NIJVERHEID. Johan Lambrecht Paul Rosier Maurits Goeman. voor alle leraren elektriciteit, hout en bouw, mechanica

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "NIJVERHEID. Johan Lambrecht Paul Rosier Maurits Goeman. voor alle leraren elektriciteit, hout en bouw, mechanica"

Transcriptie

1 NIJVERHEID Johan Lambrecht Paul Rosier Maurits Goeman voor alle leraren elektriciteit, hout en bouw, mechanica In diverse studierichtingen nijverheid wordt het nieuwe begrip STEM geïntroduceerd. Vooral in de doorstroomrichting Industriële wetenschappen wordt in de specifieke vorming gesproken over STEM. De specifieke vorming gebeurt via een technologische en theoretisch-wetenschappelijke vorming die sterk wiskundig is onderbouwd. In functie van de doorstroming wordt in deze studierichting uitgegaan van een onderlinge verwevenheid van wetenschap, technologie, engineering en wiskunde = STEM- strategie (science, technology, engineering, mathematics). Toelichting STEM-strategie De Vlaamse arbeidsmarkt kampt al vele jaren met een structureel tekort aan technische en exact wetenschappelijke profielen. Dat zelfs in crisistijden de vacatures niet ingevuld geraken, is een duidelijk signaal dat er te weinig technisch geschoolden uitrollen uit het secundair en hoger onderwijs. De Vlaamse Regering pakt deze problematiek aan en heeft daarom het STEM-actieplan (Science, Technology, Engineering, Mathematics) opgezet om meer mensen te doen kiezen voor een loopbaan in exacte wetenschappen en techniek. Onderwijsminister Smet neemt de coördinatie van dit strategisch interministerieel plan op zich. Onafhankelijke experts formuleren in het STEM-platform aanbevelingen die vervolgens structureel en vanuit een gemeenschappelijke visie aangepakt worden door minister-president Peeters, viceminister-president Lieten, en ministers Smet en Muyters. De basisprincipes van het STEM-actieplan zijn als volgt samen te vatten: - aantrekkelijker STEM-onderwijs, - goed ondersteunde leraars, - een goed uitgewerkte studie- en loopbaankeuze, - meer meisjes in STEM-opleidingen en beroepen, - inzetten op excellentie, - een aangepast opleidingsaanbod - een hoge maatschappelijke waardering van technische beroepen. De Vlaamse Regering laat zich hierbij adviseren door een groep van onafhankelijke experten die ten persoonlijke titel hun ervaring, draagvlak en kennis uit de bedrijfswereld, academische wereld en communicatiewereld inzetten: het zogenaamde STEM-platform. Om een duidelijke koers te kunnen varen, adviseert het STEM-platform om ambitieuze en duidelijke cijferdoelen te hanteren. De Vlaamse Regering heeft intussen een nulmeting opgemaakt en zal de evoluties nauwgezet monitoren en - indien nodig - bijsturen. Algemeen streefdoel is om tegen 2020 minstens het Oeso-gemiddelde te halen.. In andere gevallen is een voortgang van 4 procentpunten ten opzichte van de situatie in 2011 het objectief. De stijging moet voor een aanzienlijk deel van de DM november 2013 Elektriciteit, Hout en Bouw, Mechanica pagina 1

2 hogere vrouwelijke participatie komen. Enkele concrete doelstellingen: De meisjesinstroom in STEM-richtingen in het secundair onderwijs moet van 27,4 % opklimmen naar 1 op 3 in In het hoger onderwijs moet dat voor de professionele STEM-bachelors stijgen van bijna 21% naar 25%. Met 33,5% zit het vrouwelijk aandeel in de academische STEM-bachelors goed, maar een verschuiving naar studierichtingen als informatica en ingenieur dringt zich op. Daarnaast moet het marktaandeel van STEM-opleidingen in de professionele bachelors tegen 2020 naar bijna 28%, en voor de academische bachelors naar 33%. Om dit te kunnen realiseren, schuift het STEM-platform een reeks concrete aanbevelingen naar voren die meteen kunnen aangevat worden. Binnen onderwijs moet dringend werk gemaakt worden van een geïntegreerde aanpak van wiskunde, wetenschappen en technologie. Veel leerlingen haken gedemotiveerd af omdat het hoge abstractieniveau van wiskunde en wetenschappen hen belet het nut ervan in te zien. Technologie maakt alles concreter. Bijvoorbeeld: elementen uit de wiskunde, fysica of informatica kunnen perfect geïllustreerd worden door de werking van een windmolen. Door in het hervormd secundair onderwijs de eindtermen voortaan competentiegericht te formuleren en het curriculum aan sleutelcompetenties te koppelen, wordt meteen een belangrijke stap gezet. Verder wordt een aantoonbare geïntegreerde aanpak een beoordelingscriterium bij toekomstige subsidieprojecten en beheersovereenkomsten. Goede praktijkvoorbeelden worden in de kijker geplaatst en in het hoger onderwijs wordt vanaf begin 2014 werk gemaakt van publieke acties om geïntegreerd en interdisciplinair werken te ondersteunen. In dit kader worden bijvoorbeeld brugprojecten opgezet waarbij onderwijsinstellingen en ondernemersorganisaties samenwerken aan de doelstellingen van het STEM-actieplan. Het STEM-platform adviseert verder dat techniek en wetenschap een volwaardige leerlijn moet zijn vanaf het basisonderwijs tot het hoger onderwijs. Bijzondere leermeesters en vrijwillige STEM-experten die als techniekcoaches basisscholen begeleiden om techniek te verankeren en leerkrachten te ondersteunen, komen op zeer korte termijn tegemoet aan deze aanbeveling. Voorts zal sterk ingezet worden op de integratie van de STEM-didactiek in de lerarenopleiding. Het STEM-platform bundelt verder een aantal aanbevelingen in een maatschappelijke cluster om de maatschappelijke perceptie te verbeteren. Technologische beroepen verdienen een beter aanzien en sectoren, bedrijven en kennisinstellingen zijn wat dat betreft cruciale actoren die via een overkoepelende coherente strategie met volgehouden inspanningen een enorm potentieel hebben. Een eerste overleg legde reeds mogelijke focussen vast rond studiekeuze, zij-instroom en samenwerking tussen sectoren en CLB s. Het SERV-netwerk is alvast belast om dit verder te onderzoeken en tot een gedragen totaalstrategie te komen. Behalve de sectoren worden ook andere spelers als Agoria, Unizo en VOKA betrokken. Rond de maatschappelijke perceptie wordt ook de aanbeveling over STEM-academies opgepikt. Nog dit jaar volgt een oproep om verschillende organisaties en initiatieven te verenigen die naar analogie van bijvoorbeeld muziekacademies, passie voor techniek en wetenschap overbrengen. Een stevige structuur, zichtbaarheid en brede spreiding zullen deze initiatieven samen een grote draagwijdte geven. Tenslotte gaat het STEM-platform in op studiekeuze. Wie goed geïnformeerd is, kan zijn keuze maken op basis van talenten, interesses en welbevinden. Dat ouders en leerlingen betere keuzes moeten kunnen maken, is ook een belangrijke doelstelling DM november 2013 Elektriciteit, Hout en Bouw, Mechanica pagina 2

