KLEUR VAN GELD. Een uitgave van Triodos Bank - Nummer herfst

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "KLEUR VAN GELD. Een uitgave van Triodos Bank - Nummer 123 - herfst 2013 - www.triodos.be"

Transcriptie

1 DE KLEUR VAN GELD Een uitgave van Triodos Bank - Nummer herfst THEMANUMMER 20 JAAR: ONDER- NEMERS OVER DE ECONOMIE VAN MORGEN FRANS DE CLERCK, OPRICHTER VAN TRIODOS IN BELGIË HET GROENE TERRAS VAN DE GENTSE VOORUIT KLIMATOLOOG JEAN-PASCAL VAN YPERSELE WOONKREDIET: DUURZAAM WONEN = VOORDELIG LENEN

2 De eco va 05 Duurzaam beleggen 14 Meer dan een terras mor D KLE VA GE NO 13 Zie precies wat uw geld doet 12 De toekomst is nu al een realiteit

3 nomie n gen 04 DURVEN DROMEN Voorwoord door Olivier Marquet, directeur Triodos Bank. 06 DE ECONOMIE VAN MORGEN Wat zijn de economische sectoren van de toekomst? Ondernemers geven hun visie. 12 TRIODOS-NIEUWS Actualiteit van uw bank. 13 ZIE PRECIES WAT UW GELD DOET Van windmolenpark tot dierenopvangcentrum: vier gefinancierde projecten in beeld. E UR N LD. inhoud 14 MEER DAN EEN TERRAS De Gentse Vooruit blijft vernieuwen met een groen terras en fietsenparking. 16 KLIMAAT VAN VERANDERING Ontmoeting met klimatoloog Jean-Pascal van Ypersele JAAR Triodos Bank in België in feiten en cijfers. 20 ANDERS WONEN Een duurzaam woonkrediet voor een duurzame woning: op bezoek bij enkele klanten. 22 TRIODOS-GAMMA Duurzaam sparen, beleggen en lenen. DE KLEUR VAN GELD is een uitgave van Triodos Bank en wordt gratis verstuurd naar klanten en partners om hen te informeren over de activiteiten van de bank.

4 voorwoord duurzame actualiteit 4 DURVEN DROMEN NIEUWE KLANTEN IN EUROPA Dit jaar vieren we 20 jaar Triodos Bank in België! U zult het merken in dit nummer: voor ons is deze verjaardag de gelegenheid om even terug te kijken in de tijd en een moment om te vieren met alle medewerkers. Maar bovenal willen we vooruitkijken, naar de volgende 20 jaren. Ook dan zal financiering van duurzame projecten van ondernemers uit de profit- en non-profitsector de kern van ons bedrijf blijven. Daarom hebben we tijdens de zomer een aantal ondernemers bij ons uitgenodigd, om met hen het gesprek aan te gaan over hun toekomstvisie op duurzame sectoren en op ondernemen in België. Een neerslag van hun inzichten leest u in ons dossier. Wat is blijven nazinderen, is de droom waar voor ondernemers alles mee begint: een droom voor hun project, voor de mensen die eraan meewerken en voor de samenleving. Dat is wat hen drijft om hun project te realiseren, en om obstakels die opduiken bij de concrete realisatie, te overwinnen. Ook Frans De Clerck, de medeoprichter van Triodos Bank in België 20 jaar geleden, vertelt over zijn droom. En is niet elk van ons ondernemer van zijn of haar dromen? Dromen voor een duurzame samenleving, Triodos Bank zal ze ook de komende 20 jaar financieren, en zo bijdragen aan hun concrete realisatie op het terrein. In de eerste helft van het jaar zijn er in totaal meer dan nieuwe Europese Triodos-klanten bijgekomen. Op 30 juni bracht dat het totaal voor de groep (Nederland, België, Verenigd Koninkrijk, Spanje en Duitsland) op Dankzij de groei in deposito s en kredieten is het balanstotaal van Triodos Bank in het eerste halfjaar van 2013 met 11% gestegen tot 5,9 miljard euro. In dezelfde periode van 2012 bedroeg de groei eveneens 11%. De nettowinst bedroeg 13,4 miljoen euro, een stijging van 35%. In België telde Triodos Bank eind juni klanten (+8%), 1,2 miljard euro spaargeld (+10%), en 758 miljoen euro kredieten (+5%). Het aantal Belgische medewerkers steeg tot 101 (+11% op 6 maanden). De Belgische uitgiftecampagne voor certificaten van aandelen van Triodos Bank was ook dit jaar een succes. Na afloop van de eerste 7 maanden van het jaar stond de teller op 19 miljoen euro. Dat is 29% meer dan in dezelfde periode vorig jaar. Dankzij het extra kapitaal kunnen we meer duurzame projecten financieren en tegelijk onze sterke kapitaalpositie behouden (op 30 juni bedroeg de Tier 1-kernkapitaalratio 16,9%). Bedankt aan alle klanten en certificaathouders voor hun vertrouwen! Voor dit speciale nummer in het teken van ons 20-jarige bestaan in België, ruimden we plaats op de cover voor onze medewerkers. Bankieren is voor ons tenslotte een zaak tussen mensen, en onze medewerkers vormen de brug tussen al die mensen die de bank maakt tot wat ze is: spaarders, beleggers, aandeelhouders, kredietklanten en partnerorganisaties. Een bank op mensenmaat, dat blijven we, ook nu we met meer dan 100 medewerkers zijn. De volledige foto kunt u bekijken op onze Facebook-pagina. DE GEZICHTEN VAN DE BANK Veel leesplezier! Olivier Marquet Directeur

5 5 duurzame actualiteit DUURZAAM GETROUWHEIDS- PREMIE VAKER UITBETAALD Vanaf 1 oktober krijgt u de getrouwheidspremie op uw spaarrekening per trimester uitbetaald. De getrouwheidspremie krijgt u voor bedragen die 12 maanden ononderbroken op uw rekening zijn blijven staan. De basisrente wordt nog altijd 1 keer per jaar uitbetaald, op 1 januari. De verandering kadert in de hervorming van de gereglementeerde spaarrekening, die als doel heeft het product eenvoudiger en transparanter te maken. Goed om te weten: nieuwe gestandaardiseerde infofiches over onze spaarrekeningen ( Essentiële spaardersinformatie ) vindt u op onze website. De fiches zijn uniform voor alle banken. BELEGGEN Met onze duurzame beleggingsfondsen kunt u op een maatschappelijk verantwoorde en transparante manier beleggen op de financiële markten. U hebt de keuze: kleine en middelgrote ondernemingen die actief zijn op het vlak van milieu en gezondheid, of grote bedrijven die binnen hun sector het beste scoren op ecologisch en sociaal vlak. Onze fondsen zijn al meerdere keren bekroond voor hun kwaliteit. Details, rendementen en voorwaarden vindt u op: 1-3 en 9-11/11/2013 ECOBOUWERS OPENDEUR Tijdens de Ecobouwers Opendeur, die Bond Beter Leefmilieu organiseert, kunt u gratis binnenkijken in meer dan 150 inspirerende ecologische, passieve en lageenergiewoningen. Ontdek wat duurzaam wonen te bieden heeft dankzij deskundige uitleg en getuigenissen uit de praktijk! /11/2013 DAG VAN DE NATUUR Tijdens de Dag van de Natuur zet Natuurpunt in heel Vlaanderen natuurbeheer in de kijker, met meer dan 100 activiteiten. Ook u kunt mee de handen uit de mouwen steken en mee maaien, hooien en boompjes planten. Het volledige programma vindt u op de website van Natuurpunt. 30/11/2013 UILENSPEL KUNSTFESTIVAL Uilenspel is een vzw die zich inzet voor kansarme kinderen. Op het programma van het festival staan workshops voor kinderen, een expo en een veiling ten voordele van Uilenspel. Nog tot 1/12/ JAAR VOORUIT, STAM In het stadsmuseum van Gent loopt momenteel een tentoonstelling over de fascinerende geschiedenis van het Vooruit-gebouw. U kunt de tentoonstelling combineren met een geleid bezoek aan de Vooruit zelf.

6 DE ECONOMIE VAN MORGEN BRAINSTORMING ONDER ONDERNEMERS Welke economische sectoren moeten we in onze veranderende economie verder ontwikkelen? Verzamel een aantal ondernemers rond de tafel en al snel schuiven ze heel wat concrete pistes naar voren. Dat bleek tijdens een brainstorming die Triodos Bank organiseerde, als onderdeel van haar strategische reflectie. Het resultaat leest u op de volgende pagina s.

