Wijsbegeerte? Een probleemstelling 11/02

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Wijsbegeerte? Een probleemstelling 11/02"

Transcriptie

1 Wijsbegeerte? Een probleemstelling 11/02

2 Karel Vinck, oud-topman van Bekaert, Umicore en de NMBS, lid van de inrichtende overheid van de K.U. Leuven

3 Dirk Wouters, oud-topman van Alcatel, Siemens, nu gedelegeerd bestuurder van de VRT

4 Lange Wapper

5 De oplossingen voor de grote maatschappelijke problemen, zoals de vervuiling van het milieu, de opwarming van het klimaat, de mobiliteitsproblemen, de nietonuitputtelijke energiebronnen of de vergrijzing, zullen van ingenieurs moeten komen, en niet van filosofen, - Norbert Van Belle, directeur van de KVIV, in: Jobat 27/8/05. 11/02

6 van ingenieurs wetenschap technische competentie Hobsbawm: triomf De oplossingen komen 20ste eeuw explosie niet van filosofen ethiek politiek kunst literatuur

7 Vele fysici van de elementaire deeltjes denken dat het zoeken naar diepere verklaringen voor de natuur van het universum zal eindigen met een finale theorie waaraan we allemaal werken. Andere wetenschappers kijken uit naar een oneindige toekomst met interessante problemen [ ]. In de fysica van de elementaire deeltjes is ons doel onszelf werkeloos te maken. [ ]. Die finale theorie [ ] zal een theorie zijn met onbeperkte geldigheid, een theorie toepasbaar op alle fenomenen in het hele universum [ ], Steven Weinberg, 2005, 32 en 39.

8 De oplossingen komen van ingenieurs wetenschap technische competentie 20ste eeuw explosie triomf : vooruitgang definitieve theorie van alles alledaagse leven doordrenkt van W+T bewust geneeskunde economie ICT en cultuur dynamisch cumulatief niet van filosofen ethiek politiek kunst literatuur nog altijd bloed zweet tranen opnieuw

9 De oplossingen komen van ingenieurs wetenschap technische competentie 20ste eeuw explosie triomf : vooruitgang definitieve theorie van alles alledaagse leven doordrenkt van W+T niet van filosofen ethiek politiek kunst literatuur bloed zweet tranen nog altijd opnieuw

10 Even overwegen Hier wordt een zwart-witbeeld van de geschiedenis van de twintigste eeuw geschetst. Is het overtuigend? Noem een tegenvoorbeeld.

11

12 De oplossingen komen van ingenieurs wetenschap technische competentie 20ste eeuw explosie triomf : vooruitgang definitieve theorie van alles alledaagse leven doordrenkt van W+T niet van filosofen ethiek politiek kunst literatuur nog altijd bloed, zweet tranen opnieuw economische groei opleiding arbeiders/vrouwen seksuele revolutie

13 De oplossingen komen van ingenieurs wetenschap technische competentie 20ste eeuw explosie triomf definitieve theorie van alles alledaagse leven doordrenkt van W+T geschiedenis niet van filosofen ethiek politiek kunst literatuur nog altijd bloed zweet tranen technologische fix (niet alleen bij wetenschappers en technici)

14 De oplossingen komen van ingenieurs wetenschap technische competentie 20ste eeuw explosie triomf definitieve theorie van alles alledaagse leven doordrenkt van W+T geschiedenis niet van filosofen ethiek politiek kunst literatuur nog altijd bloed zweet tranen technologische fix + eenvoud van technologische oplossing veiligheidscamera s veilig voelen

15 van ingenieurs wetenschap technische competentie De oplossingen komen 20ste eeuw niet van filosofen ethiek politiek kunst literatuur technologische fix eenvoud van technologische oplossing water + volksgezondheid voedsel + einde van dilemma s

16 van ingenieurs wetenschap technische competentie De oplossingen komen 20ste eeuw niet van filosofen ethiek politiek kunst literatuur technologische fix eenvoud van technologische oplossing 1. verschil tussen de specificiteit van technologisch probleem vs complexiteit van sociaal-politiek probleem veiligheidscamera s versus misdaadbestrijden >< dystopieën zoals Brave New World van Aldous Huxley

17 van ingenieurs wetenschap technische competentie De oplossingen komen 20ste eeuw niet van filosofen ethiek politiek kunst literatuur technologische fix 1. verschil technologische vs sociopolitieke problemen 2. morele bezwaren: W/T elite vs. ondergeschikten vs gelijkheid vrijheid

18 van ingenieurs wetenschap technische competentie De oplossingen komen 20ste eeuw niet van filosofen ethiek politiek kunst literatuur technologische fix 1. verschil technologische vs sociopolitieke problemen 2. morele bezwaren: W/T elite vs. ondergeschikten 3. W/T is onderdeel van de maatschappelijke problemen Scheffer, Het land van aankomst Sunstein, Republic.com

19 van ingenieurs wetenschap technische competentie De oplossingen komen 20ste eeuw niet van filosofen ethiek politiek kunst literatuur technologische fix 1. verschil technologische vs sociopolitieke problemen 2. morele bezwaren: W/T elite vs. ondergeschikten 3. W/T is onderdeel van de maatschappelijke problemen 4. specialisatie: niemand heeft nog alle kennis

20 politieke vrijheid eist controle en dus een controlecentrum

21 van ingenieurs wetenschap technische competentie De oplossingen komen 20ste eeuw niet van filosofen ethiek politiek kunst literatuur technologische fix 1. verschil technologische vs sociopolitieke problemen 2. morele bezwaren: W/T elite vs. ondergeschikten 3. W/T is onderdeel van de maatschappelijke problemen 4. specialisatie: niemand heeft nog alle kennis dus geen centrum alleen geschakelde schakelaars en dus geen politieke controle/vrijheid

22 vrijheid is niet alleen vrij kiezen (willekeur) vereist een eigen project je leven sturen studiekeuze project van de samenleving: sociale zekerheid vereist een centraal bestuur specialisatie politieke vrijheid eist controle en dus een controlecentrum

23 van ingenieurs wetenschap technische competentie triomf De oplossingen komen 20ste eeuw explosie niet van filosofen ethiek politiek kunst literatuur maatschappij technologische fix Prometheus: techniek

24

25 Technologie alleen helpt de mens niet overleven Hun technologie hielp hen voldoende om in hun onderhoud te voorzien, maar zij was ontoereikend voor de oorlog tegen de wilde dieren want zij bezaten nog niet de kunst van het samenleven [ ]. Dus zochten ze hun heil in het samenwonen, en zij stichten steden Maar toen ze samen waren, bedreven ze onrecht tegen elkander, precies omdat ze geen vaardigheid in het samenleven bezaten, met het gevolg dat ze, tot hun ondergang, weer uit elkaar gingen. Zeus begon dan ook te vrezen dat de mensheid zou omkomen, en hij zond Hermes om aan de mensheid Eergevoel en Recht te brengen: deze zouden de basis van het samenleven vormen

