Een kleine geschiedenis van de Rabobank

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Een kleine geschiedenis van de Rabobank"

Transcriptie

1 Een kleine geschiedenis van de Rabobank 1

2 2

3 Een kleine geschiedenis van de Rabobank De Rabobank Groep is de grootste financiële dienstverlener in Nederland en heeft een groot aantal vestigingen in het buitenland. Deze brede en toonaangevende financiële groep is eind negentiende eeuw begonnen als een verzameling van kleine boerenleenbanken. De coöperatieve structuur en de lokale verbondenheid zijn al die jaren de belangrijkste kenmerken gebleven. Afdeling Bedrijfshistorie April Een kleine geschiedenis van de Rabobank

4 Naar voorbeeld van Raiffeisen De boerenleenbanken in Nederland zijn ontstaan naar voorbeeld van de ideeën van Raiffeisen. In 1864 richtte Friedrich Wilhelm Raiffeisen in Duitsland de allereerste boerenleenbank op. Als plattelandsburgemeester werd hij veelvuldig geconfronteerd met de armoede onder de boerenbevolking. Om in deze nood te voorzien, richtte hij ondermeer een liefdadigheidsvereniging op. Gaandeweg kwam Raiffeisen tot het besef dat voor duurzame verbeteringen zelfhulp meer zin had dan charitatieve ondersteuning. Daarom vormde hij in 1864 zijn liefdadigheidsvereniging om in een boerenleenbank. Deze Heddesdorfer Darlehnskassen-Verein verzamelde de spaargelden van de inwoners van het platteland om daaruit te voorzien in de lokale behoefte aan krediet. Het Duitse voorbeeld vond vanaf het einde van de negentiende eeuw in Nederland op veel plaatsen navolging. Een van de wegbereiders was pater Gerlacus van den Elsen. Hij stond aan de basis van een aantal lokale boerenleenbanken in het zuiden van Nederland. Zijn doelstellingen waren verheven, maar realistisch. In zijn eigen woorden: Den woeker te weren, den landman in zijn nood bij te staan, maar ook de spaarzaamheid, naastenliefde, arbeidzaamheid en matigheid bevorderen. Friedrich Wilhelm Raiffeisen, oprichter van de allereerste boerenleenbank in Duitsland. Ideëel maar zakelijk De eerste coöperatieve banken ontstonden met hulp van de boerenbonden, geestelijken en plaatselijke notabelen, zoals burgemeesters, ondernemers en onderwijzers. Soms waren het welgestelde landbouwers die het initiatief namen ten gunste van hun minder succesvolle collega s. Hoewel de drijfveer ideëel was, kenmerkte de werkwijze zich door zakelijkheid. Dat blijkt uit de belangrijke beginselen van de eerste coöperatieve banken: onbeperkte aansprakelijkheid van de leden; een onbezoldigd beheer; reservering van de winst voor verdere groei; een lokaal beperkt werkgebied; aansluiting bij een coöperatieve centrale bank met behoud van de plaatselijke zelfstandigheid. Vooral de zakelijke elementen achter het ideële gedachtegoed hebben voor de succesvolle ontwikkeling van de boerenleenbanken gezorgd. 4

5 Twee centrales Rabobank Nederland heeft kantoren in Utrecht en Eindhoven. Dat herinnert aan het bestaan van twee centrale coöperatieve banken, die beide in 1898 werden opgericht en driekwart eeuw naast elkaar hebben bestaan. De coöperatieve banken in het noorden van Nederland werkten samen in de Coöperatieve Centrale Raiffeisen- Bank in Utrecht. De coöperatieve banken in het zuiden richtten in Eindhoven de Coöperatieve Centrale Boerenleenbank op. Juridische meningsverschillen, maar ook persoonlijke tegenstellingen speelden in 1898 een grote rol bij de tweedeling in het coöperatieve bankwezen. Hoewel hun structuren sterk op elkaar leken, volgden de twee koepelorganisaties gescheiden wegen. De Eindhovense organisatie had in de praktijk een katholieke signatuur. De Utrechtse organisatie was formeel neutraal, maar feitelijk protestants-christelijk. Een ander verschil was dat men in Eindhoven een strakker, meer centralistisch beheer voerde dan in Utrecht, waar men meer de neiging had de lokale autonomie te benadrukken. Sparen in de jaren Een kleine geschiedenis van de Rabobank

6 Samenwerking tussen Utrecht en Eindhoven De eerste vormen van samenwerking tussen de twee coöperatieve organisaties ontstonden in de jaren veertig. Drie ontwikkelingen zorgden ervoor dat deze toenadering in 1972 resulteerde in een fusie: de groei van het aantal kantoren, waardoor de concurrentie op lokaal niveau toenam; de vervaging van de confessionele scheidslijnen in Nederland, zodat ook de levensbeschouwelijke verschillen tussen Utrecht en Eindhoven aan betekenis verloren; de brede fusiebeweging in Nederland, waardoor het bedrijfsleven een grotere behoefte aan kapitaal kreeg, wat de concentratie in het bankwezen bevorderde. In 1972 gingen de Coöperatieve Centrale Raiffeisen-Bank en de Coöperatieve Centrale Boerenleenbank samen op in de Coöperatieve Centrale Raiffeisen-Boerenleenbank. De roepnaam werd Rabobank, gebaseerd op de eerste twee letters van de namen van beide oude organisaties. Het neutrale Amsterdam werd de statutaire vestigingsplaats. De nieuwe centrale bank wordt sinds 1980 aangeduid als Rabobank Nederland. De hoofdkantoren van de centrale banken in Utrecht (boven) en Eindhoven (onder). Lokale banken succesformule Vanaf hun ontstaan zijn de coöperatieve banken er uitstekend in geslaagd de kerntaken van het bankbedrijf uit te voeren: het voor eigen rekening en risico met elkaar verbinden van overschotten en tekorten aan financiële middelen. Deze plaatselijke banken stonden midden in de lokale gemeenschap en kenden dus hun klanten persoonlijk. In tegenstelling tot de kredietverleners uit de stad waren zij goed in staat kredietwaardige landbouwers te selecteren en hun kredieten goed te bewaken. Als gevolg daarvan konden de boerenleenbanken de agrarische bevolking tegen gunstige voorwaarden leningen verschaffen. De brede regionale spreiding, de toegang tot relevante informatie en de lage kosten leidden ertoe dat de lokale coöperatieve banken zich met hun tarieven gunstig konden onderscheiden op de markten voor krediet en voor spaargelden. Leden besturen zelf hun bank Net als in hun ontstaansjaren zijn de lokale Rabobanken vandaag nog steeds zelfstandige coöperaties met een eigen bestuur, eigen balansverantwoordelijkheid en eigen administratie. Dat de bank werd bestuurd door de eigen leden, was zeker in de beginjaren een belangrijk voordeel van de coöperatieve banken. Zo hoefden zij geen 6

7 kosten te maken voor het bestuur en raad van toezicht van de bank. De banken gingen namelijk uit van het principe van onbezoldigd beheer. Alleen de kassier ontving een geringe vergoeding. Vanaf 2004 konden de aangesloten banken voor hun bestuursmodel kiezen tussen: het partnershipmodel of directiemodel. Het partnershipmodel was de uitgewerkte vorm van de klassieke structuur. Het bestuur bestond uit door en uit de leden gekozen bestuurders en de directeur-bestuurder. In het directiemodel bestond het bankbestuur uit louter professionals, die na verkregen goedkeuring van Rabobank Nederland werden benoemd door de raad van commissarissen. Na enkele jaren volgde een evaluatie van de governance structuur. De uitkomst hiervan leidde tot de vervanging van beide modellen door het zogeheten Rabomodel. Dit model heeft in zijn structuur veel weg van het directiemodel, maar combineert het met krachtige coöperatief-bestuurlijke elementen uit het partnershipmodel. Die liggen met name in de sfeer van de borging van de ledenbetrokkenheid en ledeninvloed. Vrijwel alle banken zijn ondertussen overgegaan op het Rabomodel. Van kassier tot directeur De professionele leiding van de bank is vandaag in handen van de algemeen directeur. In de beginjaren van de bank, tot in de jaren zestig, kende de lokale bank alleen de rol van kassier. Aanvankelijk deed deze de bankadministratie naast zijn eigenlijke betrekking. Zijn woning fungeerde vaak als het bankkantoor, dat in de eerste jaren slechts een paar uur per week open was. Veel later, in de jaren zestig, lieten de meeste lokale banken nieuwe, moderne kantoren met een zakelijke stijl bouwen. Banken kregen toen ook meerdere kantoren en zittingen. De aanduiding kassier werd toen ook vervangen door de titel directeur. In de loop van de tijd had de kassier steeds meer de feitelijke leiding over de bank gekregen. Ook was hij al lang niet meer de enige die de bankadministratie verzorgde. Met de groei van de banken en de uitbreiding van de financiële dienstverlening was gaandeweg ook het personeelsbestand toegenomen. De kassier van de boerenleenbank in Pijnacker. Fusies tussen lokale banken Hoewel lokale aanwezigheid en lokale zelfstandigheid steeds belangrijke kenmerken van het coöperatieve bankwezen waren, en ook altijd nog zijn, laat de geschiedenis van de Rabobank een aantal fusiebewegingen te zien. In de jaren zeventig fuseerden veel lokale Raiffeisenbanken en boerenleenbanken tot Rabobanken. Men name in de werkgebieden 7 Een kleine geschiedenis van de Rabobank