7 DOSSIER

8 DE ECONOMIE VAN MORGEN foto s ALEXIS HAULOT tekst CHANTAL SAMSON en PAUL GÉRARD

9 9 DOSSIER BLIK OP DE TOEKOMST Welke kernsectoren moeten verder ontwikkeld worden in een veranderende Belgische economie? Een cruciale vraag voor Triodos Bank, die zich in België al 20 jaar toelegt op de financiering van duurzame ontwikkeling. Volgens Belgische ondernemers is er aan mogelijkheden geen gebrek, zo bleek tijdens een rondetafel die de bank organiseerde in het kader van haar strategische reflectie. Patrick Syen, gedelegeerd bestuurder van de groep Probis, die actief is in de gezondheidszorg, kan het weten: De gezondheids- en welzijnssector heeft een enorm potentieel in ons land. Buitenlanders komen naar hier voor onze kwalitatief hoogstaande geneeskunde. We hebben er alle belang bij om in te zetten op gespecialiseerde gezondheidszorg, en er een echte economische sector van te maken. Daarvoor is innovatie nodig, waar we goede universiteiten voor hebben. Maar die innovatie moet ook verankerd worden in onze economie. Een belangrijke rol is daarbij weggelegd voor overheden en investeringsmaatschappijen. We moeten een kennisvlucht naar het buitenland voorkomen. Met de vergrijzing van de bevolking bieden ook domotica, zorg- en hulptechnologie, en natuurlijk aangepaste woonvormen voor senioren, veel mogelijkheden. Patrick Syen wijst voorts op veilige en gezonde voeding. We zijn erg afhankelijk geworden van geglobaliseerde voedselketens, waar weinig controle op is. Op dat vlak moeten we evolueren naar een economie die niet langer alleen prijsgestuurd is, maar die ook kwaliteit en welzijn verzekert. Ook hier is het lokale potentieel zeer groot. Thierry Noesen sluit zich daarbij aan. Als directeur van de biologische fairtradechocolaterie Belvas is hij ervan overtuigd dat het merk België een gigantisch potentieel heeft voor economische activiteiten die veel jobs creëren. Niet enkel voor de bekende Belgische producten chocolade, bier, wafels maar ook voor andere voedingsspecialiteiten. Ik zie twee grote ontwikkelingspijlers. Ten eerste zijn er de voedingsproducten voor lekkerbekken, waar België zijn reputatie aan te danken heeft. Breng Belgian ice cream op de markt en je krijgt automatisch enthousiaste reacties, ook al is het geen grote Belgische specialiteit. Daarom moet de vermelding Belgisch beschermd worden. We moeten van Belgische chocolade een beschermde benaming maken, die enkel gebruikt mag worden voor wat in België geproduceerd wordt. Daar wordt aan gewerkt. Dat is belangrijk want de productie en de verpakking van voedingsmiddelen schept veel werkgelegenheid. Een tweede groeimarkt is volgens Thierry Noesen gezonde voeding. Consumenten zijn meer en meer op zoek naar gezonde voedingsmiddelen. Onze truffels zonder suiker zijn bijvoorbeeld een groot succes, maar de marktontwikkelingen op dat vlak gebeuren op veel grotere schaal. Dat is geen typisch Belgisch groeipotentieel, maar we hebben ook hier een grote troef in handen, ook op het vlak van jobcreatie. Michael Bremans was 20 jaar lang de CEO van Ecover (ecologische schoonmaakproducten). Nu werkt hij als consultant voor duurzaam ondernemen. We hebben er alle belang bij om volop in te zetten op grote belangrijke sectoren van vandaag, door een gunstig klimaat te creëren en die sectoren lokaal te verankeren. Ik geef een voorbeeld: vroeger waren we de leider in de textielindustrie, maar door een tekort aan onderzoeksinvesteringen is de textielproductie verhuisd en worden de innovaties vandaag elders ontwikkeld. We hebben een gelijkaardige ontwikkeling in de autosector meegemaakt. Om te voorkomen dat zoiets opnieuw gebeurt, pleit Michael Bremans ervoor om te investeren in de sterke sectoren van vandaag zoals de farmaceutische en chemische sectoren, die volop evolueren in de richting van duurzaam ondernemen. Fantastische mogelijkheden Mijn sector, de mediasector, is typisch voor de economische transitie waarin we ons bevinden, vindt Georges Timmerman, hoofdredacteur van de onafhankelijke journalistieke website apache.be. Enerzijds zijn er de traditionele papieren kranten, log en weinig milieuvriendelijk. Een economie die niet enkel prijsgestuurd is, maar die ook kwaliteit en welzijn verzekert.

10 DOSSIER 10 De capaciteit om te innoveren is er, de capaciteit om te concretiseren ontbreekt vaak. Die gedrukte pers is afhankelijk van subsidies en investeert zeer weinig in digitaal materiaal. Anderzijds zijn er journalisten die het initiatief nemen om online te publiceren en daarmee de industriële beperkingen van het papier uit de weg gaan. Zo ontstaan nieuwe, meer interactieve manieren om informatie te verstrekken en in te winnen. Met fantastische mogelijkheden: op journalistiek, technologisch en ook op financieel gebied, met het ontstaan van crowdfunding. Het klopt dat het digitale business model zijn weg nog aan het zoeken is, maar het evolueert zeer snel. Georges Timmerman is er zeker van: dit nieuwe online ondernemerschap heeft een mooie toekomst. Tijdens de discussie komen ook hernieuwbare energie, afval, toerisme, logistiek en mobiliteit in de ruime zin regelmatig naar voren als verder te ontwikkelen nichemarkten binnen de Belgische economie. Kortom, aan mogelijkheden geen gebrek. Ze moeten enkel geconcretiseerd worden, en ook daar is er ruimte voor evolutie en verbetering, volgens de ondernemers. Naast de te hoge arbeidskosten zijn het vooral onderwijs en opleiding die hun bijzondere aandacht krijgen. José Zurstrassen is een succesvol ondernemer (oprichter van Skynet en Keytrade Bank) en actief investeerder. Zijn laatste geesteskind heet MyMicroInvest, een platform waarmee particulieren samen met professionele beleggers kunnen investeren in opstartende innoverende bedrijven. De business angel die hij geworden is, ziet de businessplannen, de start-ups en andere universitaire spin-offs elkaar opvolgen. Onze universiteiten zijn ongetwijfeld van een hoog niveau, maar onze onderzoekers hebben een duidelijk gebrek aan kennis van de economische realiteit. De capaciteit om te innoveren is er, de capaciteit om te concretiseren, ontbreekt vaak. Om dat op te lossen, is geen financiële, maar wel een grondige educatieve inspanning nodig. Volgens mij is er een perceptieprobleem, wat zich vertaalt in een cijfer: 4% van de Belgen droomt ervan om zijn of haar eigen baas te zijn, tegenover 51% van de Amerikanen en 17% van de Fransen. En toch weet de leeftijdsgroep onder de 45 jaar dat een baan voor het leven niet meer bestaat. Ondernemerschap moet absoluut worden aangemoedigd. Bruggen tussen sociale en traditionele economie Zijn mening wordt grotendeels gedeeld, al voegt iedereen andere nuances toe. Zo maakt Michael Bremans zich minder zorgen over hoger opgeleiden dan over de integratie van laag- of ongeschoolden. Ik denk dat bedrijven zich in de toekomst meer en meer gaan ontfermen over hun opleiding, om hen de nodige competenties en kennis bij te brengen. Benoît Ceysens, directeur van boerderij Nos Pilifs in Brussel, kent dat probleem maar al te goed. Hij leidt een beschutte werkplaats die gericht is op duurzame ontwikkeling (tuinonderhoud, boomkwekerij, biogroentepakketten ). Het is mijn taak om mensen die volgens de samenleving niet bekwaam zijn om te werken, toch passend werk te bieden. En daar slagen we in: elke maand betalen we 170 lonen uit in ruil voor kwalitatief werk. Volgens mij moet er een economisch model ontwikkeld worden dat inclusief is: een model dat energie, jobs en producten reorganiseert zodat iedereen een baan krijgt. Daarvoor moeten we bruggen slaan tussen de sociale en de traditionele economie. Vandaag overheerst het wantrouwen nog, maar sommige initiatieven gaan de goede richting uit. In Vlaanderen kent het mechanisme van de enclaves in de traditionele bedrijven een forse groei. In Wallonië en Brussel zorgen clusters van ondernemers voor synergieën. We moeten dergelijke samenwerkingen verder ontwikkelen, want voor jongeren die heel ver van de arbeidsmarkt staan, kan de integratie in een sociale economie een belangrijke hefboom zijn voor verandering. Onze manier van werken heruitvinden, dat is de uitdaging. Eigenlijk gaat het om een utopisch debat, merkt Nadine Gouzée, verantwoordelijke voor de Task Force Duurzame ontwikkeling van het Federaal Planbureau, op. De voorbije 30 jaar kreeg het woord utopie jammer genoeg de connotatie van een onmogelijke zaak terwijl veel utopieën realiseerbaar zijn en werkelijkheid werden, zoals deze rondetafel trouwens aangeeft. Natuurlijk moet je daarvoor veranderingen kunnen plannen op lange termijn, ook op het niveau van de politieke cultuur. Maar het haalt niets uit om langetermijndoelstellingen te bepalen, en een ambitieus beleid op te stellen om ze ook daadwerkelijk te realiseren, als je onderhandelingspartners vooral gefocust zijn op kortetermijnresultaten. In het kader van de federale wet over duurzame ontwikkeling hebben we grote inspanningen geleverd om een participatieve toekomstvisie uit te werken met 2050 als streefdatum. Zo kunnen de federale overheid en burgers zich een beter beeld vormen van welke veranderingen nodig zijn voor duurzame ontwikkeling. Het resultaat was een strategische visie op lange termijn inzake duurzame ontwikkeling, die in de ministerraad van 17 mei werd goedgekeurd en die bijvoorbeeld alle sectoren van deze rondetafel aanbelangt. De transitie naar duurzame ontwikkeling, onder andere op economisch vlak, staat centraal in die visie. Ik denk dat een instelling zoals Triodos Bank de gelegenheid te baat moet nemen, ook via interpellaties over het beleid in haar eigen sector. José Zurstrassen sluit daarbij aan: De banken moeten niet alles alleen gaan veranderen, maar ze kunnen en moeten inspanningen leveren om duurzame ontwikkeling en een inclusieve maatschappij te promoten.

