Gecontroleerde projectuitvoering in interactie met omgeving

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Gecontroleerde projectuitvoering in interactie met omgeving"

Transcriptie

1 PRINCE2 meer dan verstarring Gecontroleerde projectuitvoering in interactie met omgeving Toen mij gevraagd werd voor deze special een artikel over PRINCE2 te schrijven, heb ik getwijfeld. Daar is al zoveel over geschreven dat dit bij sommige lezers spontaan tot jeuk leidt. Toch heb ik de stoute schoenen aangetrokken, want in het themanummer over projectbeheersing mag een bijdrage over PRINCE2 niet ontbreken. Bert Hedeman, als senior project- en programmamanager vooral betrokken bij implementatie van project-, programma- en portfoliomanagement in organisaties. Hij is de eerste geaccrediteerde trainer voor PRINCE2 en MSP in Nederland en medeauteur van de boeken Projectmanagement gebaseerd op PRINCE2 en Programmamanagement gebaseerd op MSP. De relatie PRINCE2 en projectbeheersing wordt niet altijd gezien als positief. Bij PRINCE2 wordt al snel gedacht aan de ultieme projectbeheersing, namelijk de algehele verstarring of verstikking van het project. Als je het project al wilt begraven voordat het resultaat is opgeleverd, zet dan PRINCE2 full monti in. De methodiek biedt hiervoor een schitterende set van maar liefst 36 templates die ieder op zich honderden bladzijden papier kunnen genereren. Prachtig dus. Wijs de projectmanager er op dat je staat op volledige toepassing van PRINCE2 en het project is al begraven voordat het eigenlijk begonnen is en voordat het slachtoffer het zelf in de gaten heeft. Mooier kan niet. Of, kan je er misschien toch wat mee? Over het of, wil ik het met u hebben. Context Willen we weten wat we met PRINCE2 kunnen zonder die 36 templates te gebruiken, dan moeten we eerst nagaan wat de context van de methode is. Waar komt deze vandaan en voor welke type projecten is de methode bedoeld? Daar ga ik dan ook eerst op in. Daarna ga ik in op de basisprincipes ervan, hoe deze zijn vertaald in kenmerken van de methode en wat de toegevoegde waarde daarvan is voor u. En ten slotte: Hoe voorkomt u de papierberg? Zoals de meesten van u al weten, is PRINCE2 ontwikkeld door de Central Computer and Telecommunication Agency (CCTA) van de Britse overheid 1.Op zich niet spannend, maar toch wel vermeldenswaardig. De methode is niet ontwikkeld door een projectmanagementbureau of een andere leverancier, maar door een opdrachtgever. En dat positioneert meteen de methode. De methode is bedoeld om toegevoegde waarde te leveren voor de klant en is niet bedoeld als verkoopinstrument om zoveel mogelijk uren te leveren. 1. PRINCE2 is een handelsmerk van OGC. Het type projecten waarvoor de methode is bedoeld, is te vinden in het acroniem PRojects IN Controlled Environment. Waar in oude methoden wordt gesproken van het uitvoeren van projecten in een bevroren omgeving, wordt bij PRINCE2 uitgegaan van projectuitvoering op een gecontroleerde manier, maar wél in interactie met de omgeving. Op basis van het voorgaande is dat met name binnen een klantorganisatie. Basisprincipes PRINCE2 kent mijn inziens een drietal principes die aan de basis staan van de methode. Dat zijn: Projecten zijn succesvol als alle partijen tevreden zijn Alle betrokken partijen dienen tevreden zijn met het eindresultaat om het project succesvol te mogen noemen. Als partijen worden onderscheiden: de opdrachtgever als de zakelijke vertegenwoordiger van de klant, de gebruikers die het projectresultaat moeten gaan gebruiken of onderhouden en de leveranciers die verantwoordelijk zijn voor de realisatie van wat moet worden opgeleverd. Dit principe is veel moderner dan de oude definitie van succes, te weten: Op tijd en binnen budget 36 IPMA Projectie Magazine

2 opleveren van het eindresultaat volgens de oorspronkelijk afgesproken specificaties. Zoals een senior projectmanager van de oude stempel mij onlangs nog toevertrouwde: En de specificaties het liefst geschreven in bloed. Onveranderbaar en te verdedigen met alles wat je als projectmanager in je hebt. Samenwerking leidt tot meer succesvolle projecten Niks geen een-tweetjes. Projecten worden opgezet om veranderingen door te voeren. Samenwerking is daarbij een essentiële factor. Zonder samenwerking en betrokkenheid geen draagvlak. Alleen met communiceren in de oude vorm (zenden en niet luisteren) kom je er niet. In het ontstaansproces van het projectresultaat moet de acceptatie van het gebruik van het eindresultaat al worden ontwikkeld. Hier blijkt ook overduidelijk dat PRINCE2 dus een echte opdrachtgevermethode is. Dít is zijn belang. Dat is iets anders dan een product opleveren dat onder in de kast verdwijnt, en dan hard wegrennen. Succesvolle projecten zijn business driven Een gevaarlijk principe. Voor de helft van de gebruikers van de methode is dat meteen al het argument waarom de methode erg goed is, maar niet voor hen. Zij doen projecten bij de overheid en de overheid heeft geen business case. Een business case is, zoals het woord zegt, alleen voor commerciële bedrijven. Met dit principe wordt echter aangegeven dat bij succesvolle projecten blijkt dat steeds duidelijk is geweest: waarom het project nodig was, hoe het projectresultaat de realisatie van de organisatiedoelen ondersteunt en wat de toegevoegde waarde van het project(resultaat) is voor die organisatie. Deze antwoorden zijn voor alle organisaties relevant, Figuur 1: Project in bevroren omgeving. overheid of geen overheid. Zonder een concreet en goed gecommuniceerd antwoord op deze vragen zal een project mislukken, hoe nuttig een project in potentie ook is. Dit principe impliceert ook dat er in een klantorganisatie geen technische projecten meer zijn, maar alleen projecten van en voor de organisatie. Je hebt geen ICT-projecten meer, maar alleen organisatieprojecten met een grote ICTcomponent. Deze consequentie wordt door steeds meer organisaties onderschreven. Kenmerken Vanuit deze principes is de methode vormgegeven. De belangrijkste kenmerken in deze zijn: Inrichten van een stuurgroep Een opdrachtgever die een projectplan goedkeurt zonder bevestiging van de acceptatie door de gebruikers en de leveranciers, neemt eigenlijk geen besluit. Zonde van de tijd. Zodra hij of zij geconfronteerd wordt met tegenwind verdwijnt het plan meestal direct in de prullenbak. Het is dan ook belangrijk dat senior vertegenwoordigers van de gebruikers en de leveranciers betrokken zijn op het hoogste besluitvormingsniveau van het project. De opdrachtgever moet zeker stellen dat hij bij het goedkeuren van het projectplan van de gebruikers de verzekering krijgt dat zij goed uit de voeten kunnen met het eindresultaat. Ook dient de opdrachtgever van de leveranciers de verzekering te krijgen dat het projectresultaat overeenkomstig het plan te realiseren is en dat daarvoor mensen en middelen beschikbaar zijn (en blijven). De stuurgroep vormt tevens een sterke sponsorgroep voor het project. De opdrachtgever moet IPMA Projectie Magazine 37

