De ouders als financier? Financiële steun van ouders aan hun volwassen kinderen

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "De ouders als financier? Financiële steun van ouders aan hun volwassen kinderen"

Transcriptie

1 De ouders als financier? Financiële steun van ouders aan hun volwassen kinderen

2

3 De ouders als financier? Financiële steun van ouders aan hun volwassen kinderen Nibud, 2010

4

5 Samenvatting Het Nibud heeft onderzoek gedaan naar de financiële relatie tussen ouders en hun volwassen kinderen. Vanuit de gedachtengang dat ouders het vandaag de dag in financieel opzicht wellicht beter voor elkaar hebben dan hun kinderen, is onderzocht of ouders en hun volwassen kinderen een financiële relatie met elkaar hebben en hoe die relatie eruit ziet. Hebben volwassen kinderen de financiële steun van hun ouders nodig? En als dit zo is: hoe ziet die financiële steun er in de praktijk dan uit? Gaat het om een incidentele bijdrage van ouders richting kinderen, of worden de fiscale mogelijkheden van het schenkingsrecht optimaal benut? Weet de jongere generatie op welk bedrag zij kunnen rekenen als financiële ondersteuning van de oudere; houden zij hier wellicht zelfs al rekening mee in hun financiële planning? In de statistieken hebben deze onderhandse en informele betalingen tussen huishoudens nauwelijks een plaats. Om antwoord te krijgen op bovenstaande vragen is een vragenlijst uitgezet onder het panel van Survey Sampling International (SSI). Hierbij is gekozen voor twee groepen respondenten: personen van 45 jaar of ouder met zelfstandig wonende kinderen (de oudere generatie); financieel onafhankelijke kinderen tot en met 55 jaar, waarvan minstens één van de ouders nog in leven is (de jongere generatie). Beide groepen is een aparte vragenlijst voorgelegd. Door de analyses van beide vragenlijsten naast elkaar te leggen, ontstaat een beeld van de financiële relatie tussen ouders en volwassen kinderen. In totaal hebben 756 ouders en 482 kinderen de vragen beantwoord. Het betrof twee aparte steekproeven: een respondent uit de ene steekproef is geen ouder / kind van een respondent uit de andere steekproef. Achtergrondkenmerken De jongere generatie is over het algemeen hoger opgeleid dan de oudere. Ook leven zij meer in een verstedelijkte omgeving dan de oudere. Beide generaties hebben een vergelijkbaar netto inkomen. De oudere generatie heeft wel een hoger vermogen dan de jongere. Bovendien heeft de oudere generatie meer overwaarde in de eigen woning. Resultaten Financiële steun van ouders aan kinderen vindt plaats bij 25 procent (antwoord van de jongere generatie) tot 40 procent (antwoord van de oudere generatie) van de respondenten. Dit gebeurt verreweg het meest op onregelmatige basis, als het kind geld nodig heeft of er om vraagt. Ouders kunnen er ook voor kiezen hun kinderen op structurele basis te ondersteunen. Jaarlijks mogen ouders een bedrag van 5000 euro

6 (4.556 euro in 2009) belastingvrij aan hun kinderen schenken. Bovendien mogen ouders hun kinderen van 35 jaar of jonger eenmalig een bedrag van ( euro in 2009) schenken. Dit zijn hoge bedragen en ouders kunnen uiteraard alleen van deze mogelijkheid gebruik maken als zij daarvoor de middelen hebben. Voor ongeveer een derde van de ouders is deze vorm van financiële ondersteuning daarom niet aan de orde: bij hen ontbreekt simpelweg het geld daarvoor. Van de ouders die daartoe wel de middelen hebben, hevelt slechts een klein deel systematisch en doelbewust vermogen over naar hun kinderen (ongeveer 5 tot 10 procent van de ouders). Financiële steun komt meer voor naarmate het inkomen en vermogen van de ouders hoger is en dat van het kind lager. Ook de gezinsgrootte speelt mee: hoe meer kinderen, hoe kleiner de kans op financiële steun van de ouders. Een hoger opleidingsniveau (zowel van de ouders als van de kinderen) verhoogt juist de kans op financiële ondersteuning. Over het algemeen behandelen ouders hun kinderen in financieel opzicht gelijk. Ruim driekwart van de respondenten (van beide generaties) geeft / ontvangt ongeveer evenveel als de andere kinderen in het gezin. In 11 procent van de gevallen is de financiële situatie van het kind hierbij bepalend. Financiële steun van kinderen aan ouders is uiteraard ook mogelijk, maar dat komt in de praktijk slechts weinig voor. Ruim 95 procent van de oudere generatie zegt geen financiële steun van zijn kinderen te krijgen; 10 procent van de jongere generatie geeft af en toe iets aan de ouders. Dit laatste percentage ligt hoger als slechts één van de ouders nog in leven is (15 procent). Aanbevelingen Uit het onderzoek blijkt verder dat ouders en volwassen kinderen vaak niet goed op de hoogte zijn van elkaars financiële situatie. Ongeveer een derde van de respondenten heeft geen idee of het eigen inkomen hoger of lager is dan dat van zijn ouders / kinderen. Bijna de helft van de jongere generatie weet niet of hun ouders hun iets zullen nalaten. Verder denken ouders vaak dat hun kinderen geen financiële steun nodig hebben, terwijl kinderen vaak denken dat hun ouders van mening zijn dat zij (de kinderen dus) in hun eigen financiën moeten voorzien. Ouders en volwassen kinderen praten ongetwijfeld met elkaar over geld. Vaak gebeurt dat naar aanleiding van een specifieke gebeurtenis, bijvoorbeeld wanneer een kind op het punt staat een huis te kopen, de ouders hun huis juist verkopen, wanneer de ouders met pensioen gaan of als één van de ouders komt te overlijden. Het zijn vaak beladen momenten, waarbij meestal onder tijdsdruk beslissingen genomen moeten worden die grote financiële gevolgen hebben. Geld op een rustiger moment bespreekbaar maken, kan ertoe bijdragen dat dit soort beslissingen beter overwogen worden en daarom voor beide partijen gunstiger uitpakken.

7 Inhoud 1 INLEIDING... 2 Doel onderzoek... 3 Leeswijzer ONDERZOEKSRESULTATEN OUDERS Achtergrondkenmerken ouders Achtergrondkenmerken kinderen Financiële ondersteuning in het algemeen Wel of geen financiële ondersteuning? Fiscale mogelijkheden voor schenkingen Geld uitlenen en schulden aflossen Financiële steun bij aankoop woning Schenken en erven Sparen voor de (klein)kinderen Erven Financiële behandeling van kinderen Conclusies ouders ONDERZOEKSRESULTATEN KINDEREN Achtergrondkenmerken kinderen Achtergrondkenmerken ouders Financiële ondersteuning in het algemeen Wel of geen financiële ondersteuning? Bekendheid met de fiscale mogelijkheden voor schenkingen Het gebruik van fiscale mogelijkheden voor schenkingen Geld uitlenen en schulden aflossen Financiële ondersteuning bij aankoop woning Schenken en erven Sparen voor de kleinkinderen Erven Financiële ondersteuning van kinderen aan ouders Financiële behandeling van kinderen Opvattingen over schenkingen Conclusies kinderen... 28

8 4 VERGELIJKING RESULTATEN OUDERE EN JONGERE GENERATIE Achtergrondgegevens Financiële ondersteuning in het algemeen Schenkingen Leningen De eigen woning Sparen voor de kleinkinderen De nalatenschap Verschillen in reacties van ouders en kinderen CONCLUSIES EN AANBEVELINGEN Financiële steun door kinderen aan ouders Financiële steun door ouders aan kinderen Praten over geld... 36

