PROMOTIE BLIJFT ACTUEEL! NIEUWS PROMOTIE DIGITAAL STAP VOOR STAP MET UURWERK, ZO DOET DE AMBELT DAT GRATIS ACTUELE ICHTHUS COLLEGE - TALENT

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "PROMOTIE BLIJFT ACTUEEL! NIEUWS PROMOTIE DIGITAAL STAP VOOR STAP MET UURWERK, ZO DOET DE AMBELT DAT GRATIS ACTUELE ICHTHUS COLLEGE - TALENT"

Transcriptie

1 PrOmotie M A G A Z I N E Magazine voor het praktijkonderwijs - Nr.7 najaar 2009 NIEUWS PROMOTIE DIGITAAL STAP VOOR STAP MET UURWERK, ZO DOET DE AMBELT DAT GRATIS ACTUELE LESBRIEF DE KREDIETCRISIS ICHTHUS COLLEGE - TALENT ONTWIKKELEN ÉN BENUTTEN PROMOTIE BLIJFT ACTUEEL! WEEKDAGBOEK DE SCHAKEL

2 PrOmotie M A G A Z I N E Colofon PrOmotie Magazine is een uitgave van Uitgeverij Edu Actief b.v. met informatie over het praktijkonderwijs en onder meer het leermiddelen pakket PrOmotie. Uitgeverij Edu Actief b.v. Postbus KB Meppel T F E. W. Hoofd- en eindredactie: Saskia Westerbeek Redactie en fotografie: Aukje Voerman, Bianca Kroon, Inge Stuit, Laura Snabilié, Marloes de Vries, Roland Loos, Vera Jongman Vormgeving: DTP-Studio Joke Wensing, Apeldoorn Druk: Ten Brink, Meppel Productie: Mirjam van der Meulen Frequentie: twee edities in schooljaar Abonnement: PrOmotie Magazine is gratis voor docenten van het praktijkonderwijs. Abonnementen kunnen schriftelijk worden aangevraagd en beëindigd via Overige geïnteresseerden kunnen het magazine per ontvangen. Stuur daarvoor een met vermelding van uw naam, functie en nawgegevens van de school/instelling. Met dank aan: Guido Baks, De Ambelt Deventer Corné Sukaldi, Ichthus College Kampen Eline Haan en Maaike Wigman, Pius-X College Bladel Sacha van Engelen, Monique van Keeken, Aysun Sezgin en Romy Kamps, De Schakel Haarlem Jos Sleurink, De Compagnie Heerenveen Henriëtte Roos. U durft PrOmotie is sinds 2001 speciaal voor u en uw leerlingen beschikbaar. Dat weet u. De leeromgeving is al die jaren steeds herzien en doorontwikkeld. Nu, bijna tien jaar later, is PrOmotie een doortimmerde, competentiegerichte leeromgeving. Compleet, voor alle jaren van het praktijkonderwijs. Ondertussen hebben andere aanbieders van leermiddelen ontdekt dat het praktijkonderwijs stevig aan de weg timmert. In onze markteconomie wordt concurrentie als een belangrijk regulerend instrument gezien. Inderdaad, vanzelfsprekend is de keuze vrij. Niettemin wil ik u op het hart drukken om vooral te blijven kijken naar kwaliteit. Is materiaal wel echt speciaal voor uw leerlingen gemaakt? Is het compleet? Flexibel? Het Platform Praktijkonderwijs onderschrijft nog altijd PrOmotie als goede leeromgeving voor uw leerlingen. Onlangs zijn weer verschillende onderzoeken gehouden naar de visie en inhoudelijkheden van PrOmotie. Ik ben er trots op om te kunnen melden dat die onderzoeken (onder andere van SLO) positief oordeelden. Ondertussen kunt u kiezen uit twee leeromgevingen PrOmotie, het huidige materiaal (boeken, dvd s, cd-roms en websites) en de nieuwe digitale leeromgeving: PrOmotie digitaal. Vanaf komend schooljaar kunt u voor uw leerlingen een toegangscode aanschaffen voor PrOmotie digitaal. Inclusief docentendeel en het meet- en volgsysteem PrOscan. PrOmotie digitaal heeft alle mogelijkheden in zich die u maar zou kunnen wensen. Tot en met de mogelijkheid om zelf materiaal toe te voegen en landelijk te delen. En natuurlijk een compleet portfoliosysteem en een koppeling met de IOP s die u maakt. Ik waarschuw u als u mij vraagt om PrOmotie digitaal te komen laten zien. Ik ben zelf namelijk zo enthousiast dat ik zomaar een show van een ochtend of middag verzorg! Maar ik kan het ook in een kwartier laten zien Ik daag u uit! Durft u? Roland Loos Uitgever IN DIT NUMMER 3 / PROMOTIE NIEUWS 4 / 5 PROMOTIE DIGITAAL 6 / 7 LEREN KLOKKIJKEN MET UURWERK 8 / 9 GRATIS LESBRIEF DE KREDIETCRISIS 10 / 11 MODERN: ICHTHUS COLLEGE 12 / COLUMN THOMAS 13 / PIUS-X COLLEGE OVER BEWEEG 14 / 15 WEEKDAGBOEK DE SCHAKEL HAARLEM

3 PrOmotie Nieuws PrOmotie Nieuws Hier vindt u informatie over PrOmotie en andere interessante uitgaven of bijeenkomsten. Neem voor meer actueel nieuws en de activiteitenagenda ook eens een kijkje op onze websites en ONAFHANKELIJK ONDERZOEK: PROMOTIE IS GOED! Henriëtte Roos (47) uit Den Haag bekeek het totaalpakket PrOmotie en las in het bijzonder de boeken van de leerlijn Cultuur en Maatschappij uit het eerste en tweede leerjaar. Vervolgens analyseerde zij haar bevindingen over het leermiddelenpakket. Ze beoordeelde het op onder andere opbouw, indeling, kleurgebruik, hoeveelheid beeld en samenvattingen. Ook sprak zij met leerkrachten die ervaring hebben met de methodiek. Leerlingen vinden voldoende houvast en uitdaging in de leerboeken en worden geprikkeld om zelf dingen te doen. Er is bij het schrijven aandacht besteed aan de psychologische ontwikkeling van de individuele leerling, concludeert Roos in haar referaat. De leerkracht wordt aangemoedigd om de leerling te motiveren. Door middel van reflectie kan de leerkracht bij zichzelf te rade gaan of hij de juiste vragen stelt. Een goede en juiste interactie tussen de leerling en leerkracht is van wezenlijk belang voor het leerproces. Bij Cultuur en Maatschappij ligt de nadruk op het toepassen en integreren van eerder aangeleerde vaardigheden. De leerlingen hebben diverse mogelijkheden en momenten om te reflecteren op het geleerde en om een bepaald wenselijk gedrag te versterken. Er wordt in de boeken gebruikgemaakt LOG IN EN MAAK GEBRUIK VAN GRATIS HANDLEIDINGEN EN LESMATERIAAL! Op kunt u als docent allerlei handige zaken gratis downloaden, zoals handleidingen en lesmateriaal. Hiermee kunt u nog optimaler gebruikmaken van de aange- van een volgorde die in ieder hoofdstuk terugkomt. Deze structuur biedt de leerling houvast bij het zelfstandig werken. Henriëtte Roos kwam in contact met PrOmotie tijdens haar stage voor de hbo-opleiding Pedagogiek aan Fontys Hogeschool. Ze liep haar stage bij het Prisma College in Den Haag. Directeur Maurice Peeters kan zich goed vinden in de eindconclusie van het onderzoek. Het is een mooie en overzichtelijke weergave van het CuMa-aanbod en de wijze waarop het kan, en zou moeten, worden gebruikt. Ik ga dit referaat, uiteraard met toestemming van Henriëtte, intern gebruiken. Ondertussen heeft Henriëtte haar diploma Pedagogiek tweedegraads (inclusief didactiek en onderwijspsychologie) op zak. Zij werkte jarenlang als personeelsadviseur bij de overheid. Pedagogiek was al eerder in mijn leven verschenen en het was gewoon logisch dat ik deze studie zou oppakken. Door mijn stageplek bij Prisma College ben ik ervan overtuigd dat ik een waardevolle leerkracht kan zijn in het praktijkonderwijs. Ik ben trouwens nog op zoek naar een baan Uitgever Roland Loos van PrOmotie hoorde van Henriëtte Roos over haar onderzoek. Uiteraard is hij erg tevreden schafte boeken en cd-roms! Nog geen inloggegevens? Vraag ze dan snel aan, online of via onze medewerkers. Bel of stuur een naar met de bevindingen die hij las in haar referaat Vakdidactiek van de pedagogiek. Dit geeft goed weer wat ik vaker hoor van scholen die met PrOmotie werken. Het is in opzet een prima leermiddelenpakket, voor alle fasen van het praktijkonderwijs. De uitgever leunt nu niet achterover in zijn stoel. PrOmotie is flexibel en praktijkgericht, het biedt volop mogelijkheden voor individueel en thematisch onderwijs. Toch willen we verder. Er leven nog extra wensen ten aanzien van overzicht voor de docent, maatwerk en meer differentiatie. Hier werken we op dit moment hard aan. In het huidige schooljaar doen er 24 scholen mee aan de pilot PrOmotie digitaal. In september kan elke school zijn leerlingen opgeven voor PrOmotie in de nieuwe, digitale leeromgeving. Betekent dit dat volgend schooljaar de boeken van PrOmotie de prullenbak in kunnen? Nee, zeker niet! De boeken blijven de komende jaren nog actueel en op voorraad. Allereerst is komend jaar de leerlijn Praktijk en Loopbaan beschikbaar in PrOmotie digitaal. Compleet met opdrachten gericht op vakspecifieke en generieke competenties en een uniek meet- en volgsysteem. Daarna worden de andere leerlijnen aangepakt en verwerkt in het systeem. We houden in de ontwikkeling steeds rekening met suggesties van docenten die gaan werken met PrOmotie digitaal. Ook zullen er scholen zijn die liever nog even met de boeken blijven doorgaan omdat ze nog niet beschikken over voldoende pc s of omdat de docenten rustig willen anticiperen op de keuzes en nieuwe toepassingen die de invoering van PrOmotie digitaal met zich meebrengt. Er is veel mogelijk. We werken tenslotte voor de docent en de leerling, niet andersom! 3

4 Interview Jos Sleurink PrOmotie digitaal, de toekomst is nú! 4 In eerdere edities van dit magazine las u over de ontwikkelingen omtrent PrOmotie digitaal, het digitale leersysteem speciaal voor het praktijkonderwijs. Inmiddels zijn we een pilot gestart met 24 praktijkscholen. Daardoor is PrOmotie digitaal geen toekomstmuziek meer, maar is PrOmotie digitaal nú! Tijd voor een update... Pilotjaar In augustus is met het begin van het nieuwe schooljaar ook de pilot PrOmotie digitaal gestart. Alle 24 praktijkscholen hebben hun eigen toegang tot PrOmotie digitaal en kunnen dus concreet aan de slag. Meriam Timmer is als project-manager verantwoordelijk voor de inhoud van het systeem: In de zomer is er druk doorgewerkt, zowel aan de inhoud als aan de techniek. Scholen kunnen nu gebruikmaken van het gehele systeem inclusief het meet- en volgsysteem genaamd PrOscan, en een behoorlijk aantal thema s van Praktijk en Loopbaan. Gedurende het pilotjaar zal dit worden aangevuld tot 27 thema s, compleet met allerlei opdrachten en leerobjecten. De competentiegerichte benadering van PrOmotie digitaal brengt met zich mee dat al veel inhoudelijkheden van andere bestaande leerlijnen zijn meegenomen in de vertaling naar het nieuwe systeem. Het nieuwe Praktijk en Loopbaan biedt in elk geval alle vakmatigheden aan die op uw school aan bod komen. Op dit moment wordt er mede op basis van de input van de pilotscholen gewerkt aan het optimaliseren van techniek en inhoud zodat PrOmotie digitaal in het schooljaar ook voor u toegankelijk is! Begeleiding Alle pilotscholen worden begeleid door pilotcoördinator Laura Snabilié. Zij onderhoudt het contact met de scholen en zorgt dat alle vragen zo snel mogelijk worden beantwoord. Ook geeft ze advies en toelichting bij PrOmotie digitaal. De pilotscholen leveren hun feedback over PrOmotie digitaal aan bij Laura. Dit kan gaan over de techniek, maar natuurlijk ook over de inhoud. Ik zorg dan dat de feedback op de goede plaats terechtkomt, aldus Laura. Hiervoor is het belangrijk om een goed contact te onderhouden met de 24 scholen. We hebben veel telefonisch contact en ik bezoek ze regelmatig om met eigen ogen te zien hoe het gaat. Daarnaast hebben we binnen PrOmotie digitaal een forum. Docenten kunnen vragen stellen en met elkaar discussiëren over onderwijskundige onderwerpen die PrOmotie digitaal aangaan. Het is belangrijk om zo n discussie te volgen want daarop kunnen wij bepaalde keuzes binnen het systeem baseren. Op het forum kunnen scholen ook hun wensen kwijt. Voordeel van het forum is de efficiëntie en openheid. Iedereen kan alle geposte items lezen. Zo hebben docenten onderling wat aan elkaar bij de invoering van en het werken in de leeromgeving. Daarnaast hoeven ze niet allemaal dezelfde vraag te stellen: vaak staan vraag én antwoord al op het forum. Toekomst PrOmotie digitaal is vanaf komend schooljaar toegankelijk voor alle praktijkscholen. Dan is de complete leerlijn Praktijk en Loopbaan gereed. Toegang via een digicode gaat het komende jaar circa 98,50 kosten. Dit is per leerling, voor het hele schooljaar, inclusief: alle 27 thema s, opdrachten en leerobjecten van Praktijk en Loopbaan het gebruik van de PrOscan de agenda het portfolio het complete docentendeel van PrOmotie digitaal (inclusief de handleidingen) de mogelijkheid voor docenten om eigen materiaal toe te voegen en te koppelen de Messenger-functie de koppeling met de ProKrant het docentenforum. En alle andere functionaliteiten die het systeem biedt, zoals het schoolbeheer, koppelingen met IOP, handelingsplannen en schooladministratiesystemen.

