B.V. Santander Consumer Finance Benelux B.V. is gespecialiseerd in het verstrekken van doorlopend en nietdoorlopend geld- en goederenkrediet.

Nadere informatie

Productinformatie wehkamp.nl balansrekening

Productinformatie wehkamp.nl balansrekening Productinformatie wehkamp.nl balansrekening Inhoudsopgave WIE ZIJN WIJ? 4 CONTACTGEGEVENS 4 WAAROM DEZE INFORMATIE? 4 KENMERKEN VAN DE WEHKAMP.NL 6 BALANSREKENING Doorlopend krediet Bepaal uw eigen kredietlimiet

Nadere informatie

Hoofdstuk I: Inzake de toepasselijke wetgeving:

Hoofdstuk I: Inzake de toepasselijke wetgeving: Hoofdstuk I: Inzake de toepasselijke wetgeving: Afdeling I: De oorspronkelijke wet van 5 juli 1998 en de diverse wetswijzigingen: Bij wet van 5 juli 1998 2 werd een titel IV toegevoegd aan het Gerechtelijk

Nadere informatie

De honden en katten van de Belgen

De honden en katten van de Belgen ALGEMENE DIRECTIE STATISTIEK EN ECONOMISCHE INFORMATIE PERSBERICHT 31 juli 2007 De honden en katten van de Belgen Highlights Ons land telde in 2004 1.064.000 honden en 1.954.000 katten; In vergelijking

Nadere informatie

WEGWIJS VOOR. zelfstandigen in moeilijkheden. WEGWIJS IN Een uitgave van POD Maatschappelijke Integratie. Versie mei 2014 Zelfstandigen

WEGWIJS VOOR. zelfstandigen in moeilijkheden. WEGWIJS IN Een uitgave van POD Maatschappelijke Integratie. Versie mei 2014 Zelfstandigen Versie mei 2014 Zelfstandigen WEGWIJS IN Een uitgave van POD Maatschappelijke Integratie De POD MI is een overheidsdienst die ernaar streeft een menswaardig bestaan te waarborgen aan alle personen. http://www.mi-is.be

Nadere informatie

Gelet op het auditoraatsrapport van de Kruispuntbank ontvangen op 12 mei 2005; A. CONTEXT VAN DE AANVRAAG EN ONDERWERP ERVAN

Gelet op het auditoraatsrapport van de Kruispuntbank ontvangen op 12 mei 2005; A. CONTEXT VAN DE AANVRAAG EN ONDERWERP ERVAN SCSZ/05/69 1 BERAADSLAGING NR. 05/026 VAN 7 JUNI 2005 M.B.T. DE RAADPLEGING VAN HET WACHTREGISTER DOOR DE DIENST VOOR ADMINISTRATIEVE CONTROLE VAN HET RIJKSINSTITUUT VOOR ZIEKTE- EN INVALIDITEITSVERZEKERING

Nadere informatie

VLAAMS WONINGFONDS VAN DE GROTE GEZINNEN cvba PERSBERICHT de Meeûssquare, 26-27 21 mei 2008 1000 BRUSSEL BLIKVANGER VAN HET ACTIVITEITENVERSLAG 2007

VLAAMS WONINGFONDS VAN DE GROTE GEZINNEN cvba PERSBERICHT de Meeûssquare, 26-27 21 mei 2008 1000 BRUSSEL BLIKVANGER VAN HET ACTIVITEITENVERSLAG 2007 VLAAMS WONINGFONDS VAN DE GROTE GEZINNEN cvba PERSBERICHT de Meeûssquare, 26-27 21 mei 2008 1000 BRUSSEL KBO 0421 111 543 RPR Brussel BLIKVANGER VAN HET ACTIVITEITENVERSLAG 2007 Dankzij het ter beschikking

Nadere informatie

Sociale maatregelen drinkwater 28 maart 2012

Sociale maatregelen drinkwater 28 maart 2012 i. inleiding Vlaams Netwerk van verenigingen waar armen het woord nemen vzw Aromagebouw / Vooruitgangstraat 323 bus 6 (3 de verdieping) / 1030 Brussel / tel. 02-204 06 50 / fax : 02-204 06 59 info@vlaams-netwerk-armoede.be

Nadere informatie

Inhoud. Praten over geld 5. Verzekeringen 31. Betaalkaart 13. Immo 35. Extra informatie 37. Smartphone 17. Sparen 20

Inhoud. Praten over geld 5. Verzekeringen 31. Betaalkaart 13. Immo 35. Extra informatie 37. Smartphone 17. Sparen 20 Inhoud Praten over geld 5 2 Betaalkaart 3 3 Smartphone 7 4 5 Verzekeringen 3 6 Immo 35 7 Extra informatie 37 Sparen 20 2 Opzet van het onderzoek maart 206 - Dit onderzoek zoomt in op hoe binnen het gezin

Nadere informatie

Financiering woning Februari 2015

Financiering woning Februari 2015 Financiering woning Februari 2015 Profiel van het consumerpanel Bevraging van een consumerpanel van 600 personen via ivox november 2014 Selectie van het panel op basis van: concrete plannen om te (ver)bouwen