9

10 1 Inleiding Generaties lang hebben ouders ernaar gestreefd dat hun kinderen het in ieder geval beter zouden krijgen dan zijzelf. Met een groeiende welvaart is deze wens ook meestal wel te realiseren. Aan de andere kant waren kinderen ook een soort van pensioenvoorziening. Kinderen werden geacht hun ouders te ondersteunen, wanneer deze oud en gebrekkig waren geworden. Ouders ondersteunden hun kinderen om later zelf ondersteund te kunnen worden. Veelal gebeurde dit in natura: ouders voedden en kleedden de kinderen en zorgden voor geborgenheid en een opleiding. Later ontvingen ouders zorg of konden ze intrekken bij één van de kinderen. Financiële betrekkingen bestonden vooral wanneer er sprake was een familiebedrijf, bijvoorbeeld een boerderij. Dit impliciete verbond tussen generaties is in de 19 e en 20 e eeuw veranderd. Meer en meer werden zaken via collectieve instituties geregeld. Pensioenvoorziening werd voornamelijk een zaak van overheid (AOW) en werkgevers/werknemers (pensioenfondsen). Zorg en verzorging werd geregeld via ziekenfondsen en verzekeringen, eventueel via bejaarden- of verzorgingshuizen. Voor financiering konden volwassen kinderen bij banken en kredietverstrekkers terecht. Daarmee lijkt de ene kant van de wederzijdse ondersteuning verdwenen. Zijn er anno 2010 nog ouders die financieel afhankelijk zijn van hun kinderen? De andere kant is echter niet verdwenen en misschien wel sterker dan ooit. Kinderen zijn gewenster dan ooit. Uit diverse Scholierenonderzoeken van het Nibud blijkt dat ouders hun thuiswonende, minderjarige kinderen ook financieel een behoorlijk bedrag toestoppen: via kleedgeld, zakgeld of een ouderlijke bijdrage als het kind gaat studeren. Maar een derde van de werkende, thuiswonende kinderen betaalt kostgeld. Natuurlijk is dat niet zo vreemd. (Een groot deel van) de zogenoemde babyboom generatie heeft kunnen profiteren van jarenlange economische groei gecombineerd met de mogelijkheid van een glansrijke carrière en een sterke stijging van de huizenprijzen. Deze groep heeft een relatief hoog inkomen en een flink vermogen, al dan niet als overwaarde in de eigen woning. De huidige generatie starters staat pas aan het begin van hun carrière, dus hun inkomen is nog relatief laag. Zij hebben nog niet de mogelijkheid (of de wil) gehad om een vermogen op te bouwen. Bovendien zijn de huizenprijzen de laatste decennia zo hard gestegen, dat starters op de huizenmarkt erg diep in hun buidel moeten tasten om een huis te kopen en relatief hoge hypotheeklasten moeten accepteren. De ouders als financier? / 2

11 Aan de ene kant lijkt er dus een generatie te zijn met flink wat vermogen en relatief goede geregelde pensioen- en zorgaanspraken, terwijl aan de andere kant hun kinderen zorgvuldig met geld om moeten gaan om rond te kunnen komen en waarbij pensioen- en zorgaanspraken verminderd worden. Dit alles overziend, lijkt het dan ook logisch dat er eerder financiën worden overgeheveld van de oudere generatie naar de jongere dan andersom. Doel onderzoek Doel van het onderzoek is na te gaan of ouders en hun volwassen kinderen een financiële relatie met elkaar hebben en hoe die relatie eruit ziet. Heeft de jongste generatie het in financieel opzicht beter dan de oudere? Hebben volwassen kinderen de financiële steun van hun ouders nodig? En als dit zo is: hoe ziet die financiële steun er in de praktijk dan uit? Gaat het om een incidentele bijdrage van ouders richting kinderen, of worden de fiscale mogelijkheden van het schenkingsrecht optimaal benut? Weet de jongere generatie op welk bedrag zij kunnen rekenen als financiële ondersteuning van de oudere; houden zij hier wellicht zelfs al rekening mee in hun financiële planning? In de statistieken hebben deze onderhandse en informele betalingen tussen huishoudens nauwelijks een plaats. Het onderzoek is uitgevoerd onder twee groepen respondenten: personen van 45 jaar of ouder met zelfstandig wonende kinderen (de ouders); financieel onafhankelijke kinderen tot en met 55 jaar, waarvan minstens één van de ouders nog in leven is (de kinderen). Beide groepen is een aparte vragenlijst voorgelegd. Door de analyses van beide vragenlijsten naast elkaar te leggen, ontstaat een beeld van de financiële relatie tussen ouders en volwassen kinderen. Alle respondenten zijn lid van het panel van Survey Sampling International (SSI). In totaal hebben 756 ouders en 482 kinderen de vragen beantwoord. Het betrof twee aparte steekproeven: een respondent uit de ene steekproef is geen ouder / kind van een respondent uit de andere steekproef. Leeswijzer Het rapport bespreekt eerst de onderzoeksresultaten van de ouders, vervolgens die van de kinderen. Daarna worden de resultaten van beide onderzoeken met elkaar vergeleken. Het rapport wordt afgesloten met een aantal conclusies. 3 / De ouders als financier?

12 2 Onderzoeksresultaten ouders 2.1 Achtergrondkenmerken ouders De steekproef ouders bestond uit ongeveer evenveel mannen als vrouwen (376 mannen en 380 vrouwen). Alle respondenten hebben financieel onafhankelijke / uitwonende kinderen en zijn 45 jaar of ouder. Ruim 40 procent van de respondenten is 60 jaar of jonger, bijna een kwart is tussen de 61 en 65 jaar en bijna 35 procent ouder dan 65 jaar. Het opleidingsniveau van de respondenten is weergegeven in tabel 1. Tabel 1: Opleidingsniveau (N=756) Lagere school 4 Vmbo/lbo/mavo 31 Havo/vwo/atheneum/gymnasium/hbs 14 Mbo 25 Hbo 22 Universiteit 5 In dit rapport is het opleidingsniveau teruggebracht tot drie niveaus: laag, middelbaar en hoog. Laag is maximaal een vmbo/lbo/mavo-opleiding (35 procent van de respondenten), middelbaar is gelijk aan havo/vwo en mbo (39 procent) en hoog een afgeronde hbo- of universitaire opleiding (27 procent). Tabel 2 geeft de inkomensverdeling weer. Het gaat hierbij om het inkomen per huishouden. Alleenstaanden vallen daardoor eerder in de lagere inkomenscategorieën, terwijl (echt)paren vaker een hoger inkomen hebben. 1 Tabel 2: Totaal netto huishoudinkomen per maand (N = 756) Minder dan Meer dan Aan het onderzoek hebben 160 alleenstaanden meegedaan, 35 respondenten wonen alleen met hun kinderen en de overige 561 respondenten wonen samen met hun partner (waarvan er 95 ook thuiswonende kinderen hebben). De ouders als financier? / 4

13 Naast de hoogte van het inkomen, is ook gevraagd naar de bron van inkomsten (zie tabel 3). Respondenten konden meerdere antwoorden geven, waardoor de percentages optellen tot meer dan 100 procent. Tabel 3: Inkomstenbronnen (N=756) Inkomsten uit arbeid 31 VUT/ AOW zonder aanvullende aanvullend pensioen 13 VUT/AOW plus pensioen 38 Een andere uitkering 17 Inkomsten uit vermogen 4 Overige inkomsten 4 Geen eigen inkomsten 7 De meeste respondenten hebben inkomsten uit arbeid of een VUT/AOW -uitkering met een aanvullend pensioen. Behalve het inkomen, kan ook naar het vermogen gekeken worden (zie tabel 4). Tabel 4: Totale vermogen van het huishouden (N=756) Minder dan Tussen en Tussen en Tussen en Tussen en Tussen en Meer dan Weet ik niet 26 Ruim een kwart van de respondenten weet niet over hoeveel vermogen het huishouden beschikt (zie tabel 4). Iets minder dan een derde heeft een vermogen van minder dan euro; 10 procent beschikt over tot euro en nog eens 10 procent over tot euro. Een eventuele overwaarde 2 van de eigen woning moest niet worden meegeteld bij het vermogen. Respondenten met een koopwoning is gevraagd hiervan apart een schatting te maken. Het ging om ruim de helft van de respondenten (41 procent heeft een huurwoning, de overige 8 procent heeft de vraag niet beantwoord). Van de 2 Onder overwaarde wordt verstaan het verschil tussen de waarde die de woning zou opbrengen indien deze nu verkocht zou worden en de hypotheek die op de woning rust. 5 / De ouders als financier?

14 respondenten met een koopwoning, heeft bijna een kwart een overwaarde van tot euro; ruim een vijfde heeft meer dan euro overwaarde. Ruim 15 procent weet niet hoeveel overwaarde het huishouden in de eigen woning heeft. Tot slot is gevraagd of de kinderen van de respondent weten hoe hoog het vermogen van hun ouders ongeveer is. Ruim de helft van de respondenten denkt dat hun kinderen dat wel weten, 37 procent zegt dat hun kinderen dat niet weten en bijna 13 procent weet niet of hun kinderen dat weten. Tabel 5 geeft inzicht in de woonomgeving van de respondenten. Wellicht hebben ouders op het platteland andere ideeën over de financiële ondersteuning van hun kind(eren) dan ouders in de grote stad. Tabel 5: Woonomgeving (N = 721) Platteland 24 Verstedelijkt platteland 21 Kleine stad 35 Grote stad 20 Tabel 6 laat zien hoeveel kinderen de respondenten hebben. Vooral het onderscheid tussen één of meerdere kinderen kan invloed hebben op de wijze waarop ouders hun kinderen ondersteunen. Ouders met één kind hoeven zich slechts op dit ene kind te richten, terwijl ouders van meerdere kinderen ook keuzes moeten maken over de verdeling van hun financiële bijdragen. In onderstaande tabel is de verdeling van het aantal kinderen weergegeven. Tabel 6: Aantal kinderen (N = 756) of meer 2 Van de respondenten heeft 12 procent één kind; iets meer dan de helft heeft twee kinderen en 36 procent heeft drie of meer kinderen. In het vervolg van deze rapportage wordt aangegeven of het aantal kinderen van invloed is geweest op de g egeven antwoorden. De ouders als financier? / 6

