OOK INSPIRATIE UIT DE REGIO TECHNIEKPACT.NL

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "OOK INSPIRATIE UIT DE REGIO TECHNIEKPACT.NL"

Transcriptie

1 OOK INSPIRATIE UIT DE REGIO TECHNIEKPACT.NL

2 PAGINA 2 OOK TECHNIEKPACT

3 PAGINA 3 OOK TECHNIEKPACT INHOUD VOORWOORD 5 KIEZEN VOOR TECHNIEK 6 NOORD: TECHNIEKLOKAAL IN WINKLER PRINS 8 NOORDVLEUGEL: ICT IN DE WOLKEN 12 OOST: TECHYOURFUTURE 16 ZUIDOOST: STEM II OP KINDANTE PO 20 ZUIDWEST: TECHNOCENTRUM ZEELAND 24 ZUIDWEST: TECHNIEK OP ZUID 28 LEREN IN DE TECHNIEK 32 NOORD: CENTRUM VOOR INNOVATIEF VAKMANSCHAP WATER 34 NOORD: BEDRIJFSVAKSCHOOL TECHNIEK DRENTHE 38 NOORDVLEUGEL: MASTERPLAN TECHNIEK AMSTERDAM 42 NOORDVLEUGEL: DOORBURGEREN 46 OOST: CENTRUM VOOR INNOVATIEF VAKMANSCHAP TECHWISE TWENTE 50 OOST: WERKEN EN LEREN MET ENERGIE 54 ZUIDOOST: TECHNIEKKETEN NOORD- EN MIDDEN LIMBURG 58 ZUIDOOST: CENTRE OF EXPERTISE FOOD 62 ZUIDWEST: MEIDEN IN TECHNIEK 66 WERKEN IN DE TECHNIEK 70 NOORD: F-TOP 72 NOORDVLEUGEL: TECHNISCH TALENT WERKT IN NOORD-HOLLAND 76 OOST: TECHNICAMPUS STEDENDRIEHOEK 80 ZUIDOOST: BRAINPORT TALENT CENTRE 84 ZUIDWEST: REGIONAAL SECTORPLAN MARITIEME TECHNIEK 88 COLOFON 92

4 PAGINA 4 OOK TECHNIEKPACT

5 PAGINA 5 OOK TECHNIEKPACT VOORWOORD Een technieklokaal voor basisschoolleerlingen, een leerwerktraject op hbo-niveau voor niet-technici, en een bedrijfsvakschool nieuwe stijl om maritieme technici op te leiden en te behouden voor de sector. Het zijn stuk voor stuk voorbeelden van projecten die laten zien hoe regionaal invulling wordt gegeven aan de acties uit het Techniekpact. Het Techniekpact leeft! En dat willen we u met Ook Techniekpact! laten zien. Bedrijfsleven, onderwijsinstellingen en overheid in de regio s hebben elkaar gevonden in samenwerkingsverbanden. Zij hebben hun activiteiten gebundeld en versterkt om te zorgen voor voldoende slimme en vakbekwame technici, nu en in de toekomst. Door projecten uit te voeren die ertoe leiden dat meer leerlingen kiezen voor een techniekopleiding, meer leerlingen en studenten met een technisch diploma ook aan de slag gaan in een technische baan en mensen die werken in de techniek behouden blijven voor de sector. En dat is nodig. Om de kwaliteit van het onderwijs te verbeteren en beter te laten aansluiten op de regionale arbeidsmarkt, om te zorgen dat toekomstige vakmensen beschikken over de juiste vaardigheden voor de toekomst. Om de innovatiekracht van het bedrijfsleven in de regio s goed te benutten en te zorgen voor een sterkere economie. Ook dat is het Techniekpact! De resultaten van alle inspanningen landelijk, regionaal en lokaal kunt u vinden in de voortgangsrapportage Nationaal Techniekpact 2020 d.d. 15 juni Het voorliggende boekje dient ter illustratie hiervan. Maak kennis met concrete projecten binnen de lijnen Kiezen voor, Leren in en Werken in de techniek, leer van hun aanpak én laat u inspireren om ook een bijdrage te leveren. Tot slot wil ik, namens de trekkers van de vijf landsdelen en de andere leden van de Landelijke Regiegroep Techniekpact, alle geïnterviewde bedanken voor hun openheid en enthousiasme. Een compliment aan jullie en alle andere betrokkenen die veel energie steken in de uitvoering van Techniekpact in de regio s. Jullie kunnen trots zijn op geboekte resultaten. De kracht van het Techniekpact is doen. Daar levert u een unieke bijdrage aan. Doekle Terpstra Aanjager Nationaal Techniekpact 2020

6 KIEZEN VOOR TECHNIEK PAGINA 6 OOK TECHNIEKPACT

7 PAGINA 7 OOK TECHNIEKPACT INTRODUCTIE KIEZEN VOOR TECHNIEK Kiezen voor techniek begint met een duidelijk beeld van technologie of techniek en van wat je er mee kunt doen. Veel jongeren - en hun ouders - hebben dit beeld onvoldoende. Daarom zetten basisscholen, scholen voor voortgezet onderwijs, bedrijven en regionale overheden zich in voor uitdagend techniekonderwijs voor alle jongeren van 4 tot 18 jaar. Vaardigheden als creativiteit, ondernemingszin, probleemoplossend vermogen, samenwerking, initiatief, leiderschap en ICT-vaardigheden staan hierbij centraal. Deskundige docenten met kennis van het bedrijfsleven zijn cruciaal om jongeren inspirerend techniekonderwijs te bieden. Immers, goed voorbeeld doet goed volgen. Het opleiden en bijscholen van huidige docenten en werven van docenten uit het bedrijfsleven zijn daarom mede belangrijke speerpunten in het Techniekpact.

8 KIEZEN VOOR TECHNIEK PAGINA 8 OOK TECHNIEKPACT

9 PAGINA 9 OOK TECHNIEKPACT NOORD TECHNIEKLOKAAL IN WINKLER PRINS Landsdeel: Noord Techniekpact Spoor: Kiezen Projectleider: Roel Hummel Doel: Met het Technieklokaal wil Winkler Prins basisschoolleerlingen enthousiasmeren voor techniek en technische vervolgopleiding. Projectpartners: VO Winkler Prins, gemeenten Veendam en Menterwolde, ondernemers. De openbare school voor voortgezet onderwijs Winkler Prins in Veendam heeft op de onderbouwlocatie een technieklokaal ingericht waar basisschoolleerlingen van groep 7 en 8 vier keer per jaar aan de slag gaan met een techniekopdracht. Zij worden daarbij begeleid door vrijwilligers. Naast een financiële bijdrage van drie gemeenten en de scholen wordt het project gesponsord door het bedrijfsleven. Op de meeste basisscholen is geen technieklokaal en om kinderen goede technische opdrachten te laten uitvoeren is een lokaal nodig waar ze kunnen solderen, zagen en boren. De Winkler Prins in Veendam wil graag meewerken aan de oplossing van dit knelpunt en stelt daarom op de onderbouwlocatie een technieklokaal beschikbaar. Sinds januari 2014 krijgen in dit lokaal ruim 1000 leerlingen van 23 basisscholen uit drie gemeenten Veendam, Menterwolde en Oude Pekela - techniekles. Zij worden daarbij begeleid door zo n veertig vrijwilligers. Deze vrijwilligers zijn bijna allemaal gepensioneerd en afkomstig uit de technieksector. MEER OP INTERNET

10 PAGINA 10 OOK TECHNIEKPACT KIEZEN VOOR TECHNIEK GEZAMENLIJK Het project wordt betaald door de gemeente, de scholen en het bedrijfsleven gezamenlijk. Voor het Technieklokaal is een coördinator aangesteld die contact onderhoudt met de vrijwilligers, roosters maakt, de basisscholen de digitale, voorbereidende lesstof toestuurt en het materiaal en het gereedschap op orde houdt. Daarnaast zijn er de kosten voor materiaal, gereedschap, machines, de training van de vrijwilligers en de eigen leerkrachten. Het bedrijvennetwerk Veendammer Ondernemers Compagnie (VOC) steunt het project financieel uit een verhoging van de contributie en in natura. De gemeenten Veendam en Menterwolde dragen samen ongeveer een kwart van het benodigde budget bij, vertelt Roel Hummel, directeur Onderbouw en projectleider. De scholen voor basisonderwijs en wij betalen ongeveer de helft en het bedrijfsleven sponsort ons voor de rest. Voor de komende drie jaar krijgen we met de huidige toezeggingen de begroting waarschijnlijk wel sluitend. Winkler Prins is zelf lid geworden van VOC en neemt deel aan activiteiten om zo bedrijven voor dit project en het techniekonderwijs te interesseren. Dit project is een samenwerking tussen het basis- en het voortgezet onderwijs, tussen openbaar, protestants-christelijk en katholiek onderwijs en tussen scholen van verschillende signatuur, zoals Dalton- en Jenaplanscholen. Dat, de verbinding met het bedrijfsleven en de samenwerking met vrijwilligers roepen veel enthousiasme op. Aanvankelijk richtte het Techniekpact zich vooral op het vmbo en de doorstroom naar het mbo. Dat het zich nu verbreedt, juich ik toe. Ook binnen de pabo s is er meer belangstelling voor wetenschap en techniek-onderwijs. Zo komen er meer leraren Techniek op de basisscholen. Het imago van techniek en technologie verandert in positieve zin en dat komt mede door het Techniekpact. - Roel Hummel