11 > > > > 11 DOSSIER > Benoît Ceysens Michael Bremans Georges Timmerman > Nadine Gouzée Thierry Noesen Olivier Marquet > José Zurstrassen > Patrick Syen

12 20 jaar Triodos Bank in België 12 De toekomst is nu al een realiteit In 1993 richt Frans De Clerck in Gent het Belgische bijkantoor van Triodos Bank op. Wie is Frans De Clerck, wat is zijn verhaal? Aan hem het woord. foto s Johanna de Tessières interview Paul Gérard CV Frans De Clerck werd in 1945 geboren in Arendonk. Zijn carrière begint in 1968 bij een beursmakelaar in Gent, De Maertelaere. Na een MBA aan de Vlerick Business School, werkt hij achtereenvolgens bij de Bank IPPA (ondertussen opgegaan in Axa), de Belgische Bank voor de Industrie, Indosuez Bank, en de Nationale Investeringsmaatschappij. In 1993 richt hij in Gent het Belgische bijkantoor van Triodos Bank op. Zeven jaar lang is hij directeur, daarna wordt hij lid van de directie van Triodos Groep. Bij zijn pensioen in 2010 kreeg hij het ereteken van Commandeur in de Kroonorde. Sinds 2010 is hij lid van het Bestuur van de Stichting Administratiekantoor Aandelen Triodos Bank (SAAT). Waardigheid We worden allemaal gevormd door wat we meemaken. Elementen uit ons persoonlijke leven verklaren waarom we een bepaalde richting inslaan in ons beroepsleven. Menselijke waardigheid, die centraal staat in de missie van Triodos Bank, is voor mij van groot belang. Ongetwijfeld komt dat doordat mijn vader en grootvader gestorven zijn nadat ze werden gedeporteerd naar Buchenwald. Ze waren 21 en 48 jaar. Ik heb hen nooit gekend. Later hebben mijn moeder, mijn kleine broer en ik moeilijke momenten doorgemaakt. We moesten met weinig rondkomen, en vechten om gerespecteerd te worden. Waardigheid is voor mij dus geen theoretisch concept, maar iets heel concreets. Algemeen belang In 1968 studeerde ik PR en communicatie. Mei 68, dat was uiteraard de eis voor meer individuele vrijheden. Maar tegelijk was het ook een geweldige burgerbeweging die opkwam voor het algemeen belang. Die cultuurverandering heeft me sterk beïnvloed. Triodos Bank is ook van daaruit ontstaan: om een bank opnieuw in dienst te stellen van de samenleving. De oorsprong van Triodos steunt dus niet enkel op de sociale impuls van de antroposofie (een gedachtenstroming gebaseerd op de ideeën van Rudolf Steiner, nvdr): er waren meerdere, diverse inspiratiebronnen. Begrijpen Ik begon mijn loopbaan bij een beursmakelaar in Gent. Ik, die nooit geld had gehad, ontdekte op mijn 22ste een wereld die bulkt van het geld. Het lijkt er wel een spel: geld hoeft geen nut te hebben, maar moet belegd worden om op te brengen. De economische realiteit is nauwelijks van tel. Maar het is net die realiteit die mij interesseert en die ik wil begrijpen! Later volgde ik een MBA aan de Vlerick Business School. Vervolgens ging ik aan de slag in de klassieke banksector, die de reële economie en bedrijven hoort te financieren. Verandering Begin jaren 80 begon de banksector de pedalen te verliezen. Banken groeiden exponentieel. Je moest 15 of 20% rendement op eigen vermogen halen, ook al is dat onmogelijk. In 1992 ging ik in Nederland praten met Triodos Bank, en stelde voor om de bank in België te lanceren. Een andere Belg kwam met hetzelfde voorstel: Karel Teck (die de bank in 1997 zal verlaten, nvdr). We kenden elkaar niet, maar zes maanden werkten we samen aan een business plan. En toen: Go! De toekomst Voor bankiers is de toekomst nu al een realiteit: het is hun grondstof. Wanneer ze een krediet toekennen, financieren ze de toekomst. Wat telt, zijn de projecten van een ondernemer die ze financieren, veel meer dan het verleden. Op die manier heeft Triodos Bank zich ontwikkeld als een stabiele en rendabele Europese groep. En volgens mij moet ze verdergaan op de ingeslagen weg. Focussen op de toekomst, de verandering, en in het bijzonder op wat er economisch mogelijk is om verbondenheid te stimuleren tussen mensen, en tussen mens en milieu. Ik ben ervan overtuigd dat er op dat vlak nog veel onontgonnen terrein is.

13 Espero in Haren (Brussel) is een kleinschalig residentieel centrum voor kinderen en jongeren met chronische emotionele en gedragsproblemen. Ze krijgen er de nodige begeleiding om zo hun sterke kanten verder te ontplooien. Storm is een nieuwe Vlaamse windenergieproducent die een eerste windpark van twee turbines ontwikkelde in Wachtebeke (boven Gent). De omwonenden kunnen participeren in het project, wat ook het geval zal zijn voor toekomstige parken. Het Opvangcentrum voor Vogels en Wilde Dieren Herenthout verzorgt gewonde of zieke vogels en wilde dieren om ze na revalidatie opnieuw vrij te laten in de natuur. Het team van het centrum bestaat grotendeels uit vrijwilligers. Niet zo ver van Luik heeft l Atelier de l Avenir een bijzondere bouwmethode ontwikkeld met houtskeletmodules. Die voldoen aan hoge isolatiestandaards en zorgen ervoor dat de samenstelling van een gebouw kan blijven evolueren. De coöperatie stelt hoofdzakelijk dove en slechthorende mensen tewerk. Breng uw spaargeld in kaart! Triodos Bank staat voor transparantie. U weet altijd welke projecten we financieren dankzij uw spaargeld: duurzame projecten met toekomst. triodos.be

14 Duurzaam innoveren 14 MEER DAN EEN TERRAS De 100-jarige Vooruit pakte onlangs uit met een prachtig, modern dakterras met veel groen en een ruime fietsenparking. Het Vooruit Café kan nu ook tijdens de zomer open blijven, en de buurt heeft er een welkome ontmoetingsplek bij. Een mooie combinatie van cultureel ondernemerschap, stadsontwikkeling en duurzaamheid. foto s Lisa Develtere tekst Joris Smeets De planten in de torentuin en ook de bomen moeten nog wat groeien, maar sinds de opening draait het nieuwe terras van het Gentse Kunstencentrum Vooruit op volle toeren. Veel terrassen heeft de buurt niet, en die kunnen niet tippen aan deze hotspot, waar het Vooruit-team ook met stadslandbouw experimenteert. De hele constructie is een knap staaltje van duurzaam bouwen, met onder meer een groendak boven de bar, regenwaterrecuperatie, duurzame materialen, bewegingsgestuurde en energiezuinige verlichting, en doorgedreven geluidsisolatie om lawaaihinder te vermijden. De bekommernis om duurzaamheid zie je ook op de menukaart van het café (veel bio, fairtrade en ook veggie), en in tal van activiteiten, debatten, of workshops die in Vooruit op het programma staan. Of neem de Cooperette, waar je duurzame en lokale producten kunt kopen, zoals honing van de bijen die Vooruit op zijn dak houdt. Ons hele traject rond duurzaamheid is ontstaan uit een bezorgdheid die heel erg leeft bij onze mensen, vertelt algemeen directeur

15 15 SAMENWERKING MET MEERWAARDE De grond naast Vooruit is eigendom van de Universiteit, die er nog extra fietsenparking moest voorzien voor het naburige complex. Vandaar dat ze de grond gratis ter beschikking stelde en de parking ook mee financierde. De Stad Gent, die al langer inzet op fietsmobiliteit en de parking uitbaat, verleende een investeringssubsidie en een renteloze lening. Daarnaast leende Vooruit een derde van de totale investering bij Triodos Bank. In de (deels ondergrondse) parking is plaats voor meer dan 400 fietsen, op het terras voor meer dan 150 mensen. Dankzij de samenwerking met de stad en de universiteit konden we voor een relatief betaalbare prijs iets realiseren dat voor ons alledrie een meerwaarde heeft, aldus Stefaan De Ruyck. Stefaan De Ruyck. Je ziet overal een groeiend bewustzijn dat we onze manier van leven moeten herbekijken om op termijn onze aarde niet uit te putten. Er zijn heel veel initiatieven op dat vlak die van onderuit opborrelen, zowel in ons eigen huis als bij onze bezoekers. De belangrijkste uitdaging voor een culturele instelling is volgens De Ruyck ook maatschappelijke relevantie, of voortdurende aandacht voor wat er in onze omgeving gebeurt. Met de stadsresidenten trekken we momenteel bijvoorbeeld zelf de stad in. Onder die noemer biedt Vooruit gedurende een langere periode een platform aan jonge kunstenaars die de publieke ruimte als hun werkplaats beschouwen. Diverse zalen, divers publiek Al blijft één van de dingen die Vooruit uniek maken, ongetwijfeld ons gebouw. Dankzij de grote variatie aan zalen, van groot naar klein, kan je alle kanten uit: van een kleine, experimentele voorstelling van een jonge choreograaf tot een grote publiekstrekker in de concertzaal. Daardoor hebben we ook een heel divers publiek, uit verschillende sociale lagen. En in ons café vermengen al die mensen zich zonder veel problemen. Dat geeft een heel uniek en fijn gevoel. Anders dan veel sectorgenoten kan Vooruit tot nu toe de impact van dalende subsidies beperken. We zijn ook minder afhankelijk van subsidies dan andere organisaties: ongeveer 50% van onze inkomsten genereren we zelf. Onze kosten stijgen wel, terwijl de subsidies status quo blijven. De extra inkomsten van het terras zijn dus welkom. Een andere inkomstenbron is de zaalverhuur, bijvoorbeeld voor fuiven, goed voor meer dan de helft van alle activiteiten. Digitalisering Per jaar organiseert Vooruit, waar zo n 80 mensen werken, ongeveer 600 activiteiten, en het simultane gebruik van de podia maakt de planning heel complex. Het vraagt heel veel concrete afspraken over van alles en nog wat: technische ondersteuning, zaalpersoneel, voorwaarden van artiesten, enzovoort. Op de markt zocht Vooruit tevergeefs naar software voor een efficiënte ondersteuning van zijn planning. Toen zijn we die zelf gaan ontwikkelen. Dankzij ons eigen digitaliseringstraject hadden we daarvoor al knowhow in huis. Het mondde uit in de creatie van een spinoff, een nv, 3 jaar geleden. Intussen werken er een 15-tal mensen, en verovert onze software de Belgische en Nederlandse markt. Vooruit kreeg er de eerste Vlaamse prijs voor Cultuurmanagement voor. Het is typerend voor wat De Ruyck de zoekende geest van Vooruit noemt: We zijn nooit in routine vervallen. Het huidige verhaal rond duurzaamheid en transitie is weer een nieuwe fase, die een nieuw elan geeft aan onze werking, en dat is leuk.