15 2.2 Achtergrondkenmerken kinderen De respondenten uit de steekproef ouders hebben allen minimaal één kind dat een eigen huishouding voert en financieel onafhankelijk is van de ouders. Studerende kinderen vallen hier niet onder. Deze kinderen variëren in leeftijd van 18 tot en met 60 jaar; bijna de helft is 35 jaar of jonger. Bijna driekwart is samenwonend of getrou wd, 22 procent is alleenstaand en 58 procent heeft zelf kinderen. Verreweg het grootste deel van de kinderen heeft inkomsten uit arbeid. Aan de respondenten is gevraagd of het netto inkomen van hun kinderen hoger of lager is dan het eigen inkomen. Bijna 30 procent kon deze vraag niet beantwoorden, 27 procent schat het inkomen van de kinderen lager in dan het eigen inkomen en 31 procent denkt dat het inkomen van de kinderen hoger ligt. In 12 procent van de gevallen is het inkomen volgens de ouders ongeveer gelijk. 2.3 Financiële ondersteuning in het algemeen Wel of geen financiële ondersteuning? Aan de ouders is een aantal stellingen voorgelegd over de financiële ondersteuning van hun kinderen. De stellingen sluiten elkaar niet uit, waardoor de percentages in tabel 7 optellen tot meer dan 100 procent. Tabel 7: Uitspraken over financiële ondersteuning (meerdere antwoorden mogelijk) (N=756) Ik ondersteun mijn kind niet financieel 59 Ik heb mijn kind een lening verstrekt 7 Ik geef mijn kind op onregelmatige basis af en toe geld 14 Ik geef mijn kind geld als hij dat nodig heeft of erom vraagt 14 Ik geef mijn kind regelmatig een vast bedrag 2 Ik betaal bepaalde dingen voor mijn kind 10 Anders, namelijk. 5 Bijna 60 procent van de respondenten geeft hun kind geen financiële steun; slechts 2 procent geeft regelmatig een vast bedrag. Van de respondenten geeft 14 procent af en toe geld; nog eens 14 procent geeft zijn kind geld als hij dat nodig heeft of erom vraagt. Uit de antwoordcategorie anders blijkt dat respondenten zo nu en dan iets aan de kinderen schenken. Hier worden veelal zaken in natura genoemd, zoals een fles wijn, de boodschappen of een verrassing. In deze categorie worden tevens de kleinkinderen een aantal maal genoemd: zij krijgen cadeautjes of de (groot)ouders passen gratis op. Blijkbaar wordt dit ook als een vorm van financiële ondersteuning gezien. 7 / De ouders als financier?

16 Of respondenten hun kinderen financieel ondersteunen, blijkt afhankelijk te zijn van het inkomen. Van de respondenten met een inkomen tot euro per maand geeft 65 procent geen financiële steun aan hun kind, tegen 41 procent van de respondenten met een inkomen van meer dan euro per maand. Ook is gevraagd of de respondenten financiële steun krijgen van hun kinderen. Dit komt echter maar heel sporadisch voor. Het overgrote deel van de respondenten (ruim 95 procent) krijgt geen financiële steun van hun kinderen Fiscale mogelijkheden voor schenkingen Een deel van de respondenten geeft hun kind, al dan niet regelmatig, geld. Een vraag daarbij is of zij gebruik maken van de fiscale mogelijkheden van het schenkingsrecht. Daarvoor moeten zij uiteraard wel op de hoogte zijn van die mogelijkheden. Het blijkt dat bijna 55 procent van de respondenten zich niet heeft verdiept in deze mogelijkheden; 38 procent kent ze maar houdt er geen rekening mee en 8 procent stemt de financiële steun wél af op de fiscale mogelijkheden voor schenkingen. Eén fiscale mogelijkheid is dat ouders hun kinderen jaarlijks een bepaald bedrag belastingvrij mogen schenken (in 2009 was dit 4556 euro, in 2010 is dit verhoogd naar 5000 euro). Opmerkelijk genoeg en ondanks het bovenstaande, zegt 84 procent van de respondenten op de hoogte te zijn van deze bepaling. Een verklaring kan zijn dat de respondenten bij fiscale mogelijkheden denken aan bepaalde ingewikkelde constructies en niet aan deze regeling. In tabel 8 staat in hoeverre de respondenten hun kind jaarlijks een bedrag belastingvrij schenken. Tabel 8: Schenkt jaarlijks belastingvrij een bedrag (N=631, allen bekend met de regeling) Ja, regelmatig / al meerdere jaren 6 Ja, eenmalig/ heel af en toe 7 Nee, nu niet, maar in de toekomst mogelijk wel 19 Nee, ik heb daar de financiële middelen niet voor 35 Nee, mijn kind heeft dat gezien zijn financiële situatie niet nodig 21 Nee, ik vind dat mijn kind in zijn eigen financiën moet voorzien 12 Anders, namelijk 1 Een klein deel van de respondenten (6 procent) maakt al meerdere jaren van deze regeling gebruik. Ruim een derde van de respondenten zegt er de financiële middelen niet voor te hebben. Bijna 20 procent wil in de toekomst mogelijk wel van de regeling gebruik gaan maken; ruim 20 procent vindt dat het kind dit gezien zijn financiële situatie niet nodig heeft. Bij de antwoordcategorie anders werd onder andere genoemd: Niet bij het oudste kind, Ik heb dat in het verleden gedaan maar nu niet meer, en Gaat jullie niet aan. De ouders als financier? / 8

17 Aan de respondenten die niet van de regeling op de hoogte waren is gevraagd of zij, nu zij de regeling wel kennen, hier in de toekomst gebruik van gaan maken. Van de 124 respondenten antwoordt ruim 45 procent dat hiervoor de financiële middelen ontbreken, 32 procent weet het nog niet en één op de tien vindt dat het kind in zijn eigen financiën moet voorzien. Behalve een vast bedrag per jaar, mogen ouders hun kinderen eenmalig een bedrag schenken ( euro in 2009, euro in ). Voorwaarde is dat het kind 35 jaar of jonger is (of een partner van die leeftijd heeft). Van de respondenten kent 63 procent deze mogelijkheid. In tabel 9 staat in hoeverre deze respondenten hun kind eenmalig een bedrag belastingvrij schenken. Ook hier antwoordt één op de drie dat zij er de financiële middelen niet voor hebben. Acht procent heeft wel van de regeling gebruik gemaakt. Tabel 9: Schenkt eenmalig belastingvrij een bedrag (N=477, allen bekend met de regeling) Ja, ik heb hier gebruik van gemaakt 8 Nee, en mijn kind is inmiddels ouder dan 35 jaar 23 Nee, nu niet, maar in de toekomst mogelijk wel 11 Nee, ik heb daar de financiële middelen niet voor 34 Nee, mijn kind heeft dat gezien zijn financiële situatie niet nodig 13 Nee, ik vind dat mijn kind in zijn eigen financiën moet voorzien 9 Anders, namelijk 2 Van de respondenten die niet op de hoogte waren van de regeling, antwoordt 38 procent dat de financiële middelen ontbreken om er in de toekomst gebruik van te gaan maken. Bijna een kwart weet niet of zij er gebruik van gaan maken; 2 procent is dit wel van plan. Onderzocht is in hoeverre de bekendheid met de regelingen en het gebruik ervan, afhangt van kenmerken van de respondenten, zoals de leeftijd, het opleidingsniveau, het inkomen en het vermogen. Ook is gekeken naar de invloed van het aantal kinderen en de woonomgeving. De bekendheid met de regelingen neemt significant toe met de leeftijd van de respondenten. Ook geldt dat naarmate het vermogen, het inkomen en het opleidingsniveau toenemen, de respondenten beter bekend raken met de regelingen. Ten slotte blijkt dat respondenten uit de grote stad significant minder goed van de regelingen op de hoogte te zijn. 3 Sinds 2010 mag dit bedrag verhoogd worden tot euro als het kind het geld gebruikt om een dure studie te betalen of om een eigen woning te kopen. 9 / De ouders als financier?

