Voorwoord. We wensen u veel plezier bij het lezen van deze studie die de eerste stap vormt op weg naar India.

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Voorwoord. We wensen u veel plezier bij het lezen van deze studie die de eerste stap vormt op weg naar India."

Transcriptie

1 Studie verwezenlijkt ter gelegenheid van de gezamenlijke economische zending onder het voorzitterschap van HKH Prinses Astrid, Vertegenwoordigster van ZM de Koning van 23 tot 29 november 2013 india

2

3 3 Voorwoord India is één van de snelst groeiende economieën ter wereld. Dankzij groeicijfers van gemiddeld 8% op jaarbasis gedurende de voorbije twee decennia wordt het land in één adem genoemd met andere opkomende economieën, de BRICS landen, de club van 5 die één van de motoren vormt van de wereldeconomie. Deze motor begon recentelijk echter te sputteren. Het land wordt geconfronteerd met een terugvallende groei en een buitenlandse kapitaalvlucht. Een opkomende middenklasse heeft ten volle kunnen profiteren van de voordelen van de groei, terwijl een groot deel van de rurale bevolking verstoken blijft van deze baten. Sinds zijn onafhankelijkheid in 1947 regeert India met vijfjarige beleidsprogramma s. Het XII e vijfjaren programma ( ) tracht een antwoord te formuleren op de hierboven vernoemde uitdagingen en is gebaseerd op de mantra faster, sustainable and more inclusive growth. Grote investeringsdoelstellingen worden vooropgesteld, waarbij het gros van de inspanning afkomstig moet zijn van de binnenlandse en buitenlandse privésector. De focus wordt gelegd op sleutelsectoren, zoals infrastructuur en energie. Daarnaast zet India in op een inclusieve groei. Met behulp van gerichte investeringen, moet het land in zijn geheel evolueren naar een koopkrachtige maatschappij. Volgens kenners zal India er in slagen het tij te keren en zijn rol als voortrekker van de wereldeconomie op te nemen. Het hoeft geen verdere uitleg dat deze toekomstprognose voor onze Belgische ondernemingen aanzienlijke zakenkansen met zich mee brengt. Het is in deze context dat het Agentschap voor Buitenlandse Handel, in samenwerking met zijn gewestelijke partners Flanders Investment and Trade, Brussel Invest & Export en het Agence wallonne à l exportation et aux Investissements étrangers deze Prinselijke zending organiseert. We zijn ervan overtuigd dat dit voor onze bedrijven de kans bij uitstek zal zijn om blijk te geven van hun knowhow zodat ze al hun troeven op de Indiase markt zullen kunnen uitspelen. We wensen u veel plezier bij het lezen van deze studie die de eerste stap vormt op weg naar India. Fabienne L Hoost Adjunct-Directeur-generaal Marc Bogaerts Directeur-generaal

4

5 5 Executive summary In het tijdperk na de onafhankelijkheid ( ) hanteerde India een socialistisch model, gekenmerkt door een uitgebreide regulering van de economische activiteit en een afscherming van de wereldwijde goederen-, diensten- en financiële markten. Dit regime resulteerde in een beperkt positief resultaat, de groei tikte af op 1,5% per jaar. Het jaar 1991 betekende een keerpunt. De regering gooide het roer drastisch om ten voordele van een hervormingsbeleid gebaseerd op de liberale principes van een vrijemarkteconomie. India kwam in een groeiversnelling terecht en registreerde tot 2012 een gemiddeld groeipercentage van 8% op jaarbasis. Het fiscale jaar zorgde echter voor opschudding, met een opgetekend groeicijfer dat, naargelang de bron, schommelt tussen 3 en 5%. Ondanks dit dipje wordt de economische toekomst positief ingeschat. Een stijging van de consumptie door de gezinnen, gedragen door de opkomst van een jonge, dynamische en groeiende middenklasse, in combinatie met een toename van de investeringen, aangestuurd door de nood aan infrastructuurvernieuwing en het oplossen van het energievraagstuk, zouden de motor vormen van dit groeiperspectief. De aanwas wordt tevens gestimuleerd door gerichte overheidsinitiatieven. In deze context kan bijvoorbeeld het beleid ter versoepeling van de directe buitenlandse investeringen (DBI) worden gezien. Sinds 2012 worden in verschillende sleutelsectoren investeringen tot 100% toegestaan. De inflatie blijft hoog, maar vertoont bemoedigende tekenen. De grote uitdaging bestaat er echter in een evenwicht te realiseren tussen inflatie controlerende maatregelen en acties om de economische groei aan te wakkeren. India kent sinds geruime tijd een negatieve handelsbalans. Volgens kenners zal deze trend zich op korte termijn niet keren. Al kan de recente devaluatie van de roepie hierbij een onvoorziene, maar belangrijke rol spelen. Na de analyse van de macro-economische toestand, zal worden overgegaan tot een sectorale studie. Deze richt zich tot vijf dynamische sectoren waarin de handelsmogelijkheden talrijk zijn: cleantech & hernieuwbare energie, healthcare & pharma, diamant, infrastructuur en telecommunicatie. De energie uitdaging in India situeert zich op twee vlakken. Enerzijds rijst de bezorgdheid over de security of supply, het land wordt voor zijn energievoorziening in toenemende mate afhankelijk van het buitenland. Anderzijds is er de kwestie van de universele toegang tot energie, 25% van de bevolking is niet aangesloten tot het stroomnet. Als antwoord op beide problemen richt de overheid zich tot verschillende hernieuwbare energiebronnen. Deze zijn immers lokaal beschikbaar, ze kunnen op decentrale basis worden ingezet en worden geacht oneindig te zijn. Tegen 2020 moet 20% van de totale energievoorziening afkomstig zijn uit alternatieve energie. Het potentieel van de Indiase farmaceutische industrie is enorm. Niet enkel is er de veelbelovende Indiase afzetmarkt, waarvan wordt verwacht dat deze tegen 2020 bij de top 10 markten ter wereld zal horen. India groeit eveneens uit tot een wereldwijde hub voor de fabricage van generische geneesmiddelen en de ontwikkeling van R&D-activiteiten. De diamantsector neemt tot vandaag het grootste deel van de bilaterale handelsbetrekkingen tussen België en India voor zijn rekening. Meer informatie hierover is terug te vinden in het 2 e hoofdstuk onder punt 2.2 Buitenlandse handel en in de bilaterale nota. India wordt sinds oudsher geassocieerd met de diamantindustrie. Over de eeuwen heen is het geëvolueerd van een produc-

6 tiecentrum tot een wereldleider op het gebied van de verwerking van het edelgesteente. Daarnaast beschikt India ook over een groeiende binnenlandse afzetmarkt. In het Global Competitiveness Report wordt het infrastructuurnetwerk door de zakengemeenschap geciteerd als het grootste obstakel voor het zakendoen in India. De overheid is zich hier terdege van bewust en heeft ambitieuze investeringsdoelstellingen vooropgezet. Ze trekt voor de periode een budget uit van 1 triljoen USD voor structuurwerken. 50% van het bedrag komt ten laste van de private sector. Telecommunicatie kende het afgelopen decennium een fenomenale groei en India evolueerde tot de tweede grootste afzetmarkt ter wereld, na China. Het huidige potentieel bevindt zich voornamelijk in het internetsegment. Uit de studie zal blijken dat elk van de sectoren een groot investerings-en groeipotentieel vertonen. In een eerste deel zal het macro-economische kader nader worden bekeken. Vervolgens zal worden overgegaan tot een sectorale analyse die zich toespitst op de hierboven vermelde sectoren. Ten slotte zal worden geëindigd met een hoofdstuk over Belgische succesverhalen in India.

7 Inhoudsopgave 1. Algemene gegevens 9 2. Economische gegevens Kernindicatoren BBP Inflatie en rentevoet Wisselkoers Buitenlandse handel Directe buitenlandse investeringen Risicobeoordeling Risicobeoordeling volgens de Delcrederedienst Andere risico-indicatoren Sectorale benadering Cleantech en hernieuwbare energie Achtergrond Beleid Subsectoren Health care-pharma Indiase markt Subsectoren Diamant Infrastructuur Havens Wegennet Spoornet Luchthaven Telecommunicatie Eenvoudige diensten Mobiele diensten Internetdiensten Recente succesverhalen Nuttige adressen In België In India Interessante websites Bronnen 63