3 die opgenomen is in het masterplan hervorming secundair onderwijs. Aansluitend adviseert het STEM-platform een interactief traject om leerlingen op het einde van het basisonderwijs te laten ontdekken welke interesses en mogelijkheden ze hebben binnen STEM. In samenwerking met onderwijskiezer.be wordt dit jaar nog een oriënterende STEM-test ontwikkeld. De Vlaamse Scholierenkoepel onderzoekt in welke mate de beschikbare informatie erin slaagt jongeren en vooral meisjes te boeien en stimuleren om voor STEM te kiezen. De VDAB zet in op gerichte informatie en stimuli voor gerichte keuzes op basis van talenten en toekomstige noden op de arbeidsmarkt. Bij de ontwikkeling van het actieplan wordt gekozen voor langdurige en volgehouden inspanningen die garant staan voor duurzaamheid en continuïteit. De aansturing van het actieplan vanuit een gemeenschappelijke visie wordt opgenomen door een stuurgroep waarin de betrokken kabinetten en administraties zetelen. Alle STEMinitiatieven zullen onder één noemer worden geplaatst en verbonden worden met de campagne Richting Morgen. Leerplanwerk mechanica, elektriciteit, hout en bouw Door de nakende onderwijshervorming worden alle leerplancommissies nijverheid onhold geplaatst De leerplannen 7de Se-n-Se Stuur en beveiliging en 3de graaad industriële ICT worden in het schooljaar herwerkt. De implementatie is voorzien op één september De voorbereiding van een leerplancommissie 3de graad TSO IW wordt opgestart met als doel einde schooljaar een nieuw leerplan te hebben. Zo kan het schooljaar nadien aan de implementatie gewerkt worden. Bij het nieuwe leerplan 2de graad TSO IW rijst de vraag hoe nieuwe kennis kan verwerkt worden in een project onder de noemer engineering. In het leerplan wordt een onderscheid gemaakt tussen toegepaste wetenschappen en engineering. De leerplandoelen onder toegepaste wetenschappen zijn geschreven om de nodige fysische (chemische ) kennis en kunde te verwerven. De leerplandoelen engineering moeten steeds gelezen en toegepast worden in een technologisch proces. Een projectvoorbeeld engineering kan nuttig zijn (gebracht tijdens de voorstelling van het nieuwe leerplan), maar is zelden kopieerbaar over de scholen heen. Een mindmap die richtinggevend kan zijn bij het ontwikkelen van projecten volgens het technologisch proces kan bekomen worden via de pedagogische begeleiding. Studierichtingsprofielen De studierichtingsprofielen en GIP-documenten VVKSO zijn herwerkt naar vormgeving en lay-out. Inhoudelijk zijn er kleine aanpassingen doorgevoerd. Volgende informatie kan geraadpleegd worden: Profiel in de breedte en diepte, wat leert men in deze studierichting, hoe verloopt het leerproces, wie kan starten en wat na deze studierichting. DM november 2013 Elektriciteit, Hout en Bouw, Mechanica pagina 3

4 Deze studierichtingsprofielen zijn terug te vinden op de website Implementatie didactisch paneel residentiële installatie In overleg met pedagogische begeleiding Bisdom Gent VVKSO werden technische scholen geïnformeerd over de inhoudelijke context van het didactisch residentieel paneel. Ongeveer 60 technische scholen hebben ondertussen de nascholing gevolgd. ( Residentiële nascholing - D. Degroote ) Eerste opstelling: Selectiviteit van de automaten: B, C en D curve. Alle scholen hebben het didactisch materiaal ontvangen. Het is de bedoeling om de theoretische basis van een residentiële installatie - inclusief veiligheidscomponenten - experimenteel aan te tonen. De karakteristiek van de uitschakelcurven zou binnen de elektrische leeromgeving visueel aanwezig moeten zijn. De didactische posters worden ontwikkeld en ter beschikking gesteld door de sector Vormelek. Residentieel paneel: Diverse experimenten i.v.m. rechtstreekse en onrechtstreekse aanraking in een huisinstallatie kunnen gesimuleerd worden. In het schooljaar zal een gedetailleerde syllabus ter beschikking gesteld worden aan alle scholen. Doelgroep: Leerkrachten - leerlingen tweede graad. Studiegroep netsystemen: De leden van de werkgroep onderzoeken de mogelijkheid om een pedagogisch didactisch vervolgverhaal te ontwikkelen. Hoe kunnen de doelstellingen i.v.m. diverse net-systemen op een veilige manier praktisch worden aangereikt? Expertise, logisch inzicht koppelen aan de realiteit, vormt de uitdaging om een doordachte opstelling te ontwikkelen. M.a.w. op een veilige manier elektrisch denkend leren handelen i.f.v. net-systemen. Bij de pedagogisch didactische wenken in het leerplan voor elektrische installatietechnieken wordt i.v.m. net-systemen geadviseerd: Een mogelijkheid is de verschillende netten didactisch uit te bouwen en de correcte beveiliging te plaatsen, rekening houdend met rechtstreekse en onrechtstreekse aanraking. Dit advies wordt in vele scholen op een zuivere theoretische manier geïnterpreteerd. Het is daarom noodzakelijk om een gedragen pedagogisch-didactisch referentiekader uit te werken binnen elke vakgroep. De Vlaamse kwalificatiestructuur studiedomein Wetenschap en techniek Het nieuwe domein Wetenschap en techniek hervormingskader secundair onderwijs VVKSO - is mede afhankelijk van de inschaling van de beroepscompetentieprofielen. Stand van zaken VKS niveau: Wat zijn beroepscompetentieprofielen? (Bcp) Bcp s zijn ontwikkeld in Europa door eqf (European Qualification framework). Vks is de vertaling voor Vlaanderen de zogenaamde Vlaamse kwalificatiestructuur. Doelstelling van Vlaamse kwalificatiestructuur: - Overkoepelende classificatie die bruikbaar is in beroep en onderwijs. - Meer duidelijkheid scheppen over inhoud van beroepskwalificaties. - 8 verschillende niveaus waarbij doordachte inschaling belangrijk is voor het secundair onderwijslandschap i.f.v. studierichtingsprofielen onderwijs. DM november 2013 Elektriciteit, Hout en Bouw, Mechanica pagina 4

5 Een beroepskwalificatie (Bcp) is een afgerond geheel van competenties waarmee een beroep kan worden uitgeoefend. Deze zijn verbonden aan een kwalificatieniveau van de kwalificatiestructuur. Een erkende beroepskwalificatie is een afgerond geheel van competenties waarmee een beroep kan worden uitgeoefend en waarvan de Vlaamse Regering beslist dat ze aan inhoudelijke en vormelijke kwaliteitseisen voldoet en waarvoor een bewijs kan worden uitgereikt. Beroepskwalificaties spelen een belangrijke rol in de afstemming van de werelden van leren en werken. De beroepswereld hanteert de kwalificatiestructuur om duidelijk te maken welke beroepskwalificaties belangrijk zijn voor de arbeidsmarkt. Onderwijs- en opleidingsverstrekkers geven vorm aan de opleidingen die naar de gevraagde kwalificaties leiden. Beroepskwalificaties kunnen ingeschaald worden op elk van de 8 niveaus van de kwalificatiestructuur. Hoe komen beroepskwalificaties tot stand? Volgens een procedure in drie fasen: - Beschrijven van de competenties - Niveaubepaling (inschalen) - Erkennen door de Vlaamse regering en registratie Wie doet de beschrijving? - SERV beschrijft beroepscompetentieprofielen (Bcp) in samenwerking met de sociale partners. Hoe gebeurt de beschrijving? Inschaling: Wie dient in bij wie? - SERV legt BCP voor erkenning als beroepskwalificatie voor aan Agentschap voor Kwaliteit in Onderwijs en Vorming (AKOV) Wie schaalt in? - Sectorspecifieke commissies ad hoc binnen het Agentschap - Samenstelling sectorspecifieke commissie: - Werkgevers- en werknemersorganisaties: aanduiding SERV - Onderwijsverstrekkers: aanduiding VLOR - Publieke opleidingsverstrekkers: aanduiding VDAB/Syntra - Twee onafhankelijke inschalingsexperts: aanduiding Agentschap - Sectorspecifieke commissie bevat een gelijk aantal vertegenwoordigers van werkgevers en- werknemersorganisaties enerzijds en van onderwijs- en opleidingsverstrekkers anderzijds. Hoe schaalt men in? - De inschalingscommissie vergelijkt Bcp met de niveaudescriptoren van het kwalificatieraamwerk - Om het inschalingsproces te objectiveren zal er voorzien worden in een inschalingsmethode. - Tijdens de inschaling verandert er inhoudelijk niks aan het BCP. Wie erkent op vraag van wie? Het Agentschap formuleert erkenningsadvies met een voorstel tot inschaling aan de minister, bevoegd voor Vorming, en aan de voor de kwalificatie functioneel bevoegde minister. DM november 2013 Elektriciteit, Hout en Bouw, Mechanica pagina 5