5 Praktijkervaring Hieronder een vraaggesprek met Jos Sleurink, docent van praktijkschool de Compagnie in Heerenveen. Jos is naast docent ook schoolbeheerder. Dit houdt in dat hij alle zaken omtrent PrOmotie digitaal coördineert binnen zijn school. Dat kan het instrueren van collega s zijn of bijvoorbeeld het invoeren van leerlinggegevens in het systeem. Ook is hij de contactpersoon voor de school richting uitgeverij. Jos, waarom hebben jullie besloten mee te doen aan de pilot? Wij wilden graag een volwassen manier om leerlingen te betrekken in het aanbod van lessen en lesvormen. Ook wilden we de computer niet gebruiken als DOEL, maar als MIDDEL om lessen aan te bieden. De voorkeur heeft een systeem dat ook competentiegericht en onderwijskundig goed onderbouwd is. Wat betekende dit qua organisatie? Het betekende dat er iemand gezocht moest worden die geïnteresseerd is om uit te denken hoe we dit aan kunnen pakken in onze schoolorganisatie, met onze middelen en volgens ons eigen tijdpad. Hoe ver zijn jullie nu met de invoering? We hebben op dit moment alle leerlinggegevens ingevoerd in het systeem. Ook alle collega's hebben een profiel. Een aantal leerlingen werkt al met de agenda, de PrOMe of een opdracht. Hoe zijn de reacties van de leerlingen? De leerlingen vinden het vooral erg leuk om een opdracht uit te zoeken en in te leveren, dan krijgen ze vaak via het systeem een reactie terug van de leerkracht. Ook vinden leerlingen het spannend om via de computer opdrachten aan te pakken. Verder zien we het voordeel van thuis alles nog eens kunnen doorkijken of beleven. Er zijn verscheidene leerlingen die uit de praktijkbronnen die nog niet aan bod zijn geweest, in de reguliere lessen al informatie gehaald hebben. Ze weten ons te verbazen met de opgedane kennis. Wat zie je als winst van PrOmotie digitaal? Persoonlijk zie ik als winst dat het mogelijk is om eigen opdrachten en leerlijnen binnen het format van PrOmotie digitaal te plaatsen. De realiteit is dat kinderen steeds meer tijd 'online' doorbrengen. Het is op dit moment zelfs de grootste bron van sociale contacten die aangeboord wordt door de leerlingen. Vroeger was het normaal om naar buiten te gaan om je vrienden en bekenden te ontmoeten, dit gebeurt nu online. Wanneer je de kinderen digitaal met lesstof kunt bedienen, ligt dit erg dicht bij hun beleving. Ze hoeven niet per se te stoppen met hun online bezigheden elders. Sterker nog: PrOmotie digitaal biedt de mogelijkheid om interactief bezig te zijn met klasgenoten via de Messenger-functie. Nu is het niet zo dat leerlingen de hele dag achter de computer doorbrengen: ze halen er hun opdracht af die ze vervolgens gaan uitvoeren in de school, op stage of zelfs thuis. 5 Zijn jullie nog ergens tegenaan gelopen? Ja, we kwamen bij een groot aantal van de computers die we al hadden verouderde software tegen en bij een aantal andere computers ontbrak software. Verder was het zo dat de verwachtingen van enkele collega's uiteen liepen. Hierdoor is het best lastig om als 'schoolbeheerder' iedereen te bedienen. Hoe zijn de reacties van collega s? De meeste collega's willen 'te snel'. Dit is naar mijn gevoel een valkuil. Ze willen het liefst dat het gisteren allemaal al operationeel was. En de waarheid is: dat is het niet allemaal. Veel collega's geven aan dat ze het best moeilijk vinden. Doorvragen leert dat het vaak met 'de computer' te maken heeft en niet zozeer met PrOmotie digitaal op zich. Een aantal collega's wil hun eigen in kaart gebrachte leerlijnen en bijbehorende thema's en opdrachten graag in het format gieten en op deze manier digitaal aanbieden. Dit kan, maar het is voor nu wel weer extra werk. Zijn er ook nadelen? Zo ja, welke? Het nadeel is dat het nu nog niet 'af' is. Dat is altijd het nadeel van een pilot, denk ik. Alhoewel ik het persoonlijk een uitdaging vind om 'onvolkomenheden' op te speuren. Een ander nadeel is dat het project moeilijk zal slagen op je school, als niet je hele organisatie dit project ziet als een uitdaging en hiervoor tijd, moeite en geld beschikbaar stelt. Draagvlak is dus belangrijk. Wat zou je scholen adviseren die straks willen starten met PrOmotie digitaal? Zorg ervoor dat je in kaart brengt welke materiële aanpassingen er nodig zijn in de schoolsituatie. Je hoeft niet voor elke leerling een computer beschikbaar te hebben, maar je moet wel even nadenken over de middelen die je hebt en hoe je de zaken kunt organiseren. Zorg ervoor dat de neuzen van collega's dezelfde kant op staan. En misschien wel het belangrijkste: neem het serieus en neem ook tijd om het te laten landen. Gaandeweg worden ook de andere leerlijnen in het systeem verwerkt. Een hele klus waar we hard en gemotiveerd mee aan de slag gaan. Met het groeien van de inhoud van PrOmotie digitaal zal uiteraard ook de prijs van het systeem meestijgen. Uiteindelijk zult u met een compleet dekkende leeromgeving tegen een passende vergoeding per leerling aan de slag kunnen. Voordeel van vroeg instappen is dat u alle bijkomende inhoud direct in kunt zetten in de klas, als u zich de werkwijze eenmaal eigen heeft gemaakt. Vervolgens wordt er in 2015 met de deelnemende praktijkscholen en het Platform Praktijkonderwijs geëvalueerd en praten we over de toekomst van het bestaande PrOmotiepakket met foliomaterialen zoals boeken en cd-roms. Centrale vraag dan: is er nog behoefte aan materiaal in deze vorm? De toekomst (u) zal het uitwijzen! Edu Assist Er zijn pilotscholen die het prettig vinden om extra begeleid te worden bij de invoering van PrOmotie digitaal. Ze willen bijvoorbeeld meteen het gebruik van CGO op hun school aanpakken, of het werken met een IOP, in combinatie met PrOmotie digitaal. Voor deze scholen biedt Edu Assist trainingen op maat aan. Edu Assist is als zelfstandig onderdeel van Edu Actief werkzaam in advisering en bemiddeling van scholen. Na een vrijblijvend intakegesprek met een van de adviseurs van Edu Assist, wordt er een trainingsvoorstel gedaan, volledig gericht op de situatie en wensen van de school. De trainingen zijn niet alleen geschikt voor pilotscholen. Ook als u volgend jaar zelf gebruik wilt maken van PrOmotie digitaal, is het aan te raden nu alvast te starten met inwerken. Zo bent u optimaal voorbereid! Kijk voor meer informatie op Wilt u meer weten over PrOmotie digitaal? Kijk eens op of neem contact op met Edu Actief via voor een presentatie bij u op school of om in contact te komen met een pilotschool bij u uit de buurt.

6 Interview Guido Baks Actueel en bij de tijd met PrOmotie 6 De Ambelt is een school voor speciaal en voortgezet speciaal onderwijs. Zo n 2000 jongeren met psychiatrische en/of gedragsproblemen krijgen er onderwijs en begeleiding. Doel is hen voor te bereiden op een evenwichtige en een zo zelfstandig mogelijke functie in de maatschappij. Er zijn ruim 650 medewerkers actief op locaties in Apeldoorn, Deventer, Hardenberg, Meppel, Nunspeet, Steenwijk en Zwolle. Een van die medewerkers is de 26-jarige Guido Baks. Guido Baks is groepsleerkracht en docent hout/metaal bij De Ambelt in Deventer. Op zijn zeventiende ging hij werken als automonteur. Toen hij 23 was, werd hij instructeur in het reguliere mbo. Twee jaar geleden heeft Baks het arbeidstrainingscentrum opgezet voor PrO-leerlingen in Apeldoorn. Hij is nu bezig met zijn tweedegraads docentenopleiding voor Zmok/PrO. Bij deze groep ligt mijn hart, geeft hij aan. Of het een roeping is, weet hij niet. Maar, zo vertelt hij, het mooie van het kunnen is, wanneer je het kunt overdragen aan een ander. Daarnaast leer ik van mijn leerlingen. BBL en PrO werken samen Zijn klas bestaat uit leerlingen in de leeftijd van 13 tot 16 jaar. De leerlingen zijn PrO-leerlingen, en consumptief-leerlingen die BBL doen. Natuurlijk hebben de BBL-leerlingen meer praktijkuren consumptief, maar er blijven voldoende Je eigen fantasie wordt geprikkeld, maar ook gevoed door de leerlingen zelf. Deze lessen zijn nooit hetzelfde. gezamenlijke lessen over. De PrO-leerlingen hebben naast consumptief, ook beeldende vorming, groen en techniek. Doel van hun opleiding is dat zij zich kunnen redden in de maatschappij: in de thuissituatie, in hun vrije tijd, bij het werken en bij het zelfstandig wonen. Voordeel van deze combinatieklas is dat de leerlingen elkaar dingen kunnen uitleggen en dat zij zich aan elkaar kunnen optrekken. Zij helpen elkaar. Een goede praktijkervaring in communiceren die ervoor zorgt dat de leerlingen sociaal rijker worden. Om iets voor elkaar te kunnen krijgen, moet er samengewerkt worden. In de klas van Baks zitten acht leerlingen. Hij realiseert zich dat dit een bijzondere luxe is. Hierdoor is het voor hem mogelijk om individueel en gericht met hen bezig te zijn. Ik sta niet boven de leerlingen, maar beweeg me tussen hen in. Ik hamer er steeds op dat ze niet bang hoeven te zijn om dingen te zeggen of te vragen. Als ik het niet weet, gooi ik het in de groep. Met elkaar weten we heel veel en komen we een heel eind. PrOmotie voor elk intelligentieniveau De PrO-leerlingen werken veelal met de boeken van Edu Actief, waaronder PrOmotie. Baks: Het is een fijne werkmethode. Redelijk simpel. Voor sommige leerlingen misschien zelfs iets te simpel, maar in principe kan elke leeftijdsgroep ermee werken, ongeacht welk intelligentieniveau. PrOmotie op leerling gericht PrOmotie is geheel op de leerling gericht. De stof kan aangepast worden aan elk niveau in een bepaald vak. Als het Nederlands van een PrO-leerling op BBL-niveau zit, krijgt deze leerling Nederlands op BBL-niveau. Ik wil zo veel mogelijk uit de leerling halen. Ik wil hem prikkelen en stimuleren om zichzelf te blijven ontwikkelen. De een vraagt, de ander vraagt niet, maar heeft wel hulp nodig. Ze krijgen allebei de benodigde ondersteuning. De leerling beslist altijd zelf op welk niveau hij werkt, in samenwerking met de leerkracht en zijn ouders. Tijd is structuur De leerlingen hier hebben behoefte aan structuur. Het werken met tijd, de klok en alles wat hieraan vastzit, is dan ook een goede en belangrijke basis voor hen. Tijd is structuur. De klok is de basis Ik begin met het meest simpele: de klok zelf. Je kunt een klok meenemen, zelf tekenen, laten tekenen, mee laten brengen. Wijs op de verschillende soorten klokken die er zijn en laat de leerlingen aangeven waarin het verschil zit. Is de klok analoog of digitaal, groot of klein? Werkt de klok met een 24 uurssysteem of een 12 uurssysteem? Is er een wekkerfunctie? Hoe weet je dat? Waaraan zie je dat? Welke dingen zitten er om de klok heen? Vervolgens laat je ze vertellen wat ze herkennen in de klok