26 van ingenieurs wetenschap technische competentie De oplossingen komen 20ste eeuw niet van filosofen ethiek politiek kunst literatuur triomf maatschappij Prometheus: techniek technologische fix Plato (4de E v. C.) >< Mensen kiezen fout, want misleid door verlangens door sociale gewoonte door woorden Zeus: schroom/rechtsgevoel

27 Heeft de macht van de schijn ons niet [dikwijls genoeg] misleid, ons niet dezelfde dingen nu eens zus dan eens zo doen opnemen, heeft het ons niet [dikwijls genoeg] dingen laten doen en kiezen waar we later spijt van hadden? En zou de meetkunst integendeel die uiterlijke schijn niet tot onmacht doemen, zou zij door het ware in het licht te stellen, ook de ziel geen rust laten vinden in het blijvend bezit van het ware, en zou zij niet het behoud van ons leven betekenen? Zouden de mensen het ermee eens zijn dat [ ] de meetkunst voor ons de redding is? (Plato, Prot. 356 d-e, cf. b)

28 van ingenieurs wetenschap technische competentie De oplossingen komen 20ste eeuw niet van filosofen ethiek politiek kunst literatuur triomf maatschappij Prometheus: techniek meetkunst technologische fix Zeus: schroom/rechtsgevoel Plato (4de E v. C.) filosofen-koningen: macht aan wetenschap 1. 2 benaderingen 2. duidelijkheid - schijn wiskunde natuurlijke taal

29 Wat is meest efficiënte belastingspercentage? Zijn belastingen rechtvaardig? Niemand neemt mij af wat ik rechtvaardig heb verworven, ook al dient dat Allen kunnen hun basisbehoeften bevredigen, ook al moet daarvoor

30 van ingenieurs wetenschap technische competentie triomf De oplossingen komen 20ste eeuw explosie niet van filosofen ethiek politiek kunst literatuur maatschappij technologische fix Plato (4de E v. C.) techniek meetkunst filosofen-koningen schroom/rechtsgevoel 1. 2 benaderingen 2. duidelijkheid - schijn 3. wie niet begrijpt is niet rationeel/ziet de goede redenen niet

31 Quizvraag Wanneer kunnen we spreken van moderne wetenschappen? Copernicus Galilei Newton

32 van ingenieurs wetenschap technische competentie De oplossingen komen 20ste eeuw niet van filosofen ethiek politiek kunst literatuur Plato (4de E v. C.) 1. 2 benaderingen: meetkunst vs ethiek/politiek 2. duidelijkheid - schijn 3. rationeel - irrationeel moderne wetenschap Francis Bacon ( ) wetenschap koppelen aan techniek politieke en sociale problemen overheid moet W + T bevorderen

33 van ingenieurs wetenschap technische competentie De oplossingen komen 20ste eeuw niet van filosofen ethiek politiek kunst literatuur Plato (4de E v. C.) 1. 2 benaderingen: meetkunst vs ethiek/politiek 2. duidelijkheid - schijn 3. rationeel - irrationeel moderne wetenschap EUROPA 3 vragen/thema s 1. ontstaan van moderne wetenschap 2. wat is de verhouding? 3. wat betekent rationeel/goede redenen?

34 Inhoud : 4 delen 1. Inleiding probleemstelling 2. Ontstaan van de moderne wereld Griekse wereld Moderne wetenschap Verlichting 3. Twintigste eeuw: Wittgenstein 4. Eenentwintigste eeuw

35 Samenvatting wetenschap en techniek versus cultuur in het algemeen Europa rationaliteit: goede redenen zijn wetenschappelijke en technische redenen

36 Examen voorbereiden Schriftelijk 4 vragen drie uur, maximum aantal woorden. Syllabus via VTK Powerpointpresentatie via Toledo: alleen ter ondersteuning colleges belangrijkste geteste vaardigheid: lezen beste voorbereiding: herhaaldelijk lezen

Een kwantitatief model van rationaliteit. Een hedendaagse versie van Plato s meetkunst

Een kwantitatief model van rationaliteit. Een hedendaagse versie van Plato s meetkunst Een kwantitatief model van rationaliteit Een hedendaagse versie van Plato s meetkunst FEIT: Triomf van wetenschap technologie FEIT: Maatschappelijke problemen FEIT: verleiding van de technologische fix

Nadere informatie

Onderzoeksvraag: Welke ontwikkelingen in de Republiek stimuleerden de wetenschap en de cultuur?

Onderzoeksvraag: Welke ontwikkelingen in de Republiek stimuleerden de wetenschap en de cultuur? Onderzoeksvraag: Welke ontwikkelingen in de Republiek stimuleerden de wetenschap en de cultuur? De bijzondere plaats in staatskundig opzicht en de bloei in economische en cultureel opzicht van de Nederlandse

Nadere informatie

De moderne wetenschap vs. Aristoteles opvatting van de wereld

De moderne wetenschap vs. Aristoteles opvatting van de wereld De moderne wetenschap vs. Aristoteles opvatting van de wereld Hoe werd de wereld verklaard vóór er moderne wetenschap was? (Part II) herontdekt in de 13 de eeuw, officiële filosofie van de Katholieke Kerk

Nadere informatie

Inleiding geschiedenis Griekenland

Inleiding geschiedenis Griekenland Europa rond de Middellandse Zee rond 500 v. Chr. Sint-Janslyceum s-hertogenbosch, Theo Manders Inleiding geschiedenis Griekenland Rond 2000 v. Chr. Stedelijke centra: Op Kreta, Minoische cultuur Op Griekse

Nadere informatie

Inleiding geschiedenis Griekenland

Inleiding geschiedenis Griekenland Europa rond de Middellandse Zee rond 500 v. Chr. Sint-Janslyceum s-hertogenbosch, Theo Manders Inleiding geschiedenis Griekenland Rond 2000 v. Chr. Stedelijke centra: Op Kreta, Minoische cultuur Op Griekse

Nadere informatie

Examenprograma filosofie havo/vwo

Examenprograma filosofie havo/vwo Examenprograma filosofie havo/vwo Havo Het eindexamen Het eindexamen bestaat uit het centraal examen en het schoolexamen. Het examenprogramma bestaat uit de volgende domeinen: Domein A Vaardigheden Domein

Nadere informatie

Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814.

Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814. STAATSCOURANT Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814. Nr. 39364 13 juli 2017 Regeling van de Staatssecretaris van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap van 5 juli 2017, nr. VO/1188661,

Nadere informatie

Toespraak commissaris van de Koning Max van den Berg, seminar 'Wetenschap middenin de samenleving', Groningen, 30 mei 2013

Toespraak commissaris van de Koning Max van den Berg, seminar 'Wetenschap middenin de samenleving', Groningen, 30 mei 2013 Toespraak commissaris van de Koning Max van den Berg, seminar 'Wetenschap middenin de samenleving', Groningen, 30 mei 2013 Dames en heren, Wetenschap is ontstaan uit verwondering en nieuwsgierigheid. Al

Nadere informatie

ROMANTIEK. het tijdperk van de. De Verlichting ontspoord

ROMANTIEK. het tijdperk van de. De Verlichting ontspoord ROMANTIEK het tijdperk van de De Verlichting ontspoord Edmund Burke 1729-1797 De geschiedenis bestaat voor het grootste deel uit de ellende, over de wereld gebracht door trots, eerzucht, hebzucht, wraak,

Nadere informatie

Het laboratorium in je hoofd. Pim Lemmens

Het laboratorium in je hoofd. Pim Lemmens Het laboratorium in je hoofd Pim Lemmens Oefening 1 Stel, het is mogelijk om mensen vrijwel instantaan te beamen van de ene plaats naar de andere (vgl. Star Trek) We vormen samen een ministerraad die wetgeving

Nadere informatie

Descartes inspirator van de Verlichting

Descartes inspirator van de Verlichting Descartes inspirator van de Verlichting Granada Columbus Copernicus veroordeling Galileï Newton Revolutie 1492 1509 1666 Aristoteles Descartes Moderne wetenschap 1776 1789 N = x+ 3y + 5z Moderne filosofie

Nadere informatie

Tijd van regenten en vorsten 1600 1700. 6.3 Wetenschap en kunst. Tijd van regenten en vorsten 1600 1700. 6.3 Wetenschap en kunst

Tijd van regenten en vorsten 1600 1700. 6.3 Wetenschap en kunst. Tijd van regenten en vorsten 1600 1700. 6.3 Wetenschap en kunst De bijzondere plaats in staatskundig opzicht en de bloei in economische en cultureel opzicht van de Nederlandse republiek. De wetenschappelijke revolutie Onderzoeksvraag: Welke ontwikkelingen in de Republiek

Nadere informatie

Programma van toetsing en afsluiting Schooljaar 2014-2015. Leerjaar 5 Gymnasium. Christelijk Gymnasium Utrecht

Programma van toetsing en afsluiting Schooljaar 2014-2015. Leerjaar 5 Gymnasium. Christelijk Gymnasium Utrecht Schooljaar 2014-2015 Leerjaar 5 Gymnasium Christelijk Gymnasium Utrecht Vak: aardrijkskunde SE omschrijving type vorm weging moment duur 701 PO (6 weken met praktijkondezoek) PO S 10 week 42 45 702 H1

Nadere informatie

Tijd van pruiken en revoluties 1700 1800

Tijd van pruiken en revoluties 1700 1800 Onderzoeksvraag: Op welke gebieden wilden de Verlichtingsfilosofen de bestaande maatschappij veranderen? Rationalisme = het gebruiken van gezond verstand (rede/ratio) waarbij kennis gaat boven tradities

Nadere informatie

De Jefferson Bijbel. Thomas Jefferson

De Jefferson Bijbel. Thomas Jefferson De Jefferson Bijbel Thomas Jefferson Vertaald en ingeleid door: Sadije Bunjaku & Thomas Heij Inhoud Inleiding 1. De geheime Bijbel van Thomas Jefferson 2. De filosofische president Het leven van Thomas

Nadere informatie

Toetsvragen Geschiedenis Toelatingstoets Pabo. Tijdvak 1 Toetsvragen

Toetsvragen Geschiedenis Toelatingstoets Pabo. Tijdvak 1 Toetsvragen Tijdvak 1 Toetsvragen 1 De meeste kennis over de periode waarin de eerste mensen leefden, komt van archeologen. Wat houdt het werk van archeologen in? A Zij bestuderen de verschillende theorieën over de

Nadere informatie

Het begrip natuur in techniek, filosofie en religie. Deel I: Van voormodern naar modern denken

Het begrip natuur in techniek, filosofie en religie. Deel I: Van voormodern naar modern denken Het begrip natuur in techniek, filosofie en religie Deel I: Van voormodern naar modern denken 1. Inleiding 2. Franciscus 3. Descartes 4. Pascal 5. Conclusies Inleiding Lynn White in Science (1967): Christendom

Nadere informatie

Ethiek en welzijn. Helicon Opleidingen MBO Nijmegen

Ethiek en welzijn. Helicon Opleidingen MBO Nijmegen Ethiek en welzijn Helicon Opleidingen MBO Nijmegen Jos Hendriks, docent dierenhouderij Prof.Dr. Hub Zwart, ethicus Radboud Universiteit Prof.Dr. Johan de Tavernier, ethicus K.U. Leuven Mens dier relatie

Nadere informatie

PROCESDOEL 4 VERANTWOORDELIJKHEID VOOR HUIDIGE EN TOEKOMSTIGE GENERATIES

PROCESDOEL 4 VERANTWOORDELIJKHEID VOOR HUIDIGE EN TOEKOMSTIGE GENERATIES PROCESDOEL 4 VERANTWOORDELIJKHEID VOOR HUIDIGE EN TOEKOMSTIGE GENERATIES Bijzondere procesdoelen 4.1 Verantwoordelijkheid tegenover zichzelf 4.2 Eerbied voor de anderen 4.3 Zorg voor de anderen 4.4 Eerbied

Nadere informatie

PTA Kunst VWO Belgisch Park cohort

PTA Kunst VWO Belgisch Park cohort Examenprogramma Kunst Het eindexamen Kunst bestaat uit: een schoolexamen Kunst Beeldende Vormgeving en een centraal schriftelijk examen Kunst Algemeen. Domeinen Kunst Beeldende Vormgeving Domein A: Vaktheorie

Nadere informatie

Het Congres van Wenen hertekent Europa (1815) (les 03 5des) Geschiedenis 5MEVO-5EM-5EI-5IW VTI Kontich

Het Congres van Wenen hertekent Europa (1815) (les 03 5des) Geschiedenis 5MEVO-5EM-5EI-5IW VTI Kontich (les 03 5des) Geschiedenis 5MEVO-5EM-5EI-5IW --- www.degeschiedenisles.com --- VTI Kontich 1. Voor het Congres van Wenen a. Rond 1750: het Ancien Regime komt ten einde => Enkele kenmerken van het Ancien

Nadere informatie

PTA Kunst VWO Belgisch Park cohort

PTA Kunst VWO Belgisch Park cohort Examenprogramma Kunst Het eindexamen Kunst bestaat uit: een schoolexamen Kunst Beeldende Vormgeving en een centraal schriftelijk examen Kunst Algemeen. Domeinen Kunst Beeldende Vormgeving Domein A: Vaktheorie

Nadere informatie

EDUGO campus De Brug

EDUGO campus De Brug LAGER ONDERWIJS 3 de graad STEM in de lessen Wiskunde Wereldoriëntatie Mens en techniek Mens en natuur Labo s & workshops Wetenschappen: labo (EDUGO campus De Toren) Technologie: workshops (EDUGO campus

Nadere informatie

Theorieën en hoofdfiguren uit de sociologie?