18 In hoeverre de respondenten gebruik maken van de regelingen, hangt samen met hun inkomen, vermogen en opleidingsniveau. Respondenten met een hoog inkomen, een hoog vermogen en/of een hoge opleiding maken relatief meer gebruik van de regelingen. Bij respondenten met laag inkomen, een laag vermogen en/of een lage opleiding ontbreken vaker de financiële middelen om gebruik te kunnen maken van de regelingen. Of de respondenten hun kind eenmalig een hoog bedrag ineens schenken, hangt af van hun leeftijd: hoe jonger de respondent, hoe meer de financiële middelen hiervoor ontbreken. Opmerkelijk is dat respondenten uit de hoogste inkomenscategorie vaak van mening zijn dat hun kinderen in hun eigen financiën moeten voorzien (23 procent tegen 9 procent gemiddeld). Tot slot hebben respondenten met één kind significant vaker een hoog bedrag ineens geschonken dan respondenten met meer kinderen. Bij respondenten met drie of meer kinderen ontbreken vaak de financiële middelen om hun kinderen jaarlijks een bedrag te schenken Geld uitlenen en schulden aflossen De respondenten is gevraagd óf en zo ja waarvoor zij hun kinderen wel eens geld hebben geleend (tabel 10). Tabel 10: Geld geleend voor een ander doel dan een huis (meerdere antwoorden mogelijk) (N=756) Ja, voor een studie 10 Ja, voor (het starten van) een eigen onderneming 3 Ja, voor de aankoop van een auto 13 Ja, voor het aflossen van een lening (niet hypotheek) 6 Ja, anders 8 Nee 64 De meeste respondenten hebben hun kind geen geld geleend, maar 13 procent heeft wel eens geholpen bij de aankoop van een auto en één op de tien heeft zijn kind geld geleend voor een studie. Bij de antwoordcategorie anders werd onder andere genoemd: voor de inrichting van de woning, voor een verbouwing of voor kosten in verband met levensonderhoud. Het meest werd hier echter genoemd voor de aflossing van schulden. Over het aflossen van schulden (anders dan de hypotheek) is apart een vraag gesteld. Van de respondenten antwoordde 36 procent dat het kind nooit schulden had gehad. De respondenten waarvan het kind wel een schuld had, hielpen hun kind in 18 procent van de gevallen bij de aflossing ervan. Een ruime meerderheid doet dit dus niet. De ouders als financier? / 10

19 2.4 Financiële steun bij aankoop woning Van de respondenten heeft 66 procent een kind met een eigen huis; 59 procent woont zelf in een koopwoning. Twaalf procent van de respondenten heeft zijn kind financieel ondersteund bij de aankoop van een woning. De belangrijkste redenen hiervoor zijn het kind kon de woning zonder financiële steun niet kopen (27 keer genoemd), ik wil het kind een steuntje in de rug geven (17 keer genoemd) en ik wil gebruik maken van de gunstige fiscale regelingen op dit gebied (8 keer genoemd). Drie respondenten zien deze financiële steun als hun ouderlijke verantwoordelijkheid. De financiële steun is op verschillende manieren geboden: door middel van een schenking (29 keer genoemd), een lening (22 keer genoemd) of garant staan voor (een gedeelte van) de hypotheek (9 keer genoemd). Combinaties van deze opties zijn ook genoemd. Fiscaal mag een ouder zijn kind geld lenen en de rente die dat kind verschuldigd is, belastingvrij schenken aan het kind (6 keer genoemd). Respondenten die zelf in een koopwoning wonen, ondersteunen hun kind vaker bij de aankoop van een huis dan respondenten die zelf in een huurwoning wonen (14 tegen 7 procent). Van de respondenten heeft 88 procent geen financiële steun verleend aan hun kind bij de aankoop van een eigen woning. In tabel 11 staan de redenen hiervoor. Bijna de helft van de respondenten vindt financiële steun niet nodig en ruim 30 procent heeft daar de financiële middelen niet voor. Tabel 11: Reden om kind niet financieel te steunen bij de aankoop van een huis (N=436, allen geen financiële steun verleend aan kinderen bij aankoop eigen woning) Ik wist niet dat dat kon 1 Ik heb daar de financiële middelen niet voor 31 Mijn kind heeft dit gezien zijn financiële situatie niet nodig 47 Ik vind dat mijn kind in zijn eigen financiën moet voorzien 17 Anders, namelijk 4 Respondenten met een maandinkomen van euro of meer verlenen hun kind significant vaker financiële steun bij de aankoop van een eigen woning dan respondenten met een inkomen tot euro per maand (26 procent tegen 4 procent). Respondenten met een hoge opleiding verlenen hun kind significant vaker financiële steun bij de aankoop van een eigen woning dan respondenten met een lage opleiding, al is het verschil kleiner dan bij het inkomensniveau (18 procent tegen 8 procent). Op de vraag waarom de respondenten hun kind geen financiële steun hebben verleend bij de aankoop van een woning, werd als volgt geantwoord: 11 / De ouders als financier?

20 66 procent van de respondenten met een inkomen tot euro per maand beschikt niet over de middelen om hun kind financiële steun te verlenen bij de aankoop van een eigen woning, tegen geen enkele respondent met een maandinkomen van euro of meer; 42 procent van de respondenten met een lage opleiding beschikt niet over de middelen om hun kind financiële steun te verlenen bij de aankoop van een eigen woning, tegen 17 procent van de respondenten met een hoge opleiding; 56 procent van de respondent met een maandinkomen van euro of meer vindt dat hun kind geen financiële steun nodig heeft, tegen 27 procent van de respondenten met een inkomen tot euro per maand; 56 procent van de respondenten met een hoge opleiding vindt dat hun kind geen financiële steun nodig heeft, tegen 39 procent van de respondenten met een lage opleiding. Respondenten die zelf in een huurwoning wonen, verlenen hun kinderen significant vaker dan gemiddeld geen financiële steun omdat zij daar de financiële middelen niet voor hebben. Respondenten die zelf in een koopwoning wonen, verlenen vaker dan gemiddeld geen financiële steun omdat hun kinderen dat niet nodig hebben. Respondenten met drie of meer kinderen verlenen hun kinderen significant vaker dan gemiddeld geen financiële steun bij de aankoop van een woning. De redenen hiervoor wijken niet af van die van respondenten met minder kinderen. 2.5 Schenken en erven De vragen in de voorgaande paragrafen zijn door de respondenten beantwoord voor hun oudste, financieel onafhankelijke kind. Er zijn ook vragen gesteld van meer algemene aard, die niet alleen betrekking hebben op het oudste kind, maar die voor alle kinderen opgaan. Deze worden hieronder behandeld Sparen voor de (klein)kinderen Van de 441 respondenten met kleinkinderen, heeft ruim een kwart (27 procent) iets geregeld voor hen, zoals een spaarrekening geopend. Respondenten die hun kinderen financiële steun verlenen, doen vaker iets voor de kleinkinderen dan respondenten die hun kinderen geen financiële steun verlenen. Bijna een kwart van de respondenten spaart of heeft gespaard met als expliciet doel om dit geld aan de kinderen te schenken; 76 procent van de respondenten deed of doet dit dus niet. Respondenten in de leeftijd van 46 tot en met 55 jaar sparen significant vaker dan gemiddeld voor dit doel. Respondenten in de leeftijd van 61 tot en met 65 jaar doen dit juist minder vaak dan gemiddeld. De ouders als financier? / 12

Geschonken in het verleden betekent eerder schenken in de toekomst Schenkingsregeling door vijfde van vermogenden actief in gebruik

Geschonken in het verleden betekent eerder schenken in de toekomst Schenkingsregeling door vijfde van vermogenden actief in gebruik Geschonken in het verleden betekent eerder schenken in de toekomst Schenkingsregeling door vijfde van vermogenden actief in gebruik Schenken door vermogenden 2014 TNS 23 oktober 2014 Inhoudsopgave 1 3

Nadere informatie

Bijlage A. UW KLANTPROFIEL

Bijlage A. UW KLANTPROFIEL Bijlage A. UW KLANTPROFIEL Een financieel advies wordt niet alleen uitgebracht op basis van uw huidige financiële situatie en wensen en doelstellingen, maar ook op basis van uw kennis van, ervaring met

Nadere informatie

Lening: lust of last? Een onderzoek naar de achtergronden van lenen

Lening: lust of last? Een onderzoek naar de achtergronden van lenen Lening: lust of last? Een onderzoek naar de achtergronden van lenen Lening: lust of last? Een onderzoek naar de achtergronden van lenen Nibud, 2010 Lening: lust of last? / 2 Voorwoord Het Nibud heeft een

Nadere informatie

Vakantiegeldenquete 2010

Vakantiegeldenquete 2010 Vakantiegeldenquete 2010 Inleiding Net als vorig jaar heeft het Nibud onderzoek gedaan naar de manier waarop mensen zich in financieel opzicht voorbereiden op de vakantie en of men zich aan hun budget

Nadere informatie

KLANTPROFIEL VOOR EEN ORIËNTATIE GESPREK

KLANTPROFIEL VOOR EEN ORIËNTATIE GESPREK UW KLANTPROFIEL KLANTPROFIEL VOOR EEN ORIËNTATIE GESPREK Een financieel advies wordt niet alleen uitgebracht op basis uw huidige financiële situatie en wensen en doelstellingen, maar ook op basis uw kennis,

Nadere informatie

Vakantiegeld-enquête 2016. Nibud/Nationaal Instituut voor Budgetvoorlichting

Vakantiegeld-enquête 2016. Nibud/Nationaal Instituut voor Budgetvoorlichting Vakantiegeld-enquête 2016 Nibud/Nationaal Instituut voor Budgetvoorlichting Vakantiegeld-enquête 2016 Auteurs Gea Schonewille Jasja Bos Inhoud SAMENVATTING... 6 1 INLEIDING... 8 2 AANTAL KEREN OP VAKANTIE...