6 De Vlaamse Regering erkent de kwalificatie of vraagt om de inschaling bij te sturen. BCP erkend als beroepskwalificatie op gezamenlijk voorstel van - De minister bevoegd voor Vorming - De minister bevoegd voor Werk - Desgevallend de functioneel bevoegde minister Bijkomende informatie is terug te vinden op de website: Bovenstaande informatie is belangrijk om in het continuüm Elektriciteit Mechanica, Hout - Bouw (domein Wetenschap en techniek) in rekening te brengen. Checklist dossier: De elektrische installatie van mijn school De grondslag voor het bepalen van risico s van de elektrische installatie van een school is de opmaak van een risicoanalyse gebaseerd op de kennis van de installatie. Om alle scholen ondersteuning in deze problematiek aan te reiken, wordt door de werkgroep elektriciteit een modeldossier met voorbeelden van goede praktijk aangereikt. De uitgewerkte dvd-cd kan op vraag bekomen worden en zal aan alle technisch adviseurs elektriciteit bezorgd worden. DM november 2013 Elektriciteit, Hout en Bouw, Mechanica pagina 6

De Vlaamse kwalificatiestructuur

De Vlaamse kwalificatiestructuur De Vlaamse kwalificatiestructuur Beroepskwalificaties 03 februari 2009 (1) Wat is een beroepskwalificatie? Een beroepskwalificatie is: een afgerond geheel van competenties waarmee mensen de handelingen

Nadere informatie

De Vlaamse kwalificatiestructuur

De Vlaamse kwalificatiestructuur De Vlaamse kwalificatiestructuur Beroepskwalificaties 03 november 2008 Jan Fransen Strategisch Onderwijs- en Vormingsbeleid (1) Wat is een beroepskwalificatie? Een beroepskwalificatie is: een afgerond

Nadere informatie

De Vlaamse kwalificatiestructuur

De Vlaamse kwalificatiestructuur De Vlaamse kwalificatiestructuur Beroepskwalificaties: procedure en toepassingen 11 mei 2009 Inleiding Thema workshop Beroepskwalificaties Procedure Toepassingen Structuur uiteenzetting: Wat is een beroepskwalificatie

Nadere informatie

De Vlaamse kwalificatiestructuur

De Vlaamse kwalificatiestructuur De Vlaamse kwalificatiestructuur 3 februari 2009 Rita Dunon Strategisch Onderwijs- en Vormingsbeleid Wat is een kwalificatie? Afgerond en ingeschaald geheel van competenties Competenties: geheel van kennis,

Nadere informatie

Het Vlaamse kwalificatieraamwerk. Internationaal seminarie 30 november 2009 Rita Dunon

Het Vlaamse kwalificatieraamwerk. Internationaal seminarie 30 november 2009 Rita Dunon Het Vlaamse kwalificatieraamwerk Internationaal seminarie 30 november 2009 Rita Dunon Inhoud Doelstellingen Raamwerk Niveaudescriptoren Kwalificaties Ontwikkelproces Ervaringen Uitdagingen Doelstellingen

Nadere informatie

De Vlaamse kwalificatiestructuur

De Vlaamse kwalificatiestructuur De Vlaamse kwalificatiestructuur Onderwijskwalificaties 3 februari 2008 Rita Dunon en Kaat Huylebroeck Strategisch Onderwijs- en Vormingsbeleid Hoe worden kwalificaties gemaakt? Drie aspecten: Beschrijven

Nadere informatie

Het decreet betreffende de Vlaamse kwalificatiestructuur: aandachtspunten

Het decreet betreffende de Vlaamse kwalificatiestructuur: aandachtspunten VVKSO STAF/DOC/15/42 CODIS/DOC/15/05 2015-02-25 Het decreet betreffende de Vlaamse kwalificatiestructuur: aandachtspunten en voorstellen 1 Bedenkingen 1.1 Finaliteit VKS finaliteit onderwijs Het eenzijdig

Nadere informatie

De Vlaamse kwalificatiestructuur

De Vlaamse kwalificatiestructuur De Vlaamse kwalificatiestructuur Onderwijskwalificaties 3 november 2008 Rita Dunon en Kaat Huylebroeck Strategisch Onderwijs- en Vormingsbeleid Hoe worden erkende kwalificaties gemaakt? Drie aspecten:

Nadere informatie

Persconferentie over. het eerste advies. van het STEM-PLATFORM. Vrijdag, 13 september 2013. Brussel, Martelarenplein. Pagina 1

Persconferentie over. het eerste advies. van het STEM-PLATFORM. Vrijdag, 13 september 2013. Brussel, Martelarenplein. Pagina 1 Persconferentie over het eerste advies van het STEM-PLATFORM Vrijdag, 13 september 2013 Brussel, Martelarenplein Pagina 1 Het STEM-Platform Het STEM-platform is een onafhankelijke groep die de STEM-stuurgroep

Nadere informatie

Tweede adviesnota. van het STEM-PLATFORM. aan de stuurgroep. donderdag, 12 december Brussel, Koning Albert II - Laan.

Tweede adviesnota. van het STEM-PLATFORM. aan de stuurgroep. donderdag, 12 december Brussel, Koning Albert II - Laan. Tweede adviesnota van het STEM-PLATFORM aan de stuurgroep donderdag, 12 december 2013 Brussel, Koning Albert II - Laan Pagina 1 Beoordelingskader voor de subsidiëring van initiatieven ter ondersteuning

Nadere informatie

STEM monitor 2015. 9 juni 2015 RITA DUNON

STEM monitor 2015. 9 juni 2015 RITA DUNON STEM monitor 2015 9 juni 2015 RITA DUNON Doelstellingen STEM-actieplan STEM-actieplan 2012-2020 streeft op middellange termijn naar: Meer starters en afgestudeerden in STEMopleidingen en richtingen die

Nadere informatie

De Vlaamse kwalificatiestructuur

De Vlaamse kwalificatiestructuur De Vlaamse kwalificatiestructuur Onderwijskwalificaties niveau 1-5 11 mei 2009 Rita Dunon en Kaat Huylebroeck Strategisch Onderwijs- en Vormingsbeleid Onderwijskwalificaties Een onderwijskwalificatie is:

Nadere informatie

STEM monitor 2015 SITUERING DOELSTELLINGEN

STEM monitor 2015 SITUERING DOELSTELLINGEN STEM monitor 2015 SITUERING In het STEM-actieplan 2012-2020 van de Vlaamse regering werd voorzien in een algemene monitoring van het actieplan op basis van een aantal indicatoren. De STEM monitor geeft

Nadere informatie

NOTA AAN DE VLAAMSE REGERING

NOTA AAN DE VLAAMSE REGERING DE VLAAMSE MINISTER VAN ONDERWIJS EN DE VLAAMSE MINISTER VAN WERK, ECONOMIE, INNOVATIE EN SPORT NOTA AAN DE VLAAMSE REGERING Betreft: Ontwerpen van besluit van de Vlaamse Regering houdende de erkenning

Nadere informatie

De Vlaamse kwalificatiestructuur. Wegwijs in kwalificaties

De Vlaamse kwalificatiestructuur. Wegwijs in kwalificaties De Vlaamse kwalificatiestructuur Wegwijs in kwalificaties Inleiding De snelle technologische, economische en sociale veranderingen maken een leven lang leren noodzakelijk. Mensen kunnen daartoe op verschillende

Nadere informatie

Netwerkdag volwassenenonderwijs: VOL-OP Levenslang Leren. Inzetbaar op de arbeidsmarkt door Levenslang Leren TITEL. subtitel. 14 juni 2011 - Antwerpen