Theorieën en hoofdfiguren uit de sociologie? Theorieën en hoofdfiguren uit de sociologie? Deel 1 Theorie... Eenvoudig netwerk van met elkaar verbonden hypothesen (beweringen over waarschijnlijke relaties tussen twee of meer variabelen acties of kenmerken

Nadere informatie

Japanologie Onthaal

Japanologie Onthaal Japanologie Onthaal 2015-2016 OPBOUW PROGRAMMA & MOTIVATIE Kennismaking Monitoraat Japanologie Monitor en studietrajectbegeleider - Arabistiek en islamkunde - Japanologie - Slavistiek en Oost-Europakunde

Nadere informatie

TIJDVAK 7 Bepoederde pruiken, bruisende ideeën

TIJDVAK 7 Bepoederde pruiken, bruisende ideeën TIJDVAK 7 Bepoederde pruiken, bruisende ideeën Bepoederde pruiken, bruisende ideeën Tijd van Pruiken en Revoluties 1700-1800 Vroegmoderne Tijd Kenmerkende aspecten Uitbouw van de Europese overheersing,

Nadere informatie

Eindexamen filosofie vwo II

Eindexamen filosofie vwo II Opgave 2 Over wetenschap en religie: zij die uit de hemel kwamen 7 maximumscore 2 een argumentatie waarom wetenschappelijke kennis niet als probleemloze bron van vooruitgang kan worden beschouwd: wetenschap

Nadere informatie

2.1 Exploreren, verkennen en integreren van waarden

2.1 Exploreren, verkennen en integreren van waarden 2.1 Exploreren, verkennen en integreren van waarden Opmerking:dit procesdoel zal normaal gezien bij elke les terugkomen. Het belang ervan is dat leerlingen beseffen dat heel veel keuzes in het leven waardegeladen

Nadere informatie

Wetenschapscommunicatie en/of democratisch debat? Pieter Maeseele

Wetenschapscommunicatie en/of democratisch debat? Pieter Maeseele Wetenschapscommunicatie en/of democratisch debat? Pieter Maeseele Wie ben ik? Communicatiewetenschappen UA Media, Wetenschap & Democratie Media & Democratie - Evalueren van mate waarin media bijdragen

Nadere informatie

Studierichtingen voor de derde graad

Studierichtingen voor de derde graad Studierichtingen voor de derde graad In de derde graad bestaan alle richtingen, behalve humane wetenschappen uit twee hoofddomeinen. Er wordt naast de algemene basis gekozen voor een pakket vakken dat

Nadere informatie

Politieke Filosofie Oudheid en Middeleeuwen

Politieke Filosofie Oudheid en Middeleeuwen Politieke Filosofie Oudheid en Middeleeuwen Geschiedenis en politieke filosofie Geschiedenis Beschrijving feitelijke gebeurtenissen. Verklaring in termen van oorzaak en gevolg of van bedoelingen. Politieke

Nadere informatie

Inleiding in de Filosofie & de Ethiek

Inleiding in de Filosofie & de Ethiek Inleiding in de Filosofie & de Ethiek 1e Bijeenkomst 5 september 2006 Prof. Dr. Hub Zwart Afdeling Filosofie & Wetenschapstudies h.zwart@science.ru.nl http://www.filosofie.science.ru.nl Wat is filosofie?

Nadere informatie

DIOCESANE PEDAGOGISCHE BEGELEIDINGSDIENST BISDOM BRUGGE

DIOCESANE PEDAGOGISCHE BEGELEIDINGSDIENST BISDOM BRUGGE DIOCESANE PEDAGOGISCHE BEGELEIDINGSDIENST BISDOM BRUGGE SECUNDAIR ONDERWIJS MEDEDELINGEN Beste collega, Graag breng ik u nog eens het project Junior College onder de aandacht. Hiermee krijgen 17- en 18-

Nadere informatie

ASO - studierichtingen in VIA-TIENEN

ASO - studierichtingen in VIA-TIENEN ASO - studierichtingen in VIA-TIENEN De onderwijsvorm ASO is een breed algemeen vormende doorstroomrichting waarin de leerlingen zich voorbereiden op een academische of professionele bacheloropleiding.

Nadere informatie

Onderwijs: Voorbereiding op een leven met onzekerheden

Onderwijs: Voorbereiding op een leven met onzekerheden Onderwijs: Voorbereiding op een leven met onzekerheden VLOR, 25 september 2014 Antoon Vandevelde Centrum voor Economie en Ethiek Hoger Instituut voor Wijsbegeerte KU Leuven 1 Vooraf Onderwijshervormingen

Nadere informatie

Hartelijk welkom. Ouderavond profielkeuze klas 3 4 november 2015

Hartelijk welkom. Ouderavond profielkeuze klas 3 4 november 2015 Hartelijk welkom Ouderavond profielkeuze klas 3 4 november 2015 Programma van deze avond: Welkom door Daphne Profielkeuze door Renske Keuzebegeleiding door Renske Uiteen met de mentoren: Keuzeweb en vragen

Nadere informatie

Keuze Atheneum +/ Gymnasium

Keuze Atheneum +/ Gymnasium Keuze Atheneum +/ Gymnasium 19.30 19.45 Welkom 19.45 20.00 Gymnasium & Klassieke Talen 20.00 20.15 Lifestyle Informatics, Grote Denkers, Logica & Argumentatieleer, Drama & Rede. 20.15 21 Vragen voor vakdocenten

Nadere informatie

JOUW TALENTEN, ONZE ZORG.

JOUW TALENTEN, ONZE ZORG. INFO BROCHURE graad JOUW TALENTEN, ONZE ZORG. Ontdek en ontwikkel jouw talenten en interesses in onze brede eerste graad. nieuwenbosch.be NIEUWEN BOSCH HUMANIORA GENT In onze brede ste graad ontdekken

Nadere informatie

Locatie Fedde Schurer Je doet ertoe!

Locatie Fedde Schurer Je doet ertoe! GYMNASIUM Locatie Fedde Schurer Je doet ertoe! GYMNASIUM Binnen Openbare Scholengroep Sevenwolden is het mogelijk om een gymnasium diploma te halen. Hoe dat gaat, wat er binnen de school gebeurt en wat

Nadere informatie

Toezicht en moraliteit.