Nadere informatie

Steunpunt tot bestrijding van armoede, bestaansonzekerheid en sociale uitsluiting

Steunpunt tot bestrijding van armoede, bestaansonzekerheid en sociale uitsluiting Steunpunt tot bestrijding van armoede, bestaansonzekerheid en sociale uitsluiting Feiten en cijfers Van hoeveel mensen is de energie geheel of gedeeltelijk afgesloten? Aangezien de drie gewesten niet dezelfde

Nadere informatie

Katholieke Hogeschool Kempen

Katholieke Hogeschool Kempen Katholieke Hogeschool Kempen Studiecentrum voor Lokaal Sociaal en Lokaal Economisch Beleid Onderzoek naar de werking en de organisatie van erkende instellingen voor schuldbemiddeling met het oog op een

Nadere informatie

Welzijnsbarometer 2015

Welzijnsbarometer 2015 OBSERVATOIRE DE LA SANTÉ ET DU SOCIAL BRUXELLES OBSERVATORIUM VOOR GEZONDHEID EN WELZIJN BRUSSEL "Cultuur aan de macht" de sociale rol van cultuur en kunst 26 november 2015 Welzijnsbarometer 2015 Marion

Nadere informatie

Informatiebrochure bewindvoering, budgetbeheer, budgetcoaching, mentorschap en curatele

Informatiebrochure bewindvoering, budgetbeheer, budgetcoaching, mentorschap en curatele Informatiebrochure bewindvoering, budgetbeheer, budgetcoaching, mentorschap en curatele Is de financiële balans ver te zoeken? Ligt u s nachts wakker, en piekert u over uw financiële situatie. Komt u er

Nadere informatie

Reglement voor de toekenning van renteloze leningen. aan erkende culturele verenigingen

Reglement voor de toekenning van renteloze leningen. aan erkende culturele verenigingen Reglement voor de toekenning van renteloze leningen aan erkende culturele verenigingen Goedgekeurd in de gemeenteraad van 28 januari 2002 Bekendgemaakt op 31 januari 2002 Artikel 1 Hoofdstuk I - Algemene

Nadere informatie

De Solidaire Lening voor ondernemers

De Solidaire Lening voor ondernemers De Solidaire Lening voor ondernemers Gebruiksaanwijzing voor de aanbrengers van de Solidaire Lening Deze gebruiksaanwijzing is bedoeld ter informatie van de aanbrengers, die in contact komen met het doelpubliek

Nadere informatie

NV CENTRALE KREDIETVERLENING Naamloze vennootschap gesticht in 1956 Erkend door FOD Economie nr. 00539 Spaarbank

NV CENTRALE KREDIETVERLENING Naamloze vennootschap gesticht in 1956 Erkend door FOD Economie nr. 00539 Spaarbank NV CENTRALE KREDIETVERLENING Naamloze vennootschap gesticht in 1956 Erkend door FOD Economie nr. 00539 Spaarbank Maatschappelijke zetel: Mannebeekstraat 33 8790 Waregem Tel. 056/62.92.81 Fax 056/61.10.79

Nadere informatie

UIT DE SCHULDEN Wegwijs in de schuldhulpverlening

UIT DE SCHULDEN Wegwijs in de schuldhulpverlening UIT DE SCHULDEN Wegwijs in de schuldhulpverlening I wegwijs in de schuldhulpverlening I Ten geleide Dit is een publicatie van de Gemeente Roermond, sector Burgers en Samenleving, afdeling Sociale Zaken.

Nadere informatie

Inhoudsopgave. Schulden, hoe kom ik ervan af? Ik kan de rekeningen niet meer betalen. Wat nu? Wat kan ik zelf doen aan mijn schulden?

Inhoudsopgave. Schulden, hoe kom ik ervan af? Ik kan de rekeningen niet meer betalen. Wat nu? Wat kan ik zelf doen aan mijn schulden? met schulden Inhoudsopgave 3 Schulden, hoe kom ik ervan af? 4 5 6 7 8 10 11 12 13 14 Ik kan de rekeningen niet meer betalen. Wat nu? Wat kan ik zelf doen aan mijn schulden? Bij wie kan ik terecht voor

Nadere informatie

De honden en katten van de Belgen

De honden en katten van de Belgen ALGEMENE DIRECTIE STATISTIEK EN ECONOMISCHE INFORMATIE PERSBERICHT 13 juli 2010 De honden en katten van de Belgen Enkele conclusies Ons land telde in 2008 1.167.000 honden en 1.974.000 katten; In vergelijking

Nadere informatie

De Sociale plattegrond

De Sociale plattegrond De Sociale plattegrond Sector: OCMW Spreker: Marianne Van Der Biest (OCMW Herzele) Wat is het OCMW? OCMW = Openbaar centrum voor maatschappelijk welzijn. OCMW = publieke instelling Welzijn = meer dan armoedebestrijding

Nadere informatie

Kennismaking. Bewindvoering

Kennismaking. Bewindvoering Kennismaking Bewindvoering Zes Rivieren Bewindvoeringskantoor Zes Rivieren is een eenmanszaak van Henk-Jan Tromp. De missie van mijn kantoor is het ondersteunen van mensen die niet in staat zijn om hun