Netwerkdag volwassenenonderwijs: VOL-OP Levenslang Leren. Inzetbaar op de arbeidsmarkt door Levenslang Leren TITEL. subtitel. 14 juni 2011 - Antwerpen Netwerkdag volwassenenonderwijs: VOL-OP Levenslang Leren Inzetbaar op de arbeidsmarkt door Levenslang Leren TITEL 14 juni 2011 - Antwerpen subtitel Het programma 09.30 10.00u 10.00 10.10u 10.10 10.45u

Nadere informatie

JAARACTIEPLAN Sept 2015 Aug 2016 RTC Vlaams-Brabant VZW

JAARACTIEPLAN Sept 2015 Aug 2016 RTC Vlaams-Brabant VZW JAARACTIEPLAN Sept 2015 Aug 2016 RTC Vlaams-Brabant VZW Periode 1 september 2015-31 augustus 2016 Goedgekeurd door de Raad van Bestuur op 17/06/2015 1 Inleiding RTC Vlaams-Brabant vzw wil, net als zijn

Nadere informatie

Een exploratieve studie naar de relatie tussen geïntegreerd STEM-onderwijs en STEM-vaardigheden op secundair niveau

Een exploratieve studie naar de relatie tussen geïntegreerd STEM-onderwijs en STEM-vaardigheden op secundair niveau Een exploratieve studie naar de relatie tussen geïntegreerd STEM-onderwijs en STEM-vaardigheden op secundair niveau dr. H. Knipprath ing. J. De Meester STEM Science Engineering Technology Mathematics 2

Nadere informatie

Vlaamse Trainersschool (VTS)

Vlaamse Trainersschool (VTS) Infosessie Vlaamse Kwalificatiestructuur 1 (VTS) Infosessie Impulssubsidies 2 Te bespreken punten Structuur en aanbod Sterktes van competentieprofielen voor Sport Welk traject werd er afgelegd Huidige

Nadere informatie

ONTWERP VAN DECREET. betreffende de kwalificatiestructuur AMENDEMENTEN

ONTWERP VAN DECREET. betreffende de kwalificatiestructuur AMENDEMENTEN Zitting 2008-2009 25 maart 2009 ONTWERP VAN DECREET betreffende de kwalificatiestructuur AMENDEMENTEN Zie: 2158 (2008-2009) Nr. 1: Ontwerp van decreet 5571 OND 2 AMENDEMENT Nr. 1 Artikel 7 In a), tweede

Nadere informatie

Specifieke bevoegdheden

Specifieke bevoegdheden Specifieke bevoegdheden Wet van 6 juli 1970 op het buitengewoon en geïntegreerd onderwijs Art. 20 Adviesbevoegdheid over de regels waaronder de Vlaamse Regering de reiskosten van gehandicapten ten laste

Nadere informatie

VERNIEUWD STUDIEAANBOD VAN HET 1 STE LEERJAAR A 2014-2015

VERNIEUWD STUDIEAANBOD VAN HET 1 STE LEERJAAR A 2014-2015 VERNIEUWD STUDIEAANBOD VAN HET 1 STE LEERJAAR A 2014-2015 WIJZIGINGEN STUDIEAANBOD 1 STE LEERJAAR A Waarom? interesse talenten observatie oriënteren 2 STUDIEAANBOD 2013-2014 1 STE LEERJAAR A Agro- en biotechnieken

Nadere informatie

Advies over de voorstellen van opleidingsprofielen volwassenenonderwijs voordrachten januari, februari en maart 2016

Advies over de voorstellen van opleidingsprofielen volwassenenonderwijs voordrachten januari, februari en maart 2016 Raad Levenslang en Levensbreed Leren 19 april 2016 RLLL-RLLL-ADV-1516-006 Advies over de voorstellen van opleidingsprofielen volwassenenonderwijs voordrachten januari, februari en maart 2016 Vlaamse Onderwijsraad

Nadere informatie

Alle ruimte. voor jou w groei COGNOSCO

Alle ruimte. voor jou w groei COGNOSCO Alle ruimte voor jou w groei COGNOSCO Cognosco Campus Het Spoor Mol 02 Inleidend woordje Campus Het Spoor biedt naast het traditionele onderwijs ook het succesvolle Cognosco-onderwijs. De leerlingen kiezen

Nadere informatie

DE VLAAMSE KWALIFICATIESTRUCTUUR. Ontwikkeld Goedgekeurd Geïmplementeerd

DE VLAAMSE KWALIFICATIESTRUCTUUR. Ontwikkeld Goedgekeurd Geïmplementeerd DE VLAAMSE KWALIFICATIESTRUCTUUR Ontwikkeld Goedgekeurd Geïmplementeerd december 2012 INTRODUCTIE De Vlaamse kwalificatiestructuur werd ontwikkeld in de periode van 2005 tot 2009. In 2005 vond er bij de

Nadere informatie

Vraag nr. 219 van 14 januari 2013 van ANN BRUSSEEL

Vraag nr. 219 van 14 januari 2013 van ANN BRUSSEEL VLAAMS PARLEMENT SCHRIFTELIJKE VRAGEN PASCAL SMET VLAAMS MINISTER VAN ONDERWIJS, JEUGD, GELIJKE KANSEN EN BRUSSEL Vraag nr. 219 van 14 januari 2013 van ANN BRUSSEEL Geïntegreerde lerarenopleiding Aandacht

Nadere informatie

Aanbieden van aantrekkelijk STEM-onderwijs

Aanbieden van aantrekkelijk STEM-onderwijs Aanbieden van aantrekkelijk STEM-onderwijs Vlor & Artevelde: Zin in wetenschappen wiskunde en techniek publicatie april 2013(zie actieplan STEM thema 2, OD 1) Vlor: reflectie-/screeningsinstrument voor

Nadere informatie

Dag secundair onderwijs 5 februari 2016

Dag secundair onderwijs 5 februari 2016 Dag secundair onderwijs 5 februari 2016 Inhoud 1. Stand van zaken en planning 2016-2017 Duaal = streven naar 60% leren op werkplek Gericht op onderwijskwalificatie: algemene vorming & beroepskwalificatie

Nadere informatie

Advies over het voorstel van specifieke eindtermen voor de optie Sportwetenschappen aso

Advies over het voorstel van specifieke eindtermen voor de optie Sportwetenschappen aso RAAD SECUNDAIR ONDERWIJS 7 april 2011 RSO-RSO-JVR-ADV-012 Advies over het voorstel van specifieke eindtermen voor de optie Sportwetenschappen aso Vlaamse Onderwijsraad Kunstlaan 6 bus 6 BE-1210 Brussel

Nadere informatie

Hervorming secundair onderwijs

Hervorming secundair onderwijs Hervorming secundair onderwijs 4 juni 2013 Mijn mening is. 1. Het secundair onderwijs moet hervormd worden. o Ja o Neen 2. De schotten tussen de onderwijsvormen ASO BSO KSO TSO moeten worden afgeschaft.

Nadere informatie

STEM@school. 1. Aanleiding STEM@school 2. STEM@school 3. Kader voor een geïntegreerde STEM-didactiek: 4. Ontwikkelwerk

STEM@school. 1. Aanleiding STEM@school 2. STEM@school 3. Kader voor een geïntegreerde STEM-didactiek: 4. Ontwikkelwerk STEM@school STEM@school 1. Aanleiding STEM@school 2. STEM@school 3. Kader voor een geïntegreerde STEM-didactiek: 4. Ontwikkelwerk ROSE studie (2010) Aanleiding STEM@school ROSE studie (2010) Aanleiding

Nadere informatie

STEM omvat alle vakken, opleidingen en projecten waarin wetenschappen, wiskunde en technologie sterk aanwezig zijn.