3 daarbij acteren op een projectoverstijgend niveau en tevens bedrijfsverantwoordelijkheid dragen voor het primaire proces. Dat primaire proces gaat immers gebruikmaken van het projectresultaat bij het realiseren van de specifieke bedrijfsdoelen. Voor een nieuwbouwproject is niet de facility manager maar de vestigingsdirecteur de echte opdrachtgever. De facility manager is de interne leverancier. Het is essentieel dat de echte opdrachtgever ook bij de besluitvorming is betrokken op de momenten dat de echte beslissingen worden genomen. Een beheerste start De start is vaak het probleem. Zoals mijn collega zegt: Het venijn zit hem in de start. Met name als je wilt kunnen anticiperen op veranderingen moet de start voor alle betrokken partijen volstrekt eenduidig zijn. Dat betekent echter niet dat je bij de start al alles weet (dat kan trouwens niet). Inzicht in wat er dient te gebeuren, ontwikkelt zich voor een deel pas gedurende het project. Een PID van vijfhonderd bladzijden (heus, ik heb ze gezien) is dus níet wat bedoeld wordt. Volstrekte duidelijkheid gaat over weten wat moet worden opgeleverd, welk effect de opdrachtgever met het projectresultaat wil bereiken, wat de kwaliteitsverwachtingen zijn, et cetera. Antwoorden op dergelijke vragen moeten gegeven worden. Maar het is belangrijker dat de informatie consistent is, dan dat alle onderdelen tot de laatste punt en komma zijn uitgezocht. Niet weten wat de effecten zijn die de opdrachtgever met het projectresultaat wil bereiken, is dodelijk voor het project. Erger is als de doelen van verschillende partijen niet met elkaar overeenkomen. En het is nog erger als de verschillende partijen dit niet van elkaar weten. Verder betekent het opstellen en goedkeuren van een plan nog niet dat partijen dit plan ook volgen. Andermans plannen leiden eerder tot tegenwerken dan tot meewerken. Alleen als het plan gemeenschappelijk is opgesteld en beleefd en daarmee het ijkpunt is geworden van het eigen handelen van de verschillende partijen, gaat een plan werken. PRINCE2 geeft hiervoor enkele eenvoudige spelregels. Zoals: kom eerst met de opdrachtgever/senior management overeen wat de projectopdracht is, werk deze met de verschillende belanghebbenden uit en koppel dit ter autorisatie terug aan het management voordat je aan de slag gaat. Als dit voor u te banaal is, merk ik graag op dat iedere methode hierop neerkomt. PRINCE2 levert er echter een uitgebreide checklijst bij. Dat is wel zo makkelijk. Opstellen van een business case De business case of liever gezegd de investeringsverantwoording is een vastlegging van de kostenbatenafweging die bij de beslissing het project uit te voeren, is gemaakt. De vraag dus of de baten die de organisatie verwacht te kunnen realiseren met het projectresultaat opwegen tegen de verwachte kosten, tijd en risico s om dat resultaat te Nuttig Nodig Dwingend Vaste template PRINCE2 template Figuur 2: Bezint eer ge begint. realiseren. De business case is de basis waarop het management kan sturen en waarmee een maximale ruimte wordt gecreëerd voor een eigen beslissingsbevoegdheid van de uitvoerenden. Ten slotte is de business case de basis voor de communicatie naar alle belanghebbenden over de noodzaak en de betekenis die het project heeft voor de organisatie. Productgericht plannen, kwaliteitsbeoordelingen en aanpak wijzigingsbeheer Productgericht plannen is zeker geen uniek kenmerk van PRINCE2. Ook de bekende WBS en moderne methoden als DSDM gaan uit van een dergelijke productgerichte Het venijn zit in de start decompositie van het werk. Echter, de combinatie van productgericht plannen, kwaliteitsbeoordelingen en de geïntegreerde aanpak wijzigingsbeheer maakt het een sterk geheel. In combinatie met het inschakelen van de gebruikers ontstaat op basis van productgericht plannen een scherp en gedragen beeld van de op te leveren producten en de te Nodig Dwingend Vaste template PRINCE2 template Alle PRINCE2 templates voor alle projecten IPMA Projectie Magazine 39

4 grootste frustratie van de uitvoerenden is dat de bazen steeds over hun schouder meekijken, of nog erger, meesturen. De ene frustratie versterkt de andere en leidt meestal ook nog tot slechte oplossingen. Het management kan deze vicieuze cirkel alleen doorbreken door samen met de uitvoerenden duidelijke afspraken te maken over de kaders en de invulling daarvan aan de uitvoerenden over te laten. Maar alleen in de wetenschap dat de oplossingen in nauwe samenwerking met alle betrokken partijen worden ontwikkeld en dat de uitvoerenden bij een dreigende overschrijding van die kaders het management op voorhand daarbij betrekken. PRINCE2 verschaft die kaders. beoordelen tussenproducten. Door de kwaliteitsbeoordelingen worden alle belanghebbenden vanaf het begin van de projectlevenscyclus bij de beoordeling van het werk betrokken. Door de geïntegreerde wijzigingsaanpak worden eventuele wijzigingen die hieruit ontstaan via een geaccepteerde set van afspraken neergelegd bij de daarvoor aangewezen wijzigingsautoriteit. Wat willen we nog meer? Management by exception PRINCE2 gaat er van uit dat het belangrijker is dat de top van de organisatie bij het project betrokken wordt op de momenten dat de echte beslissingen worden genomen, dan dat zij periodiek tijd aan het project besteden. Kwaliteit gaat voor kwantiteit. Ik realiseer me dat daar in andere methoden anders mee wordt omgaan. Dat kan zo zijn, en waar mogelijk is dat prima. Maar meestal geldt dit alleen voor overleg met het middenmanagement. Ik ben gelukkig met de aanwezigheid van de echte beslissers bij de go/no go-beslissing bij de start van de uitvoering. Als de directeur dan zegt waarom hij dit project noodzakelijk vindt en waarom het projectresultaat nodig is, en hij krijgt op dat moment het volledige commitment van zowel de gebruikers als de leveranciers, ben ik tevreden. Mochten zich tussentijds problemen voordoen, dan kan ik eenvoudig refereren aan de gemeenschappelijke uitgangspunten die toen zijn vastgelegd en kan ik zo mogelijk escaleren. Meer heb ik voor de meeste projecten niet nodig. De grootste angst van leidinggevenden is vaak dat zij geen controle hebben over het verloop van het project en dat zij geconfronteerd worden met voldongen feiten. Zij gaan dan maar meesturen, hetgeen hen veel tijd kost terwijl ze dat eigenlijk helemaal niet willen. De Toegevoegde waarde Wat betekent dit voor u als projectmanager, gebruiker of opdrachtgever? De gebruiker wordt bij het project betrokken gedurende de gehele levenscyclus ervan. Hij is verantwoordelijk voor het programma van eisen, wordt betrokken bij de tussentijdse beoordelingen van de op te leveren producten en wordt vertegenwoordigd op het hoogste besluitvormingsorgaan van het project. De opdrachtgever heeft een duidelijk set van afspraken met de projectmanager, de gebruikers en de leveranciers over de uitvoering van het project en het op te leveren resultaat. De opdrachtgever heeft daarmee met een minimum aan inzet een maximale sturing over het project. Hij weet dat gebruikers bij de uitvoering van het project worden betrokken, waardoor gebruikswaarde en draagvlak worden gegarandeerd. De projectmanager weet zich verzekerd van een eenduidige opdracht, een gedragen projectplan, betrokken gebruikers en een 40 IPMA Projectie Magazine