11 PAGINA 11 OOK TECHNIEKPACT ENTHOUSIAST Voor Winkler Prins zijn er drie belangrijke redenen om mee te doen aan het project. Hummel: We willen leerlingen enthousiast maken voor een opleiding in techniek of science. Dat kan de basisberoepsgerichte leerweg installatietechniek zijn, maar ook de Technische Universiteit of de Hogere Laboratoriumschool. Ten tweede willen we de doorgaande leerlijn primair- voortgezet onderwijs voor techniek verbeteren. We hebben zo n traject ook aan de uitstroomkant met het mbo. Ten derde werkt het project drempelverlagend. Dankzij dit project zijn de kinderen in totaal acht keer op de school geweest voordat ze naar de brugklas gaan. TOENEMENDE BEHOEFTE AAN TECHNICI In de provincie Groningen is er een tekort aan goed opgeleide technici, en gezien de ontwikkelingen in de regio zal de behoefte aan technici toenemen. Op het gebied van energie en duurzaamheid gebeurt er veel. In Eemshaven bouwt Google een datacenter dat energie gaat gebruiken van een windmolenpark en ook in de bouw zijn er kansen, vertelt Hummel. Vanwege de aardbevingen is er behoefte aan vaklieden die kunnen restaureren en huizen aardbevingbestendig kunnen maken. Daar komen ongetwijfeld weer nieuwe technieken en materialen aan te pas. Die beweging zien de bedrijven ook. Uitzendbureaus zijn actiever geworden met bemiddelen. ONDERWIJSPRIJS Vorig jaar won Winkler Prins de Onderwijsprijs Groningen in de voorronde van de Nationale Onderwijsprijs. Sindsdien vertonen ook andere scholen belangstelling voor het project. Hummel ziet met vertrouwen de toekomst van het concept tegemoet. In 2020 is wetenschap- en techniekonderwijs opgenomen in de kerndoelen van het basisonderwijs. Daar hebben scholen dan ook lokalen en materialen voor nodig. Hier is een ruim, modern, goed geoutilleerd lokaal, dat kunnen we zo gebruiken. Straks staat techniek bij iedereen duurzaam op het netvlies. TIPS Voor dit soort projecten zijn meerdere kartrekkers nodig, mensen die zich enthousiast inspannen om het tot een succes te maken. Zorg ervoor dat het project niet afhankelijk is van één of twee kartrekkers, maar maak de projectgroep breder. Investeer in vrijwilligers. Organiseer gezellige bijeenkomsten als een maandborrel en bedrijfsexcursies voor deze groep en laat ze meedoen aan activiteiten die voor de teamleden van de school worden georganiseerd.

12 KIEZEN VOOR TECHNIEK PAGINA 12 OOK TECHNIEKPACT

13 PAGINA 13 OOK TECHNIEKPACT NOORDVLEUGEL ICT IN DE WOLKEN Landsdeel: Noordvleugel, Metropoolregio Amsterdam Techniekpact Spoor: Kiezen Voorzitter Stuurgroep: Pieter Hogenbirk, Project manager ICT in education, Almeerse Scholengroep Doel: Vmbo-, havo- en vwo-leerlingen die meer dan gemiddeld geïnteresseerd zijn in ict extra uitdaging bieden. Projectpartners: Scholen voor voortgezet onderwijs Stad College en Helen Parkhurst, gemeenten Amsterdam en Almere, bedrijven. De Almeerse scholen Stad College en Helen Parkhurst organiseren voor talentvolle ict-leerlingen het project ICT in de Wolken. Hierin werken leerlingen van het vmbo, havo en vwo aan projecten in opdracht van bedrijven en instellingen. Iedere school voor voortgezet onderwijs kent whizzkids, leerlingen die gefascineerd zijn door de wereld van ict. Niet altijd komt het reguliere onderwijsaanbod voldoende tegemoet aan de behoefte die deze leerlingen hebben aan uitdaging op hun eigen niveau. En dat is jammer, want deze talentvolle leerlingen kunnen prima doorstromen in de informatica-opleidingen van het mbo of hbo. Om deze leerlingen wel een uitdagende leeromgeving te bieden, is het project ICT in de Wolken met een knipoog naar the Cloud - opgericht. MEER OP INTERNET

14 PAGINA 14 OOK TECHNIEKPACT KIEZEN VOOR TECHNIEK LEVENSECHTE OPDRACHTEN Het project is in 2012 gestart in Amsterdam en in 2013 uitgebreid naar Almere. De scholen Stad College (vmbo) en Helen Parkhurst (havo/vwo) voeren het project uit. Stad College kent een ICT-route, Helen Parkhurst biedt het vak Informatica aan. De twee lesuren per week die zijn bestemd voor de ICT-route respectievelijk Informatica worden voor aan het project deelnemende leerlingen ingevuld met ICT in de Wolken. Per jaar worden er drie of vier projecten uitgevoerd. Tijdens de projecturen werken leerlingen aan levensechte opdrachten, afkomstig van bedrijven en instellingen buiten de school. Dat laatste is belangrijk. Hogenbirk: Een echte opdracht van een bedrijf is veel motiverender dan schoolse opdrachten. Het maakt het leren relevanter. Een deel van de opdrachten voeren ze ook buiten de school uit. Drie of vier keer per projectperiode gaan de leerlingen naar het bedrijf dat de opdracht heeft gegeven. Het wordt daarmee serieus, ze zien dan hoe de dynamiek in zo n bedrijf is. Daarnaast heeft het als voordeel dat ze apparatuur kunnen gebruiken die op onze scholen niet voorhanden is, zoals een 3D-printer. Het is van groot belang dat er meer technisch en bèta-georiënteerde mensen bijkomen, niet alleen in Nederland maar in heel Europa. Dat is goed voor het ondernemersklimaat en stimuleert innovatie. Dat die mensen er komen is niet vanzelfsprekend. Het is daarom belangrijk dat we doorgaande leerwegen organiseren, leerlingen - ook meisjes! - inspireren en motiveren voor een bepaalde richting, bedrijven betrekken bij onderwijs. Het onderwijs moet niet los staan van omgeving en heeft een rol bij de voorbereiding op werk. Techniekpact 2020 draagt bij aan het versterken van het verband tussen onderwijs en omgeving. - Pieter Hogenbirk

15 PAGINA 15 OOK TECHNIEKPACT GEMEENTEN EN BEDRIJVEN De gemeenten Amsterdam en Almere subsidiëren het project. Metropool Regio Amsterdam heeft de ambitie om één van de topregio s te worden in de digitale wereld. Het beleid van de gemeenten is er dan ook op gericht ict-talent de kans te geven zich te ontwikkelen en te ontplooien. Techniekpact 2020 heeft ook invloed op deze beleidslijn, zegt Hogenbirk. Subsidie is nodig om een project als dit van de grond te krijgen. Ook medewerking van het bedrijfsleven is een belangrijke succesfactor. Grote bedrijven zoals IBM zien de noodzaak en hebben mogelijkheden om leerlingen te begeleiden. Kleinere bedrijven zijn lastiger over de streep te trekken. Door te vertellen over de successen en ze te wijzen op hun maatschappelijke verantwoordelijkheid, krijgen we sommige bedrijven wel zover. Het is ook voor hen belangrijk, het is moeilijk om aan goede technici te komen. Over vier jaar zijn deze leerlingen beschikbaar voor de arbeidsmarkt. Dan helpt het als ze je bedrijf al kennen. Wij werken nu samen met onder meer webdesign-bedrijf IJssoft en de gemeente Almere. Die leveren opdrachten of helpen bij de uitvoering. SAMENWERKING Het project is nu afhankelijk van subsidie, maar het is de bedoeling dat het op eigen benen kan staan. Ik ben tevreden als het is ingebed in het reguliere onderwijs, als het een stroom is die leerlingen kunnen kiezen als onderdeel van hun vo-opleiding. Op dit moment zijn we aan het onderzoeken of we met meer Almeerse scholen kunnen samenwerken. Als er meer leerlingen zouden deelnemen, kunnen de kosten per leerling omlaag. Daarnaast wil Hogenbirk de samenwerking met het ROC en de hbo versterken. We willen graag een doorgaande leerlijn tot stand brengen. Daarnaast willen we ook studenten laten participeren, zodat het niveau van de opdrachten hoger wordt. Daar gaan we nog mee aan de slag. TIPS Leg in een vroeg stadium contacten met mbo- en hbo opleidingen en leg vast wat de aard van de samenwerking is. Laat studenten uit het mbo en hbo participeren in de projecten, daarmee komen de projecten op een hoger niveau Zeker in het begin moet een school extra financiering vinden voor het project. Geld moet worden vrijgemaakt of gevonden bij andere partijen. Het kan niet budgetneutraal.

16 KIEZEN VOOR TECHNIEK PAGINA 16 OOK TECHNIEKPACT

17 PAGINA 17 OOK TECHNIEKPACT Landsdeel: Oost Techniekpact Spoor: Kiezen Projectleider: Jos Brunninkhuis, directeur TechYourFuture Doel: TechYourFuture ondersteunt het onderwijs met het ontwikkelen van nieuwe praktijkgerichte leeromgevingen, zodat onderwijsprofessionals een actueel en juist beeld scheppen van bèta en techniek. Projectpartners: Hogescholen Saxion en Windesheim en Universiteit Twente OOST TECHYOURFUTURE In het Nationaal Techniekpact 2020 hebben alle basisscholen in Nederland zich verbonden aan het doel om Wetenschap en Techniek (W&T) in 2020 structureel aan te bieden. Voor veel leerkrachten is die aandacht voor W&T nog een uitdaging. Gelukkig zijn er voor docenten voldoende mogelijkheden om ondersteuning te krijgen met lesmateriaal en handvatten voor een andere didactische aanpak. TechYourFuture, Centre of expertise TechniekOnderwijs, is een initiatief van de hogescholen Saxion en Windesheim en de Universiteit Twente om onderwijs, overheid, onderzoek en ondernemingen samen te brengen. Het Centre ondersteunt het onderwijs bij de ontwikkeling van nieuwe betekenisvolle en praktijkgerichte leeromgevingen, waarbij leerkrachten een actueel beeld scheppen van bèta en techniek. MEER OP INTERNET