7 Zelf doelen stellen De leerlingen zetten stapsgewijs zelf hun doelen uit en geven aan wat ze hebben bereikt. De kracht van het systeem is herhaling van de stof. Spelenderwijs oefenen, controleren en, opnieuw, oefenen en controleren. De docent moet regelmatig het portfolio van de leerling inkijken om te zien of de leerling begrijpt waar hij mee bezig is en daadwerkelijk vooruitgang boekt. en of ze kunnen zien of het s morgens, s middags of s avonds is. Je eigen fantasie wordt geprikkeld, maar ook gevoed door de leerlingen zelf. Deze lessen zijn nooit hetzelfde. Het voorbereiden van de lessen vergt dan iets meer en een andere inzet van de docent. Maar ik ben ervan overtuigd dat hierdoor de lesstof bij de tijd en actueel blijft. Gebruik van de agenda Als de leerlingen het klokkijken onder de knie hebben, stap je over naar de dagen en de maanden. Daarna komt het gebruik van de kalender en de agenda. Hoe gebruik je de agenda? Waarom? Door te doen en te ervaren leert de leerling zelf structuur aan te brengen in zijn dagelijkse leven. Zo krijgt hij de opdracht mee om thuis een bepaald tijdspad vast te leggen, bijvoorbeeld voor het maken van huiswerk. Van tevoren moet hij aangeven hoeveel tijd hij denkt met zijn huiswerk bezig te zijn. En vervolgens gaat hij bijhouden hoeveel tijd hij daadwerkelijk aan zijn huiswerk heeft besteed. Opdrachten kunnen ook zijn het poetsen van de tanden of het kijken naar de televisie. Docent beter af zonder handleiding Er is geen algemene docentenhandleiding voor de PrOmotie-didactiek, wel voor de afzonderlijke onderdelen, waaronder leren klokkijken met Uurwerk. Guido Baks: In het begin heb ik dat als een gemis ervaren. Ik had geen richtlijn. Nu heb ik de slag te pakken en denk ik dat de docent zelfs beter af is zonder docentenhandleiding. Je gebruikt meer je eigen fantasie en de beleving van de leerlingen in de klas. De materialen van PrOmotie nodigen de leerkracht juist uit om meer te vertellen. Het voorbereiden van de lessen vergt dan iets meer en een andere inzet van de docent. Maar ik ben ervan overtuigd dat hierdoor de lesstof bij de tijd en actueel blijft. De PrO-leerlijn van de Ambelt wordt gesubsidieerd door ESF (Europees Sociaal Fonds). De school en de leerkrachten ontvangen een tegemoetkoming om de PrO-leerlingen op de juiste wijze te ondersteunen en voor te bereiden op een vervolgstudie of werk in de reguliere arbeidsmarkt. 7 Stap voor stap leren klokkijken met Uurwerk Zijn er in uw klas ook leerlingen die moeite hebben met klokkijken? U kunt ze hierbij helpen door het werken met de nieuwste uitgave bij PrOmotie: het werkboek Uurwerk. PrOmotie Uurwerk is een boek waarmee u op gestructureerde wijze het analoog en digitaal klokkijken kunt aanleren. De leerlingen gaan via de opdrachten in het boek intensief aan de slag met dit onderwerp. Uurwerk is full colour en bevat een opbouwklok die leerlingen zelf laag voor laag in elkaar kunnen zetten. Met behulp van deze klok maken ze vervolgens opdrachten uit het werkboek. Een dag bestaat uit afzonderlijke dagdelen en uren, een uur bestaat uit minuten, zo wordt elk onderdeel stap voor stap behandeld. Uurwerk kan afhankelijk van het niveau van de leerling worden ingezet in plaats van, of ter voorbereiding op het boek Rekenen en Wiskunde Tijd. Wilt u in uw lessen ook gebruik gaan maken van Uurwerk? Bestel uw werkboeken dan via de online catalogus op of vraag eerst een gratis beoordelingsexemplaar aan!

8 Lesbrief De kredietcrisis De actualiteit centraal 8 Bij de ontwikkeling van leermiddelen gaan we altijd uit van onderwerpen die van belang zijn en blijven voor de leerlingen. Soms zijn er echter actualiteiten die vanwege de omvang en impact opeens ook van belang worden, zoals de kredietcrisis. Elke dag wordt erover geschreven, gelezen en gesproken. Met deze lesbrief heeft u de mogelijkheid om ook in uw les aandacht te besteden aan deze actualiteit. Hoe is de crisis eigenlijk ontstaan en hoe gaan uw leerlingen in deze tijden van crisis zelf met hun geld om? Met deze lesbrief ontdekken ze het allemaal. In PrOmotie Cultuur en Maatschappij, maar ook in PrOmotie Rekenen en Wiskunde vindt u meer teksten en opdrachten over geldzaken. Kijk ook eens in de onderwerpenmatrix van PrOmotie! Dit hulpmiddel kunt u gratis downloaden vanaf De kredietcrisis Jij hebt er vast al wel eens van gehoord: de kredietcrisis. Maar weet je ook wat het is? En hoe de kredietcrisis is ontstaan? Lees eerst de tekst hierna. Maak daarna de opdrachten. De kredietcrisis De kredietcrisis begon in 2007 in Amerika. Daar leenden veel mensen geld bij banken. Ze leenden geld om grote huizen te kunnen kopen. Zo n lening heet een hypotheek. Als je geld leent, moet je dat terugbetalen. Je hebt dan een schuld. In Amerika konden veel mensen de hypotheek niet terugbetalen. Daarom namen de banken de huizen van die mensen over. De banken probeerden die huizen aan andere mensen te verkopen. Dan konden de banken zo hun geleende geld terugkrijgen. Maar bijna niemand in Amerika kon of wilde nog een huis kopen. Hierdoor kwamen de banken in Amerika in de problemen. De huizen werden niet verkocht. En de banken hadden zo geen inkomsten. Maar de banken hadden wel uitgaven. Want veel mensen hebben een rekening bij een bank. Daarop spaar je geld. Maar soms wil je dit geld opnemen. De bank moet het geld dan aan je teruggeven. In Amerika hadden de banken het spaargeld voor iets anders gebruikt. Deze banken konden de mensen hun spaargeld niet terugbetalen. Veel banken gingen daarom geld lenen bij andere banken. Maar ook dit geld raakte op. Sommige banken konden daardoor de mensen geen geld meer terugg Ze hadden zelf schulden die ze nie konden terugbetalen. Deze banken gingen failliet. Ze konden niet langer bestaan als Ook andere banken raakten in de Deze banken hadden geld geleen aan banken die failliet gingen. Dat geld kregen de banken niet terug. Daardoor raakte ook het geld van deze banken op. Opeens werd het moeilijk om geld te lenen bij een bank. Over de hele wereld zagen me in Amerika gebeuren. Ook in Nederland. De mensen in Nederland war dat dit ook hier zou gebeure Veel mensen haalden hun sp bij hun bank. Maar ook hier hadden de ba genoeg geld. Ze konden niet alle mensen hun geld teruggeven. Veel banken in Nederland kregen het moeilijk. Toen greep de overheid in De overheid zorgde ervoo genoeg geld hadden. Dit moest de mensen vert De bank zal niet zo snel m Dus mensen konden hun rekening laten staan. Veel mensen zijn door d voorzichtiger met geld u Ze kopen niet zo snel m En ze kopen minder. Daardoor maken fabrie minder producten. En is er in de fabrieken dat gedaan moet word Hierdoor komen somm in de problemen. Ze hebben veel minde Maar nog steeds uitg

9 ven. meer bank. problemen. d o snel meer sen dit n bang. argeld weg ken niet dat de banken ouwen geven. eer failliet gaan. paargeld op hun kredietcrisis tgeven. er iets duurs. en minder werk en. ge fabrieken inkomsten. ven. Denk bijvoorbeeld aan het loon van de werknemers. Sommige fabrieken ontslaan daarom werknemers. Anders gaan die fabrieken failliet. Omdat er weinig werk is, is het voor die werknemers moeilijk om nieuw werk te vinden. Op dit moment is het nog steeds crisis. In Amerika lijkt het wel wat beter te gaan. Laten we hopen dat de kredietcrisis snel helemaal voorbij is! Opdracht 1 Hieronder zie je 11 zinnen. In elke zin is een woord weggelaten. Vul in elke zin het juiste woord in. De weggelaten woorden staan ook in de woordzoeker. Zoek de woorden op. De woorden staan in 4 richtingen in de woordzoeker: Van links naar rechts Van rechts naar links Van boven naar beneden Van beneden naar boven 1. Als je geld leent, dan heb je 2. Het geld dat je leent om een huis te kunnen kopen, noem je een 3. Als je iets wilt gebruiken van iemand wat je daarna weer teruggeeft, dan ga je iets 4. Je geld bewaren, noem je Tip! Weet je niet welk woord er in een zin hoort? Zoek dan eerst alle woorden in de woordzoeker. Bepaal daarna welk woord uit de woordzoeker in welke zin hoort. 5. Al het geld dat je krijgt, noem je 6. Al het geld dat je uitgeeft, noem je 7. Afrekenen bij de kassa is hetzelfde als 8. Geld geven om iets te krijgen, noem je 9. Het bedrijf waar je een rekening kunt openen, is een 10. Als je je schulden niet meer terug kunt betalen, dan ga je 11. Door de zijn mensen voorzichtiger met hun geld. S C H U L D E N D I B C P I D L T E I L L I A F M S S W I H C B O M P S D A O I V G F O I P J B D A Z U R L U M R S P A R E N D N C K I O H B M S A L P X E T N T M G F S Y T R Q C T E P G A L B E T A L E N S I U A C S K O F D I W E M D L V I M Q N E N E L P O E B E P S P M L G I J O K R G N E K N A B Y E S K N K E E H T O P Y H O D R I Opdracht 2 Ontdek nu hoe je zelf met je geld om gaat. Ga naar de website Klik op de knop Test jezelf. Doe de test: Wat voor geldtype ben jij? Ben je klaar met de test? Beantwoord dan de volgende vragen. 1. Welk geldtype ben jij? 2. Welke tip ga jij gebruiken? 3. Waarom? 9

10 Talent ontwikkelen, talent benutten Ichthus College Kampen heeft uitmuntend leer- en werkklimaat 10 Het Ichthus College in Kampen heeft resultaten die er niet om liegen. Bovendien werd de Stichting Scholengroep Christelijk Onderwijs (SSCO), waartoe Ichthus College behoort, uitgeroepen tot Beste Schoolvoorbeeld Kennis- en adviescentrum Arbo-VO roemde de scholengroep vanwege de aanpak voor een gezond en veilig werkklimaat. Het Ichthus College heeft 650 leerlingen. Het zijn net zulke leerlingen als die je op een andere school in Nederland vindt. Gewone jonge mensen dus, met ieder een eigen identiteit en leeftijdsproblematiek. Wat doet de school om deze resultaten te halen en te behouden? Gesprekspartner is locatieleider praktijkonderwijs Corné Sukaldi. Hij is vanaf Leerlingen bereiken zonder vertraging in twee jaar het verwachte vervolgtraject. Zittenblijven in de leerjaren 1 en 2 is uitzonderlijk. Ongeveer 80% van de leerlingen zit in klas 3 op of boven het advies van de basisschool. Doorstroom van klas 3 naar het eindexamen is boven gemiddeld. Slagingspercentages liggen al enige jaren boven de landelijke cijfers. Behaalde examencijfers liggen op het landelijk gemiddelde. 25% minder ziekteverzuim van leerkrachten in in vergelijking met % meer leerkrachten die zich in niet één keer ziek hebben gemeld. Binnen praktijkonderwijs heeft 90% van de leerlingen op 18-jarige leeftijd een baan. De school kent een baangarantie toe aan de leerlingen. 10% van de praktijkonderwijsleerlingen stroomt door naar niveau 1 en 2 van het mbo werkzaam in het onderwijs. Eerst in het speciaal basisonderwijs, vervolgens vso voor moeilijk lerende kinderen en nu bij het Ichthus College, een complete school voor gymnasium, vwo, havo, vmbo, lwoo en praktijkonderwijs. Sukaldi: Onze school is er voor iedereen. De leerlingen zitten er niet alleen om goede cijfers te halen, maar vooral om zich te kunnen ontwikkelen. De slogan van de school is: Talent ontwikkelen, talent benutten. De leraren boren talent aan bij leerlingen en ontwikkelen dit verder. Talent benutten is een taak die bij de leerling zelf ligt. Dat moet hij zelf aanpakken. Natuurlijk gaat alles in nauwe samenwerking met de ouders en/of verzorgers. Als school probeer je dat op alle fronten natuurlijk te stimuleren. Dat kan onder andere door een aangename werk- en leeromgeving te creëren. Zo zitten de afdelingen praktijkonderwijs en vmbo van het Ichthus College in een modern pand met allerhande snufjes en voorzieningen. Er is een grote centrale hal waar alle leerlingen kunnen zitten met ruime gangen die hierop uitkomen. Het praktijkonderwijs (leerlingen van jaar) heeft daarnaast ook nog een eigen ontmoetingsruimte die meer geborgenheid biedt. Maar een aangename leeromgeving is niet alleen afhankelijk van het gebouw of de luxe erin. Ook de sfeer tussen leerkrachten en leerlingen onderling, en het leermateriaal spelen een belangrijke rol. Het praktijkonderwijs kent een basisschoolstructuur, geeft Sukaldi aan. Er werken hier voornamelijk docenten die de pabo hebben gedaan. Zij zijn allround inzetbaar en erg gericht om een band op te bouwen met de groep mensen om hen heen. Of het nu collega-leerkrachten zijn of leerlingen. De behoefte om een band op te bouwen is van essentieel belang om een goede inschatting te kunnen maken naar wat een leerling kan. De leerling staat centraal bij ons, licht Sukaldi toe, Bij ons gaat het om het kind en wat het maximale is wat hij kan bereiken. Wij werken niet met einddoelen in het algemeen. Ons doel is dat elk individueel kind op onze school zich in de maatschappij zo zelfstandig mogelijk kan redden. De leerling krijgt hiervoor veel persoonlijke begeleiding en heeft een kleine groep van ondersteuners om zich heen. De contacten zijn direct en afgestemd op de leerling. Belevingswereld leerling staat centraal De methodiek van PrOmotie sluit naadloos aan op deze gedachtegang. Het totaalpakket, gericht op werken, wonen

