Handreiking voor toepassen van Agile Scrum binnen Overheidsdiensten

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Handreiking voor toepassen van Agile Scrum binnen Overheidsdiensten"

Transcriptie

1 Handreiking voor toepassen van Agile Scrum binnen Overheidsdiensten Versie 1.0 Datum april 2012 Status definitief

2 Colofon Projectnaam Locatie Contactpersoon Bijlage(n) 1 Auteurs DR en Quintor Project BAS, Borging Agile Scrum B. (Berend) van Duijvenvoorde Projectmanager, Dienst Regelingen M Pagina 2 van 39

3 Inhoud Voorblad 2 Colofon 2 Inhoud 3 Voorwoord 4 Leeswijzer 5 1 Kennis Agile Scrum Inleiding Scrum een introductie Rollen Proces Agile Ontwikkelmethodieken Agile en Prince Veel gestelde vragen over Scum en Agile Begrippenlijst 14 2 Ervaring DR Agile Scrum Inleiding Vakgroep Agile Scrum Supportteam Agile Srum Handreikingen op het gebied van communicatie Opleiding Agile Scrum Valkuilen Issues tijdens de start van een Agile Scrum project Issues tijdens het uitvoeren van een Agile Scrum project Evaluatie van een Agile Scrum project Best Practices van Agile Scrum Projecten binnen DR Ondersteunende Tooling 34 3 Bijlagen Stakeholders Agile Scrum binnen DR 37 Pagina 3 van 39

4 Voorwoord Je hebt de eerste bladzijde opengeslagen van het boekje Handreiking voor toepassen Agile Scrum binnen Overheidsdiensten. Misschien uit nieuwsgierigheid, misschien uit nood geboren. Hoe dan ook: met dit boekje willen we je op weg helpen en begeleiden in jouw Agile Scrum project. Het afgelopen anderhalf jaar heeft Dienst Regelingen de eerste ervaringen opgedaan met deze aanpak. En met succes! We kunnen met trots zeggen dat we unieke samenwerking in projecten hebben zien ontstaan en ook bijzondere resultaten. Maar ook de keerzijde hebben we gezien. Je doet Agile Scrum niet zomaar even. Dat is wel de grote valkuil: onvoorbereid aan een Agile Scrum traject beginnen. De spreuk Mislukken in je voorbereiding is voorbereiding van je mislukking gaat dan zeer waarschijnlijk op. Met alle gevolgen van dien. We hebben ook gemerkt dat het niet eenvoudig is om met Agile Scrum te werken. Het vraagt kennis door training, goede begeleiding van een Scrum Master en zeker ook iets van je houding en gedrag. Dit boekje geeft geweldige handvatten voor het werken met Agile Scrum: valkuilen, lessons learned, randvoorwaarden en nog veel meer. Allemaal geput uit de ervaringen die we bij DR daadwerkelijk hebben opgedaan, aangevuld met de nuttige toevoegingen van onze externe begeleiders in dat proces. We zijn dan ook voor dit boekje niet over één nacht ijs gegaan: een heus Agile Scrum project (Borging Agile Scrum) heeft dit resultaat opgeleverd. Met dank aan de projectleden: Berend van Duijvenvoorde, Ben Bruinsma, Geert de Boer, Marian Huizing, Lisette Kemper en Jan van Beek (Quintor). Dit boekje gaat helpen, daar zijn wij als Product Owners van dit project, heilig van overtuigd. We hopen dat hiermee de ontwikkeling van Agile Scrum bij DR zich zal doorzetten. Fouten maken mag daarbij uiteraard. Maar: je hoeft niet steeds dezelfde fouten te maken, er is keus genoeg! Dit boekje kan alvast veel fouten voorkomen maar bovenal begeleiding en inspiratie geven voor een mooi en resultaatgericht Agile Scrum project. Wij kunnen je van harte aanbevelen het boekje verder te lezen. Veel plezier en wijsheid daarbij! Februari 2012, Harry Boer Stefan Drenth Pagina 4 van 39

5 Leeswijzer Deze handreiking gaat over de ontwikkelmethodiek Agile Scrum. De methodiek is internationaal en er is voor gekozen om de engelse termen te blijven gebruiken. De handreiking bestaat uit twee delen. Het eerste deel is bedoeld als kennisbron over de methodiek Agile Scrum. De vraag; Wat is Agile Scrum en hoe doe je dat? wordt beantwoord. In het tweede deel staat de ervaring die binnen Dienst Regelingen met Agile Scrum is opgedaan centraal. Met de ervaringen uit meerdere projecten is veel geleerd over het handig toepassen van Scrum. In dit deel zijn een aantal lijsten opgenomen (paragraaf en 2.10), die met ervaring van scrumleden uit nieuwe projecten aangevuld kunnen worden. Deze documenten zijn in beheer van het Support Team Agile Scrum en zijn gepubliceerd op Pleio, het gaat om: Valkuilen die zich vaak voordoen bij het uitvoeren van een project met mogelijke maatregelen Issues tijdens de start van een Agile Scrum project Issues tijdens het uitvoeren van een Agile Scrum project Best Practices van Agile Scrum Projecten binnen DR Mocht je vragen, opmerkingen of aanvullingen hebben of mee willen discussiëren, neem dan contact op met: de leden van de vakgroep via PLEIO, DR Agile Scrum Community het Support Team Agile Scrum via PLEIO, Dienst Regelingen of via de postbus mailto: Pagina 5 van 39

6 1 Kennis Agile Scrum 1.1 Inleiding In dit eerste deel wordt de lezer meegenomen in de Agile Scrum methodiek. Binnen DR, onder meer met ondersteuning vanuit Quintor, worden steeds meer projecten op deze wijze uitgevoerd. Als aanvulling op het Handboek Projectmatig Werken passeren in een notendop de belangrijkste zaken rondom Agile Scrum. 1.2 Scrum een introductie De basis van Scrum is de Sprint, een periode van 3 tot 4 weken waarin het team werkt aan een vooraf vastgesteld Sprintdoel. Tijdens de Sprint werkt het team aan taken die in de Sprint Backlog zijn gedefinieerd. Deze taken worden uit de Product Backlog gehaald. De Product Backlog wordt in het begin van het project opgesteld door de Product Owner en bestaat uit alle functionaliteiten die in het project moeten worden ontwikkeld. Rondom de Sprint is een aantal meetings georganiseerd: de Sprintplanning, Daily standup, Demo en Retrospective. Voor het faciliteren van deze meetings is de Scrum Master verantwoordelijk. Afbeelding 1: Agile Scrum in een notendop Pagina 6 van 39

7 1.3 Rollen Het SCRUM TEAM Het Scrum team zorgt ervoor dat de functionaliteit uit de Sprint Backlog tijdens de Sprint wordt ontworpen, ontwikkeld en getest. Het team bestaat doorgaans uit 5-9 personen. Een grootte die, door ervaring en onderzoek aangetoond, het meest effectief is. Het team is zelforganiserend en de leden hebben een gezamenlijke verantwoordelijkheid voor de resultaten. De PRODUCT OWNER Een Product Owner verzamelt alle wensen en eisen t.b.v. het product en prioriteert de te ontwikkelen functionaliteit in de Product Backlog. Hiermee vertegenwoordigt de Product Owner de stem van de klant en zorgt ervoor dat het Scrum team bezig is met de voor de klant op dat moment belangrijkste functionaliteit. De Product Owner is vaak de klant, maar kan ook iemand zijn vanuit de interne organisatie. De functie vereist uitgebreide kennis over business processen. De Product Backlog is zichtbaar voor de hele organisatie zodat iedereen zich bewust is van wat er is te verwachten in toekomstige versies van het product. De SCRUM MASTER De Scrum Master zorgt ervoor dat het team de best mogelijke omstandigheden heeft voor het realiseren van het Sprintdoel. Het oplossen van de problemen en belemmeringen die binnen het team bestaan is de verantwoordelijkheid van de Scrum Master. Ook faciliteert de Scrum Master het Scrum-proces binnen het team. Hiermee is de Scrum Master probleemoplosser en coach. Tijdens de Sprint organiseert de Scrum Master dagelijks een Standup. Na elke Sprint organiseert de Scrum Master een Demo, Retrospective en Sprintplanning voor de volgende Sprint. Ook zorgt de Scrum Master voor een goede voorbereiding van deze meetings. Pagina 7 van 39

8 De PROJECTLEIDER De Projectleider krijgt van de stuurgroep de verantwoordelijkheid en bevoegdheid voor de dagelijkse gang van zaken in het project. Hiervoor stelt hij het projectplan op en regelt de bemensing en middelen. De projectleider kan beslissingen nemen binnen de grenzen zoals aangegeven door de stuurgroep. De belangrijkste verantwoordelijkheid van de projectleider is het zekerstellen dat het project de gewenste producten oplevert, binnen tijd, binnen budget en volgens de afgesproken kwaliteit. De projectleider faciliteert het Scrum team door impediments op te lossen die buiten het Scrum team liggen. Voor de Scrum Master is hij coach en ondersteuner. Ook faciliteert de projectleider de Product Owner bij het maken van keuzes en hij rapporteert de voortgang aan de stuurgroep. De projectleider vergewist zich ervan dat het project conform de afspraken wordt beheerst en uitgevoerd en managet risico s en budget. 1.4 Proces De PRODUCT BACKLOG De Product Backlog is een geprioriteerde lijst van alle user stories (stukjes functionaliteit) die in het project moeten worden ontworpen, ontwikkeld en getest. Deze lijst wordt voor de start van het project door de Product Owner samengesteld en mag tijdens het hele project worden gewijzigd. De items die als hoogst geprioriteerd staan worden verder in detail uitgewerkt. De items die lager op de lijst staan blijven in algemene bewoordingen totdat zij door de Product Owner belangrijk genoeg worden gevonden om in de komende Sprint op te pakken. De SPRINT BACKLOG De Sprint Backlog is de lijst van user stories die in de komende Sprint moeten worden ontworpen, ontwikkeld en getest. Dit zijn de hoogst geprioriteerde user stories uit de Product Backlog. De Sprint Backlog wordt tijdens de Sprintplanning samengesteld en mag tijdens de Sprint niet worden gewijzigd. Welke user stories in de Sprint Backlog komen te staan is afhankelijk van welke prioriteit de user story heeft en de beschikbare tijd van het team. Voor stories in deze backlog geldt dat ze moeten voldoen aan de Definition of Ready. De SPRINTPLANNING Bij de Sprintplanning zijn het team en de Product Owner aanwezig. Tijdens de Sprintplanning wordt het doel van de komende Sprint vastgesteld in de vorm van een Sprintdoel en Sprint Backlog. De Product Owner heeft tijdens de Sprint Planning de verantwoordelijkheid om het team de inhoud van de user stories uit te leggen en het Sprintdoel te formuleren. Het team heeft de verantwoordelijkheid te berekenen welke user stories zij kan oppakken in de Sprint (afhankelijk van de beschikbare tijd, velocity en inschatting van de zwaarte van de opgenomen user stories). Pagina 8 van 39