18 PAGINA 18 OOK TECHNIEKPACT KIEZEN VOOR TECHNIEK MASTERCLASS Dit voorjaar organiseert TechYourFuture samen met hogescholen Saxion en Windesheim bijvoorbeeld de masterclass Taal en Wetenschap en Techniek in het basisonderwijs. Tijdens deze masterclass krijgen leerkrachten inzicht in de mogelijkheden die het vak Wetenschap en Techniek biedt om taalvaardigheid van kinderen te stimuleren. De W&T-les biedt mooie kansen om de woordenschat van kinderen uit te breiden. We zijn bezig om een blauwdruk te ontwikkelen voor de pabo om W&T in de opleiding vorm te geven, zegt Brunninkhuis, directeur van TechYourFuture. Het moet geen vak erbij worden, we willen W&T integreren in andere vakken. Het gaat om de houding van de leerkracht ten opzichte van W&T. LESSENSERIES TechYourFuture wil vooral aansluiten bij bestaande organisaties en instanties die zich ook met onderwijs en W&T bezighouden. Zo is er samen met Kennisnet gewerkt aan een project over Energie in het kader van de reeks onlinelessen. De serie WatNou? biedt digitale lesideeën bij actuele thema s. Met de afdeling educatie van NEMO wordt er aan twee pilots gewerkt: Engineer voor het PO en Tube Your Future voor het VO. Ook deden scholen in Twente dit jaar mee aan de First Lego League, een Challenge waarbij kinderen met zelfgebouwde karretjes, die worden aangestuurd met een afstandsbediening, een race houden. Brunninkhuis: Een basisschool uit Almelo won de vierde prijs in de Benelux finale. Techniekpact 2020 heeft voor bewustwording gezorgd. Dat er stevige afspraken zijn gemaakt tussen het ministerie van OCW en de PO-Raad over de invoering van Wetenschap & Techniek in het basisonderwijs is voor ons een grote steun. We hoeven basisscholen niet uit te leggen dat Wetenschap & Techniek geen vrijblijvende aangelegenheid is. - Jos Brunninkhuis

19 PAGINA 19 OOK TECHNIEKPACT TRADITIONEEL BEELD Twente is een High Tech regio. Er zijn veel HTSM bedrijven, gericht op ontwikkeling van Smart Materials, waarbij mechatronica en elektronica belangrijke sectoren zijn. Voor het bedrijfsleven is het daarom van belang dat leerlingen op jonge leeftijd al kennismaken met de wereld van de techniek. Jongeren hebben vaak een traditioneel beeld van de techniek, zegt Brunninkhuis. Een beeld van vieze handen, veel lawaai, en er werken geen vrouwen of mensen met een bi-culturele achtergrond. Dat beeld moeten we proberen bij te stellen. Techniek is modern, gaat over samenwerken en ict. Het werkveld wordt bovendien internationaler, dus ook talen zijn belangrijk. ONTWIKKELTEAMS Voor leerkrachten heeft W&T niet altijd prioriteit. Brunninkhuis: Scholen worden afgerekend op taal en rekenen. Mede door de eisen van Cito-toetsen ervaren leerkrachten veel werkdruk. Maar er is ook sprake van handelingsverlegenheid. De huidige generatie leerkrachten heeft op de pabo geen les gehad in W&T. TechYourFuture helpt deze leerkrachten om in ontwikkelteams lessencycli op te zetten. Het gaat erom dat leerkrachten zich bewust worden van de kansen die W&T biedt. LOOPBAANORIËNTATIE Ook in het primair onderwijs is loopbaanoriëntatie al belangrijk. Brunninkhuis: We willen graag dat er over techniek gesproken wordt aan de keukentafel, op school, overal. Kinderen zijn makkelijk enthousiast te maken en zijn uit zichzelf ontdekkend en onderzoekend. Ouders moeten ook wennen aan moderne beelden van techniek. TechYourFuture organiseert daarom samen met scholen ouderavonden over W&T. Daarbij worden expliciet vrouwelijke technici uitgenodigd om te vertellen over, bijvoorbeeld, nanotechnologie of biotechnologie. DOORLOPENDE LEERLIJN De overgang van de ene schoolsoort naar de andere vormt ook een knelpunt. We stimuleren scholen bij de ontwikkeling van doorlopende leerlijnen, zegt Brunninkhuis. Leerlingen krijgen soms in het voortgezet onderwijs dezelfde stof als in het basisonderwijs en dat is niet stimulerend. Voor Brunninkhuis is het project TechYourFuture geslaagd als leerkrachten W&T-lessen duurzaam integreren in het curriculum. W&T krijgt dan een plek in lerarenopleidingen en onderwijs. Door intensieve samenwerking tussen onderwijs en ondernemingen kunnen we de behoefte aan meer en beter geschoolde technici op termijn oplossen. CENTRES OF EXPERTISE Centres of expertise zijn publiek-private samenwerkingsvormen waarin onderwijs en bedrijfsleven gezamenlijk werken aan en investeren in toekomstgerichte hbo-opleidingen. Daarnaast voeren de Centres of expertise toegepast onderzoek uit. TechYourFuture onderzoekt hoe het keuzemoment van jongeren zodanig is te beïnvloeden dat zij een weloverwogen, structurele keuze maken voor een bèta- of technische (vervolg)opleiding. TIPS We moeten doorgaan op de ingeslagen weg. Scholen moeten straks zelf W&T invulling geven, maar voorlopig is stimulering en facilitering nog nodig. Het is belangrijk verschillende initiatieven in de regio s goed te inventariseren en bij elkaar te laten aansluiten. De site techniekonderwijs.nl brengt initiatieven per regio goed in beeld.

20 KIEZEN VOOR TECHNIEK PAGINA 20 OOK TECHNIEKPACT

21 PAGINA 21 OOK TECHNIEKPACT ZUIDOOST STEM II OP KINDANTE PO Landsdeel: Zuidoost Techniekpact Spoor: Kiezen Projectleider: Fons Vossen Doel: Het vasthouden en stimuleren van een nieuwsgierige leerhouding bij leerlingen en leerkrachten, een lesaanbod creëren waarbij het onderzoekend en ontwerpend leren centraal staat en professionalisering van leerkrachten in het vormgeven van een onderwijsprogramma waarin Wetenschap en Techniek vanzelfsprekend een onderdeel vormen. Projectpartners: Schoolbesturen Mosa Lira, Innovo, Kom Leren, Triade, Adelante en Kindante, Nieuwste Pabo in Sittard, LED Limburg Economic Development en Provincie Limburg. In het project STEM-II werken 37 scholen van zes verschillende schoolbesturen samen aan het ontwikkelen van wetenschaps- en technologieonderwijs. Het doel daarvan is de nieuwsgierigheid van kinderen te behouden en te stimuleren. Daarnaast wil het project bereiken dat leerkrachten hun onderwijs zo vorm gaan geven, dat leerlingen een onderzoekende en ontwerpende houding ontwikkelen. In 2013 namen vijftien scholen van Kindante een schoolbestuur van 45 scholen in de gemeenten Beek, Echt-Susteren, Maasgouw, Schinnen, Sittard-Geleen en Stein deel aan STEM I, een pilot voor wetenschaps- en technologie-onderwijs. STEM staat voor Science, Technology, Engineering and Math. Het experiment beviel en zo is besloten om het programma verder uit te rollen en daarbij ook andere schoolbesturen te betrekken. Aan STEM II nemen de besturen Mosa Lira, Innovo, Kom Leren, Triade, Adelante en Kindante deel. MEER OP INTERNET

22 PAGINA 22 OOK TECHNIEKPACT SCHOLINGSVRAAG Het belangrijkste doel is dat we kinderen leren deel te nemen aan een samenleving vol onzekerheden, zegt Yvon Prince, bestuursvoorzitter van Kindante. We weten niet hoe de wereld er in de toekomst uitziet en welke kennis en vaardigheden mensen dan nodig hebben. Kinderen zijn van nature nieuwsgierig en onbevangen. Die onbevangenheid moeten ze behouden. Het project krijgt vorm in vier fases. In de eerste fase, die dit schooljaar plaatsvindt, wordt het invullen van wetenschaps- en technologieles voorgedaan door externe lesaanbieders. Leerkrachten krijgen hulp om zelf ook deze lessen te geven. In de KIEZEN VOOR TECHNIEK tweede fase gaan leraren zich professionaliseren. Prince: Het eigenaarschap moet bij leerkrachten liggen. We verwachten dat leraren een scholingsvraag ontwikkelen. Het is de bedoeling dat wetenschaps- en technologie-onderwijs wordt geïntegreerd in het onderwijsaanbod. Met De Nieuwste Pabo ontwikkelen we een professionaliseringsprogramma dat recht doet aan de scholingsvraag van de leerkrachten. DRONES Een voorbeeld van een les wetenschap en technologie geeft André Nijboer, coördinator Wetenschap, Technologie & Samenleving van Stichting Kindante in groep 3. Na een uitleg van wat bovenaanzicht, zij-aanzicht, enzovoorts betekent, en oefeningen met die begrippen, laat hij met Google Earth kinderen naar hun eigen straat kijken. Dat hadden ze nog nooit gezien, dat was geweldig, zegt Nijboer. Daarna laat hij een drone opstijgen. Die Yvon Prince: Sacha Ruland Fotografie Dankzij Techniekpact 2020 staat Wetenschap en Techniek in de belangstelling. Wetenschap, Technologie en Samenleving, zoals het bij ons heet, moet op alle scholen een vanzelfsprekende plek krijgen. Het basisonderwijs leidt niet op voor de arbeidsmarkt. Maar we willen wel kinderen afleveren die hun talenten optimaal kunnen inzetten en zo bijdragen aan de samenleving. - Yvon Prince drone maakt filmpjes en foto s van boven. Op het smartboard hebben we die bekeken. Het lesdoel: leren dat er verschillende standpunten zijn van waaruit je iets kunt waarnemen, is ruimschoots gehaald en tegelijk is hun woordenschat uitgebreid.