8 waar deze banken met elkaar concurreerden, was samengaan een logische stap. In de jaren tachtig en negentig was er opnieuw sprake van een fusiegolf. De ratio hierachter was de automatisering van betaaldiensten, de snelle groei van het aantal geld- en betaalautomaten en de opmars van het elektronisch bankieren. Door deze ontwikkelingen kwamen klanten steeds minder vaak naar de bank. Bankbezoek bleef steeds meer beperkt tot die momenten in het leven waarbij belangrijke financiële zaken aan de orde zijn, zoals een huwelijk, het afsluiten van een hypotheek, het aangaan van een lening of het afsluiten van een verzekering. Juist op die momenten eisten de klanten van hun bank deskundigheid, service en volledige informatievoorziening. Om aan steeds hogere hoge eisen tegemoet te kunnen komen, was een bepaalde schaalgrootte vereist. Die schaal werd behalve door groei ook bereikt door fusies tussen coöperatieve buurbanken. In 1995 luidde het standpunt over de omvang van de lokale Rabobank: zo groot als noodzakelijk, zo klein als mogelijk. Een bank met vijftig medewerkers leek toen een goede maat. Sindsdien is het proces van samenvoeging van lokale Rabobanken verder gegaan. In Utrecht waren beide banken zelfs buren. 8

9 Bedrijven, particulieren en toezichthouders stellen steeds hogere eisen aan de bancaire dienstverlening en het leveren van maatwerk vereist de inzet van deskundigen. Aantal Rabobanken en aantal vestigingen (kantoren en zittingen) Lokale autonomie versus centrale leiding Zes coöperatieve banken stichtten in 1898 de Coöperatieve Centrale Raiffeisen-Bank in Utrecht en 22 banken legden de basis voor de Coöperatieve Centrale Boerenleenbank in Eindhoven. Nadien zijn veel lokale coöperatieve banken met steun en stimulans van de centrales tot stand gebracht. Formeel zijn de lokale Rabobanken samen de moeder van hun centrale organisatie Rabobank Nederland. De lokale banken bedienen hun klanten met steun van Rabobank Nederland en niet andersom. Binnen de Rabobank Groep spreekt met dan ook niet zo snel over het hoofdkantoor, maar veelal over Rabobank Nederland. Deze is de dochter van de lokale banken, die dus aan het hoofd staan van een omgekeerde piramide. In een aantal situaties is de centrale echter wel degelijk de leidende partij. Zo houdt Rabobank Nederland op basis van de Wet op het financieel toezicht (Wft) toezicht op de financiële gezondheid en de deskundigheid van de lokale Rabobanken. Op grond van de Wft heeft Rabobank Nederland de taak algemene regels en aanbevelingen te geven en te controleren op de naleving daarvan door de aangesloten banken. De bevoegdheid voor deze taakuitoefening is overigens expliciet opgenomen in de statuten. De Nederlandsche Bank houdt toezicht op de uitoefening van deze taak door Rabobank Nederland. De vraag is niet wie prevaleert; centraal en lokaal zijn binnen de Rabobank organisatie feitelijk tot elkaar veroordeeld. Hierdoor is de verhouding tussen de centrale organisatie en de aangesloten banken door de geschiedenis heen altijd nogal ambivalent geweest. Tot op de dag van vandaag is het een terugkerend thema in de organisatie. Rabobank Nederland, Utrecht. 9 Een kleine geschiedenis van de Rabobank

10 Het beheer van Rabobank Nederland Evenals de Coöperatieve Centrale Boerenleenbank (één van de twee fuserende centrales) kende Rabobank Nederland in 1972 vijf organen. Allereerst de algemene vergadering, waarin de besturen van alle aangesloten banken waren vertegenwoordigd. Lokale vertegenwoordiging kwam ook terug in het tweede orgaan, de centrale kringvergadering. Dit orgaan, waarin vertegenwoordigers van kringen van lokale banken zaten, had een belangrijke adviserende functie. De hoofddirectie, die bestond uit bancaire professionals, kreeg van De Nederlandsche Bank de bevoegdheid tot het doen van bankzaken. Deze hoofddirectie was weliswaar een zelfstandig bestuurlijk orgaan, maar diende haar werkzaamheden te verrichten in bestendig overleg met de raad van beheer. Veel onderwerpen die in de hoofddirectie aan de orde kwamen, werden later ook nog eens behandeld in de raad van beheer. De voorzitter van de raad van beheer woonde de vergaderingen van de hoofddirectie bij en had het recht over alle onderwerpen mee te praten. Het vijfde orgaan was de raad van toezicht. Een bijeenkomst van de centrale kringvergadering. Vereenvoudigde bestuursstructuur In 2002 werd de wat omslachtige beheersstructuur van Rabobank Nederland enigszins vereenvoudigd. De ledeninvloed de zeggenschap van de aangesloten banken werd versterkt, doordat de centrale kringvergadering meer bevoegdheden kreeg. De raad van beheer werd opgeheven. De hoofddirectie kreeg de integrale bestuurstaak en heet sindsdien raad van bestuur. Deze heeft dus niet alleen tot taak het bancaire bedrijf te leiden, maar ook toe te zien op de belangen van de leden: de lokale banken. De nieuwe raad van toezicht heeft als raad van commissarissen een meer onafhankelijke, toezichthoudende rol gekregen. De voorzitter van deze raad zit voortaan de centrale kringvergadering voor. Vooral deze centrale kringvergadering maakt de governance van Rabobank Nederland onderscheidend van die van andere, grote Nederlandse banken. De Rabobank: marktleider in Nederland Vandaag is de Rabobank in Nederland marktleider op bijna alle terreinen van de financiële dienstverlening. Het meest opvallende is natuurlijk het uitzonderlijk hoge marktaandeel in de agrarische sector. Historisch gezien is de financiering van de landbouw de specialiteit van de Rabobank. Het relatieve belang van de agrarische kredietverlening liep na 1980 terug. In 1987 overtroffen de nietagrarische leningen voor het eerst in de geschiedenis de agrarische. Hoewel het relatieve belang van de agrarische kredietverlening is 10

11 afgenomen, schommelt het marktaandeel in de agrarische sector nog aantal rond de 80 procent. Geleidelijk werd ook het niet-agrarische midden- en kleinbedrijf (MKB) een belangrijke doelgroep van de coöperatieve banken. Het marktaandeel in deze sector beweegt zich al jaren rond de 38 procent. Het hoogste marktaandeel heeft Rabobank bij bedrijven die twee tot tien mensen in dienst hebben. De Rabobank is vandaag niet alleen marktleider in de agrarische sector en in het midden- en kleinbedrijf, maar ook op de particuliere markt. Sinds de introductie van de salarisrekening in de jaren zestig groeide het aantal particuliere klanten enorm. Hoewel de coöperatieve banken aanvankelijk waren gericht op kredietverlening, kregen ze al snel ook het karakter van een spaarbank. Al in het begin van hun ontstaan trokken veel coöperatieve banken meer gelden aan dan zij konden uitzetten. In de jaren twintig streefden zij de Rijkspostspaarbank en de spaarbanken wat betreft het totale spaartegoed voor het eerst voorbij. Het aandeel op de spaarmarkt van veertig procent, dat begin jaren zestig werd bereikt, is sindsdien gestabiliseerd. Betalingsverkeer is een van de diensten voor het MKB. 11 Een kleine geschiedenis van de Rabobank

12 Een van de belangrijkste verstrekkingen van de Rabobank aan particulieren is de woninghypotheek. De Rabobank heeft een aandeel van meer dan twintig procent op de hypothekenmarkt, waarmee zij hier de grootste partij is. Veel succes heeft de Rabobank ook gehad met de ontwikkeling van andere diensten voor de in de jaren zestig toegestroomde particulieren, zoals effectenbeheer en de bemiddeling in reizen en verzekeringen. De reisactiviteiten zijn naderhand afgestoten. Daarentegen zijn de lokale Rabobanken al vele jaren in Nederland de grootste intermediair van verzekeringen. Een brede financiële dienstverlener De geleidelijke uitbreiding en verbreding van de activiteiten van de Rabobank kreeg in 1990 een nieuwe impuls. In dat jaar maakte de Nederlandse regering het met de liberalisering van het zogeheten structuurbeleid mogelijk dat banken en verzekeraars binnen één organisatie werden gebracht. In de jaren daarvoor was al te zien geweest dat banken, verzekeraars en beleggingsinstellingen met nieuwe gemengde producten steeds vaker elkaars terrein betraden. Op grond van de groeiende behoeften van haar klanten en dankzij het nieuwe overheidsbeleid ontwikkelde de Rabobank zich aan het eind van de twintigste eeuw tot een Allfinanz-concern, dat zowel bancaire, beleggings- als verzekeringsproducten aanbood. Een Rabobank anno