16 ONTMOETING 16 EEN KLIMAAT VAN VERANDERING Verandering en transitie op het vlak van ecologie, energie en economie In deze crisistijden lijkt het evenwicht tussen de verschillende pijlers van duurzame ontwikkeling ver zoek. Maar de vastberadenheid van klimatoloog Jean-Pascal van Ypersele (UCL) wordt er zeker niet minder door. foto JOHANNA DE TESSIèRES tekst HYPPOLITE BERTRAND Verschillende bedrijven, waaronder grote namen als General Motors of Unilever, hebben ingezien dat ze zich moeten transformeren als ze niet willen eindigen zoals de dinosaurussen. Ondanks het gebrek aan animo voor steun voor groene energie of de Europese koolstofmarkt, weigert de vicevoorzitter van het Intergovernmental Panel on Climate Change (IPCC) zich over te geven aan pessimisme. Hij wijst liever op bemoedigende signalen, zoals een recente oproep van een reeks grote Amerikaanse bedrijven om de strijd tegen de klimaatverandering te ondersteunen. Er is natuurlijk nog een verschil tussen een dergelijke oproep en daadwerkelijke actie, maar de tekst bevat belangrijke elementen. Opmerkelijk is dat de bedrijven de strijd tegen de opwarming van de aarde zien als een economische kans. Voor een deel komt die strijd neer op een forse verlaging van ons energieverbruik, en dat betekent dalende productiekosten en een stijgende competitiviteit. Volgens de bedrijven is het ook beter om samen te werken met de overheid, in plaats van passief nieuwe regels af te wachten. Voor het IPCC is de invoering van een heffing op CO 2 -uitstoot één van de essentiële voorwaarden voor een duurzame economie, benadrukt Jean-Pascal van Ypersele. Maar ook: het intrekken van de honderden miljarden dollars subsidies die jaarlijks naar fossiele brandstoffen vloeien. De wetenschapper hamert erop dat we moeten stoppen met de atmosfeer te gebruiken als één grote gratis vuilnisbelt. Hij merkt op dat sommige bedrijven voorstander zijn van zo n systeem, op voorwaarde dat iedereen gelijk behandeld wordt. In die zin is het ook hoopgevend dat China experimenteert met zijn eigen koolstofmarktsysteem. Groeien of krimpen? In hoeverre neemt de banksector zijn verantwoordelijkheid binnen die beweging van verandering? Het is moeilijk een algemene beoordeling te geven volgens van Ypersele, maar je kan toch stellen dat er in de sector maar heel weinig beweegt. Afgezien van Triodos Bank, en vermoedelijk de toekomstige coöperatieve bank NewB, blijven de inspanningen marginaal. Dat betekent niet, vult hij aan, dat die verandering er niet kan komen. Hij stelt vast dat bij de organisatoren van het Wereld Economisch Forum in Davos ondertussen bijvoorbeeld wel het besef groeit van de ernst van de klimaatproblematiek. De politiek van haar kant legt haar prioriteiten elders en lijkt geobsedeerd door het herstel van de economische groei. Maar in hoeverre is die doelstelling verenigbaar met het klimaat? Alles hangt af van waarover en met wie je praat. Als het gaat om groei van het BBP door een hoger verbruik van fossiele brandstoffen, dan is het uiteraard onverenigbaar. De uitdaging bestaat erin de twee te ontkoppelen. Maar in de ontwikkelingslanden is een groei van de consumptie van goederen en diensten noodzakelijk, om niet te zeggen onontbeerlijk. In andere regio s van de wereld is een daling noodzakelijk voor de bescherming van het milieu en het klimaat. Maar ik denk niet dat we elke vorm van groei moeten afwijzen. Praten over inkrimping met mensen die leven zonder elektriciteit, en met minder dan twee maaltijden per dag, dat zou onfatsoenlijk zijn. Jonge generaties In afwachting van een grondige verandering bij bedrijven, zijn er steeds meer mensen die zelf het heft in handen nemen en allerhande kleine en grote projecten opzetten. Die burgerbeweging van onderuit geeft hoop. Ik heb inderdaad de indruk dat er een fundamentele verschuiving aan de gang is en dat de jongere generaties zich meer bewust zijn van de klimaatproblematiek dan de oudere generaties. Vandaag vindt iedereen het normaal dat er niet gerookt wordt in openbare ruimtes. Ik geloof dat milieubescherming ook beetje bij beetje ingeburgerd zal raken. Al blijft de moeilijkheid dat de uitstoot van CO 2 veel abstracter blijft dan bijvoorbeeld een papiertje dat je op de grond gooit, wat meteen choqueert omdat het zichtbaar is. Meer info over de klimaatoproep van een aantal Amerikaanse bedrijven: De langverwachte vijfde editie van het rapport van het Intergovernmental Panel on Climate Change (IPCC) wordt in de loop van de volgende maanden in vier delen gepubliceerd. Een inventaris zonder veel grote verrassingen, vermoedt professor van Ypersele, ook al zijn er voor sommige aspecten aanpassingen in stijgende zin en voor andere in dalende zin. Het opvallendste element van het eerste hoofdstuk over wetenschappelijke grondslagen is ongetwijfeld een niet eerder gepubliceerde grafiek die het rechtstreekse verband aantoont tussen de totale hoeveelheid CO 2 in de atmosfeer en de temperatuurevolutie. Dat verband is zo goed als rechtevenredig. De conclusie: als we de stijging van de gemiddelde wereldtemperatuur willen beperken tot twee graden, is het geen optie om alle gekende fossiele brandstofvoorraden op te branden. Het heeft dus geen zin om te blijven zoeken naar altijd meer fossiele brandstoffen. Het is de eerste keer dat het IPCC dat zo duidelijk stelt.

17 We moeten stoppen met de atmosfeer te gebruiken als één grote, gratis vuilnisbelt. Jean-Pascal van Ypersele, klimatoloog

18 20 jaar triodos bank in belgië 18 IN VOLLE GROEI Het verhaal van 20 jaar duurzaam bankieren in België is er een van permanente groei. Een terugblik in vogelvlucht > We overschrijden de kaap van 100 medewerkers en klanten > De kaap van klanten en 1 miljard spaardeposito s wordt gerond. Financiering van onze 200e windturbine > Lancering Breng uw spaargeld in kaart, de onlinekaart die toont welke bedrijven en organisaties we financieren > Eerste woonkredieten voor energiezuinige en duurzame woningen > Internet Banking > Lancering van duurzaam vermogensbeheer en Private Banking in samenwerking met Puilaetco Dewaay Private Bankers > Eerste duurzame Triodos-beleggingsfonds in België > De bank verhuist naar Brussel. Eerste Triodos Dag, in de Sint-Gorikshallen in Brussel > Eerste kapitaalemissie in België. Bouw van de eerste windturbine in België, in Lombardsijde (Middelkerke), gefinancierd door Triodos Bank > Opening van een kantoor in Namen. Eerste grote Belgische krediet, voor dansschool P.A.R.T.S. en dansgezelschap ROSAS van Anne Teresa De Keersmaeker (aankoop en verbouwing van hun gebouw in Vorst). Herman Sorgeloos 10 september 1993 > Oprichting van Triodos Bank in België in Gent. 400 mensen vieren het in het Gravensteen. De oprichters en directieleden zijn Karel Teck en Frans De Clerck (zie p.12). Eén van de eerste 3 medewerkers werkt vandaag nog altijd bij de bank als kredietspecialist: Kurt Degrieck.

19 19 20 jaar triodos bank in belgië (2012) (2009) (2006) (2003) KLANTEN. Met meer en meer kiest u voor de duurzame bank. Dat is cruciaal, want enkel dankzij de middelen die u ons toevertrouwt, kunnen wij activiteiten financieren met een positieve impact op mens en milieu. 721 miljoen euro (2012) 259 miljoen euro (2008) 91 miljoen euro (2003) 15,7 miljoen euro (1998) miljoen euro (2012) 620 miljoen euro (2008) 214 miljoen euro (2003) 86,8 miljoen euro (1998) 2,1 miljoen euro (1993) KREDIETEN. Milieu, sociaal en cultuur: alle kredieten die we toekennen, vallen in die drie grote categorieën. Dankzij u stijgt onze kredietportefeuille jaar na jaar. De laatste tien jaar is die vertienvoudigd MEDEWERKERS. Ook het aantal medewerkers blijft stijgen: vandaag zijn we met 20 keer meer collega s dan 20 jaar geleden. 20 JAAR BALANSTOTAAL De toename van ons balanstotaal illustreert de gestage groei van Triodos Bank in België. Hoe meer middelen, hoe meer duurzame bedrijven en organisaties we financieren.

20 20 HIER IS HET GOED WONEN Ecologischer, zuiniger of gezelliger: onze huizen veranderen. De interesse voor gemeenschappelijke woonvormen neemt toe, en zelfs renovaties worden passief. Een bezoek aan enkele Triodos-klanten die kozen voor duurzaam wonen. foto s JOHANNA DE TESSIèRES tekst PAUL GéRARD > Le Champ d Alévie : cohousing in Ottignies-Louvain-la-Neuve.

Investeer nu in een duurzame toekomst.