23 PAGINA 23 OOK TECHNIEKPACT ONDERWIJSVERNIEUWING Uiteindelijk leidt het project STEM II tot onderwijsvernieuwing. Prince: We willen dat de leerkracht minder afhankelijk wordt van methodes en concepten en anders leert kijken naar kinderen. Het eigenaarschap van het onderwijsleerproces komt bij het kind te liggen. Kinderen gaan zelf ontdekken, op zoek naar informatie, samenwerken met anderen. De leerkracht ondersteunt de kinderen daarbij en geeft er ook richting aan. Naast de bijdrage aan onderwijsvernieuwing ziet Prince ook voordelen voor de regio. We willen kinderen binden aan de regio. Deze kinderen hebben straks een completer beeld van de beroepsmogelijkheden. Ook hoogwaardige technologie hoort daarbij. Bovendien leveren we toekomstige werknemers af die kritisch en oplossingsgericht zijn en in staat om zichzelf nieuwe vaardigheden aan te leren. TECHFINDER Een van de manieren waarop leraren in het basisonderwijs en de onderbouw van het voortgezet onderwijs zich kunnen laten inspireren, is via het vorig jaar gelanceerde Techfinder. Techfinder is een website waarop bedrijven en andere aanbieders van excursies, lesbrieven, films en evenementen per provincie gerangschikt staan. De leraar die een lesprogramma voorbereidt, heeft na drie muisklikken een overzicht van de beschikbare mogelijkheden. Peter Cox, projectleider van Techfinder: Er staan nu 680 producten op. Vroeger moest de leraar zich oriënteren met folders of door verschillende websites te bezoeken. Nu hoeft hij alleen maar in te vullen voor welke groep hij iets zoekt en wat het thema moet zijn, en er verschijnt een aanbod. SCHOLENNETWERK In het scholennetwerk WTE van regio Zuid (Limburg en Noord-Brabant) vertegenwoordigt Kindante Zuid Limburg. Het scholennetwerk is belangrijk, omdat we hier ervaringen en kennis kunnen delen, zegt Prince. Het geeft een impuls in de regio s, mede door de financiële middelen van het ministerie van OCW. We laten graag met ons meedenken en denken ook graag mee met anderen. Iedere regio ontwikkelt weer een ander concept en dat is goed, er zijn straks meerdere concepten nodig. TIPS Als bestuur moet je de randvoorwaarden scheppen. Zorg voor zo min mogelijk bestuurlijk gedoe. De mensen moeten het zelf ontdekken, zelf oppakken. Stimuleer ze daarin. Kinderen zijn daarvoor goede ambassadeurs, die zijn vaak enorm enthousiast over W&T-onderwijs.

24 KIEZEN VOOR TECHNIEK PAGINA 24 OOK TECHNIEKPACT

25 PAGINA 25 OOK TECHNIEKPACT Landsdeel: Zuidwest Techniekpact Spoor: Kiezen Projectleider: Dick Schipper, directeur Technocentrum Zeeland Doel: Technocentrum Zeeland wil knelpunten tussen onderwijs en de technieksector in Zeeland helpen oplossen. Projectpartners: Technocentrum Zeeland wordt in stand gehouden door onderwijsinstellingen, overheden en ondernemers gezamenlijk. ZUIDWEST TECHNOCENTRUM ZEELAND Technocentrum Zeeland is een onafhankelijke intermediaire organisatie die zich richt op het versterken van de banden tussen onderwijs en de technische sector. Dat doet het Technocentrum door activiteiten te initiëren, te coördineren en te ondersteunen die de knelpunten tussen technisch (beroeps)onderwijs en arbeidsmarkt in Zeeland helpen oplossen. MEER OP INTERNET Technocentrum Zeeland is een van technocentra die in 2000 door het ministerie van OCW zijn opgericht om de regionale samenwerking tussen overheden, ondernemers en onderwijs te verstevigen. Na 2010 hebben de participerende bestuurders in het Technocentrum de bekostiging ervan overgenomen. Zeeland kent veel technische industrie, zoals de havens, chemieconcerns en energiebedrijven en een omvangrijke foodsector. In vergelijking met de rest van Nederland is er in Zeeland een redelijk grote instroom in de techniekopleidingen en kiezen havo- en vwo-scholieren relatief vaak een Natuur en Techniek-profiel. Maar door de bevolkingskrimp dreigt er toch krapte op de Zeeuwse arbeidsmarkt. Het is daarom belangrijk de interesse voor techniek onder leerlingen te stimuleren.

26 PAGINA 26 OOK TECHNIEKPACT KIEZEN VOOR TECHNIEK BEDRIJF + SCHOOL Een zeer succesvol project dat Technocentrum Zeeland uitvoert, is Bedrijf + School. Bedrijf + School is een database van bijna 400 Zeeuwse en Vlaamse bedrijven in de technische sector. Hiermee maken we het voor leraren makkelijker om samen met bedrijven activiteiten te organiseren, vertelt directeur van Technocentrum Zeeland Dick Schipper. De bedrijven zijn vindbaar via de website Leraren die een bedrijfsbezoek willen organiseren, stageplekken zoeken of iemand willen uitnodigen om een gastles te komen geven, kunnen via deze website rechtstreeks de contactpersoon benaderen met wie ze zaken kunnen doen. Ook kunnen ze via de website de Techniekbus reserveren. Zeeland is een uitgestrekte provincie met veel water. Er is altijd een vervoersprobleem. Met de Techniekbus kunnen groepen leerlingen bedrijfsbezoeken afleggen tegen een kleine vergoeding of kosteloos. De bus is populair. Jaarlijks worden er 300 bedrijfsbezoeken mee afgelegd. TECHNIEKAMBASSADEURS Een ander succesvol traject is de cursus techniekambassadeur. In deze cursus worden opleidingsmanagers of coördinatoren van bedrijven in vijf bijeenkomsten bijgeschoold in de methodiek en didactiek van andere doelgroepen dan de geijkte mbo-stagiairs. Soms zijn bedrijven te gericht op stagiairs die meteen kunnen instromen, zegt Schipper. Het kweken van interesse bij leerlingen van de basisschool en het voortgezet onderwijs is minstens zo belangrijk. Er zijn meer mogelijkheden dan leerlingen vaak denken. Techniekambassadeurs geven gastlessen op scholen en laten leerlingen op een enthousiasmerende manier kennismaken met de technieksector. Het goede van Techniekpact 2020 is dat alle relevante stakeholders het gezamenlijk hebben ondertekend. Daarmee wordt de urgentie van het vinden en behouden van voldoende technisch en technologisch geschoold personeel onderkend. Door Techniekpact 2020 worden de mogelijkheden van de technische sector bekender en dat is belangrijk voor de economie en Nederland. Maar het moet niet blijven hangen op het niveau van bestuurders. Uiteindelijk gaat het erom wat de leerlingen ervan merken, dat leerlingen zien dat er veel meer mogelijk is dan ze dachten. - Dick Schipper

Meer jonge mensen in de techniek. Daarbij ondersteunen we uw school of bedrijf!

Meer jonge mensen in de techniek. Daarbij ondersteunen we uw school of bedrijf! Meer jonge mensen in de techniek Daarbij ondersteunen we uw school of bedrijf! Over TechniekTalent.nu TechniekTalent.nu is een samenwerkingsverband van acht technische sectoren met één doel: meer instroom

Nadere informatie

SAMENWERKINGSARRANGEMENT LANDSDEEL ZUIDWEST PLATFORM BÈTA TECHNIEK 2014-2016

SAMENWERKINGSARRANGEMENT LANDSDEEL ZUIDWEST PLATFORM BÈTA TECHNIEK 2014-2016 SAMENWERKINGSARRANGEMENT LANDSDEEL ZUIDWEST & PLATFORM BÈTA TECHNIEK 2014-2016 --------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

Nadere informatie

Infrastructuur landsdeel Noord. 4 Centres of expertise (penvoerders)

Infrastructuur landsdeel Noord. 4 Centres of expertise (penvoerders) LANDSDEEL NOORD Het landsdeel Noord, bestaande uit de provincies Groningen, Friesland en Drenthe, heeft het Techniekpact regionaal vertaald in de Techniekagenda Noord Nederland. In de noordelijke provincies

Nadere informatie

Navigatie techniekpact

Navigatie techniekpact Navigatie techniekpact Beleidsthema s en - doelen Beleid in cijfers Beleidsinstrumentarium EZ 1 Versie oktober 2015 Beleidsthema s en doelen techniekpact Zorgen voor voldoende gekwalificeerde technici

Nadere informatie

SAMENWERKINGSARRANGEMENT LANDSDEEL NOORD PLATFORM BÈTA TECHNIEK 2014-2016

SAMENWERKINGSARRANGEMENT LANDSDEEL NOORD PLATFORM BÈTA TECHNIEK 2014-2016 SAMENWERKINGSARRANGEMENT LANDSDEEL NOORD & PLATFORM BÈTA TECHNIEK 2014-2016 --------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

Nadere informatie

Woerdens Techniek Talent

Woerdens Techniek Talent Woerdens Techniek Talent Werkgroep Promotie en werving Concept Activiteitenplan 2013/2014 versie 3.0, Woerden, 23-08- 2013 Aanleiding Het Woerdens Techniek Talent is een initiatief van onderwijsinstellingen,

Nadere informatie

Toptechniek en Techniekpact. Een duurzame route

Toptechniek en Techniekpact. Een duurzame route Toptechniek en Techniekpact Een duurzame route Toptechniek en Techniekpact Een duurzame route In, door en uitstroom in de Techniek Techniekpact 3 Actielijnen: Kiezen voor techniek Leren in de techniek

Nadere informatie

short-logo NATIONAAL TECHNIEKPACT 2020 SAMENVATTING ÉÉN JAAR NA ONDERTEKENING RAPPORTAGE

short-logo NATIONAAL TECHNIEKPACT 2020 SAMENVATTING ÉÉN JAAR NA ONDERTEKENING RAPPORTAGE RAPPORTAGE NATIONAAL TECHNIEKPACT 2020 ÉÉN JAAR NA ONDERTEKENING SAMENVATTING short-logo MEI 2014 go Pagina 2 SAMENVATTING RAPPORTAGE NATIONAAL TECHNIEKPACT 2020 ÉÉN JAAR NA ONDERTEKENING Met het doel