5 opdrachtgever op overstijgend niveau. Hij heeft een project waarvan steeds duidelijk is wat de klant met het projectresultaat wil bereiken en wat de toegevoegde waarde is voor de organisatie. Verder heeft de projectmanager een maximale werkruimte binnen goed afgesproken kaders met een sterke sponsorgroep, waarop hij kan terugvallen als het project buiten de afgesproken kaders dreigt te geraken. Ten slotte heeft hij een goed uitgewerkte methodiek tot zijn beschikking, waarin duidelijk beschreven staat wat de uit te voeren activiteiten en aandachtspunten zijn in de verschillende situaties en waarover hij met wie, wanneer moet communiceren. Ofwel, daar zeg ik geen nee tegen. Papierberg voorkomen Voor haast ieder contactmoment tussen partijen heeft PRINCE2 een productbeschrijving op hoofdpunten opgesteld. Deze is eenvoudig te gebruiken als checklijst voor de te bespreken onderwerpen, maar kan ook worden vertaald in voorgeschreven templates voor iedere projectstap. Hierin ligt uw keuze en ook uw valkuil. middel voor de projectmanagers om zich achter papier te verschuilen en ondertussen gewoon door te gaan met hoe ze het altijd al deden; PRINCE In Name Only (PINO). Doe wat PRINCE2 u zelf voorschrijft: Sta stil bij de vraag wat de toegevoegde waarde is van al die templates en of het niet ook op een andere manier kan. Richt u meer op het samen delen van de basisprincipes. Betrek de gebruikers bij een dergelijke implementatie. De stelregel blijft immers: Een project kan pas succesvol zijn als alle betrokken partijen tevreden zijn met het eindresultaat. De gebruikers zijn daarbij de belangrijkste factor. Veel plezier met uw projecten ß Auteur: Bert Hedeman partner Insights International. Alle documenten zijn nuttig. Daarmee zijn ze echter nog niet altijd nodig en zijn er dus ook niet altijd redenen ze dwingend voor te schrijven. Je moet ze alleen voorschrijven, als het fout gaat wanneer dat niet gebeurt. Je moet de huidige documenten alleen vervangen als deze niet functioneel zijn. Je moet er alleen een template van maken (in plaats van een checklijst) als er een noodzaak is dat ieder document er hetzelfde uitziet. Veranderen kost tijd en geld en roept weerstand op. Leveren de templates voldoende toegevoegde waarde op om ze dwingend voor te schrijven? Zo niet, dan is dit het IPMA Projectie Magazine 41

Combineren PRINCE2 met PMW en Projectmatig Creëren

Combineren PRINCE2 met PMW en Projectmatig Creëren TM PRINCE2 Symposium: Combineren PRINCE2 met PMW en Projectmatig Creëren Bert Hedeman b.hedeman@insights-int.nl PRINCE2TM is a Trade Mark of the Office of Government Commerce Bert Hedeman Partner Insights

Nadere informatie

Projectmanagement onderzoek. www.bitti.nl. Meest succesvolle projectmanagement methodiek is PINO. 6 december 2006 Barry Derksen MSc MMC CISA CGEIT RI

Projectmanagement onderzoek. www.bitti.nl. Meest succesvolle projectmanagement methodiek is PINO. 6 december 2006 Barry Derksen MSc MMC CISA CGEIT RI Projectmanagement onderzoek Meest succesvolle projectmanagement methodiek is PINO 6 december 2006 Barry Derksen MSc MMC CISA CGEIT RI Agenda Aanleiding & werkwijze Projecten mislukken Projectmethodieken

Nadere informatie

Projectmanagementenquête 2007

Projectmanagementenquête 2007 Projectmanagementenquête 2007 Handvatten voor succesvolle projecten 21 maart 2007 Bisnez Management in samenwerking met het IT Trends Institute en de Vrije Universiteit van Amsterdam copyright by Bisnez

Nadere informatie

is maatwerk Afstemming op specifieke organisatie laat vaak te wensen over

is maatwerk Afstemming op specifieke organisatie laat vaak te wensen over Afstemming op specifieke organisatie laat vaak te wensen over Implementatie PRINCE2 is maatwerk Veel organisaties worstelen met de invoering van PRINCE2 en komen vaak niet verder dan PINO (PRINCE2 In Name

Nadere informatie

Projectmanagement De rol van een stuurgroep

Projectmanagement De rol van een stuurgroep Projectmanagement De rol van een stuurgroep Inleiding Projecten worden veelal gekenmerkt door een relatief standaard projectstructuur van een stuurgroep, projectgroep en enkele werkgroepen. De stuurgroep

Nadere informatie

DEEL I 5.5 PRINCE2. 5.5.1 Definitie project. 5.5.2 Kern van PRINCE2. 5.5.3 Historie. 5.5.4 Scope. 5.5.5 Uitgangspunten

DEEL I 5.5 PRINCE2. 5.5.1 Definitie project. 5.5.2 Kern van PRINCE2. 5.5.3 Historie. 5.5.4 Scope. 5.5.5 Uitgangspunten 5 Projectmanagementmethoden 83 5.5 PRINCE2 Deel I van de beschrijving van PRINCE2 is geschreven door Ron Seegers en gereviseerd en geautoriseerd door Joost Nuijten, bestuurslid van de Prince User Group

Nadere informatie

1Modelexamen 1. Modelexamen 1

1Modelexamen 1. Modelexamen 1 1Modelexamen 1 Het examen PRINCE2 Foundation wordt in Nederland afgenomen door Stichting EXIN. Om u voor te bereiden op het examen is er een representatief modelexamen bijgevoegd. Het examen bestaat uit

Nadere informatie

is maatwerk Afstemming op specifieke organisatie laat vaak te wensen over

is maatwerk Afstemming op specifieke organisatie laat vaak te wensen over Afstemming op specifieke organisatie laat vaak te wensen over Implementatie PRINCE2 is maatwerk Veel organisaties worstelen met de invoering van PRINCE2 en komen vaak niet verder dan PINO (PRINCE2 In Name

Nadere informatie

Verzilveren van de baten. De heilige graal bij projecten en programma s 8-5-2012

Verzilveren van de baten. De heilige graal bij projecten en programma s 8-5-2012 1 Verzilveren van de baten De heilige graal bij projecten en programma s 8-5-2012 Hoofdsponsors Sponsors IPMA-NL Jaarsponsors 3 Workshop Verzilveren van de baten De heilige graal bij projecten en programma