Nadere informatie

Bijlage A. UW KLANTPROFIEL

Bijlage A. UW KLANTPROFIEL Bijlage A. UW KLANTPROFIEL Een financieel advies wordt niet alleen uitgebracht op basis uw huidige financiële situatie en wensen en doelstellingen, maar ook op basis uw kennis, ervaring met en risicobereidheid

Nadere informatie

Informatiefolder: Erfenis, schenken en woningwaarde

Informatiefolder: Erfenis, schenken en woningwaarde Informatiefolder: Erfenis, schenken en woningwaarde Bij leven kunt u al bepalen of het gunstig is uw vermogen te (ver)delen met anderen of uw erven te laten wachten totdat het zo ver is, m.a.w. tot na

Nadere informatie

03-05-2016. Onbezorgd ouder worden. Ouder worden en zorg. Deel I Ouder worden en zorg. Wat is het probleem? Eigen bijdrage zorgkosten. Wanneer?

03-05-2016. Onbezorgd ouder worden. Ouder worden en zorg. Deel I Ouder worden en zorg. Wat is het probleem? Eigen bijdrage zorgkosten. Wanneer? Onbezorgd ouder worden Deel I Ouder worden en zorg Ouder worden en zorg Wat is het probleem? Eigen bijdrage zorgkosten Wanneer? U woont in een zorginstelling; U heeft een volledig pakket thuis of modulair

Nadere informatie

Hoofdstuk 24 Financiële situatie

Hoofdstuk 24 Financiële situatie Hoofdstuk 24 Financiële situatie Samenvatting De gemeente voert diverse inkomensondersteunende maatregelen uit die bedoeld zijn voor huishoudens met een lager inkomen. Zes op de tien Leidenaren zijn bekend

Nadere informatie

Financiële opvoeding. September 2007

Financiële opvoeding. September 2007 Financiële opvoeding September 2007 Inhoud INHOUD... 1 1 INLEIDING... 2 1.1 AANLEIDING... 2 1.2 METHODE VAN ONDERZOEK... 2 1.3 ACHTERGRONDVARIABELEN... 3 LEESWIJZER... 4 2 ZAKGELD EN KLEEDGELD... 5 2.1

Nadere informatie

UW KLANTPROFIEL. Vult u onderstaande vragen nauwkeurig in. ALGEMEEN - DOEL

UW KLANTPROFIEL. Vult u onderstaande vragen nauwkeurig in. ALGEMEEN - DOEL UW KLANTPROFIEL Een financieel advies wordt niet alleen uitgebracht op basis van uw huidige financiële situatie en wensen en doelstellingen, maar ook op basis van uw kennis van, ervaring met en risicobereidheid

Nadere informatie

Kinderen Roepnaam Voorletters Achternaam Geboortedatum Geslacht Woonsituatie Man Vrouw Thuis Uit

Kinderen Roepnaam Voorletters Achternaam Geboortedatum Geslacht Woonsituatie Man Vrouw Thuis Uit Inventarisatieformulier Persoonsgegevens Achternaam (cliënt) Geslacht Man Vrouw Voorletters Roepnaam Geboortedatum Roker Ja Nee E-mail adres Telefoonnummer mobiel Uw opleidingsniveau LBO MBO HBO Universitair

Nadere informatie

Hoofdstuk 10. Financiële situatie

Hoofdstuk 10. Financiële situatie Hoofdstuk 10. Financiële situatie Samenvatting Hfst 9. Trendvragen financiële situatie Jaarlijks worden drie trendvragen gesteld die inzicht geven in de financiële positie van de Leidenaar. De resultaten

Nadere informatie

Hoofdstuk 25 Financiële dienstverlening

Hoofdstuk 25 Financiële dienstverlening Hoofdstuk 25 Financiële dienstverlening Samenvatting De gemeente voert diverse inkomensondersteunende maatregelen uit die bedoeld zijn voor huishoudens met een lager inkomen. Zes op de tien Leidenaren

Nadere informatie

KLANTPROFIEL VOOR DHR. HYPOTHEEK

KLANTPROFIEL VOOR DHR. HYPOTHEEK UW KLANTPROFIEL Een financieel advies wordt niet alleen uitgebracht op basis van uw huidige financiële situatie en wensen en doelstellingen, maar ook op basis van uw kennis van, ervaring met en risicobereidheid

Nadere informatie

Belastingaangifte over 2010. Nibud, maart 2011

Belastingaangifte over 2010. Nibud, maart 2011 Belasting over 2010 Nibud, maart 2011 Inhoud 1. Inleiding... 3 2. Aangifte doen... 4 3. Maandelijkse belastingteruggaaf... 5 4. Belastingteruggaaf over het afgelopen jaar... 6 5. Geld betalen... 7 6. Wijzigingen

Nadere informatie

Nibud, 23 juni 2015 Vakantiegeld-enquête

Nibud, 23 juni 2015 Vakantiegeld-enquête Nibud, 23 juni 2015 Vakantiegeld-enquête Auteurs Gea Schonewille Jasja Bos Visie De financiële zelfredzaamheid Het Nibud heeft verschillende vaardigheden gedefinieerd waarover iemand zou moeten beschikken

Nadere informatie

Hoofdstuk 5. Trendvragen financiële situatie

Hoofdstuk 5. Trendvragen financiële situatie Hoofdstuk 5. Trendvragen financiële situatie Samenvatting Hfst 5. Trendvragen financiële situatie Na twee jaar van stijgende inkomens zien Leidenaren dit jaar hun inkomenspositie verslechteren. Het zijn

Nadere informatie

Inventarisatieformulier Hypotheken

Inventarisatieformulier Hypotheken Inventarisatieformulier Hypotheken Om op voorhand een beter inzicht te krijgen in uw financiële situatie vragen wij u dit formulier zo volledig mogelijk in te vullen voor het geven van een goed hypotheekadvies.

Nadere informatie

UW KLANTPROFIEL. Vult u onderstaande vragen nauwkeurig in. ALGEMEEN - DOEL ALGEMEEN - TOEKOMSTPERSPECTIEF

UW KLANTPROFIEL. Vult u onderstaande vragen nauwkeurig in. ALGEMEEN - DOEL ALGEMEEN - TOEKOMSTPERSPECTIEF UW KLANTPROFIEL Een financieel advies wordt niet alleen uitgebracht op basis van uw huidige financiële situatie en wensen en doelstellingen, maar ook op basis van uw kennis van, ervaring met en risicobereidheid

Nadere informatie

UW KLANTPROFIEL KLANTPROFIEL

UW KLANTPROFIEL KLANTPROFIEL UW KLANTPROFIEL Een financieel advies wordt niet alleen uitgebracht op basis van uw huidige financiële situatie en wensen en doelstellingen, maar ook op basis van uw kennis van, ervaring met en risicobereidheid

Nadere informatie

Hoofdstuk 7. Financiële situatie

Hoofdstuk 7. Financiële situatie Stadsenquête Leiden Hoofdstuk 7. Financiële situatie Samenvatting Bijna driekwart van de Leidenaren geeft aan gemakkelijk rond te komen met het huishoudinkomen, twee op de tien komt net rond en bijna een

Nadere informatie

Hoofdstuk 10. Financiële situatie

Hoofdstuk 10. Financiële situatie Hoofdstuk 10. Financiële situatie Samenvatting In hoofdstuk 9 is aan de hand van een aantal trendvragen kort ingegaan op de financiële situatie van de inwoners van Leiden. In dit hoofdstuk is uitgebreider

Nadere informatie

KLANTPROFIEL VOOR DHR. EN MEVR.

KLANTPROFIEL VOOR DHR. EN MEVR. UW KLANTPROFIEL Een financieel advies wordt niet alleen uitgebracht op basis van uw huidige financiële situatie en wensen en doelstellingen, maar ook op basis van uw kennis van, ervaring met en risicobereidheid

Nadere informatie

financiële dienstverlening

financiële dienstverlening Algemene gegevens cliënt Algemene gegevens partner Naam : Naam : Geboortedatum : Geboortedatum : Algemene Kennis en Ervaring 1. Wat weet u van hypotheken? 2. Wat weet u van beleggingsproducten? 3. Wat

Nadere informatie

April 2012 Vakantiegeldenquête 2012

April 2012 Vakantiegeldenquête 2012 April Vakantiegeldenquête Auteurs Jasja Bos Daisy van der Burg 2. Aantal keer op 3. Uitgaven aan Inhoudsopgave 3 2. Aantal keer op 4 4 5 3. Uitgaven aan 6 6 7 8 10 11 2 2. Aantal keer op 3. Uitgaven aan

Nadere informatie

Hoofdstuk 17. Financiële dienstverlening

Hoofdstuk 17. Financiële dienstverlening Hoofdstuk 17. Financiële dienstverlening Samenvatting In dit hoofdstuk wordt allereerst gekeken naar de bekendheid en het gebruik van vijf inkomensondersteunende regelingen, te weten: Kwijtschelding gemeentelijke

Nadere informatie

EénVandaag en Nibud onderzoeken armoede

EénVandaag en Nibud onderzoeken armoede EénVandaag en Nibud onderzoeken armoede Doel Armoede is geen eenduidig begrip. Armoede wordt vaak gemeten via een inkomensgrens: iedereen met een inkomen beneden die grens is arm, iedereen er boven is

Nadere informatie

Erven en schenken. in 2012. www.smitmoormann.nl

Erven en schenken. in 2012. www.smitmoormann.nl Erven en schenken in 2012 www.smitmoormann.nl Als u een schenking doet of ontvangt, krijgt u met belastingen te maken. Ook als u aan iemand bij uw overlijden iets wilt nalaten of u ontvangt een erfenis,

Nadere informatie

KLANTPROFIEL VOOR 2 personen

KLANTPROFIEL VOOR 2 personen UW KLANTPROFIEL Een financieel advies wordt niet alleen uitgebracht op basis van uw huidige financiële situatie en wensen en doelstellingen, maar ook op basis van uw kennis van, ervaring met en risicobereidheid

Nadere informatie

pggm.nl Financiële balans in de beleving van PGGM- leden Enquête De financiële balans

pggm.nl Financiële balans in de beleving van PGGM- leden Enquête De financiële balans pggm.nl Financiële balans in de beleving van PGGM- leden Enquête De financiële balans In september 2013 heeft PGGM haar leden gevraagd naar hun financiële situatie: hoe hebben zij hun geldzaken geregeld?