9 De DAILY STANDUP Elke dag, op hetzelfde tijdstip, komen het team en de Product Owner bij elkaar voor een Daily Standup. Deze meeting duurt maximaal 15 minuten en gebeurt staand. Tijdens de Daily Standup geeft elke deelnemer aan de hand van de user stories antwoord op de volgende vragen: Wat heb je gedaan sinds de laatste Standup? Wat ga je doen tussen nu en de volgende Standup? Loop je tegen problemen aan die je belemmeren in de uitvoering van je werk? De eerste twee vragen geven de deelnemers inzicht in de voortgang van de Sprint c.q. het project. De derde vraag levert een lijst van belemmeringen op die de Scrum Master samen met de projectleider moet opheffen. Iedereen kan deelnemen en luisteren tijdens de Standup, maar alleen de Scrum Master, Product Owner en de teamleden mogen spreken. Eventuele discussiepunten en het maken van afspraken worden geparkeerd tot na de Standup. De DEMO Aan het eind van de Sprint geeft het team een Demo aan alle stakeholders van het project, waarin getoond wordt wat er de afgelopen Sprint is opgeleverd. Het doel van de Demo is het ontvangen van feedback op de ontwikkelde functionaliteit. Deze feedback wordt door de Product Owner verzameld, geprioriteerd en op de Product Backlog geplaatst. Belangrijk is dat alle stakeholders bij de demo s vertegenwoordigd zijn. De RETROSPECTIVE Na de Demo voert het team samen met de Product Owner een Retrospective uit. Tijdens de Retrospective worden de ervaringen van de afgelopen Sprint besproken en worden er actiepunten voor de komende Sprint geformuleerd. Elke deelnemer geeft antwoord op de volgende vragen: Wat ging er goed en moeten we in de komende Sprint behouden? Wat ging er minder goed en kunnen we in de komende Sprint verbeteren? Welke actiepunten voor de komende Sprint kunnen we hieruit formuleren? De BURNDOWN CHART De Burndown Chart is een grafiek die laat zien hoeveel werk er nog gedaan moet worden in de Sprint om het Sprintdoel te halen. Op de x-as staat het aantal dagen van de Sprint, op de y-as het aantal story points of user stories dat in de Sprint Backlog is opgenomen. De groene lijn geeft aan welk deel van de stories afgerond zijn. Pagina 9 van 39

10 1.5 Agile Ontwikkelmethodieken Er bestaan verschillende Agile ontwikkelmethodieken waarvan Scrum de meest gebruikte methodiek is. De verschillende Agile methodieken hebben een aantal kenmerken die steeds weer terugkomen: een nauwe samenwerking tussen business en IT het werken in korte iteraties het kunnen omgaan met veranderingen in projecten De basis van Agile softwareontwikkeling is het Agile Manifesto, gepubliceerd in Utah in Hierin staat het volgende: Individuen en interactie boven processen en tools Werkende software boven uitgebreide documentatie Samenwerking met de klant boven contract onderhandelingen Reageren op verandering boven het strikt volgen van een plan Wat rechts staat is waardevol, maar wat links staat is waardevoller (Bron: Manifest voor Agile Software Development De Agile methodieken zijn een reactie op ontwikkelprocessen die er in theorie goed uitzien, maar in de praktijk niet goed werken. Waar oudere methoden een poging doen in de onzekere toekomstige behoeften van de klant te voorzien, zijn Agile methoden adaptief en kunnen zich dus direct aanpassen aan veranderende omstandigheden. De Agile methodieken zijn daarom omschreven als empirisch. Ze zijn volledig gebaseerd op de praktische ervaringen en werkwijzen die zich bewezen hebben te werken. Een ander belangrijk uitgangspunt is eenvoud en Lean Thinking. Dit houdt bijvoorbeeld in dat er geen tijd wordt besteed aan het schrijven van onnodige documentatie, maar alleen aan documentatie die ook daadwerkelijk wordt gebruikt. Andere Agile methode Een andere Agile methode is Lean Development, die voortvloeit van de ust-in-time en Lean Productie concepten. Lean Development richt zich meer op de organisatie van de ontwikkelactiviteiten van het gehele bedrijf op managementniveau. Deze Agile-methoden kunnen worden beschouwd als aanvulling op elkaar, waar: Lean Development de gehele ontwikkeling binnen de organisatie behandelt; Scrum gaat over hoe het project is georganiseerd en gepland. Pagina 10 van 39

11 1.6 Agile en Prince 2 DR maakt gebruik van Prince 2 (P2) als projectmanagement methodiek. De ontwikkelmethodiek Agile Scrum sluit daarbij goed aan. AS biedt alleen een methodiek en regels voor de fase waarin de uitvoering wordt gedaan. Voor de voorbereiding (met sprint 0) en de overgang naar beheer schrijft AS niets voor. De templates van P2 zijn voor die fasen (b.v. de PID bij de voorbereiding) te gebruiken. In de afbeelding hieronder zijn de fases in een AS project geprojecteerd op die van P2. Analyse Sprint 0 Sprint 1 Sprint 2 Wat (Starting up a Project Prince2) Hoe / Scrum (Initiating a Project Prince2) Uitvoering / Scrum (Controlling a Stage en Managing Stage Boundaries Prince2) Sprint 3 Sprint 4 Sprint 5 Beheer Beheer (Closing a Project Prince2) Afbeelding 2 : Uitvoering Agile Scrum project en Prince 2 project methodiek Hoe binnen een P2 project de sprints van Scrum vallen, wordt in onderstaande afbeelding weergegeven. Het rode blok is het deel van een P2 project waar scrum toegepast wordt. Directing a project Starting up a Project Initiating a Project Controlling a Stage Managing Stage Boundaries Closing a Project Managing Product Delivery Sprint 1 Sprint 2 Sprint 3 Directing a project Afbeelding 3 : Uitvoering sprints binnen Prince 2 project methodiek Pagina 11 van 39

12 Om binnen Prince 2 software te ontwikkelen is Scrum een van de mogelijkheden, naast Waterval en Innovation Lab. Hieronder staat een opsomming van criteria om de best passende methode in (software) ontwikkeling te kiezen. Afbeelding 4 : Keuze software ontwikkelmethodiek binnen Prince 2 Pagina 12 van 39

13 1.7 Veel gestelde vragen over Scum en Agile Is er niet een aanzienlijk risico dat Scrum uit de hand loopt en iedereen doet wat hij wil? Uit ervaringen met een grote hoeveelheid aan verschillende projecten blijkt dat dit niet gebeurt. De reden hiervoor is dat de principes eenvoudig te begrijpen zijn en het team elke 3 á 4 weken zichtbare resultaten oplevert. De gedeelde verantwoordelijkheid voor alle onderdelen van de code maakt ook dat de Scrum Teamleden meer gemotiveerd zijn om zich routines en regels eigen te maken. Ook het ingebouwde lerende effect tijdens standups en retrospectives zorgt ervoor dat er continu bijsturing plaats vindt. Kan Scrum alleen worden gebruikt voor kleinere projecten? Nee, de methode kan worden opgeschaald door het samenstellen van een groot project bestaande uit verschillende kleinere teams. Een zogenaamde Scrum van Scrums kan bestaan uit honderden programmeurs, functioneel ontwerpers, functioneel beheerders, testers en gebruikers in tientallen Scrum Teams georganiseerd. Hoe begin je? Een veel voorkomende manier van het starten van een Scrum Project is het volgen van een training Agile/Scrum of Scrum Master. DR biedt deze cursus aan. Een ander alternatief is om een pilot project te starten en daar iemand met ervaring vanuit een vorig Scrum project in te plaatsen, die een rol als mentor voor het team, de Scrum Master en Product Owner heeft. Wat gebeurt er als je niet op tijd klaar bent? Je doet altijd op de afgesproken tijd de demo van wat klaar is. Scrum staat niet toe dat een einddatum wordt gewijzigd! Als je de Sprint niet haalt, verwijder je items uit de Sprint Backlog en de Product Owner bepaalt zelf wat er dan met de overgebleven stories gedaan moet worden. Als je ruimte over hebt kan de Product Owner meer user stories in de Sprint Backlog plaatsen. Moet de lengte van een Sprint 3 á 4 weken zijn? Niet persé, maar het moet wel het gehele project hetzelfde zijn. Daarbij komt dat de ervaring leert dat 3 á 4 weken een goed compromis is tussen een comfortabel werktempo en aanpassingsvermogen. Wat is er gebeurd met de projectleider? Scrum heeft geen rol met deze titel. Dit wil niet zeggen dat de rol van projectleider niet meer nodig is. De rol krijgt wel een andere invulling, namelijk meer richting het omgevingsmanagement en het faciliteren van het team. Binnen DR is gekozen om naast de Scrum Master ook een projectleider aan te stellen. Wordt Scrum alleen voor software ontwikkeling gebruikt? Helemaal niet! De methode kan worden aangepast voor alle verschillende soorten projecten, bijvoorbeeld het verwezenlijken van doelen uit een afdelingsplan. Waar komt het woord Scrum vandaan? Scrum is een rugby term voor de hechte schouder-aan-schouder positie van een rugby team die zij vormt om samen de bal vooruit te bewegen. Het woord werd voor het eerst gebruikt door Takeuchi en Nonaka in een beroemd artikel gepubliceerd in de Harvard Business Review waarin zij de meest succesvolle productontwikkelprojecten in Japan beschreven. Pagina 13 van 39