Nadere informatie

PRINCE2 2009 is overzichtelijker

PRINCE2 2009 is overzichtelijker PRINCE2 2009 is overzichtelijker 29 mei 2009 door: Lia de Zoete en Reinier de Koning Half juni presenteert het Office of Government Commerce in Londen PRINCE2 2009. Het grote voordeel van de nieuwe versie

Nadere informatie

PRINCE2 in duizend woorden

PRINCE2 in duizend woorden PRINCE2 in duizend woorden Andy Murray, hoofdauteur van PRINCE2 (2009) en Directeur van Outperform UK Ltd White paper September 2011 Inhoud 1 Wat is PRINCE2? 3 2 Voordelen van PRINCE2 3 3 Principes 3 4

Nadere informatie

Managen van agile projecten

Managen van agile projecten WHITEPAPER Managen van agile projecten Bert Hedeman Iedereen Agile? Nee! Agile kan absoluut eenvoudig en effectief worden toegepast in ieder project waarbij een sterke samenwerking met de gebruikers gewenst

Nadere informatie

PRINCE2 in duizend woorden. Andy Murray, hoofdauteur van PRINCE2 (2009) en Directeur van Outperform UK Ltd. AXELOS.com. The Stationery Office 2011

PRINCE2 in duizend woorden. Andy Murray, hoofdauteur van PRINCE2 (2009) en Directeur van Outperform UK Ltd. AXELOS.com. The Stationery Office 2011 PRINCE2 in duizend woorden Andy Murray, hoofdauteur van PRINCE2 (2009) en Directeur van Outperform UK Ltd AXELOS.com White Paper September 2011 Inhoud 1 Wat is PRINCE2? 3 2 Voordelen van PRINCE2 3 3 Principes

Nadere informatie

Verandermanagement: Business as Usual

Verandermanagement: Business as Usual Verandermanagement: Samenvatting Voor organisaties is het inmiddels een vast gegeven dat hun processen en producten continue zullen moeten veranderen om zich te kunnen handhaven in een omgeving waar we

Nadere informatie

Project Management: Introductie tot Prince2

Project Management: Introductie tot Prince2 Bijeenkomst Detaco professionals Project Management: Introductie tot Prince2 Stefan van Duren 22 september 2011 Het Turfschip Etten-Leur Gebaseerd op het boek Projectmanagement op basis van PRINCE2 Editie

Nadere informatie

Projectmanagement update

Projectmanagement update Projectmanagement update Alfred Krol Triple Plus BV Even voorstellen PRINCE2 is a Registered Trade Mark of the Office of Government Commerce in the United Kingdom and other countries. The Swirl logo is

Nadere informatie

BPUG-bijeenkomst 3 juli 2013 PRINCE2 en IPMA bij leveranciersorganisaties

BPUG-bijeenkomst 3 juli 2013 PRINCE2 en IPMA bij leveranciersorganisaties BPUG-bijeenkomst 3 juli 2013 PRINCE2 en IPMA bij leveranciersorganisaties Michel Rutgers IPMA B gecertificeerd projectmanager michelrutgers@practicalapproach.nl 1 Programma 1. Introductie 2. Profiel Practical

Nadere informatie

Jan Heunks / Key Result 21-5-2015

Jan Heunks / Key Result 21-5-2015 BESLUITVORMING; HET SPEL OF DE REGELS Jan Heunks / Key Result Als consultant, trainer en coach binnen verschillende organisaties (in)direct betrokken om performance vraagstukken vanuit verschillende invalshoeken

Nadere informatie

Managing Quality and Business Risks in Programmes. Mario van Os

Managing Quality and Business Risks in Programmes. Mario van Os Managing Quality and Business Risks in Programmes Mario van Os Mario van Os Mario van Os Programma Kwaliteitsmanager Email: mario@mvanos.nl Afgestudeerd TUE Wiskunde & Informatica 1986 gestart bij Interprogram

Nadere informatie

Project Dijkversterking Krimpen

Project Dijkversterking Krimpen Project Dijkversterking Krimpen Dijkversterking & UAV-gc Samenwerken met de opdrachtnemer Huub Verbruggen Projectmanager Dijkversterking Krimpen Even voorstellen Huub Verbruggen Projectmanager van beroep

Nadere informatie

1. Thema: Plannen. Definities en Kernbegrippen. Inhoud

1. Thema: Plannen. Definities en Kernbegrippen. Inhoud Inhoud 1. Thema: Plannen 1. Thema: Plannen 1 1.1 Niveaus van Plannen 2 1.1.1 Project Plan (Projectplan) 2 1.1.2 Stage Plan (Faseplan) 2 1.1.3 Exception Plan (Afwijkingsplan) 2 1.2 Product Based Planning

Nadere informatie

Werkwijze Verbetering & Vernieuwing (V&V)

Werkwijze Verbetering & Vernieuwing (V&V) Werkwijze Verbetering & Vernieuwing (V&V) Inhoudsopgave Nut en Noodzaak Eerste resultaten Afgestemde werkwijze Wijze van terugkoppeling aan directie 2 Vernieuwing & Verbetering: noodzaak en onderscheid

Nadere informatie

Training Projectmanagement

Training Projectmanagement Training Projectmanagement Een training waarbij waar cursisten inzicht aan en de hand vaardigheid van een fictieve boven projectopdracht methodiek in wordt geplaatst aanraking komen met alle essentiële

Nadere informatie

Agenda. Introductie. Doelstellingen van het Spel. Methode van training. PRINCEOPOLY spelen. Spelverloop. Spelevaluatie

Agenda. Introductie. Doelstellingen van het Spel. Methode van training. PRINCEOPOLY spelen. Spelverloop. Spelevaluatie PRINCEOPOLY Agenda Introductie Doelstellingen van het Spel Methode van training PRINCEOPOLY spelen Spelverloop Spelevaluatie Doelstellingen van het spel Als project team ervaren en leren hoe projectmatig

Nadere informatie

PRINCE2 2010. Een introductie. Algemene informatie voor medewerkers van SYSQA B.V.

PRINCE2 2010. Een introductie. Algemene informatie voor medewerkers van SYSQA B.V. PRINCE2 2010 Een introductie Algemene informatie voor medewerkers van SYSQA B.V. Organisatie SYSQA B.V. Pagina 2 van 12 Inhoudsopgave 1 INLEIDING... 3 1.1 ALGEMEEN... 3 2 PRINCE2... 4 2.1 KENMERKEN PRINCE2...

Nadere informatie

Resumé projectsuccesdefinities

Resumé projectsuccesdefinities Resumé projectsuccesdefinities Hoewel er weliswaar nog geen eenduidige definitie gedeeld wordt, ontstaat er wel meer en meer overeenstemming dat projectsucces een combinatie is van een goed verlopend project

Nadere informatie

Wat maakt een project en/of programma succesvol?