Nadere informatie

Aanpak arbeidsmarkt Zuidoost-Nederland 2016-2020. Illustratie regionaal arbeidsmarkt dashboard. Inleiding

Aanpak arbeidsmarkt Zuidoost-Nederland 2016-2020. Illustratie regionaal arbeidsmarkt dashboard. Inleiding Aanpak arbeidsmarkt Zuidoost-Nederland 2016-2020 Illustratie regionaal arbeidsmarkt dashboard. Inleiding Wil Zuidoost-Nederland als top innovatie regio in de wereld meetellen, dan zal er voldoende en goed

Nadere informatie

Topsectoren. Hoe & Waarom

Topsectoren. Hoe & Waarom Topsectoren Hoe & Waarom 1 Index Waarom de topsectorenaanpak? 3 Wat is het internationale belang? 4 Hoe werken de topsectoren samen? 5 Wat is de rol voor het MKB in de topsectoren? 6 Wat is de rol van

Nadere informatie

Infrastructuur landsdeel Noordvleugel. 5 hogescholen met bètatechniek 3 universiteiten Jet-Net: 31 scholen en 15

Infrastructuur landsdeel Noordvleugel. 5 hogescholen met bètatechniek 3 universiteiten Jet-Net: 31 scholen en 15 Facts & Figures 2 Deel II LANDSDEEL NOORDvleugel In het Techniekpact Noordvleugel hebben de provincies Noord-Holland, Flevoland en Utrecht hun bestaande techniek-, human capital- en economische agenda

Nadere informatie

Wetenschap en Technologie, Science, óók voor hoogbegaafde leerlingen op PO en onderbouw VO.

Wetenschap en Technologie, Science, óók voor hoogbegaafde leerlingen op PO en onderbouw VO. VO-PO samenwerking Kandinsky - Talent Wetenschap en Technologie, Science, óók voor hoogbegaafde leerlingen op PO en onderbouw VO. VO-PO samenwerking Kandinsky - Talent Wetenschap en Technologie, Science,

Nadere informatie

Ruimte voor Talent in Gelderland Professionaliseringstrajecten Excellentie, Wetenschap en Techniek

Ruimte voor Talent in Gelderland Professionaliseringstrajecten Excellentie, Wetenschap en Techniek Ruimte voor Talent in Gelderland Professionaliseringstrajecten Excellentie, Wetenschap en Techniek - Staat talentherkenning en ontwikkeling bij u op school de komende jaren op de agenda? - Wilt u een rijke

Nadere informatie

AANSLUITING PO-VO VIA ELEKTRONISCHE LEEROMGEVING (ELO)

AANSLUITING PO-VO VIA ELEKTRONISCHE LEEROMGEVING (ELO) PROCESBESCHRIJVING AANSLUITING PO-VO AANSLUITING PO-VO VIA ELEKTRONISCHE LEEROMGEVING (ELO) LEERLINGEN VAN GROEP 8 IN HET PO MAKEN KENNIS MET HET WERKEN IN EEN ELEKTRONISCHE LEEROMGEVING (ELO) ZOALS DIE

Nadere informatie

Infrastructuur landsdeel Zuidoost. 3 hogescholen met bètatechniek 3 universiteiten Jet-Net: 38 scholen en 13

Infrastructuur landsdeel Zuidoost. 3 hogescholen met bètatechniek 3 universiteiten Jet-Net: 38 scholen en 13 Facts & Figures 24 Deel II LANDSDEEL zuidoost De Human Capital Agenda Brainport 2 vormt de basis voor het regionaal Techniekpact van het landsdeel Zuidoost, bestaande uit de provincies Noord-Brabant en

Nadere informatie

zuidwest Infrastructuur landsdeel Zuidwest 6 hogescholen met bètatechniek 3 universiteiten Jet-Net: 53 scholen en 17

zuidwest Infrastructuur landsdeel Zuidwest 6 hogescholen met bètatechniek 3 universiteiten Jet-Net: 53 scholen en 17 LANDSDEEL zuidwest De regio West-Brabant is samen met de provincies Zeeland en Zuid-Holland verenigd in het landsdeel Zuidwest. In de Techniekpact-samenwerking op landsdeelniveau verbinden de zes subregio

Nadere informatie

Waarom Wetenschap en Techniek W&T2015

Waarom Wetenschap en Techniek W&T2015 Waarom Wetenschap en Techniek W&T2015 In het leven van alle dag speelt Wetenschap en Techniek (W&T) een grote rol. We staan er vaak maar weinig bij stil, maar zonder de vele uitvindingen in de wereld van

Nadere informatie

Een goede loodgieter, daar zit iedereen om te springen

Een goede loodgieter, daar zit iedereen om te springen Gemeente Den Haag Een goede loodgieter, daar zit iedereen om te springen Den Haag werkt aan betere aansluiting onderwijs op arbeidsmarkt Bedrijfsleven, onderwijs en bestuurders in de regio Den Haag slaan

Nadere informatie

Helpt u mee technisch talent voor de toekomst te ontdekken?

Helpt u mee technisch talent voor de toekomst te ontdekken? Helpt u mee technisch talent voor de toekomst te ontdekken? Bèta in bedrijf De terugloop van het aantal bètaleerlingen en -studenten is landelijk een bron van zorg. Ook u ervaart wellicht hoe moeilijk

Nadere informatie

NOTITIE DE BRAINPORT SCHOOL PER 1 JANUARI 2015

NOTITIE DE BRAINPORT SCHOOL PER 1 JANUARI 2015 NOTITIE DE BRAINPORT SCHOOL PER 1 JANUARI 2015 - 2 - INLEIDING Twee jaar geleden kwamen de directeuren van het Jan van Brabant College in Helmond, het Strabrecht College in Geldrop en het Heerbeeck College

Nadere informatie

Doorkijkjes W&T in de Pabo

Doorkijkjes W&T in de Pabo Doorkijkjes W&T in de Pabo Pabo Hogeschool Rotterdam mei 2015 Algemeen De pabo van de Hogeschool van Rotterdam kent een voltijd, deeltijd en een academische variant en verzorgt daarmee onderwijs voor circa

Nadere informatie

Districtsactiviteitenplan 2014 district Zuid-Holland

Districtsactiviteitenplan 2014 district Zuid-Holland Districtsactiviteitenplan 2014 district Zuid-Holland Basisprincipe DAP 2014 Bij het Districtsactiviteitenplan 2014, hierna DAP 2014, zijn de volgende aspecten van belang: Centrale thema s 2014 Kansen grijpen

Nadere informatie

Beleidsadvies ter vergroting aandeel meisjes en vrouwen in technische opleidingen en beroepen

Beleidsadvies ter vergroting aandeel meisjes en vrouwen in technische opleidingen en beroepen Beleidsadvies ter vergroting aandeel meisjes en vrouwen in technische opleidingen en beroepen INLEIDING Nederlandse meisjes kiezen minder vaak voor opleidingen en beroepen in bèta, techniek of ICT dan

Nadere informatie

Jet-Net Infobulletin. In dit nummer. Philips gastlessen in Europees Ingenious -project. jaargang 8 nummer 2 december 2011

Jet-Net Infobulletin. In dit nummer. Philips gastlessen in Europees Ingenious -project. jaargang 8 nummer 2 december 2011 Jet-Net Infobulletin jaargang 8 nummer 2 december 2011 Nieuwsbrief voor iedereen die betrokken is bij de activiteiten van Philips Jet-Net. De inspanning van iedereen die zich voor Jet-Net inzet, werkt

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2007 2008 31 200 VIII Vaststelling van de begrotingsstaten van het Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap (VIII) voor het jaar 2008 Nr. 183 BRIEF

Nadere informatie

TECHNIEKPACT GELDERLAND

TECHNIEKPACT GELDERLAND TECHNIEKPACT GELDERLAND Nederland is als kenniseconomie gelukkig weer terug is in de top 5 van meest concurrerende economieën in de wereld. Die positie is bereikt door innovatieve bedrijven en kennisinstellingen

Nadere informatie

De voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA..DEN HAAG

De voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA..DEN HAAG >Retouradres Postbus 16375 2500 BJ Den Haag De voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA..DEN HAAG Primair Onderwijs Rijnstraat 50 Den Haag Postbus 16375 2500 BJ Den Haag

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2015 2016 30 234 Toekomstig sportbeleid 31 293 Primair Onderwijs Nr. 143 BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN ONDERWIJS, CULTUUR EN WETENSCHAP Aan de Voorzitter

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2014 2015 31 568 Staatkundig proces Nederlandse Antillen Nr. 145 BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN ONDERWIJS, CULTUUR EN WETENSCHAP Aan de Voorzitter van

Nadere informatie

Krachten bundelen, kennis delen en allianties vormen

Krachten bundelen, kennis delen en allianties vormen The Next Step: Coalition of the Willing Krachten bundelen, kennis delen en allianties vormen The Next Step: Coalition of the Willing Krachten bundelen, kennis delen en allianties vormen Een regio om trots

Nadere informatie

Gouden handjes? Gouden toekomst!

Gouden handjes? Gouden toekomst! De missie van het Vakcollege Technisch talent al jong stimuleren en hen via een excellente leergang effectief opleiden voor een baan als gekwalificeerd vakman of vakvrouw in het bedrijfsleven. Gouden handjes?

Nadere informatie

Versterking van LOB in de doorlopende leerlijn vmbo-mbo

Versterking van LOB in de doorlopende leerlijn vmbo-mbo Stimuleringsproject LOB in het mbo Versterking van LOB in de doorlopende leerlijn vmbo-mbo Samenwerken aan LOB Jongeren beter toerusten voor het maken van passende keuzes in de eigen loopbaan door bewust

Nadere informatie

SAMENWERKINGSARRANGEMENT LANDSDEEL NOORDVLEUGEL & PLATFORM BÈTA TECHNIEK 2014-2016

SAMENWERKINGSARRANGEMENT LANDSDEEL NOORDVLEUGEL & PLATFORM BÈTA TECHNIEK 2014-2016 SAMENWERKINGSARRANGEMENT LANDSDEEL NOORDVLEUGEL & PLATFORM BÈTA TECHNIEK 2014-2016 --------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

Nadere informatie

Advies aan de staatssecretarissen van Veiligheid en Justitie en Onderwijs, Cultuur en Wetenschap inzake cybersecurity in het onderwijs en het

Advies aan de staatssecretarissen van Veiligheid en Justitie en Onderwijs, Cultuur en Wetenschap inzake cybersecurity in het onderwijs en het Advies aan de staatssecretarissen van Veiligheid en Justitie en Onderwijs, Cultuur en Wetenschap inzake cybersecurity in het onderwijs en het bedrijfsleven. 3 Excellenties, De wereld digitaliseert in hoog

Nadere informatie

In dit boekje vinden jullie informatie over de vervolgmogelijkheden na klas 1 en 2 op onze school.