14 1.8 Begrippenlijst Adaptief, projectdoelen en planningen zijn aangepast in overeenstemming met veranderende wijzigende factoren. Agile ontwikkeling, een methode voor software ontwikkeling die aanpassingsvermogen, korte paden tussen ideeën en uitvoering en vereenvoudigde vormen van samenwerking benadrukt. Voorbeelden zijn o.a. Lean Development en Scrum. Burndown Chart, een grafiek die laat zien hoeveel werk er nog gedaan moet worden in de Sprint om het Sprintdoel te halen. Daily Scrum, korte, dagelijkse vergaderingen (± 15 minuten) met de Scrum Master en het Scrumteam. Het doel is elkaar op de hoogte houden van de voortgang van de Sprint en het opheffen van belemmeringen. Demo, een informele bijeenkomst aan het einde van een Sprint waarin het team de resultaten van de afgelopen Sprint presenteert aan alle Stakeholders en geïnteresseerden van het project. Empirisch, gebaseerd op ervaring. Product Backlog, de huidige "to-do list " dat de projectdoelstellingen (user stories) en prioriteiten daarvan bevat. Beheerd door de Product Owner. Product Owner, de persoon die verantwoordelijk is voor de Product Backlog en er voor zorgt dat het team bezig is met de voor de business op dat moment belangrijkste functionaliteit. Projectleider, de persoon die verantwoordelijk is voor het zekerstellen dat het project de gewenste producten oplevert, binnen tijd, binnen budget en volgens de afgesproken kwaliteit. Hij faciliteert de Product Owner en het Scrum Team. Release Backlog, hetzelfde als een Product Backlog, maar beperkt tot een release van het product. Retrospectieve, vergadering die plaatsvindt na elke Sprint. De Scrum Master, Product Owner en het Scrum Team geven aan wat goed ging en wat er verbeterd moet worden in de volgende Sprint. Scrum Master, de teamleider "van het Scrum Team. Scrum Team, iedereen die nodig is om de Sprint Backlog te kunnen ontwerpen, ontwikkelen en testen. Een Scrum Team is zelforganiserend, een formele teammanager ontbreekt hierin. Sprint, een iteratie van 3 á 4 weken waarin het Scrum Team zich concentreert op het realiseren van de doelstellingen gedefinieerd in de huidige Sprint Backlog. Sprint Backlog, een to-do lijst voor een Sprint. Bestaat uit de user stories die door de Product Owner zijn gedefinieerd als het hebben van de hoogste prioriteit. De Sprint Backlog wordt definitief gemaakt tijdens de Sprintplanning meeting door de Product Owner en het team. Pagina 14 van 39

15 Timebox, een periode waarin iets moet worden uitgevoerd. Termijnen mogen niet worden overschreden. Voorspellend, projectdoelstellingen en planningen gebaseerd op een prognose van externe factoren die in het begin van het project gemaakt worden. Pagina 15 van 39

16 2 Ervaring DR Agile Scrum 2.1 Inleiding In dit tweede deel wordt de lezer meegenomen in ervaringen die binnen DR zijn opgedaan met de Agile Scrum methodiek. Binnen DR, onder meer met ondersteuning vanuit Quintor, worden steeds meer projecten op deze wijze uitgevoerd. De ervaringen van DR zijn aangevuld met ervaringen van Quintor bij andere opdrachtgevers. Hiermee werden de best practices direct in de praktijk toegepast. De ervaringen bij DR neemt Quintor weer mee bij andere opdrachtgevers. In dit deel wordt eerst de organisatie van Scrum binnen DR toegelicht bij de vakgroep en het support team en de handreikingen voor communicatie die project BAS heeft opgeleverd. Daarna staan de handvatten voor de uitvoering van Agile Scrum projecten genoemd in de vorm van lijsten en formats. 2.2 Vakgroep Agile Scrum Voor de borging van Agile Scrum binnen DR is een vakgroep opgericht. Deze vakgroep moet zorgen dat de hierna genoemde stappen om tot borging te komen, worden uitgevoerd. De vakgroep heeft tot doelstelling om er voor te zorgen dat: In 2012 binnen DR de bekendheid met Agile Scrum groeit; Kennis van en ervaring met Agile Scrum in stand wordt gehouden en wordt geborgd; Er een leereffect ontstaat in het werken met Agile Scrum. De vakgroep gaat de volgende activiteiten uitvoeren en/of organiseren: Per jaar een 2-3 tal thema bijeenkomsten waar mensen kennis kunnen maken met de Agile Scrum methodiek zodat de interesse hiervoor verder wordt vergroot; op Intranet regelmatig informatie over Agile Scrumzaken plaatsen; zorgen dat vragen uit de organisatie worden behandeld en beantwoord; desgevraagd op teamoverleggen presentaties verzorgen. Voor de langere termijn zijn er een aantal activiteiten onderkend die door deze vakgroep opgepakt kunnen worden: Uitwisseling van kennis en ervaringen op dit gebied van Agile Scrum tussen de beoefenaren hiervan; Uitwisselen van kennis en ervaringen met onder meer de community Agile Overheid ; Het doen van verbetervoorstellen aan het management voor de manier waarop binnen EL&I / DR Scrum toepast zou kunnen worden; Het organiseren van Agile/Scrum informatiedagen/workshops; Het inrichten en onderhouden van een Agile/Scrum online community op PLEIO; Het uitwerken van DR specifieke zaken m.b.t. de toepassing van Agile/Scrum; Het opbouwen en onderhouden van relaties met instituten en met de eigen beroepsgroep. Pagina 16 van 39

17 Bemensing vakgroep De vakgroep bestaat uit alle medewerkers binnen DR die iets hebben met Agile Scrum, van enkel interesse tot en met veel werkervaring. Het advies is om een trekker / voorzitter van de vakgroep te benoemen met 1 of 2 mensen die de voorzitter ondersteunen bij het organiseren c.q. regelen van activiteiten vanuit de vakgroep. Hoeveel tijd deze mensen kwijt zijn om taken voor de vakgroep te verrichten is nog moeilijk in te schatten. Voorstel 1 dagdeel per week. Voor het inzichtelijk maken van de daadwerkelijke tijd die aan de vakgroep wordt besteed is het goed dat hier ook een tijdschrijfcode voor komt. 2.3 Supportteam Agile Srum Het supportteam is opgericht om beginnende Scrum Teams te kunnen ondersteunen met een vliegende start van het project. Doelstelling Agile Scrum Supportteam Het Agile Scrum supportteam is een faciliterend en ondersteunend team. Het ondersteunt Agile Scrum Teams met het opstarten en draaien van projecten. Zo kunnen de projectteams zich concentreren op het realiseren van de projectresultaten en hoeven ze zich niet bezig te houden met randvoorwaardelijke zaken. Het supportteam heeft geen controlerende taak. Het zal het project niet controleren op het ontbreken van bepaalde documenten. Verder zal ook niet op inhoud worden gecontroleerd. Het supportteam zou bijvoorbeeld een team er wel op kunnen wijzen dat user stories niet in de juiste vorm geschreven zijn, maar het zal niet (kunnen) zeggen dat een user story fout is. De reden hiervoor is dat de verantwoordelijkheid voor de resultaten en de kwaliteit van het werk bij de Scrum Teams en de Product Owners moet blijven liggen. Het supportteam moet ook geen instituut op zich worden, dat zichzelf in stand houdt. Het bestaat puur als een ondersteunend en faciliterend team. Naarmate de volwassenheid van het scrum proces binnen de organisatie toeneemt, kunnen taken van het supportteam teruggebracht worden. Bij de hierna genoemde taken, kan ook gelezen worden helpen bij. Overzicht taken Per taak is aangegeven in welke categorie deze valt: ESS: essentiële taken die goed ingericht moeten zijn om te zorgen dat het Agile Scrum proces soepel en consistent loopt. ADM: Basis administratietaken die ook prima door de Scrum Teams zelf opgepakt kunnen worden. CON:Consultancy taken die meer over de inhoud van het proces gaan en ook veel meer kennis vragen van degenen die verantwoordelijk zijn voor deze taken. Pagina 17 van 39

18 Taken Fundamenten / tools Opzetten Jira Opzetten Wiki Accountbeheer Jira/Wiki Toelichting Het supportteam zet een structuur op waardoor teams hun eigen stories en voortgang eenvoudig kunnen beheren. Maar het geeft het supportteam ook de mogelijkheid om over projecten heen de voortgang te kunnen rapporteren. Het supportteam richt de Wiki in met diverse algemene secties (voor procedures en richtlijnen) en secties specifiek voor projecten. Het is belangrijk dat de juiste mensen de juiste rollen krijgen binnen Jira/Wiki, Aan deze rechten zitten ook functies verbonden in de tools. Het supportteam richt deze rollen en accounts in en beheert deze gedurende de projecten. ESS ADM CON Vastleggen methodiek (procedures / richtlijnen) Algemene interne procedures helpen aanpassen Het supportteam draagt er zorg voor dat de procedures (bijv. documentatie, vastleggen user stories, sprint planning, retrospective, etc.), richtlijnen (bijv. Definition of Ready, Definition of Done, etc) en templates (SAD, PSA, FO, TO, etc) zijn vastgelegd en dat projectleden ze eenvoudig kunnen vinden. Het supportteam kan de organisatie ondersteunen bij het aanpassen van de afgesproken procedures, regels en technieken zodat ze aansluiten bij wat teams nodig hebben en de teams faciliteren. Ook kan het supportteam er mede voor zorgen dat de binnen de Scrum-teams gebruikte processen en tooling goed aansluiten bij wat er in de rest van de organisatie gebeurt en afgesproken is Starten project Inrichten Jira Inrichten Wiki In overleg met de projectleider wordt bepaald hoe het project gaat heten en welke personen/rollen betrokken zijn. Dit wordt gebruikt bij de verdere inrichting. Binnen Jira maakt het supportteam een nieuw project aan. Hierbij krijgen de juiste gebruikers de juiste rechten binnen Jira afhankelijk van de rollen. Het supportteam richt een aparte sectie in op de Wiki voor het project volgens een standaard structuur. Hier kan het team zijn documentatie kwijt. Teamleden krijgen hiervoor rechten om pagina's aan te passen of alleen in te kunnen zien. Organiseren analyse workshop Ondersteunen analyse workshop Inrichten Product Backlog Het supportteam ondersteunt de Product Owner bij het organiseren van analyse workshops. Het supportteam ondersteunt de Product Owner bij het uitvoeren van analyse workshops en het opstellen van user stories. Het supportteam richt de Product Backlog in Jira initieel in. De resultaten van de analyse workshops worden in overleg met de Product Owner verwerkt. Ook tijdens het project kan het supportteam helpen bij het onderhouden van de productbacklog. Pagina 18 van 39