Nadere informatie

Schenken door vermogenden Vermogende Nederlander denkt positief over schenken

Schenken door vermogenden Vermogende Nederlander denkt positief over schenken Schenken door vermogenden Vermogende Nederlander denkt positief over schenken Oktober 2013 Schenken Inhoudsopgave Schenken door vermogenden Oktober 2013 1 Vermogende Nederlander staat positief tegenover

Nadere informatie

Toeslagenonderzoek. Hoe gaan Nederlanders om met de nieuwe Toeslagensystematiek?

Toeslagenonderzoek. Hoe gaan Nederlanders om met de nieuwe Toeslagensystematiek? Toeslagenonderzoek Hoe gaan ederlanders om met de nieuwe Toeslagensystematiek? Utrecht, maart 2006 Inleiding Begin 2006 is er van alles veranderd in het huishoudboekje van veel ederlanders. Huursubsidie

Nadere informatie

Binnenkort heb je een afspraak met één van onze adviseurs. Om je goed van dienst te kunnen zijn, hebben wij informatie van je nodig.

Binnenkort heb je een afspraak met één van onze adviseurs. Om je goed van dienst te kunnen zijn, hebben wij informatie van je nodig. het klantprofiel Binnenkort heb je een afspraak met één van onze adviseurs. Om je goed van dienst te kunnen zijn, hebben wij informatie van je nodig. Waarom een klantprofiel? Het klantprofiel heeft als

Nadere informatie

Hoofdstuk 20. Financiële dienstverlening

Hoofdstuk 20. Financiële dienstverlening Hoofdstuk 20. Financiële dienstverlening Samenvatting Dit hoofdstuk behandelt de bekendheid en het gebruik van zeven Leidse inkomensondersteunende regelingen onder respondenten met een netto huishoudinkomen

Nadere informatie

Onderzoek onder kinderen groep 5 t/m 8

Onderzoek onder kinderen groep 5 t/m 8 Onderzoek onder kinderen groep 5 t/m 8 februari/maart 2015 Bewaren van geld Hoe bewaar jij je geld? (meerdere antwoorden mogelijk) In mijn spaarpot Op de bank In mijn portemonnee Op een speciale plek,

Nadere informatie

Omnibusenquête 2015. deelrapport. Studentenhuisvesting

Omnibusenquête 2015. deelrapport. Studentenhuisvesting Omnibusenquête 2015 deelrapport Studentenhuisvesting Omnibusenquête 2015 deelrapport Studentenhuisvesting OMNIBUSENQUÊTE 2015 deelrapport STUDENTENHUISVESTING Zoetermeer, 9 december 2015 Gemeente Zoetermeer

Nadere informatie

Binnenkort hebt u een afspraak met één van onze adviseurs. Om u goed van dienst te kunnen zijn, hebben wij informatie van u nodig.

Binnenkort hebt u een afspraak met één van onze adviseurs. Om u goed van dienst te kunnen zijn, hebben wij informatie van u nodig. Uw Klantprofiel Binnenkort hebt u een afspraak met één van onze adviseurs. Om u goed van dienst te kunnen zijn, hebben wij informatie van u nodig. Waarom een Klantprofiel? Het Klantprofiel heeft als doel

Nadere informatie

Hoofdstuk 12. Financiële dienstverlening

Hoofdstuk 12. Financiële dienstverlening Hoofdstuk 12. Financiële dienstverlening Samenvatting Dit hoofdstuk behandelt de bekendheid en het gebruik van vijf Leidse inkomensondersteunende regelingen onder respondenten met een netto huishoudinkomen

Nadere informatie

Hoofdstuk 19. Financiële situatie

Hoofdstuk 19. Financiële situatie Stadsenquête Leiden 008 Hoofdstuk 19. Financiële situatie Samenvatting Ruim tweederde van de Leidenaren geeft aan gemakkelijk rond te komen met het huishoudinkomen, bijna een kwart komt net rond en een

Nadere informatie

Bedankt pa en ma! Natuurlijk had ik nagedacht

Bedankt pa en ma! Natuurlijk had ik nagedacht 10 kopen geld ouders helpen starters 11 Ouders helpen starters Bedankt pa en ma! Tekst Miriam Bauwer Fotografie Ed van Rijswijk en Isis Torensma Ouders kunnen op verschillende manieren hun kind financieel

Nadere informatie

Klantprofiel. Waaruit blijkt dat?

Klantprofiel. Waaruit blijkt dat? Klantprofiel Wat is uw burgerlijke staat? o Alleenstaand o Gehuwd(gemeenschap van goederen) o Gehuwd(huwelijkse voorwaarden) o Samenwonend met samenlevingscontract o Samenwonend zonder samenlevingscontract

Nadere informatie

Uitkomsten peiling kennis en gedrag omtrent de belastingaangifte. Nibud, 2010

Uitkomsten peiling kennis en gedrag omtrent de belastingaangifte. Nibud, 2010 Uitkomsten peiling kennis en gedrag omtrent de Nibud, 2010 Inleiding In dit rapport staan de resultaten beschreven van een peiling onder lezers van De Telegraaf over hun kennis en gedrag omtrent de. De

Nadere informatie

AFM Consumentenmonitor najaar 2014 Beleggers

AFM Consumentenmonitor najaar 2014 Beleggers AFM Consumentenmonitor najaar 2014 Beleggers November 2014 GfK 2014 AFM Consumentenmonitor November 2014 1 Beleggingsportefeuille GfK 2014 AFM Consumentenmonitor November 2014 2 Zes op de tien beleggers

Nadere informatie

DE ERKEND HYPOTHECAIR PLANNER INFORMEERT U GRAAG OVER: Lenen binnen de familie voor de financiering van de woning

DE ERKEND HYPOTHECAIR PLANNER INFORMEERT U GRAAG OVER: Lenen binnen de familie voor de financiering van de woning DE ERKEND HYPOTHECAIR PLANNER INFORMEERT U GRAAG OVER: Lenen binnen de familie voor de financiering van de woning 1 U kiest zelf waar u een hypotheek afsluit. Wanneer u denkt aan een hypotheek dan denkt

Nadere informatie

Hoofdstuk 24. Financiële dienstverlening

Hoofdstuk 24. Financiële dienstverlening Hoofdstuk 24. Financiële dienstverlening Samenvatting De gemeente voert diverse inkomensondersteunende maatregelen uit die bedoeld zijn voor huishoudens met een lager inkomen. Ruim zeven op de tien Leidenaren

Nadere informatie

Hoofdstuk 43. Financiële situatie

Hoofdstuk 43. Financiële situatie Stadsenquête Leiden Hoofdstuk 43. Financiële situatie Samenvatting Circa tweederde van de Leidenaren geeft aan gemakkelijk rond te komen met het huishoudinkomen, ruim een kwart komt net rond en kan moeilijk

Nadere informatie

OMNIBUSONDERZOEK NOORD- KENNEMERLAND 2005 PSYCHISCHE GEZONDHEID

OMNIBUSONDERZOEK NOORD- KENNEMERLAND 2005 PSYCHISCHE GEZONDHEID OMNIBUSONDERZOEK NOORD- KENNEMERLAND 2005 PSYCHISCHE GEZONDHEID Gemeente Alkmaar afdeling Onderzoek en Statistiek februari 2006 auteur: Monique van Diest afdeling Onderzoek en Statistiek gemeente Alkmaar

Nadere informatie

Erven en schenken. in

Erven en schenken. in Erven en schenken in 2010 www.netwerknotarissen.nl Als je een schenking doet of ontvangt, krijg je met belastingen te maken. Ook als je aan iemand bij je overlijden iets wilt nalaten of je ontvangt een