13 De Rabobank wilde, in de woorden van de toenmalig voorzitter van de hoofddirectie Herman Wijffels, uitgroeien tot een financieel warenhuis. En net als in het betere warenhuis kan men bij ons, behalve voor het standaardassortiment, ook terecht voor meer gespecialiseerde producten met een hoog adviesgehalte en voor maatwerk. Internet Naast de fysieke Rabobank ontstond er in de tweede helft van de jaren negentig een virtuele Rabobank, die met behulp van telefoon en internet zowel particuliere als zakelijke klanten vrijwel alle mogelijke producten en diensten kan bieden. Via speciale applicaties voor zijn mobieltje of ipad heeft de klant de Rabobank letterlijk onder handbereik. In maart 2012 speelde de Rabobank in op de veranderingen binnen het betalen en het gebruik van betaalpassen door de introductie van de verticaal vormgegeven betaalpas. Rabobank Groep De belangrijkste missie van de Rabobank is haar klanten zo goed mogelijk te bedienen met alle financiële producten en diensten waaraan zij behoefte hebben. De aard en omvang van die behoeften zijn de afgelopen decennia sterk gegroeid. Parallel daaraan groeide ook de omvang en samenstelling van de Rabobankorganisatie. Om de lokale Rabobanken in staat te stellen hun klanten het volledige pallet aan producten en diensten te kunnen leveren, werd de groep uitgebreid met een aantal gespecialiseerde dochterondernemingen. Uiteraard zijn er in het verleden soms pogingen tot overname en samengaan met andere partijen gestrand. Dat is bijvoorbeeld enkele malen het geval geweest met het financiële conglomeraat Achmea en zijn voorgangers. Sinds 2004 heeft Rabobank Nederland een aandelenbelang in Eureko, waarvan Achmea deel uitmaakt. Begin 2012 veranderde de holdingnaam Eureko in Achmea. Het omgekeerde deed zich ook wel voor: de Rabobank heeft eerder verworven belangen later weer van de hand gedaan, zoals die in F. van Lanschot Bankiers, in de Nedship Bank en recent Sarasin & Cie. 13 Een kleine geschiedenis van de Rabobank

14 De ontwikkeling tot Rabobank Groep 1965 De Coöperatieve Centrale Boerenleenbank neemt het Amsterdamse effectenkantoor Schretlen & Co over De Landbouwkredietverzekering Eindhoven, een dochter van de Eindhovense Centrale, en verzekeraar Interpolis richten de financieringsmaatschappij De Lage Landen op Fusie van de Coöperatieve Centrale Raiffeisen-Bank en de Coöperatieve Centrale Boerenleenbank Oprichting van Rabo Vastgoed De Rabobank en verzekeraar Interpolis besluiten te fuseren De Rabobank gaat een strategische alliantie aan met de Robeco Groep, Nederlands grootste vermogensbeheerder Het Centrale Bankbedrijf, onderdeel van Rabobank Nederland, gaat verder onder de naam Rabobank International en richt zich specifiek op grotere Nederlandse ondernemingen en op de internationale food & agribusiness De Rabobank verwerft de helft van de aandelen van de Robeco Groep In 2001 wordt Robeco honderd procent dochter van de Rabobank Groep Oprichting van Obvion, een joint venture van de Rabobank en het ABP, met als doel de verkoop van hypotheken via tussenpersonen De Rabobank sluit een strategische alliantie met de Zwitserse Bank Sarasin & Cie; in 2007 volgt verwerving van het meerderheidsbelang. In 2011 valt het besluit tot verkoop De Rabobank neemt internetbroker Alex over; eind 2007 verkocht aan BinckBank Acquisitie van FGH Bank, gespecialiseerd in commercieelvastgoedfinanciering De Rabobank tekent een samenwerkingsovereenkomst met Eureko/Achmea. Zij verkrijgt een belang van vijf procent in de Eureko Groep Interpolis fuseert met Eureko. Het belang van de Rabobank in Eureko komt uit op 37 procent Overname van de vastgoedontwikkelings- en assetmanagementactiviteiten van Bouwfonds De Rabobank lanceert de zakelijke internetbank Bizner. In 2011 stopt Bizner haar activiteiten en wordt geïntegreerd binnen de Rabobank Rabo Bouwfonds en FGH Bank gaan samen verder onder de naam Rabo Vastgoedgroep Eureko heet voortaan Achmea. De Rabobank heeft een 31% - belang in Achmea Samengaan van Friesland Bank en de Rabobank. 14

15 Internationalisering Hoewel de naam Rabobank International (RI) pas dateert van 1996, begonnen de internationale activiteiten van de Rabobank vele jaren eerder. In de loop van de jaren zeventig kregen vooral de zakelijke klanten van de Rabobank steeds meer behoefte aan dienstverlening in het buitenland. Langs verschillende wegen heeft de Rabobank geprobeerd zeker te stellen dat ze haar klanten ook in het buitenland kon bedienen: het opzetten van eigen vestigingen, in Europa, Noord-Amerika, Advisering in de food & agrisector. Azië en Zuid-Amerika, vooral ten behoeve van haar grotere zakelijke klanten. De eerste stap werd in 1981 gezet met de opening van een kantoor in New York. Daarvoor moest de bank een beoordeling aanvagen bij de ratingbureaus. Al meer dan drie decennia vinden de belangrijkste ratingbureaus de Rabobank de meest solide en kredietwaardige particuliere bank ter wereld. Zij kan hierdoor goedkoper geld lenen op de internationale kapitaalmarkten. Consultancy in de food & agribusiness sector. 15 Een kleine geschiedenis van de Rabobank

16 het aangaan van strategische allianties met verwante Europese partners. Veelal waren dit medeleden van de Unico Banking Group, een samenwerkingsverband van Europese coöperatieve banken, waarvan de Rabobank in 1977 een van de oprichters was. De bedoeling was door aansluiting van coöperatieve centrale banken uit andere Europese landen te komen tot een Europees netwerk van lokale banken en bundeling van gespecialiseerde dochters. het aankopen van bestaande banken in het buitenland. Een belangrijke eerste stap vormde de overname in 1994 van PIBA (Primary Industry Bank of Australia). In 2002 nam de Rabobank Groep de Ierse ACC Bank over. Datzelfde jaar zette de Rabobank ook de eerste stappen in Californië met de overname van de Valley Independent Bank. Spoedig volgden andere aankopen in de Verenigde Staten en in Polen. Ook in Zuid-Amerika en Azië is de Rabobank de laatste jaren in toenemende mate actief. Deze overnames passen in de strategie om de expertise op het gebied van retailbankieren en de agrarische sector te exporteren naar veelbelovende markten in het buitenland. Daarnaast had iedere vestiging van Rabobank International in de belangrijkste handelslanden binnen Europa een Dutch Desk ten behoeve van de Nederlandse MKB-klanten. In 2007 ontstond de afdeling International Services en werden de oorspronkelijke Dutch Desks die vaak waren ondergebracht bij een partnerbank in verschillende landen uitgebreid tot volwaardige International Desks, als onderdeel van het RI-kantoor in een land. Een Rabobankkantoor in Californië (V.S.) Aantal buitenlandse vestigingsplaatsen Rabobank Groep Aansprakelijkheid van de leden In de beginjaren van de coöperatie was de onbeperkte aansprakelijkheid van leden onontbeerlijk. Omdat de Rabobank altijd een solide financieel beleid heeft gevoerd en de winst in de loop van de jaren steeds werd toegevoegd aan de eigen reserves (om verdere groei te kunnen financieren), kon de aansprakelijkheid van de leden gaandeweg worden versoepeld. Er werden namelijk ook andere financiële waarborgen ingebouwd, zoals de kruislingse garantieregeling. Die houdt in dat Rabobank Nederland en de aangesloten banken onderling aansprakelijk zijn voor elkaars verplichtingen. 16