In dit boekje vinden jullie informatie over de vervolgmogelijkheden na klas 1 en 2 op onze school. 2 Voorwoord Beste leerlingen/geachte ouders, In dit boekje vinden jullie informatie over de vervolgmogelijkheden na klas 1 en 2 op onze school. Als leerling is een richting kiezen voor jou heel belangrijk.

Nadere informatie

Welkom. Namens allen

Welkom. Namens allen Welkom Namens allen Informatieavond nieuwe studenten Juni 2015 Programma Gefeliciteerd Voorlichting over de opleiding Benodigde materialen en kosten Lanceerweek op Ameland Communicatie Inleveren documenten,

Nadere informatie

PARTICIPATIE: ÓÓK IN OOST-GRONINGEN!

PARTICIPATIE: ÓÓK IN OOST-GRONINGEN! PARTICIPATIE: ÓÓK IN OOST-GRONINGEN! DOELEN VAN PARTICIPATIEWET ALLEEN TE HALEN ALS RIJK, PROVINCIE, GEMEENTEN, ONDERWIJS EN SOCIALE PARTNERS GEZAMENLIJK AAN DE SLAG GAAN! DE PARTICIPATIEWET IN OOST-GRONINGEN:

Nadere informatie

Industrie, onderzoek en onderwijs. Dat zijn de pijlers. van de chemie. Pijlers die samen sterk staan: drie delen,

Industrie, onderzoek en onderwijs. Dat zijn de pijlers. van de chemie. Pijlers die samen sterk staan: drie delen, Chemie is overal Industrie, onderzoek en onderwijs. Dat zijn de pijlers van de chemie. Pijlers die samen sterk staan: drie delen, één geheel. Die samen staan voor talloze nuttige, noodzakelijke en mooie

Nadere informatie

Met meer dan dertig basisscholen in den Bosch e.o.

Met meer dan dertig basisscholen in den Bosch e.o. Talentontwikkeling voor en door jongeren www.oho-t.nl Onderwijs helpt Onderwijs bij talentontwikkeling (OhO-t) bestaat alleen in een krachtig, regionaal onderwijsnetwerk, liefst met betrokkenheid van bedrijfsleven

Nadere informatie

voor partners en betrokkenen www.civ-food-noord.nl 10 september 2014, Peet Ferwerda

voor partners en betrokkenen www.civ-food-noord.nl 10 september 2014, Peet Ferwerda Centrum voor innovatief vakmanschap Food Noord Update voor partners en betrokkenen www.civ-food-noord.nl 10 september 2014, Peet Ferwerda Dit is de eerste Update van het CIV Food Noord, waarmee we partners

Nadere informatie

Alle kinderen kunnen Roefelen Stichting Roefelen zoekt partners 2013-2017

Alle kinderen kunnen Roefelen Stichting Roefelen zoekt partners 2013-2017 Alle kinderen kunnen Roefelen Stichting Roefelen zoekt partners 2013-2017 Het is belangrijk dat kinderen al jong kennis maken met bedrijven en beroepen. Roefelen maakt dat mogelijk. De in 2011 opgerichte

Nadere informatie

Coördinator Wetenschap en Techniek

Coördinator Wetenschap en Techniek Coördinator Wetenschap en Techniek De post-hbo opleiding Coördinator Wetenschap en Techniek heeft tot doel leraren en middenkaderfunctionarissen toe te rusten met inzichten en vaardigheden op het gebied

Nadere informatie

Zuid-Holland in onderzoeken, ontwerpen en ondernemen!

Zuid-Holland in onderzoeken, ontwerpen en ondernemen! Zuid-Holland in onderzoeken, ontwerpen en ondernemen! Ondersteuning vanuit het Expertisecentrum Wetenschap & Technologie Zuid-Holland Zuid-Holland in onderzoeken, ontwerpen en ondernemen! In 2020 moeten

Nadere informatie

Opleiden: samen ervoor staan (en gaan)

Opleiden: samen ervoor staan (en gaan) Ontwikkelingen Food in het Noorden Opleiden: samen ervoor staan (en gaan) Peet Ferwerda 4 november 2014 Friesland College en Nordwin College Food MBO Food HBO In Leeuwarden 2x groen en grijs Friesland

Nadere informatie

Meer kansen door internationaal basisonderwijs

Meer kansen door internationaal basisonderwijs Meer kansen door internationaal basisonderwijs Initiatiefvoorstel D66, VVD en Groenlinks Oktober 2013 Amsterdam is een wereldstad en de meest internationale stad van het land. De haven, het toerisme, de

Nadere informatie

Masterclass: Techniek in het VMBO

Masterclass: Techniek in het VMBO Masterclass: Techniek in het VMBO en wat doen we er mee in het basisonderwijs? Contents Door wie?... 1 Inleiding.... 2 Workshops... 3 Samenvatting rapport In beeld bij het primair onderwijs Verbindend

Nadere informatie

Techniekpact; waarom, wat en hoe. Jurgen Geelhoed Projectleider Techniekpact

Techniekpact; waarom, wat en hoe. Jurgen Geelhoed Projectleider Techniekpact Techniekpact; waarom, wat en hoe Jurgen Geelhoed Projectleider Techniekpact Vraag van de technische arbeidsmarkt Waarom het techniekpact? Schaarste aan goed opgeleide technici (alle niveaus) loopt op

Nadere informatie

NATIONAAL TECHNIEKPACT 2020

NATIONAAL TECHNIEKPACT 2020 RAPPORTAGE NATIONAAL TECHNIEKPACT 2020 DE TUSSENSTAND IN 2015 JUNI 2015 Rapportage Nationaal Techniekpact 2020 Pagina 2 Pagina 3 Rapportage Nationaal Techniekpact 2020 INLEIDING TECHNIEK EN MENSEN ZIJN

Nadere informatie

Project Initiatie Document Leerwerkbedrijf KOMPAS

Project Initiatie Document Leerwerkbedrijf KOMPAS De geaccrediteerde Stichting Kompas Nederland en ROC Leeuwenborgh Opleidingen hebben samen het initiatief genbomen om te komen tot een gemeenschappelijk leerwerkbedrijf concept. Dit leerwerkbedrijf wil

Nadere informatie

Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG

Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG a 1 > Retouradres Postbus 16375 2500 BJ Den Haag Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG Rijnstraat 50 Den Haag Postbus 16375 2500 BJ Den Haag www.rijksoverheid.nl

Nadere informatie

3D-PROJECT HOOGEVEEN !!! Talentontwikkeling door wetenschap en techniek. Kansen zien is. De aanpak

3D-PROJECT HOOGEVEEN !!! Talentontwikkeling door wetenschap en techniek. Kansen zien is. De aanpak 3D-PROJECT HOOGEVEEN Rotaryclub Staphorst-Reestland Kansen zien is Er is een tekort aan technici en zonder goede technici is het lastig innoveren en zonder innovatie komen duurzame ontwikkelingen niet

Nadere informatie

College voor. beroepsonderwijs. vmbo basis- en kaderberoepsgerichte leerwegen. algemeen toegankelijk

College voor. beroepsonderwijs. vmbo basis- en kaderberoepsgerichte leerwegen. algemeen toegankelijk College voor vmbo basis- en kaderberoepsgerichte leerwegen algemeen toegankelijk beroepsonderwijs College voor Beroepsonderwijs Wie zijn we? Alle leerlingen die de basisberoepsgerichte of de kaderberoepsgerichte

Nadere informatie

Praktijkonderwijs naar 2025

Praktijkonderwijs naar 2025 Praktijkonderwijs naar 2025 www.platformpraktijkonderwijs.nl Praktijkonderwijs is van belang voor circa 28.000 leerlingen in het voortgezet onderwijs. Voor deze leerlingen is het praktijkonderwijs dé schoolsoort:

Nadere informatie

Pilots LOB in groen vmbo en mbo Stand van zaken februari 2013 Niek van den Berg, 25/2/2013

Pilots LOB in groen vmbo en mbo Stand van zaken februari 2013 Niek van den Berg, 25/2/2013 Pilots LOB in groen vmbo en mbo Stand van zaken februari 2013 Niek van den Berg, 25/2/2013 In het kader van het Masterplan Kwaliteit vmbo-groen van de AOC-raad zijn voor het schooljaar 2012-2013 middelen

Nadere informatie

Ondernemend Onderwijs. Gastlessen bouw/infra middenkader

Ondernemend Onderwijs. Gastlessen bouw/infra middenkader Ondernemend Onderwijs Gastlessen bouw/infra middenkader Ondernemend Onderwijs Gastlessen bouw/infra middenkader Trots op je (bouw-)werk Natuurlijk is het belangrijk om trots te zijn op het werk dat je

Nadere informatie

Zoekt u vakantiewerkstudenten op MBO/HBO niveau? Dan kunt u terecht bij TWZ.