STEM omvat alle vakken, opleidingen en projecten waarin wetenschappen, wiskunde en technologie sterk aanwezig zijn. Waarom STEM? STEM omvat alle vakken, opleidingen en projecten waarin wetenschappen, wiskunde en technologie sterk aanwezig zijn. Alle technologie die vandaag de maatschappij beheerst is bedacht, ontworpen

Nadere informatie

STEM didactiek - een overzicht Vernieuwde didactiek voor wiskunde, wetenschappen en techniek in het Vlaamse secundair onderwijs

STEM didactiek - een overzicht Vernieuwde didactiek voor wiskunde, wetenschappen en techniek in het Vlaamse secundair onderwijs STEM didactiek - een overzicht Vernieuwde didactiek voor wiskunde, wetenschappen en techniek in het Vlaamse secundair onderwijs Wim Dehaene KULeuven-ESAT-MICAS Wie ben ik prof. dr. ir. Wim Dehaene wim.dehaene@esat.kuleuven.be

Nadere informatie

STEM4all. Katrien Strubbe 13 mei 2016 ONDERWIJSFESTIVAL van lerensbelang? 11/06/16 STEM4all onderwijsfesfval 13 mei

STEM4all. Katrien Strubbe 13 mei 2016 ONDERWIJSFESTIVAL van lerensbelang? 11/06/16 STEM4all onderwijsfesfval 13 mei STEM4all Katrien Strubbe 13 mei 2016 ONDERWIJSFESTIVAL van lerensbelang? 11/06/16 STEM4all onderwijsfesfval 13 mei 2016 1 Inhoud 1. Wat is STEM? 2. Waarom STEM? 3. Acties (2004-2012) 4. Leren buiten de

Nadere informatie

Het is dan ook belangrijk dat jongeren bewust kiezen voor STEM-opleidingen.

Het is dan ook belangrijk dat jongeren bewust kiezen voor STEM-opleidingen. VLAAMS PARLEMENT SCHRIFTELIJKE VRAGEN PASCAL SMET VLAAMS MINISTER VAN ONDERWIJS, JEUGD, GELIJKE KANSEN EN BRUSSEL Vraag nr. 219 van 14 januari 2013 van ANN BRUSSEEL Geïntegreerde lerarenopleiding Aandacht

Nadere informatie

Audiovisuele Mediacademie

Audiovisuele Mediacademie Audiovisuele Mediacademie mediarte.be, als spil voor talentmanagement in de audiovisuele sector mediacademie.be, als regisseur, moderator, facilitator en monitor voor talentmanagement in de audiovisuele

Nadere informatie

Advies over de decreetwijziging betreffende de Regionale Technologische Centra (RTC)

Advies over de decreetwijziging betreffende de Regionale Technologische Centra (RTC) ALGEMENE RAAD 25 november 2010 AR-AR-KST-ADV-005 Advies over de decreetwijziging betreffende de Regionale Technologische Centra (RTC) Vlaamse Onderwijsraad Kunstlaan 6 bus 6 BE-1210 Brussel T +32 2 219

Nadere informatie

Buitengewoon onderwijs - Bijkomende of gespecialiseerde opleidingen voor leerkrachten

Buitengewoon onderwijs - Bijkomende of gespecialiseerde opleidingen voor leerkrachten SCHRIFTELIJKE VRAAG nr. 163 van KATHLEEN HELSEN datum: 21 januari 2016 aan HILDE CREVITS VICEMINISTER-PRESIDENT VAN DE VLAAMSE REGERING, VLAAMS MINISTER VAN ONDERWIJS Buitengewoon onderwijs - Bijkomende

Nadere informatie

Dit document legt de procedure en de criteria vast om te komen tot dit advies.

Dit document legt de procedure en de criteria vast om te komen tot dit advies. Raad levenslang en levensbreed leren RHE / 20 september 2011 RLLL-RLLL-BSL-001 RLLL-RLLL-ADV-002Bijl29 Procedure en criteria voor de beoordeling van opleidingsprofielen in het volwassenenonderwijs 1 Situering

Nadere informatie

Profilering derde graad

Profilering derde graad De leerling heeft in de 1ste en de 2de graad, de gelegenheid gehad zijn/haar interesses te ontdekken en heeft misschien al enig idee ontwikkeld over toekomstige werk- of studieplannen. Vaardigheden, inzet,

Nadere informatie

ONTWERP VAN DECREET. betreffende de kwalificatiestructuur TEKST AANGENOMEN DOOR DE PLENAIRE VERGADERING

ONTWERP VAN DECREET. betreffende de kwalificatiestructuur TEKST AANGENOMEN DOOR DE PLENAIRE VERGADERING Zitting 2008-2009 22 april 2009 ONTWERP VAN DECREET betreffende de kwalificatiestructuur TEKST AANGENOMEN DOOR DE PLENAIRE VERGADERING Zie: 2158 (2008-2009) Nr. 1: Ontwerp van decreet Nrs. 2 en 3: Amendementen

Nadere informatie

STEM monitor april 2015 RITA DUNON

STEM monitor april 2015 RITA DUNON STEM monitor 2015 30 april 2015 RITA DUNON Doelstellingen STEM-actieplan STEM-actieplan 2012-2020 streeft op middellange termijn naar: Meer starters en afgestudeerden in STEM-opleidingen en richtingen

Nadere informatie

STEM INFO-AVOND 02.12.2015

STEM INFO-AVOND 02.12.2015 STEM INFO-AVOND 02.12.2015 Wat is STEM in KOGEKA? Geen geregistreerd handelsmerk Pas onlangs: STEM-kader voor het Vlaamse Onderwijs 2 Innovation distinguishes between a leader and a follower. Steve Jobs,

Nadere informatie

Oriëntatienota hervorming SO

Oriëntatienota hervorming SO VVKSO CODIS/DOC/10/26 2010-10-08 Oriëntatienota hervorming SO CODI-aso 28 september 2010 Structuur SO in de toekomst Voorstel kijkwijzer (bureau VVKSO 30-9-10) Gradenstructuur behouden Totale persoon vormen

Nadere informatie

Vernieuwing secundair onderwijs: een facelift of meer?

Vernieuwing secundair onderwijs: een facelift of meer? Vernieuwing secundair onderwijs: een facelift of meer? Zeker weten dat je er al ergens van hoorde spreken: de vernieuwing van het secundair onderwijs. Tegen de achtergrond van een samenleving die grondig

Nadere informatie

Verpleegkunde HBO 5. 1. Situatie van de HBO 5 opleiding verpleegkunde

Verpleegkunde HBO 5. 1. Situatie van de HBO 5 opleiding verpleegkunde 1. Situatie van de HBO 5 opleiding verpleegkunde 1.1. Aantal scholen in Vlaanderen: 20 met regionale spreiding, waarvan 16 uit het katholieke net, 2 gemeenschapsonderwijs, 1 stedelijke en 1 van het provinciaal

Nadere informatie

Profilering derde graad

Profilering derde graad Profilering derde graad De leerling heeft in de eerste en de tweede graad de gelegenheid gehad om zijn of haar interesses te ontdekken. Misschien heeft hij of zij al enig idee ontwikkeld over toekomstige

Nadere informatie

EDUGO campus De Brug

EDUGO campus De Brug LAGER ONDERWIJS 3 de graad STEM in de lessen Wiskunde Wereldoriëntatie Mens en techniek Mens en natuur Labo s & workshops Wetenschappen: labo (EDUGO campus De Toren) Technologie: workshops (EDUGO campus

Nadere informatie

Advies over de implementatie van ISCED 2011 in Vlaanderen

Advies over de implementatie van ISCED 2011 in Vlaanderen Algemene Raad PCA / 26 januari 2012 AR-AR-ADV-007 Advies over de implementatie van ISCED 2011 in Vlaanderen Vlaamse Onderwijsraad Kunstlaan 6 bus 6 BE-1210 Brussel T +32 2 219 42 99 F +32 2 219 81 18 www.vlor.be