17 Tegen die achtergrond werd in 1980 besloten de aansprakelijkheid van de leden te beperken tot maximaal vijfduizend gulden (circa euro). Tegelijkertijd werd er een ander basisprincipe afgeschaft: particulieren die van de bank geld hadden geleend, hoefden niet langer lid en dus ook niet aansprakelijk te zijn. Er is in een eeuw het nodige veranderd, maar de coöperatieve beginselen zijn onverminderd de basis van het handelen gebleven. Beeldmerk Het wapenschild met het kruis en de ploeg werd sinds 1911 door de Coöperatieve Centrale Boerenleenbank (CCB) gebruikt. Kruis en ploeg stonden voor godsdienstzin en arbeidzaamheid als basis van een gelukkig familieleven. Het wapenschild groeide uit tot symbool van de hele organisatie, zij het met verschillende varianten. Ook plaatselijke boerenleenbanken zouden het tot in de jaren zestig gebruiken. Het embleem van de Coöperatieve Centrale Raiffeisen-Bank (CCRB) kwam voor het eerst voor in De eivorm stond voor groeikracht, de bundeling van lijnen links en rechts voor samenwerking. Het geldstuk tussen twee korenaren drukte de bemiddelende en versterkende rol van het krediet uit. Lokale banken gebruikten deze figuur met aangepaste letters. Met de fusie tussen de CCB en de CCRB ontstond in 1972 de Rabobank. Het logo werd een gestileerde versie van een opgaande lijn. Dit symbool van vooruitgang had de CCRB in 1962 ingevoerd. In 1995 introduceerde de Rabobank een nieuwe huisstijl en een nieuw beeldmerk: een mensfiguur op een zonnewijzer. Hiermee maakte de Rabobank duidelijk dat zij de mens, ofwel de klant, centraal stelt. Van kredietcoöperatie naar klantencoöperatie Aan de vooravond van het honderdjarig bestaan startte de Rabobank een intern debat over de toekomst van de coöperatie. De vraag was of de coöperatieve organisatievorm ook nog van betekenis zou zijn in de 21-ste eeuw. De coöperatieve bank was namelijk ontstaan in onvolkomen financiële markten, terwijl financiële diensten aan het eind van de jaren negentig inmiddels voor iedereen langs vele manieren beschikbaar waren. Bovendien zou de coöperatieve organisatie sterker kunnen groeien als zij haar eigen vermogen sneller zou kunnen uitbreiden dan door winstinhouding alleen. Anders gezegd: door een beursgenoteerde onderneming te worden. 17 Een kleine geschiedenis van de Rabobank

18 Drie jaren duurde de discussie waarbij de besturen van de lokale banken in meerdere discussierondes nadrukkelijk betrokken werden. De uitkomst was in 1998 ondubbelzinnig: ook in de toekomst wil de Rabobank een coöperatieve financiële dienstverlener blijven. Met name het maatschappelijke karakter, dat de coöperatieve bank altijd gekenmerkt heeft, wilde men nadrukkelijk behouden zien. De Rabobank was in eerste aanleg een coöperatie van kredietnemers. Verplicht lidmaatschap en onderlinge aansprakelijkheid waren twee belangrijke uitgangspunten. In de coöperatiediscussie van eind jaren negentig werd vastgesteld dat de Rabobank met haar toen zakelijke klanten en 7 miljoen particuliere klanten niet langer gezien zou kunnen worden als een coöperatie van kredietnemers. De coöperatie zou de belangen van al haar klanten gelijkelijk moeten nastreven en alle klanten zouden ook lid moeten kunnen worden van de coöperatie. Klantwaarde voor alle klanten werd het centrale doel. Meer en meer betrokken leden Na de wedergeboorte van de coöperatiegedachte, in 1998, begonnen de lokale Rabobanken actief met ledenprogamma s. Zij streefden daarbij niet alleen naar meer leden, maar ook naar meer betrokken leden. De betrokkenheid van de leden wilde men langs meerdere wegen bereiken: door het stimuleren van ledeninvloed (in ledenvergaderingen en bestuursorganen, maar ook in klankbordgroepen en ledenpanels); door een ledenprogramma en een ledenblad met specifieke aan biedingen en kortingen; door specifieke ledenproducten, zoals de ledencertificaten (achtergestelde obligaties), die klanten een gunstige rente bieden en voor de bank gelden als uitbreiding van het eigen vermogen. In oktober 2002 werd het miljoenste lid van de Rabobank ingeschreven. Dat betekende een verdubbeling van het aantal leden in ruim twee jaar. Begin 2012 was het ledental geklommen tot ruim 1,8 miljoen. In de praktijk zijn het vooral de trouwe klanten, klanten die meerdere diensten afnemen, die kiezen voor het lidmaatschap. De doelstelling ligt echter nog hoger, al is het overdreven te stellen dat alle klanten van de Rabobank lid zouden moeten worden. De Rabobank Groep realiseert zich niettemin dat juist de nauwe betrokkenheid van de leden het onderscheidende maatschappelijke karakter van de bank bepalen. 18

19 19 Een kleine geschiedenis van de Rabobank

20

Financiering van innovaties

Financiering van innovaties Financiering van innovaties Volgorde en taak van financiers en de financiële opties Mark Poldner, directeur Commerciële Zaken Rabobank Noord-Holland Noord 1 Inhoud 2 I Introductie Rabobank Groep 3 Rabobank

Nadere informatie

HOE RABOBANK KALM VOORSORTEERT OP WEG NAAR EEN BEURSNOTERING

HOE RABOBANK KALM VOORSORTEERT OP WEG NAAR EEN BEURSNOTERING HOE RABOBANK KALM VOORSORTEERT OP WEG NAAR EEN BEURSNOTERING 17AUG 2015 MICHIEL WERKMAN GASTAUTEUR FOLLOW THE MONEY Snelle groei, achterblijvende reserve, beperkte houdbaarheid van het coöperatieve model:

Nadere informatie

Rabobank Utrechtse Heuvelrug, de bank die ambities waarmaakt... Het is tijd voor de Rabobank.

Rabobank Utrechtse Heuvelrug, de bank die ambities waarmaakt... Het is tijd voor de Rabobank. Rabobank Utrechtse Heuvelrug, de bank die ambities waarmaakt... Het is tijd voor de Rabobank. Een dynamische bank in een dynamische regio De Rabobank is één van de grootste financiële dienstverleners van

Nadere informatie

Privacy Statement. Wij gebruiken bepaalde woorden in dit privacy statement. Hieronder leest u wat wij met een aantal van deze woorden bedoelen:

Privacy Statement. Wij gebruiken bepaalde woorden in dit privacy statement. Hieronder leest u wat wij met een aantal van deze woorden bedoelen: Privacy Statement De Rabobank Groep verwerkt persoonsgegevens. Wij willen u hierover graag duidelijk en transparant informeren. In dit privacy statement geven wij u antwoord op de belangrijkste vragen

Nadere informatie

Rabobank Dommel en Aa Een introductie. Rabobank. Een bank met ideeën.

Rabobank Dommel en Aa Een introductie. Rabobank. Een bank met ideeën. Rabobank Dommel en Aa Een introductie Rabobank. Een bank met ideeën. Rabobank Dommel en Aa Postadres Rabobank Dommel en Aa Postbus 210 5270 AE Sint-Michielsgestel Particulieren (0411) 660 660 particulieren@dommel-en-aa.rabobank.nl

Nadere informatie

Naslagwerk Economie van Duitsland. Hoofdstuk 8: Financiële stelsel. 8.1 Overzicht

Naslagwerk Economie van Duitsland. Hoofdstuk 8: Financiële stelsel. 8.1 Overzicht Naslagwerk Economie van Duitsland 8.1 Overzicht Het Duitse bankenstelsel is anders georganiseerd dan in de meeste andere landen. Naast een centrale bank, de Bundesbank, de reguliere zaken en retailbanken

Nadere informatie

Praktijkvoorbeelden van Coöperatieven in Nederland

Praktijkvoorbeelden van Coöperatieven in Nederland Praktijkvoorbeelden van Coöperatieven in Nederland Coöperatief Seminarie Brussel Februari 2014 Wilbert van den Bosch Grote Diversiteit NL Coops 1 Coöperatieve organisatie Ledenzeggenschap Geen aandeelhouders

Nadere informatie

Feiten & cijfers. Banking for Food. Februari 2015

Feiten & cijfers. Banking for Food. Februari 2015 Feiten & cijfers Banking for Food Februari 2015 Banking for Food: overzicht in feiten & cijfers De Rabobank wil nu en in de toekomst ondernemers in de landbouw en voedselketen ondersteunen en faciliteren

Nadere informatie

meerwaarde door coaching

meerwaarde door coaching meerwaarde door coaching Waarom een kredietunie in Gooi & Vechtstreek? De kredietcrisis, en de daardoor aangescherpte regelgeving, heeft ertoe geleid dat banken op dit moment minder krediet verlenen dan

Nadere informatie

Op weg naar een bestuursmodel met een ledenraad. Rabobank Ridderkerk Midden-IJsselmonde. Een bank die anders is. Gezocht: leden met een mening

Op weg naar een bestuursmodel met een ledenraad. Rabobank Ridderkerk Midden-IJsselmonde. Een bank die anders is. Gezocht: leden met een mening Rabobank Ridderkerk Midden-IJsselmonde Een bank die anders is Gezocht: leden met een mening Op weg naar een bestuursmodel met een ledenraad Rabobank. Een bank met ideeën. Een bank die anders is Rabobank

Nadere informatie

De Rabobank is een unieke bank. Wij hebben geen aandeelhouders, maar leden. We zijn een coöperatie.