Investeer nu in een duurzame toekomst. Investeer nu in een duurzame toekomst. Investeer in de groei van Bij werkt uw geld aan een duurzame samenleving waarin levenskwaliteit centraal staat. U kunt daaraan bijdragen door certificaten van aandelen

Nadere informatie

OVED Energiecongres 20/10/2009, Gent Toespraak minister Freya Van den Bossche

OVED Energiecongres 20/10/2009, Gent Toespraak minister Freya Van den Bossche 1 OVED Energiecongres 20/10/2009, Gent Toespraak minister Freya Van den Bossche http://www.vlaamsenergiecongres.be/ Als iemand 100 jaar of ouder wordt en dat komt gelukkig steeds vaker voor wordt vaak

Nadere informatie

Triodos Bank in België

Triodos Bank in België Triodos Bank in België 2012 was voor Triodos Bank in België opnieuw een jaar van sterke en evenwichtige groei, zoals de voorbije jaren. De bank is tijdens het jaar ook meer op de voorgrond getreden in

Nadere informatie

Ondernemerschap in Vlaanderen: een vergelijkende, internationale studie

Ondernemerschap in Vlaanderen: een vergelijkende, internationale studie Ondernemerschap in Vlaanderen: een vergelijkende, internationale studie De Global Entrepreneurship Monitor (GEM) is een jaarlijks onderzoek dat een beeld geeft van de ondernemingsgraad van een land. GEM

Nadere informatie

Impact maatschappelijke rol van Eandis op nettarieven

Impact maatschappelijke rol van Eandis op nettarieven 31 maart 2011 Impact maatschappelijke rol van Eandis op nettarieven 1. Inleiding: samenstelling energiefactuur In de verbruiksfactuur van de energieleverancier zijn de kosten van verschillende marktspelers

Nadere informatie

Uitdagingen voor een financiële sector ten dienste van mens en economie. Financial Forum Gent, 29 mei 1

Uitdagingen voor een financiële sector ten dienste van mens en economie. Financial Forum Gent, 29 mei 1 Uitdagingen voor een financiële sector ten dienste van mens en economie Financial Forum Gent, 29 mei 1 Agenda 19.00u. Welkomstwoord 19.15u. Presentatie door Michel Vermaerke, Gedelegeerd Bestuurder Febelfin

Nadere informatie

Crelan: 100 % coöperatief verankerd

Crelan: 100 % coöperatief verankerd B R U S S E L, 1 8 j u n i 2015 Crelan: 100 % coöperatief verankerd Ruim een jaar geleden kondigde Crelan aan dat er een akkoord bereikt was tussen de Franse en de Belgische aandeelhouders van de bank,

Nadere informatie

Een andere manier om te investeren in immobiliën

Een andere manier om te investeren in immobiliën Een andere manier om te investeren in immobiliën 2 Uw klanten zijn bekommerd om stabiliteit en groei? [ C RE, Een mooi vooruitzicht in de beleggingsmarkt INVEST Als makelaar weet u beter dan wie ook hoe

Nadere informatie

VCB vraagt handhaving van woonbonus en aanpassing van kredietvoorwaarden

VCB vraagt handhaving van woonbonus en aanpassing van kredietvoorwaarden Bij meerderheid van aannemers daalt orderboek voor huizen en flats VCB vraagt handhaving van woonbonus en aanpassing van kredietvoorwaarden Bij 54% van de aannemers ligt het aantal orders voor nieuwe huizen

Nadere informatie

TRANSPARANT DUURZAAM VERMOGENSBEHEER

TRANSPARANT DUURZAAM VERMOGENSBEHEER TRANSPARANT DUURZAAM VERMOGENSBEHEER Beringen, 18 juni 2015 www.pldw.be - 1 - BELEGGEN VOLGENS UW WAARDEN TOEGANG TOT DUURZAAM VERMOGENSBEHEER DOOR DE KRACHTEN VAN TWEE SPECIALISTEN TE BUNDELEN Meer dan

Nadere informatie

De Drievoudige Bottom Line, een noodzakelijke economische innovatie

De Drievoudige Bottom Line, een noodzakelijke economische innovatie De Drievoudige Bottom Line, een noodzakelijke economische innovatie Feike Sijbesma, CEO Royal DSM In de loop der tijd is het effect van bedrijven op de maatschappij enorm veranderd. Vijftig tot honderd

Nadere informatie

Wie zijn wij? Waar staan wij voor? Onze mensen

Wie zijn wij? Waar staan wij voor? Onze mensen Resultaten 2009-2014 Wie zijn wij? Wij zijn de grootste politieke familie in Europa, gedreven door een centrumrechtse politieke visie. Wij vormen de Fractie van de Europese Volkspartij (christendemocraten)

Nadere informatie

Opleiding Duurzaam Gebouw:

Opleiding Duurzaam Gebouw: Opleiding Duurzaam Gebouw: Stimuli en hinderpalen voor doeltreffende renovaties Leefmilieu Brussel GEDETAILLEERD VOORBEELD VAN EEN RENOVATIE Voorbeeldgebouwen [047] Stuckensstraat Madeline DEMOUSTIER Fhw

Nadere informatie

zittingsjaar 2010-2011 Handelingen Commissievergadering Commissie voor Woonbeleid, Stedelijk Beleid en Energie

zittingsjaar 2010-2011 Handelingen Commissievergadering Commissie voor Woonbeleid, Stedelijk Beleid en Energie vergadering C214 WON18 zittingsjaar 2010-2011 Handelingen Commissievergadering Commissie voor Woonbeleid, Stedelijk Beleid en Energie van 28 april 2011 2 Commissievergadering nr. C214 WON18 (2010-2011)

Nadere informatie

many lives blijf uw leven beleven ook tijdens uw pensioen pension plan www.axa.be

many lives blijf uw leven beleven ook tijdens uw pensioen pension plan www.axa.be many lives blijf uw leven beleven ook tijdens uw pensioen pension plan www.axa.be Beleef verschillende levens in één leven Op een serene manier verschillende levens beleven in één leven vol ervaringen

Nadere informatie

Crelan komt versterkt uit de fusie: groepswinst stijgt met 36%

Crelan komt versterkt uit de fusie: groepswinst stijgt met 36% B R U S S E L, 2 6 f e b r u a r i 2015 Crelan komt versterkt uit de fusie: groepswinst stijgt met 36% Crelan haalt 200 miljoen euro coöperatief kapitaal op en verwelkomt meer dan 25.000 nieuwe coöperanten

Nadere informatie

100% groene energie. uit eigen land

100% groene energie. uit eigen land 100% groene energie uit eigen land Sepa green wil Nederland op een verantwoorde en transparante wijze van energie voorzien. Dit doen wij door gebruik te maken van duurzame energieopwekking van Nederlandse

Nadere informatie

Persconferentie «Ecobouw stimuleren» 8 februari 2007 Toespraak van Evelyne Huytebroeck

Persconferentie «Ecobouw stimuleren» 8 februari 2007 Toespraak van Evelyne Huytebroeck Persconferentie «Ecobouw stimuleren» 8 februari 2007 Toespraak van Evelyne Huytebroeck De potentiële verbetering van de energie- en milieuprestaties van gebouwen in het Brussels Hoofdstedelijk Gewest is

Nadere informatie

PMV, uw gids in bedrijfsfinanciering. Waarborgen. De beste manier om uw bankier te overtuigen. Informatiebrochure voor ondernemers

PMV, uw gids in bedrijfsfinanciering. Waarborgen. De beste manier om uw bankier te overtuigen. Informatiebrochure voor ondernemers PMV, uw gids in bedrijfsfinanciering Waarborgen De beste manier om uw bankier te overtuigen Informatiebrochure voor ondernemers Als ondernemer stapt u voor de financiering van uw investeringen doorgaans

Nadere informatie

PERSBERICHT. Annemie Turtelboom Vlaams Viceminister-president Annemie Turtelboom Vlaams minister van Financiën, Begroting en Energie

PERSBERICHT. Annemie Turtelboom Vlaams Viceminister-president Annemie Turtelboom Vlaams minister van Financiën, Begroting en Energie PERSBERICHT Annemie Turtelboom Vlaams Viceminister-president Annemie Turtelboom Vlaams minister van Financiën, Begroting en Energie Brussel, 11/2/2016 Energiebesparende renovatie in Vlaanderen zet door

Nadere informatie

Les 5: Sociaal ondernemen

Les 5: Sociaal ondernemen Les 5: Sociaal ondernemen praktisch theoretisch Vakken Nederlands, Moraalleer, Cultuurwetenschappen, Economie, Godsdienst, Maatschappelijke Vorming, Project Algemene Vakken. Doelstellingen en eindtermen

Nadere informatie

Wat is sociaal ondernemen?

Wat is sociaal ondernemen? Wat is sociaal ondernemen? Wat is sociaal ondernemen Wat is een sociaal bedrijf? Wat is een sociale onderneming? Waar denk je aan bij maatschappelijk verantwoord ondernemen? Welke sociale ondernemingen

Nadere informatie

Zo lang er nog mensen honger lijden, zal Cuba zich blijven verzetten tegen het omzetten van voedingsstoffen tot brandstof. Cuba blijft weigeren de

Zo lang er nog mensen honger lijden, zal Cuba zich blijven verzetten tegen het omzetten van voedingsstoffen tot brandstof. Cuba blijft weigeren de Zo lang er nog mensen honger lijden, zal Cuba zich blijven verzetten tegen het omzetten van voedingsstoffen tot brandstof. Cuba blijft weigeren de middelen voor biobrandstof te produceren. Cuba neemt wereldwijd

Nadere informatie

1. Samenvatting. 2. De Belgische energiemarkt. 2.1 Liberalisering van de energiemarkt

1. Samenvatting. 2. De Belgische energiemarkt. 2.1 Liberalisering van de energiemarkt PERSDOSSIER Inhoud 1. Samenvatting... 2 2. De Belgische energiemarkt... 2 3. Hoe maakt Poweo het verschil?... 3 4. Poweo: meest competitieve elektriciteitsaanbod in Wallonië volgens Test-Aankoop... 4 5.