Wat maakt een project en/of programma succesvol? Wat maakt een project en/of programma succesvol? Bijeenkomst 4 april 2011 Drs. Sylvie Rath Voor informatie verwijs ik graag naar de website van WagenaarHoes, mijn laatste werkgever (www.wagenaarhoes.nl)

Nadere informatie

Prince 2 / Principal Toolbox implementatie

Prince 2 / Principal Toolbox implementatie Prince 2 / Principal Toolbox implementatie bij Defensie Theo Akkermans Hoofd Expertisecentrum Projectmanagement 1 Inleiding Inleiding Introductie Prince2 bij Defensie Ondersteuning Prince2 Principal Toolbox

Nadere informatie

voorbeeldexamen I-Tracks Project Participation Foundation (PPF) voorbeeldexamen PPF uitgave oktober 2007

voorbeeldexamen I-Tracks Project Participation Foundation (PPF) voorbeeldexamen PPF uitgave oktober 2007 voorbeeldexamen Project Participation Foundation (PPF) I-Tracks Project Participation Foundation (PPF) voorbeeldexamen PPF uitgave oktober 2007 Inhoud inleiding 2 voorbeeldexamen 3 antwoordindicatie 12

Nadere informatie

Het besturen van portfolio s

Het besturen van portfolio s Het besturen van Hedeman Consulting Hedeman Consulting biedt praktische hulp bij het verbeteren en inrichten van projectenorganisaties door het uitlijnen van projectenportfolios, het organiseren van besluitvorming

Nadere informatie

Key success actors. De rol van middenmanagement bij strategische veranderingen. Onderzoek door Turner en de Rotterdam School of Management

Key success actors. De rol van middenmanagement bij strategische veranderingen. Onderzoek door Turner en de Rotterdam School of Management Key success actors De rol van middenmanagement bij strategische veranderingen Onderzoek door Turner en de Rotterdam School of Management 1 Key success actors De rol van middenmanagement bij strategische

Nadere informatie

Oefenopgaven contextuele competenties deel 2, level C en D

Oefenopgaven contextuele competenties deel 2, level C en D Oefenopgaven contextuele competenties deel 2, level en e antwoorden van onderstaande oefenopgaven zijn op de laatste bladzijde van dit document te vinden. ito ertification V rnhem OPG Oefenopg context

Nadere informatie

Functieprofiel: Projectleider Functiecode: 0302

Functieprofiel: Projectleider Functiecode: 0302 Functieprofiel: Projectleider Functiecode: 0302 Doel Voorbereiden en opzetten van en bijbehorende projectorganisatie, alsmede leiding geven aan de uitvoering hiervan, binnen randvoorwaarden van kosten,

Nadere informatie

Project Management. Hfst 1: Het project:

Project Management. Hfst 1: Het project: Project Management Hfst 1: Het project: 1.1: Soorten werkzaamheden: We kennen 3 soorten werkzaamheden: Improvisatie: een plotselinge reactie op een niet verwachte gebeurtenis. Hiervoor zijn geen richtlijnen.

Nadere informatie

Literatuur Projectmatig Werken

Literatuur Projectmatig Werken Literatuur Projectmatig Werken Onderstaande boeken behandelen de meest gebruikte methodieken van projectmatig werken. Prince 2 is vooral voor ICT-projecten geschikt. Overheden kiezen vaak voor een bepaalde

Nadere informatie

Global Project Performance

Global Project Performance Return on investment in project management P3M3 DIAGNOSTIEK IMPLEMENTATIE PRINCE2 and The Swirl logo are trade marks of AXELOS Limited. P3M3 -DIAGNOSTIEK (PROJECT PROGRAMMA PORTFOLIO MANAGEMENT MATURITY

Nadere informatie

Management. Analyse Sourcing Management

Management. Analyse Sourcing Management Management Analyse Sourcing Management Management Business Driven Management Informatie- en communicatietoepassingen zijn onmisbaar geworden in de dagelijkse praktijk van uw organisatie. Steeds meer

Nadere informatie

Sturen of Avonturen. Nieuwegein 30 November 2010

Sturen of Avonturen. Nieuwegein 30 November 2010 Sturen of Avonturen Nieuwegein 30 November 2010 1 Agenda Inleiding Projectbesturing Workshop Sturen of Avonturen BREAK Conclusies Workshop De workshop in de praktijk Afronding BORREL 2 Productvernieuwing

Nadere informatie

Problematiek in projecten

Problematiek in projecten Problematiek in projecten Het project bouwt andere producten dan afgesproken Het project valt duurder uit dan begroot Het project loopt langer dan gepland Het product sluit niet aan bij de werksituatie

Nadere informatie

Projectmanagement methoden. Een overzicht en indicatie van toepasbaarheid

Projectmanagement methoden. Een overzicht en indicatie van toepasbaarheid Projectmanagement methoden Een overzicht en indicatie van toepasbaarheid Inhoudsopgave 1. Methoden; hulpmiddelen en geen doel 2. Watervalmethode 3. Incrementele methode 4. Critical Chain methode 5. Projectmatig

Nadere informatie

Wanneer ga je Agile? Wat is Agile Project Management?

Wanneer ga je Agile? Wat is Agile Project Management? Wanneer ga je Agile? Agile Project Management 1 past goed in deze tijd. Het is snel, flexibel en leuk. Je kunt het echter niet altijd en overal gebruiken. Het werk en de organisatie moeten geschikt zijn

Nadere informatie

Integraal referentiemodel PMO-competenties

Integraal referentiemodel PMO-competenties Beschrijving functies, rollen en competentieprofielen -medewerkers Integraal referentiemodel -competenties oorvoeren van veranderingen wordt meer en meer een constante factor binnen organisaties. Hierdoor

Nadere informatie

Ontwikkelmethoden en technieken DSDM POMT HC3

Ontwikkelmethoden en technieken DSDM POMT HC3 DSDM Ontwikkelmethoden en technieken DSDM POMT HC3 HC WG rollenspel praktijktoets 1 praktijktoets 2 praktijktoets 3 Mei week 1 week 2 week 3 Week 4 vakantie Inleiding Ontwikkel methodiek DSDM Technieken

Nadere informatie

Invoeren van een PMO. Hedeman Consulting

Invoeren van een PMO. Hedeman Consulting Invoeren van een PMO Hedeman Consulting Hedeman Consulting biedt praktische hulp bij het verbeteren en inrichten van projectenorganisaties door het uitlijnen van projectenportfolio s, het organiseren van

Nadere informatie

Projectmanagement. of toch niet? V&VN Congres 26 mei 2016. Anita Olsthoorn 0612508652

Projectmanagement. of toch niet? V&VN Congres 26 mei 2016. Anita Olsthoorn 0612508652 V&VN Congres 26 mei 2016 Anita Olsthoorn 0612508652 Projectmanagement of toch niet? Inhoud 1. Probleem, opdrachtformulering en Governance 2. Verschil in proces of project 3. Fasen in projectmanagement

Nadere informatie

Wat is de definitie van een project volgens de A4-projectmanagement methode?