De Rabobank is een unieke bank. Wij hebben geen aandeelhouders, maar leden. We zijn een coöperatie. In deze folder leest u wie we zijn, wat we doen en op welke manieren u ons kunt bereiken. U ervaart onze maatschappelijke betrokkenheid in Enschede en Haaksbergen. En u leest waarom lid worden van Rabobank

Nadere informatie

Selectie commissarissen

Selectie commissarissen Selectie commissarissen 1 Profiel raad van commissarissen Rabo-model April 2014 1. Inleiding Het werving- en selectieproces vereist een grote mate van zorgvuldigheid. De samenstelling van de raad van commissarissen

Nadere informatie

Jaarcijfers 2013. Persconferentie. 27 februari 2014

Jaarcijfers 2013. Persconferentie. 27 februari 2014 Jaarcijfers 2013 Persconferentie 27 februari 2014 Jaarcijfers 2013 Rinus Minderhoud, voorzitter raad van bestuur 2013: een bewogen jaar Moeilijke omstandigheden; ruim 2 miljard euro nettowinst LIBOR-schikking:

Nadere informatie

Privacy Statement. Wij gebruiken bepaalde woorden in dit privacy statement. Hieronder leest u wat wij met een aantal van deze woorden bedoelen:

Privacy Statement. Wij gebruiken bepaalde woorden in dit privacy statement. Hieronder leest u wat wij met een aantal van deze woorden bedoelen: Privacy Statement De Rabobank Groep verwerkt persoonsgegevens. Wij willen u hierover graag duidelijk en transparant informeren. In dit privacy statement geven wij u antwoord op de belangrijkste vragen

Nadere informatie

Rabobank Helmond Een aandeel in elkaar

Rabobank Helmond Een aandeel in elkaar Medicidesk Rabobank Helmond Een aandeel in elkaar RABOBANK MEDICIDESK Persoonlijk advies speciaal voor medici In deze brochure maakt u kennis met de mensen en mogelijkheden van onze Medicidesk. De Medicidesk

Nadere informatie

Plaatsingslijst van het archief van de Spaarbank voor Protestants Nederland / Vakbondsspaarbank SPN (1960-1994)

Plaatsingslijst van het archief van de Spaarbank voor Protestants Nederland / Vakbondsspaarbank SPN (1960-1994) 337 Plaatsingslijst van het archief van de Spaarbank voor Protestants Nederland / Vakbondsspaarbank SPN (1960-1994) Samengesteld door Paul E. Werkman Historisch Documentatiecentrum voor het Nederlands

Nadere informatie

Registratie AFM Ons kantoor is geregistreerd bij de Autoriteit Financiële Markten onder nummer 12011036.

Registratie AFM Ons kantoor is geregistreerd bij de Autoriteit Financiële Markten onder nummer 12011036. DIENSTENWIJZER Informatie over onze dienstverlening op grond van de Wet financieel toezicht zijn wij verplicht u voorafgaand aan de totstandkoming van een financiële overeenkomst onderstaande informatie

Nadere informatie

Dienstverleningsdocument versie 2011

Dienstverleningsdocument versie 2011 INDFIA Financieel Adviesbureau Vest 195 3311 TV Dordrecht T. 0180 625857 F. 0800 7528834 E. info@indfia.nl AFM 12016014 K.v.K. 243.378.18 ING bank 67.40.19.105 1 Inhoudsopgave Inleiding 3 Wie zijn wij?

Nadere informatie

Verklaringen van geen bezwaar op grond van de Wet toezicht kredietwezen

Verklaringen van geen bezwaar op grond van de Wet toezicht kredietwezen FI Verklaringen van geen bezwaar op grond van de Wet toezicht kredietwezen Verklaringen van geen bezwaar op grond van artikel 176 van de Wet toezicht verzekeringsbedrijf 1993 In 2000 zijn op rond van artikel

Nadere informatie

SNS REAAL tekent overeenkomst voor overname Bouwfonds Property Finance

SNS REAAL tekent overeenkomst voor overname Bouwfonds Property Finance SNS REAAL tekent overeenkomst voor overname Bouwfonds Property Finance Utrecht, 10 oktober 2006. - SNS REAAL heeft vandaag bekendgemaakt de overeenkomst te hebben getekend tot verwerving van aandelen voor

Nadere informatie

Beleggingen institutionele beleggers in 2004 met 8,1 procent omhoog

Beleggingen institutionele beleggers in 2004 met 8,1 procent omhoog Publicatiedatum CBS-website Centraal Bureau voor de Statistiek 9 december 25 Beleggingen institutionele beleggers in 24 met 8,1 procent omhoog drs. J.L. Gebraad Centraal Bureau voor de Statistiek, Voorburg/Heerlen,

Nadere informatie

Vastgoed en vastgoedfinancieringen

Vastgoed en vastgoedfinancieringen Vastgoed en vastgoedfinancieringen Dé strategisch vastgoedpartner voor pensioenfondsen Syntrus Achmea Real Estate & Finance is dé strategisch vastgoedpartner voor pensioenfondsen. Dankzij onze unieke

Nadere informatie

Vastgoed en vastgoedfinancieringen

Vastgoed en vastgoedfinancieringen Vastgoed en vastgoedfinancieringen Dé strategisch vastgoedpartner voor pensioenfondsen is dé strategisch vastgoedpartner voor pensioenfondsen. Dankzij onze unieke combinatie van pensioenexpertise en vastgoedexpertise

Nadere informatie

Bedrijvendynamiek en werkgelegenheid

Bedrijvendynamiek en werkgelegenheid M201207 Bedrijvendynamiek en werkgelegenheid 1987-2010 drs. K.L. Bangma drs. A. Bruins Zoetermeer, mei 2012 Bedrijvendynamiek en werkgelegenheid In de periode 1987-2010 is het aantal bedrijven per saldo

Nadere informatie

Rabobank halfjaarcijfers 2014: 1,1 miljard euro nettowinst

Rabobank halfjaarcijfers 2014: 1,1 miljard euro nettowinst Persbericht 21 augustus 2014 Rabobank halfjaarcijfers 2014: 1,1 miljard euro nettowinst De Rabobank Groep boekte in het eerste halfjaar van 2014 een nettowinst van 1.080 miljoen euro. Het resultaat werd

Nadere informatie

Veranderingen in de internationale positie van Nederlandse banken

Veranderingen in de internationale positie van Nederlandse banken Veranderingen in de internationale positie van Nederlandse banken De Nederlandse bancaire vorderingen 1 op het buitenland zijn onder invloed van de economische crisis en het uiteenvallen van ABN AMRO tussen

Nadere informatie

Rabobank boekt 2,0 miljard euro nettowinst in 2013

Rabobank boekt 2,0 miljard euro nettowinst in 2013 Persbericht 27 februari 2014 Rabobank boekt 2,0 miljard euro nettowinst in 2013 De Rabobank Groep boekte in 2013 een nettowinst van 2.012 miljoen euro. Dit is 46 miljoen euro of 2% minder dan in 2012.

Nadere informatie

VDB advocaten NOTARISSEN. zo zien wij het. Over de organisatie

VDB advocaten NOTARISSEN. zo zien wij het. Over de organisatie VDB advocaten NOTARISSEN. zo zien wij het. Over de organisatie Hoe SCHERP mag advies zijn? VDB Advocaten Notarissen. Zo zien wij het. Onze juridische adviezen geven scherp aan wat de grenzen van het speelveld

Nadere informatie

Terug naar de kernwaarden. Van businesslunch tot businessplan

Terug naar de kernwaarden. Van businesslunch tot businessplan Terug naar de kernwaarden Van businesslunch tot businessplan Het begin Businesslunch@Stoutenburgh Eenzaam aan de top Kredietverlening aan MKB zorgwekkend De ervaringen: Structurele fricties bij het verstrekken

Nadere informatie

Geschiedenis PVK. Inleiding 2. Eerste vormen van Toezicht 2. 1923: toezicht op verzekeraars 3. 1952: toezicht op pensioenen 3. 2001: van vk naar pvk 4

Geschiedenis PVK. Inleiding 2. Eerste vormen van Toezicht 2. 1923: toezicht op verzekeraars 3. 1952: toezicht op pensioenen 3. 2001: van vk naar pvk 4 Geschiedenis PVK Inleiding 2 Eerste vormen van Toezicht 2 1923: toezicht op verzekeraars 3 1952: toezicht op pensioenen 3 2001: van vk naar pvk 4 Veranderingen in het toezicht en fusie met dnb 4 Inleiding

Nadere informatie

Strategische review 2013-2017. 14 mei 2013

Strategische review 2013-2017. 14 mei 2013 Strategische review 2013-2017 14 mei 2013 Samenvatting Duidelijke keuze voor positionering als gespecialiseerde, onafhankelijke wealth manager Ons doel is behoud en opbouw van vermogen voor klanten Wij

Nadere informatie

Starters zien door de wolken toch de zon

Starters zien door de wolken toch de zon M201206 Starters zien door de wolken toch de zon drs. A. Bruins Zoetermeer, mei 2012 Starters zien door de wolken toch de zon Enkele jaren nadat zij met een bedrijf zijn begonnen, en met enkele jaren financieel-economische

Nadere informatie

Informatie over de Autoriteit Financiële Markten. Een kennismaking. Wat doet de AFM?

Informatie over de Autoriteit Financiële Markten. Een kennismaking. Wat doet de AFM? Informatie over de Autoriteit Financiële Markten Een kennismaking Wat doet de AFM? Wie is de AFM? AFM is de afkorting voor Autoriteit Financiële Markten. De AFM is de gedragstoezichthouder op de financiële

Nadere informatie

Succesvol financieren

Succesvol financieren Informatieblad 06-07-14 Succesvol financieren Het is voor bedrijven nog steeds lastig om geld te lenen bij een bank. Maar u bent tegenwoordig voor een financiering niet meer alleen afhankelijk van de bank.