11 en vrije tijd, beantwoordt aan de doelen die het praktijkonderwijs stelt en het beantwoordt aan de belevingswereld van de leerling. PrOmotie verandert mee met het lesniveau Steeds wordt gekeken naar de mogelijkheden van de leerling. Waar staat hij nu en wat zijn zijn wensen? Kan hij naar AKA-plus (vooropleiding voor mboniveau 2) of misschien kan hij wel de stap maken naar vmbo leerweg BBL? Scoort de leerling bij een of meerdere vakken op een hoger niveau? Dat is geen probleem. In een aantal gevallen kan de betreffende leerling binnen de eigen schoolmuren blijven en wordt zijn leermateriaal aangepast aan het betreffende vak. Binnen het gebouw kunnen praktijkonderwijsleerlingen lessen volgen op vmbo-bbl niveau. PrOmotie als naslagwerk Van de 650 leerlingen volgen er 100 het praktijkonderwijs. Zij worden gestimuleerd met de werkmethodiek PrOmotie die als een rode draad door hun schoolcarrière heen loopt. Alle leerlingen starten met PrOmotie. Het Ichthus College was een van de eerste scholen in Nederland die, na de introductie van PrOmotie, in één keer alles heeft aangeschaft. En de methode wordt nog steeds gebruikt. Het complete PrOmotie-pakket wordt per leerling gekocht op het moment dat hij op school komt. PrOmotie sluit goed aan bij enig vervolgonderwijs. Leerlingen leren zelfstandig werken en plannen. Aan het eind van het vierde jaar ontvangt de leerling het gehele pakket als een soort van naslagwerk van zijn schoolperiode. Dit wordt enorm op prijs gesteld, vertelt Sukaldi. PrOmotie wordt op deze wijze het eigen, persoonlijke project van de leerling. PrOmotie biedt basis voor uniek lesmateriaal PrOmotie is de basis. De docenten zorgen voor het unieke eindproduct dat geheel is toegesneden op de betreffende leerling. De leerkracht voegt extra lesstof toe en maakt er in principe een geheel eigen lesmethode van. Sukaldi: Je moet De leerlingen zitten er niet alleen om goede cijfers te halen, maar vooral om zich te kunnen ontwikkelen. als leerkracht altijd blijven nadenken over wat je extra kunt aanbieden aan de groep en aan de individuele leerling. Onze docenten zijn dan ook zeer creatief en vindingrijk. Er wordt veelvuldig gebruikgemaakt van de digitale borden en de docenten zijn op de hoogte van lesondersteunende en verklarende filmpjes op YouTube. Onderling is er intensief contact om ervaringen uit te wisselen. Als een leerling een bepaald onderdeel niet op lijkt te kunnen pakken, wordt er bij de collega s naar mogelijke tips gevraagd. Hoe ga jij daarmee om? Heb je een tip om de leerling wel te laten ervaren wat er wordt bedoeld? Het meten van temperatuur is een voorbeeld van een onderwerp dat niet elke leerling direct begrijpt. Tien is hoger dan acht. Waarom is 10 C dan kouder dan -8 C? De ene docent laat het zien door een getallenlijn op het bord te tekenen, de ander heeft er een andere visuele truc voor bedacht. Beeldwoordenboek is topper Een van de fijnste, en daardoor ook meest gebruikte, onderdelen van PrOmotie is het beeldwoordenboek. Een ware topper die door alle leerlingen wordt gebruikt. De leerling die in een bepaald lesthema een woord niet begrijpt, zoekt het woord op in het beeldwoordenboek. Daar vindt hij het woord met een plaatje erachter en een verklaring waarvoor het product wordt gebruikt. Als het inderdaad gaat om het voorwerp dat mogelijk gebruikt moet worden, gaat de leerling het opzoeken in het magazijn. Eerstejaars, maar ook leerlingen die op stage gaan en die te SSCO heeft 12 schoollocaties met 7000 leerlingen van praktijkonderwijs tot en met vwo, en 800 medewerkers. Het Ichthus College heeft drie locaties in Kampen en een in IJsselmuiden. maken krijgen met specifieke voorwerpen zoeken het betreffende object eerst in het beeldwoordenboek op. Ook bij begrijpend lezen wordt het beeldwoordenboek veel gebruikt. Het Ichthus College is kritisch ten opzichte van de werkmethoden waarmee wordt gewerkt. We kunnen goed overweg met PrOmotie, verklaart Sukaldi, al zitten er hier en daar wat hiaten. Voor de ene leerling is PrOmotie te makkelijk, voor de andere leerling is het te moeilijk. Er is binnen onze school grote behoefte aan meer verdieping van de lesstof. Gelukkig hebben we vanuit de uitgeverij een luisterend oor gehad voor onze bevindingen. We wachten dan ook met smart op PrOmotie digitaal dat ons van meer verbredingsmateriaal kan voorzien zodat de leerlingen nog zelfstandiger aan de slag kunnen met de opdrachten of bij het stagewerk. Aandacht en betrokkenheid zijn belangrijke factoren om het talent bij leerlingen te ontdekken en te stimuleren. Maar persoonlijke ontwikkeling bij de leerkrachten is minstens zo belangrijk bij het Ichthus College. Inspirerende leeromgeving Directeur Roelof Smidt heeft in een eerder interview reeds aangegeven dat de christelijke identiteit van het Ichthus College het uitgangspunt is voor het creëren van een inspirerende leeromgeving. Dat geldt niet alleen voor de leerlingen, maar ook voor de docenten. Zij worden gestimuleerd om hun expertise en vak-inhoudelijke kennis met elkaar te delen. Dit kan, naast het lesgeven, als trainer of coach, maar ook op een van de informele ontmoetingsplekken die de school heeft ingericht voor de leerkrachten. Uit de resultaten blijkt dat docenten het leuk vinden om expertise uit te wisselen met collega s. Zo wordt bij het Ichthus College intensief gebruikgemaakt van de kennis die er in huis is. Zo worden talenten niet alleen ontwikkeld, maar ook benut. 11

12 Edu Assist, een relatief jong en snelgroeiend onderdeel van Uitgeverij Edu Actief b.v., organiseert adviestrajecten, trainingen en bemiddelt tussen bedrijven, scholen en groepen particulieren. 12 Even snel langskomen om te vertellen hoe een onderwijsmethode in elkaar zit, en dan vertrekken zonder de docenten zelf aan het woord gelaten te hebben, is er voor ons niet bij. Zonder meteen in de vakinhoudelijke verantwoordelijkheid van een school te treden, adviseren wij vanuit de eigen optiek van de school en leggen vervolgens uit welke mogelijkheden verschillende methoden of trainingen kunnen bieden om die eigenheid van de school nog beter in de praktijk te brengen. Ilse Gmelig, Laura Snabilié en Mike Nikkels hebben als trainer/adviseur bij Edu Assist een heldere kijk op de meerwaarde die zij bieden. Ze hebben op diverse vlakken ervaring opgedaan in het onderwijs, en doordat zij ook nu nog nauw betrokken zijn bij deze wereld weten zij precies wat er leeft. Tips uit de dagelijkse praktijk nemen zij graag mee naar een volgende school. De onderwijsvernieuwingen van de afgelopen jaren hebben ertoe geleid dat docenten een nieuwe rol hebben in het leerproces van de leerlingen. Zo vraagt individuele begeleiding van leerlingen die zelfstandig aan hun opdrachten werken een geheel andere benadering van docenten dan een klassikale benadering. Ook de inspectie stelt steeds duidelijker eisen aan de school. Het geeft altijd veel voldoening om een school of docent te ondersteunen bij de inrichting van de onderwijsprocessen, implementatie van een methode, het opzetten van nieuwe lessen of het ontwikkelen van persoonlijke vaardigheden. Vooral het moment dat enthousiasme ontstaat binnen een schoolteam is prachtig. De ondersteuning van Edu Assist wordt voortdurend toegespitst op de situatie. Soms is een school tijdelijk op zoek naar extra mensen voor de klas, soms is het een eenmalig contact met een docent in de vorm van een workshop. Een andere keer is het een traject met meerdere bijeenkomsten of themadagen. Onderwerpen variërend van omgaan met pesten, competentiegericht lesgeven, optimaal werken met een pakket als PrOmotie of PrOmotie digitaal, vormgeven van het lesrooster tot mediawijzer maken van leerlingen of het zelf maken van instructiefilms. Onze kennis is inzetbaar bij schoolteams die door hun omvang misschien specifieke input missen. Of daar waar het draagvlak voor verandering wel aanwezig is, maar de randvoorwaarden nog niet helder zijn. In alle gevallen is het een advies of training op maat. Uw maat! Wilt u eens vrijblijvend kennismaken met Edu Assist? Neem contact op via of bel PrOmotie Column Doorgaan! Wees eerlijk. Ook u kijkt soms met verbazing naar het nieuws of in de krant. AOW, DSB, USA Ik hoef er niets over te schrijven in dit magazine, dat wordt al genoeg gedaan. Ik weet dat u elke dag omgaat met jongeren die hun eigen speciale talenten hebben, maar ook kwetsbaar zijn. Jongens en meiden die we in Nederland hard nodig hebben, nu en in de toekomst. Erg belangrijk dus dat we ze in deze turbulente tijden op het paard weten te houden! Het kan! Het gebeurt ook! Ik kom nogal eens op een collega-school, waar prima initiatieven met veel enthousiasme tot stand gebracht worden. Zo was ik laatst op een school waar letterlijk alle schotten tussen vmbo en praktijkonderwijs weggetrokken zijn. Daar kan een leerling van de ene op de andere dag compleet of voor een bepaalde cursus overstappen naar het vmbo. Een andere school heeft een huis in het centrum van de stad ingericht om te leren leven en werken. Dat vergt grensverleggend denken. Ook u kunt ervoor zorgen dat uw leerlingen hun mogelijkheden leren kennen en benutten, met de juiste begeleiding van uw kant. Dit doet u met een visie en daarbij passende bouwstenen. De keuze voor leermiddelen is aan u. Maar zorg altijd dat u dicht bij de leerling blijft. Maak een keuze voor flexibiliteit en kwaliteit. Een advies van Thomas? Tsja, dat zou doorgestoken kaart lijken in dit magazine. Maar het is zo gek niet om de uitgever van PrOmotie digitaal eens te laten komen uitleggen wat dat digitale allemaal te betekenen heeft. In ieder geval veel minder met computers werken dan u vermoedt. Want het gaat immers om handen uit de mouwen, aan de slag! Inderdaad we gaan door!

13 Beweeg prikkelt en motiveert leerlingen tot actie Ik ben trots op wat ze hebben bereikt Het is alom bekend dat actief bezig zijn goed is voor lichaam en geest. Toch worden Nederlanders steeds zwaarder en wordt het steeds moeilijker om jonge mensen aan het bewegen te krijgen en te houden. Met Beweeg worden leerlingen geprikkeld om sportieve activiteiten te ondernemen. Dat kan in groepsverband of alleen, om conditie op te bouwen of om je eens lekker af te reageren. Beweeg is geen leerboek, maar een praktisch boekje vol tips en mogelijkheden voor activiteiten in en buiten school. Het boek kan tegen een stootje. bleven de jongens in hun rol van verantwoordelijken. Ik ben zelf best een controlfreak, geeft Wigman aan, maar in dit geval heb ik alles aan hen over kunnen laten. Ze hebben het prima gedaan. Eigen activiteit toegestaan De leerlingen krijgen in het begin van het schooljaar eerst een korte uitleg. Wat is de bedoeling, wat wordt er van hen verwacht? Dan kiezen ze in tweetallen een activiteit uit het boek om te organiseren voor de hele groep (15 tot 16 personen, afhankelijk van het leerjaar). Het mag een activiteit uit Beweeg zijn, maar ook een eigen activiteit. Met het plan van aanpak, achter in het boekje, gaan ze aan de slag. 13 Ik ben zelf best een controlfreak, maar in dit geval heb ik alles aan hen overgelaten. Ze hebben het prima gedaan. Maaike Wigman is mentor van het tweede leerjaar en werkt nu tien jaar bij het Pius X-College in Bladel. Dit jaar werkt zij voor het eerst met Beweeg. Pius X-College is een school voor vwo (ook tto) tot en met praktijkonderwijs. Er zitten 2200 leerlingen op de school waarvan circa 220 leerlingen het praktijkonderwijs volgen. Enorm gemotiveerd Leerlingen vinden het spannend om sportactiviteiten te doen, geeft Maaike aan. Ze vinden het sowieso eng om iets nieuws te ondernemen en om in contact te komen met iets wat niet dagelijks is. Ze hebben behoefte aan structuur en door het kiezen van een sport- of bewegingsactiviteit stappen ze even van dat vaste pad af. Ze vragen bevestiging bij elke nieuwe stap. Ze zijn wel heel erg gemotiveerd als ze zelf voor een bepaalde activiteit hebben kunnen kiezen. Een mooi voorbeeld hiervan zijn Rob van Wijngaarden en Rick Bolder. Twee leerlingen die een kamp van twee dagen hebben georganiseerd dat in oktober al heeft plaatsgevonden. Deze activiteit is versneld uitgevoerd omdat Rob en Rick er zo vol van waren dat ze hun onrust over zouden brengen naar de hele groep. Ze hadden alles zelf geregeld. Van de locatie tot en met de boodschappen, de spooktocht en zelfs de begeleidende brief voor de ouders. Er was een stevig contact met de man van de kampeerboerderij en ook tijdens het kamp Alle activiteiten komen aan bod Het uitgewerkte plan wordt ingeleverd bij de leerkracht. Eventuele feedback wordt net zo lang verwerkt tot het gehele plan wordt goedgekeurd. Voor de herfstvakantie moeten alle definitieve plannen ingeleverd zijn. Na de vakantie wordt er gestart met de uitvoering van de activiteiten. In principe worden alle ingeleverde plannen uitgevoerd. Natuurlijk wordt de activiteit afgesloten met een verslag van de leerlingen. Het uitgewerkte plan en het verslag komen uiteindelijk in het portfolio van de betreffende leerling terecht. Bij de organisatie van een activiteit gebruiken de leerlingen vaardigheden uit andere leerlijnen, waaronder plannen, begroten, Nederlands, telefoneren en verslaglegging. Wigman: Ik ben heel erg trots op de leerlingen en op wat zij bereikt hebben in die eerste zes weken van dit jaar. Ik kijk dan ook uit naar de uitvoering van al die uitgewerkte plannen. Beweeg is een handzaam boekje dat uw leerling overal mee naartoe kan nemen, om te blijven bewegen. Bewegen is goed voor de gezondheid en is leuk om te doen. PrOmotie Beweeg is dan ook geen leerboek. Het is een handzaam boek vol met tips en mogelijkheden om meer te bewegen, in en buiten de school. Het is speciaal geschreven voor het praktijkonderwijs, en zit boordevol met doe-onderwerpen als skaten, raften, vissen, fitness, karate en balsporten. Doordat de leerling geprikkeld en gemotiveerd wordt, doet hij kennis op over de activiteiten die hij plant en uitvoert. U kunt zelf per leerjaar kiezen hoe u Beweeg wilt inzetten, bijvoorbeeld net als het Pius X-College of juist per individuele leerling, of u betrekt ook de thuissituatie erbij en gebruikt het boekje tijdens een coachingsgesprek. Het boekje kan in elke fase van het praktijkonderwijs worden ingezet. Met de gratis te downloaden extra actieplannen kan een leerling er net zo vaak en lang mee werken als hij wil! Bestel Beweeg nu via