Nadere informatie

VAN BELEID NAAR BUSINESS Een methode om écht te gaan ondernemen

VAN BELEID NAAR BUSINESS Een methode om écht te gaan ondernemen VAN BELEID NAAR BUSINESS Een methode om écht te gaan ondernemen AANLEIDING De creatieve industrie is een sector die de economische en culturele waarde van betekenis centraal stelt en exploiteert. Deze

Nadere informatie

FAMILIEVERMOGEN MOET EEN ZEGEN ZIJN

FAMILIEVERMOGEN MOET EEN ZEGEN ZIJN ANTWERP MANAGEMENT SCHOOL HEEFT EEN FAMILY WEALTH INSTITUTE FAMILIEVERMOGEN MOET EEN ZEGEN ZIJN Veel ondernemende families willen zich professioneel laten begeleiden om hun patrimonium samen te houden,

Nadere informatie

Nationale Energieverkenning 2014

Nationale Energieverkenning 2014 Nationale Energieverkenning 2014 Remko Ybema en Pieter Boot Den Haag 7 oktober 2014 www.ecn.nl Inhoud Opzet van de Nationale Energieverkenning (NEV) Omgevingsfactoren Resultaten Energieverbruik Hernieuwbare

Nadere informatie

et broeikaseffect een nuttig maar door de mens ontregeld natuurlijk proces

et broeikaseffect een nuttig maar door de mens ontregeld natuurlijk proces H 2 et broeikaseffect een nuttig maar door de mens ontregeld natuurlijk proces Bij het ontstaan van de aarde, 4,6 miljard jaren geleden, was er geen atmosfeer. Enkele miljoenen jaren waren nodig voor de

Nadere informatie

Mevrouw de voorzitter, Geachte leden van het Bureau, Dames en heren,

Mevrouw de voorzitter, Geachte leden van het Bureau, Dames en heren, Vrijdag 10 september 2010 Toespraak van JOKE SCHAUVLIEGE VLAAMS MINISTER VAN LEEFMILIEU, NATUUR EN CULTUUR Comité van de Regio s Resource Efficient Europa Mevrouw de voorzitter, Geachte leden van het Bureau,

Nadere informatie

Commissie publiceert Groenboek over aanvullende pensioenen in de interne markt

Commissie publiceert Groenboek over aanvullende pensioenen in de interne markt IP/97/507 Brussel, 10 juni 1997 Commissie publiceert Groenboek over aanvullende pensioenen in de interne markt De Europese Commissie heeft haar goedkeuring gehecht aan een Groenboek over aanvullende pensioenen

Nadere informatie

Slechts 1 antwoord is juist, alle andere zijn fout (en bevatten heel vaak onzin)!

Slechts 1 antwoord is juist, alle andere zijn fout (en bevatten heel vaak onzin)! Slechts 1 antwoord is juist, alle andere zijn fout (en bevatten heel vaak onzin)! Vragen aangeduid met een * toetsen in het bijzonder het inzicht en toepassingsvermogen. Deze vragenreeksen zijn vrij beschikbaar.

Nadere informatie

Triodos Bank Private Banking. Meer over duurzaam beleggen met Triodos Fondsadvies.

Triodos Bank Private Banking. Meer over duurzaam beleggen met Triodos Fondsadvies. Triodos Bank Private Banking. Meer over duurzaam beleggen met Triodos Fondsadvies. Heeft u vragen? Neemt u dan telefonisch contact op met Triodos Bank Private Banking via 030 693 65 05. Of stuur een e-mail

Nadere informatie

Brutopia wint THE BLUE HOUSE/prijs voor duurzaam en betaalbaar bouwen!

Brutopia wint THE BLUE HOUSE/prijs voor duurzaam en betaalbaar bouwen! PERSBERICHT20/11/2013 Brutopia wint THEBLUEHOUSE/prijs voor duurzaam enbetaalbaarbouwen! Zopas(20novembernvdr)reiktendeStichtingvoorToekomstigeGeneratiesenhaarpartnersvoor het tweede jaar op een rij THE

Nadere informatie

MeDirect. Online vermogensbeheer, op maat gemaakt en toegankelijk voor iedereen. Hoe creëert u voor uzelf een bijkomend inkomen voor u pensioen?

MeDirect. Online vermogensbeheer, op maat gemaakt en toegankelijk voor iedereen. Hoe creëert u voor uzelf een bijkomend inkomen voor u pensioen? MeDirect Online vermogensbeheer, op maat gemaakt en toegankelijk voor iedereen Hoe creëert u voor uzelf een bijkomend inkomen voor u pensioen? Goeiedag Bij MeDirect zijn wij ervan overtuigd dat iedereen

Nadere informatie

ING Personal Banking. Profiteer van een persoonlijke aanpak van uw financiële patrimonium. Le Personal Banking ING

ING Personal Banking. Profiteer van een persoonlijke aanpak van uw financiële patrimonium. Le Personal Banking ING ING Personal Banking Profiteer van een persoonlijke aanpak van uw financiële patrimonium. Le Personal Banking ING KENT U UW SPAARCAPACITEIT OF HET GLOBALE RENDEMENT VAN UW BELEGGINGSPORTEFEUILLE? KUNT

Nadere informatie

Opleiding Duurzaam Gebouw : Duurzaam bouwen van A tot Z

Opleiding Duurzaam Gebouw : Duurzaam bouwen van A tot Z Opleiding Duurzaam Gebouw : Duurzaam bouwen van A tot Z Leefmilieu Brussel Wat motiveert ons? Catherine MASSART Architecture et Climat Wat motiveert ons?... Hoe kunnen we zin geven aan onze acties? 2 Wat

Nadere informatie

Care Invest Een andere manier om te investeren in immobiliën

Care Invest Een andere manier om te investeren in immobiliën Care Invest Een andere manier om te investeren in immobiliën Care Invest, Een mooi vooruitzicht in de beleggingsmarkt In deze tijden is het niet gemakkelijk om nog een stabiel en renderend beleggingsproduct

Nadere informatie

Advies. over het ontwerp van kaderdecreet Vlaamse ontwikkelingssamenwerking

Advies. over het ontwerp van kaderdecreet Vlaamse ontwikkelingssamenwerking Brussel, 5 juli 2006 050706_Advies_kaderdecreet_Vlaamse_ontwikkelingssamenwerking Advies over het ontwerp van kaderdecreet Vlaamse ontwikkelingssamenwerking 1. Inleiding Op 24 mei 2006 heeft Vlaams minister

Nadere informatie

Beste vrienden, Een nieuw land

Beste vrienden, Een nieuw land Beste vrienden, Welkom in Pairi Daiza. We zijn met meer dan 7.000. Daarmee vormen we vandaag voor één dag een klein Vlaams dorp in Wallonië. Onze vrienden van de PS moeten zich geen zorgen maken: we zijn

Nadere informatie

De (r)evolutie naar een andere manier van leven.

De (r)evolutie naar een andere manier van leven. De (r)evolutie naar een andere manier van leven. Commercial in confidence - Not for external release - Bert Buytaert, Mauroystraat 46, 2660, Hoboken, Belgium, +32(0)486 91 25 42 bertbuytaert@outlook.com,

Nadere informatie

De Pensioenkrant. Wilt u ook uw pensioen veilig stellen? Lees verder in de pensioenkrant...

De Pensioenkrant. Wilt u ook uw pensioen veilig stellen? Lees verder in de pensioenkrant... De Pensioenkrant Wilt u ook uw pensioen veilig stellen? Lees verder in de pensioenkrant... Het probleem Levensstandaard behouden wordt moeilijker Uit cijfers van het nationaal instituut voor statistiek

Nadere informatie

Nieuwe Energiepremies 2007. «Om onze energierekening te verlichten en het klimaat te beschermen!»

Nieuwe Energiepremies 2007. «Om onze energierekening te verlichten en het klimaat te beschermen!» PERSCONFERENTIE 17 JANUARI 2007 Evelyne Huytebroeck Brusselse Minister van Leefmilieu en Energie Nieuwe Energiepremies 2007 «Om onze energierekening te verlichten en het klimaat te beschermen!» 1 Context

Nadere informatie

Niet-preferentiële certificaten van oorsprong

Niet-preferentiële certificaten van oorsprong Niet-preferentiële certificaten van oorsprong Eerste zes maanden van 2015 De opdracht van de FOD Economie, K.M.O., Middenstand en Energie bestaat erin de voorwaarden te scheppen voor een competitieve,

Nadere informatie

Private Banking. ten dienste van ondernemers. Paul Bradbury/Ojo Images/GraphicObsession

Private Banking. ten dienste van ondernemers. Paul Bradbury/Ojo Images/GraphicObsession Private Banking ten dienste van ondernemers Paul Bradbury/Ojo Images/GraphicObsession Private Banking ten dienste van ondernemers In elke fase van uw leven en dat van uw onderneming komt u dagelijks grote,

Nadere informatie

De crisis is te groot om ze met halve maatregelen op te lossen.

De crisis is te groot om ze met halve maatregelen op te lossen. De crisis is te groot om ze met halve maatregelen op te lossen. Durfplan voor Vlaanderen. Een plan voor morgen en overmorgen. Op 7 juni kiest u hoe we samen de toekomst ingaan. Mét of zonder plan. Ons

Nadere informatie

Seminarie Duurzaam Bouwen

Seminarie Duurzaam Bouwen Seminarie Duurzaam Bouwen Leefmilieu Brussel Brusselse stadswoningen gerenoveerd tot passiefhuizen: Voorbeeldgebouwen Camille DE SMET LEEFMILIEU BRUSSEL/ DPMT PROMOTIE DUURZAAM BOUWEN Doelstellingen van

Nadere informatie

Innoveren met financiering van zonnepanelen

Innoveren met financiering van zonnepanelen Innoveren met financiering van zonnepanelen Dexia Corporate Jean-Michel Baetslé, Gedelegeerd Bestuurder Inhoud Inleiding Fotovoltaïsche zonne-energie Voor- en nadelen van een fotovoltaïsch systeem Steun

Nadere informatie

Mijnheer de Voorzitter van het Vlaams ACV, Mevrouw de Nationaal Secretaris, Dames en heren,

Mijnheer de Voorzitter van het Vlaams ACV, Mevrouw de Nationaal Secretaris, Dames en heren, TOESPRAAK DOOR KRIS PEETERS VLAAMS MINISTER-PRESIDENT EN VLAAMS MINISTER VAN ECONOMIE, BUITENLANDS BELEID, LANDBOUW EN PLATTELANDSBELEID ACV Studiedag Industrie 18 februari 2014 Mijnheer de Voorzitter

Nadere informatie

VIVIUM Langetermijnsparen

VIVIUM Langetermijnsparen VIVIUM Langetermijnsparen Sparen voor de toekomst met fiscale korting Gewaarborgd rendement Jaarlijkse winstdeelname Fiscaal voordeel Financiële zekerheid voor uw nabestaanden Moet u straks rondkomen met

Nadere informatie

Boodschap uit Gent voor Biodiversiteit na 2010

Boodschap uit Gent voor Biodiversiteit na 2010 Boodschap uit Gent voor Biodiversiteit na 2010 Belgisch voorzitterschap van de Europese Unie: Conferentie over Biodiversiteit in een veranderende wereld 8-9 september 2010 Internationaal Conventiecentrum

Nadere informatie

25 jaar NIBE - Interview Mantijn van Leeuwen

25 jaar NIBE - Interview Mantijn van Leeuwen 152 152 25 jaar NIBE - Interview Mantijn van Leeuwen 153 Interview Mantijn van Leeuwen Voor de meeste mensen ben jij nog een onbekende, zeker gerelateerd aan het NIBE. Vertel eens iets over je achtergrond,

Nadere informatie

Crelan Leerstoel aan de UGent ter bevordering van innovatie in de duurzame landbouw

Crelan Leerstoel aan de UGent ter bevordering van innovatie in de duurzame landbouw B R U S S E L, 22 s e p t e m b e r 2014 Crelan Leerstoel aan de UGent ter bevordering van innovatie in de duurzame landbouw De coöperatieve bank Crelan steunt innovatie in de landbouw via leerstoel aan

Nadere informatie

Evenwichtig beleggen? Ontdek de juiste balans tussen rendement en risico, zonder dat u ervan wakker hoeft te liggen.

