De integratie van een telefooncentrale in een virtuele omgeving

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "De integratie van een telefooncentrale in een virtuele omgeving"

Transcriptie

1 Departement Industriële Wetenschappen en Technologie Opleiding Bachelor in de elektronica-ict Afstudeerrichting ICT De integratie van een telefooncentrale Eindwerk aangeboden tot het behalen van het diploma van Bachelor in de elektronica-ict door Bram Cooreman o.l.v. Johan Coudeville, KHBO Chris Vandaele, MMPCS BVBA Maarten Ballière, MMPCS BVBA Academiejaar KHBO Campus Oostende Zeedijk 101 B-8400 Oostende Tel Fax

2 Deze eindverhandeling was een examen. De tijdens de verdediging geformuleerde opmerkingen werden niet opgenomen.

3 Bram Cooreman Pagina 3 Woord vooraf Hierbij zou ik van de gelegenheid gebruik willen maken om alle mensen te bedanken die me bij het realiseren van dit eindwerk hebben geholpen. Daarom mijn oprechte dank aan: De werknemers van het bedrijf MMPCS, en in het bijzonder: o Dhr. Chris Vandaele die me de mogelijk gaf om mijn stage en mijn eindwerk te kunnen realiseren. o Maarten Ballière, die me gedurende mijn hele stage heeft bijgestaan, en mijn opdracht in goede banen heeft geleid. o De mensen van de technische dienst: Steven Vanbelle, Bart Verbrugghe, Nico Vanbiervliet en Tom Vanhoutte, die voor de aangename sfeer in het bedrijf zorgden en voor het delen van hun kennis met mij. o De mensen van de software afdeling: Jens Vermeire, Hannes Claerhout, Koen Mestdagh, Luk Vandevyvere, Nico Sap, Bart Vanbavinckhove en Wouter De Rijck, die hun kennis voor het ontwikkelen van mijn programma wilden delen. De techniekers van Novanet, Raf Quintens, Kurt Vandekerkhof en Kristof Dirkx, die tijdens het configureren van de telefooncentrale en de VOIP provider me uitstekend hebben geholpen. Dhr. Johan Coudeville voor de goede begeleiding en ondersteuning tijdens het uitschrijven van dit eindwerk. Alle docenten die in de loop van de voorbije drie jaar hun kennis naar mij hebben overgebracht. Lien Vercruysse voor de verbetering van deze verhandeling. Mijn ouders voor de financiering van mijn studies.

4 Bram Cooreman Pagina 4 Samenvatting In een bedrijf waar internet en telefonie een grote rol spelen, zal de telefoonrekening hoog oplopen. Om deze kosten te drukken zal dit eindwerk een telefooncentrale voorstellen om in het bedrijfsnetwerk te integreren. Deze telefooncentrale maakt gebruik van de technologie Voice over IP of VOIP. Om te weten wat VOIP juist betekent, zal het eerste deel van dit eindwerk de theoretische achtergrond bespreken. Hierin zullen de gebruikte protocollen en de audio codecs wat nader besproken worden. Verder zullen de eigenschappen en methodes om een kwalitatief gesprek te voeren aan bod komen. In het tweede deel gaan we dieper in op de installatie en configuratie van de telefooncentrale in het bedrijfsnetwerk. Verder zal het programma die het instellen van de IP telefoons makkelijker maakt en de tegengekomen problemen besproken worden. Tot slot zal er een vergelijking gemaakt worden tussen VOIP- en analoog bellen.

5 Bram Cooreman Pagina 5 Inhoud Woord vooraf... 3 Samenvatting... 4 Figurenlijst Tabellen Lijst met afkortingen Inleiding MMPCS Algemeen Stageplaats Virtualisatie Wat is virtualisatie Voordelen van virtualisatie VMware vsphere Hypervisor VOIP Algemeen Delay Processing delay Propagation delay Serialization delay Queuing delay Jitter Protocollen H Session Initiation Protocol Real-time Transport Protocol Audio codecs G.711 codec Bemonstering Kwantisering Uniforme kwantisering... 26

6 Bram Cooreman Pagina Niet-uniforme kwantisering A-wet G.729 codec SIP Kenmerken SIP network elementen SIP berichten SIP conversation INVITE OK SIP canceling conversation Telefonie PSTN PBX of PABX Verschillende softwarematige PBX Grandstream Aastra Digium CX Keuze telefooncentrale Quality of Service Geschiedenis Concept Toepassingen QoS mechanisme Queuing FIFO Priority Queuing Custom Queuing Weighted Fair Queuing CB-WFQ IP-classificatie IP-precedence... 48