Toezicht en moraliteit. Toezicht en moraliteit. Over professionele waarden in de zorgsector Gabriël van den Brink Congres-NVTZ 10-11-2016 1 Moral sentiments in modern society Adam Smith (1723-1790) The Wealth of Nations (1776)

Nadere informatie

Profielkeuze/sectorkeuze

Profielkeuze/sectorkeuze Profielkeuze/sectorkeuze Wat is er mogelijk na klas 9? (versie 31/10/2016) 1 Mavo/havo/vwo? In klas 9 worden 2 niveau-indicaties gegeven, in juni wordt het definitieve niveau gegeven (in uitzondering een

Nadere informatie

Sturen van technologie & technologie-educatie? Problemen en mogelijkheden. Guido Van Steendam. Departement Leefmilieu, Natuur en Energie

Sturen van technologie & technologie-educatie? Problemen en mogelijkheden. Guido Van Steendam. Departement Leefmilieu, Natuur en Energie Studiedag over technologie, educatie & duurzaamheid Departement Leefmilieu, Natuur en Energie Brussel 29 April 2014 Sessie 1 Technologie in het hoger onderwijs actief georiënteerd op de samenleving Sturen

Nadere informatie

Zie de mens! Homo sapiens. Zorg om betekenis. Jaarcongres Reliëf 11 maart 2016

Zie de mens! Homo sapiens. Zorg om betekenis. Jaarcongres Reliëf 11 maart 2016 Zie de mens! Zorg om betekenis Jaarcongres Reliëf 11 maart 2016 Prof Dr Carlo Leget www.zorgethiek.nu Homo sapiens De mens (wetenschappelijke naam: Homo sapiens) is een tweevoetige primatensoort uit de

Nadere informatie

Wat is de mens? - Context. De opkomst van de filosofische antropologie

Wat is de mens? - Context. De opkomst van de filosofische antropologie De menselijke natuur, week 9 De opkomst van de filosofische antropologie Overzicht van reeds behandelde mensbeelden en de mechanistische visie uit de late 19e eeuw Wat is de mens? - Context Plato / Descartes

Nadere informatie

ZA4880. Flash Eurobarometer 239 (Young people and science) Country Specific Questionnaire Netherlands

ZA4880. Flash Eurobarometer 239 (Young people and science) Country Specific Questionnaire Netherlands ZA4880 Flash Eurobarometer 239 (Young people and science) Country Specific Questionnaire Netherlands FLASH 239 YOUNG PEOPLE AND SCIENCE D1. Geslacht [VRAAG NIET - DUID AAN WAT PAST] Man...1 Vrouw...2 D2.

Nadere informatie

reflectieopdrachten en door middel van het toepassen van het analysemodel in praktijkcases.

reflectieopdrachten en door middel van het toepassen van het analysemodel in praktijkcases. Toelichting vooraf Een van onze auteurs, Pierre Winkler, heeft op verzoek van de landelijke kenniskring ethiek in het mbo, een lezing gehouden over plaats en vormgeving van ethiek in SLB, Burgerschap en

Nadere informatie

Big Ideas Great STEM. Katrien Strubbe

Big Ideas Great STEM. Katrien Strubbe + Big Ideas Great STEM Katrien Strubbe (Natuur)wetenschappen: doelen 2 Natuurwetenschappen geven leerlingen een fundamenteel en duurzaam inzicht in de structuren en processen die de mens, de natuur en

Nadere informatie

geloof en wetenschap Prof.dr. Cees Dekker Kavli Institute of NanoScience Delft http://www.mb.tn.tudelft.nl

geloof en wetenschap Prof.dr. Cees Dekker Kavli Institute of NanoScience Delft http://www.mb.tn.tudelft.nl geloof en wetenschap Prof.dr. Cees Dekker Kavli Institute of NanoScience Delft http://www.mb.tn.tudelft.nl Utrecht, 16-6-2006 1. Is het waar, dat recente vondsten in de wetenschap Godsgeloof verzwakken?

Nadere informatie

Checklist kwaliteitsvolle binnenklasdifferentiatie

Checklist kwaliteitsvolle binnenklasdifferentiatie Checklist kwaliteitsvolle binnenklasdifferentiatie Workshop Debbie De Neve Wouter Smets Zomerdriedaagse binnenklasdifferentiatie 5 juli 2017 Doelstelling Deelnemers zullen: inzicht krijgen in de complexiteit

Nadere informatie

Artificiële Intelligentie En De Menselijke Maatschappij

Artificiële Intelligentie En De Menselijke Maatschappij Artificiële Intelligentie En De Menselijke Maatschappij door : Carlo Tijmons CMGT1A docent: Maaike Harbers datum: 08-07-016 vak: Filosofie 01-3: Ons Brein en Bewustzijn Abstract De film Her is wat mij

Nadere informatie

Sint-Jozefscollege: studierichtingen 3 de graad ASO

Sint-Jozefscollege: studierichtingen 3 de graad ASO Economie-Moderne Talen Economie Moderne Talen natuurwetenschappen 2 2 Duits 3 3 Engels 3 3 Frans 4 4 economie 5 5 wiskunde 3 3 In deze studierichting wordt inzicht in het economisch gebeuren gecombineerd

Nadere informatie

Profielkeuze. Wat is er mogelijk na klas 9? (versie 13/9/2017)

Profielkeuze. Wat is er mogelijk na klas 9? (versie 13/9/2017) Profielkeuze Wat is er mogelijk na klas 9? (versie 13/9/2017) 1 Mavo/havo/vwo? In klas 9 worden 2 niveau-indicaties gegeven, in juni wordt het definitieve niveau gegeven (in uitzondering een voorwaardelijk

Nadere informatie

Keuze Atheneum +/ Gymnasium

Keuze Atheneum +/ Gymnasium Keuze Atheneum +/ Gymnasium 19.35 19.45 Welkom 19.45 20.00 Gymnasium & Klassieke Talen 20.00 20.15 Lifestyle Informatics, Grote Denkers, Logica & Argumentatieleer, Drama & Rede. 20.15 20.45 Vragen voor

Nadere informatie

Eindexamen filosofie vwo 2010 - II

Eindexamen filosofie vwo 2010 - II Opgave 2 Religie in een wetenschappelijk universum 6 maximumscore 4 twee redenen om gevoel niet te volgen met betrekking tot ethiek voor Kant: a) rationaliteit van de categorische imperatief en b) afzien

Nadere informatie

Inhoudsopgave. Inleiding 4. Les 1. Denken Kunnen dieren denken? 10. Les 2. Geluk Wat is het verschil tussen blij zijn en gelukkig zijn?