19 Taken Starten sprint Beschikbaarheid mensen Ondersteunen voorportaal Toelichting Voor het maken van haalbare sprintplanningen is het nodig om te weten hoeveel uren er in de sprint beschikbaar zijn. Het supportteam houdt dit per team bij o.b.v. een centrale vakantieplanning (bijv. via de Wiki of HR) Het voorportaal wordt gebruikt om per team user stories voor te bereiden voor de volgende sprint. Op basis van prioriteit worden deze stories door een aantal ontwerpers uitgewerkt zodat bij het starten van de sprint een stuk voorwerk al is afgerond. Het verdelen van de stories naar de juiste voorportalen (per team) kan door het supportteam gedaan worden in samenspraak met Product Owner. ESS ADM CON Faciliteren sprintplanning Begeleiding sprint planning Verwerken sprintplanning Voor dat een sprint gestart kan worden moet er eerst een sprintplanning uitgevoerd worden. Het supportteam ondersteunt hierbij door een lijst van geprioritiseerde user stories voor de verschillende teams op te leveren. Het supportteam kan daarbij de Product Owner ondersteunen om te zorgen dat dit op tijd gereed is. Daarnaast moeten er natuurlijk ruimtes gereserveerd worden en moeten de verschillende hulpmiddelen (zoals poker planning kaarten) geregeld worden. Als de teamleden nog niet veel ervaring hebben met planning poker dan kan het supportteam ondersteunen d.m.v. coaching. Het supportteam verwerkt het resultaat van sprintplanning door Jira te vullen met taken en de geschatte story points. Inrichten scrum bord Als er gebruik wordt gemaakt van een fysiek scrum board, dan kan het supportteam per sprint de user stories uitdraaien en eventueel de scrum boards bijwerken. Tijdens sprint (rapportage) Maken van burn down charts per (deel-) project Maken van burn down charts over projecten heen Rapportage algemeen Begeleiding daily standups Het supportteam levert dagelijks voor elk team een burn down chart op per project. Op aanvraag kan het supportteam ook burn down charts maken over projecten heen. Zo kan voor een programmamanager inzichtelijk gemaakt worden wat de voortgang van een heel programma is. Ook andere rapportages kan het supportteam faciliteren.bijvoorbeeld lijsten van impediments en bugs, cijfers voor Prince2 rapportages of specifieke selecties uit de Product Backlog. Dit soort vragen komen dan niet meer terecht bij Product Owner of Scrum Master Zeker bij nieuwe teams is coaching tijdens daily standups erg waardevol. Als de Scrum Master nog niet ervaren is, kan de begeleiding door het supportteam helpen om het proces goed te laten verlopen. Ook als het proces goed loopt, is af en toe meekijken en puntjes op de i zetten waar het proces dreigt af te wijken zinvol. Pagina 19 van 39

20 Taken Begeleiding scrum of scrums Algemene ondersteuning Toelichting Het supportteam is aanwezig bij de Scrum of Scrums en kan de resultaten bundelen en op de Wiki plaatsen. Inhoudelijk blijven natuurlijk de Scrum Masters verantwoordelijk, maar organisatorische impediments worden door het supportteam opgepakt in samenspraak met projectleider. Indien er zaken georganiseerd worden voor het project of er zijn praktische impediments (testruimtes, apparatuur, etc) dan kan het supportteam hierbij faciliteren. Afsluiten sprint Organiseren demo Het supportteam reserveert een ruimte met bijbehorende audio/visuele hulpmiddelen. Ook worden de juiste mensen uitgenodigd. Indien meerdere teams tegelijk een demo geven dan kan het supportteam ook over de teams heen het programma coördineren. Ondersteunen sprint retrospective Coaching / begeleiding Organiseren van trainingen Inleiding in procedures / richtlijnen Coaching algemeen Het supportteam kan ondersteunen tijdens de sprint retrospective sessies. Naast het vastleggen van de afspraken kan het supportteam ook vanuit hun proceskennis helpen bij het bepalen van verbeteringen en eventueel verbeteringen uit de retrospective verwerken in het proces. Deze bevindingen kunnen vastgelegd worden, zodat na verloop van tijd inzichtelijk wordt of teams steeds tegen dezelfde punten aanlopen. Op die punten zullen dan maatregelen bedacht moeten worden. Voor nieuwe projectmedewerkers die weinig of geen ervaring hebben met Agile scrum kan het supportteam trainingen organiseren. Eventueel kan dat inhouse als het om meerdere mensen gaat. Daarnaast moeten nieuwe projectmedewerkers een inleiding krijgen over de manier waarop Agile Scrum is geïmplementeerd en waar de verschillende tools en documenten te vinden zijn. Het supportteam kan deze mensen snel wegwijs maken en ook tijdens het traject als vraagbaak optreden. Het supportteam kan ook in algemene zin coaching verzorgen voor bijvoorbeeld Scrum Masters, Product Owners en projectleiders. ESS ADM CON Bemensing supportteam Het supportteam moet uit minimaal 2 Agile coaches bestaan en een administratieve kracht. Dit is mede afhankelijk van de gekozen scope. Deze mensen moeten een algemene scrumtraining gevolgd hebben, eventueel aangevuld met Scrum Master en/of Product Owner training. Enige ervaring als Scrum Master of Product Owner is natuurlijk ook gewenst. Daarnaast is uitgebreide kennis van Wiki en Jira noodzakelijk. Zodra de organisatie meer ervaring krijgt met Scrum, kan het supportteam een aantal taken afstoten. Met name de consultancy en coaching taken zullen dan minder worden. Verwachte inzet is uiteraard sterk afhankelijk van de gevraagde ondersteuning. Het zal afhangen van het aantal projecten dat Agile Scrum wordt opgepakt. Daarnaast hangt het af van de gevraagde ondersteuning per project. Voor het inzichtelijk maken van de daadwerkelijk tijd die aan het supportteam wordt besteed is het goed dat hier ook een tijdschrijfcode voor komt. Pagina 20 van 39

Kwaliteit in Agile: een gegeven?

Kwaliteit in Agile: een gegeven? QA in Agile: waste? Kwaliteit in Agile: een gegeven? Een praktijkvoorbeeld Arno Balemans senior Quality Assurance consultant Bussum, 29 september 2015 Kwaliteit in Agile 2015 2 Werkzaamheden In mijn opdrachten:

Nadere informatie

Leiderschap in een organisatie met technische professionals

Leiderschap in een organisatie met technische professionals Quintor Leiderschap in een organisatie met technische professionals Johan Tillema CEO Quintor Professionele softwareontwikkeling ICT Architectuur Java,.NET en Mobile Informatieanalyse Opgericht in 2005

Nadere informatie

PLANET AGILE 17E BPUG SEMINAR

PLANET AGILE 17E BPUG SEMINAR PLANET AGILE 17E BPUG SEMINAR. Lean toegepast op PRINCE2 Projectmanagement is waste (maar noodzakelijk) Martin van Borselaer Mens-, organisatie- en procesverbeteraar Projectmanager/verandermanager & coach

Nadere informatie

Scrum. Een introductie

Scrum. Een introductie Organisatie SYSQA B.V. Pagina 1 van 10 Scrum Een introductie Almere 1999 Proud of it Pagina 1 van 10 Organisatie SYSQA B.V. Pagina 2 van 10 Inhoudsopgave 1 Inleiding... 3 2 Scrum... 4 3 Scrum rollen...

Nadere informatie

LSSN seminar Amsterdam 01-11-2012 Edwin Kippers Master Black Belt. Project Management

LSSN seminar Amsterdam 01-11-2012 Edwin Kippers Master Black Belt. Project Management Lean Six Sigma Scrum Niet alleen voor software projecten LSSN seminar Amsterdam 01-11-2012 Edwin Kippers Master Black Belt Project Management Project succes survey The Standish Group's report: "CHAOS Summary

Nadere informatie

WHITE PAPER. Agile/Scrum

WHITE PAPER. Agile/Scrum WHITE PAPER Agile/Scrum Belangrijkste kenmerk van Scrum is de ontwikkeling via een serie van korte - iteraties, in Scrum terminologie sprints genoemd. Introductie Heel in het kort gezegd is Scrum een Agile

Nadere informatie

Scrum bij Hosting. Philippus Baalman

Scrum bij Hosting. Philippus Baalman Scrum bij Hosting Philippus Baalman TriMM Projecten 2012 ontwikkelaars (vanuit de strategie) TriMM ontwikkelmethode introduceren op basis van Scrum Werkwijze Welkom Scrum by Hosting 10 december 2014 Sprint

Nadere informatie

Scrum. Een introductie. Algemene informatie voor medewerkers van SYSQA B.V.