7 Bram Cooreman Pagina RSVP protocol Overprovisioning IPsec Security Protocols Authentication Header Encapsulation Security Payload Security Association IPsec modes Lagenstructuur OSI-model Fysische laag (laag 1) Datalink laag (laag 2) MAC adres CSMA/CD Netwerklaag (laag 3) Transportlaag (laag 4) Sessielaag (laag 5) Presentatielaag (laag 6) Applicatielaag (laag 7) Praktische realisatie Bespreking proefopstelling Windows Server met 3CX CX Voordelen Telefoon provisioning Concept Stappenplan Realisatie in 3CX Gebruik van Provisioning Template Provisioning issues Linksys PAP2T RJ-11 en RJ Linksys SPA

8 Bram Cooreman Pagina Cisco router Cisco issues Configuration issues Eindopstelling Vergelijkende studie Besluit Bijlage Registratie Unauthorized Registratie OK INVITE Proxy Authentication Required ACK INVITE Trying Ringing OK ACK BYE OK Bijlage CANCEL Canceling Request Terminated ACK Bijlage Installatie 3CX centrale Wizard General Settings Phone Settings Finalize... 94

9 Bram Cooreman Pagina 9 Extensions General Forwarding Rules Phone Provisioning CXPhone/Assistant Provisioning Other Office Hours PSTN devices General Advanced Outbound Parameters Inbound Parameters DID Linksys SPA VOIP Providers General Inbound Rules Bridges Outbound Rules Digital Receptioniste Ring Groups Call Queues Fax Machines Settings Firewall Checker Company Phonebook Phone Provisioning Network Settings General Advanced System Prompts...111

10 Bram Cooreman Pagina 10 Activate License Provisioning Templates Blacklist Gebruik van Provisioning Template Werken met een bestaande XML-bestand Nieuw bestand maken Gebruik van 3CX assistant Wizard Installatie van VOIP provider Voice mail wijziging Bibliografie...116

11 Bram Cooreman Pagina 11 Figurenlijst Figuur 1.1 Bedrijfslogo Figuur 3.1 Jitter Figuur 3.2 Bemonstering van een LF-signaal Figuur 3.3 Verschillende pulse modulatie technieken Figuur 3.4 Kwantiseringsfout bij uniforme kwantisering Figuur 3.5 Kwantiseringsfout bij niet-uniforme kwantisering Figuur 3.6 Kwantisering volgens de A-wet Figuur 3.7 Kwantisering volgens de A-wet Figuur 4.1 SIP conversatie Figuur 5.1 3CX afbeelding Figuur 6.1 Werking Priority Queuing Figuur 6.2 Werking van "Custom Queuing" Figuur 6.3 Werking van "Weighted Fair Queuing" Figuur 7.1 IPsec Security Protocols Figuur 7.2 Authenticatie Header Lay-out Figuur 7.3 Encapsulatie Security Payload lay-out Figuur 7.4 Transport mode pakket lay-out Figuur 7.5 Transport mode fysieke lay-out Figuur 7.6 Tunnel mode fysieke lay-out Figuur 7.7 Tunnel mode pakket lay-out Figuur 8.1 Encapsulatie en decapsulatie van IP pakketten over het netwerk Figuur 8.2 OSI model met bijhorende protocollen Figuur 8.3 Werking van CSMA/CD Figuur 9.1 Proefopstelling Figuur 9.2 Stappenplan om een Cisco SPA525G in te stellen Figuur 9.3 Provisioning van een telefoon in 3CX Figuur 9.4 Provisioning Template Figuur 9.5 Cisco SPA525G Figuur 9.6 Webinterface Cisco SPA525G Figuur 9.7 Refreshing Voice Component Figuur 9.8 Linksys PAP2T Figuur 9.9 RJ-45 en RJ-11 kabel Figuur 9.10 Linksys SPA Figuur 9.11 Toevoegen van DID's Figuur 9.12 Inbound parameter instelling Figuur 9.13 Gebruikte audio codecs Figuur 9.14 Geregistreerde nummers Figuur 9.15 DID/DDI number/mask veld Figuur 9.16 Eindopstelling... 81

12 Bram Cooreman Pagina 12 Tabellen Tabel 2.1 Verschillen in virtualisatieprogramma's Tabel 3.1 Vertragingen bij VOIP Tabel 3.2 Soorten audio codecs Tabel 4.1 Gedetailleerde voorstelling van een VOIP gesprek m.b.v. SIP Tabel 4.2 Uitwerking van een geannuleerd VOIP gesprek m.b.v. SIP Tabel 6.1 IP precedence Tabel 9.1 Pin lay-out van een RJ-45 connectie Tabel 9.2 Pin lay-out van een RJ-11 connectie Tabel 10.1 Vergelijking tussen VOIP en analoog bellen... 82