Inhoudsopgave. Inleiding 4. Les 1. Denken Kunnen dieren denken? 10. Les 2. Geluk Wat is het verschil tussen blij zijn en gelukkig zijn? >> Inhoudsopgave Inleiding 4 Les 1. Denken Kunnen dieren denken? 10 Les 2. Geluk Wat is het verschil tussen blij zijn en gelukkig zijn? 15 Les 3. Oneindigheid Hoeveel is oneindig + 1? 19 Les 4. Democratie

Nadere informatie

( T H I J S P O L L M A N N : L E T T E R E N A L S W E T E N S C H A P P E N, 1 9 9 9 )

( T H I J S P O L L M A N N : L E T T E R E N A L S W E T E N S C H A P P E N, 1 9 9 9 ) Letteren als wetenschappen I. G E S C H I E D E N I S V A N D E W E T E N S C H A P P E N, G R O E I E N W A A R D E V A N K E N N I S. ( T H I J S P O L L M A N N : L E T T E R E N A L S W E T E N S C

Nadere informatie

Inhoudsopgave. Inleiding 4. Les 1. Introductie filosofie Hebben alle vragen een antwoord? 10. Les 2. Denken Kunnen dieren denken?

Inhoudsopgave. Inleiding 4. Les 1. Introductie filosofie Hebben alle vragen een antwoord? 10. Les 2. Denken Kunnen dieren denken? >> Inhoudsopgave Inleiding 4 Les 1. Introductie filosofie Hebben alle vragen een antwoord? 10 Les 2. Denken Kunnen dieren denken? 14 Les 3. Geluk Wat is het verschil tussen blij zijn en gelukkig zijn?

Nadere informatie

Minor Ethiek en sociale filosofie Vrije Universiteit Amsterdam - Onderwijscentrum VU - Minoren

Minor Ethiek en sociale filosofie Vrije Universiteit Amsterdam - Onderwijscentrum VU - Minoren Minor Ethiek en sociale filosofie Vrije Universiteit Amsterdam - Onderwijscentrum VU - Minoren - 2013-2014 Vrije Universiteit Amsterdam - Onderwijscentrum VU - Minoren - 2013-2014 I Inhoudsopgave Vak:

Nadere informatie

Liturgie. zondag 19 maart :30 uur Ds R Prins. 14:15 uur Ds H D Bondt

Liturgie. zondag 19 maart :30 uur Ds R Prins. 14:15 uur Ds H D Bondt Liturgie zondag 19 maart 2017 09:30 uur Ds R Prins 14:15 uur Ds H D Bondt 09:30 uur 19-mrt Ds R Prins Ps 100 : Gez 145 : Gez 90 : Mat 26 : 1-16 Mat 27 : 1-10 Mat 26 : 15B NLB 912 : NwPsB 95 : 1, 3 Opw

Nadere informatie

Geschiedenis Tijdvak CC Naamsvermelding 3.0 Nederland licentie. https://maken.wikiwijs.nl/101047

Geschiedenis Tijdvak CC Naamsvermelding 3.0 Nederland licentie. https://maken.wikiwijs.nl/101047 Geschiedenis Tijdvak 02 01 Auteur VO-content Laatst gewijzigd Licentie Webadres 10 mei 2017 CC Naamsvermelding 3.0 Nederland licentie https://maken.wikiwijs.nl/101047 Dit lesmateriaal is gemaakt met Wikiwijs

Nadere informatie

Minor Ethiek en sociale filosofie Vrije Universiteit Amsterdam - Onderwijscentrum VU - Minoren - 2012-2013

Minor Ethiek en sociale filosofie Vrije Universiteit Amsterdam - Onderwijscentrum VU - Minoren - 2012-2013 Minor Ethiek en sociale filosofie Vrije Universiteit Amsterdam - Onderwijscentrum VU - Minoren - 2012-2013 Vrije Universiteit Amsterdam - Onderwijscentrum VU - Minoren - 2012-2013 I Inhoudsopgave Vak:

Nadere informatie

Profilering derde graad

Profilering derde graad De leerling heeft in de 1ste en de 2de graad, de gelegenheid gehad zijn/haar interesses te ontdekken en heeft misschien al enig idee ontwikkeld over toekomstige werk- of studieplannen. Vaardigheden, inzet,

Nadere informatie

Workshops. Wetenschappen: labo (EDUGO campus De Toren) Technologie: workshops (EDUGO campus Glorieux)

Workshops. Wetenschappen: labo (EDUGO campus De Toren) Technologie: workshops (EDUGO campus Glorieux) STEM in de lessen Workshops Proeven van STEM Techniekacademie LAGER ONDERWIJS 3 de graad Wiskunde Wereldoriëntatie Mens en techniek Mens en natuur Wetenschappen: labo (EDUGO campus De Toren) Technologie:

Nadere informatie

Hartelijk welkom. Ouderavond profielkeuze klas 3 8 november 2016

Hartelijk welkom. Ouderavond profielkeuze klas 3 8 november 2016 Hartelijk welkom Ouderavond profielkeuze klas 3 8 november 2016 Programma van deze avond: 19:30 Welkom door Ingeborg 19:35 Profielkeuze door Renske en Machiel 20:10 Uiteen met de mentoren: Keuzeweb en

Nadere informatie

Aristoteles. ( v. C.)

Aristoteles. ( v. C.) Aristoteles geschiedenis (384-322 v. C.) Een Europese verklaring van de wereld van vóór er moderne wetenschap was? Waar is de Europese cultuur ontstaan? Vóór de Grieken XVIIIde dynastie, tussen 1379 en

Nadere informatie

Wat gebeurt er als de mens zichzelf volledig begrijpt?

Wat gebeurt er als de mens zichzelf volledig begrijpt? De vijfde revolutie Wat gebeurt er als de mens zichzelf volledig begrijpt? De wereld staat aan de vooravond van een revolutie, zeggen toponderzoekers in de neurowetenschappen. Dankzij geavanceerde hersenscantechnieken

Nadere informatie

STEM omvat alle vakken, opleidingen en projecten waarin wetenschappen, wiskunde en technologie sterk aanwezig zijn.

STEM omvat alle vakken, opleidingen en projecten waarin wetenschappen, wiskunde en technologie sterk aanwezig zijn. Waarom STEM? STEM omvat alle vakken, opleidingen en projecten waarin wetenschappen, wiskunde en technologie sterk aanwezig zijn. Alle technologie die vandaag de maatschappij beheerst is bedacht, ontworpen

Nadere informatie

Waar komt het allemaal vandaan?