Zoekt u vakantiewerkstudenten op MBO/HBO niveau? Dan kunt u terecht bij TWZ. Zoekt u vakantiewerkstudenten op MBO/HBO niveau? Dan kunt u terecht bij TWZ. VOORWOORD Om meer jongeren te interesseren voor techniek en daarnaast het contact en de kennisuitwisseling tussen bedrijven

Nadere informatie

Slim samenwerken aan Smart Technology

Slim samenwerken aan Smart Technology Slim samenwerken aan Smart Technology Het CIV Smart Technology (CIV is een afkorting van Centrum voor Innovatief Vakmanschap) is een dynamisch samenwerkingsverband tussen ondernemingen, overheden en het

Nadere informatie

Alle kinderen barsten van talent! Wetenschap en techniek haalt dit naar boven en prikkelt hun natuurlijke nieuwsgierigheid

Alle kinderen barsten van talent! Wetenschap en techniek haalt dit naar boven en prikkelt hun natuurlijke nieuwsgierigheid Alle kinderen barsten van talent! Wetenschap en techniek haalt dit naar boven en prikkelt hun natuurlijke nieuwsgierigheid Amsterdam, 11 november 2008 Kinderen willen de wereld ontdekken en zichzelf ontwikkelen

Nadere informatie

KWANTITATIEVE REGIOANALYSE TECHNISCH BEROEPSONDERWIJS

KWANTITATIEVE REGIOANALYSE TECHNISCH BEROEPSONDERWIJS - editie 2007 KWANTITATIEVE REGIOANALYSE TECHNISCH BEROEPSONDERWIJS REGIO MIDDEN- EN WEST-BRABANT - Samenvatting - Een initiatief van index Technocentrum Midden- en West-Brabant index Technocentrum Mozartlaan

Nadere informatie

het Ontdek Kasteel: SPRINGLEVEND

het Ontdek Kasteel: SPRINGLEVEND een onderzoek onder de Zeeuwse basisscholen naar het gebruik van het Ontdek Kasteel februari 2010 Technocentrum Zeeland Pabo, Hogeschool Zeeland RPCZ INHOUD 1. Inleiding... 3 2. Doelstelling onderzoek...

Nadere informatie

Ga als docent eens enkele dagen op docentstage bij een bedrijf! Via www.bedrijfplusschool.nl kunt u bedrijven vinden, die hieraan willen meewerken.

Ga als docent eens enkele dagen op docentstage bij een bedrijf! Via www.bedrijfplusschool.nl kunt u bedrijven vinden, die hieraan willen meewerken. Ga als docent eens enkele dagen op docentstage bij een bedrijf! Via www.bedrijfplusschool.nl kunt u bedrijven vinden, die hieraan willen meewerken. VOORWOORD Om meer jongeren te interesseren voor techniek

Nadere informatie

Checklist studentenwerving Centres of Expertise Centra voor Innovatief Vakmanschap. 3 december 2012

Checklist studentenwerving Centres of Expertise Centra voor Innovatief Vakmanschap. 3 december 2012 Checklist studentenwerving Centres of Expertise Centra voor Innovatief Vakmanschap 3 december 2012 Inleiding Sinds 2011 zijn vier Centres of Expertise en drie Centra voor Innovatief Vakmanschap actief.

Nadere informatie

Factsheet Almeerse arbeidsmarkt Juni 2013

Factsheet Almeerse arbeidsmarkt Juni 2013 Factsheet Almeerse arbeidsmarkt Juni 2013 Snel een beeld van de Almeerse arbeidsmarkt Werkgevers krijgen de komende jaren in toenemende mate te maken met een tekort aan gekwalificeerde medewerkers. Zij

Nadere informatie

Ondernemend Onderwijs voor een Ondernemende Samenleving

Ondernemend Onderwijs voor een Ondernemende Samenleving Ondernemend Onderwijs voor een Ondernemende Samenleving s-hertogenbosch over Ondernemend Onderwijs: Als gemeente investeren we actief in een goed functionerende arbeidsmarkt. Dat doen we door aan te sluiten

Nadere informatie

Datum Uitnodiging subsidieaanvraag Regeling versterking samenwerking lerarenopleidingen en scholen

Datum Uitnodiging subsidieaanvraag Regeling versterking samenwerking lerarenopleidingen en scholen a 1 > Retouradres Postbus 16375 2500 BJ Den Haag Aan: penvoerders opleidingsscholen en contactpersonen lerarenopleidingen Rijnstraat 50 Den Haag Postbus 16375 2500 BJ Den Haag www.rijksoverheid.nl Onze

Nadere informatie

ED 5-14. Graafschap College JURIDISCHE DIENSTVERLENING. Opleidingen. Juridische dienstverlening

ED 5-14. Graafschap College JURIDISCHE DIENSTVERLENING. Opleidingen. Juridische dienstverlening JURIDISCHE DIENSTVERLENING ED 5-14 Graafschap College Opleidingen Juridische dienstverlening 2014-2015 Jouw advies helpt mensen verder Ben je hulpvaardig en kun je goed met mensen omgaan? Lijkt het je

Nadere informatie

Werkmap Techniek. Hoofdstuk 3. Goed techniek onderwijs: hoe doe je dat? TechniekCoach

Werkmap Techniek. Hoofdstuk 3. Goed techniek onderwijs: hoe doe je dat? TechniekCoach Werkmap Techniek Hoofdstuk 3 Goed techniek onderwijs: hoe doe je dat? TechniekCoach Hoofdstuk 3 Goed techniekonderwijs: hoe doe je dat? 3.1 Creëer voldoende draagvlak binnen uw school 28 3.2 Formuleer

Nadere informatie

De missie van het Vakcollege

De missie van het Vakcollege De missie van het Vakcollege Technisch talent al jong stimuleren en hen via een excellente leergang effectief opleiden voor een baan als gekwalificeerd vakman of vakvrouw in het bedrijfsleven. stempel

Nadere informatie

Aandacht voor jouw ambitie!

Aandacht voor jouw ambitie! Aandacht voor jouw ambitie! ROC Rivor is hét opleidingscentrum van regio Rivierenland. Wij bieden een breed scala aan opleidingen, cursussen en trainingen voor jongeren en volwassenen. Toch zijn we een

Nadere informatie

MELANCHTHON KRALINGEN. christelijke school voor mavo+ en vmbo JE BENT IEMAND, JE KUNT IETS EN JE HOORT ERBIJ

MELANCHTHON KRALINGEN. christelijke school voor mavo+ en vmbo JE BENT IEMAND, JE KUNT IETS EN JE HOORT ERBIJ MELANCHTHON KRALINGEN christelijke school voor mavo+ en vmbo JE BENT IEMAND, JE KUNT IETS EN JE HOORT ERBIJ Je bent iemand, je kunt iets en je hoort erbij het is hier klein, veilig en gezellig onze mavo/tl-afdeling

Nadere informatie

HAN en duurzame energie

HAN en duurzame energie Beroepsonderwijs tijdens de energie transitie HAN en duurzame energie Van buiten naar binnen. Tinus Hammink programma-manager SEECE Hogeschool van Arnhem en Nijmegen HBO en topsectoren; keuze van HAN 1.

Nadere informatie

M CCA EXPERTISENETWERK CULTUUREDUCATIE

M CCA EXPERTISENETWERK CULTUUREDUCATIE Keizersgrach T 020-6 info@mocca-amsterdam.nl Factsheet Basispakket, Overgangsregeling Kunstkijkuren en de Cultuurbus Amsterdam Juli 2014 Inhoud Het Basispakket Kunst- en Cultuureducatie 2 MoccaAcademie

Nadere informatie

SAMENWERKINGSARRANGEMENT LANDSDEEL ZUIDOOST PLATFORM BÈTA TECHNIEK 2014-2016

SAMENWERKINGSARRANGEMENT LANDSDEEL ZUIDOOST PLATFORM BÈTA TECHNIEK 2014-2016 SAMENWERKINGSARRANGEMENT LANDSDEEL ZUIDOOST & PLATFORM BÈTA TECHNIEK 2014-2016 --------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

Nadere informatie

KINDEREN LATEN LEREN Strategisch beleidsplan 2015-2018. SKO Flevoland en Veluwe. Ontwerpers van onderwijs voor de 21ste eeuw

KINDEREN LATEN LEREN Strategisch beleidsplan 2015-2018. SKO Flevoland en Veluwe. Ontwerpers van onderwijs voor de 21ste eeuw SKO Flevoland en Veluwe Ontwerpers van onderwijs voor de 21ste eeuw KINDEREN LATEN LEREN Strategisch beleidsplan 2015-2018 Strategisch beleidsplan SKO Flevoland en Veluwe 1 KINDEREN LATEN LEREN Onze droomschool

Nadere informatie

INHOUDSOPGAVE 1. INLEIDING 4 2. KIEZEN 5 3. KIEZEN IN HET VMBO TL MAVO 6 4. SECTOREN 7. 5. VAKKENPAKKET (lessentabel) 8 6. BEROEPENÖRIENTATIE 9

INHOUDSOPGAVE 1. INLEIDING 4 2. KIEZEN 5 3. KIEZEN IN HET VMBO TL MAVO 6 4. SECTOREN 7. 5. VAKKENPAKKET (lessentabel) 8 6. BEROEPENÖRIENTATIE 9 Naam : klas : 2 INHOUDSOPGAVE 1. INLEIDING 4 2. KIEZEN 5 3. KIEZEN IN HET VMBO TL MAVO 6 4. SECTOREN 7 5. VAKKENPAKKET (lessentabel) 8 6. BEROEPENÖRIENTATIE 9 7. MOGELIJKHEDEN NA HET VMBO 10 8. INFORMATIE

Nadere informatie

Samenvatting effecten en resultaten Masterplan CGO Zuid-Holland

Samenvatting effecten en resultaten Masterplan CGO Zuid-Holland BIJLAGE: Samenvatting effecten en resultaten Masterplan CGO Zuid-Holland Pagina 1: Effecten bij leerlingen Effecten bedrijven - onderwijs Toelichting: De percentages onder het kopje Nul zijn de uitersten

Nadere informatie

Kunstgebouw Beleidsplan 2013-2016

Kunstgebouw Beleidsplan 2013-2016 Kunstgebouw Beleidsplan 2013-2016 Kunstgebouw Broekmolenweg 16 2289 BE Rijswijk www.kunstgebouw.nl B e l e i d s p l a n 2 0 1 3-2 0 1 6 Z I C H T B A AR M AK E N W AT E R I S, S T I M U L E R E N W AT