Nadere informatie

Schulden? Pak ze snel aan

Schulden? Pak ze snel aan Schulden? Pak ze snel aan 1 2 Schulden? Pak ze snel aan Als u rekeningen niet of niet op tijd betaalt of een lening niet aflost, dan krijgt u schulden. Kunt u langere tijd geen rekeningen betalen of geen

Nadere informatie

Meldpunt Budgetadvies & Schuldhulpverlening. Budgetadvies, Budgetbeheer, Budgetbegeleiding, Minnelijke schuldregeling

Meldpunt Budgetadvies & Schuldhulpverlening. Budgetadvies, Budgetbeheer, Budgetbegeleiding, Minnelijke schuldregeling Meldpunt Budgetadvies & Schuldhulpverlening Budgetadvies, Budgetbeheer, Budgetbegeleiding, Minnelijke schuldregeling Meldpunt Budgetadvies & Schuldhulpverlening Het regelen van uw schulden Meldpunt Budgetadvies

Nadere informatie

Schulden? Pak ze aan!

Schulden? Pak ze aan! Schulden? Pak ze aan! Schulden? Pak ze aan! De meeste Nederlanders hebben op een of andere manier wel een schuld. Bijvoorbeeld in de vorm van een hypotheek, een doorlopend krediet, financiering voor een

Nadere informatie

Schulden van huishoudens dramatisch gestegen. Klik hier om dit artikel te downloaden als pdf-document.

Schulden van huishoudens dramatisch gestegen. Klik hier om dit artikel te downloaden als pdf-document. Schulden van huishoudens dramatisch gestegen Klik hier om dit artikel te downloaden als pdf-document. Sinds 2008 kampt ook Nederland met de gevolgen van de internationale financiële kredietcrisis uit 2008,

Nadere informatie

De prospectus is ter beschikking, zowel bij de kredietmakelaar als op de maatschappelijke zetel van de N.V. KREFIMA.

De prospectus is ter beschikking, zowel bij de kredietmakelaar als op de maatschappelijke zetel van de N.V. KREFIMA. PROSPECTUS CONSUMENTENKREDIET LENING OP AFBETALING Prospectusnummer: 4 01/06/2009 1. Inleiding Deze prospectus is van toepassing op leningen op afbetaling toegestaan in het kader van de Wet op het Consumentenkrediet

Nadere informatie

NATIONALE BANK VAN BELGIE

NATIONALE BANK VAN BELGIE NATIONALE BANK VAN BELGIE DECEMBER 2002 CENTRALE VOOR KREDIETEN AAN PARTICULIEREN INHOUDSTAFEL. BELANGRIJKSTE ONTWIKKELINGEN IN 2002... 2. STATISTIEKEN 2. SYNTHESE 2.. Aantal geregistreerde personen en...

Nadere informatie

Consumenteninformatie van de AFM en het Nibud. Loop geen onnodig risico. Verstandig Lenen

Consumenteninformatie van de AFM en het Nibud. Loop geen onnodig risico. Verstandig Lenen Consumenteninformatie van de AFM en het Nibud Loop geen onnodig risico Verstandig Lenen Een lening kan soms uitkomst bieden. Maar geld lenen kan ook voor problemen zorgen. In deze folder van het Nationaal

Nadere informatie

ZELFREDZAAMHEID in Amsterdam

ZELFREDZAAMHEID in Amsterdam PROBLEMATISCHE SCHULDEN EN ZELFREDZAAMHEID in Amsterdam oktober 2013 Steeds meer mensen hebben schulden en de schulden die zij hebben zijn groter dan voorheen. In 2012 melden 11% meer mensen zich bij kredietbanken

Nadere informatie

De VLAAMSE RAAD heeft aangenomen en Wij, EXECUTIEVE, bekrachtigen hetgeen volgt

De VLAAMSE RAAD heeft aangenomen en Wij, EXECUTIEVE, bekrachtigen hetgeen volgt De VLAAMSE RAAD heeft aangenomen en Wij, EXECUTIEVE, bekrachtigen hetgeen volgt Artikel 1 Dit decreet regelt een aangelegenheid bedoeld in artikel 59bis van de Grondwet. Artikel 2 Bij het Ministerie van

Nadere informatie

Verantwoord krediet voor de autofinanciering. Brussel, 9 januari 2013

Verantwoord krediet voor de autofinanciering. Brussel, 9 januari 2013 Verantwoord krediet voor de autofinanciering Brussel, 9 januari 2013 Overzicht 1. Autofinanciering voor particulieren in 2012 2.1 De automarkt in België 2.2 De markt van het consumentenkrediet in België

Nadere informatie

Prospectus Sociaal Krediet 2014

Prospectus Sociaal Krediet 2014 5 informatie Prospectus Sociaal Krediet 2014 Algemeen De prospectus Sociaal Krediet geeft u inzicht in de werkwijze van de gemeente Zwolle bij het verstrekken van een persoonlijke lening.. Persoonlijke

Nadere informatie