8

9 1 Algemene gegevens

10

11 1. Algemene gegevens 11 India is een federale republiek onderverdeeld in 28 staten en 7 unieterritoria, waarvan de hoofdstad New Delhi is. Bevolking Het Indische bevolkingsaantal is gigantisch en groeit nog steeds. Midden 2013 wordt de populatie op 1,22 miljard inwoners geschat, meer dan een zesde van de wereldbevolking. In 2013 zou er een toename zijn van 1,28%. Ook de verstedelijking in India neemt toe. Het tempo van verstedelijking wordt berekend op 2,47% per jaar. Anno 2013 woont 40% van de bevolking in verstedelijkt gebied. In 2013 zullen er 68 steden zijn met meer dan 1 miljoen inwoners. Met een gemiddelde leeftijd van 26,7 jaar kent India een jonge bevolking. Op korte termijn zal het land beschikken over het grootste en jongste arbeidspotentieel ter wereld. De gemiddelde levensverwachting bedraagt 67,48 jaar: 68,70 jaar voor vrouwen en 66,38 jaar voor mannen. De globale alfabetiseringsgraad bedraagt 61%: 47,8% voor vrouwen en 73,4% voor mannen. De geslachtsverhouding wordt gelijkgesteld met 1,08:1, wat betekent dat er 1080 mannen zijn op 1000 vrouwen. Taal In taalkundig opzicht vertoont de bevolking een grote verscheidenheid. Het Hindi, gesproken door 41% van de bevolking, is de meest gebruikte officiële taal. Daarnaast zijn er 14 andere officiële talen. Het Engels geniet de status van tweede landstaal en is de voornaamste vorm van communicatie in politiek en commercieel kader. Religie De hindoes vormen de dominante religieuze groep (80,5%). De islamieten vormen de belangrijkste minoriteit (13,4%). Daarnaast zijn er de christenen (2,3%), een populatie sikhs (1,9%) en een restgroep (1.9%). Oppervlakte De oppervlakte van India bedraagt km², waarvan 57% landbouwgronden en 16% bebost gebied. Klimaat Het klimaat in India is zeer divers en is afhankelijk van de breedtegraad en de locatie. In het algemeen varieert het klimaat van een tropisch moessonklimaat in het zuiden tot een gematigd moessonklimaat in het noorden. Alle regio s worden geconfronteerd met moessonregens in de maanden juni tot september. Het zuidelijke gedeelte heeft eveneens een moessonseizoen in de maanden januari tot maart. Natuurlijke Hulpbronnen India beschikt over een aanzienlijke hoeveelheid natuurlijke rijkdommen: steenkool (4 e grootste koolreserves wereldwijd), ijzererts, mangaan, zeldzame aardmetalen, aardolie, natuurlijk gas, diamant en andere mineralen. Munt De nationale munt is de Indiase roepie (INR). Eén roepie staat gelijk aan honderd paise. Op 15 oktober 2013 was een INR 83,3643 Euro waard. De gemiddelde koers EUR/INR in 2012 bedroeg 68,60. De recente devaluatie van de roepie startte in mei 2013.

12

13 2 Economische gegevens

14 14 india 2.1 Kernindicatoren BBP Nominaal BBP (miljard courante USD) en groei van het reële BBP (in %) Voorraadschommelingen nettokapitaalvorming (vast kapitaal) overheidsconsumptie private consumptie reële groei (rechteras) (vooruitzichten) (vooruitzichten) (vooruitzichten) (vooruitzichten) (vooruitzichten) 3 Bron: EIU (augustus 2013) Een rijk land Het bruto binnenlands product of BBP is de beste indicator om de economische gezondheid van een land te evalueren. In 2012 bedroeg het nominaal BBP van India tegen marktprijzen 1.839,3 miljard USD. Het totale BBP van 2013 zou volgens de EIU 2.021,0 miljard USD bedragen. Volgens de gegevens van het IMF zou India het 10 e rijkste land ter wereld zijn en zou het ongeveer 2,5% van het internationale BBP vertegenwoordigen.

15 2. Economische gegevens 15 Landenrangschikking volgens hun BBP (ramingen 2013, courante prijzen) Plaats Land PIB 2013 (miljard USD) met een arme bevolking PIB 2012 (miljard USD) Evolutie 1 VS % 2 China % 3 Japan % 4 Duitsland % 5 Frankrijk % 6 Brazilië % 7 Verenigd % Koninkrijk 8 Rusland % 9 Italië % 10 India % 11 Canada % 12 Australië % 13 Spanje % 14 Mexico % 15 Korea % 16 Indonesië % 17 Turkije % 18 Nederland % 19 Saoedi-Arabië % 20 Zwitserland % Bron: IMF (juni 2013) Verdeeld over de 1,2 miljard Indiërs lijkt het BBP echter veeleer van bescheiden aard: 1.507,6 USD in 2012 of 1.630,0 USD in 2013 per hoofd van de bevolking. Ondanks de opkomst van een middenklasse die steeds groter wordt, leeft een groot deel van de bevolking nog steeds onder de armoededrempel. Met een gemiddeld inkomen per inwoner dat 25 maal kleiner is dan dat in België behoort India volgens de criteria van de Wereldbank tot de categorie van de lower-income economies (gemiddeld inkomen, onderste schijf). In het raam van haar nieuwe strategie voor het uitroeien van de extreme armoede kondigde de Wereldbank begin 2013 aan dat ze India de komende vier jaar 3 tot 5 miljard dollar per jaar zou lenen. De ambitie is de armoedegraad te doen dalen tot 5,5% in 2030, tegenover 29,8% in In our 60 years of working with India, the country has made great strides in overcoming poverty, and we are excited that India is the first country strategy to have these goals to reduce poverty and increase shared prosperity. We hope these goals will stretch us and our partners to make even greater efforts to help India s 1.2 billion citizens enjoy a better future. Onno Ruhl, Directeur van de Wereldbank in India (april 2013) Een groei die verslapt Sinds de jaren 1990 steeg het Indiase BBP met gemiddeld 8% per jaar dankzij de intrede van de markteconomie en het liberalisme in het land. Het aanslagjaar , dat loopt van 1 april 2012 tot 31 maart 2013, vertoonde echter de laagste groei van de jongste jaren: 3,3% (volgens de EIU die het BBP berekent op basis van de uitgaven). De Wereldbank en het IMF spreken over 3,2%, terwijl de OESO dan weer een percentage van 3,8% laat optekenen. Indiase bronnen en de meeste economische dagbladen vermelden een mooier groeipercentage van 5%. Ondanks die verschillen als gevolg van de verschillende berekeningsmethodes (gebaseerd op ofwel de uitgaven, ofwel de productiekosten) of het feit van een aanslagjaar of een kalenderjaar als basis te gebruiken, blijft er één duidelijke vaststelling: de reële groei van het land in 2012 bleef onder de verwachtingen. Economisten denken dat de toestand er de komende jaren zal op verbeteren. Aan de basis daarvan zou een verhoging van de consumptieuitgaven van de gezinnen en de investeringen liggen, ondersteund door een jonge en groeiende middenklasse en de nood aan nieuwe infrastructuur. Volgens de investeringsbank Morgan Stanley steeg de verkoop van voeding en drank in 2012 al met 21%, terwijl er 17% meer onderhouds- en verzorgingsproducten werden verkocht.

16 16 india Sectorale analyse De primaire sector groepeert alle activiteiten voor de exploitatie van natuurlijke rijkdommen zoals de landbouw, de veeteelt, de visserij en de bosbouw. De landbouw vormt de ruggengraat van de Indiase economie. De sector ging er in 2012 met 3,6% op vooruit. Als de voorspellingen van een mild moessonseizoen bewaarheid worden, zou de landbouwoogst voor mooier moeten ogen. Het World Factbook vermeldt in afnemende volgorde van belang de volgende landbouwproducten: rijst (grootste uitvoerder in 2012 met 25% van de wereldproductie), tarwe, oliehoudende gewassen, katoen, jute, thee, suikerriet, linzen, uien, aardappelen, zuivelproducten, schapen, geiten, kippen en vis. India is een leverancier van voedingsmiddelen waar je niet omheen kan, de tweede grootste ter wereld. De landbouwsector verschaft werk aan het merendeel van de Indiase arbeiders, maar volgens de jongste bevindingen van de National Sample Survey Organisation zou het aandeel voor het eerst onder de grens van 50 % zijn gebleven. Met de secundaire sector bedoelen we alle activiteiten die als einddoel hebben een natuurlijke grondstof tot een afgewerkt product te verwerken. De mijnnijverheid (ijzer, staal, steenkool, ), de textielindustrie en de automobielsector zijn het actiefst. Momenteel worden de industriële ondernemingen geconfronteerd met een gebrek aan geschoold personeel (36% vacante betrekkingen in de automobielsector volgens het Center for Strategic & International Studies). De regering heeft als doel het aandeel van de industriële activiteiten in het Indiase BBP tegen 2022 te verhogen tot 25%, waardoor er 100 miljoen nieuwe jobs zouden worden gecreëerd. De tertiaire sector is de dienstensector. Deze sector was tijdens de groeijaren de motor van de Indiase economie. Hij vertegenwoordigt vandaag nog steeds bijna twee derde van het BBP, maar stelt maar een vierde van de bevolking tewerk. De Indiase dienstensector is vooral bekend voor zijn IT, financiële dienstverlening, farmaceutica, biotechnologieën en telecommunicatie. Sectorale samenstelling van het BBP in 2012 (in %) 17,6 % 17,4 % primaire Sector secundaire Sector tertiaire Sector 65,0 % Bron: EIU (augustus 2013)