Scrum. Een introductie. Algemene informatie voor medewerkers van SYSQA B.V. Scrum Een introductie Algemene informatie voor medewerkers van SYSQA B.V. Organisatie SYSQA B.V. Pagina 2 van 10 Inhoudsopgave 1 INLEIDING... 3 2 SCRUM... 4 3 FASERING... 5 4 KENMERKEN... 6 4.1 DE SCRUM-MEETING...

Nadere informatie

Agile werken: zó doen we dat

Agile werken: zó doen we dat Agile werken: zó doen we dat Bij Freshheads werken we graag volgens de Agile aanpak. De voordelen? Verhoogde efficiëntie en flexibiliteit, snellere resultaten en grotere betrokkenheid. Maar hoe gaat het

Nadere informatie

WHITEPAPER IN 5 MINUTEN. 11. Scrum

WHITEPAPER IN 5 MINUTEN. 11. Scrum WHITEPAPER IN 5 MINUTEN A U G U S T U S 2 0 1 4 11. Scrum Deze whitepaper gaat over Scrum. Kort en bondig: Scrum is een software-ontwikkelmethode met vaste sprints van enkele weken waarin steeds een verbeterde

Nadere informatie

Agile/Scrum Foundation

Agile/Scrum Foundation Agile/Scrum Foundation Wil je continu grip houden op (langlopende) projecten? Leer de theorie van Agile en hoe Scrum een oplossing biedt om projecten binnen tijd en budget te realiseren Leer welke verantwoordelijkheden

Nadere informatie

Agile Testen in de praktijk

Agile Testen in de praktijk 1 Agenda 2 Agile Testen in de praktijk Summerschool 13 Juli 2011 Introductie Agile de context van agile Testen2.0 de tester in een agile project Waarden en principes DoD, PRA en MTP Testen3.0 in een agile

Nadere informatie

Riskpoker - Confirmation - Planningpoker. Opfrissing TMap NEXT in scrum en toelichting op de opdracht Leo van der Aalst - Jos Punter - Hans Lantink

Riskpoker - Confirmation - Planningpoker. Opfrissing TMap NEXT in scrum en toelichting op de opdracht Leo van der Aalst - Jos Punter - Hans Lantink Riskpoker - Confirmation - Planningpoker 10-7-2013 Opfrissing TMap NEXT in scrum en toelichting op de opdracht Leo van der Aalst - Jos Punter - Hans Lantink 1 Presentatie (sprint) backlog items 1 2 3 4

Nadere informatie

1. De watervalmethode... 2. 2. Agile softwareontwikkeling... 2. 3. Iteratief werken... 3. 4. Agile technieken voor teams... 3

1. De watervalmethode... 2. 2. Agile softwareontwikkeling... 2. 3. Iteratief werken... 3. 4. Agile technieken voor teams... 3 Naar Voren: Tijdschrift voor webwerkers» Artikel #155 Agile (web)ontwikkeling Omarm de verandering Als ICT-professional heb je het liefst dat de klant exact weet wat hij wil, dat jij exact weet hoe je

Nadere informatie

EXIN Agile Scrum Foundation

EXIN Agile Scrum Foundation Voorbeeldexamen EXIN Agile Scrum Foundation Editie april 2014 Copyright 2014 EXIN All rights reserved. No part of this publication may be published, reproduced, copied or stored in a data processing system

Nadere informatie

Agile buiten de IT. Bent u al onbewust bekwaam met agile? Bert Leibbrand bert.leibbrand@itri.nl +31 6 27 74 60 88

Agile buiten de IT. Bent u al onbewust bekwaam met agile? Bert Leibbrand bert.leibbrand@itri.nl +31 6 27 74 60 88 Agile buiten de IT Bent u al onbewust bekwaam met agile? Bert Leibbrand bert.leibbrand@itri.nl +31 6 27 74 60 88 Agenda Overzicht Agile: een hype? Agile termen Planningpoker: zelf ervaren Samenvatten Volgende

Nadere informatie

Scrumscrumscrumscrumscrumscrum scrumscrumscrumscrumscrumscrum scrumscrumscrumscrumscrumscrum agileagileagileagileagileagileagileagil

Scrumscrumscrumscrumscrumscrum scrumscrumscrumscrumscrumscrum scrumscrumscrumscrumscrumscrum agileagileagileagileagileagileagileagil Scrumscrumscrumscrumscrumscrum scrumscrumscrumscrumscrumscrum scrumscrumscrumscrumscrumscrum agileagileagileagileagileagileagileagil eagileagileagileagileagileagileagileagi leagileagileagileagileagileagileagileag

Nadere informatie

Najaarsspecial Oktober 2013

Najaarsspecial Oktober 2013 Najaarsspecial Oktober 2013 Pagina 12 TESTEN IS GEEN KUNSTJE ; ADAPTIVITEIT MAAKT VAN TESTEN IN JOUW CONTEXT EEN KUNDE! Door Leo van der Aalst en Rik Marselis leo.vander.aalst@sogeti.nl rik.marselis@sogeti.nl

Nadere informatie

HILAB. Procesbeschrijving. Van opdrachtaanvraag tot beëindiging project 6-6-2016

HILAB. Procesbeschrijving. Van opdrachtaanvraag tot beëindiging project 6-6-2016 HILAB Procesbeschrijving Van opdrachtaanvraag tot beëindiging project 6-6-2016 Inhoudsopgave Hoofdstuk 1 Inleiding... 2 1.1 Doel van het proces... 2 1.2 Rollen en relaties (HiLab)... 2 Hoofdstuk 2 Overzicht

Nadere informatie

Agile ervaring Ir.ing. Erik van Daalen

Agile ervaring Ir.ing. Erik van Daalen Agile ervaring Ir.ing. Erik van Daalen Eneco Rotterdam 3 december 2013 03-12-2013 Agile Erik van Daalen 1 Hoofdsponsor Sponsors IPMA-N Jaarsponsors 03-12-2013 Agile Erik van Daalen 2 Korte introductie

Nadere informatie

De Agile Analist. Henk Jan Huizer

De Agile Analist. Henk Jan Huizer De Agile Analist Henk Jan Huizer Software Ontwikkeling Dat is Software Ontwikkeling is Voor veel organisaties van steeds grote belang! Agile Software ontwikkeling Is een aanpak die past bij het type werk

Nadere informatie

STARTUP AGILE/SCRUM: SPRINT 0. StartUp Agile/scrum Sprint 0

STARTUP AGILE/SCRUM: SPRINT 0. StartUp Agile/scrum Sprint 0 StartUp Agile/scrum Sprint 0 PAGINA 1 VAN 10 INLEIDING Dit document is bedoeld om bij de start van een Agile/scrumproject antwoord te geven op een aantal belangrijke vragen. Deze kick-off van een Agile/scrum

Nadere informatie

Cecile Davis & Leo van der Aalst cecile.davis@sogeti.nl & leo.vander.aalst@sogeti.nl

Cecile Davis & Leo van der Aalst cecile.davis@sogeti.nl & leo.vander.aalst@sogeti.nl (fr)agile Balance Cecile Davis & Leo van der Aalst cecile.davis@sogeti.nl & leo.vander.aalst@sogeti.nl Voorstelronde Naam Organisatie Ervaring met testen in agile omgevingen Verwachting 2 Agenda 09:30

Nadere informatie

SCRUM. voor Dummies. boeksamenvatting (aangevuld met andere bronnen)

SCRUM. voor Dummies. boeksamenvatting (aangevuld met andere bronnen) SCRUM voor Dummies boeksamenvatting (aangevuld met andere bronnen) Deze samenvatting is as is. Er mogen geen enkele rechten aan ontleend worden en is niet bedoeld of geschikt als lesmateriaal. Het is een

Nadere informatie

Agile bij grote administratieve systemen. Omgaan met requirements

Agile bij grote administratieve systemen. Omgaan met requirements Agile bij grote administratieve systemen Omgaan met requirements 1 Agenda Wat is een groot systeem? Aanpak van een groot systeem Agile alignment Agile en requirements (en architectuur) Agile en governance

Nadere informatie

Project methodiek. Auxilium BV Oude Delft 48 2611 CD Delft. T: 015-261 23 16 F: 015-213 34 83 E: info@auxilium.nl

Project methodiek. Auxilium BV Oude Delft 48 2611 CD Delft. T: 015-261 23 16 F: 015-213 34 83 E: info@auxilium.nl Project methodiek Auxilium BV Oude Delft 48 2611 CD Delft T: 015-261 23 16 F: 015-213 34 83 E: info@auxilium.nl Inhoud 1 PROJECTMETHODIEK... 3 1.1 TIME-BOXING... 3 1.2 USER-STORIES EN STORY-POINTS... 3

Nadere informatie

Testgedreven ontwikkeling dat is pas veilig!

Testgedreven ontwikkeling dat is pas veilig! Testgedreven ontwikkeling dat is pas veilig! INTRODUCTIE ANKO TIJMAN 2 Software tester sinds 1997 (TMap, ISEB Practitioner) Eerste agile ervaring in 2001 Presentaties op (inter)nationale congressen Nov

Nadere informatie

De overstap naar Agile De overstap naar Agile

De overstap naar Agile De overstap naar Agile De overstap naar Agile De overstap naar Agile Wat als niet alleen de requirements veranderen, maar alles verandert? Inleiding Start project met waterval aanpak Overstap naar agile Hoe hebben we het gedaan?