Wat is de definitie van een project volgens de A4-projectmanagement methode? Wegwijzer voor methoden bij Projectmanagement 2de geheel herziene druk Fritjof Brave.; Erwin Baardman; Ariane Moussault, 2011 5.1 A4 projectmanagement Wat is de definitie van een project volgens de A4-projectmanagement

Nadere informatie

Projectmatig betekent: op de wijze van een project. Je moet dus eerst weten wat een project is. Een eenvoudige definitie van project is:

Projectmatig betekent: op de wijze van een project. Je moet dus eerst weten wat een project is. Een eenvoudige definitie van project is: Projectmatig werken Inhoudsopgave Projectmatig werken vs. niet-projectmatig werken... 1 Projectmatig werken... 1 Niet projectmatig werken... 2 Waarom projectmatig werken?... 2 Hoe herken je wanneer projectmatig

Nadere informatie

FUNCTIEFAMILIE 5.3 Projectmanagement

FUNCTIEFAMILIE 5.3 Projectmanagement Doel van de functiefamilie Leiden van projecten en/of deelprojecten de realisatie van de afgesproken projectdoelstellingen te garanderen. Context: In lijn met de overgekomen normen in termen van tijd,

Nadere informatie

Dag 1: De opzet van een project

Dag 1: De opzet van een project In deze leergang leren de deelnemers hoe ze de slaagkans van hun projecten aanzienlijk kunnen verhogen. Door het beter aansturen van het projectteam, het toepassen van verschillende methoden en technieken

Nadere informatie

PROJECTMANAGEMENT 1 SITUATIE

PROJECTMANAGEMENT 1 SITUATIE PROJECTMANAGEMENT George van Houtem 1 SITUATIE Het werken in en het leidinggeven aan projecten is tegenwoordig eerder regel dan uitzondering voor de hedendaagse manager. In elk bedrijf of organisatie komen

Nadere informatie

PLANET AGILE 17E BPUG SEMINAR

PLANET AGILE 17E BPUG SEMINAR PLANET AGILE 17E BPUG SEMINAR. Lean toegepast op PRINCE2 Projectmanagement is waste (maar noodzakelijk) Martin van Borselaer Mens-, organisatie- en procesverbeteraar Projectmanager/verandermanager & coach

Nadere informatie

Waarom kiest Agis Zorgverzekeringen voor projectmatig werken?

Waarom kiest Agis Zorgverzekeringen voor projectmatig werken? Waarom kiest Agis Zorgverzekeringen voor projectmatig werken? Monique te Velthuis Agis Zorgverzekeringen Ontstaan in 1999 na fusie tussen zorgverzekeraars Anova, Anoz en ZAO 1,8 miljoen ziekenfonds en

Nadere informatie

Het stuurmodel voor een opdrachtgever

Het stuurmodel voor een opdrachtgever Het stuurmodel voor een opdrachtgever Ir. Derk K. Kremer 1. Inleiding In één van mijn eerdere artikelen heb ik al aangegeven dat de rol van opdrachtgever op zich geen moeilijke rol is. Voor een ervaren

Nadere informatie

Van Haren Publishing: platform voor kennis en content

Van Haren Publishing: platform voor kennis en content Van Haren Publishing: platform voor kennis en content World Leading Publis Best Practices and M V a n H a r e n P u b l i s h i n g B. V. projectie01.indb 12 Adv 420x297_management boeken.indd 1 Hogeweg

Nadere informatie

Aan de slag Plan van aanpak Naar een meer Leeftijdsbewust Personeelsbeleid Waterschap..

Aan de slag Plan van aanpak Naar een meer Leeftijdsbewust Personeelsbeleid Waterschap.. Aan de slag Plan van aanpak Naar een meer Leeftijdsbewust Personeelsbeleid Waterschap.. Datum Versie Afdeling/auteurs 1. PROJECTDEFINITIE 1.1 Vraagstuk Welke problemen doen zich voor omdat een leeftijdsbewuste

Nadere informatie

IP Businessmanager voor gevorderden

IP Businessmanager voor gevorderden IP Businessmanager voor gevorderden mobiel integratie total cost of ownership (tco) management rapportages netwerken en ict vm en hosted oplossingen business manager integratie bedrijfs applicaties voip

Nadere informatie

Business as Usual vanuit Systemisch Perspectief

Business as Usual vanuit Systemisch Perspectief Business as Usual vanuit Best Practice Academy De Best Practice Academy maakt van projectmanagement trainingen haar specialiteit en richt zich daarmee op het ontwikkelen van organisaties en professionals

Nadere informatie

Leiderschapstrainingen

Leiderschapstrainingen Leiderschapstrainingen De zorgsector maakt vele veranderingen door: naast veranderingen vanuit de overheid (financiering en andere wetswijzigingen) speelt ook de veranderende zorgvraag een rol. Zorginstellingen

Nadere informatie

Projeffect Issuemanagement proces [Setup]

Projeffect Issuemanagement proces [Setup] Projeffect Issuemanagement proces [Setup] Versie Documentnaam Datum 20-10-2014 Auteur M.S.Smilde Versie 1.0 concept Projeffect_Issuemanagement_processetup_v1_0.doc copyleft Projeffect BV: alles uit deze

Nadere informatie

Projectmatig 2 - werken voor lokale overheden

Projectmatig 2 - werken voor lokale overheden STUDIEDAG Projectmatig werken in lokale overheden LEUVEN 27 oktober 2011 Projectmatig werken in de lokale sector Katlijn Perneel, Partner, ParFinis Projectmatig 2 - werken voor lokale overheden 1 Inhoud

Nadere informatie

PRINCE 2: Projects IN Controlled Environments 1

PRINCE 2: Projects IN Controlled Environments 1 PRINCE 2: s IN Controlled Environments 1 Dit artikel geeft een uitgebreide samenvatting van PRINCE 2, een best-practice projectmanagement methodiek die inmiddels dé standaard aanpak voor het managen van

Nadere informatie

PMW - Projectmatig Werken

PMW - Projectmatig Werken S5 PMW - Projectmatig Werken Presentatie voor PMI-workshop projectmanagementvisies Amersfoort 6 juni 2006 Rudy Kor Dia 1 S5 Rudy, De titel op de pagina die nu luidt: '' PMW - projectmatig werken", veranderen...

Nadere informatie

Bantopa Terreinverkenning

Bantopa Terreinverkenning Bantopa Terreinverkenning Het verwerven en uitwerken van gezamenlijke inzichten Samenwerken als Kerncompetentie De complexiteit van producten, processen en services dwingen organisaties tot samenwerking

Nadere informatie

Whitepaper implementatie workflow in een organisatie

Whitepaper implementatie workflow in een organisatie Whitepaper implementatie workflow in een organisatie Auteur: Remy Stibbe Website: http://www.stibbe.org Datum: 01 mei 2010 Versie: 1.0 Whitepaper implementatie workflow in een organisatie 1 Inhoudsopgave

Nadere informatie

Alleen dan kan een project slagen, dat wil zeggen: op tijd, binnen budget en vooral met de juiste functionaliteit.