Waar komt het allemaal vandaan? Erik Verlinde Opening Academisch Jaar 2011 2012 Waar komt het allemaal vandaan? Dames en heren, Na deze leuke bijdrage van José van Dijck aan mij de beurt om u iets te vertellen passend bij het thema de

Nadere informatie

Junior College EEN INITIATIEF VAN

Junior College EEN INITIATIEF VAN Junior College EEN INITIATIEF VAN Wat? Hoe? Leuk dat de leerlingen naast de theorie ook enkele nuttige toepas singen leren kennen. Junior College geeft de leerlingen een heel realistisch beeld van het

Nadere informatie

De kunst van het kiezen. Het juiste profiel

De kunst van het kiezen. Het juiste profiel De kunst van het kiezen Het juiste profiel 1. De keuze Wat, hoe en wie? Vier profielen Cultuur en Maatschappij Economie en Maatschappij Natuur en Gezondheid Natuur en Techniek (C&M) (E&M) (N&G) (N&T) Drie

Nadere informatie

Latijn en Grieks in de 21ste eeuw

Latijn en Grieks in de 21ste eeuw Latijn en Grieks in de 21ste eeuw Kiezen voor Latijn en/of Grieks? Als leerling in het laatste jaar van de basisschool sta jij voor een belangrijke keuze. Welke studierichting moet je gaan volgen in het

Nadere informatie

Identiteitsdocument Met de Bijbel op weg de wereld in

Identiteitsdocument Met de Bijbel op weg de wereld in Identiteitsdocument Met de Bijbel op weg de wereld in 1. We willen gereformeerd zijn 2. We geloven in genade 3. We zijn samen op reis Gereformeerd onderwijs voor christenen Met de Bijbel op weg de wereld

Nadere informatie

FILOSOFIE VWO VAKINFORMATIE STAATSEXAMEN 2016 V15.7.0

FILOSOFIE VWO VAKINFORMATIE STAATSEXAMEN 2016 V15.7.0 FILOSOFIE VWO VAKINFORMATIE STAATSEXAMEN 2016 V15.7.0 De vakinformatie in dit document is vastgesteld door het College voor Toetsen en Examens (CvTE). Het CvTE is verantwoordelijk voor de afname van de

Nadere informatie

Wetenschaps- filosofie. Wolter Kaper AMSTEL-instituut

Wetenschaps- filosofie. Wolter Kaper AMSTEL-instituut Wetenschaps- filosofie Wolter Kaper AMSTEL-instituut Wetenschap en methode Vandaag: Wetenschapsfilosofie Wat is wetenschap? Hoe wordt vooruitgang geboekt? Zoeken naar waarheid? Bestaat er een tijdloze

Nadere informatie

Wetenschap hv123. CC Naamsvermelding-GelijkDelen 3.0 Nederland licentie.

Wetenschap hv123. CC Naamsvermelding-GelijkDelen 3.0 Nederland licentie. Auteur VO-content Laatst gewijzigd 15 December 2016 Licentie CC Naamsvermelding-GelijkDelen 3.0 Nederland licentie Webadres http://maken.wikiwijs.nl/61310 Dit lesmateriaal is gemaakt met Wikiwijs Maken

Nadere informatie

semester 1 semester 2 40% 60%

semester 1 semester 2 40% 60% Nederlands eerste graad 1 ste jaar en 2 de jaar spreken luisteren, kijken schrijven lezen (literair en zakelijk / woordenschat) taalsysteem (spelling, zinsleer, woordleer) 1 spreken luisteren, kijken schrijven

Nadere informatie

Overzicht. ! Wetenschapsfilosofie = kritische reflectie over wetenschap. ! Inzicht in welke soorten onderwerpen wetenschapsfilosofen behandelen.

Overzicht. ! Wetenschapsfilosofie = kritische reflectie over wetenschap. ! Inzicht in welke soorten onderwerpen wetenschapsfilosofen behandelen. 1 Overzicht! Wetenschapsfilosofie = kritische reflectie over wetenschap.! Inzicht in welke soorten onderwerpen wetenschapsfilosofen behandelen.! Tegelijkertijd: andere voordrachten in de reeks situeren

Nadere informatie

ELSEVIERS HULP BIJ STUDIEKEUZE

ELSEVIERS HULP BIJ STUDIEKEUZE ELSEVIERS HULP BIJ STUDIEKEUZE Naam:... Klas:... STAP : WAT KAN IK? Voor welke vakken haal(de) je de hoogste cijfers op school? Aardrijkskunde Algemene natuurwetenschappen Bewegen, sport en maatschappij

Nadere informatie

het recht op vrijheid en gelijkheid voor iedereen

het recht op vrijheid en gelijkheid voor iedereen (artikel 1) vrijheid en gelijkheid voor iedereen (artikel 2) het recht niet gediscrimineerd te worden (artikel 3) leven, in veiligheid en vrijheid (artikel 4) geen slavernij of slavenhandel (artikel 5)

Nadere informatie

Eindkwalificaties van de bacheloropleiding Geschiedenis

Eindkwalificaties van de bacheloropleiding Geschiedenis Eindkwalificaties van de bacheloropleiding Geschiedenis Afgestudeerden van de opleiding hebben de onderstaande eindkwalificaties bereikt: I. Kennis Basiskennis en inzicht: 1. kennis van en inzicht in het

Nadere informatie

BROCHURE TIENER COLLEGE

BROCHURE TIENER COLLEGE BROCHURE TIENER COLLEGE School is niet een voorbereiding op het leven, maar is het leven zelf. John Dewey loopbaan wilt vervolgen. Door het werken met een speciaal voor jou samengesteld programma willen

Nadere informatie

De Christelijke wortels van de moderne natuurwetenschap

De Christelijke wortels van de moderne natuurwetenschap De Christelijke wortels van de moderne natuurwetenschap volgens Harry van den Bouwhuijsen F.H. van Lunteren Ontstaan natuurwetenschap Openbaringsmonotheïsme levert noodzakelijke voorwaarden voor dit proces

Nadere informatie

Commissie milieubeheer, volksgezondheid en voedselveiligheid. van de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en voedselveiligheid

Commissie milieubeheer, volksgezondheid en voedselveiligheid. van de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en voedselveiligheid Europees Parlement 2014-2019 Commissie milieubeheer, volksgezondheid en voedselveiligheid 14.7.2016 2015/2103(I) ONTWERPADVIES van de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en voedselveiligheid aan de

Nadere informatie

Eerste jaar van de eerste graad. Leren leren

Eerste jaar van de eerste graad. Leren leren Eerste jaar van de eerste graad Bij de start van het secundair onderwijs wordt er getracht de leerling een zo breed mogelijke vorming te geven en hem/haar te laten proeven van verschillende vakken. Dit

Nadere informatie

Waarom we een derde van ons leven missen 17. 2 Nieuwe wegen naar het innerlijke leven. Hoe de wetenschap dromen grijpbaar maakt 24

Waarom we een derde van ons leven missen 17. 2 Nieuwe wegen naar het innerlijke leven. Hoe de wetenschap dromen grijpbaar maakt 24 Inhoud inleiding Nieuw inzicht in onze dromen 11 i wat dromen zijn 1 Terugkeer naar een vergeten land Waarom we een derde van ons leven missen 17 2 Nieuwe wegen naar het innerlijke leven Hoe de wetenschap