13 Bram Cooreman Pagina 13 Lijst met afkortingen ACK ARP ADC AH BLF CSMA/CD CB-WFQ CoS Acknowledgement Address Resolution Protocol Analog to Digital Convertor Authentication Header Busy Lamp Fields Carrier Sense Multiple Access with Collision Detection Class Based Weighted Fair Queuing Class Of Service CS-ACELP Conjugate-structure algebraic-code-excted linear prediction CQ DCE DTE DSP DNS DHCP ESP XML FOIP FTP FIFO FXO FXS FQDN HDLC HTTP ISDN Custom Queuing Data Communications Equipment Data Terminal Equipment Digital Signal Processor Domain Name System Dynamic Host Configuration Protocol Encapsulating Security Payload Extensible Markup Language Fax Over Internet Protocol File Transfer Protocol First In First Out Foreign exchange Office Foreign exchange Subscriber Fully Qualified Domain Name High-Level Data Link Control HyperText Transfer Protocol Integrated Services Digital Network

14 Bram Cooreman Pagina 14 ISO ITU ICMP IETF IP ISP IPBX LAN LF MAC NAT NIC NTP NC OSI OS PC PDA POTS PDF PRA PQ PABX PBX PSTN PAM PCM International Organization for Standardization International Telecommunication Union Internet Control Message Protocol Internet Engineering Task Force Internet Protocol Internet Service Provider Intranet Private Branch exchange Local Area Network Low Frequency Media Access Control Network Address Translation Network Interface Card Network Time Protocol Not Connected Open System Interconnection Operating System Personal Computer Personal Digital Assistant Plain Old Telephone Service Portable Document Format Primary Rate Access Priority Queuing Private Automatic Branch exchange Private Branch exchange Public Switched Telephone Network Pulse Amplitude Modulation Pulse Code Modulation

15 Bram Cooreman Pagina 15 QoS RTP RD RJ RSVP RARP SA SPI SDP SIP SMTP SCTP TCP TD TFTP ToS URL UA UDP VLAN VPN VOIP WFQ Quality of Service Real-Time Protocol Receive Direction Registered Jack Resource Reservation Protocol Reverse Address Resolution Protocol Security Association Serial Peripheral Interface Session description protocol Session Initiation Protocol Simple Mail Transfer Protocol Stream Control Transmission Protocol Transmission Control Protocol Transmit Direction Trivial File Transfer Protocol Type Of Service Uniform Resource Locator User Agent User Datagram Protocol Virtual Local Area Network Virtual Private Network Voice Over Internet Protocol Weighted Fair Queuing

16 Bram Cooreman Pagina 16 Inleiding Over de jaren heen heeft het internet een steeds grotere invloed gekregen op ons leven. Door de toenemende ontwikkeling van de technologie wordt dit ook steeds moeilijker weg te denken. Daarom gaat het eindwerk over een opkomende technologie namelijk Voice over IP of VOIP. Deze technologie zal voor een bedrijf een grote kostbesparende factor worden. Op mijn stageplaats bleek dat deze technologie een goede investering is. Het bedrijf biedt technische ondersteuning zowel via telefoon als via computer. Doordat het bedrijf ook telefonisch ondersteuning biedt, werd de opdracht snel duidelijk. De opdracht was de integratie van een Voice over IP centrale in het bedrijfsnetwerk. Dit is niet de volledige opdracht, omdat er ook een mogelijkheid moest zijn om een verbinding te maken met het privégedeelte van dhr. Chris Vandaele. Op die manier kan er gratis naar de manager gebeld worden. Deze verbinding moet ook voorzien worden van een encryptie zodat de berichten die eventueel worden onderschept niet leesbaar zijn. Een VOIP verbinding heeft het nadeel dat er niet kan gebeld worden naar een noodnummer. Daarom was het ook nodig dat er een analoge lijn geïntegreerd werd in de opstelling. Naast technische ondersteuning voor telefonie schrijft het bedrijf ook software voor kassasystemen. Deze software moet naar de verschillende klanten worden gestuurd. Wanneer dit gebeurt, zal dit problemen met zich meebrengen als er gebeld wordt. Daarom was het ook nodig dat er Quality of Service werd toegepast, zodat het gesprek geen invloed had op elk ander verkeer. Deze thesis is opgedeeld in twee delen: een theoretisch deel en een praktisch deel. Het theoretisch deel bespreekt voornamelijk Voice over IP, Quality of Service en Session Initiation Protocol. In het praktische gedeelte worden de demo-opstelling en de uiteindelijke realisatie in het bedrijfsnetwerk stap voor stap uitgelegd.