14 WEEKDAGBOEK De Schakel, Haarlem Docenten versus leerlingen 14 Een week lang houden een docent en een leerling een weekdagboek bij. In dit nummer de week van docentes Sacha van Engelen en Monique van Keeken en leerlingen Aysun Sezgin en Romy Kamps van De Schakel, school voor praktijkonderwijs te Haarlem. Wilt u met een leerling het volgende weekdagboek vullen? Laat het ons weten en stuur een mailtje naar o.v.v. Weekdagboek. Dit was mijn week Naam: Sacha van Engelen en Monique van Keeken Functie: docent Maandag Maandagmorgen beginnen wij met de preek om de week. Dan komen de A- en B-groepen (de eerste en tweede klassen) samen in de aula en de directrice houdt een praatje over schoolse zaken. Er wordt een aantal schoolregels herhaald en er wordt verteld dat er veel leerkrachten ziek zijn. Na de preek is er nog een klein stukje mentortijd over om het dagprogramma te bespreken. Wij beginnen en eindigen elke dag met een kwartier mentortijd. In het mentoruur daarna hebben we het over Actie Tegengif. De leerlingen tekenen een contract dat ze een half jaar lang niet zullen roken. Daarmee kunnen ze een interview met een bekende Nederlander winnen. In groepjes denken we na over wie dat zou moeten worden. Het tweede uur werken we aan spelling. Iedere leerling werkt zelfstandig op zijn eigen niveau. De leerlingen zijn lekker rustig en hard aan het werk. Het derde en vierde uur hebben de leerlingen algemene techniek van de vakdocent. Ik vul dan de IOP s in. Na de pauze hebben we een uur SoVa, over gebaren en mimiek. In de kring beelden we een aantal beroepen uit. Tot slot kijken we een stuk Mr. Bean. Na de mentortijd zijn de meeste leerlingen vrij. Eén leerling heeft een coachingsgesprek. Een individueel gesprek over zijn of haar competenties en doelen. Wat wil je nog leren? En wat heb je daar voor nodig? Dinsdag Na de mentortijd geeft mijn collega rekenen en begin ik met een taakuur. Het tweede uur hebben we begrijpend lezen. We werken met de methode Lees je wijzer. De leerlingen mogen samenwerken in de boekjes. We zijn op dit moment bezig met het uitzoeken van een nieuwe methode, dus af en toe proberen we een aantal nieuwe lessen uit. Na de pauze moeten de leerlingen in groepjes hardop lezen uit een leesboek. Als het uit is, maken ze er samen een presentatie van. Het vierde uur gaan we verder met de SoVa-les over gebaren. We sluiten de les af met de energizer samen een verhaal maken. Om de beurt verzinnen we een zin en uiteindelijk wordt het een heel grappig geheel. De laatste twee uren hebben de leerlingen koken van de vakdocent en heb ik twee taakuren om verder te gaan met de IOP s en het voorbereiden van mijn lessen. Woensdag Dit is mijn vrije dag en ik ben dan ook lekker thuis. De klas heeft een heerlijke dag! Twee lesuren hout en daarna twee lesuren gym. Donderdag De eerste drie lesuren staan in het teken van CuMa, cultuur en maatschappij. Deze week zijn de thema s: Divali, het hindoeïstische lichtfeest, en Sint Maarten. Sint Maarten hebben we extra onder de aandacht gebracht door met de leerlingen pompoenen uit te hollen en er zo een lampion van te maken. De leerlingen waren erg leuk bezig en hielpen elkaar goed, een geslaagde les! Het vierde uur zijn we tijdens Engels aan de slag gegaan met het thema The days of the week. De laatste twee uur op donderdag zijn rekenen en computerkunde gecombineerd. De helft van de leerlingen werkt zelfstandig, op het eigen niveau, met de methode Maatwerk. De andere helft werkt met PrOmotie op de computer. Na een uur wisselt de klas om.

15 WEEKDAGBOEK Vrijdag Voor de klas staan metaal, creatieve handvaardigheid en gym op het programma, mijn collega mag nog een dagje, maar ik geniet van mijn welverdiende weekend! Dit was mijn week Naam: Aysun Sezgin en Romy Kamps Leeftijd: beiden 13 jaar aan het maken voor onze pennen. Het is best lastig, maar de meester helpt goed. In de pauze kunnen we niet naar buiten want het regent en daarom zitten we in de kantine. Nu hebben we nog twee uur gym. We gaan voetballen. De jongens in de klas vinden dat vooral heel erg leuk. We spelen het in vier vakken. Ik zit bij het winnende team. Na de mentortijd zijn we lekker vrij. Donderdag 15 Maandag We hadden deze week preek om de week. De directeur vertelt dan dingen over de school. Vandaag vertelde ze over de regels in de school. Daarna hadden we mentortijd. Juf vertelt dan of er roosterwijzigingen zijn en wat het programma is. Tijdens het mentoruur zijn we begonnen met Actie Tegengif. We hebben met de klas afgesproken een half jaar niet te roken. We hebben ook een filmpje gekeken over roken, dat het slecht voor je is. Juf heeft gevraagd wie je zou willen interviewen. Ik wil heel graag Nicolette van Dam interviewen. Voor Nederlands heeft iedereen een eigen mapje met spellingsbladen. Het werkt lekker en het is lekker rustig in de klas. In de pauze mogen we niet van het plein af, dat vind ik wel jammer. Ik hang meestal met mijn vriendinnen bij het muurtje. Met algemene techniek maken we een vrachtauto van hout. Hij wordt al heel mooi. In de tweede pauze is de kantine open en kunnen we pizza kopen. De oudere leerlingen hebben dit met koken gemaakt. Tijdens SoVa leren we dat je met mimiek en gebaren veel duidelijk kunt maken. We doen er een uitbeeldingspel bij en aan het einde van de les kijken we naar Mr. Bean. Deze week ben ik niet aan de beurt met het coachingsgesprek. Na de mentortijd ben ik lekker vrij. Dinsdag We beginnen met rekenen uit het PrOmotie-boekje. We zijn bezig met tijd. Vorige keer hebben we het gehad over de sterrenbeelden, dat vond ik heel erg leuk. Nu hebben we een gesprek over waarom het belangrijk is om op tijd te komen. Daarna hebben we begrijpend lezen. Juf had allemaal stencils met verschillende teksten mee. We hebben samengewerkt en het was wel leuk. Na de pauze hebben we in groepjes gelezen. Ik lees in een groepje met allemaal jongens en dat vind ik niet zo heel leuk, maar het boekje is wel leuk. Als we klaar zijn, dan moeten we een presentatie maken. Dat vind ik wel spannend want dat heb ik nog nooit gedaan. Na het uur lezen gaan we weer verder met SoVa. We hebben het nog even over de gebaren en de mimiek. Daarna maken we een verhaal met elkaar. Iedereen mag er zelf iets bij verzinnen. Het wordt een heel grappig verhaal. Na de pauze hebben we koken. We moeten lasagne maken. We gaan eerst de spullen pakken en dan de ingrediënten. We moeten deze les heel hard werken om het op tijd af te krijgen. Woensdag We hebben eerst een dubbel uur hout. En dat vind ik erg leuk. We zijn een bakje Na de mentortijd hebben we drie uur CuMa over levensbeschouwing. We lezen eerst in het boek en werken uit ons schrift. We hebben het over Divali en over Sint Maarten. Als we klaar zijn met het boek gaan we pompoenen uithollen. Dat is erg leuk. En ze zijn ook heel erg mooi geworden. We hebben ook nog Engels. We zijn bezig met de dagen van de week. Ik vind Engels wel erg moeilijk. Gelukkig zijn er meer leerlingen die het moeilijk vinden. Na de pauze hebben we rekenen, maatwerk en computerkunde. De ene groep zit achter de computer en werkt met het boek PrOmotie Informatiekunde. De andere groep werkt in zijn eigen mapje rekenen. Ik ben bezig met optellen en aftrekken onder de 100. Na de mentortijd zijn we lekker vrij. Vrijdag We beginnen met twee uur metaal. We maken een sleutelhanger met onze naam. Ik ben er al bijna mee klaar. Van iemand uit de tweede heb ik gehoord dat we voor kerst een kerstboompje met lichtjes gaan maken. Dat lijkt mij erg leuk. Na de pauze hebben we gym. We hebben allerlei stoeispelletjes gedaan. En dat was heel leuk. De laatste twee uur hebben we creatieve handvaardigheid. En we zijn bezig achter de naaimachine. Dat is wel heel lastig, maar nu gaat het wel goed. Vandaag is het een lekkere dag: we hebben alleen maar praktijkvakken. En na de mentortijd is het alweer lekker weekend.

16 20 jaar jong! 16 Uitgeverij Edu Actief b.v. is 20 jaar jong en is nog altijd volop in beweging! Zijn u en uw collega s dat ook? Bent u bijvoorbeeld bezig met nieuwe onderwijsinzichten, wilt u meer weten over een bepaalde uitgave van PrOmotie, of Kr8 voor het opzetten van een AKAtraject? Wilt u binnenkort iemand van de uitgeverij bij u op school ontvangen, voor een presentatie of gericht advies? Of wilt u graag uw eigen horizon en die van anderen verbreden door uzelf (tegen betaling) aan te bieden voor advies en het geven van trainingen op een andere school of bij een ander bedrijf via Edu Assist? Laat het ons weten! Wij blijven nu en in de toekomst graag met u mee denken. Ja! Ik wil graag meer informatie over PrOmotie en/of PrOmotie in de nieuwe digitale leeromgeving. Neem alstublieft contact met mij op! Ja! Ik wil graag meer informatie over de methode Kr8 voor het AKA, niveau 1 Arbeidsmarktgekwalificeerd Assistent. Neem alstublieft contact met mij op! Ja! Ik wil ook gebruikmaken van alle mogelijkheden en gratis downloads (zoals docentenhandleidingen) op de websites van Edu Actief. Laat mij alstublieft weten hoe ik kan inloggen! Ja! Ik denk eraan om mij aan te melden bij Edu Assist als freelance inzetbaar trainer. Neem alstublieft contact met mij op om de mogelijkheden te bespreken! Vul alstublieft ook alle gegevens hieronder in. Zo kunnen wij u snel bereiken. Naam: School en schoolsoort: Functie en vak: Adres: Postcode: Plaats: Telefoonnummer: adres: Stuur deze bon kosteloos op naar Uitgeverij Edu Actief b.v., Antwoordnummer 74, 7940 VB Meppel, of zet alle gegevens in een naar

Het PENTA college in Hoogvliet is sinds augustus 2014 een gecertificeerde BUSINESS SCHOOL voor mavo en havo-top.

Het PENTA college in Hoogvliet is sinds augustus 2014 een gecertificeerde BUSINESS SCHOOL voor mavo en havo-top. Het PENTA college in Hoogvliet is sinds augustus 2014 een gecertificeerde BUSINESS SCHOOL voor mavo en havo-top. Heb je een mavo- of mavo/havo-advies en wil je het beste uit jezelf halen? Kom dan eens

Nadere informatie

Docentenhandleiding PO Schoolkamp

Docentenhandleiding PO Schoolkamp Docentenhandleiding PO Schoolkamp Inhoudsopgave 1 Inleiding... 1 2 Wat maakt deze opdracht 21 e eeuws?... 1 2.1 Lesdoelstellingen... 2 2.2 Leerdoelen... 2 3 Opzet van de opdracht... 2 3.1 Indeling van

Nadere informatie

Over het Vecht-College

Over het Vecht-College Over het Vecht-College Het Vecht-College is een particuliere middelbare school voor mavo, havo en vwo. Wij bieden kwalitatief hoogstaand onderwijs, gericht op de individuele behoeften en talenten van kinderen.