Nadere informatie

STUDIEAANBOD SINT-JOZEF HUMANIORA 2015-2016

STUDIEAANBOD SINT-JOZEF HUMANIORA 2015-2016 STUDIEAANBOD SINT-JOZEF HUMANIORA 2015-2016 EERSTE GRAAD Eerste leerjaar Algemene vorming (moderne) Klassieke studiën ( of CLIL-) Tweede leerjaar Grieks- Moderne wetenschappen (SEI of CLIL-SEI) ASO TWEEDE

Nadere informatie

Voorstel van resolutie. betreffende het verhogen van de uitstroom van het aantal afstuderenden in exact-wetenschappelijke en technische richtingen

Voorstel van resolutie. betreffende het verhogen van de uitstroom van het aantal afstuderenden in exact-wetenschappelijke en technische richtingen stuk ingediend op 1207 (2010-2011) Nr. 2 7 juli 2011 (2010-2011) Voorstel van resolutie van de heer Koen Van den Heuvel, de dames Sabine Poleyn, Goedele Vermeiren en Marleen Vanderpoorten en de heren Bart

Nadere informatie

3 De eerste graad van het secundair onderwijs

3 De eerste graad van het secundair onderwijs 3 De eerste graad van het secundair onderwijs 3.1 Situering De startende leerlingen in het secundair onderwijs verschillen sterk van interesses, talenten en mogelijkheden. Bovendien bevinden ze zich in

Nadere informatie

Profilering derde graad

Profilering derde graad Profilering derde graad De leerling heeft in de eerste en de tweede graad de gelegenheid gehad om zijn of haar interesses te ontdekken. Misschien heeft hij of zij al enig idee ontwikkeld over toekomstige

Nadere informatie

V L A A M S P A R L E M E N T

V L A A M S P A R L E M E N T V L A A M S P A R L E M E N T Commissie voor Onderwijs, Vorming, Wetenschap en Innovatie C020-OND02 Zitting 2008-2009 9 oktober 2008 Vraag om uitleg van mevrouw Kathleen Helsen tot de heer Frank Vandenbroucke,

Nadere informatie

ONDERWIJSWOORDENLIJST VOOR SCHOOLRADERS ALS JE NIET HELEMAAL MEE BENT

ONDERWIJSWOORDENLIJST VOOR SCHOOLRADERS ALS JE NIET HELEMAAL MEE BENT ONDERWIJSWOORDENLIJST VOOR SCHOOLRADERS ALS JE NIET HELEMAAL MEE BENT < verwijder geen elementen boven deze lijn; ze bevatten sjabloon-instellingen - deze lijn wordt niet afgedrukt > Deze woordenlijst

Nadere informatie

Het Dream-project wordt sinds 2002 op ad-hoc basis gesubsidieerd.

Het Dream-project wordt sinds 2002 op ad-hoc basis gesubsidieerd. Naam evaluatie Volledige naam Aanleiding evaluatie DREAM-project Evaluatie DREAM-project De Vlaamse overheid ondersteunt een aantal initiatieven ter bevordering van het ondernemerschap en de ondernemerszin.

Nadere informatie

Hervorming secundair onderwijs

Hervorming secundair onderwijs Hervorming secundair onderwijs 4 juni 2013 WAAROM? 27 VERBETERPUNTEN STERKTES BEHOUDEN 9 thema s basisonderwijs inhoudelijke aanpak secundair onderwijs structuur secundair onderwijs aansluiting onderwijs

Nadere informatie

Voorstel van resolutie. betreffende het verplicht aanbieden van cursussen eerste hulp bij ongevallen (EHBO) in het lager en secundair onderwijs

Voorstel van resolutie. betreffende het verplicht aanbieden van cursussen eerste hulp bij ongevallen (EHBO) in het lager en secundair onderwijs stuk ingediend op 1224 (2010-2011) Nr. 1 6 juli 2011 (2010-2011) Voorstel van resolutie van de heer Jean-Jacques De Gucht, de dames Ann Brusseel, Marleen Vanderpoorten en Elisabeth Meuleman, de heren Boudewijn

Nadere informatie

Nieuwsbrief. Nummer 3 maart 2017

Nieuwsbrief. Nummer 3 maart 2017 Nieuwsbrief Nummer 3 maart 2017 Beste ouder, beste leerling Nu het schooljaar zijn laatste maanden ingaat, willen we nog een aantal activiteiten extra toelichten. Binnenkort, op donderdag 27 april, komt

Nadere informatie

Krijg je maar geen genoeg van talen? Ga dan in het tweede jaar voor de optie Latijn aangevuld met Grieks. Een wijze keuze!

Krijg je maar geen genoeg van talen? Ga dan in het tweede jaar voor de optie Latijn aangevuld met Grieks. Een wijze keuze! Lyceum Het Lyceum biedt binnen de scholengroep de eerste graad Algemeen Secundair Onderwijs aan. In het eerste jaar maak je de keuze voor de optie Latijn, Moderne of STEM. Deze drie opties zorgen voor

Nadere informatie

Informatiedag Vlaamse kwalificatiestructuur. Sectorale ondernemerstrajecten bij SYNTRA. Workshop 4-03/11/2008 - Mia Van Humbeeck

Informatiedag Vlaamse kwalificatiestructuur. Sectorale ondernemerstrajecten bij SYNTRA. Workshop 4-03/11/2008 - Mia Van Humbeeck Informatiedag Vlaamse kwalificatiestructuur Sectorale ondernemerstrajecten bij Workshop 4-03/11/2008 - Mia Van Humbeeck Vlaanderen Het Vlaams agentschap voor ondernemersvorming Waarborgt een specifiek

Nadere informatie

DE OVEREENKOMST. en mediarte.be,...vertegenwoordigd door...

DE OVEREENKOMST. en mediarte.be,...vertegenwoordigd door... Samenwerkingsovereenkomst VDAB mediarte.be 2013-2014 DE OVEREENKOMST Tussen De Vlaamse Dienst voor Arbeidsbemiddeling en Beroepsopleiding, publiekrechtelijk vormgegeven extern verzelfstandigd agentschap

Nadere informatie

Van onderwijskwalificatie niveau 5 naar opleidingsprofiel hoger beroepsonderwijs

Van onderwijskwalificatie niveau 5 naar opleidingsprofiel hoger beroepsonderwijs Handleiding Van onderwijskwalificatie niveau 5 naar opleidingsprofiel hoger beroepsonderwijs September 2014 Pagina 0 Inleiding De handleiding Van onderwijskwalificatie niveau 5 naar opleidingsprofiel hoger

Nadere informatie

Talen en wetenschappen

Talen en wetenschappen Talen en Grieks- Industriële Latijn-moderne talen Latijn- Moderne talen-wiskunde Wetenschappen-wiskunde Techniek- Studieaanbod derde graad 1 Grieks Aardrijkskunde 1 2 Esthetica 1 0 Grieks 4 4 Biologie 2 1

Nadere informatie

Advies over de keuzemodule 'armoede en sociale uitsluiting' in enkele opleidingsprofielen basiseducatie

Advies over de keuzemodule 'armoede en sociale uitsluiting' in enkele opleidingsprofielen basiseducatie Raad Levenslang en Levensbreed Leren 24 februari 2015 RLLL-RLLL-ADV-1415-003 Advies over de keuzemodule 'armoede en sociale uitsluiting' in enkele opleidingsprofielen basiseducatie Vlaamse Onderwijsraad

Nadere informatie

GOUVERNEMENTS DE COMMUNAUTE ET DE REGION GEMEENSCHAPS- EN GEWESTREGERINGEN GEMEINSCHAFTS- UND REGIONALREGIERUNGEN

GOUVERNEMENTS DE COMMUNAUTE ET DE REGION GEMEENSCHAPS- EN GEWESTREGERINGEN GEMEINSCHAFTS- UND REGIONALREGIERUNGEN 49597 GOUVERNEMENTS DE COMMUNAUTE ET DE REGION GEMEENSCHAPS- EN GEWESTREGERINGEN GEMEINSCHAFTS- UND REGIONALREGIERUNGEN VLAAMSE GEMEENSCHAP COMMUNAUTE FLAMANDE VLAAMSE OVERHEID N. 2009 2547 30 APRIL 2009.