17 Bram Cooreman Pagina 17 1 MMPCS Figuur 1.1 Bedrijfslogo 1.1 Algemeen In 1996 ontstond MMPCS (Multi Media Personal Computer Systems) als familiaal initiatief. Vanaf 2003 specialiseerde MMPCS zich in het ontwikkelen en installeren van totaaloplossingen voor de retailmarkt. MMPCS heeft nu 18 werknemers. Het is een zeer jong bedrijf. De core business van dit bedrijf is het beheren van kassasystemen en kassa s. Facturatie, back office, stock beheer, kortom alles wat er nodig is voor een goed werkend kassasysteem. Het paradepaardje is de cashbox. Dit is een toestel die al terug te vinden is in slagerijen, bakkerijen, viswinkels... De cashbox zorgt ervoor dat de slager niet meer met geld in aanraking komt als hij zijn klanten bedient. MMPCS houdt zich ook bezig met het beheren van servers. De servers worden ingesteld en beheerd door de mensen van de technische dienst. Ook wordt er VOIP, netwerkbeheer en Virtual Private Network (VPN) verbindingen uitgevoerd. 1.2 Stageplaats Het bedrijf MMPCS, is onderverdeeld inde technische dienst en de software-afdeling. De technische dienst houdt zich vooral bezig met de herstelling van de kassasystemen, servers installeren en netwerken beheren. De software-afdeling schrijft de software voor de verschillende kassasystemen. Ik heb mijn stage gedaan bij de technische dienst. Ik merk dat iedereen zijn eigen specifieke taak heeft in het bedrijf. Mijn coördinatoren waren dhr. Chris Vandaele en Maarten Ballière. Dhr. Vandaele heeft mij de opdracht gegeven voor mijn stage. Maarten was de persoon waar ik bij terecht kon als ik problemen had met de uitvoering van mijn opdracht.

18 Bram Cooreman Pagina 18 2 Virtualisatie Deze verhandeling gaat over de integratie van een telefooncentrale in een virtuele omgeving. Hierbij is het vooreerst van belang te begrijpen wat een virtuele wereld juist is. Hieronder worden enkele aspecten van virtualisatie besproken. Er zal wat verder een korte vergelijking worden gemaakt tussen de verschillende virtualisatieprogramma s. 2.1 Wat is virtualisatie Virtualisatie is een technologie die ervoor kan zorgen dat er meerdere besturingssystemen op één computer kunnen draaien. Elk van deze virtuele machines heeft dus zijn eigen besturingssysteem, bijvoorbeeld: Macintosh, Windows 7, Linux,. Doordat de servers tegenwoordig zo krachtig zijn, kunnen ze gemakkelijk 10 tot 25 virtuele machines bevatten. Elk van deze machines werken dus onafhankelijk van elkaar, zonder dat de andere wordt beïnvloed. Per virtuele machine wordt er een bepaalde capaciteit voorzien. Als een virtuele machine geheugen te kort komt, dan neemt het preseved memory van een andere machine die niet wordt gebruikt. Virtuele machines draaien op een virtuele laag tussen hardware van de fysieke machine en de virtuele machine zelf. Hierdoor maakt het niet uit welke hardware componenten er zich op de fysieke server bevinden. Hierdoor is het gemakkelijker om een virtuele machine over te zetten naar een andere fysieke machine. 2.2 Voordelen van virtualisatie Doordat de virtuele machine onafhankelijk is van de fysieke server, is het gemakkelijk om een virtuele machine over te plaatsen naar een andere fysieke machine. Bij virtualisatie is het eenvoudig om fysiek geheugen bij te plaatsen alsook om het geheugen te vergroten zonder dat er extra instellingen moeten worden aangepast. Ook is het kostenbesparend omdat je maar één fysieke toestel nodig hebt om 10 servers te laten draaien. 2.3 VMware vsphere Hypervisor Voor mijn thesis maak ik gebruik van VMware vsphere Hypervisor. Dit programma wordt in het bedrijf gebruikt om hun reeds bestaande servers te beheren. Als we een aantal virtualisatieprogramma s vergelijken met VMware vsphere Hypervisor, zien we dat VMware er toch altijd wel beter uit komt. Onderstaande tabel toont een de kenmerken van een aantal virtualisatieprogramma s.