Nadere informatie

Verslag ouderavond FIT(s) OP DE KRING

Verslag ouderavond FIT(s) OP DE KRING Verslag ouderavond FIT(s) OP DE KRING In gesprek met elkaar. Uitwerking van de stellingen. De onderstaande stellingen hebben we deze avond besproken onder elke stelling staan een aantal opmerkingen die

Nadere informatie

Informatie voor nieuwe brugklasleerlingen 2015

Informatie voor nieuwe brugklasleerlingen 2015 EVEN KENNIS MAKEN Informatie voor nieuwe brugklasleerlingen 2015 De eerste jaren werken we vooral nog in thema s en met het spreekwoord van onze school: Willen, worden en zijn. Maar in latere jaren werken

Nadere informatie

een waardevol diploma vmbo en mbo in één havo-top! Uiterlijke Verzorging en Mode Consumptief en Toerisme Zorg en Welzijn, Sport en Bewegen

een waardevol diploma vmbo en mbo in één havo-top! Uiterlijke Verzorging en Mode Consumptief en Toerisme Zorg en Welzijn, Sport en Bewegen een waardevol diploma vmbo en mbo in één havo-top! Uiterlijke Verzorging en Mode Consumptief en Toerisme Zorg en Welzijn, Sport en Bewegen Handel en Administratie vmbo-mbo-havo PENTA werkt al een tijdje

Nadere informatie

Leren Leren en ExcelLeren

Leren Leren en ExcelLeren Leren Leren en ExcelLeren www.mindsetlearnandgrow.nl Wat is MindSet? MindSet is een groep studenten die leerlingen leert effectief te leren. Wij helpen leerlingen betere schoolresultaten te behalen door

Nadere informatie

EVEN KENNIS MAKEN. Informatie voor nieuwe brugklasleerlingen 2016

EVEN KENNIS MAKEN. Informatie voor nieuwe brugklasleerlingen 2016 EVEN KENNIS MAKEN Informatie voor nieuwe brugklasleerlingen 2016 De eerste jaren werken we vooral nog in thema s en met het spreekwoord van onze school: Willen, worden en zijn. Maar in latere jaren werken

Nadere informatie

3 Hoogbegaafdheid op school

3 Hoogbegaafdheid op school 3 Hoogbegaafdheid op school Ik laat op school zien wat ik kan ja soms nee Ik vind de lessen op school interessant meestal soms nooit Veel hoogbegaafde kinderen laten niet altijd zien wat ze kunnen. Dit

Nadere informatie

groene lyceum het Kom naar DE GROENE ROUTE NAAR HET HBO WWW.GROENEWELLE.NL

groene lyceum het Kom naar DE GROENE ROUTE NAAR HET HBO WWW.GROENEWELLE.NL Kom naar het groene lyceum WWW.GROENEWELLE.NL SCHOOLJAAR 15/16 DE GROENE ROUTE NAAR HET HBO Ondernemend onderwijs voor slimme doeners in een groene omgeving. Dat is Het Groene Lyceum van De Groene Welle.

Nadere informatie

HORN. Scholengemeenschap Sint Ursula Locatie Horn. VMBO-theoretisch HAVO Atheneum Gymnasium

HORN. Scholengemeenschap Sint Ursula Locatie Horn. VMBO-theoretisch HAVO Atheneum Gymnasium HORN Scholengemeenschap Sint Ursula Locatie Horn VMBO-theoretisch HAVO Atheneum Gymnasium Postadres: Postbus 4728 6085 ZG HORN Schooladres: Bergerweg 21 6085 AS HORN Telefoon: 0475-582121 Telefax: 0475-582591

Nadere informatie

Presentatie tijdens lesjes middag. De Vos: jouw slimste keuze!

Presentatie tijdens lesjes middag. De Vos: jouw slimste keuze! Presentatie tijdens lesjes middag De Vos: jouw slimste keuze! Visie Strategisch Beleidsplan Onze primaire functie en ons hoofddoel is het ontplooien van leerlingen op basis van individuele kwaliteiten.

Nadere informatie

HORN. Bezoekmiddagen Woensdag 14 januari 2015 Woensdag 28 januari 2015 Woensdag 4 februari 2015 Woensdag 11 februari 2015

HORN. Bezoekmiddagen Woensdag 14 januari 2015 Woensdag 28 januari 2015 Woensdag 4 februari 2015 Woensdag 11 februari 2015 HORN Bezoekmiddagen Woensdag 14 januari 2015 Woensdag 28 januari 2015 Woensdag 4 februari 2015 Woensdag 11 februari 2015 WELKOM GEACHTE OUDERS Dit boekje bevat een beknopte, zakelijke weergave van de informatie

Nadere informatie

De beste basis voor je toekomst

De beste basis voor je toekomst Visser t Hooft Lyceum Leiderdorp KANSRIJK EN UITDAGEND De beste basis voor je toekomst i 11gymnasium 11atheneum 11havo vhl.nl 11mavo (vmbo-t) Muzenlaan 155 q Op de open avond vond ik de school meteen leuk

Nadere informatie

Rondleiding door de digitale omgeving op www.tumult.nl en alle mogelijkheden om er een activerende les mee te geven

Rondleiding door de digitale omgeving op www.tumult.nl en alle mogelijkheden om er een activerende les mee te geven Tumult Kick-off Voor wie: Docenten die (voor het eerst) aan de slag gaan met het lesmateriaal van Tumult. NB Ook andere docenten van de school zijn van harte welkom! Samen een goede start van het schooljaar

Nadere informatie

Samenvatting tevredenheidsmeting ouders

Samenvatting tevredenheidsmeting ouders Samenvatting tevredenheidsmeting ouders Hierbij ontvangt u van mij een samenvatting van de uitkomsten van de tevredenheidsmeting, die begin november is afgenomen. We hebben deze in het team en met de MR

Nadere informatie

Talent. voor de Toekomst! Informatie Saenredam College

Talent. voor de Toekomst! Informatie Saenredam College Talent voor de Toekomst! Informatie Saenredam College 201 4 5 /201 Inhoudsopgave Dit hebben we speciaal voor jou geschreven 2 Openbare school Open avond VMBO bij het Saenredam College 3 Onderbouw Nieuwe

Nadere informatie

Thema Kinderen en school

Thema Kinderen en school http://www.edusom.nl Thema Kinderen en school Lesbrief 20. Het adviesgesprek. Wat leert u in deze les? Advies vragen. / woorden die hetzelfde betekenen. Advies geven. / woorden die hetzelfde betekenen.

Nadere informatie

MELANCHTHON KRALINGEN. christelijke school voor mavo+ en vmbo JE BENT IEMAND, JE KUNT IETS EN JE HOORT ERBIJ

MELANCHTHON KRALINGEN. christelijke school voor mavo+ en vmbo JE BENT IEMAND, JE KUNT IETS EN JE HOORT ERBIJ MELANCHTHON KRALINGEN christelijke school voor mavo+ en vmbo JE BENT IEMAND, JE KUNT IETS EN JE HOORT ERBIJ Je bent iemand, je kunt iets en je hoort erbij het is hier klein, veilig en gezellig onze mavo/tl-afdeling

Nadere informatie

Informatie voor ouders. schooljaar 2015-2016. de Groene Hart Praktijkschool volgens Roy, Ramon, Wendy en Of ina. Praktijk werkt!

Informatie voor ouders. schooljaar 2015-2016. de Groene Hart Praktijkschool volgens Roy, Ramon, Wendy en Of ina. Praktijk werkt! Informatie voor ouders schooljaar 2015-2016 de Groene Hart Praktijkschool volgens Roy, Ramon, Wendy en Of ina Praktijk werkt! Leren door doen Praktijk werkt! over de Groene Hart Praktijkschool Praktijk

Nadere informatie

doen! Alles wat jij wilt weten over Helicon VMBO Eindhoven

doen! Alles wat jij wilt weten over Helicon VMBO Eindhoven Leerlingfolder Groen moet je doen! Alles wat jij wilt weten over Helicon VMBO Eindhoven Eindhoven 10x vraag en antwoord: dat is makkelijk kiezen! 1 2 Een dag op school Hoe ziet mijn schooldag eruit? De

Nadere informatie

Ambulante Onderwijskundige Begeleiding voor leerlingen en studenten met een visuele beperking

Ambulante Onderwijskundige Begeleiding voor leerlingen en studenten met een visuele beperking Ambulante Onderwijskundige Begeleiding voor leerlingen en studenten met een visuele beperking Gewoon naar school, mét begeleiding Wat ziet mijn leerling en wat niet? Zijn er aanpassingen nodig in de klas?

Nadere informatie

Handout PrOfijt. - Versie 1.1 - Versie: 1.1 Datum: 09-04-2014 Mike Nikkels / Olav van Doorn

Handout PrOfijt. - Versie 1.1 - Versie: 1.1 Datum: 09-04-2014 Mike Nikkels / Olav van Doorn Handout PrOfijt - Versie 1.1 - Versie: 1.1 Datum: 09-04-2014 Auteur(s): Mike Nikkels / Olav van Doorn 1 Inhoudsopgave 1 Inhoudsopgave... 2 2 Inleiding... 3 3 Algemeen... 3 4 Visie op PrOfijt... 4 5 Techniek...

Nadere informatie

Informatie. schooljaar 2016/2017. leren door DOEN. www.groenehartpraktijkschool.nl

Informatie. schooljaar 2016/2017. leren door DOEN. www.groenehartpraktijkschool.nl Informatie schooljaar 2016/2017 leren door DOEN ft www.groenehartpraktijkschool.nl werkt! Over de Groene Hart Praktijkschool Praktijk werkt, overal in de maatschappij en dus ook bij ons op de Groene Hart

Nadere informatie

Schoolportretten bij onderzoek naar examens in extra vakken / vakken op een hoger niveau

Schoolportretten bij onderzoek naar examens in extra vakken / vakken op een hoger niveau Schoolportretten bij onderzoek naar examens in extra vakken / vakken op een hoger niveau Colofon: Dit is een uitgave van het ministerie van OCW, directie Voortgezet Onderwijs Coordinatie: Muriel Cluitmans

Nadere informatie

Ambulante Onderwijskundige Begeleiding voor leerlingen en studenten met een visuele beperking

Ambulante Onderwijskundige Begeleiding voor leerlingen en studenten met een visuele beperking Ambulante Onderwijskundige Begeleiding voor leerlingen en studenten met een visuele beperking Gewoon naar school, mét begeleiding In de buurt naar school Wat ziet mijn leerling en wat niet? Zijn er aanpassingen

Nadere informatie

Tumult Bijeenkomsten op school

Tumult Bijeenkomsten op school Tumult Bijeenkomsten op school Wil jij weten hoe je het meeste haalt uit het Tumult lesmateriaal? Ben je op zoek naar een inspirerende sessie met je mentorenteam? Boek dan een Tumult bijeenkomst! Onze

Nadere informatie

PrOmotie, Hét leermiddelenpakket voor het praktijkonderwijs

PrOmotie, Hét leermiddelenpakket voor het praktijkonderwijs Hét leermiddelenpakket voor het praktijkonderwijs hét leermiddelenpakket voor het praktijkonderwijs De leeromgeving biedt het praktijkonderwijs, zijn leerlingen en docenten een volwaardig en betaalbaar

Nadere informatie

LEREN VOOR DE PRAKTIJK

LEREN VOOR DE PRAKTIJK LEREN VOOR DE PRAKTIJK Een nieuwe school, heel anders dan de basisschool. Veel verschillende docenten. Andere vakken. Krijg je al de kriebels in je buik? Niet nodig, hoor. Op Het Streek aan de Zandlaan

Nadere informatie

Onderwijs met hoofd en hart

Onderwijs met hoofd en hart Als ik hier een diploma kon halen was ik het liefst hier gebleven Onderwijs met hoofd en hart www.altra.nl minigids_school2care.indd 1 18-06-15 14:22 Beste leerling, welkom bij School2Care! School2Care

Nadere informatie

Je maakt het op het Vakcollege Noordoostpolder Schooljaar 15/16

Je maakt het op het Vakcollege Noordoostpolder Schooljaar 15/16 Je maakt het op het Vakcollege Noordoostpolder Schooljaar 15/16 Onderwijs voor jongeren met gouden handen die aan een gouden toekomst willen werken. Dat is het Vakcollege Noordoostpolder. Leerlingen die

Nadere informatie

BROCHURE TIENER COLLEGE

BROCHURE TIENER COLLEGE BROCHURE TIENER COLLEGE School is niet een voorbereiding op het leven, maar is het leven zelf. John Dewey loopbaan wilt vervolgen. Door het werken met een speciaal voor jou samengesteld programma willen

Nadere informatie

christelijke school voor mavo-havo-vwo met elkaar voor elkaar voor nu en later

christelijke school voor mavo-havo-vwo met elkaar voor elkaar voor nu en later christelijke school voor mavo-havo-vwo met elkaar voor elkaar voor nu en later Onderwijs met aandacht voor iedereen! Op mavo, havo of drie jaar vwo onderbouw: Engels PLUS Sport PLUS Science PLUS Business

Nadere informatie

Als ik hier een diploma kon halen was ik het liefst hier gebleven ONDERWIJS MET HOOFD EN HART WWW.ALTRA.NL

Als ik hier een diploma kon halen was ik het liefst hier gebleven ONDERWIJS MET HOOFD EN HART WWW.ALTRA.NL Als ik hier een diploma kon halen was ik het liefst hier gebleven ONDERWIJS MET HOOFD EN HART WWW.ALTRA.NL Beste leerling, welkom bij School2Care! CoachJ Je coach is de komende tijd je steun en toeverlaat.

Nadere informatie

Christelijke school voor vmbo met leerwegondersteuning. College de OpMaat. Op maat voor jou!