Evenwichtig beleggen? Ontdek de juiste balans tussen rendement en risico, zonder dat u ervan wakker hoeft te liggen. Evenwichtig beleggen? Ontdek de juiste balans tussen rendement en risico, zonder dat u ervan wakker hoeft te liggen. Bent u als belegger op zoek naar rendement én bescherming, zonder de zorgen van het

Nadere informatie

De overheid geeft (te)veel uit? Weet u hoeveel

De overheid geeft (te)veel uit? Weet u hoeveel Page 1 of 6 Gepubliceerd op DeWereldMorgen.be (http://www.dewereldmorgen.be) De overheid geeft (te)veel uit? Weet u hoeveel en aan wat? door Phi-Rana di, 2013-11-12 15:45 Phi-Rana Er wordt vaak gezegd

Nadere informatie

In 10 stappen naar een vermogen zonder zorgen

In 10 stappen naar een vermogen zonder zorgen In 10 stappen naar een vermogen zonder zorgen Wie is Optima? Opgericht in 1991 Onafhankelijk 13.160 klanten per 01/09/2010 316 medewerkers Trends Gazelle in: 2002-2003 - 2004-2006 2007-2008 2009 In 2010

Nadere informatie

Samen investeren in hernieuwbare energie. Daan Creupelandt Dirk Vansintjan

Samen investeren in hernieuwbare energie. Daan Creupelandt Dirk Vansintjan Samen investeren in hernieuwbare energie Daan Creupelandt Dirk Vansintjan Even opwarmen Wie kent Ecopower? Zijn er coöperanten? Zijn er klanten? 2 Overzicht 1. Ecopower 2. Coöperatief ondernemen 3. REScoop.eu

Nadere informatie

Running Lean. Op zoek naar een ondernemingsmodel dat werkt. Innovatiecentrum Vlaams Brabant 28/02/2014 peter.rutten@innovatiecentrum.

Running Lean. Op zoek naar een ondernemingsmodel dat werkt. Innovatiecentrum Vlaams Brabant 28/02/2014 peter.rutten@innovatiecentrum. Running Lean Op zoek naar een ondernemingsmodel dat werkt Innovatiecentrum Vlaams Brabant 28/02/2014 peter.rutten@innovatiecentrum.be Intro Running Lean Wanneer zijn starters succesvol? Klanten zijn geïnteresseerd

Nadere informatie

De pensioenspaarders hebben recht op zekerheid en fiscale stabiliteit zodat het beleggersvertrouwen behouden wordt.

De pensioenspaarders hebben recht op zekerheid en fiscale stabiliteit zodat het beleggersvertrouwen behouden wordt. Persbericht Pensioensparen: een noodzaak Brussel, 9 december 2014 Summary BEAMA is voorstander van het drie pijler pensioensysteem dat een evenwichtig en complementair geheel vormt om de uitdaging van

Nadere informatie

Entrepreneurial Growth Monitor (EGMO)

Entrepreneurial Growth Monitor (EGMO) Entrepreneurial Growth Monitor (EGMO) Prof. Hans Crijns Impulscentrum Groeimanagement 1. Inleiding Dit is de eerste editie van de Entrepreneurial Growth Monitor (EGMO) een overzicht van de trends in ondernemingsgroei

Nadere informatie

VIVIUM Langetermijnsparen

VIVIUM Langetermijnsparen VIVIUM Langetermijnsparen Sparen voor de toekomst met fiscale korting Gewaarborgd rendement Jaarlijkse winstdeelname Fiscaal voordeel Financiële zekerheid voor uw nabestaanden Moet u straks rondkomen met

Nadere informatie

Duurzaam bouwen Even voorstellen

Duurzaam bouwen Even voorstellen Duurzaam bouwen Even voorstellen 1 Even voorstellen: CeDuBo Informatie- en coördinatiecentrum In oude badzaal van de mijn van Zolder Gebouw Eigendom WTCB 10 000 m² Mede-bewoners Virtueel bouwen 2 Missie

Nadere informatie

Samen uw risicoprofiel bepalen - Natuurlijke personen

Samen uw risicoprofiel bepalen - Natuurlijke personen Samen uw risicoprofiel bepalen - Natuurlijke personen Beleggen is keuzes maken. Hoe weet u als belegger welk type belegging voor u het meest geschikt is? Hoe vindt u het juiste evenwicht tussen rendement

Nadere informatie

Maatschappelijke impact Rabobank Utrecht

Maatschappelijke impact Rabobank Utrecht Maatschappelijke impact Rabobank Utrecht Een aandeel in duurzame ontwikkeling 1 Bankieren voor Nederland 2 Banking for Food 3 Onze bedrijfsvoering Verdienvermogen vergroten Optimale levensloop stimuleren

Nadere informatie

ING, partner van familiale ondernemers

ING, partner van familiale ondernemers ING, partner van familiale ondernemers Familiebedrijven, de motor van de economie Leidt u een familiebedrijf? Familiebedrijven professionaliseren In België vertegenwoordigen familiebedrijven maar liefst

Nadere informatie

controle over je energiekosten by IZEN energy systems

controle over je energiekosten by IZEN energy systems h controle over je energiekosten by IZEN energy systems Wie zijn we? energy systems EcoHome is het totaalconcept van IZEN energy systems om bestaande woningen op een comfortabele manier energiezuiniger

Nadere informatie

van ondernemers zijn. Om continu oplossingen te vinden, blijf ik op zoek naar nieuwe informatie. Alles wat bruikbaar bleek in de praktijk, bracht ik

van ondernemers zijn. Om continu oplossingen te vinden, blijf ik op zoek naar nieuwe informatie. Alles wat bruikbaar bleek in de praktijk, bracht ik Inleiding Laat ik met de deur in huis vallen: ik geloof dat het midden- en kleinbedrijf een verschil maakt in de wereld. Denk aan bedrijven die nieuwe manieren bedenken om oceanen plasticvrij te maken,

Nadere informatie

Cleantech Markt Nederland 2008

Cleantech Markt Nederland 2008 Cleantech Markt Nederland 2008 Baken Adviesgroep November 2008 Laurens van Graafeiland 06 285 65 175 1 Definitie en drivers van cleantech 1.1. Inleiding Cleantech is een nieuwe markt. Sinds 2000 heeft

Nadere informatie

NIEUWSBRIEF WOONWINKEL REGIO TIELT

NIEUWSBRIEF WOONWINKEL REGIO TIELT NIEUWSBRIEF Dentergem, Meulebeke, Pittem, Ruiselede, Tielt & Wingene Demonstratiewoning Gezond Thuis te Tielt Kom zeker een kijkje nemen! Groepsaankoop groene energie Resultaten 4 e groepsaankoop groene

Nadere informatie

Waar staat Ondernemers voor Ondernemers voor?

Waar staat Ondernemers voor Ondernemers voor? 8 Ondernemers voor Ondernemers Jaarverslag 2014 9 Waar staat Ondernemers voor Ondernemers voor? Missie De missie van de vzw Ondernemers voor Ondernemers (opgericht in 2000) is het bevorderen van duurzame

Nadere informatie

Doordacht beleggen begint bij Belfius Bank. Ontdek onze beleggingsaanpak

Doordacht beleggen begint bij Belfius Bank. Ontdek onze beleggingsaanpak Doordacht beleggen begint bij Belfius Bank Ontdek onze beleggingsaanpak Onze beleggingsaanpak: op maat én persoonlijk Ontdek het verschil. Beleg bij Belfius Bank. Beleggen is complex. Er bestaan immers

Nadere informatie

Nieuweroordweg 1, 3704 EC te Zeist Telefoon 030 693 65 00 Fax 030 694 2440

Nieuweroordweg 1, 3704 EC te Zeist Telefoon 030 693 65 00 Fax 030 694 2440 Registratiedocument Triodos Investment Management B.V. Algemene gegevens Triodos Investment Management Triodos Investment Management B.V. (Triodos Investment Management) is een besloten vennootschap met

Nadere informatie

1. Hoeveel van de projecten die werden goedgekeurd werden inmiddels uitgevoerd?

1. Hoeveel van de projecten die werden goedgekeurd werden inmiddels uitgevoerd? SCHRIFTELIJKE VRAAG nr. 67 van JORIS POSCHET datum: 23 oktober 2015 aan PHILIPPE MUYTERS VLAAMS MINISTER VAN WERK, ECONOMIE, INNOVATIE EN SPORT Bovenlokale sportinfrastructuur - Evaluatie Het wegwerken

Nadere informatie

Persbericht. Jaarcijfers 2012 Triodos Investment Management. Triodos Beleggingsfondsen groeien met 7% in 2012

Persbericht. Jaarcijfers 2012 Triodos Investment Management. Triodos Beleggingsfondsen groeien met 7% in 2012 Persbericht Jaarcijfers 2012 Triodos Investment Management Triodos Beleggingsfondsen groeien met 7% in 2012 Zeist, 28 februari 2013 Het totaal aan vermogen van de door Triodos Investment Management beheerde

Nadere informatie

Warmtepompen besparen op energie, niet op comfort

Warmtepompen besparen op energie, niet op comfort WARMTEPOMPTECHNIEK Warmtepompen besparen op energie, niet op comfort Voor verwarming en productie van sanitair warm water in nieuwbouw en renovatie Warmtepomptechniek in nieuwbouwprojecten Nieuw bouwen?