17 2. Economische gegevens Inflatie en rentevoet Inflatie Inflatie (in %) index van de consumptieprijzen index van de groothandelsprijzen Bron: EIU (augustus 2013) De inflatie wordt gewoonlijk berekend op basis van de index van de consumptieprijzen. Die weerspiegelt de evolutie van de prijzen van een standaardmix van goederen en diensten die de, in dit geval Indiase, gezinnen voor eigen consumptie kopen. De inflatie wordt berekend door te kijken naar de stijging van die index over een bepaalde periode in vergelijking met de waarde van die index tijdens een basisperiode. Dezelfde oefening wordt meestal gemaakt voor de index van de groothandelsprijzen, met name in India waar de voorkeur aan deze berekening wordt gegeven. Die indicatoren en hun evolutie dienen voor de centrale bank onder meer als referentiepunt voor het voeren van haar monetaire beleid. Ondanks de vrij hoge inflatie heeft ze in de lente van 2013 bemoedigende tekenen van vertraging vertoond. De index van de consumptieprijzen is in het tweede kwartaal onder de psychologische grens van 10% gebleven. De index van de groothandelsprijzen is, voor de eerste maal sinds 2009, dan weer onder de 5% gedoken. In mei vertoonde deze index een historisch laag niveau van 4,71% op jaarbasis. In juli verslechterde de situatie echter en steeg de index van de groothandelsprijzen opnieuw tot 5,79 %. De sterke waardevermindering van de roepie en de weersomstandigheden die ongunstig waren voor de oogst hebben de prijzen opgedreven. Le Monde geeft als voorbeeld de prijs van de ui, een basisingrediënt in de Indiase keuken, die in een jaar verviervoudigde. Trendwatchers gaan voor 2013 uit van een gemiddelde inflatie van 9,6% voor de index van de consumptieprijzen en van 6,5% voor de index van de groothandelsprijzen. De komende jaren zou die inflatie nog stijgen. Op het vlak van de energieprijzen heeft de regering beslist om de prijzen van aardgas vanaf april 2014 te verdubbelen. De prijs van het product dat India het meest invoert, aardolie, stijgt onverbiddelijk als gevolg van de lokale munt die uit de bocht gaat.

18 18 india Rentevoet De spilrente van een land, ook wel repo rate of repurchase rate genoemd, is de basisrentevoet waaraan de private banken bij de centrale bank lenen. Die spilrente wordt door die centrale bank vastgelegd en beïnvloedt de rentevoeten die de banken hun eigen klanten aanrekenen voor bijvoorbeeld hypothecaire leningen, beroepskredieten, consumptiekredieten en spaarproducten. In juli 2013 heeft de Indiase centrale bank (de Reserve Bank of India of RBI) ervoor gekozen haar spilrente onveranderd op 7,25% te houden. Sinds januari 2013 had die spilrente al drie opeenvolgende dalingen ondergaan. Dit is in overeenstemming met wat de regering en de zakenwereld wilden, d.w.z. dat de RBI enige concessies zou doen in de strijd tegen de inflatie om zo de groei te ondersteunen. De RBI heeft het niet opportuun gevonden om die rentevoet opnieuw te verlagen, gelet op de prijzen die opnieuw stijgen en het tekort op de lopende rekening dat wordt uitgediept. De RBI heeft echter twee andere rentepercentages van 8,25% tot 10,25% verhoogd: het percentage waaraan de commerciële banken met liquiditeitstekorten geld lenen en het percentage dat de commerciële banken innen als ze hun activa investeren. Op 4 september 2013 werd Raghuram Rajan benoemd tot nieuwe gouverneur van de RBI. Als voormalig economist bij het IMF geniet hij een goede reputatie, onder meer door zijn heldere inzichten aangaande de financiële crisis. Twee jaar op voorhand had hij al een aantal aspecten van die crisis correct ingeschat. Zijn benoeming zorgde voor een plotse, maar korte, opleving van de Indiase munt. Raghuram Rajan heeft als voornaamste taak om de koers van de roepie te ondersteunen. The Reserve Bank has been traversing a growth-inflation knife edge in recent years. The sluggish growth conditions in the last two years and the dampened investment activities warranted a shift in the stance of monetary policy. The extent of monetary policy easing, however, has been circumscribed by the persisting risks to inflation and the external balance position. Price stability and exchange rate stability are necessary preconditions to sustainable high growth. Furthermore, when non-monetary factors are impeding a robust revival in growth, lower real or nominal interest rates may not be just enough to stimulate growth. Shri Deepak Mohanty, Executive Director van de Reserve Bank of India (23 augustus 2013) Indiase spilrente Bron: (2013) [ ]We are a very stable, a very solid economy. There is no reason to be down. Yes, we are going through challenging times. Which country is not? But we will overcome those challenges. So, one of the points here was to bring together a number of actions, so that you could see that when aggregated together there is a substantial amount. And I think if you go back to see what the RBI has done, what the Government has done over the last year and half, you will find that a substantial amount of work that has been done[ ] Raghuram Rajan, de nieuwe gouverneur van de Reserve Bank of India (4 september 2013)

19 2. Economische gegevens Wisselkoers Wisselkoers van de roepie (INR) met de euro (EUR) en de dollar (USD) INR/EUR INR/usd De roepie keldert Terwijl de Indiase munt er sinds enige tijd aan een gemiddeld ritme op achteruitging, is die achteruitgang met het aanbreken van de zomer gaan versnellen. Sindsdien rijgt de roepie dag na dag de laagterecords ten aanzien van de dollar en de euro aan elkaar Waardevermindering van de valuta van de groeilanden tegenover de dollar (in % sinds 22 mei 2013) Bron: Eurostat/EIU (augustus 2013) Op 27 augustus tekenden we een nieuwe historische drempel van 66,49 INR voor 1 USD op. De EIU voorziet dat de roepie tot in 2014 in waarde zal blijven dalen, alvorens tegen 2017 opnieuw te stijgen tot ongeveer 50 INR voor 1 USD. Sinds drie jaar vermindert de roepie ook in waarde ten aanzien van de EUR: van 56,86 INR voor 1 EUR in juni 2010 tot 88,68 op 27 augustus 2013, d.i. een waardevermindering van 56 %. De roepie trok bovendien de beurs van Mumbai mee in zijn -16,19% -14,77% -13,82% -6,69% Argentijnse peso -6,76% Mexicaanse peso -7,15% Thaise bath -7,51% Filippijnse peso -8,00% Zuid-Afrikaans rand -8,91% Turkse lire -9,23% Maleisische ringgit Indonesische roepie Braziliaanse real Indiase roepie Bron: Bloomberg/L Echo (28 augustus 2013)

20 20 india zomerse koersval. De Sensex-index registreerde op 19 augustus een daling van 4%, de sterkste sinds twee jaar. Verklaringen De wankele economische situatie van het land maakt de nationale munt minder aantrekkelijk, waardoor de waarde ervan afneemt. Daarnaast is er echter nog een tweede belangrijke, externe, factor die wordt aangestipt. Het echte sleutelmoment was een aankondiging van Ben Bernanke, de ex-gouverneur van de Amerikaanse Federal Reserve, op 22 mei Het monetaire beleid van de Verenigde Staten veranderde het geweer van schouder: de Amerikaanse centrale bank is van plan tegen het einde van het jaar de interventies te beperken die waren beloofd in haar quantitative easing programme. Tot dan had ze maandelijks 85 miljard USD in het financiële systeem gepompt, via het overkopen van activa. De waarde van de [Indiase] munt wordt aangetast door de fundamentele economische problemen van het land, maar ook door de anticipaties op een koerswijziging in het Amerikaanse monetaire beleid. L Echo, 21 augustus 2013 Deze boodschap veroorzaakte al snel paniek op wisselmarkt. De grote groeilanden hebben niet anders kunnen doen dan vaststellen dat er op massale wijze buitenlands kapitaal wegvloeide naar de Verenigde Staten. De Indiase roepie is dus verre van een alleenstaand geval. Maatregelen van de regering De regering en de centrale bank hebben hun interventies opgevoerd sinds de versnelling van de waardevermindering van de roepie. It is important to address the risks to macroeconomic stability from external sector imbalances. Reserve Bank of India, augustus 2013 Controle op uitgaande deviezen Sinds half augustus is de deviezencontrole op de roepies die India verlaten strenger geworden. Indiase burgers mogen nog slechts het equivalent van USD per jaar meenemen in plaats van Deze geldsommen mogen bovendien niet worden gebruikt voor de aankoop van vastgoed in het buitenland. Ondernemingen krijgen voor de bedragen die ze in het buitenland investeren een maximumbedrag opgelegd van 100% van de nettowaarde in plaats van 400% voorheen. Terugtrekken en injecteren van liquide middelen De RBI heeft een aantal technische maatregelen genomen om de liquiditeit op de geldmarkt te beperken: beperking van de kredietmogelijkheden van de banken, verhoging van de verplichte reserves, Volgens L Echo was het de bedoeling op korte termijn die rentevoeten te doen stijgen zodat speculatie tegen de roepie duurder werd. 0p 20 augustus injecteerde de RBI echter liquide middelen in het bankensysteem door voor 80 miljard INR staatsobligaties op lange termijn te kopen om het kredietaanbod te versoepelen. De beurs in Mumbai en de roepie reageerden positief, maar die reactie was van korte duur.