Alleen dan kan een project slagen, dat wil zeggen: op tijd, binnen budget en vooral met de juiste functionaliteit. ICT MET RENDEMENT Welkom bij de Caesar Groep De Caesar Groep is dé specialist in Nederland als het gaat om ICT-projecten met rendement. Met meer dan 300 professionals werken wij voor onze klanten aan ICT-toepassingen

Nadere informatie

Handleiding Projectmatig werken. Faculteit der Letteren

Handleiding Projectmatig werken. Faculteit der Letteren Handleiding Projectmatig werken Faculteit der Letteren 1 Inhoudsopgave Voorwoord... 3 Inleiding... 4 1.1 Wat is een project?... 4 1.2 Kenmerken van een project... 4 2 Basisbegrippen projectmatigwerken...

Nadere informatie

Prince2 audit. Kwaliteitsmaatregel met rendement

Prince2 audit. Kwaliteitsmaatregel met rendement Prince2 audit Kwaliteitsmaatregel met rendement Niek Pluijmert Dga INQA (samen met Hans) Project- en kwaliteitmanagement Sedert 1979 in ICT Bestuurslid Spider Bestuurslid KvK Midden Nederland TU Delft

Nadere informatie

PRINCE2 Foundation proef examen Multiple-choice oefening

PRINCE2 Foundation proef examen Multiple-choice oefening PRINCE2 Foundation proef examen Multiple-choice oefening 1. Wat is ten aanzien van de projectomgeving het uitgangspunt van PRINCE2? A. Een Fixed-price contract B. Een klant/leveranciers omgeving C. Een

Nadere informatie

Nulmeting 2.0 Tim Tegelaar Projectleider techniek 14-01-2013. Simpel 1 2 3 nu Lastig 2 3 4 eind van de opleiding Complex 3 4 5

Nulmeting 2.0 Tim Tegelaar Projectleider techniek 14-01-2013. Simpel 1 2 3 nu Lastig 2 3 4 eind van de opleiding Complex 3 4 5 Nulmeting competenties: Voor mijn opleiding AD Projectleider techniek heb ik aan het begin van het schooljaar een nulmeting gedaan voor de negen competenties waar aan je moet voldoen als projectleider

Nadere informatie

2Modelexamen 2. Modelexamen 2

2Modelexamen 2. Modelexamen 2 2Modelexamen 2 Het examen PRINCE2 Foundation wordt in Nederland afgenomen door Stichting EXIN. Om u voor te bereiden op het examen is er een representatief modelexamen bijgevoegd. Het examen bestaat uit

Nadere informatie

Oefenopgaven contextuele competenties deel 1, level C en D

Oefenopgaven contextuele competenties deel 1, level C en D Oefenopgaven contextuele competenties deel 1, level en e antwoorden van onderstaande oefenopgaven zijn op de laatste bladzijde van dit document te vinden. ito ertification V rnhem Oefenopg context comp

Nadere informatie

Optimaliseer je prestaties

Optimaliseer je prestaties Winst en Groei - Internetmarketing en Verkooptraining Optimaliseer je prestaties 10 Technieken om je prestaties te verbeteren Christo Cornelissen & Mieke Bouquet Alles waar je jezelf op weet te focussen

Nadere informatie

Concept Communicatieplan

Concept Communicatieplan Concept Communicatieplan DATUM AUTEUR VERSIE Pagina 1 van 7 Inhoudsopgave 1 Inleiding... 3 1.1 Achtergrond... 3 1.2 Doelstelling... 3 1.3 Randvoorwaarden... 3 2 Communicatiestrategie... 4 2.1 Doelgroepen...

Nadere informatie

Acteren in het krachtenveld

Acteren in het krachtenveld Acteren in het krachtenveld Het uitvoeren van een krachtenveldanalyse is een methode die veel in projectmanagement wordt toegepast. Door het uitvoeren van een krachtenveldanalyse kijk je met andere ogen

Nadere informatie

Programme Power. De weg van Portfoliomanagement naar Programmaregie

Programme Power. De weg van Portfoliomanagement naar Programmaregie Programme Power De weg van Portfoliomanagement naar Programmaregie Agenda Introductie Stedin Historie van Project- en Portfoliomanagement Van Portfoliomanagement naar Programmaregie Waar staan we nu Oog

Nadere informatie

Projectsabotage. Het verschijnsel dat projecten bewust worden ondermijnd. Deel 1 Ngi 20 4 2011

Projectsabotage. Het verschijnsel dat projecten bewust worden ondermijnd. Deel 1 Ngi 20 4 2011 Projectsabotage Het verschijnsel dat projecten bewust worden ondermijnd Deel 1 Ngi 20 4 2011 Introductie Dion Kotteman Meer dan 25 jaar projectervaring bij overheid en financiële instellingen; Boek geschreven,

Nadere informatie

Lagant Management Consultants B.V. Presentatie NGI 26 augustus 2003

Lagant Management Consultants B.V. Presentatie NGI 26 augustus 2003 Lagant Management Consultants B.V. Presentatie NGI 26 augustus 2003 1 2 Inleiding Wat is PRINCE2? Organisation Discussie Wat is een project? Improvisatie Uniek Flexibel Vernieuwend Enerverend Chaotisch

Nadere informatie

Procesdenken en de cultuur van de organisatie

Procesdenken en de cultuur van de organisatie INLEIDING Procesmanagement dient bij te dragen aan de organisatiedoelstellingen zoals HRM en Finance bijdragen aan de organisatiedoelen. Procesmanagement, ook procesgericht werken genoemd, maakt iets bestuurbaar

Nadere informatie

De basis. VanMeijel 3.0: Kwaliteit door productontwikkeling vanuit lange termijn visie. Waardegedreven

De basis. VanMeijel 3.0: Kwaliteit door productontwikkeling vanuit lange termijn visie. Waardegedreven VanMeijel 3.0: De basis Wij zijn er van overtuigd dat bouwondernemingen een betere kwaliteit en een hoger rendement kunnen realiseren door meer grip op de complexiteit en dynamiek van het bouwproces te

Nadere informatie

E.1. Opstarten van een Project (OP)

E.1. Opstarten van een Project (OP) [ppendix E: Health heck - Prince2, editie 2009] E.1. Opstarten van een Project (OP) 1 Zijn de management team rollen toegewezen voor de: D E F G H Executive? Projectmanager? Senior User(s)? Senior Supplier(s)?

Nadere informatie

Managementgame Het Nieuwe Werken

Managementgame Het Nieuwe Werken Resultaten Managementgame Het Nieuwe Werken www.managementgamehetnieuwewerken.nl Leren door horen en zien, maar vooral doen en ervaren! MANAGEMENT GAME HET NIEUWE WERKEN Inleiding Think too Organisatieadviseurs

Nadere informatie

Voorspelbaar projectsucces

Voorspelbaar projectsucces Voorspelbaar projectsucces Waarom mislukken projecten bij positieve business cases? PRINCE2 is a Registered Trade Mark of the Office of Government Commerce in the United Kingdom and other countries John

Nadere informatie

STAKEHOLDERS. Hoe gaan we daar mee om? Jacques van Unnik Manager Personnel Certification & Training 3 december 2015 BUSINESS ASSURANCE

STAKEHOLDERS. Hoe gaan we daar mee om? Jacques van Unnik Manager Personnel Certification & Training 3 december 2015 BUSINESS ASSURANCE BUSINESS ASSURANCE STAKEHOLDERS Hoe gaan we daar mee om? Jacques van Unnik Manager Personnel Certification & Training 3 december 2015 1 DNV GL 2014 Stakeholders 19 November 2015 SAFER, SMARTER, GREENER

Nadere informatie

Balanced Scorecard. Een introductie. Algemene informatie voor medewerkers van: SYSQA B.V.