Nadere informatie

Trainingsaanbod SourcePower Academy

Trainingsaanbod SourcePower Academy Trainingsaanbod SourcePower Academy AGILE & SCRUM EXPERIENCE NAAM HOOFDTRAINERS Gert van de Krol, Pim Luth en Henk Ledderhof Twee dagdelen EUR 375,00 Maximaal 12 Scrum is een framework voor het Agile managen

Nadere informatie

PROJECT INITIATION DOCUMENT

PROJECT INITIATION DOCUMENT PROJECT INITIATION DOCUMENT Versie: Datum: x.x dd-mm-jj DOCUMENTATIE Versie Naam opdrachtgever Naam opsteller Datum: dd-mm-jj Voor akkoord: Datum:. INHOUDSOPGAVE 1. Managementsamenvatting

Nadere informatie

15-6-2015. Eerste ontwerp Conferentie Software Development 2020. Programma 5 minuten Introductie. Netvlies Sedert 1997

15-6-2015. Eerste ontwerp Conferentie Software Development 2020. Programma 5 minuten Introductie. Netvlies Sedert 1997 Eerste ontwerp 1 - XX Programma 5 minuten Introductie 15 minuten Grip op je project met Scrum (theorie) 15 minuten Case: Zorgtrajectplanner 5 minuten Scrum in je dagelijkse werk 5-10 minuten Q&A Conferentie

Nadere informatie

WORKSHOP 1W5. De Scrum-projectmethode voor betere groepsresultaten. Rienk van der Ploeg hogeschooldocent Informatica bij IICT-FNT

WORKSHOP 1W5. De Scrum-projectmethode voor betere groepsresultaten. Rienk van der Ploeg hogeschooldocent Informatica bij IICT-FNT WORKSHOP 1W5 De Scrum-projectmethode voor betere groepsresultaten Rienk van der Ploeg hogeschooldocent Informatica bij IICT-FNT 11.00-12.00 uur / Expedition Curriculum Vitae Team Lead Software Developers

Nadere informatie

Verzamelde vragen en antwoorden Agile Applicatie ontwikkeling. Agile Methodiek en Technologie. Zest Application Professionals

Verzamelde vragen en antwoorden Agile Applicatie ontwikkeling. Agile Methodiek en Technologie. Zest Application Professionals Verzamelde vragen en antwoorden Agile Applicatie ontwikkeling Agile Methodiek en Technologie Zest Application Professionals Hoe is de aansluiting op ontwikkelmethoden voor Legacy-systemen? Out of the Box

Nadere informatie

Stel je voor. Agile pilot en retrospectives bij Ericsson. SPIder Conferentie 2 oktober 2007

Stel je voor. Agile pilot en retrospectives bij Ericsson. SPIder Conferentie 2 oktober 2007 Stel je voor. Agile pilot en retrospectives bij Ericsson Nicole Belilos Marc Verschueren Topic Embedded Systems Ericsson Telecommunicatie R&D SPIder Conferentie 2 oktober 2007 Inhoud Even voorstellen Agile

Nadere informatie

Agile, Scrum en Kanban in de praktijk

Agile, Scrum en Kanban in de praktijk Agile, Scrum en Kanban in de praktijk Wat is agile en wat kenmerkt agile projecten? Agile in de praktijk: rollen, teams en best practices Hoe om te gaan met requirements in agile projecten? Hoe agile projecten

Nadere informatie

Releasen met een druk op de knop: Met behulp van Continuous Delivery sneller uw doel bereiken

Releasen met een druk op de knop: Met behulp van Continuous Delivery sneller uw doel bereiken Releasen met een druk op de knop: Met behulp van Continuous Delivery sneller uw doel bereiken De business organisatie heeft altijd stijgende verwachtingen van uw IT organisatie. Meer dan ooit is het van

Nadere informatie

Gewone jongens die mooie dingen maken. Wat we doen en hoe we het doen

Gewone jongens die mooie dingen maken. Wat we doen en hoe we het doen Gewone jongens die mooie dingen maken Wat we doen en hoe we het doen Wij zijn studio fonkel Wij zijn Studio Fonkel en wij maken mooie dingen. Of het nu gaat om een website, webapplicatie, landkaart of

Nadere informatie

14-9-2015. Scrum in het kort

14-9-2015. Scrum in het kort Les 3 Scrum in het kort Scrum is een agile proces dat het ons mogelijk maakt om de hoogste waarde in de kortste tijd te realiseren. Het maakt het ons mogelijk om snel en regelmatig echt werkende software

Nadere informatie

Het uitwisselen van ervaringen over Agile testen en -testmanagement

Het uitwisselen van ervaringen over Agile testen en -testmanagement Agile Afternoon Het uitwisselen van ervaringen over Agile testen en -testmanagement Bartosz onderkent het belang van Agile en positioneert zich als dé Agile testpartij van Nederland. In dat kader heeft

Nadere informatie

SCRUM VERDUBBELAAR. dubbel zo goed door je persoonlijke backlog. Een leerprogramma dat zorgt voor verdieping. in de ontwikkeling van Scrumteams

SCRUM VERDUBBELAAR. dubbel zo goed door je persoonlijke backlog. Een leerprogramma dat zorgt voor verdieping. in de ontwikkeling van Scrumteams SCRUM VERDUBBELAAR dubbel zo goed door je persoonlijke backlog Een leerprogramma dat zorgt voor verdieping in de ontwikkeling van Scrumteams IK WIST DAT HET NIET GING LUKKEN (en hield het voor me) IK HEB

Nadere informatie

Overdracht van project naar beheer. Beheer is ook Agile!

Overdracht van project naar beheer. Beheer is ook Agile! Overdracht van project naar beheer. Beheer is ook Agile! Belangrijkste doelen Project: Binnen tijd en geld een nieuw of aangepast product of dienst aan de klant leveren. Beheer: Het garanderen van continuïteit

Nadere informatie

Testen = Monitoren. Hoe de werkzaamheden van de boodschapper van de koning gaan veranderen. Datum: 30 April 2015

Testen = Monitoren. Hoe de werkzaamheden van de boodschapper van de koning gaan veranderen. Datum: 30 April 2015 Testen = Monitoren Hoe de werkzaamheden van de boodschapper van de koning gaan veranderen. Spreker: Ide Koops Datum: 30 April 2015 1 2 Agenda Testrapportages in het verleden Impact nieuwe ontwikkelingen

Nadere informatie

Verandermanagement: Business as Usual

Verandermanagement: Business as Usual Verandermanagement: Samenvatting Voor organisaties is het inmiddels een vast gegeven dat hun processen en producten continue zullen moeten veranderen om zich te kunnen handhaven in een omgeving waar we

Nadere informatie

Zest Application Professionals Training &Workshops

Zest Application Professionals Training &Workshops De requirements trainingen van Zest Application Professionals geven u de handvatten die nodig zijn om uw requirementsproces te verbeteren. U doet hands-on ervaring op en leert omgaan met lastige praktijksituaties.

Nadere informatie

Vijf jaar agile. Hosanna of Drama?

Vijf jaar agile. Hosanna of Drama? Vijf jaar agile. Hosanna of Drama? Leo van der Aalst Fontys Hogeschool ICT, Sogeti In dit artikel wordt een top vijf van vier onderwerpen op het terrein van agile werken geschetst: vijf agile misvattingen,

Nadere informatie

Auditen van Agile projecten

Auditen van Agile projecten Auditen van Agile projecten Platform voor Informatiebeveiliging 10 december 2013 Merijn van der Zalm & Marcel Trijssenaar Agenda Belang van assurance op agile ontwikkelen Agile versus Waterval Perspectief

Nadere informatie

DEEL I. 5.9 Scrum. 5.9.1 Definitie project. 5.9.2 Kern van de methode. 5.9.3 Historie. 5.9.4 Scope

DEEL I. 5.9 Scrum. 5.9.1 Definitie project. 5.9.2 Kern van de methode. 5.9.3 Historie. 5.9.4 Scope 108 5.9 Scrum Deel I van de beschrijving van Scrum is geschreven door Jeroen Venneman en gereviseerd en geautoriseerd door Eelco Rustenburg, co-auteur van het boek De Kracht van Scrum, en Theo Gerrits,

Nadere informatie

PRINCE2 2009 is overzichtelijker

PRINCE2 2009 is overzichtelijker PRINCE2 2009 is overzichtelijker 29 mei 2009 door: Lia de Zoete en Reinier de Koning Half juni presenteert het Office of Government Commerce in Londen PRINCE2 2009. Het grote voordeel van de nieuwe versie

Nadere informatie

Implementatie van het Cross-channel Hypotheekproces

Implementatie van het Cross-channel Hypotheekproces Implementatie van het Cross-channel Hypotheekproces Vakgroep Implementatieprofessionals Babs Hunink 29 maart 2016 Voorstellen FOTO Babs Hunink Lead Implementatiemanager Financieren Particulieren Rabobank

Nadere informatie

Krijg je boodschap over de Bühne! Rapportages herdacht!

Krijg je boodschap over de Bühne! Rapportages herdacht! Krijg je boodschap over de Bühne! Rapportages herdacht! Testnet Voorjaarsevenement 2015 Bram W.F.P.M. Bronneberg 30 april 2015 CGI Group Inc. Introductie Bram W.F.P.M. Bronneberg Practice Leader Testing

Nadere informatie

Even voorstellen. Xenophanes. Literatuur. Inhoudsopgave 20-11-2014. SCRUM en bid management DEEL I BID MANAGEMENT. (Colophon, 560 circa 478 v. Chr.