21 2. Economische gegevens 21 Maatregelen tegen de invoer van goud Het edelmetaal is een vluchtwaarde ten aanzien van de waardevermindering van de roepie. De invoer ervan draagt in grote mate bij tot de buitenlandse schuld van India. De regering heeft de belasting op goud stelselmatig verhoogd van 4% in januari tot 10% in augustus. De invoer van goudstukken en gouden medaillons zijn momenteel verboden. De aankoop van goud die overblijft, wordt aangemoedigd om te dienen voor de vervaardiging van juwelen die voor de export bestemd zijn. Ook luxeproducten zouden kunnen gaan lijden onder de strengere fiscaliteit. Emissie van quasi-soevereine obligaties De regering heeft de overheidsondernemingen gevraagd kapitaal in het buitenland op te halen door voor een totaal bedrag van 4 miljard USD aan quasi-soevereine obligaties uit te geven en zo deviezen naar het land te laten vloeien. Volgens de The Financial Times is de Indiase overheid ook van plan toegang te verschaffen tot zijn dollarreserves in plaats van geld te moeten kopen op de financiële markten. Deze, uiteenlopende en soms zelfs tegenstrijdige, maatregelen moeten de ongerechtvaardigde speculatie tegen de roepie op de valutamarkt een halt toeroepen en de koers van die roepie stabiliseren. Voorlopig hebben deze maatregelen echter nog niet te veel effect. Sommige deskundigen beweren dat enkel structurele hervormingen de vicieuze cirkel waarin de Indiase economie gevangen zit, kunnen doorbreken. Voorbeelden daarvan zijn een vermindering van het begrotingstekort via het schrappen van subsidies of radicale maatregelen ten voordele van buitenlandse investeringen (zie deel 2.3 Directe buitenlandse investeringen en hoofdstuk 3. Sectorale benadering). Anderen zijn er dan weer geruster op en menen dat de grote groeilanden minder kwetsbaar zijn voor een financiële crisis dan in de jaren 90. In 1991 kon India op het nippertje de wanbetaling vermijden en moest het hulp zoeken bij het Internationaal Monetair Fonds. De Wereldbank meent zelfs dat het negativisme over de Indiase economie overdreven is en dat de toestand niet zo verschrikkelijk is als de sfeer en de krantenkoppen laten uitschijnen. Wij concentreren ons op de beperking van de volatiliteit van de wisselkoersen, want die doet afbreuk aan de groeivooruitzichten. Duvvuri Subbarao, voormalig gouverneur van de Reserve Bank of India (Le Monde, 23 augustus 2013).

22 22 india 2.2 Buitenlandse handel Internationale goederenstroom (miljard courante USD) Uitvoer invoer Handelsbalans (vooruitzichten) 2014 (vooruitzichten) 2015 (vooruitzichten) 2016 (vooruitzichten) 2017 (vooruitzichten) -400 Bron: EIU (augustus 2013) De Indiase handelsbalans vertoont een negatief saldo, aangezien de invoer steeds hoger ligt dan de uitvoer. De komende jaren wordt een snellere toename van de invoer dan van de uitvoer verwacht, waardoor het handelstekort nog groter zal worden. Ook de waardevermindering van de roepie is een verklaring voor die prognose, aangezien ingevoerde producten duurder zijn voor de Indiase ondernemingen. Het Indiase Ministerie van Handel en Industrie geeft gegevens per aanslagjaar (april 2012 tot maart 2013) vertoont een status-quo voor zowel de export (-1,86%) als de import (+ 0,54%).

HANDELSBETREKKINGEN VAN BELGIË MET DE VERENIGDE STATEN

HANDELSBETREKKINGEN VAN BELGIË MET DE VERENIGDE STATEN HANDELSBETREKKINGEN VAN BELGIË MET DE VERENIGDE STATEN Los Angeles, San Francisco/Silicon Valley HANDELSBETREKKINGEN VAN BELGIË MET DE VERENIGDE STATEN HANDELSBETREKKINGEN 3 Inhoudstafel 1 Enkele economische

Nadere informatie

HANDELSBETREKKINGEN VAN BELGIË MET SURINAME

HANDELSBETREKKINGEN VAN BELGIË MET SURINAME HANDELSBETREKKINGEN VAN BELGIË MET SURINAME De handelsbetrekkingen van België met Suriname 0 Bron: CIA World Factbook De handelsbetrekkingen van België met Suriname 1 1 Enkele economische indicatoren -

Nadere informatie

HANDELSBETREKKINGEN VAN BELGIË MET NIEUW-ZEELAND

HANDELSBETREKKINGEN VAN BELGIË MET NIEUW-ZEELAND HANDELSBETREKKINGEN VAN BELGIË MET NIEUW-ZEELAND De handelsbetrekkingen van België met Nieuw-Zeeland 0 Inhoudstafel 1. Enkele economische indicatoren - 2011... 3 2. Index van de eenheidsprijs van goederen

Nadere informatie

Slechts 1 antwoord is juist, alle andere zijn fout (en bevatten heel vaak onzin)!

Slechts 1 antwoord is juist, alle andere zijn fout (en bevatten heel vaak onzin)! Slechts 1 antwoord is juist, alle andere zijn fout (en bevatten heel vaak onzin)! Vragen aangeduid met een * toetsen in het bijzonder het inzicht en toepassingsvermogen. Deze vragenreeksen zijn vrij beschikbaar.

Nadere informatie

Perscommuniqué. Het Federaal Planbureau evalueert de gevolgen van de duurdere dollar en de hogere olieprijzen voor de Belgische economie

Perscommuniqué. Het Federaal Planbureau evalueert de gevolgen van de duurdere dollar en de hogere olieprijzen voor de Belgische economie Federaal Planbureau Economische analyses en vooruitzichten Perscommuniqué Brussel, 15 september 2000 Het Federaal Planbureau evalueert de gevolgen van de duurdere dollar en de hogere olieprijzen voor de

Nadere informatie

Handelsbetrekkingen van België met. angola

Handelsbetrekkingen van België met. angola Handelsbetrekkingen van België met angola handelsbetrekkingen 3 Inhoudstafel 1 Enkele economische indicatoren 6 2 index van de eenheidsprijs van goederen in de import en de export voor België met de wereld

Nadere informatie

De handelsbetrekkingen van België met Bolivia

De handelsbetrekkingen van België met Bolivia De handelsbetrekkingen van België met Bolivia Algemeen: 2010 (schattingen) BBP 19,4 miljard USD Groeipercentage van het BBP 4,2% Inflatie 7,2% Uitvoer van goederen (FOB) Invoer van goederen (FOB) Handelsbalans

Nadere informatie

Handelsbetrekkingen van België met Thailand THAILAND

Handelsbetrekkingen van België met Thailand THAILAND Handelsbetrekkingen van België met Thailand THAILAND Bilaterale handelsbetrekkingen 3 Inhoudstafel 1 Enkele economische indicatoren - 2011 6 2 Index van de eenheidsprijs van goederen in de import en de

Nadere informatie

De buitenlandse handel van België - 2009 -

De buitenlandse handel van België - 2009 - De buitenlandse handel van België - 2009 - De buitenlandse handel van België in 2009 (Bron: NBB communautair concept*) Analyse van de cijfers van 2009 Zoals lang gevreesd, werden in 2009 de gevolgen van

Nadere informatie

Factsheet 1 WAAROM EEN INVESTERINGSPLAN VOOR DE EU?

Factsheet 1 WAAROM EEN INVESTERINGSPLAN VOOR DE EU? Factsheet 1 WAAROM EEN INVESTERINGSPLAN VOOR DE EU? Als gevolg van de wereldwijde economische en financiële crisis heeft de EU met een laag investeringsniveau te kampen. Alleen met gezamenlijke gecoördineerde

Nadere informatie

Internationale varkensvleesmarkt 2012-2013

Internationale varkensvleesmarkt 2012-2013 Internationale varkensvleesmarkt 212-213 In december 212 vond de jaarlijkse conferentie van de GIRA Meat Club plaats. GIRA is een marktonderzoeksbureau, dat aan het einde van elk jaar een inschatting maakt

Nadere informatie

Hoe (slecht) gaat het met de conjunctuur? Edwin De Boeck Fedustria 13 oktober 2011

Hoe (slecht) gaat het met de conjunctuur? Edwin De Boeck Fedustria 13 oktober 2011 Hoe (slecht) gaat het met de conjunctuur? Edwin De Boeck Fedustria 3 oktober Grote Recessie was geen Grote Depressie Wereldhandel Aandelenmarkt 9 8 7 8 VS - S&P-5 vergelijking met crash 99 Wereld industriële

Nadere informatie

Oktober 2015. Macro & Markten. 1. Rente en conjunctuur :

Oktober 2015. Macro & Markten. 1. Rente en conjunctuur : Oktober 2015 Macro & Markten 1. Rente en conjunctuur : VS Zoals al aangegeven in ons vorig bulletin heeft de Amerikaanse centrale bank FED de beleidsrente niet verhoogd. Maar goed ook, want naderhand werden

Nadere informatie

Internationale vorderingen Nederlandse banken onder druk

Internationale vorderingen Nederlandse banken onder druk Internationale vorderingen Nederlandse banken onder druk De vorderingen van Nederlandse banken op het buitenland zijn onder invloed van de financiële crisis en de splitsing van ABN AMRO in 2007 en 2008

Nadere informatie

Mondiale perspectieven voor energie, technologie en klimaatbeleid voor 2030 KERNPUNTEN

Mondiale perspectieven voor energie, technologie en klimaatbeleid voor 2030 KERNPUNTEN Mondiale perspectieven voor energie, technologie en klimaatbeleid voor 2030 KERNPUNTEN Referentiescenario De WETO-studie (World Energy, Technology and climate policy Outlook 2030) bevat een referentiescenario

Nadere informatie

Slechts 1 antwoord is juist, alle andere zijn fout (en bevatten heel vaak onzin)!