Nadere informatie

Brainport Development, 2014. De kracht van samenwerking. PPS in de praktijk. Ton Pagen Programmamanager Zorgtechniek Limburg

Brainport Development, 2014. De kracht van samenwerking. PPS in de praktijk. Ton Pagen Programmamanager Zorgtechniek Limburg 1 PPS in de praktijk Ton Pagen Programmamanager Zorgtechniek Limburg 2 Centrum voor Innovatief Vakmanschap (2 e generatie CIV) - Gestart op 1 maart 2013 - Financiering: - Ministerie OCW (Platform Bèta

Nadere informatie

Nieuwe ronde Regionaal investeringsfonds mbo

Nieuwe ronde Regionaal investeringsfonds mbo Nieuwe ronde Regionaal investeringsfonds mbo Voor zowel studenten als werkgevers is het belangrijk dat een beroepsopleiding goed aansluit op de arbeidsmarkt. Daarom werken steeds meer scholen en bedrijven

Nadere informatie

Directeur Mbo Life Sciences (lid)

Directeur Mbo Life Sciences (lid) Voor het Friesland College en het Nordwin College komt Heeredwinger Advies graag in contact met gekwalificeerde kandidaten voor de positie van Directeur Mbo Life Sciences (lid) een onderwijskundig en bedrijfskundig

Nadere informatie

Slim samenwerken binnen en tussen vmbo en mbo in Zeeland. Presentatie tbv Bustour Slim Samenwerken VNG 27 maart 2013

Slim samenwerken binnen en tussen vmbo en mbo in Zeeland. Presentatie tbv Bustour Slim Samenwerken VNG 27 maart 2013 Slim samenwerken binnen en tussen vmbo en mbo in Zeeland Presentatie tbv Bustour Slim Samenwerken VNG 27 maart 2013 Voorgeschiedenis (1) Taskforce Zeeland, opdracht minister Plasterk Maart 2010: rapport

Nadere informatie

Hogeschool Bedrijfsmanagement, Educatie en Techniek

Hogeschool Bedrijfsmanagement, Educatie en Techniek Samen opleiden van Leraren Technisch Beroepsonderwijs Hogeschool Bedrijfsmanagement, Educatie en Techniek Samen opleiden van Leraren Technisch Beroepsonderwijs Met bedrijfsleven, beroepsonderwijs en lerarenopleiding

Nadere informatie

Technolab Leiden Beleidsplan 2014-2016

Technolab Leiden Beleidsplan 2014-2016 Technolab Leiden Beleidsplan 2014-2016 INHOUD 1. Inleiding 2. Technolab in transitie: van 2013 naar 2016 3. Partners & Vrienden van Technolab 4. Organisatie & Bestuur 5. Communicatieplan 6. Financiën Bijlage

Nadere informatie

Werknemers in de metalektro zijn trots op hun werk en op het bedrijf waar zij werken en zij zijn positief over verschillende aspecten van hun werk.

Werknemers in de metalektro zijn trots op hun werk en op het bedrijf waar zij werken en zij zijn positief over verschillende aspecten van hun werk. uit rapport Werken in de Metalektro Werknemers in de metalektro zijn trots op hun werk en op het bedrijf waar zij werken en zij zijn positief over verschillende aspecten van hun werk. Bent u geïnteresseerd

Nadere informatie

middelbaar beroepsonderwijs Brainport regio Eindhoven Onderwijsvisie Onze kijk op onderwijs

middelbaar beroepsonderwijs Brainport regio Eindhoven Onderwijsvisie Onze kijk op onderwijs middelbaar beroepsonderwijs Brainport regio Eindhoven Onderwijsvisie Onze kijk op onderwijs Summa College maart 2013 Inhoudsopgave Hoofdstuk 1: De vijf onderwijspijlers 4 Hoofdstuk 2: De vijf onderwijspijlers

Nadere informatie

Je maakt het op het Vakcollege Noordoostpolder Schooljaar 15/16

Je maakt het op het Vakcollege Noordoostpolder Schooljaar 15/16 Je maakt het op het Vakcollege Noordoostpolder Schooljaar 15/16 Onderwijs voor jongeren met gouden handen die aan een gouden toekomst willen werken. Dat is het Vakcollege Noordoostpolder. Leerlingen die

Nadere informatie

Hardenberg Tel 0524 593800. Coevorden. Your next step! Tel 0523 262170. www.denieuweveste.nl

Hardenberg Tel 0524 593800. Coevorden. Your next step! Tel 0523 262170. www.denieuweveste.nl Van Heeckerenlaan 2 Piet Heinstraat 1 Coevorden Hardenberg Tel 0524 593800 Your next step! Tel 0523 262170 www.denieuweveste.nl Your next step! informatie 2014/2015 ontwikkel(t) je talent De Nieuwe Veste

Nadere informatie

kiezen ontdekken doen

kiezen ontdekken doen kiezen ontdekken doen op vmbo-, mavo-, havo/vwo- en mbo-niveau met een praktische, versnelde opleiding naar het hbo Tot 2011 vmbo De Kring, sector Landbouw breed Leerwegen: bbl (+lwoo) kbl gl Sinds 2004

Nadere informatie

Bijlage 1. Stand van zaken Techniekpact Noord-Nederland in de Arbeidsmarktregio Drenthe

Bijlage 1. Stand van zaken Techniekpact Noord-Nederland in de Arbeidsmarktregio Drenthe Bijlage 1. Stand van zaken Techniekpact Noord-Nederland in de Arbeidsmarktregio Drenthe Emmen geeft invulling aan haar rol in het Techniekpact Noord-Nederland via verscheidene overlegstructuren. De concrete

Nadere informatie

Hoofdlijnenakkoord voor het inrichten van een Regionaal Arrangement Beroepsonderwijs Amsterdam

Hoofdlijnenakkoord voor het inrichten van een Regionaal Arrangement Beroepsonderwijs Amsterdam Afdeling Onderwijs, Jeugd en Educatie Team Onderwijs VO Hoofdlijnenakkoord voor het inrichten van een Regionaal Arrangement Beroepsonderwijs Amsterdam Betrokken partijen: De instellingen voor Beroepsonderwijs

Nadere informatie

STRATEGISCH PLAN 20152020. Excellent onderwijs voor een innovatieve regio

STRATEGISCH PLAN 20152020. Excellent onderwijs voor een innovatieve regio STRATEGISCH PLAN 20152020 Excellent onderwijs voor een innovatieve regio introductie Met meer dan 10.000 studenten en ruim 800 medewerkers zijn we het grootste opleidingencentrum voor beroepsonderwijs

Nadere informatie

Taal verbindt mensen Wij verbinden mensen met taal Want Taal doet meer dan schrijven, spreken en lezen Het is de sleutel naar een nieuwe toekomst!

Taal verbindt mensen Wij verbinden mensen met taal Want Taal doet meer dan schrijven, spreken en lezen Het is de sleutel naar een nieuwe toekomst! Taal verbindt mensen Wij verbinden mensen met taal Want Taal doet meer dan schrijven, spreken en lezen Het is de sleutel naar een nieuwe toekomst! Taal doet meer In Utrecht wonen meer dan 15.000 volwassenen

Nadere informatie

Welkom in TECHNUM! KwaliteitsKring Zeeland 14-02-08

Welkom in TECHNUM! KwaliteitsKring Zeeland 14-02-08 Welkom in TECHNUM! KwaliteitsKring Zeeland 14-02-08 TECHNUM in vogelvlucht Wat is Technum Welke participanten Waarom noodzakelijk Waar we voor staan Wat onze ambities zijn TECHNUM Zelfstandige onderwijsvoorziening

Nadere informatie

Onderwijs van de 21ste eeuw:

Onderwijs van de 21ste eeuw: Onderwijs van de 21ste eeuw: didactiek, wetenschap en technologie 2015-2016 ACADEMIE PEDAGOGIEK EN ONDERWIJS saxion.nl/apo Onderwijs van de 21 ste eeuw: didactiek, wetenschap en technologie Professionaliseringsaanbod

Nadere informatie

Informatie over gastlessen en bedrijfsbezoeken

Informatie over gastlessen en bedrijfsbezoeken Informatie over gastlessen en bedrijfsbezoeken Carrosseriebouw en het vmbo Carrosseriebouw en het vmbo Waarom dit informatiepakket? Carrosseriebouwbedrijven zijn hard op zoek naar gemotiveerde leerlingen

Nadere informatie

groene lyceum het Kom naar DE GROENE ROUTE NAAR HET HBO WWW.GROENEWELLE.NL

groene lyceum het Kom naar DE GROENE ROUTE NAAR HET HBO WWW.GROENEWELLE.NL Kom naar het groene lyceum WWW.GROENEWELLE.NL SCHOOLJAAR 15/16 DE GROENE ROUTE NAAR HET HBO Ondernemend onderwijs voor slimme doeners in een groene omgeving. Dat is Het Groene Lyceum van De Groene Welle.

Nadere informatie

Procestechniek BOL opleidingen. Markiezaat College, het échte werk

Procestechniek BOL opleidingen. Markiezaat College, het échte werk 2016 2017 Procestechniek BOL opleidingen Markiezaat College, het échte werk Van G naar E De weg van grondstof naar eindproduct: Procestechniek in de hoofdrol Met grondstoffen kun je nog alle kanten op.

Nadere informatie

Thema Kinderen en school

Thema Kinderen en school http://www.edusom.nl Thema Kinderen en school Lesbrief 20. Het adviesgesprek. Wat leert u in deze les? Advies vragen. / woorden die hetzelfde betekenen. Advies geven. / woorden die hetzelfde betekenen.

Nadere informatie

Welkom ouders van t Zonnewiel

Welkom ouders van t Zonnewiel Welkom ouders van t Zonnewiel Presentatie over: De overstap van de basisschool naar het voortgezet onderwijs en de scholen van Het Baken in Almere Onderwijsdoorstroomschema LWOO, wat is dat? LWOO op Stad

Nadere informatie