Nadere informatie

Rabobank in Brazilië. Uw behoefte. Onze missie.

Rabobank in Brazilië. Uw behoefte. Onze missie. Rabobank in Brazilië Uw behoefte. Onze missie. Utrecht, 2013 13 Brazilië: Economisch & Financieel Overzicht Populatie omvang (en marktpotentieel): ca 200 miljoen inwoners met een groeiende middenklasse

Nadere informatie

Van baan naar eigen baas

Van baan naar eigen baas M200912 Van baan naar eigen baas drs. A. Bruins Zoetermeer, juli 2009 Van baan naar eigen baas Ruim driekwart van de ondernemers die in de eerste helft van 2008 een bedrijf zijn gestart, werkte voordat

Nadere informatie

_SFPA_ Smit Financiële Planning & Advies

_SFPA_ Smit Financiële Planning & Advies DIENSTVERLENINGSDOCUMENT ALGEMEEN In dit document stelt het kantoor zich graag aan u voor en wordt de werkwijze die gehanteerd wordt beschreven. Tevens treft u een beschrijving van de diensten aan en wordt

Nadere informatie

Dienstenwijzer. All e s ov e r on z e. f i n a n c i ë l e di e n s t v e r l e n i n g

Dienstenwijzer. All e s ov e r on z e. f i n a n c i ë l e di e n s t v e r l e n i n g Dienstenwijzer All e s ov e r on z e f i n a n c i ë l e di e n s t v e r l e n i n g Wie zijn wij: Financiële Meesters is een onafhankelijk landelijk werkende financiële dienstverlener, gespecialiseerd

Nadere informatie

dienst verlenings document

dienst verlenings document dienst verlenings document S a n Gi o r g i l a a n 5 5644 DS Ei n d h o v e n Te l e f o o n 040-2155420 Fa x 040-2155429 w w w. v a n a v e z a a t h. c o m E-m a i l i n f o @ v a n a v e z a a t h.

Nadere informatie

Informatiememorandum. Vastgesteld 30 augustus 2012

Informatiememorandum. Vastgesteld 30 augustus 2012 Informatiememorandum Informatiememorandum betreffende de uitgifte van lidmaatschapsrechten van een Investeringscoöperatie tot stand gekomen via het Symbid Platform Vastgesteld 30 augustus 2012 1 Inhoud

Nadere informatie

Dienstverleningsdocument André van Heugten Verzekeringen

Dienstverleningsdocument André van Heugten Verzekeringen Dienstverleningsdocument André van Heugten Verzekeringen Ons kantoor is gespecialiseerd in financiële dienstverlening. Graag willen wij u laten zien wat onze werkwijze is. In onze werkwijze staat u als

Nadere informatie

Jaarcijfers 2012 Rabobank Groep. Persconferentie 28 februari 2013

Jaarcijfers 2012 Rabobank Groep. Persconferentie 28 februari 2013 Jaarcijfers 2012 Rabobank Groep Persconferentie 28 februari 2013 Jaarcijfers 2012 resultaten Piet Moerland, voorzitter raad van bestuur Rabobank Groep 28 februari 2013 Rabobank: winstdaling door economische

Nadere informatie

Agenda: 1. Opening. 5. Rondvraag. 6. Sluiting.

Agenda: 1. Opening. 5. Rondvraag. 6. Sluiting. Oproeping tot de buitengewone algemene vergadering van aandeelhouders ("de Vergadering") van BinckBank N.V. ("BinckBank"), gevestigd te Amsterdam, te houden op 19 november 2007 om 10:00 uur in de Mercuriuszaal

Nadere informatie

DIENSTENWIJZER. In onze dienstenwijzer leggen wij graag uit wie wij zijn en wat u van ons kan en ook mág verwachten.

DIENSTENWIJZER. In onze dienstenwijzer leggen wij graag uit wie wij zijn en wat u van ons kan en ook mág verwachten. DIENSTENWIJZER In onze dienstenwijzer leggen wij graag uit wie wij zijn en wat u van ons kan en ook mág verwachten. Wie zijn wij? AV risico- en assurantieadviseurs is een onafhankelijke intermediair voor

Nadere informatie

Zakelijk betalen en sparen?

Zakelijk betalen en sparen? Zakelijk betalen en sparen? Wij zijn uw bank. Zakelijk betalen en sparen? RegioBank heeft een zakelijk totaalpakket voor zzp, mkb, verenigingen en stichtingen. Sparen en betalen op uw manier Bij RegioBank

Nadere informatie

Inleiding bank- en verzekeringswezen 4 INLEIDING BANK- EN VERZEKERINGSWEZEN 4 (CBV10.4/CREBO:50168)

Inleiding bank- en verzekeringswezen 4 INLEIDING BANK- EN VERZEKERINGSWEZEN 4 (CBV10.4/CREBO:50168) INLEIDING BANK- EN VERZEKERINGSWEZEN 4 (CBV10.4/CREBO:50168) sd.cbv10.4.v1 ECABO, Alle rechten voorbehouden. Niets uit deze uitgave mag worden vermenigvuldigd, overgenomen, opgeslagen of gepubliceerd in

Nadere informatie

MTY wordt IEX Group NV, leider in online beleggersinformatie

MTY wordt IEX Group NV, leider in online beleggersinformatie PERSBERICHT Bussum, 5 november 2015 In aanvulling op het persbericht IEX gaat naar de beurs, dat hedenmorgen is gepubliceerd, informeert MTY Holdings NV middels onderstaand bericht haar aandeelhouders

Nadere informatie

Dienstenwijzer. Alles over onze financiële dienstverlening

Dienstenwijzer. Alles over onze financiële dienstverlening Dienstenwijzer Alles over onze financiële dienstverlening Wie zijn wij A1 Hypotheken is een onafhankelijk landelijk werkende financiële dienstverlener, gespecialiseerd in hypotheken, verzekeringen, kredieten,

Nadere informatie

DE ERKEND HYPOTHECAIR PLANNER INFORMEERT U GRAAG OVER: De ondernemer en zijn hypotheek

DE ERKEND HYPOTHECAIR PLANNER INFORMEERT U GRAAG OVER: De ondernemer en zijn hypotheek DE ERKEND HYPOTHECAIR PLANNER INFORMEERT U GRAAG OVER: De ondernemer en zijn hypotheek 1 Nederland telt meer dan 1 miljoen ondernemers zonder personeel. Daarnaast opereren er veel ondernemers die al dan

Nadere informatie

AEGON STELT WIJZGINGEN IN CORPORATE GOVERNANCE VOOR OM ZEGGENSCHAP AANDEELHOUDERS TE VERSTERKEN

AEGON STELT WIJZGINGEN IN CORPORATE GOVERNANCE VOOR OM ZEGGENSCHAP AANDEELHOUDERS TE VERSTERKEN 205722 PERSBERICHT AEGON STELT WIJZGINGEN IN CORPORATE GOVERNANCE VOOR OM ZEGGENSCHAP AANDEELHOUDERS TE VERSTERKEN STRUCTUURREGIME VERLATEN; STEMRECHT VERENIGING AEGON TERUGGEBRACHT AEGON N.V. is van plan

Nadere informatie

Welkom bij SNS Regio Bank

Welkom bij SNS Regio Bank Welkom Voor iedereen Welkom bij SNS Regio Bank In de eerste plaats mag u van uw bank natuurlijk een professionele aanpak verwachten. Met een uitgebreid aanbod diensten en producten. Maar SNS Regio Bank

Nadere informatie

Uw lijfrente komt tot uitkering. verzekering bedrijfsrisico hypotheek pensioen

Uw lijfrente komt tot uitkering. verzekering bedrijfsrisico hypotheek pensioen Uw lijfrente komt tot uitkering verzekering bedrijfsrisico hypotheek pensioen Uw lijfrenteverzekering of lijfrenterekening komt binnenkort tot uitkering. Een mooi en belangrijk moment. Jaren geleden heeft

Nadere informatie

Inventaris van het archief van Rabobank. Rijn en Heuvelrug en Coöperatieve. Rabobank Schalkwijk en voorgangers,

Inventaris van het archief van Rabobank. Rijn en Heuvelrug en Coöperatieve. Rabobank Schalkwijk en voorgangers, T00352 Inventaris van het archief van Rabobank Rijn en Heuvelrug en Coöperatieve Rabobank Schalkwijk en voorgangers, 1900-2004 Schalkwijk en voorgangers Eddy Hinders Mei, 2011 INHOUDSOPGAVE 1. INLEIDING

Nadere informatie

DIENSTENWIJZER. Wie zijn wij?