Slechts 1 antwoord is juist, alle andere zijn fout (en bevatten heel vaak onzin)! Slechts 1 antwoord is juist, alle andere zijn fout (en bevatten heel vaak onzin)! Vragen aangeduid met een * toetsen in het bijzonder het inzicht en toepassingsvermogen. Deze vragenreeksen zijn vrij beschikbaar.

Nadere informatie

Debt Sustainability Analysis (DSA)

Debt Sustainability Analysis (DSA) BUREAU VOOR DE STAATSSCHULD Suriname Debt Management Office Debt Sustainability Analysis (DSA) Een analyse naar de kwetsbaarheid van de Surinaamse Staatsschuld in 2014-2018 Malty Dwarkasing Sarajane Omouth

Nadere informatie

Instituut voor de nationale rekeningen

Instituut voor de nationale rekeningen Instituut voor de nationale rekeningen 2015-02-17 Links: Publicatie BelgoStat Online Algemene informatie Broos herstel in 2013 na krimp in 2012 in Brussel en Wallonië; verdere groeivertraging in 2013 in

Nadere informatie

Wind op zee en India. 11 December, 2013. Ir. Leon Wijshoff

Wind op zee en India. 11 December, 2013. Ir. Leon Wijshoff Wind op zee en India 11 December, 2013 Ir. Leon Wijshoff Programma Energie Internationaal (PEI) - Doelstelling:EZ ondersteunen bij het uitvoeren van internationale energiebeleid, op het gebied van duurzame

Nadere informatie

HANDELSBETREKKINGEN VAN BELGIË MET PARAGUAY

HANDELSBETREKKINGEN VAN BELGIË MET PARAGUAY HANDELSBETREKKINGEN VAN BELGIË MET PARAGUAY De handelsbetrekkingen van België met Paraguay 0 Inhoudstafel 1. Enkele economische indicatoren... 3 2. Index van de eenheidsprijs van goederen in de import

Nadere informatie

Care IS klantbijeenkomst. Hotel Van der Valk oktober 2015

Care IS klantbijeenkomst. Hotel Van der Valk oktober 2015 Care IS klantbijeenkomst Hotel Van der Valk oktober 2015 Welkom Wij heten u van harte welkom in Van der Valk Hotel 2 Programma 19.00 uur Ontvangst 19.30 uur Opening 19.40 uur Chinese groeivertraging 20.00

Nadere informatie

Achterstallige betalingen van bedrijven in China blijven pieken: 80% van de bedrijven getroffen in 2014

Achterstallige betalingen van bedrijven in China blijven pieken: 80% van de bedrijven getroffen in 2014 Hong Kong / Brussel, 9 maart 2015 Achterstallige betalingen van bedrijven in China blijven pieken: 80% van de bedrijven getroffen in 2014 In 2015 worden een tragere groei en een toename van de non-performing

Nadere informatie

Debt Sustainability Analysis (DSA)

Debt Sustainability Analysis (DSA) BUREAU VOOR DE STAATSSCHULD Suriname Debt Management Office Debt Sustainability Analysis (DSA) Een analyse naar de kwetsbaarheid van de Surinaamse Staatsschuld in 2013-2017 Malty Shanti-Devi Dwarkasing

Nadere informatie

Veranderingen in de internationale positie van Nederlandse banken

Veranderingen in de internationale positie van Nederlandse banken Veranderingen in de internationale positie van Nederlandse banken De Nederlandse bancaire vorderingen 1 op het buitenland zijn onder invloed van de economische crisis en het uiteenvallen van ABN AMRO tussen

Nadere informatie

De handel tussen België en de Verenigde Staten: enkele cijfers. http://economie.fgov.be

De handel tussen België en de Verenigde Staten: enkele cijfers. http://economie.fgov.be De handel tussen België en de Verenigde Staten: enkele cijfers De goederenuitvoer naar de VS in 2014 De Belgische goederenuitvoer naar de VS bedroeg 19,18 miljard euro, een toename in lopende prijzen met

Nadere informatie

Koopkrachtpariteit en Gini-coëfficiënt in China: hoe je tegelijkertijd arm én rijk kunt zijn.

Koopkrachtpariteit en Gini-coëfficiënt in China: hoe je tegelijkertijd arm én rijk kunt zijn. Koopkrachtpariteit en Gini-coëfficiënt in China: hoe je tegelijkertijd arm én rijk kunt zijn. 1. De Wereldbank berichtte onlangs dat de Chinese economie binnen afzienbare tijd de grootste economie van

Nadere informatie

BEHEERSVERSLAG TRANSPARANTINVEST 4/3/2015. Macro & Markten, strategie. 1. Rente en conjunctuur : EUROPA

BEHEERSVERSLAG TRANSPARANTINVEST 4/3/2015. Macro & Markten, strategie. 1. Rente en conjunctuur : EUROPA BEHEERSVERSLAG TRANSPARANTINVEST 4/3/15 Macro & Markten, strategie 1. Rente en conjunctuur : EUROPA De Europese rentevoeten zijn historisch laag, zowel op het korte als op het lange einde, en geven de

Nadere informatie

Internationale Economie. Doorzettend, maar mager groeiherstel, veel neerwaartse risico s

Internationale Economie. Doorzettend, maar mager groeiherstel, veel neerwaartse risico s Internationale Economie Doorzettend, maar mager groeiherstel, veel neerwaartse risico s Wim Boonstra, 27 november 2014 Basisscenario: Magere groei wereldeconomie, neerwaartse risico s De wereldeconomie

Nadere informatie

CANADA. Handelsbetrekkingen van België met

CANADA. Handelsbetrekkingen van België met Handelsbetrekkingen van België met CANADA Deze statistische nota is ook beschikbaar op de website van het Agentschap voor Buitenlandse Handel : www.abh-ace.be P a g i n a 1 INHOUDSTAFEL 1 Belang van België

Nadere informatie

Atradius Landenrapport

Atradius Landenrapport Atradius Landenrapport Nederland November 214 Overzicht Algemene informatie Belangrijkste sectoren (213, % van bbp) Hoofdstad: Amsterdam Diensten: 72% Regeringsvorm: Constitutionele monarchie Industrie:

Nadere informatie

Economisch Kwartaalbericht Westen gaat weer meer bijdragen aan groei van de wereldeconomie

Economisch Kwartaalbericht Westen gaat weer meer bijdragen aan groei van de wereldeconomie Economisch Kwartaalbericht Westen gaat weer meer bijdragen aan groei van de wereldeconomie Kennis en Economisch Onderzoek Focus: Turkse economie onder druk In december 2013 heeft de Turkse lira een duikvlucht

Nadere informatie

Tewerkstelling. pharma.be vzw asbl

Tewerkstelling. pharma.be vzw asbl Tewerkstelling In 2012e werkten in de sector meer dan 32.500 personen. Dat is 6,7 % van de totale tewerkstelling in de verwerkende industrie en 1,2 % van de totale tewerkstelling in de private sector.