Nadere informatie

Advies over het ontwerp van STEM-kader

Advies over het ontwerp van STEM-kader Algemene Raad 22 oktober 2015 AR-AR-ADV-1516-008 Advies over het ontwerp van STEM-kader Vlaamse Onderwijsraad Kunstlaan 6 bus 6 BE-1210 Brussel T +32 2 219 42 99 F +32 2 219 81 18 www.vlor.be info@vlor.be

Nadere informatie

Leeswijzer bij de matrix van het Nederlands nationaal kwalificatiekader voor levenlang leren, het NLQF

Leeswijzer bij de matrix van het Nederlands nationaal kwalificatiekader voor levenlang leren, het NLQF Leeswijzer bij de matrix van het Nederlands nationaal kwalificatiekader voor levenlang leren, het NLQF Inhoud Toelichting... 2 Het European Qualification Framework for Lifelong learning EQF.. 2 Het Nederlands

Nadere informatie

Advies over de voorstellen van nieuwe kwalificatiebenamingen in het deeltijds beroepssecundair onderwijs vanaf het schooljaar 2007-2008

Advies over de voorstellen van nieuwe kwalificatiebenamingen in het deeltijds beroepssecundair onderwijs vanaf het schooljaar 2007-2008 ADVIES Raad Secundair Onderwijs 23 januari 2007 RSO/GCO/ADV/003 Advies over de voorstellen van nieuwe kwalificatiebenamingen in het deeltijds beroepssecundair onderwijs vanaf het schooljaar 2007-2008 VLAAMSE

Nadere informatie

Synthese Beleidsbrief Onderwijs 2014-2019

Synthese Beleidsbrief Onderwijs 2014-2019 CONFEDERATIE VAN IMMOBILIENBEROEPEN VLAANDEREN Kortrijksesteenweg 1005, 9000 Gent www.cibweb.be Synthese Beleidsbrief Onderwijs 2014-2019 1 DE LERENDE IN FEITEN 1.1 DEMOGRAFIE Volgens prognoses zal de

Nadere informatie

Nieuw loopbaanakkoord zet de stap naar maatwerk

Nieuw loopbaanakkoord zet de stap naar maatwerk PERSBERICHT VLAAMS MINISTER-PRESIDENT KRIS PEETERS VLAAMS VICE-MINISTER-PRESIDENT INGRID LIETEN VLAAMS MINISTER VAN WERK PHILIPPE MUYTERS SERV-voorzitter KAREL VAN EETVELT SERV-ondervoorzitter ANN VERMORGEN

Nadere informatie

Hoofdstuk I: Eindtermen de basics

Hoofdstuk I: Eindtermen de basics Maatschappelijk debat eindtermen Hoofdstuk I: Eindtermen de basics Inhoud Inleiding... 2 Gewoon lager onderwijs... 2 Kleuteronderwijs... 2 Gewoon secundair onderwijs... 3 Buitengewoon onderwijs... 4 Overzichtstabel...

Nadere informatie

Vraag om uitleg van mevrouw Sabine Poleyn tot de heer Pascal Smet, Vlaams minister van Onderwijs, Jeugd, Gelijke Kansen en Brussel, over het

Vraag om uitleg van mevrouw Sabine Poleyn tot de heer Pascal Smet, Vlaams minister van Onderwijs, Jeugd, Gelijke Kansen en Brussel, over het Vraag om uitleg van mevrouw Sabine Poleyn tot de heer Pascal Smet, Vlaams minister van Onderwijs, Jeugd, Gelijke Kansen en Brussel, over het versterken van leraren voor wetenschappen en techniek - 988

Nadere informatie

Opleiding en werkervaring aanvullende thuiszorg vzw Aksent

Opleiding en werkervaring aanvullende thuiszorg vzw Aksent BIJLAGE Bijlage nr. 1 Fiches Titel initiatief: Initiatiefnemer: Opleiding en werkervaring aanvullende thuiszorg vzw Aksent Projectomschrijving Het project wordt opgenomen binnen volgende strategische en

Nadere informatie

Mia Douterlungne administrateur-generaal

Mia Douterlungne administrateur-generaal Mia Douterlungne administrateur-generaal Terugblik op het voorbije werkjaar Vooruitblik op het nieuwe werkjaar Onderwijs en de arbeidsmarkt van morgen Startdag 2015 ALGEMEEN 2014-2015: advies over beleidsnota

Nadere informatie

Hoofdstuk III: Eindtermen formuleren, vormgeven en implementeren

Hoofdstuk III: Eindtermen formuleren, vormgeven en implementeren Maatschappelijk debat eindtermen Hoofdstuk III: Eindtermen formuleren, vormgeven en implementeren Vragen aan het Vlaams Parlement 1. Hoe moeten eindtermen er in de toekomt uit zien? Welke kenmerken hebben

Nadere informatie

OLFA EDEGEM. WELKOM op deze: info-avond voor ouders overgang secundair onderwijs

OLFA EDEGEM. WELKOM op deze: info-avond voor ouders overgang secundair onderwijs OLFA EDEGEM WELKOM op deze: info-avond voor ouders overgang secundair onderwijs Wat na het zesde leerjaar??? KIEZEN = PROCES gebeurt STAP VOOR STAP (boekje klas): ) ik denk na over kiezen ) ik leer mezelf

Nadere informatie

De (her)waardering van het diploma lassen.

De (her)waardering van het diploma lassen. De (her)waardering van het diploma lassen. 1 Het beroep van lasser is nog steeds een kwalitatief knelpuntberoep in Limburg. 1.1 Toekomstige onderwijskwalificaties Het voldoen aan de (toekomstige) onderwijskwalificaties

Nadere informatie

NOTA AAN DE VLAAMSE REGERING

NOTA AAN DE VLAAMSE REGERING DE VLAAMSE MINISTER VAN ONDERWIJS NOTA AAN DE VLAAMSE REGERING Betreft: - Ontwerp van besluit van de Vlaamse Regering tot wijziging van de indeling van studiegebieden in opleidingen van het secundair volwassenenonderwijs

Nadere informatie

Werkplekleren in ASO: het kan! Dag SO 06/02/2015

Werkplekleren in ASO: het kan! Dag SO 06/02/2015 Werkplekleren in ASO: het kan! Dag SO 06/02/2015 1. Wat is werkplekleren? Codex Secundair Onderwijs: werkplekleren zijn leeractiviteiten die gericht zijn op het verwerven van algemene en/of beroepsgerichte

Nadere informatie

Advies over het voorstel van onderwijskwalificatie graduaat in het winkelmanagement

Advies over het voorstel van onderwijskwalificatie graduaat in het winkelmanagement Algemene Raad 20 december 2012 AR-AR-ADV-010 Advies over het voorstel van onderwijskwalificatie graduaat in het winkelmanagement Vlaamse Onderwijsraad Kunstlaan 6 bus 6 BE-1210 Brussel T +32 2 219 42 99

Nadere informatie

HERCO. Het ontwikkelen van EBC-instrumentarium

HERCO. Het ontwikkelen van EBC-instrumentarium HERCO Het ontwikkelen van EBC-instrumentarium HERCO Voorstelling HERCOproject (H)Erkennen van beroepstechnische competenties HERCO-team Promotor Kenniscentrum Industrie-Onderwijs Management: voorzitter

Nadere informatie

Oproep voor: STEM-PROJECTEN in het kader van scholenbouw of een ander thema. Voor het technisch en beroepssecundair onderwijs

Oproep voor: STEM-PROJECTEN in het kader van scholenbouw of een ander thema. Voor het technisch en beroepssecundair onderwijs Oproep voor: STEM-PROJECTEN in het kader van scholenbouw of een ander thema Voor het technisch en beroepssecundair onderwijs Vlaamse Overheid Afdeling Horizontaal Beleid / STEM-Team Lokaal 5C12 02/553