Christelijke school voor vmbo met leerwegondersteuning. College de OpMaat. Op maat voor jou! Christelijke school voor vmbo met leerwegondersteuning College de OpMaat Op maat voor jou! 2015-2016 College de OpMaat: Op maat voor jou! Leuke activiteiten Ik kan me niet zo goed concentreren in een grote

Nadere informatie

G D0. Brugger info. GELOOF in je toekomst. Alles wat je wilt weten over het leven van een brugger op Guido de Brès

G D0. Brugger info. GELOOF in je toekomst. Alles wat je wilt weten over het leven van een brugger op Guido de Brès UI G D0 A R N H E M Brugger info In dit nummer o.a.: alles over het schoolleven van een brugger. Verhalen van leerlingen! GELOOF in je toekomst Aandacht voor jou! Alles wat je wilt weten over het leven

Nadere informatie

Een Positief. leer en leefklimaat. op uw school

Een Positief. leer en leefklimaat. op uw school Een Positief leer en leefklimaat op uw school met TOPs! positief positief denken en doen Leerlingen op uw school ontwikkelen zich het beste in een positief leer- en leefklimaat; een klimaat waarin ze zich

Nadere informatie

Hulp bij ADHD. Scholingsaanbod

Hulp bij ADHD. Scholingsaanbod Hulp bij ADHD Dit heeft mijn beeld van ADHD enorm verrijkt. Ik zie nu veel mogelijkheden om kinderen met ADHD goede begeleiding te bieden deelnemer workshop bij Fontys Hogescholen Copyright 2010 Hulp bij

Nadere informatie

Leerwegondersteunend onderwijs en Praktijkonderwijs. Informatie voor ouders en verzorgers van basisschoolleerlingen in de regio Arnhem

Leerwegondersteunend onderwijs en Praktijkonderwijs. Informatie voor ouders en verzorgers van basisschoolleerlingen in de regio Arnhem Leerwegondersteunend onderwijs en Praktijkonderwijs Informatie voor ouders en verzorgers van basisschoolleerlingen in de regio Arnhem Colofon Tekst: Peter Burgers & Ward Habets Redactie: Veurinc, Hattem

Nadere informatie

Beste jongens en meisjes,

Beste jongens en meisjes, blad 1 van 13 Beste jongens en meisjes, Hartelijk welkom op Calvijn, vestiging Meerpaal. Na de zomervakantie is het zover, je gaat naar een nieuwe school!!! Best wel spannend en een beetje eng. Je bent

Nadere informatie

Verleg je grenzen! Waarom kiest ú voor het nieuwe Taalblokken? Taalblokken Engels Brochure MBO

Verleg je grenzen! Waarom kiest ú voor het nieuwe Taalblokken? Taalblokken Engels Brochure MBO Brochure MBO Toetsing Figuur 4, toetsing Door de nieuwe aanpak en de goede mix van digitaal lesmateriaal en boeken geeft Taalblokken Engels mij de ruimte om les te geven zoals ik wil. Verleg je grenzen!

Nadere informatie

Checklist Gesprek voeren 2F - handleiding

Checklist Gesprek voeren 2F - handleiding Checklist Gesprek voeren 2F - handleiding Inleiding De checklist Gesprek voeren 2F is ontwikkeld voor leerlingen die een gesprek moeten kunnen voeren op 2F. In deze handleiding wordt toegelicht hoe de

Nadere informatie

Het houden van een spreekbeurt

Het houden van een spreekbeurt Het houden van een spreekbeurt In deze handleiding staan tips over hoe je een spreekbeurt kunt houden. Waar moet je op letten? Wat moet je wel doen? En wat moet je juist niet doen? We hopen dat je wat

Nadere informatie

Feedback Project Ergonomisch Ontwerpen

Feedback Project Ergonomisch Ontwerpen Feedback Project Ergonomisch Ontwerpen Competenties Sociaal en communicatief functioneren (P9) Initiatief (P10) Reflectie (P11) Afgelopen module heb je met een groepje gewerkt aan je project. In week 7

Nadere informatie

Begeleide interne stage

Begeleide interne stage Ik, leren en werken Begeleide interne stage Deel 2 Colofon Uitgeverij: Edu Actief b.v. 0522-235235 info@edu-actief.nl www.edu-actief.nl Auteur: Marian van der Meijs Inhoudelijke redactie: Titel: Ik, leren

Nadere informatie

SG Nelson Mandela. mavo en mavo/havo algemeen toegankelijk

SG Nelson Mandela. mavo en mavo/havo algemeen toegankelijk SG Nelson Mandela mavo en mavo/havo algemeen toegankelijk Dalton is een Daltonschool Zo wil Scholengemeenschap Nelson Mandela bekend staan. In een open sfeer bepalen de leerlingen zelf voor een deel hun

Nadere informatie

Nieuwsbegrip Schrijven 2012 week 2 Hoog water in Nederland

Nieuwsbegrip Schrijven 2012 week 2 Hoog water in Nederland week 2 9 januari 2012 Handleiding Schrijven niveau A Nieuwsbegrip Schrijven 2012 week 2 Hoog water in Nederland Inhoud Eenmalig afdrukken: Handleiding les 1 en 2 Hardopdenk-tekst Voor de leerlingen: Leerlingblad

Nadere informatie

Volgend schooljaar naar het voortgezet onderwijs... Spannend! Welke school wordt het? Wil je er een

Volgend schooljaar naar het voortgezet onderwijs... Spannend! Welke school wordt het? Wil je er een vakcollege techniek vakcollege zorg en welzijn vakcollege economie en ondernemen vakcollege media, vormgeving en ICT mavo mavo + havo vwo gymnasium vwo + entreprenasium technasium Volgend schooljaar naar

Nadere informatie

Met welk werk kunnen kinderen uit groep 5-6 thuiskomen en hoe kunt u uw kind thuis helpen?

Met welk werk kunnen kinderen uit groep 5-6 thuiskomen en hoe kunt u uw kind thuis helpen? Met welk werk kunnen kinderen uit groep 5-6 thuiskomen en hoe kunt u uw kind thuis helpen? In groep 5-6 nemen kinderen steeds vaker werk mee naar huis. Vaak vinden kinderen het leuk om thuis aan schooldingen

Nadere informatie

PASSIE VOOR ONLINE LEREN. www.profijt.nu

PASSIE VOOR ONLINE LEREN. www.profijt.nu PASSIE VOOR ONLINE LEREN www.profijt.nu WAT IS PROFIJT? Het Praktijkonderwijs heeft behoefte aan een systeem waarin alle dagelijkse processen op een logische wijze en in één platform worden vastgelegd.

Nadere informatie

Trainersopleiding 2014

Trainersopleiding 2014 Trainersopleiding 2014 Remind Keizersgracht 253, Amsterdam www.remindlearning.nl trainersopleiding@remindlearning.nl Uitleg van de trainersopleiding In dit document kun je lezen wat Remind doet, waar Remind

Nadere informatie

INLEIDING / VERANTWOORDING. 3 DE METHODE 9 HET PERSOONLIJKE IN HET DOCENTSCHAP EN DE ROL VAN BEGELEIDER...

INLEIDING / VERANTWOORDING. 3 DE METHODE 9 HET PERSOONLIJKE IN HET DOCENTSCHAP EN DE ROL VAN BEGELEIDER... DE KLAS ALS TEAM (DOCENTENBOEK) INHOUDSOPGAVE INLEIDING / VERANTWOORDING. 3 DE METHODE 9 HET PERSOONLIJKE IN HET DOCENTSCHAP EN DE ROL VAN BEGELEIDER... RICHTLIJNEN EN HULPMIDDELEN VOOR DE DOCENT ALS BEGELEIDER...

Nadere informatie

ipad enquête - ouders - 18 reacties (van 29 ouders)!

ipad enquête - ouders - 18 reacties (van 29 ouders)! 18 responses View all Publish analytics 18 responses ipad enquête - ouders - 18 reacties (van 9 ouders) Summary View all responses Publish analytics In welke mate ziet u uw zoon of dochter de ipad thuis

Nadere informatie

User Centered Design. Ontwerpbeslissingen

User Centered Design. Ontwerpbeslissingen User Centered Design Ontwerpbeslissingen Ontwerpbeslissingen: Wat wij willen doen voor jou is Met betrekking tot lessen voorbereiden: Overzichten, schema s en lesplannen moeten ook door leerlingen begrepen

Nadere informatie

Informatie over de brugklas voor ouders

Informatie over de brugklas voor ouders Open Huis vrijdag 29 januari 2016 16.00-21.00 uur scholengemeenschap voor mavo, havo en vwo (atheneum en gymnasium) Informatie over de brugklas voor ouders Open lessen 11, 12, 14 en 15 januari 2015 Deelname

Nadere informatie

Individueel gebruik van ICT in het onderwijs belemmerd de ontwikkeling van sociale contacten tussen leerlingen:

Individueel gebruik van ICT in het onderwijs belemmerd de ontwikkeling van sociale contacten tussen leerlingen: Individueel gebruik van ICT in het onderwijs belemmerd de ontwikkeling van sociale contacten tussen leerlingen: 1. ICT is een middel en wordt steeds meer gebruikt in het onderwijs. Daarbij kijk je ook

Nadere informatie

BROCHURE TIENER COLLEGE

BROCHURE TIENER COLLEGE BROCHURE TIENER COLLEGE School is niet een voorbereiding op het leven, maar is het leven zelf. John Dewey loopbaan wilt vervolgen. Door het werken met een speciaal voor jou samengesteld programma willen

Nadere informatie

Tekst lezen en vragen stellen

Tekst lezen en vragen stellen 1. Lees de uitleg. Tekst lezen en vragen stellen Als je een tekst leest, kunnen er allerlei vragen bij je opkomen. Bijvoorbeeld: Welke leerwegen zijn er binnen het vmbo? Waarom moet je kritisch zijn bij

Nadere informatie

De grootste uitdaging voor je hersenen vind je in Bergen.

De grootste uitdaging voor je hersenen vind je in Bergen. De grootste uitdaging voor je hersenen vind je in Bergen. Leren én inspireren School voor voortgezet vrijeschoolonderwijs vwo, havo en vmbo-t Is n vrijeschool iets voor mij? Straks ga je naar het voortgezet

Nadere informatie

ONTDEK ONTDEK BORNEGO BORNEGO

ONTDEK ONTDEK BORNEGO BORNEGO ONTDEK ONTDEK BORNEGO BORNEGO Eerlijk gezegd vond ik het eerst doodeng en spannend om naar een andere school te gaan. Ik wou mijn oude klas van de Ekke de Haan gewoon niet kwijt. We hadden het daar zo

Nadere informatie

Op het ARH Bergen leer je veel meer. Leren én inspireren. School voor voortgezet vrijeschoolonderwijs vwo, havo en vmbo-t

Op het ARH Bergen leer je veel meer. Leren én inspireren. School voor voortgezet vrijeschoolonderwijs vwo, havo en vmbo-t Op het ARH Bergen leer je veel meer. Leren én inspireren School voor voortgezet vrijeschoolonderwijs vwo, havo en vmbo-t Is n vrijeschool iets voor mij? Straks ga je naar het voortgezet onderwijs. Voor

Nadere informatie

Introductie 1. Waarvoor hebben de studenten een mentor nodig? 2. Wie kan mentor worden? Iemand die:

Introductie 1. Waarvoor hebben de studenten een mentor nodig? 2. Wie kan mentor worden? Iemand die: Mentor informatie Introductie Het Mentoringprogramma is voor studenten die een begeleidingsvraag hebben. Deze begeleidingsvraag kan zeer divers van aard zijn en heeft te maken met schoolse-, persoonlijke

Nadere informatie

2015-2016. [INFORMATIE VOOR OUDERS] Dit document bevat informatie voor groep 3C.

2015-2016. [INFORMATIE VOOR OUDERS] Dit document bevat informatie voor groep 3C. 2015-2016 [INFORMATIE VOOR OUDERS] Dit document bevat informatie voor groep 3C. Informatieblad groep 3C Algemeen: - We beginnen s ochtends om half negen. Tot de herfstvakantie mogen de kinderen na de eerste

Nadere informatie

KIJKWIJZER COMMUNICEREN MET KINDEREN VOOR WETENSCHAPPERS

KIJKWIJZER COMMUNICEREN MET KINDEREN VOOR WETENSCHAPPERS KIJKWIJZER COMMUNICEREN MET KINDEREN VOOR WETENSCHAPPERS INLEIDING De kijkwijzer biedt de mogelijkheid om op gestructureerde wijze te reflecteren op een activiteit met kinderen. Hiermee kun je inzicht

Nadere informatie

Samenwerken èn netwerken

Samenwerken èn netwerken Samenwerken èn netwerken Stappenplan voor versterken van zelforganisaties Auteurs Saskia van Grinsven en Jamila Achahchah Fotografie: Guillermo Dazelle MOVISIE Juni 2012 Inleiding Voor je ligt een stappenplan

Nadere informatie

Nieuws uit groep 4 december 2014

Nieuws uit groep 4 december 2014 De tweede periode van dit schooljaar zit erop. Ook in deze periode hebben we weer veel geleerd en gedaan. We hebben genoten van de lessen rondom herfst, de spannende tijd van Sinterklaas en een fijne,

Nadere informatie

TRAININGSCENTRUM. Schakel naar een passend vervolgtraject. Voor jongeren met een licht verstandelijke beperking in de leeftijd van 16 tot 23 jaar

TRAININGSCENTRUM. Schakel naar een passend vervolgtraject. Voor jongeren met een licht verstandelijke beperking in de leeftijd van 16 tot 23 jaar TRAININGSCENTRUM Schakel naar een passend vervolgtraject Voor jongeren met een licht verstandelijke beperking in de leeftijd van 16 tot 23 jaar Wat is een Trainingscentrum? Bij de Trainingscentra van Lijn5

Nadere informatie

Deel 2. Gevolgd onderwijs pag. 9 2.1 onderwijs op dit moment pag. 10

Deel 2. Gevolgd onderwijs pag. 9 2.1 onderwijs op dit moment pag. 10 Van: Klas: 1 Inhoud: Handleiding Portfolio pag. 3 Deel 1. Dit ben ik pag. 6 Deel 2. Gevolgd onderwijs pag. 9 2.1 onderwijs op dit moment pag. 10 Deel 3. Ervaringen pag. 11 3.1 stage (binnen schooltijd)

Nadere informatie

Het Ludger College. Jouw talent is er thuis.