Nadere informatie

Bilaterale handel Vlaanderen - Colombia

Bilaterale handel Vlaanderen - Colombia Bilaterale handel Vlaanderen - Colombia Handelsbalans Vlaanderen - Colombia Onze handel met Colombia is steevast in een handelstekort geëindigd. Dat tekort was op zijn hoogst in 2008: zowat een half miljard

Nadere informatie

Prioriteiten op energiegebied voor Europa Presentatie door de heer J.M. Barroso,

Prioriteiten op energiegebied voor Europa Presentatie door de heer J.M. Barroso, Prioriteiten op energiegebied voor Europa Presentatie door de heer J.M. Barroso, Voorzitter van de Europese Commissie, voor de Europese Raad van 22 mei 2013 Nieuwe omstandigheden op de wereldwijde energiemarkt

Nadere informatie

Belgische kledingsector : redelijk goed klimaat in 2007 maar dreigende onweerswolken in 2008

Belgische kledingsector : redelijk goed klimaat in 2007 maar dreigende onweerswolken in 2008 PERSBERICHT Belgische kledingsector : redelijk goed klimaat in 2007 maar dreigende onweerswolken in 2008 Het jaar 2007 kan voor de kledingsector worden samengevat als een stabiel jaar. De omzetdaling was

Nadere informatie

NOTA (Z)140109-CDC-1299

NOTA (Z)140109-CDC-1299 Commissie voor de Regulering van de Elektriciteit en het Gas Nijverheidsstraat 26-38 1040 Brussel Tel.: 02/289.76.11 Fax: 02/289.76.09 COMMISSIE VOOR DE REGULERING VAN DE ELEKTRICITEIT EN HET GAS NOTA

Nadere informatie

De Belgische farmaceutische industrie in een internationale context

De Belgische farmaceutische industrie in een internationale context As % of total European pharmaceutical industry De Belgische farmaceutische industrie in een internationale context Terwijl België slechts 2,6 % vertegenwoordigt van het Europees BBP, heeft de farmaceutische

Nadere informatie

Marktontwikkelingen varkenssector

Marktontwikkelingen varkenssector Marktontwikkelingen varkenssector 1. Inleiding In de deze nota wordt ingegaan op de marktontwikkelingen in de varkenssector in Nederland en de Europese Unie. Waar mogelijk wordt vooruitgeblikt op de te

Nadere informatie

VERENIGDE ARABISCHE EMIRATEN. Handelsbetrekkingen van België met de Verenigde Arabische Emiraten

VERENIGDE ARABISCHE EMIRATEN. Handelsbetrekkingen van België met de Verenigde Arabische Emiraten VERENIGDE ARABISCHE EMIRATEN Handelsbetrekkingen van België met de Verenigde Arabische Emiraten Ralf Roletschek, CC BY-SA 3.0 INHOUDSTAFEL 1. BELANG VAN BELGIË EN DE ANDERE EU-LANDEN IN DE HANDEL MET DE

Nadere informatie

Recepten voor duurzame groei Beschouwingen naar aanleiding van het Jaarverslag 2014 van de Nationale Bank van België

Recepten voor duurzame groei Beschouwingen naar aanleiding van het Jaarverslag 2014 van de Nationale Bank van België Recepten voor duurzame groei Beschouwingen naar aanleiding van het Jaarverslag 2014 van de Nationale Bank van België Financieel Forum Gent - 26 februari 2015 Jan Smets A. De stand van zaken 1. De (lange)

Nadere informatie

Olie en opkomende markten: Een tweesnijdend zwaard

Olie en opkomende markten: Een tweesnijdend zwaard Olie en opkomende markten: Een tweesnijdend zwaard Date : december 29, 2014 De olieprijs stortte dit jaar in elkaar als gevolg van de volatiliteit op de meeste markten en een tijdelijke onbalans tussen

Nadere informatie

Kredietverlening aan Vlaamse ondernemingen

Kredietverlening aan Vlaamse ondernemingen Kredietverlening aan Vlaamse ondernemingen Monitoring Rapport: Januari 2012 Jan van Nispen Inleiding Sinds 2008 zijn woorden zoals crisis, financieringsproblemen, waarborgen en bailouts niet meer uit de

Nadere informatie

De agrarische handel van Nederland in 2012

De agrarische handel van Nederland in 2012 De agrarische handel van Nederland in 2012 1. Opvallende ontwikkelingen Totale wereldhandel in agrarische producten groeit voor tweede opeenvolgende jaar met ruim 10% Nederlandse agrarische export groeit

Nadere informatie

JAPAN. Handelsbetrekkingen van België met

JAPAN. Handelsbetrekkingen van België met Handelsbetrekkingen van België met JAPAN Deze statistische nota is ook beschikbaar op de website van het Agentschap voor Buitenlandse Handel : www.abh-ace.be P a g i n a 1 INHOUDSTAFEL 1 Belang van België

Nadere informatie

NEDERLAND. Handelsbetrekkingen van België met

NEDERLAND. Handelsbetrekkingen van België met Handelsbetrekkingen van België met NEDERLAND Deze statistische nota is ook beschikbaar op de website van het Agentschap voor Buitenlandse Handel : www.abh-ace.be P a g i n a 1 INHOUDSTAFEL 1 Belang van

Nadere informatie

Recepten voor duurzame groei Beschouwingen naar aanleiding van het Jaarverslag 2014 van de Nationale Bank van België

Recepten voor duurzame groei Beschouwingen naar aanleiding van het Jaarverslag 2014 van de Nationale Bank van België Recepten voor duurzame groei Beschouwingen naar aanleiding van het Jaarverslag 2014 van de Nationale Bank van België Financieel Forum West-Vlaanderen Kortrijk - 24 februari 2015 Jan Smets A. De stand van

Nadere informatie

Een overzicht van de hernieuwbare-energiesector in Roemenië

Een overzicht van de hernieuwbare-energiesector in Roemenië Een overzicht van de hernieuwbare-energiesector in Roemenië Roemenië ligt geografisch gezien in het midden van Europa (het zuidoostelijk deel van Midden-Europa). Het land telt 21,5 miljoen inwoners en

Nadere informatie

BELGISCHE ECONOMISCHE MISSIE. 24 > 31 Oktober 2015 HANDELSBETREKKINGEN VAN BELGIË MET CANADA CANADA

BELGISCHE ECONOMISCHE MISSIE. 24 > 31 Oktober 2015 HANDELSBETREKKINGEN VAN BELGIË MET CANADA CANADA BELGISCHE ECONOMISCHE MISSIE 24 > 31 Oktober 2015 HANDELSBETREKKINGEN VAN BELGIË MET CANADA CANADA CANADA INHOUDSTAFEL 1 Belang van België en de andere EU-landen in de handel met Canada 5 1.1 Export 6

Nadere informatie

Changes in employment in the pharmaceutical industry 31.745 30.729. 1995 2000 2005 2006 2007 2008 2009 2010 2011e

Changes in employment in the pharmaceutical industry 31.745 30.729. 1995 2000 2005 2006 2007 2008 2009 2010 2011e Tewerkstelling In 2011e werkten in de sector bijna 32.200 personen. Dat is 6,4 % van de totale tewerkstelling in de verwerkende industrie en 1,3 % van de totale tewerkstelling in de private sector. In

Nadere informatie

27 april 2010 Emerging Markets Monthly Report

27 april 2010 Emerging Markets Monthly Report 27 april 2010 Emerging Markets Monthly Report Door Wim-Hein Pals, Head Robeco Emerging Markets Equities Vanwege hogere economische groei en sterkere financiële balansen, zijn de opkomende markten aantrekkelijker

Nadere informatie

Evolutie van het arbeidsongevallenrisico in de privésector in België tussen 1985 en 2013

Evolutie van het arbeidsongevallenrisico in de privésector in België tussen 1985 en 2013 Evolutie van het arbeidsongevallenrisico in de privésector in België tussen 1985 en 2013 Verschillende factoren bepalen het aantal arbeidsongevallen. Sommige van die factoren zijn meetbaar. Denken we daarbij

Nadere informatie

Marktwaardedekkingsgraad per 31 maart 2014: 128,6%, een toename van 3,3%-punt ten opzichte van 31 december 2013.

Marktwaardedekkingsgraad per 31 maart 2014: 128,6%, een toename van 3,3%-punt ten opzichte van 31 december 2013. Kwartaalbericht 2014 Samenvatting Marktwaardedekkingsgraad per 31 maart 2014: 128,6%, een toename van 3,3%-punt ten opzichte van 31 december 2013. Meer informatie vindt u op de website. Beleggingsrendement

Nadere informatie

Veranderende verhoudingen binnen het imf

Veranderende verhoudingen binnen het imf Veranderende verhoudingen binnen het imf De robuuste groei en de relatieve stabiliteit van de wereldeconomie heeft de afgelopen jaren de rol van het Internationaal Monetair Fonds (IMF) veranderd. Het Fonds

Nadere informatie

Visie op Windenergie en solar Update 2014

Visie op Windenergie en solar Update 2014 Visie op Windenergie en solar Update 2014 De vooruitzichten voor hernieuwbare energie zijn gunstig Succes hangt sterk af van de beschikbaarheid van subsidies Naast kansen in Nederland kan de sector profiteren

Nadere informatie

Eindexamen economie havo II

Eindexamen economie havo II Opgave 1 Buitenland en overheid in de kringloop In de economische wetenschap wordt gebruikgemaakt van modellen. Een kringloopschema is een model waarmee een vereenvoudigd beeld van de economie van een

Nadere informatie

De Watersector Exportindex (WEX)

De Watersector Exportindex (WEX) De Watersector Exportindex (WEX) prognose 2006 drs. P. Gibcus drs. W.H.J. Verhoeven Zoetermeer, februari 2007 Dit onderzoek is gefinancierd door het programma Partners voor Water. De verantwoordelijkheid

Nadere informatie

GRIEKENLAND. Handelsbetrekkingen van België met

GRIEKENLAND. Handelsbetrekkingen van België met Handelsbetrekkingen van België met GRIEKENLAND Deze statistische nota is ook beschikbaar op de website van het Agentschap voor Buitenlandse Handel : www.abh-ace.be P a g i n a 1 INHOUDSTAFEL 1 Belang van

Nadere informatie

Fundamental Analyser (Bron: Reuters)

Fundamental Analyser (Bron: Reuters) (Bron: Reuters) Deze informatie is afkomstig van derden in de zin van artikel 24.8 en 24.9 van de Algemene Voorwaarden van BinckBank en is dus niet afkomstig van BinckBank. Deze informatie is indicatief

Nadere informatie

Internationale handel in goederen van Nederland 2012

Internationale handel in goederen van Nederland 2012 Webartikel 2013 Internationale handel in goederen van Nederland 2012 Wiel Packbier 11-11-2013 gepubliceerd op cbs.nl Samenvatting De internationale handel in goederen is in 2012 wederom minder hard gegroeid.