Nadere informatie

Advies over de voorstellen van opleidingsprofielen voor het secundair volwassenenonderwijs

Advies over de voorstellen van opleidingsprofielen voor het secundair volwassenenonderwijs Raad Levenslang en Levensbreed Leren 28 april 2015 RLLL-RLLL-ADV-14-15-005 Advies over de voorstellen van opleidingsprofielen voor het secundair volwassenenonderwijs Vlaamse Onderwijsraad Kunstlaan 6 bus

Nadere informatie

ZEKER WERK STERK AFDELING ELEKTRICITEIT ELEKTRICITEIT ELEKTRONICA TECHNISCH TWEEDE EN DERDE GRAAD

ZEKER WERK STERK AFDELING ELEKTRICITEIT ELEKTRICITEIT ELEKTRONICA TECHNISCH TWEEDE EN DERDE GRAAD TWEEDE EN DERDE GRAAD AFDELING ELEKTRICITEIT ELEKTRICITEIT ELEKTRONICA Roze 131, 9900 Eeklo secretariaat@ptieeklo.be www.facebook.be/ptieeklo www.ptieeklo.be 09 370 73 73 Science Technology Engineering

Nadere informatie

Standpunt splitsing Wereldoriëntatie PBD Basisonderwijs (juni 2015)

Standpunt splitsing Wereldoriëntatie PBD Basisonderwijs (juni 2015) Standpunt splitsing Wereldoriëntatie PBD Basisonderwijs (juni 2015) Inleiding Inhoudsopgave 1. Inleiding 3 2. Begripsverduidelijking 4 2.1. Het leerplan wereldoriëntatie 4 2.2. Leergebied mens en maatschappij

Nadere informatie

Hoe beïnvloedt het Europese beleid de uitvoering van het arbeidsmarktbeleid in Vlaanderen?

Hoe beïnvloedt het Europese beleid de uitvoering van het arbeidsmarktbeleid in Vlaanderen? Hoe beïnvloedt het Europese beleid de uitvoering van het arbeidsmarktbeleid in Vlaanderen? Cascade van beleidsniveaus en beleidsteksten Beleid EU Strategie Europa 2020 Europees werkgelegenheidsbeleid Richtsnoeren

Nadere informatie

TA3D Hoe maak ik 12 jarigen warm om te kiezen voor TSO?

TA3D Hoe maak ik 12 jarigen warm om te kiezen voor TSO? TA3D Hoe maak ik 12 jarigen warm om te kiezen voor TSO? Agenda Kennismaking Acties buiten de klas STEM Inspiratie Bart Huyskens barthuyskens@telenet.be Leraar Elektronica & ICT (St. Jozef Schoten) STEM

Nadere informatie

GEÏNTEGREERD EVC-BELEID. Lieselotte Bommerez

GEÏNTEGREERD EVC-BELEID. Lieselotte Bommerez GEÏNTEGREERD EVC-BELEID Lieselotte Bommerez Wat levert EVC op? Individuen Laten zien wat ze waard zijn: - Aan huidige of toekomstige werkgever - Zelfvertrouwen/zelfbewuster - Tweede kans/extra kwalificatie

Nadere informatie

Big Ideas Great STEM. Katrien Strubbe

Big Ideas Great STEM. Katrien Strubbe + Big Ideas Great STEM Katrien Strubbe (Natuur)wetenschappen: doelen 2 Natuurwetenschappen geven leerlingen een fundamenteel en duurzaam inzicht in de structuren en processen die de mens, de natuur en

Nadere informatie

1. ICT in de Beleidsnota van de Vlaamse minister van Onderwijs en Vorming Frank Vandenbroucke

1. ICT in de Beleidsnota van de Vlaamse minister van Onderwijs en Vorming Frank Vandenbroucke Commentaar bij 1. ICT in de Beleidsnota van de Vlaamse minister van Onderwijs en Vorming Frank Vandenbroucke 2. Onderwijs wordt internationaler De dertien doelstellingen van het doelstellingenrapport zijn

Nadere informatie

Vlaams Parlement - Vragen en Antwoorden - Nr.6 - Maart

Vlaams Parlement - Vragen en Antwoorden - Nr.6 - Maart Vlaams Parlement - Vragen en Antwoorden - Nr.6 - Maart 2009-305- VLAAMS PARLEMENT SCHRIFTELIJKE VRAGEN FRANK VANDENBROUCKE VICEMINISTER-PRESIDENT VAN DE VLAAMSE REGERING, VLAAMS MINISTER VAN WERK, ONDERWIJS

Nadere informatie

Dienstverlening volgend jaar AHS

Dienstverlening volgend jaar AHS Dienstverlening volgend jaar AHS Big Ideas, greatstem Onderzoekende houding: vragen stellen Onderzoekende houding: verschillende aanpakken Nature of Science Engineering Creativiteit binnen natuurwetenschappen.

Nadere informatie

Met een nieuw elan voor het technisch onderwijs

Met een nieuw elan voor het technisch onderwijs De Bernardusscholen groeien naar een hervormd secundair onderwijs Met een nieuw elan voor het technisch onderwijs De hervorming: iets voor morgen? De hervorming van het secundair onderwijs stond de laatste

Nadere informatie

Secundair Onderwijs. Structuur van het rapport. De vraag naar leraren. Arbeidsmarktrapport Basisonderwijs Secundair onderwijs

Secundair Onderwijs. Structuur van het rapport. De vraag naar leraren. Arbeidsmarktrapport Basisonderwijs Secundair onderwijs VVKSO CODIS/DOC/11/09 2011-02-07 Arbeidsmarktrapport 2010 Vlaams Ministerie van Onderwijs en Vorming Departement Onderwijs en Vorming Secundair Onderwijs Basisonderwijs Secundair onderwijs Structuur van

Nadere informatie

Profilering derde graad

Profilering derde graad Profilering derde graad De leerling heeft in de eerste en de tweede graad de gelegenheid gehad om zijn of haar interesses te ontdekken. Misschien heeft hij of zij al enig idee ontwikkeld over toekomstige

Nadere informatie

Op stap naar het secundair onderwijs. VCLB Leieland 056/

Op stap naar het secundair onderwijs. VCLB Leieland 056/ Op stap naar het secundair onderwijs met accent op Kennismaking met onze BaSo-fiche Ba = basisonderwijs So = secundair onderwijs Document met alle relevante informatie over het kind om zo vlot de overgang

Nadere informatie

Profilering derde graad

Profilering derde graad De leerling heeft in de 1ste en de 2de graad, de gelegenheid gehad zijn/haar interesses te ontdekken en heeft misschien al enig idee ontwikkeld over toekomstige werk- of studieplannen. Vaardigheden, inzet,

Nadere informatie

MEDEDELING. Moderne vreemde talen in de B-stroom en in het bso. 1 Algemeen

MEDEDELING. Moderne vreemde talen in de B-stroom en in het bso. 1 Algemeen Vlaams Verbond van het Katholiek Secundair Onderwijs Guimardstraat 1, 1040 Brussel MEDEDELING referentienr. : M-VVKSO-2010-021 datum : 2010-03-26 gewijzigd : 2014-02-06 contact : Dienst Leren en onderwijzen,

Nadere informatie

Workshop: Hoe maak ik mijn project strategischer? Resultaten van 4 werkgroepen (op 6) monitoring 6 november 2014

Workshop: Hoe maak ik mijn project strategischer? Resultaten van 4 werkgroepen (op 6) monitoring 6 november 2014 Workshop: Hoe maak ik mijn project strategischer? Resultaten van 4 werkgroepen (op 6) monitoring 6 november 2014 1. Waarom is dit project nodig? ( ) Groep: Duurzaamheid - Bewustmaking - Vaardigheden -

Nadere informatie