Nadere informatie

Hoger Onderwijs: van elitair naar massa-onderwijs Jef C. Verhoeven Centrum voor Onderwijssociologie KU Leuven

Hoger Onderwijs: van elitair naar massa-onderwijs Jef C. Verhoeven Centrum voor Onderwijssociologie KU Leuven Hoger Onderwijs: van elitair naar massa-onderwijs Jef C. Verhoeven Centrum voor Onderwijssociologie KU Leuven Lezing aan de Arteveldehogeschool 16 mei 2002 9 mei 2002 Hoger Onderwijs 1 - Beschrijving geven

Nadere informatie

Dodenherdenking. Beuningen, 4 mei 2017

Dodenherdenking. Beuningen, 4 mei 2017 Dodenherdenking Beuningen, 4 mei 2017 Zolang de mens bestaat, staat hij zijn naaste ook naar het leven. Het is een vreemde soort paradox: de ene mens kan niet leven zonder de ander terwijl diezelfde mens

Nadere informatie

geschiedenis geschiedenis

geschiedenis geschiedenis Examen HAVO 2009 tijdvak 1 woensdag 20 mei 9.00-12.00 uur tevens oud programma geschiedenis geschiedenis Bij dit examen hoort een bijlage. Dit examen bestaat uit 30 vragen. Voor dit examen zijn maximaal

Nadere informatie

Examentraining - Geschiedenis. HAVO 5 Republiek Duitsland Koude oorlog

Examentraining - Geschiedenis. HAVO 5 Republiek Duitsland Koude oorlog Examentraining - Geschiedenis HAVO 5 Republiek Duitsland Koude oorlog Doel Bewustwording nieuw programma Kansen zien! Kennis & vaardigheden herhalen Typische examenzaken Vergroten motivatie Inhoud Inhoudelijke

Nadere informatie

Programmering Leerstof & Toetsing Ciclo Avansa 2011 2012

Programmering Leerstof & Toetsing Ciclo Avansa 2011 2012 Programmering Leerstof & Toetsing Ciclo vansa 2011 2012 Vak: Geschiedenis Leerjaar HVO 3 onderdeel toetsvorm toetstijd 33 34 35 36 37 38 1 ste schooldag 17 augustus 39 CP 1 SE-1 Kennismaking,inleiding

Nadere informatie

De Verlichting. Maar voor de helft geslaagd?

De Verlichting. Maar voor de helft geslaagd? De Verlichting Maar voor de helft geslaagd? Moderne wetenschap Moderne filosofie Moderne cultuur De Verlichting methodische twijfel God garandeert rede scepticisme optimisme kritiek ongeduld ik denk rede

Nadere informatie

Tijdvak van burgers en stoommachines (1800 1900) / 19 e eeuw

Tijdvak van burgers en stoommachines (1800 1900) / 19 e eeuw Tijdvakken Tijdvak van burgers en stoommachines (1800 1900) / 19 e eeuw K.A. * De Industriële Revolutie die in de westerse wereld de basis legde voor een industriële samenleving * De moderne vorm van imperialisme

Nadere informatie

Wist Socrates iets wat wij niet weten? Inleiding door Karel van Haaften van Socratisch café Zwolle

Wist Socrates iets wat wij niet weten? Inleiding door Karel van Haaften van Socratisch café Zwolle Wist Socrates iets wat wij niet weten? Inleiding door Karel van Haaften van Socratisch café Zwolle Filosofisch café Zwolle 21.09.2015 Wist Socrates iets? KvH sept 2015 1 Wat vooraf ging Inhoud Socrates

Nadere informatie

HSN 25. Talige begeleiding van eerstejaarsstudenten in het hoger onderwijs. De relatie tussen taaltest en studiesucces. Lieve De Wachter, Jordi Heeren

HSN 25. Talige begeleiding van eerstejaarsstudenten in het hoger onderwijs. De relatie tussen taaltest en studiesucces. Lieve De Wachter, Jordi Heeren HSN 25 Talige begeleiding van eerstejaarsstudenten in het hoger onderwijs De relatie tussen taaltest en studiesucces Lieve De Wachter, Jordi Heeren Structuur 1 De taaltest Inhoud Resultaten Correlaties

Nadere informatie

Wat is realiteit? (interactie: vraagstelling wie er niet gelooft en wie wel)

Wat is realiteit? (interactie: vraagstelling wie er niet gelooft en wie wel) Wat is realiteit? De realiteit is de wereld waarin we verblijven met alles wat er is. Deze realiteit is perfect. Iedere mogelijkheid die we als mens hebben wordt door de realiteit bepaald. Is het er, dan

Nadere informatie

Opleiding van leraren in de informaticawetenschappen

Opleiding van leraren in de informaticawetenschappen Opleiding van leraren in de informaticawetenschappen Studienamiddag Informaticawetenschappen in het leerplichtonderwijs Paleis der Academiën, Brussel, 2015-04-29 Bern Martens Lerarenopleiding Sec. Onderwijs

Nadere informatie

Hoe staat NederlaNd ervoor?

Hoe staat NederlaNd ervoor? Hoe staat NederlaNd ervoor? Onderzoek in opdracht van de ministeries van Onderwijs, Sociale Zaken en Economische Zaken www.piaac.nl de ministeries van onderwijs, sociale Zaken en economische Zaken willen

Nadere informatie

RECHT EN SAMENLEVING ANDERS BEKEKEN

RECHT EN SAMENLEVING ANDERS BEKEKEN Wim Weymans RECHT EN SAMENLEVING ANDERS BEKEKEN Filosofische perspectieven Recht en samenleving anders bekeken Filosofische perspectieven Wim Weymans Acco Leuven / Den Haag Verantwoording 13 Inleiding 17

Nadere informatie

PROCESDOEL 3 HUMANISEREN VAN HET SAMENLEVEN MET ANDEREN

PROCESDOEL 3 HUMANISEREN VAN HET SAMENLEVEN MET ANDEREN PROCESDOEL 3 HUMANISEREN VAN HET SAMENLEVEN MET ANDEREN 3.1 Exploreren, verkennen en integreren van de mogelijkheden van de mens 3.2 Exploreren, verkennen en integreren van de grenzen van de mens 3.3 Ontdekken

Nadere informatie

Ingenieur in de huidige maatschappij Karen Maex Vicerector Exacte Wetenschappen

Ingenieur in de huidige maatschappij Karen Maex Vicerector Exacte Wetenschappen Ingenieur in de huidige maatschappij Karen Maex Vicerector Exacte Wetenschappen Inleiding - Studentenaantallen - Slaagkansen - Vrouwelijke/mannelijke studenten - In Vlaanderen en internationaal - Eerste

Nadere informatie