Nadere informatie

Samenvatting voor beleidsmakers

Samenvatting voor beleidsmakers Road book towards a nuclear-free Belgium. How to phase out nuclear electricity production in Belgium? rapport door Alex Polfliet, Zero Emissions Solutions, in opdracht van Greenpeace Belgium Samenvatting

Nadere informatie

De agrarische handel van Nederland in 2013

De agrarische handel van Nederland in 2013 De agrarische handel van Nederland in 2013 1. Opvallende ontwikkelingen Totale handelsoverschot groeit met 4,5 miljard; aandeel agrarische producten 2 miljard Nederlandse agrarische export neemt in 2013

Nadere informatie

Zelftest hoofdstuk 1 Gesloten vragen 1.22 D; 1.23 B; 1.24 A; 1.25 B; 1.26 B; 1.27 C; 1.28 D; 1.29 A; 1.30 B; 1,31 A; 1.32 A

Zelftest hoofdstuk 1 Gesloten vragen 1.22 D; 1.23 B; 1.24 A; 1.25 B; 1.26 B; 1.27 C; 1.28 D; 1.29 A; 1.30 B; 1,31 A; 1.32 A Zelftest hoofdstuk 1 1.22 D; 1.23 B; 1.24 A; 1.25 B; 1.26 B; 1.27 C; 1.28 D; 1.29 A; 1.30 B; 1,31 A; 1.32 A 1.33 a. $25 1, 1 = $27,50 b. -invoercontingenten, -kwaliteitseisen, -douaneformaliteiten, -subsidies

Nadere informatie

Economische voorjaarsprognoses 2015: herstel wint aan kracht dankzij economische rugwind

Economische voorjaarsprognoses 2015: herstel wint aan kracht dankzij economische rugwind Europese Commissie - Persbericht Economische voorjaarsprognoses 2015: herstel wint aan kracht dankzij economische rugwind Brussel, 05 mei 2015 De economie in de Europese Unie profiteert dit jaar van een

Nadere informatie

Toerisme in perspectief. NBTC Holland Marketing Afdeling Research

Toerisme in perspectief. NBTC Holland Marketing Afdeling Research Toerisme in perspectief NBTC Holland Marketing Afdeling Research Inleiding In dit rapport wordt op hoofdlijnen een beeld geschetst van trends en ontwikkelingen in het (internationaal) toerisme en de factoren

Nadere informatie

HOOFDSTUK 19: OEFENINGEN

HOOFDSTUK 19: OEFENINGEN 1 HOOFDSTUK 19: OEFENINGEN 1. Op de beurs van New York worden de volgende koersen genoteerd : 100 JPY = 0,8 USD ; 1 GBP = 1,75 USD en 1 euro = 0,9273 USD. In Tokyo is de notering 1 USD = 140 JPY. In Londen

Nadere informatie

Interpolis Obligaties 4e kwartaal 2013

Interpolis Obligaties 4e kwartaal 2013 Interpolis Obligaties 4e kwartaal 2013 Gedurende het slotkwartaal van 2013 heeft de ECB ervoor gekozen om het monetaire beleid verder te verruimen. De reden hiervoor was onder meer een verrassend lage

Nadere informatie

Marktwaarde van de pensioenverplichtingen in het derde kwartaal gestegen van 16.893 miljoen naar 17.810 miljoen ( 15.008 miljoen ultimo Q4 2013).

Marktwaarde van de pensioenverplichtingen in het derde kwartaal gestegen van 16.893 miljoen naar 17.810 miljoen ( 15.008 miljoen ultimo Q4 2013). Kwartaalbericht 2014 Samenvatting Marktwaardedekkingsgraad per 30 september 2014 130,4%, een toename van 0,9%-punt ten opzichte van 30 juni 2014. Over de eerste negen maanden steeg de marktwaardedekkingsgraad

Nadere informatie

Persbericht ABP, eerste halfjaar 2008

Persbericht ABP, eerste halfjaar 2008 Persbericht ABP, eerste halfjaar 2008 Hoofdpunten Rendement over eerste helft 2008 is 5,1%. De dekkingsgraad is medio 2008 uitgekomen op 132%. De kredietcrisis eist zijn tol. Vooral aandelen en onroerend

Nadere informatie

Olie crisis? 24 juni 2014

Olie crisis? 24 juni 2014 24 juni 2014 Olie crisis? De prijs van olie heeft invloed op financiële markten. Een stijgende olieprijs verhoogt de inflatie en heeft een remmend effect op de economische groei. In de jaren 2006-2011

Nadere informatie

HANDELSBETREKKINGEN VAN BELGIË MET SAOEDI-ARABIË

HANDELSBETREKKINGEN VAN BELGIË MET SAOEDI-ARABIË HANDELSBETREKKINGEN VAN BELGIË MET SAOEDI-ARABIË De handelsbetrekkingen van België met Saoedi-Arabië 0 Inhoudstafel 1. Enkele economische indicatoren - 2012... 3 2. Bilaterale relaties... 4 2.1 Economische

Nadere informatie

BONDSREPUBLIEK DUITSLAND

BONDSREPUBLIEK DUITSLAND Handelsbetrekkingen van België met de BONDSREPUBLIEK DUITSLAND Deze statistische nota is ook beschikbaar op de website van het Agentschap voor Buitenlandse Handel : www.abh-ace.be P a g i n a 1 INHOUDSTAFEL

Nadere informatie

Recente ontwikkelingen in de kredietvoorwaarden van banken

Recente ontwikkelingen in de kredietvoorwaarden van banken Recente ontwikkelingen in de kredietvoorwaarden van banken Een van de informatiebronnen voor de ecb bij het voeren van het monetaire beleid is de Bank Lending Survey, een kwalitatieve kwartaalenquête naar

Nadere informatie

Export-update Noord- en Zuid-Amerika - juli 2014

Export-update Noord- en Zuid-Amerika - juli 2014 Export-update Noord- en Zuid-Amerika - juli 2014 1. Samenvatting en conclusies De Nederlandse uitvoerwaarde is in 2013 met 1,0% gestegen t.o.v. dezelfde periode in 2012 tot 433,8 miljard euro. De bescheiden

Nadere informatie

TURkije. Handelsbetrekkingen van België met Turkije

TURkije. Handelsbetrekkingen van België met Turkije TURkije Handelsbetrekkingen van België met Turkije Bron: Ambassade van Turkije in België Handelsbetrekkingen van België met Turkije 4 Inhoudstafel 1 Enkele economische indicatoren 2011 6 2 Index van de

Nadere informatie

Rabobank Food & Agri. Druk op varkensvleesmarkt blijft. Kwartaalbericht Varkens Q2 2015

Rabobank Food & Agri. Druk op varkensvleesmarkt blijft. Kwartaalbericht Varkens Q2 2015 Rabobank Food & Agri Kwartaalbericht Varkens Q2 2015 Druk op varkensvleesmarkt blijft De vooruitzichten voor de Nederlandse varkenshouderij voor het tweede kwartaal 2015 blijven mager. Ondanks de seizoensmatige

Nadere informatie

Research NL. Economic outlook 3e kwartaal 2010 Nederland

Research NL. Economic outlook 3e kwartaal 2010 Nederland Research NL Economic outlook 3e kwartaal 2010 Nederland Herstel economie zet aarzelend door Economische situatie Huishoudens zijn nog steeds terughoudend met hun consumptie en bedrijven zijn terughoudend

Nadere informatie

COUNTRY PAYMENT REPORT 2015

COUNTRY PAYMENT REPORT 2015 COUNTRY PAYMENT REPORT 15 Het Country Payment Report is ontwikkeld door Intrum Justitia Intrum Justitia verzamelt informatie bij duizenden bedrijven in Europa en krijgt op die manier inzicht in het betalingsgedrag

Nadere informatie

Fysiek goud is de ultieme veilige haven en zou de basis moeten vormen van ieder vermogen.

Fysiek goud is de ultieme veilige haven en zou de basis moeten vormen van ieder vermogen. Fysiek goud is de ultieme veilige haven en zou de basis moeten vormen van ieder vermogen. Goud is al duizenden jaren simpelweg een betaalmiddel: geld. U hoort de term steeds vaker opduiken in de media.