Balanced Scorecard. Een introductie. Algemene informatie voor medewerkers van: SYSQA B.V. Balanced Scorecard Een introductie Algemene informatie voor medewerkers van: SYSQA B.V. Organisatie SYSQA B.V. Pagina 2 van 9 Inhoudsopgave 1 INLEIDING... 3 1.1 ALGEMEEN... 3 1.2 VERSIEBEHEER... 3 2 DE

Nadere informatie

Dr. Projects Management B.V.

Dr. Projects Management B.V. --009 Dr. Projects Management B.V. Printversie van gepresenteerde beelden van de website www.drprojects.nl Dr. Projects Management Dit is de bundeling van de website presentaties per onderdeel. De diensten

Nadere informatie

Doen of laten? Een dag zonder risico s is een dag niet geleefd

Doen of laten? Een dag zonder risico s is een dag niet geleefd Doen of laten? Een dag zonder risico s is een dag niet geleefd Wie, wat en hoe Eric Lopes Cardozo & Rik Jan van Hulst sturen naar succes Doel Delen van inzichten voor praktisch operationeel risico management

Nadere informatie

Performance Management geeft geen verbetering, dat doen de medewerkers! Hielko Schootstra 1, IMN Management Consultants.

Performance Management geeft geen verbetering, dat doen de medewerkers! Hielko Schootstra 1, IMN Management Consultants. Performance Management geeft geen verbetering, dat doen de medewerkers! Hielko Schootstra 1, IMN Management Consultants. Inleiding Ondanks de grote belangstelling en aandacht voor Corporate Performance

Nadere informatie

Een project, weet waar je aan begint!

Een project, weet waar je aan begint! Een project, White paper Projectmanagement Auteur: Natascha Leeuwenkuijl Januari 2013 Bedrijfskunde www.avansplus.nl Een project, Je hebt t vast ooit meegemaakt, dat je op een gegeven moment in een project

Nadere informatie

MoP Foundation training

MoP Foundation training MoP Foundation training Tijdens onze MoP Foundation training maakt u op inspirerende wijze kennis met MoP en leert u MoP toepassen op uw eigen portfolio. Onder leiding van onze expert trainers wordt het

Nadere informatie

Waarom het goed kan zijn om te stoppen met een project

Waarom het goed kan zijn om te stoppen met een project DE MONCHY & PARTNERS Waarom het goed kan zijn om te stoppen met een project Een goed programma niet alleen uit een doelstelling en een projectenbudget, maar ook uit een set spelregels waarin is vastgelegd

Nadere informatie

ITIL komt van Mars, Agile van Venus

ITIL komt van Mars, Agile van Venus ITIL komt van Mars, Agile van Venus Frederick Winslow Taylor 2 Scientific Management 3 Werknemers zijn... 4 Denkwerk overlaten aan... 5 Dus Tayloriaans = Standaardisatie van zoveel mogelijk activiteiten

Nadere informatie

Advice2Change. Juist daarvoor is Advice2Change bijzonder geschikt! Dit kan op verschillende manieren worden ingevuld:

Advice2Change. Juist daarvoor is Advice2Change bijzonder geschikt! Dit kan op verschillende manieren worden ingevuld: Join2Change advies Een adviestraject kunnen we op verschillende manieren inrichten: Dit hangt af van een aantal factoren, zoals de aard en omvang van het probleem, de beschikbare tijd om tot een oplossing

Nadere informatie

Inhoudsopgave. Bijlagen 121 Literatuur 144

Inhoudsopgave. Bijlagen 121 Literatuur 144 Inhoudsopgave 5 Voorwoord 7 Ten geleide 9 1 Inleiding 11 2 De risicoanalyse 25 3 Uitvoeren van de risicoanalyse 65 4 Risicomanagement 77 5 Uitvoeren van risicomanagement 85 6 Implementatie van risicomanagement

Nadere informatie

Global Project Performance

Global Project Performance Return on investment in project management PCI DIAGNOSTIEK IMPLEMENTATIE PRINCE2 and The Swirl logo are trade marks of AXELOS Limited. PCI-DIAGNOSTIEK (PEOPLE CENTERED IMPLEMENTATION) Niet zelden zien

Nadere informatie

PROJECT INITIATION DOCUMENT

PROJECT INITIATION DOCUMENT PROJECT INITIATION DOCUMENT Versie: Datum: x.x dd-mm-jj DOCUMENTATIE Versie Naam opdrachtgever Naam opsteller Datum: dd-mm-jj Voor akkoord: Datum:. INHOUDSOPGAVE 1. Managementsamenvatting

Nadere informatie

Portfoliomanagement. Management in Motion 7 maart 2016

Portfoliomanagement. Management in Motion 7 maart 2016 Portfoliomanagement Management in Motion 7 maart 2016 PMO Institute Julianalaan 55 3761 DC Soest I: www.pmoinstitute.com I: www.thinkingportfolio.nl E: info@pmoinstitute.com Tjalling Klaucke E: tj.klaucke@pmoinstitute.com

Nadere informatie

PROJECT: ONTWIKKELOMGEVINGEN VIRTUELE TESTOMGEVINGEN

PROJECT: ONTWIKKELOMGEVINGEN VIRTUELE TESTOMGEVINGEN PROJECT: ONTWIKKELOMGEVINGEN VIRTUELE TESTOMGEVINGEN ( Project Initiation Document ) Datum voltooid: 20/03/2013 Auteur: Kevin Sanders Studentnummer: 2148839 Versie: 0.1 Status: Concept Documenthistorie

Nadere informatie

Format Businesscase uitgewerkt voor vaardigheidsgerichte modules

Format Businesscase uitgewerkt voor vaardigheidsgerichte modules Format Businesscase uitgewerkt voor vaardigheidsgerichte modules In dit document is ter illustratie het format uitgewerkt voor een businesscase, verbeterplan, waarin vaardigheden een duidelijke rol spelen.

Nadere informatie

5 Programmastructuur

5 Programmastructuur 5 Programmastructuur Om het informatieplan en de daarin beschreven componenten is het aan te raden een programma- en projectenorganisatie in te richten. Volgend schema geeft de verschillende actoren en

Nadere informatie

Het nieuwe werken. gedragsverandering is de succesfactor

Het nieuwe werken. gedragsverandering is de succesfactor Het nieuwe werken gedragsverandering is de succesfactor Kees Froeling, Bart Atema Overheidsorganisaties willen een aantrekkelijke werkgever zijn, nu en in de toekomst. Daarbij hoort een virtuele werkomgeving

Nadere informatie