DIENSTENWIJZER. Wie zijn wij? DIENSTENWIJZER U overweegt een beroep te doen op de dienstverlening van ons kantoor. In deze Dienstenwijzer vindt u informatie over ons kantoor, onze dienstverlening, onze werkwijze en de beloning die

Nadere informatie

Kredietverlening aan Nederlandse bedrijven loopt terug

Kredietverlening aan Nederlandse bedrijven loopt terug Het Nederlandse bedrijfsleven is in sterke mate afhankelijk van bancaire kredietverlening. De groei van de zakelijke kredietverlening is in de tweede helft van 28 vertraagd. Dit hangt grotendeels samen

Nadere informatie

Huishoudens bouwen hun effectenportefeuille af

Huishoudens bouwen hun effectenportefeuille af Huishoudens bouwen hun effectenportefeuille af Inleiding Door de opkomst van moderne informatie- en communicatietechnologieën is het voor huishoudens eenvoudiger en goedkoper geworden om de vrije besparingen,

Nadere informatie

Duurzaam ondernemen met de Rabobank.

Duurzaam ondernemen met de Rabobank. Duurzaam ondernemen met de Rabobank. Ron Droste, commercieel directeur. Rabobank Den Haag en omgeving Rabobank en duurzaamheid Coöperatieve organisatievorm Klant- en maatschappelijk belang als uitgangspunt

Nadere informatie

Rabobank in India. Uw behoefte. Onze missie.

Rabobank in India. Uw behoefte. Onze missie. Rabobank in India Uw behoefte. Onze missie. Utrecht, 2013 40 India: Economisch & Financieel Overzicht Populatie omvang (en marktpotentieel): met 1,24 miljard inwoner de tweede grootste populatie ter wereld

Nadere informatie

De Europese Investeringsbank in kort bestek

De Europese Investeringsbank in kort bestek De Europese Investeringsbank in kort bestek Als bank van de EU bieden wij financiering en expertise aan gezonde en duurzame investeringsprojecten binnen en buiten Europa. De 28 EU-lidstaten zijn onze aandeelhouders,

Nadere informatie

Dienstenwijzer Bedrijf

Dienstenwijzer Bedrijf Dienstenwijzer bedrijf Ons kantoor is gespecialiseerd in financiële diensten. Graag willen wij u laten zien wat onze werkwijze is. In onze werkwijze staat u als klant centraal. In onze werkwijze staat

Nadere informatie

Institutionele beleggers verwachten meer te beleggen in vastgoed

Institutionele beleggers verwachten meer te beleggen in vastgoed Publicatiedatum CBS-website Centraal Bureau voor de Statistiek 18 januari 25 Institutionele beleggers verwachten meer te beleggen in vastgoed Drs. J.L. Gebraad Centraal Bureau voor de Statistiek, Voorburg/Heerlen,

Nadere informatie

Bankfaillissementen in historisch en internationaal perspectief

Bankfaillissementen in historisch en internationaal perspectief Bankfaillissementen in historisch en internationaal perspectief Sinds het begin van de kredietcrisis zijn in Nederland drie bancaire instellingen omgevallen. Faillissementen in het bankwezen komen echter

Nadere informatie

Medicidesk Rabobank Rijk van Nijmegen

Medicidesk Rabobank Rijk van Nijmegen Medicidesk Rabobank Rijk van Nijmegen Samen sterker. Dat is het idee. Rabobank Rijk van Nijmegen De gezondheidszorg is volop in beweging. Toenemende markt - werking, schaalvergroting en professionalisering

Nadere informatie

Factsheet. Nederlands Financieel Centrum voor Ondernemers B.V.

Factsheet. Nederlands Financieel Centrum voor Ondernemers B.V. Factsheet Nederlands Financieel Centrum voor Ondernemers B.V. Inleiding NFCO voorziet in Nederland in een behoefte door voor de ondernemer een integraal financieel advies uit te brengen waarbij zakelijke

Nadere informatie

Beleggingen institutionele beleggers met 7 procent toegenomen

Beleggingen institutionele beleggers met 7 procent toegenomen Publicatiedatum CBS-website: 1 oktober 27 Beleggingen institutionele beleggers met 7 procent toegenomen drs. J.L. Gebraad Centraal Bureau voor de Statistiek Voorburg/Heerlen 27 Verklaring der tekens. =

Nadere informatie

Zakelijk betalen en sparen?

Zakelijk betalen en sparen? Zakelijk betalen en sparen? Wij zijn uw bank. Zakelijk betalen en sparen? RegioBank heeft een zakelijk totaalpakket voor zzp, mkb, verenigingen en stichtingen. Als zelfstandig ondernemer wilt u uw financiële

Nadere informatie

Factsheet. Nederlands Financieel Centrum voor Ondernemers B.V.

Factsheet. Nederlands Financieel Centrum voor Ondernemers B.V. Factsheet Nederlands Financieel Centrum voor Ondernemers B.V. Inleiding NFCO voor ziet in Nederland in een behoefte door voor de ondernemer een integraal financieel advies uit te brengen waarbij zakelijke

Nadere informatie

Crelan: 100 % coöperatief verankerd

Crelan: 100 % coöperatief verankerd B R U S S E L, 1 8 j u n i 2015 Crelan: 100 % coöperatief verankerd Ruim een jaar geleden kondigde Crelan aan dat er een akkoord bereikt was tussen de Franse en de Belgische aandeelhouders van de bank,

Nadere informatie

Katakle Business Plan 2011 2018. Groeiplan voor het programma van The Hunger Project in Benin

Katakle Business Plan 2011 2018. Groeiplan voor het programma van The Hunger Project in Benin Katakle Business Plan 2011 2018 Groeiplan voor het programma van The Hunger Project in Benin 0 1. Inleiding Achtergrond De Katakle investeerdersgroep werkt sinds 2008 met The Hunger Project aan het einde

Nadere informatie

Bochane Services Dienstenwijzer Biedt helderheid over de dienstverlening van Bochane Services B.V.

Bochane Services Dienstenwijzer Biedt helderheid over de dienstverlening van Bochane Services B.V. Bochane Services Dienstenwijzer Biedt helderheid over de dienstverlening van De verschillende bedrijfstakken van financiële dienstverlening en in het bijzonder hechten grote waarde aan goede voorlichting

Nadere informatie

Univé Internet Dienstenwijzer 1

Univé Internet Dienstenwijzer 1 Univé Internet Dienstenwijzer 1 Onder de merknaam Univé leveren diverse Univé-bedrijven voor u diensten en producten. Vanuit service oogpunt krijgt u deze Internet Dienstenwijzer, voordat u een verzekering

Nadere informatie

EFFECTENREChT. Ons Banking & Finance team: adviseert over compliance- en toezichtvraagstukken. Wij adviseren nationale en internationale

EFFECTENREChT. Ons Banking & Finance team: adviseert over compliance- en toezichtvraagstukken. Wij adviseren nationale en internationale & Banking & Finance Wij staan met ons Banking & Finance team nationale en internationale (financiële) ondernemingen van uiteenlopende aard en omvang bij. Wij bieden u specialistische up-to-date kennis

Nadere informatie

Een bv was nog nooit zo interessant Hoe overstappen naar een flex-bv u nieuwe kansen biedt. WHITEPAPER

Een bv was nog nooit zo interessant Hoe overstappen naar een flex-bv u nieuwe kansen biedt. WHITEPAPER Een bv was nog nooit zo interessant Hoe overstappen naar een flex-bv u nieuwe kansen biedt. WHITEPAPER Gemaakt door: info@tavernemeun.nl www.tavernemeun.nl 0318-518810 Introductie van de flex-bv Per 1

Nadere informatie

Bochane Services Dienstenwijzer

Bochane Services Dienstenwijzer Bochane Services Dienstenwijzer Biedt helderheid over de dienstverlening van Bochane Services B.V. De verschillende bedrijfstakken van financiële dienstverlening en Bochane Services b.v. in het bijzonder

Nadere informatie

Naar een Raad van Toezicht. Vereniging voor Gereformeerd Voortgezet Onderwijs voor Westelijk Nederland

Naar een Raad van Toezicht. Vereniging voor Gereformeerd Voortgezet Onderwijs voor Westelijk Nederland Naar een Raad van Toezicht Vereniging voor Gereformeerd Voortgezet Onderwijs voor Westelijk Nederland April 2011 0 Inhoud Naar een Raad van Toezicht... 0 1. Waarom een Raad van Toezicht- model?... 2 2.