Even voorstellen. Xenophanes. Literatuur. Inhoudsopgave 20-11-2014. SCRUM en bid management DEEL I BID MANAGEMENT. (Colophon, 560 circa 478 v. Chr. Even voorstellen SCRUM en bid management Ontwikkelaar, ontwerper, projectleider, projectmanager, management consultant, directeur, oprichter, aandeelhouder, senior adviseur, bid manager, principal consultant

Nadere informatie

Scrum: where Business drives IT

Scrum: where Business drives IT Scrum: where Business drives IT De simpelste oplossingen zijn meestal de beste Nu op veel plekken de Oracle Developer en Designer ontwikkelstraat aangevuld wordt met, of vervangen wordt door JDeveloper,

Nadere informatie

EXIN Agile Scrum Foundation

EXIN Agile Scrum Foundation Preparation Guide EXIN Agile Scrum Foundation Editie december 2014 Copyright 2014 EXIN All rights reserved. No part of this publication may be published, reproduced, copied or stored in a data processing

Nadere informatie

Projectmanagement De rol van een stuurgroep

Projectmanagement De rol van een stuurgroep Projectmanagement De rol van een stuurgroep Inleiding Projecten worden veelal gekenmerkt door een relatief standaard projectstructuur van een stuurgroep, projectgroep en enkele werkgroepen. De stuurgroep

Nadere informatie

Succes = Noodzaak x Visie x Draagvlak 2. Case: Implementatie Requirements Lifecycle management bij Rabobank International

Succes = Noodzaak x Visie x Draagvlak 2. Case: Implementatie Requirements Lifecycle management bij Rabobank International Succes = x Visie x Draagvlak 2 Case: Implementatie Requirements Lifecycle management bij Rabobank International dinsdag 3 oktober 2006 Spider Congres Agenda Inventarisatie SPI-knelpunten Implementatie

Nadere informatie

Tmap Dag 2015. Ik test, jij test, wij testen. Testen binnen een Wendbare Belastingdienst. 29 september 2015. Laurens Kremer

Tmap Dag 2015. Ik test, jij test, wij testen. Testen binnen een Wendbare Belastingdienst. 29 september 2015. Laurens Kremer Tmap Dag 2015 Ik test, jij test, wij testen Testen binnen een Wendbare Belastingdienst 29 september 2015 Laurens Kremer Introductie Naam: Laurens Kremer, SPC, CISA Rol: Agile coach Informatie Management

Nadere informatie

Plan van Aanpak. project Tetris Packing

Plan van Aanpak. project Tetris Packing Plan van Aanpak project Tetris Packing Inleiding! 4 Projectomschrijving! 5 Producten! 5 Testplan! 5 Ontwerprapport! 5 Implementatierapport! 5 Testrapport! 5 Systeemdocumentatie! 5 Aanpak! 6 Projectmethodiek!

Nadere informatie

Scrum. Veranderingen. Product development of product manufacturing?

Scrum. Veranderingen. Product development of product manufacturing? Scrum Nu op veel plekken de Oracle Developer en Designer ontwikkelstraat aangevuld wordt met, en steeds vaker zelfs vervangen wordt door JDeveloper, komt vaak de vraag naar boven welke project management

Nadere informatie

Agile systeemontwikkeling. Een introductie. Algemene informatie voor medewerkers van SYSQA B.V.

Agile systeemontwikkeling. Een introductie. Algemene informatie voor medewerkers van SYSQA B.V. Agile systeemontwikkeling Een introductie Algemene informatie voor medewerkers van SYSQA B.V. Organisatie SYSQA B.V. Pagina 2 van 10 Inhoudsopgave 1. Inleiding... 3 2. Terminologie... 4 3. Uitgangspunten...

Nadere informatie

Business Sprint LOOT-scholen en Zo.Leer.Ik in kader van project Leerling 2020. Door Madelief Keyser en Michael van Wetering

Business Sprint LOOT-scholen en Zo.Leer.Ik in kader van project Leerling 2020. Door Madelief Keyser en Michael van Wetering Business Sprint LOOT-scholen en Zo.Leer.Ik in kader van project Leerling 2020 Door Madelief Keyser en Michael van Wetering Aanleiding Business Sprints Inzicht krijgen in behoeftes van nieuwe onderwijsconcepten

Nadere informatie

Technisch projectmedewerker

Technisch projectmedewerker Technisch projectmedewerker Doel Bijdragen aan de uitvoering van projecten vanuit de eigen discipline, uitgaande van een projectplan en onder verantwoordelijkheid van een Projectmanager/ -leider, zodanig

Nadere informatie

Summary report. Time entries. Users 2015-09-01-2015-10-07. Luc Schols 112:52:38. Other 545:11:53. Rasjaad Basarat 112:30:08. Jesse Baas 108:26:26

Summary report. Time entries. Users 2015-09-01-2015-10-07. Luc Schols 112:52:38. Other 545:11:53. Rasjaad Basarat 112:30:08. Jesse Baas 108:26:26 Summary report 2015-09-01-2015-10-07 Total 545 h 11 min 109:00 113:30 100:59 96:00 114 h 80:45 86 h 44:56 57 h 29 h 31.08 07.09 14.09 21.09 28.09 05.10 Users Time entries Luc Schols 112:52:38 Other 545:11:53

Nadere informatie

Agile Testing isn t Risking IT! Bram Bronneberg Test Manager Logica - CGI

Agile Testing isn t Risking IT! Bram Bronneberg Test Manager Logica - CGI Agile Testing isn t Risking IT! Bram Bronneberg Test Manager Logica - CGI B.W.F.P.M. BRONNEBERG TEST MANAGER UIREMENT & QUALITY MANAGEMENT Introductie Q & A Achtergrond Agile Testing isn t Risking IT!

Nadere informatie

Portal Planning Process

Portal Planning Process BROCHURE Portal Planning Process SAMENWERKEN AAN EEN WAARDEVOL PORTAAL BROCHURE PORTAL PLANNING PROCESS 2 Axians PORTAL PLANNING PROCESS BROCHURE Inhoud Introductie 4 3 Portal Planning Process 5 4 Uitdagingen

Nadere informatie

PROJECT PLAN VOOR DE IMPLEMENTATIE VAN EEN STANDAARD SITE VOOR DE VERENIGING O3D

PROJECT PLAN VOOR DE IMPLEMENTATIE VAN EEN STANDAARD SITE VOOR DE VERENIGING O3D PROJECT PLAN VOOR DE IMPLEMENTATIE VAN EEN STANDAARD SITE VOOR DE VERENIGING O3D Auteur : P. van der Meer, Ritense B.V. Datum : 17 juli 2008 Versie : 1.3 2008 Ritense B.V. INHOUD 1 VERSIEBEHEER...1 2 PROJECT

Nadere informatie

EXIN Agile Scrum Master

EXIN Agile Scrum Master Preparation Guide EXIN Agile Scrum Master Editie juli 2015 Copyright 2015 EXIN All rights reserved. No part of this publication may be published, reproduced, copied or stored in a data processing system

Nadere informatie

Functieprofiel: Projectleider Functiecode: 0302

Functieprofiel: Projectleider Functiecode: 0302 Functieprofiel: Projectleider Functiecode: 0302 Doel Voorbereiden en opzetten van en bijbehorende projectorganisatie, alsmede leiding geven aan de uitvoering hiervan, binnen randvoorwaarden van kosten,

Nadere informatie

Kwaliteit en Testen binnen Agile Project Management volgens Scrum bij Planon. David Griffioen 11 april 2006

Kwaliteit en Testen binnen Agile Project Management volgens Scrum bij Planon. David Griffioen 11 april 2006 Kwaliteit en Testen binnen Agile Project Management volgens Scrum bij Planon David Griffioen april 2006 Agenda Planon Agile Scrum Scrum bij Planon Kwaliteit en Testen Planon Planon maakt productsoftware

Nadere informatie

TFS als perfecte tool voor Scrum

TFS als perfecte tool voor Scrum TFS als perfecte tool voor Scrum René van Osnabrugge renevo@delta-n.nl About me René van Osnabrugge Communicate @renevo renevo@delta-n.nl http://osnabrugge.wordpress.com Agenda Wat is Scrum? Wat is ALM

Nadere informatie

Waarom kiest Agis Zorgverzekeringen voor projectmatig werken?

Waarom kiest Agis Zorgverzekeringen voor projectmatig werken? Waarom kiest Agis Zorgverzekeringen voor projectmatig werken? Monique te Velthuis Agis Zorgverzekeringen Ontstaan in 1999 na fusie tussen zorgverzekeraars Anova, Anoz en ZAO 1,8 miljoen ziekenfonds en

Nadere informatie

Agile in Projecten minimalisme of strak pak? Richard Weber PMP

Agile in Projecten minimalisme of strak pak? Richard Weber PMP Agile in Projecten minimalisme of strak pak? Richard Weber PMP De Spreker Richard Weber Directeur & oprichter Adviseur & coach Projectmanagement Profile Dynamics ICT & Bedrijfskundige achtergrond Trainer

Nadere informatie

Wie ben ik? Agile Software Development. Het waterval model. Inhoud

Wie ben ik? Agile Software Development. Het waterval model. Inhoud gile Software Development Februari 2008, Philippe Dirkse Wie ben ik? 2002: fgestudeerd TU/e 1999-2005: Mondo izzarro, rystal Interactive, Siemens tea 2005 heden: PTS: Leica Microsystems SES/MiPlaza Inhoud

Nadere informatie

Scrum. Wat is het? De term Scrum. Kenmerken van Scrum

Scrum. Wat is het? De term Scrum. Kenmerken van Scrum Scrum Wat is het? Scrum is een raamwerk dat voor veel projecten van toegevoegde waarde kan zijn. Scrum volgt in wezen het principe van leren doe je door te doen. De gedachte is dat je beter al doende met

Nadere informatie

EXIN Agile Scrum Foundation

EXIN Agile Scrum Foundation Preparation Guide EXIN Agile Scrum Foundation Editie april 2014 Copyright 2014 EXIN All rights reserved. No part of this publication may be published, reproduced, copied or stored in a data processing

Nadere informatie

Inhoud. Deel I: De rollen... 25. Voorwoord...7. Over de auteur...15. Dankwoord...19

Inhoud. Deel I: De rollen... 25. Voorwoord...7. Over de auteur...15. Dankwoord...19 Inhoud Voorwoord...7 Over de auteur...15 Dankwoord...19 Inleiding...21 Waarom Scrum?...21 Doelgroep...22 De indeling van het boek...23 Deel I: De rollen...23 Deel II: De lijsten...23 Deel III: De meetings...23

Nadere informatie

Projeffect Issuemanagement proces [Setup]

Projeffect Issuemanagement proces [Setup] Projeffect Issuemanagement proces [Setup] Versie Documentnaam Datum 20-10-2014 Auteur M.S.Smilde Versie 1.0 concept Projeffect_Issuemanagement_processetup_v1_0.doc copyleft Projeffect BV: alles uit deze