Nadere informatie

Toelichting bij de verordening. Algemeen

Toelichting bij de verordening. Algemeen Toelichting bij de verordening Algemeen Het Rijk heeft per 1 januari jl. de Wet werk en bijstand (WWB) en de Wet investeren in jongeren (WIJ) samengevoegd tot een nieuwe Wet werk en bijstand. Net zoals

Nadere informatie

NAAM: UW KLANTPROFIEL. Assurantie Administratie Belastingzaken Financieringen Hypotheken

NAAM: UW KLANTPROFIEL. Assurantie Administratie Belastingzaken Financieringen Hypotheken NAAM: UW KLANTPROFIEL Een financieel advies wordt niet alleen uitgebracht op basis uw huidige financiële situatie en wensen en doelstellingen, maar ook op basis uw kennis, ervaring met en risicobereidheid

Nadere informatie

Onderzoek hypotheken en bekendheid maatregelen Maart/april 2014

Onderzoek hypotheken en bekendheid maatregelen Maart/april 2014 Onderzoek hypotheken en bekendheid maatregelen Maart/april 2014 Doelgroepinformatie De doelgroep bestaat uit huizenbezitters met hypotheek, die voornemens zijn binnen 2 jaar een nieuw huis te kopen. Dit

Nadere informatie

Alles rondom pensioen. Gertjan Portman Senior financieel planner

Alles rondom pensioen. Gertjan Portman Senior financieel planner Alles rondom pensioen Gertjan Portman Senior financieel planner Wat ga ik behandelen Alles wat rond uw pensionering actueel wordt maar geen pensioen is (Ik heb echter maar een half uurtje) Wat doe ik,

Nadere informatie

De familiebank - vanaf 2013

De familiebank - vanaf 2013 De familiebank - vanaf 2013 Inleiding Sinds 01-01-2013 moet iedere nieuwe lening t.b.v. de eigenwoning worden afgelost, met uitzondering van situaties die vallen onder het overgangsrecht. Omdat banken

Nadere informatie

Pensioenaanspraken in beeld

Pensioenaanspraken in beeld Pensioenaanspraken in beeld Deel 1: aanspraken naar geslacht en burgerlijke staat Elisabeth Eenkhoorn, Annelie Hakkenes-Tuinman en Marije vandegrift bouwen minder pensioen op via een werkgever dan mannen.

Nadere informatie

Onderzoek Je wordt 18 jaar en dan? De gevolgen voor je geldzaken

Onderzoek Je wordt 18 jaar en dan? De gevolgen voor je geldzaken Onderzoek Je wordt 18 jaar en dan? De gevolgen voor je geldzaken Rapportage Juli 2013 Meer informatie: info@wijzeringeldzaken.nl Samenvatting (1/3) 1. Veel 17-jarigen maken de indruk verstandig om te gaan

Nadere informatie

Fam iliemonitor 2015 Resultaten van de online peiling

Fam iliemonitor 2015 Resultaten van de online peiling Fam iliemonitor 2015 Resultaten van de online peiling december 2015 december 2015 2 Inhoudsopgave 1 Aanleiding...4 2 Wijze van verzamelen gegevens...5 3 Resultaten van de peiling 2015...6 3.1 Inleiding...

Nadere informatie

Vragen formulier Klanten Profiel

Vragen formulier Klanten Profiel Vragen formulier Klanten Profiel U heeft ons verzocht, om gezamenlijk, een gedegen voorstel ten aanzien van uw hypotheek uit te brengen. Om tot een advies te komen voor een complex product zijn klantgegevens

Nadere informatie

Rondkomen van huishoudinkomen naar doelgroep

Rondkomen van huishoudinkomen naar doelgroep Hoofdstuk 16. Financiële situatie Samenvatting 16. FINANCIËLE SITUATIE In hoofdstuk 5 is aan de hand van een aantal trendvragen kort ingegaan op de financiële situatie van de inwoners van Leiden. In dit

Nadere informatie

Jongeren & hun financiële verwachtingen

Jongeren & hun financiële verwachtingen Nibud, februari Jongeren & hun financiële verwachtingen Anna van der Schors Daisy van der Burg Nibud in samenwerking met het 1V Jongerenpanel van EenVandaag Inhoudsopgave 1 Onderzoeksopzet Het Nibud doet

Nadere informatie

Persoonlijke financiën: Inzicht en overzicht. Resultaten onderzoek Waar blijft mijn geld TNS NIPO

Persoonlijke financiën: Inzicht en overzicht. Resultaten onderzoek Waar blijft mijn geld TNS NIPO Persoonlijke financiën: Inzicht en overzicht Resultaten onderzoek Waar blijft mijn geld TNS NIPO Inleiding Voor u ligt de rapportage naar aanleiding van het onderzoek Waar blijft mijn geld? In totaal hebben

Nadere informatie

Vara - Kassa 3 Resultaten Aflevering 3 Financiën 1 22 mei 2007

Vara - Kassa 3 Resultaten Aflevering 3 Financiën 1 22 mei 2007 Vara - Kassa 3 Resultaten Aflevering 3 Financiën 1 22 mei 2007 1 onderzoeksgegevens mogen alleen gebruikt worden onder vermelding van YoungVotes en de VARA Factsheet Jongeren en Financiën Jongeren betalen

Nadere informatie

Verantwoord lenen bij Delta Lloyd

Verantwoord lenen bij Delta Lloyd Verantwoord lenen bij Delta Lloyd Beste klant, De huizenprijzen zijn de laatste jaren flink gedaald. Daardoor houden steeds meer mensen na verkoop van de woning een restschuld over. Als de verkoopopbrengst

Nadere informatie

Studiefinanciering? of sparen voor de studie van uw kinderen

Studiefinanciering? of sparen voor de studie van uw kinderen Studiefinanciering? of sparen voor de studie van uw kinderen De studiefinanciering gaat in september 2015 drastisch veranderen. Het zogenaamde leenstelsel wordt geïntroduceerd. Dat heeft heel veel financiële

Nadere informatie

Wat nu met de (gewijzigde) erfbelasting?

Wat nu met de (gewijzigde) erfbelasting? Men sprak dan van drempelvrijstellingen. Zo kwam de vrijstelling van kinderen onder de oude wet helemaal te vervallen als er per kind meer werd verkregen dan 27.309,-. Het totaal verkregen bedrag werd

Nadere informatie

Hoofdstuk 9. Trendvragen financiële situatie Hoofdstuk 10. Financiële situatie

Hoofdstuk 9. Trendvragen financiële situatie Hoofdstuk 10. Financiële situatie Hoofdstuk 9. Trendvragen financiële situatie Hoofdstuk 10. Financiële situatie Samenvatting Hfst 9. Trendvragen financiële situatie Jaarlijks worden drie trendvragen gesteld die inzicht geven in de financiële

Nadere informatie

Zicht op geld - Belastingteruggave Resultaten van kwantitatief online onderzoek onder werkenden. ABN AMRO April 2015

Zicht op geld - Belastingteruggave Resultaten van kwantitatief online onderzoek onder werkenden. ABN AMRO April 2015 Zicht op geld - Belastingteruggave Resultaten van kwantitatief online onderzoek onder werkenden ABN AMRO April 2015 Belastingteruggave 3 Sparen 7 Verantwoording onderzoek 12 2 Belastingteruggave Zicht

Nadere informatie

September 2014. Jongeren & geld. De financiële situatie en hulpbehoefte van 12- tot en met 24-jarigen. Anna van der Schors Minou van der Werf

September 2014. Jongeren & geld. De financiële situatie en hulpbehoefte van 12- tot en met 24-jarigen. Anna van der Schors Minou van der Werf September 2014 Jongeren & geld De financiële situatie en hulpbehoefte van 12- tot en met 24-jarigen Anna van der Schors Minou van der Werf SAMENVATTING EN CONCLUSIE... 5 De financiële situatie en de beleving

Nadere informatie

O geregistreerd partner O samenwonend O gescheiden O weduwe O alleenstaand. Kinderen Naam Geboortedatum Geboortedatum

O geregistreerd partner O samenwonend O gescheiden O weduwe O alleenstaand. Kinderen Naam Geboortedatum Geboortedatum INVENTARISATIE FRMULIER Persoonlijke gegevens Cliënt Partner Voornaam Achternaam Adres Postcode / Woonplaats Telefoon / Mobiel Geboortedatum / / / / BSNnummer E-mail adres Burgerlijk staat gehuwd geregistreerd

Nadere informatie

Effecten van recent beleid op financiële positie 55-plussers

Effecten van recent beleid op financiële positie 55-plussers Effecten van recent beleid op financiële positie 55-plussers Onderzoek onder representatief panel datum mei 15 auteur(s) Boukje Cuelenaere Joris Mulder versie V2. classificatie CentERdata, Tilburg, 15

Nadere informatie

Alles rondom pensioen. Gertjan Portman Senior financieel planner

Alles rondom pensioen. Gertjan Portman Senior financieel planner Alles rondom pensioen Gertjan Portman Senior financieel planner Wat ga ik behandelen Alles wat rond uw pensionering actueel wordt maar geen pensioen is (Ik heb echter maar een half uurtje) Wat doe ik,