Nadere informatie

BRUSSELS ARMOEDERAPPORT 2015 Welzijnsbarometer: samenvatting

BRUSSELS ARMOEDERAPPORT 2015 Welzijnsbarometer: samenvatting BRUSSELS ARMOEDERAPPORT 2015 Welzijnsbarometer: samenvatting De Welzijnsbarometer verzamelt jaarlijks een reeks indicatoren die verschillende aspecten van armoede in het Brussels Gewest belichten. De sociaaleconomische

Nadere informatie

Nieuwe gewaarborgde rentevoeten voor de pensioenplannen die afgesloten worden door een onderneming Vragen & Antwoorden

Nieuwe gewaarborgde rentevoeten voor de pensioenplannen die afgesloten worden door een onderneming Vragen & Antwoorden Nieuwe gewaarborgde rentevoeten voor de pensioenplannen die afgesloten worden door een onderneming Vragen & Antwoorden Employee Benefits Institute 1. Welke zijn de nieuwe rentevoeten die AXA Belgium waarborgt

Nadere informatie

Examen HAVO. Economie 1

Examen HAVO. Economie 1 Economie 1 Examen HAVO Hoger Algemeen Voortgezet Onderwijs Tijdvak 2 Woensdag 21 juni 13.30 16.00 uur 20 00 Dit examen bestaat uit 31 vragen. Voor elk vraagnummer is aangegeven hoeveel punten met een goed

Nadere informatie

BI CARMIGNAC PATRIMOINE

BI CARMIGNAC PATRIMOINE BI CARMIGNAC PATRIMOINE Beleggingsdoelstelling Het compartiment belegt in het fonds Carmignac Patrimoine A (acc) EUR (ISIN: FR0010135103). Dit fonds behoort tot de categorie gediversifieerd en heeft als

Nadere informatie

Emerging markets: toch weer terug naar af?

Emerging markets: toch weer terug naar af? Emerging markets: toch weer terug naar af? Wat is er toch gaande met de opkomende markten? In de afgelopen jaren werd er liefkozend naar deze markten gekeken en gesteld dat zij structureel aan het verbeteren

Nadere informatie

Kwartaalbericht Pensioenfonds KLM-Cabinepersoneel. Eerste kwartaal 2015-1 januari 2015 t/m 31 maart 2015

Kwartaalbericht Pensioenfonds KLM-Cabinepersoneel. Eerste kwartaal 2015-1 januari 2015 t/m 31 maart 2015 Kwartaalbericht Pensioenfonds KLM-Cabinepersoneel Eerste kwartaal 2015-1 januari 2015 t/m 31 maart 2015 Samenvatting: dalende euro en dalende rente door monetair beleid De beleidsdekkingsgraad is gedaald

Nadere informatie

Omzet 148,6 miljoen (+1%) Toegevoegde waarde 37,2 miljoen (+10%) Bruto bedrijfskasstroom (EBITDA) 20,2 miljoen (+12%)

Omzet 148,6 miljoen (+1%) Toegevoegde waarde 37,2 miljoen (+10%) Bruto bedrijfskasstroom (EBITDA) 20,2 miljoen (+12%) Hogere volumes zorgen voor stijging toegevoegde waarde en ebitda met meer dan 10% Resultaat Resilux na belasting stijgt met meer dan 25% Resultaat JV Airolux blijft voorlopig nog negatief Kerncijfers eerste

Nadere informatie

Instituut voor de nationale rekeningen

Instituut voor de nationale rekeningen Instituut voor de nationale rekeningen 2014-01-31 Links: Publicatie BelgoStat Online Algemene informatie 2011-2012: Economische terugval in 2012 verschilt per gewest Het Instituut voor de nationale rekeningen

Nadere informatie

De agrarische handel van Nederland in 2013

De agrarische handel van Nederland in 2013 De agrarische handel van Nederland in 1. Opvallende ontwikkelingen Totale handelsoverschot groeit met 4,5 miljard; aandeel agrarische producten 2 miljard Nederlandse agrarische export neemt in opnieuw

Nadere informatie

BUREAU VOOR DE STAATSSCHULD. Suriname Debt Management Office. Kosten en Risico analyse van de Surinaamse schuldportefeuille per ultimo 2012

BUREAU VOOR DE STAATSSCHULD. Suriname Debt Management Office. Kosten en Risico analyse van de Surinaamse schuldportefeuille per ultimo 2012 BUREAU VOOR DE STAATSSCHULD Suriname Debt Management Office Kosten en Risico analyse van de Surinaamse schuldportefeuille per ultimo 2012 Een vooruitblik op de schuld, de schuldenlastbetalingen in 2013-2045

Nadere informatie

QE in de eurozone: bezit van de zaak, einde van het vermaak?

QE in de eurozone: bezit van de zaak, einde van het vermaak? QE in de eurozone: bezit van de zaak, einde van het vermaak? Komt er QE in de eurozone? Sinds enige maanden wordt er op de financiële markten gezinspeeld op het opkopen van staatsobligaties door de Europese

Nadere informatie

Armoede en ongelijkheid in de wereld. Inleiding tot een eenvoudig én complex onderwerp Francine Mestrum, 27 maart 2016

Armoede en ongelijkheid in de wereld. Inleiding tot een eenvoudig én complex onderwerp Francine Mestrum, 27 maart 2016 Armoede en ongelijkheid in de wereld Inleiding tot een eenvoudig én complex onderwerp Francine Mestrum, 27 maart 2016 Wat gaan we bestuderen? Wanneer en hoe zijn armoede en ongelijkheid op de agenda van

Nadere informatie

Economie in 2015 Kans of kater?

Economie in 2015 Kans of kater? Economie in 2015 Kans of kater? Nico Klene Economisch Bureau Doorwerth 6 november 2014 Wat verwacht ú: - kans? - kater? 2 Opbouw - Buitenland: mondiale groei houdt aan - Nederland 3 VS: groei weer omhoog

Nadere informatie

VBO-ANALYSE. Buitenlandse handel: Overzicht belangrijkste tendensen

VBO-ANALYSE. Buitenlandse handel: Overzicht belangrijkste tendensen VBO-ANALYSE Buitenlandse handel: Overzicht belangrijkste tendensen Morgane Haid Juni 2015 EXECUTIVE SUMMARY België is en blijft een zeer open economie. Het aandeel van de export van goederen en diensten

Nadere informatie

RUSLAND. Handelsbetrekkingen van België met

RUSLAND. Handelsbetrekkingen van België met Handelsbetrekkingen van België met RUSLAND Deze statistische nota is ook beschikbaar op de website van het Agentschap voor Buitenlandse Handel : www.abh-ace.be P a g i n a 1 INHOUDSTAFEL 1 Belang van België

Nadere informatie

Emerging markets monitor

Emerging markets monitor Gedaan met de rust In het vorige Kwartaalbericht belichtten we reeds de problematiek rond inflatie. Veel landen staan voor het vraagstuk hoe ze de inflatie in toom kunnen houden zonder de economische groei

Nadere informatie

Fiche 3: tewerkstelling

Fiche 3: tewerkstelling ECONOMISCHE POSITIONERING VAN DE FARMACEUTISCHE INDUSTRIE Fiche 3: tewerkstelling In de sector werken meer dan 29.400 personen; het volume van de tewerkstelling stijgt met een constant ritme van 3,7 %,

Nadere informatie

Outlook 2016. Figuur 1: Invloed van Chinese groei op wereldwijde groei. (bron: Capital Economics) december 2015 Pagina 2 van 7

Outlook 2016. Figuur 1: Invloed van Chinese groei op wereldwijde groei. (bron: Capital Economics) december 2015 Pagina 2 van 7 Outlook 2016 Inleiding 2016 is in China het jaar van de aap. Apen zijn de genieën van de Chinese dierenriem. Ze leven in groepen, zijn intelligent en geestig. Niets is voor hen te moeilijk. Als het wel

Nadere informatie

Landenrapport Atradius. Japan juni 2015

Landenrapport Atradius. Japan juni 2015 Landenrapport Atradius Japan juni Overzicht Belangrijkste sectoren (, % van bbp) Diensten: 7, % Industrie: 7, % Landbouw:, % Belangrijkste importlanden (, % van totaal) Belangrijkste exportmarkten (, %

Nadere informatie

Sleutelvragen & antwoorden voor een beter begrip van de jaarresultaten over 2013

Sleutelvragen & antwoorden voor een beter begrip van de jaarresultaten over 2013 Sleutelvragen & antwoorden voor een beter begrip van de jaarresultaten over 2013 Hoe kan het jaar 2013 worden geanalyseerd? In 2013 heeft de Groep, ondanks de situatie van de Europese energiemarkten, goede

Nadere informatie

AEGON Equity Fund. vierde kwartaal 2006

AEGON Equity Fund. vierde kwartaal 2006 Profiel Het AEGON Equity Fund is een besloten fonds voor gemene rekening, waarin verzekeringsrelaties van AEGON kunnen participeren. Het AEGON Equity Fund belegt wereldwijd in aandelen met de nadruk op

Nadere informatie