Nadere informatie

Wonen & energie. Beleidsinstrumenten op federaal en gewestelijk niveau. Provinciehuis Vlaams-Brabant Bart Martens 26 juni 2006

Wonen & energie. Beleidsinstrumenten op federaal en gewestelijk niveau. Provinciehuis Vlaams-Brabant Bart Martens 26 juni 2006 Beleidsinstrumenten op federaal en gewestelijk niveau Provinciehuis Vlaams-Brabant Bart Martens 26 juni 2006 ANIMO Winteruniversiteit LEEFMILIEU & ENERGIE 18 februari 2006 Energiezuiniger wonen: heel wat

Nadere informatie

Opmaak van een strategisch meerjarenplan?

Opmaak van een strategisch meerjarenplan? Opmaak van een strategisch meerjarenplan? Hypothetisch voorbeeld opgemaakt door medewerkers van de VVSG - zomer 2013 De VVSG helpt u graag op weg bij de opmaak van de strategische meerjarenplanning. Naast

Nadere informatie

Energieverbruik gemeentelijke gebouwen

Energieverbruik gemeentelijke gebouwen MILIEUBAROMETER: INDICATORENFICHE ENERGIE 1/2 Samenwerkingsovereenkomst 2008-2013 Milieubarometer: Energieverbruik gemeentelijke gebouwen Indicatorgegevens Naam Definitie Meeteenheid Energieverbruik gemeentelijke

Nadere informatie

ENERGIEPRIORITEITEN VOOR EUROPA

ENERGIEPRIORITEITEN VOOR EUROPA ENERGIEPRIORITEITEN VOOR EUROPA Presentatie door de heer J.M. Barroso, Voorzitter van de Europese Commissie, voor de Europese Raad van 4 februari 2011 Inhoud 1 I. Waarom energiebeleid ertoe doet II. Waarom

Nadere informatie

Investeerdersforum sustainable food & nutrition

Investeerdersforum sustainable food & nutrition nodigt u uit voor Investeerdersforum sustainable food & nutrition woensdag 19 juni 2013 10.00 tot 17.30 Natuurbelevingcentrum De Oostvaardersplassen, Almere-Buiten Meld u nu aan via info@pulsarnetworkcapital.com

Nadere informatie

KEYPLAN. Een goed plan om uw geld vooruit te helpen

KEYPLAN. Een goed plan om uw geld vooruit te helpen KEYPLAN Een goed plan om uw geld vooruit te helpen Inhoud Inleiding 3 De 2 gouden beleggingsregels 5 Fondsen, een uitstekende beleggingsbron 6 KEYPLAN, de ideale oplossing om met beleggen te beginnen 7

Nadere informatie

Deze perskit bevat informatie over Ecofys, de geschiedenis van het bedrijf, de kenmerken, enkele feiten en cijfers en de belangrijkste activiteiten.

Deze perskit bevat informatie over Ecofys, de geschiedenis van het bedrijf, de kenmerken, enkele feiten en cijfers en de belangrijkste activiteiten. Ecofys Perskit Ecofys Experts in Energy Inleiding Ecofys is al meer dan 25 jaar een toonaangevend internationaal consultancybedrijf in energie en klimaatbeleid. De visie van Ecofys is "sustainable energy

Nadere informatie

Notarisbarometer Vastgoed - familie - vennootschappen

Notarisbarometer Vastgoed - familie - vennootschappen Verantwoordelijke uitgever: Erik Van Tricht, Koninklijke Federatie van het Belgisch Notariaat, Bergstraat, 30-34 - 1000 Brussel Notarisbarometer Vastgoed - familie - vennootschappen VASTGOEDACTIVITEIT

Nadere informatie

ONDERWIJS & ONDERNEMEN

ONDERWIJS & ONDERNEMEN ONDERWIJS & ONDERNEMEN Zuurstof voor ons onderwijs Zuurstof voor onze toekomst DUAAL LEREN Beste collega-ondernemer, Goed gevormd talent is het basisingrediënt van economische groei en vooruitgang. Jongeren

Nadere informatie

Belfius. Gisteren, vandaag, morgen. Jos Clijsters, Voorzitter Raad van Bestuur Belfius. 18 december 2014

Belfius. Gisteren, vandaag, morgen. Jos Clijsters, Voorzitter Raad van Bestuur Belfius. 18 december 2014 Belfius Gisteren, vandaag, morgen. Jos Clijsters, Voorzitter Raad van Bestuur Belfius 18 december 2014 Wat was. 2008-2011 2008 2011 20,8 A+ 11,9 2002 2008 BBB- 2008 2011 ICELAND 30 A 12 2002 2008 Vertrouwen

Nadere informatie

Eerlijker, eenvoudiger, efficiënter

Eerlijker, eenvoudiger, efficiënter Eerlijker, eenvoudiger, efficiënter Naar een nieuw en modern belastingsysteem #jijmaaktmorgen België is uitzonderlijk. Je belast kapitaal niet en je overbelast arbeid. Dat moet je dus herzien. Pascal Saint-Amans

Nadere informatie

1. D U U R Z A A M B O U W E N. Charline Boyer 02 545 58 35 charline.boyer@confederatiebouw.be

1. D U U R Z A A M B O U W E N. Charline Boyer 02 545 58 35 charline.boyer@confederatiebouw.be 1. D U U R Z A A M B O U W E N Charline Boyer 02 545 58 35 charline.boyer@confederatiebouw.be E CO- C O N S T R U C T I E We leven in een wereld waarin natuurlijke hulpbronnen niet onuitputtelijk blijken,

Nadere informatie

DE PERFECTE STORM Hoe de economische crisis de wereld overviel en vooral: hoe we eruit geraken Gert Peersman & Koen Schoors Universiteit Gent

DE PERFECTE STORM Hoe de economische crisis de wereld overviel en vooral: hoe we eruit geraken Gert Peersman & Koen Schoors Universiteit Gent DE PERFECTE STORM Hoe de economische crisis de wereld overviel en vooral: hoe we eruit geraken Gert Peersman & Koen Schoors Universiteit Gent 1 2 De Perfecte Storm Samenloop van drie crisissen die economische

Nadere informatie

Overzicht lessenserie Energietransitie. Lessen Energietransitie - Thema s en onderwerpen per les.

Overzicht lessenserie Energietransitie. Lessen Energietransitie - Thema s en onderwerpen per les. 1 Lessen Energietransitie - Thema s en onderwerpen per les. 2 Colofon Dit is een uitgave van Quintel Intelligence in samenwerking met GasTerra en Uitleg & Tekst Meer informatie Kijk voor meer informatie

Nadere informatie

notarisbarometer 2012 : meer vastgoedtransacties in België Vastgoedactiviteit in België www.notaris.be 106,4 106,8 101,6 99,2 100 99,2 99,8

notarisbarometer 2012 : meer vastgoedtransacties in België Vastgoedactiviteit in België www.notaris.be 106,4 106,8 101,6 99,2 100 99,2 99,8 notarisbarometer Vastgoed, vennootschappen, familie www.notaris.be A B C D E n 15 Oktober - december Trimester 4 - Vastgoedactiviteit in België Prijsevolutie Registratierechten Vennootschappen De familie

Nadere informatie

De Duitse Alliantie voor Werk en Leefmilieu

De Duitse Alliantie voor Werk en Leefmilieu De Duitse Alliantie voor Werk en Leefmilieu integreren van energiebesparing en maatregelen voor energie-efficiëntie bij het saneren van bestaande gebouwen, bijdragen aan de bescherming van het klimaat

Nadere informatie

CREATIEF WERKEN: SMART. Tag Archives: Werken

CREATIEF WERKEN: SMART. Tag Archives: Werken 1 sur 5 23/12/2014 14:54 Tag Archives: Werken CULTUUR, SOCIAAL ONDERNEMERSCHAP, WERKEN CREATIEF WERKEN: SMART 2014/06/23 LEAVE A COMMENT Wat doe je als je van je talent je beroep wil maken wanneer er nog

Nadere informatie

Notarisbarometer Vastgoed - familie - vennootschappen

Notarisbarometer Vastgoed - familie - vennootschappen Notarisbarometer Vastgoed - familie - vennootschappen Oktober - december 2014 n 20 T/1 5 jaar www.notaris.be VASTGOEDACTIVITEIT IN BELGIË 99,2 99,8 101 102,1 102,6 106,4 106,8 101,7 102,8 94,1 94,9 98,9

Nadere informatie

1. Leg uit dat het sparen door gezinnen een voorbeeld is van ruilen in de tijd. 2. Leg uit waarom investeren door bedrijven als ruilen over de tijd beschouwd kan worden. 3. Wat is intertemporele substitutie?

Nadere informatie

Van. naar I Do. Kempense InnovatieRaad

Van. naar I Do. Kempense InnovatieRaad Van naar I Do Kempense InnovatieRaad Ideeën genereren Elke mens is een vat vol ideeën. Als je bedrijf op wieltjes loopt is het wellicht de moeite eens stil te staan en alles te herdenken. Net dan zijn

Nadere informatie

Hoe we samen met klanten duurzaam bankieren in Walcheren/Noord-Beveland. Financieringen met positieve maatschappelijke impact. 112 mln.

Hoe we samen met klanten duurzaam bankieren in Walcheren/Noord-Beveland. Financieringen met positieve maatschappelijke impact. 112 mln. Onze maatschappelijke impact Een aandeel in duurzame ontwikkeling 2015 1 Bankieren voor Nederland stimuleren welvaart en welzijn in Nederland 2 Banking for Food stimuleren duurzame voedselvoorziening wereldwijd

Nadere informatie

ASPIRAVI. Windpark Haaltert

ASPIRAVI. Windpark Haaltert ASPIRAVI Windpark Haaltert SAMEN GEDREVEN DOOR DE WIND WINDPARK HAALTERT Windpark Haaltert: Projectlocatie Projectkenmerken Timing van de werken Investeer mee via Aspiravi Samen cvba Aankoop van groene

Nadere informatie