Het Ludger College. Jouw talent is er thuis. Het Ludger College Jouw talent is er thuis. Algemene informatie over het Ludger College Het Ludger College is een school voor mavo, havo en vwo (atheneum en gymnasium) in Doetinchem. Er is ook een programma

Nadere informatie

CKV Festival 2012. CKV festival 2012

CKV Festival 2012. CKV festival 2012 C CKV Festival 2012 Het CKV Festival vindt in 2012 plaats op 23 en 30 oktober. Twee dagen gaan de Bredase leerlingen van het voortgezet onderwijs naar de culturele instellingen van Breda. De basis van

Nadere informatie

Inhoudsopgave. Inleiding pag. 3. Onderzoeksvragen pag. 4/5. Theoretische kader pag. 6. Onderzoeksopzet pag. 7. Resultaten pag. 8/9

Inhoudsopgave. Inleiding pag. 3. Onderzoeksvragen pag. 4/5. Theoretische kader pag. 6. Onderzoeksopzet pag. 7. Resultaten pag. 8/9 Onderzoek VM2 Naam: Fatima Akouaouach Klas : EN3B Studentennummer: 554953 Vak: ABV (LLBG) en Stage (Montessori College Oost) Stage school: Montessori College Oost Inhoudsopgave Inleiding pag. 3 Onderzoeksvragen

Nadere informatie

3. Wat betekent dat voor de manier waarop lesgegeven zou moeten worden in de - voor jou - moeilijke vakken?

3. Wat betekent dat voor de manier waarop lesgegeven zou moeten worden in de - voor jou - moeilijke vakken? Werkblad: 1. Wat is je leerstijl? Om uit te vinden welke van de vier leerstijlen het meest lijkt op jouw leerstijl, kun je dit simpele testje doen. Stel je eens voor dat je zojuist een nieuwe apparaat

Nadere informatie

Lesvoorbereiding Studie en loopbaan Keuze- en Loopbaanvaardigheden 3-4 vmbo

Lesvoorbereiding Studie en loopbaan Keuze- en Loopbaanvaardigheden 3-4 vmbo Lesvoorbereiding Studie en loopbaan Keuze- en Loopbaanvaardigheden 3-4 vmbo Bespreek met vakdocenten mogelijkheden om leerlingen in de vaklessen feedback over zichzelf te laten vergaren. Deel Vaardigheid:

Nadere informatie

Tijdens de lessen loop ik rond en probeer ik de leerlingen te helpen, vragen te beantwoorden, tips te geven en de leerlingen wat te leren.

Tijdens de lessen loop ik rond en probeer ik de leerlingen te helpen, vragen te beantwoorden, tips te geven en de leerlingen wat te leren. Fase 1 Reflectie week 1 Wat gedaan De eerste week meteen alleen voor een nieuwe klas en een nieuwe les opstarten. Hoe zullen de leerlingen reageren? Hoe hoog is het niveau? Hoe is de werkhouding? Zijn

Nadere informatie

De leerling heeft in groep 6 t/m 8 op de toetsen die deel uitmaken van het leerlingvolgsysteem over

De leerling heeft in groep 6 t/m 8 op de toetsen die deel uitmaken van het leerlingvolgsysteem over ADVIESWIJZER VOOR PLAATSING IN HET VOORTGEZET ONDERWIJS Inleiding Het Primair en Voortgezet Onderwijs in Noord-Kennemerland hebben samen besloten om de advisering door de basisschool naar het vervolgonderwijs

Nadere informatie

ALTRA COLLEGE NOORD / ZUIDOOST. Leren en werken voor je toekomst WWW.ALTRA.NL

ALTRA COLLEGE NOORD / ZUIDOOST. Leren en werken voor je toekomst WWW.ALTRA.NL ALTRA COLLEGE NOORD / ZUIDOOST Leren en werken voor je toekomst WWW.ALTRA.NL Beste leerling, welkom bij Altra College! Mentor Goedemorgen, goed dat je er bent! We zijn blij dat je er bent. Bij de beroepsopleiding

Nadere informatie

Nederlands in Uitvoering

Nederlands in Uitvoering Nederlands in Uitvoering Leerjaar 1 Toekomst Een interview houden Algemene modulegegevens Leerjaar: 1 Taaltaak: Een interview houden Thema: Toekomst Leerstijlvariant: BEKIJK - DENK - DOE - ERVAAR Beschrijving

Nadere informatie

MANTELZORG VANAF JANUARI 2015 EEN GROTERE ZORG VOOR GEMEENTEN

MANTELZORG VANAF JANUARI 2015 EEN GROTERE ZORG VOOR GEMEENTEN MANTELZORG VANAF JANUARI 2015 EEN GROTERE ZORG VOOR GEMEENTEN Veel jongeren hebben al vroeg de zorg voor een gezinslid. Maar wie zorgt er eigenlijk voor hen? De klassieke verzorgingsstaat verandert in

Nadere informatie

Paradijsplein 2 1093 NJ Amsterdam T 020 6941138 F 020 6922802 E directie@kunstmagneetschooldekraal.nl

Paradijsplein 2 1093 NJ Amsterdam T 020 6941138 F 020 6922802 E directie@kunstmagneetschooldekraal.nl Paradijsplein 2 1093 NJ Amsterdam T 020 6941138 F 020 6922802 E directie@kunstmagneetschooldekraal.nl 1 e nieuwsbrief, vrijdag 23 augustus 2013 Beste ouders, Gelukkig wisten de kinderen allemaal dat het

Nadere informatie

Praktijkonderwijs. In het kort

Praktijkonderwijs. In het kort Het praktijkonderwijs In het laatste jaar van de (speciale) basisschool moet je beslissen naar welke school voor voortgezet onderwijs je gaat. Meestal is dat een moeilijke keuze. Zeker wanneer je: moeite

Nadere informatie

Havo. Al jaren een goede opleiding met ruimte voor je eigen talent, met eventueel vakken op vwo-niveau of eerder havo-examen doen.

Havo. Al jaren een goede opleiding met ruimte voor je eigen talent, met eventueel vakken op vwo-niveau of eerder havo-examen doen. Havo Al jaren een goede opleiding met ruimte voor je eigen talent, met eventueel vakken op vwo-niveau of eerder havo-examen doen. Met havo op weg naar succes! Al jarenlang heeft onze havo-afdeling heel

Nadere informatie

Je gedachten gestructureerd op papier

Je gedachten gestructureerd op papier Online training: Je gedachten gestructureerd op papier Start: 14 september 2015 Een online programma, mét coaching, voor ondernemers en werknemers Voor als je logisch opgebouwde teksten wil leren schrijven,

Nadere informatie

- Een docent controleert of jij je huiswerk op hebt geschreven. - Je hebt aanmoediging nodig om je huiswerk te noteren.

- Een docent controleert of jij je huiswerk op hebt geschreven. - Je hebt aanmoediging nodig om je huiswerk te noteren. Schoolse competenties Competentie 1: Agendagebruik - Je schrijft je huiswerk in je agenda als dit wordt opgegeven. - Je agenda ziet er verzorgd uit. - Een docent controleert of jij je huiswerk op hebt

Nadere informatie

OPEN DAG 2015. www.staring.nl. 24 januari 10 tot 13 uur. 24 januari 10 tot 13 uur. 24 januari 10 tot 13 uur. Borculo Beukenlaan

OPEN DAG 2015. www.staring.nl. 24 januari 10 tot 13 uur. 24 januari 10 tot 13 uur. 24 januari 10 tot 13 uur. Borculo Beukenlaan OPEN DAG 2015 Borculo Beukenlaan 24 januari 10 tot 13 uur Borculo Herenlaan bovenbouw vmbo 24 januari 10 tot 13 uur Lochem Zutphenseweg 24 januari 10 tot 13 uur www.staring.nl Het Staring College daagt

Nadere informatie

Nieuwsbrief Juli 2015

Nieuwsbrief Juli 2015 Afscheid nemen is met zachte vingers, wat voorbij is, dicht doen en verpakken in de goede gedachten der herinnering. Nieuwsbrief Juli 2015 Inhoud Nieuwsbrief: Groep 8. Personeel. Schoolagenda. Engels.

Nadere informatie

Samen het beste uit jezelf halen

Samen het beste uit jezelf halen Samen het beste uit jezelf halen Technasium en bèta-onderwijs pag. 4 Kunst en Cultuur pag. 5 Talen en gymnasium pag. 6 Technasium en bèta-onderwijs pag. 4 Kunst en Cultuur pag. 5 Talen en gymnasium pag.

Nadere informatie

Trainingen en workshops voor praktijkopleiders en leidinggevenden. Jouw talent, onze ambitie!

Trainingen en workshops voor praktijkopleiders en leidinggevenden. Jouw talent, onze ambitie! Trainingen en workshops voor praktijkopleiders en leidinggevenden Jouw talent, onze ambitie! Je vindt het belangrijk om te blijven investeren in je eigen ontwikkeling. Zeker als je nieuwe vaardigheden

Nadere informatie

Elke dag inspirerend. vwo / havo. elke dag een uitdaging

Elke dag inspirerend. vwo / havo. elke dag een uitdaging Elke dag inspirerend vwo / havo elke dag een uitdaging Samen met uw zoon of dochter staat u voor een belangrijke keuze. Op basis van het advies van de basisschool ligt de uitdaging op vwo of havo-niveau.

Nadere informatie

werken voor talent! MET DE IPAD!

werken voor talent! MET DE IPAD! Groene Hart Rijnwoude is kleinschalig met een breed onderwijsaanbod op het gebied van vmbo-b/k, tl en havo. Op onze school staat Leren met uitzicht centraal. We geven onze leerlingen uitzicht op een goede

Nadere informatie

Reflecteren met kinderen; leren door vragen Yvonne Kleefkens en José van Loo

Reflecteren met kinderen; leren door vragen Yvonne Kleefkens en José van Loo Reflecteren met kinderen; leren door vragen Yvonne Kleefkens en José van Loo Jonge kinderen denken graag na over de wereld. Dat uit zich al heel vroeg in bijvoorbeeld de vragen die ze stellen: waarom,

Nadere informatie

Het beste uit jezelf

Het beste uit jezelf Het beste uit jezelf 2 3 Met elkaar bouwen aan het Huis van Philadelphia Philadelphia wil dat mensen met een beperking gelukkig kunnen zijn en het beste uit zichzelf kunnen halen. Daarom doen we ons werk

Nadere informatie

EVALUATIEFORMULIER ACADEMIE VOOR BEELDENDE VORMING Voltijd/Deeltijd/Duaal. Docent Beeldende Kunst en Vormgeving Duaal

EVALUATIEFORMULIER ACADEMIE VOOR BEELDENDE VORMING Voltijd/Deeltijd/Duaal. Docent Beeldende Kunst en Vormgeving Duaal EVALUATIEFORMULIER ACADEMIE VOOR BEELDENDE VORMING Voltijd/Deeltijd/Duaal Gegevens Student: Naam student: Liesbeth Goderie Studentnummer: 2372762 E-mailadres: liesbeth@gastyling.nl Studiejaar+ Klas: Docent

Nadere informatie

Leerjaar 4: Lesopbouw en suggesties (incl. bewijzenblad) voor leerroute A

Leerjaar 4: Lesopbouw en suggesties (incl. bewijzenblad) voor leerroute A Leerjaar 4: Lesopbouw en suggesties (incl. bewijzenblad) voor leerroute A Thema 12: Het vinden van werk c: Kiezen en solliciteren naar passende stageplek Thema 1 Introles De leerling oriënteert zich op

Nadere informatie

CSG Liudger voor u. De Ring CSG Liudger. School voor praktijkonderwijs

CSG Liudger voor u. De Ring CSG Liudger. School voor praktijkonderwijs CSG Liudger voor u De Ring CSG Liudger School voor praktijkonderwijs Hallo, wij zijn Eelze de Boer en Afian Stornebrink, docenten van CSG Liudger locatie De Ring. 11.07 In dit boekje vertellen we u over

Nadere informatie

Volgend schooljaar naar het voortgezet onderwijs... Spannend! Welke school wordt het? Wil je er een

Volgend schooljaar naar het voortgezet onderwijs... Spannend! Welke school wordt het? Wil je er een vakcollege techniek vakcollege zorg en welzijn vakcollege economie en ondernemen vakcollege media, vormgeving en ICT mavo mavo + havo vwo gymnasium vwo + entreprenasium technasium Volgend schooljaar naar

Nadere informatie

Stichtse Vrije School

Stichtse Vrije School Studiewijzer Eindwerkstuk Stichtse Vrije School Klas 11A / 11B Schooljaar 2014-2015 Algemeen Je sluit je vrijeschooltijd af door een eindwerkstuk te maken. Je bent vrij in de keuze van de vorm en inhoud

Nadere informatie

Het huiswerk heeft de volgende functies: - Het kan er toe bijdragen dat kinderen niet achterop raken met het onderwijsprogramma

Het huiswerk heeft de volgende functies: - Het kan er toe bijdragen dat kinderen niet achterop raken met het onderwijsprogramma Huiswerk op De Springplank Informatiebrochure voor ouders / verzorgers Deze brochure is opgezet om u als ouders/verzorgers te informeren over de rol van huiswerk op De Springplank. We hopen dat deze informatie

Nadere informatie