Nadere informatie

Vragen formulier Klanten Profiel

Vragen formulier Klanten Profiel Vragen formulier Klanten Profiel U heeft ons verzocht, om gezamenlijk, een gedegen voorstel ten aanzien van uw hypotheek uit te brengen. Onze bedrijfsfilosofie is, om samen met onze relaties, een inventarisatie

Nadere informatie

Zakgeld = Leergeld. Financieel gedrag van 6- en 7-jarigen

Zakgeld = Leergeld. Financieel gedrag van 6- en 7-jarigen Zakgeld = Leergeld Financieel gedrag van 6- en 7-jarigen Zakgeld = Leergeld Financieel gedrag van 6- en 7-jarigen Financieel gedrag van 6- en 7-jarigen/ 2 Inhoud 1.INLEIDING... 4 1.1 AANLEIDING... 4 1.2

Nadere informatie

Inventarisatieformulier financiële situatie en wensen

Inventarisatieformulier financiële situatie en wensen Inventarisatieformulier financiële situatie en wensen Ten geleide Voor het maken van een verantwoord advies hebben wij een aantal gegevens van u nodig. Dit is ook noodzakelijk op grond van de Wet op het

Nadere informatie

Financiële opvoeding 2010. Nibud i.s.m. CentiQ, Wijzer in geldzaken

Financiële opvoeding 2010. Nibud i.s.m. CentiQ, Wijzer in geldzaken Financiële opvoeding 2010 Nibud i.s.m. CentiQ, Wijzer in geldzaken Inleiding In deze peiling onder ruim 1000 respondenten is gekeken wat ouders belangrijk vinden dat hun kind leert over omgaan met geld,

Nadere informatie

Alfahulp en huishoudelijke hulp. Rapportage Ons kenmerk: 11110 Juni 2014

Alfahulp en huishoudelijke hulp. Rapportage Ons kenmerk: 11110 Juni 2014 Alfahulp en huishoudelijke hulp Rapportage Ons kenmerk: 11110 Juni 2014 Inhoudsopgave Geschreven voor Achtergrond & doelstelling 3 Conclusies 5 Resultaten 10 Bereidheid tot betalen 11 Naleven regels 17

Nadere informatie

AFM Consumentenmonitor voorjaar 2014 Hypotheken

AFM Consumentenmonitor voorjaar 2014 Hypotheken AFM Consumentenmonitor voorjaar 2014 Hypotheken Juni 2014 GfK 2014 AFM Consumentenmonitor Juni 2014 1 Leeswijzer Voor u ziet u de rapportage van de Consumentenmonitor, uitgevoerd in het voorjaar van 2014.

Nadere informatie

Elf vragen over schenkbelasting

Elf vragen over schenkbelasting Elf vragen over schenkbelasting Wil je schenken of ontvang je binnenkort een schenking? Lees hier elf vragen en antwoorden over schenkbelasting en vind uit op welke wijze je het beste kunt schenken. Elf

Nadere informatie

Hoofdstuk 10. Trendvragen financiële situatie Hoofdstuk 11. Financiële situatie

Hoofdstuk 10. Trendvragen financiële situatie Hoofdstuk 11. Financiële situatie Hoofdstuk 10. Trendvragen financiële situatie Hoofdstuk 11. Financiële situatie Samenvatting Hfst 10. Trendvragen financiële situatie Jaarlijks worden drie trendvragen gesteld die inzicht geven in de financiële

Nadere informatie

Uw huis, uw hypotheek, uw financiële toekomst

Uw huis, uw hypotheek, uw financiële toekomst Uw huis, uw hypotheek, uw financiële toekomst Rabobank. Een bank met ideeën. Uw huis, uw hypotheek, uw financiële toekomst Lees deze brochure zorgvuldig door. U hebt uw droomhuis gevonden, een prachtig

Nadere informatie

Blijvende aandacht voor uw hypotheek door een Erkend Hypothecair Planner biedt u veel voordeel

Blijvende aandacht voor uw hypotheek door een Erkend Hypothecair Planner biedt u veel voordeel Blijvende aandacht voor uw hypotheek door een Erkend Hypothecair Planner biedt u veel voordeel 1 Bij de koop van een woning krijgt de koopprijs veel aandacht. Natuurlijk is de prijs belangrijk. Maar de

Nadere informatie

Vragenlijst. Naam cliënt : Datum afspraak: Inkomen

Vragenlijst. Naam cliënt : Datum afspraak: Inkomen Naam cliënt : Datum afspraak: Vragenlijst Inkomen Verwacht u de komende 2 5 jaar wijzigingen in uw inkomenssituatie door bijv. gezinsuitbreiding, functieverbetering, indiensttreding bij een andere werkgever

Nadere informatie

r Onbepaalde tijd :r Ja r Nee r Samenwonend, zonder samenlevingscontract raileenstaand :r Fulltime r Parttime,

r Onbepaalde tijd :r Ja r Nee r Samenwonend, zonder samenlevingscontract raileenstaand :r Fulltime r Parttime, Inventarisatie (klantprofiel) 2.1. Algemene (NAW) gegevens Cliënt 1 Cliënt 2 Naam Geboortedatum Geslacht Burgerlijke staat :1Man r Vrouw : 1Man 1Vrouw :1Gehuwd, gemeenschap van goederen 1Gehuwd, huwelijkse

Nadere informatie

ERFENIS, TESTAMENT EN SLIM SCHENKEN

ERFENIS, TESTAMENT EN SLIM SCHENKEN PAGINA 1 VAN 6 Erfgenamen. Wie uw nalatenschap erft is via de wet bepaalt. Mocht u andere wensen hebben dan kunt u dit vastleggen in een testament. Op deze manier bepaalt uzelf wie uw erfgenamen zijn.

Nadere informatie

Inventarisatieformulier

Inventarisatieformulier U heeft ons verzocht, om gezamenlijk, een gedegen voorstel ten aanzien van uw hypotheek uit te brengen. Onze bedrijfsfilosofie is, om samen met onze relaties, een inventarisatie te maken van de risico's

Nadere informatie

Gebruik van kinderopvang

Gebruik van kinderopvang Gebruik van kinderopvang Saskia te Riele In zes van de tien gezinnen met kinderen onder de twaalf jaar hebben de ouders hun werk en de zorg voor hun kinderen zodanig georganiseerd dat er geen gebruik hoeft

Nadere informatie

FINANCIERINGSBAROMETER

FINANCIERINGSBAROMETER FINANCIERINGSBAROMETER Q1 14 Q2 14 Q3 14 Q4 14 GfK 14 VFN - Financieringsbarometer April 14 1 Inhoudsopgave 1. Management summary 2. Financieringsbarometer 3. Onderzoeksresultaten 4. Onderzoeksverantwoording

Nadere informatie

De heer. Klantprofiel Pagina 1. Algemeen - Doelen

De heer. Klantprofiel Pagina 1. Algemeen - Doelen Klantprofiel Pagina 1 Algemeen - Doelen Welk(e) doel(en) heeft u in uw leven? (Meerdere opties zijn mogelijk) Nu lekker kunnen leven, geld opzij leggen voor inkomen later is minder belangrijk Zekerheid

Nadere informatie

Nadeel Uiteindelijk wordt er geen vermogen opgebouwd om de hypotheek mee af te kunnen lossen.

Nadeel Uiteindelijk wordt er geen vermogen opgebouwd om de hypotheek mee af te kunnen lossen. Welke hypotheekvorm past het beste bij uw specifieke situatie? Het is fijn om van tevoren al te weten welke basis hypotheekvormen er bestaan. Hieronder staan de hypotheekvormen een voor een kort beschreven

Nadere informatie

Op de website www.hetcak.nl kan de regeling worden opgevraagd en kunnen proefberekeningen worden gemaakt.

Op de website www.hetcak.nl kan de regeling worden opgevraagd en kunnen proefberekeningen worden gemaakt. 1 Mulder Juridisch Advies & Mediation Mr K.G. Mulder-Wildeboer Bosrand 57, 3881 GT Putten, Tel: 06-55132640 email: info@mulderjuridischadvies.nl website: www.mulderjuridischadvies.nl Over de eigen bijdrage

Nadere informatie

Rapport. Eigen regie en zelfredzaamheid ; een enquête onder senioren

Rapport. Eigen regie en zelfredzaamheid ; een enquête onder senioren Rapport Eigen regie en zelfredzaamheid ; een enquête onder senioren Woerden, juli 2014 Inhoudsopgave I. Omvang en samenstelling groep respondenten p. 3 II. Wat verstaan senioren onder eigen regie en zelfredzaamheid?

Nadere informatie

TROUWEN OF SAMENWONEN? Geachte heer / mevrouw,

TROUWEN OF SAMENWONEN? Geachte heer / mevrouw, TROUWEN OF SAMENWONEN? Geachte heer / mevrouw, De laatste jaren zijn de diverse wetgevers in dit land druk doende geweest met regelgeving teneinde de rechten en de plichten van gehuwden en (wettelijk)

Nadere informatie