Nadere informatie

Definitiefase fase 2

Definitiefase fase 2 Definitiefase fase 2 Nu dat jullie als projectteam de startnotitie af hebben, kunnen jullie beginnen met de volgende fase: jullie gaan de startnotitie uitbreiden tot een projectplan en jullie gaan de rollen

Nadere informatie

SCRUM VEROVERT INTERACTIEVE MEDIA

SCRUM VEROVERT INTERACTIEVE MEDIA SCRUM VEROVERT INTERACTIEVE MEDIA door Pieter Jongerius, partner bij Fabrique [merken, design & communicatie] 1 / 7 Scrum is een veelbelovende projectmethode die in rap tempo de wereld van de interactieve

Nadere informatie

13. De ideale product owner

13. De ideale product owner WHITEPAPER IN 5 MINUTEN D E C E M B E R 2 0 1 4 13. De ideale product owner In onze whitepaper over scrum (http://www.oberon.nl/whitepaper/11_scrum/) beschreven we kort de scrum methodiek zoals we die

Nadere informatie

Tips & Tricks: Tip van de maand januari 2009

Tips & Tricks: Tip van de maand januari 2009 Tips & Tricks: Tip van de maand januari 2009 Project Management met Teamcenter 2007 Door: Ramon van Raak Beheert u complexe projecten dan weet u als geen ander dat de projectvoorbereiding de basis legt

Nadere informatie

Toepassen van Scrum als process template

Toepassen van Scrum als process template Toepassen van Scrum als process template Door Robin Witteman robinw@delta-n.nl Introductie van Scrum Het toepassen van Scrum is in 1986 op de Universiteit van Harvard uitgedacht door Hirotaka Takeuchi

Nadere informatie

Nadat je projectvoorstel goedgekeurd is, kun je je projectvoorstel uitwerken in een projectplan.

Nadat je projectvoorstel goedgekeurd is, kun je je projectvoorstel uitwerken in een projectplan. Projectplan Nadat je projectvoorstel goedgekeurd is, kun je je projectvoorstel uitwerken in een projectplan. Het is van belang dat de portefeuillehouder en de projectleider gedurende het gehele project

Nadere informatie

your reference in testing services WorkShop Agile in de praktijk - Erik Boelen - 18 december 2008

your reference in testing services WorkShop Agile in de praktijk - Erik Boelen - 18 december 2008 your reference in testing services WorkShop Agile in de praktijk - Erik Boelen - 18 december 2008 Onderwerpen vandaag Geen theoretische achtergrond Gebaseerd op eigen praktijk Niet uit boeken te halen

Nadere informatie

De Agile Analist. Ebook over requirements en agile. Deel I

De Agile Analist. Ebook over requirements en agile. Deel I De Agile Analist Ebook over requirements en agile Deel I 2 Inhoud Deel I... 3 1 Inleiding... 3 1.1 Voor welk type projecten is Scrum geschikt?... 3 1.1.1 Empirische procesbesturing... 4 1.2 Agile werkt

Nadere informatie

Plan van aanpak. Website voor Bouwkundig Adviesbureau Punte. Hugo Nijhuis John Oelen Frank Hazekamp Cindy Roelofs Ben Wilbers Tim Regelink

Plan van aanpak. Website voor Bouwkundig Adviesbureau Punte. Hugo Nijhuis John Oelen Frank Hazekamp Cindy Roelofs Ben Wilbers Tim Regelink Plan van aanpak Website voor Bouwkundig Adviesbureau Punte 2009 Hugo Nijhuis John Oelen Frank Hazekamp Cindy Roelofs Ben Wilbers Tim Regelink Contents Product Backlog... 3 Documentatie... 4 Kwaliteitsbeheer...

Nadere informatie

Evo Evolutionary Project Management. Een introductie. Algemene informatie voor medewerkers van SYSQA B.V.

Evo Evolutionary Project Management. Een introductie. Algemene informatie voor medewerkers van SYSQA B.V. Evo Evolutionary Project Management Een introductie Algemene informatie voor medewerkers van SYSQA B.V. Organisatie SYSQA B.V. Pagina 2 van 10 Inhoudsopgave 1. INLEIDING... 3 2. EVO... 4 3. FASERING...

Nadere informatie

Naam: Draaiboek decentrale implementatie PAUW en Tridion

Naam: Draaiboek decentrale implementatie PAUW en Tridion Programma Aanpak Universitaire Website (PAUW) Draaiboek decentrale implementatie PAUW en Tridion Inleiding In het kader van het Programma Aanpak Universitaire Website (PAUW) is afgesproken dat alle decentrale

Nadere informatie

Strategie=> Agile. PIM strategie sessie Utrecht, 24 september 2015

Strategie=> Agile. PIM strategie sessie Utrecht, 24 september 2015 Strategie=> Agile Innoveren! PIM strategie sessie Utrecht, 24 september 2015 Topics Who am I Who is BlueOrangeGroup Agile Theory Case Proof of Concept Eurocross (SOS Alarm Central Achmea) Who am I? Experienced

Nadere informatie

PROJECT: ONTWIKKELOMGEVINGEN VIRTUELE TESTOMGEVINGEN

PROJECT: ONTWIKKELOMGEVINGEN VIRTUELE TESTOMGEVINGEN PROJECT: ONTWIKKELOMGEVINGEN VIRTUELE TESTOMGEVINGEN ( Project Initiation Document ) Datum voltooid: 20/03/2013 Auteur: Kevin Sanders Studentnummer: 2148839 Versie: 0.1 Status: Concept Documenthistorie

Nadere informatie

Een website ontwerpen met agile design en scrum, wat heb je nodig?

Een website ontwerpen met agile design en scrum, wat heb je nodig? Een website ontwerpen met agile design en scrum, wat heb je nodig? door admin - 03-19-2012 http://www.itpedia.nl/2012/03/19/een-website-ontwerpen-met-agile-design-en-scrum-wat-heb-je-nodig/ Door Pieter

Nadere informatie

De basis. VanMeijel 3.0: Kwaliteit door productontwikkeling vanuit lange termijn visie. Waardegedreven

De basis. VanMeijel 3.0: Kwaliteit door productontwikkeling vanuit lange termijn visie. Waardegedreven VanMeijel 3.0: De basis Wij zijn er van overtuigd dat bouwondernemingen een betere kwaliteit en een hoger rendement kunnen realiseren door meer grip op de complexiteit en dynamiek van het bouwproces te

Nadere informatie

Leer/werk trajecten voor ICT professionals

Leer/werk trajecten voor ICT professionals Leer/werk trajecten voor ICT professionals Baanrecord De leer/werk trajecten zijn gericht op de huidige vraag in de ICT naar hoogwaardige professionals. In het huidige arbeidsklimaat is het noodzakelijk

Nadere informatie

PLANET AGILE 17E BPUG SEMINAR

PLANET AGILE 17E BPUG SEMINAR PLANET AGILE 17E BPUG SEMINAR. Uw sprekers: Bert Hedeman: managing director Hedeman Consulting Peter Coesmans: verandermanager/interim manager p2 Managers Ingeborg Bovee-Oudenhoven: senior nutritional

Nadere informatie

6. Project management

6. Project management 6. Project management Studentenversie Inleiding 1. Het proces van project management 2. Risico management "Project management gaat over het stellen van duidelijke doelen en het managen van tijd, materiaal,

Nadere informatie

Agile Beheer: Mythe of werkelijkheid? Odile Moreau BlinkLane Consulting NIOC 2013 - Arnhem, 5 april 2013

Agile Beheer: Mythe of werkelijkheid? Odile Moreau BlinkLane Consulting NIOC 2013 - Arnhem, 5 april 2013 Agile Beheer: Mythe of werkelijkheid? Odile Moreau BlinkLane Consulting NIOC 2013 - Arnhem, 5 april 2013 Achtergrond 2 Agile methoden zijn al een tijd heel populair geworden Zoals Scrum voor software ontwikkeling

Nadere informatie

Training en workshops

Training en workshops Mirabeau Academy SCRUM ESSENTIALS Training en workshops MIRABEAU ACADEMY AHEAD IN A DIGITAL WORLD Digitaal denken zit in onze code. We weten exact wat er online speelt. Sinds 2001 ontwikkelen we platformen

Nadere informatie

Rapportage Pizzasessie Functioneel-beheer.com Specialisten Managers Adviseurs Algemeen functioneel beheer applicatiebeheer informatiemanagement

Rapportage Pizzasessie Functioneel-beheer.com Specialisten Managers Adviseurs Algemeen functioneel beheer applicatiebeheer informatiemanagement Rapportage Pizzasessie Functioneel-beheer.com Alle deelnemers hebben hun functienaam opgegeven. De volgende functienamen zijn gemeld: Specialisten o Functioneel beheerder (9x) o Functioneel applicatiebeheerder

Nadere informatie

Doe eens gek! Houd rekening met de mensen in uw organisatie bij het implementeren van ICT oplossingen.

Doe eens gek! Houd rekening met de mensen in uw organisatie bij het implementeren van ICT oplossingen. Doe eens gek! Houd rekening met de mensen in uw organisatie bij het implementeren van ICT oplossingen. ERP, CRM, workflowmanagement en documentmanagement systemen, ze hebben één ding gemeen: Veel van de

Nadere informatie

Opleidingsaanbod: testopleidingen.com

Opleidingsaanbod: testopleidingen.com (Business, (IT) Projectmanagement, Quality Management, etc.) TMap NEXT Test Engineer(NL/ENG) Examentraining TMap NEXT Test Engineer E-learning TMap NEXT Test Engineer Certificering TMap NEXT Test Engineer

Nadere informatie

Anand T hakur. Over Anand

Anand T hakur. Over Anand Anand T hakur Over Anand 1987 Anand Thakur is een TMAP Next gecertificeerde testcoördinator. Mede door zijn analytisch vermogen, objectiviteit, senioriteit, vermogen om onder druk te werken en geode stakeholder

Nadere informatie