Nadere informatie

Zaak Nr COMP/M.1122 KREDIETBANK / CERA BANK. VERORDENING (EG) nr. 4064/89 CONCENTRATIEPROCEDURE

Zaak Nr COMP/M.1122 KREDIETBANK / CERA BANK. VERORDENING (EG) nr. 4064/89 CONCENTRATIEPROCEDURE NL Zaak Nr COMP/M.1122 KREDIETBANK / CERA BANK Alleen de Nederlandse tekst is beschikbaar en authentiek. VERORDENING (EG) nr. 4064/89 CONCENTRATIEPROCEDURE Artikel 6, lid 1, sub b : GEEN BEZWAAR datum

Nadere informatie

KINDEREN EN HET MILLENNIUM

KINDEREN EN HET MILLENNIUM KINDEREN EN HET MILLENNIUM Naast de bijdragen van een aantal auteurs die herinneringen ophalen aan het verleden van Kampen en haar inwoners, wilde de redactie aan jongeren de mogelijkheid bieden hun visie

Nadere informatie

Gemengde verwachtingen institutionele beleggers over vastgoed

Gemengde verwachtingen institutionele beleggers over vastgoed Centraal Bureau voor de Statistiek Divisie Macro-economische Statistieken en Publicaties 3 november 24 Gemengde verwachtingen institutionele beleggers over vastgoed Drs. J.L. Gebraad De Stichting Leerstoel

Nadere informatie

Van Munnen en De Haan DIENSTENWIJZER

Van Munnen en De Haan DIENSTENWIJZER Van Munnen & De Haan DIENSTENWIJZER Statutaire naam Van Munnen & De Haan Handelsnamen kantoor Van Munnen en De Haan Passendhypotheekadvies.nl Passendpensioenadvies.nl Van Munnen & De Haan Consultancy Van

Nadere informatie

Succesvol financieren

Succesvol financieren Lentink Accountants/Belastingadviseurs brengt onder uw aandacht Succesvol financieren Alternatieve financieringsvormen voor uw bv Huizen, april 2014 1 Introductie Het is voor bedrijven nog steeds lastig

Nadere informatie

Via Rabobank Foundation ondersteunt Rabobank. Financieringen met positieve maatschappelijke impact 214,5mln. Enschede-Haaksbergen

Via Rabobank Foundation ondersteunt Rabobank. Financieringen met positieve maatschappelijke impact 214,5mln. Enschede-Haaksbergen Onze maatschappelijke impact Een aandeel in duurzame ontwikkeling 1 Bankieren voor Nederland stimuleren welvaart en welzijn in Nederland 2 Banking for Food stimuleren duurzame voedselvoorziening wereldwijd

Nadere informatie

Nieuw bestuursmodel voor MeerderWeert. Extra digitale nieuwsbrief nr. 2 januari 2012 MeerderWeert

Nieuw bestuursmodel voor MeerderWeert. Extra digitale nieuwsbrief nr. 2 januari 2012 MeerderWeert Vóór de zomervakantie heeft het bestuur, samen met de DiRa (directeurenraad)en de GMR (Gemeenschappelijke Medezeggenschaps Raad), het bestaande bestuursmodel geëvalueerd. Een belangrijke reden om dit model

Nadere informatie

Uit huis gaan van jongeren

Uit huis gaan van jongeren Arie de Graaf en Suzanne Loozen Jaarlijks verlaten bijna een kwart miljoen jongeren het ouderlijk huis. Een klein deel van hen is al vóór de achttiende verjaardag uit huis gegaan. De meeste jongeren gaan

Nadere informatie

Rabobank in Turkije. Uw behoefte. Onze missie.

Rabobank in Turkije. Uw behoefte. Onze missie. Rabobank in Turkije Uw behoefte. Onze missie. Utrecht, 2013 76 Turkije: Economisch & Financieel Overzicht Populatie omvang (en marktpotentieel): 74,8 miljoen, snel toenemende middenklasse Investeringsklimaat:

Nadere informatie

Marktlink Fusies & Overnames

Marktlink Fusies & Overnames Marktlink Fusies & Overnames Workshop Zoeken en vinden van een koper / verkoper Jeroen Oldengarm j.oldengarm@marktlink.nl 06 30 39 42 11 Mei 2013 Inhoud Doel Introductie Marktlink Marktontwikkelingen en

Nadere informatie

Reglement van de kringen

Reglement van de kringen Reglement van de kringen Reglement van de kringen, overeenkomstig artikel 66 van de statuten van Rabobank Nederland. Artikel 1 1. Leden van de kring kunnen uitsluitend zijn coöperatieve banken die lid

Nadere informatie

Verkort jaarverslag 2008

Verkort jaarverslag 2008 Historie Rabobank 1909-2009 Dichtbij en betrokken Cijfers 2008 Toekomstvisie Verkort jaarverslag 2008 Rabobank Ridderkerk Midden-IJsselmonde Inhoud Vestigingen Barendrecht Kopenhagen 1 Windsingel 2 Rhoon

Nadere informatie

Stoppen als huisarts: trends in aantallen en percentages

Stoppen als huisarts: trends in aantallen en percentages Dit rapport is een uitgave van het NIVEL. De gegevens mogen worden gebruikt met bronvermelding. Stoppen als huisarts: trends in aantallen en percentages Een analyse van de huisartsenregistratie over de

Nadere informatie

BESLUIT. Besluit van de directeur-generaal van de Nederlandse Mededingingsautoriteit als bedoeld in artikel 37, eerste lid, van de Mededingingswet.

BESLUIT. Besluit van de directeur-generaal van de Nederlandse Mededingingsautoriteit als bedoeld in artikel 37, eerste lid, van de Mededingingswet. Nederlandse Mededingingsautoriteit BESLUIT Besluit van de directeur-generaal van de Nederlandse Mededingingsautoriteit als bedoeld in artikel 37, eerste lid, van de Mededingingswet. Nummer 3747 / 18 Betreft

Nadere informatie

Op basis van de afgegeven vergunningen door de AFM is advisering mogelijk met betrekking tot de navolgende producten:

Op basis van de afgegeven vergunningen door de AFM is advisering mogelijk met betrekking tot de navolgende producten: Noordakker 12 2371 DB Roelofarendsveen T 071-2600666 E info@kuiperadvies.com W www.kuiperadvies.com Kuiper Advies KvK 51311909 BTW nr. 084.969.544.B.02 Rabobank 1588.33.317 Sinds begin 2011 is Kuiper Advies

Nadere informatie

M200802. Vrouwen aan de start. Een vergelijking tussen vrouwelijke en mannelijke starters en hun bedrijven. drs. A. Bruins drs. D.

M200802. Vrouwen aan de start. Een vergelijking tussen vrouwelijke en mannelijke starters en hun bedrijven. drs. A. Bruins drs. D. M200802 Vrouwen aan de start Een vergelijking tussen vrouwelijke en mannelijke starters en hun bedrijven drs. A. Bruins drs. D. Snel Zoetermeer, juni 2008 2 Vrouwen aan de start Vrouwen vinden het starten

Nadere informatie

Vraag en antwoord Rabobank Leeuwarden-Noordwest Friesland

Vraag en antwoord Rabobank Leeuwarden-Noordwest Friesland Vraag en antwoord Rabobank Leeuwarden-Noordwest Friesland Vestigingen Waarom is gratis geld storten niet onbeperkt? Particuliere klanten die jaarlijks meer dan zes keer geld storten op hun eigen rekening

Nadere informatie

Rabobank Eindhoven-Veldhoven Een aandeel in elkaar

Rabobank Eindhoven-Veldhoven Een aandeel in elkaar Medicidesk Thuis in de medische wereld. Rabobank Eindhoven-Veldhoven Een aandeel in elkaar Rabobank Eindhoven-Veldhoven De gezondheidszorg is volop in beweging. Toenemende marktwerking, schaalvergroting

Nadere informatie

FUNCTIEPROFIEL. VOORZITTER RAAD VAN TOEZICHT EN LID RAAD VAN TOEZICHT (profiel bedrijfsvoering)

FUNCTIEPROFIEL. VOORZITTER RAAD VAN TOEZICHT EN LID RAAD VAN TOEZICHT (profiel bedrijfsvoering) FUNCTIEPROFIEL VOORZITTER RAAD VAN TOEZICHT EN LID RAAD VAN TOEZICHT (profiel bedrijfsvoering) April 2016 DE ORGANISATIE Stichting is een onafhankelijke Nederlandse stichting die zich wereldwijd richt

Nadere informatie

Dienstenwijzer Visie Verzekeringen

Dienstenwijzer Visie Verzekeringen Dienstenwijzer Visie Verzekeringen Deze dienstenwijzer wordt u aangeboden door Visie Verzekeringen. In deze dienstenwijzer zetten wij uiteen waar Visie Verzekeringen voor staat en welke diensten zij verricht.

Nadere informatie

Bedrijfsprofiel. assurantiën hypotheken pensioenen financiële planning. 9000136_GewHerdr_Bedrijfsbroch_1.indd 2 05-03-10 16:19

Bedrijfsprofiel. assurantiën hypotheken pensioenen financiële planning. 9000136_GewHerdr_Bedrijfsbroch_1.indd 2 05-03-10 16:19 Bedrijfsprofiel assurantiën hypotheken pensioenen financiële planning 9000136_GewHerdr_Bedrijfsbroch_1.indd 2 05-03-10 16:19 De missie van Luyten Adviesgroep Een missie is het doel van de organisatie en

Nadere informatie

Loyens & Loeff N.V., M. van Schuppen en J.M. van Poelgeest. memorandum regulatoire aspecten financiering apotheken

Loyens & Loeff N.V., M. van Schuppen en J.M. van Poelgeest. memorandum regulatoire aspecten financiering apotheken Memorandum POSTADRES Postbus 71170 1008 BD AMSTERDAM KANTOORADRES Forum Fred. Roeskestraat 100 1076 ED AMSTERDAM TELEFOON +31 (0)20 578 5161 FAX +31 (0)20 578 5824 INTERNET www.loyensloeff.com AAN Surventis

Nadere informatie