19 Bram Cooreman Pagina 19 Kenmerk VMware vsphere Hypervisor Windows Server 2008 Hyper-V R2 Citrix XenServer 5.6 Red Hat Enterprise Virtualization 2.2 Kleine voetafdruk, grootte van het OS Ja, de kern heeft een grootte van ~100MB Neen, de kern heeft een grootte van 3.6GB Neen, de kern heeft een grootte van 1.8GB Ja, gebruikt een aantal Linux OS componenten niet Geavanceerde geheugen beheer Ondersteuning van Cisco Discovery Protocol Ja Neen Neen Neen Ja Neen Neen Neen OS onafhankelijk Ja Neen, maakt gebruik van Windows als beheersysteem Neen, maakt gebruik van Linux als beheersysteem - Hardware drivers Ja, geoptimaliseerd voor verschillende hardware componenten Neen, vooral Windows drivers Neen, Linux drivers Neen, Linux drivers Ondersteunende OS Ja, 65 ondersteunde gast OS Gelimiteerd, enkel 25 gast OS Gelimiteerd, enkel 17 gast OS Gelimiteerd, enkel 5 gast OS (desktop OS wordt niet ondersteund in RHEV voor servers) IPv6 ondersteuning Ja Ja Neen Neen, IPv6 is gedeactiveerd in RHEV Tabel 2.1 Verschillen in virtualisatieprogramma's

20 Bram Cooreman Pagina 20 3 VOIP In dit hoofdstuk worden de algemene kenmerken, de mogelijke vertragingen, de gebruikte protocollen en de verschillende audio codecs die bij VOIP gebruikt zijn, besproken. 3.1 Algemeen Voice over Internet Protocol (VOIP) is een communicatie protocol die ervoor zorgt dat geluidspakketten en multimediasessies verspreid kunnen worden via het internet. Dit gebeurt aan de hand van IP-pakketten. VOIP systemen gebruiken sessies om het starten en stoppen van telefoongesprekken te controleren. Ook controleert het welke audio codecs er worden gebruikt om het gesprek over een netwerk te kunnen versturen. Deze codecs zijn afhankelijk van de implementatie van het VOIP systeem. 3.2 Delay Wanneer er gebruik wordt gemaakt van VOIP in een netwerk, ondervinden de pakketten heel wat vertragingen. Om te weten hoe deze vertragingen behandeld kunnen worden, moet er eerst bepaald worden welke vertragingen er kunnen voorkomen. Om te weten hoeveel een VOIPgesprek mag vertraagd worden om nog verstaanbaar over te komen, zijn er een aantal normen opgelegd door het International Telecommunication Union (ITU). Tabel 3.1 toont aan wanneer een gesprek niet meer acceptabel is. Bereik in ms Beschrijving Acceptabel voor de meeste toepassingen Acceptabel als de beheerders bewust zijn van de vertragingen en de impact op de kwaliteit van het gesprek Boven 400 Niet meer acceptabel Tabel 3.1 Vertragingen bij VOIP De belangrijkste oorzaken van vertragingen zijn: processing delay propagation delay serialization delay queuing delay

21 Bram Cooreman Pagina Processing delay Processing delay wordt veroorzaakt door de verwerkingssnelheid van de verschillende toestellen om een VOIP pakket te verwerken. De processor snelheid van de router, switch en ook de gebruikte audio codec zullen de processing delay mee bepalen. Indien een router ook pakketverwerking moet uitvoeren, zoals bijvoorbeeld Network Address Translation (NAT), zal dit ook vertragingen opleveren. Als er gebruik wordt gemaakt van de audio codec G.729, dan zal er per sample 10 ms vertraging gegenereerd worden. In een pakket zitten er twee audio samples, dus zal dit een vertraging van 20 ms opleveren. Er wordt nog eens 5 ms toegevoegd omdat er nog een voorspelling gebeurt door de codec. Er zal dus in totaal 25 ms vertraging op het pakket zitten, die veroorzaakt is door de audio codec Propagation delay Propagation delay is een term die verschillende betekenissen kan hebben afhankelijk van de context, bijvoorbeeld netwerk, elektronisch verkeer of een fysische kabel. In het algemeen gaat het over de tijdsduur die een bepaalde toepassing nodig heeft om zijn bestemming te bereiken. Propagation delay kan bepaald worden door middel van een formule: d/s. Waarbij d gelijk is aan de snelheid van de elektronen in een koperen kabel of glasvezel, en waarbij s gelijk is aan de lichtsnelheid (± m/s). Een oplossing voor deze vertraging bestaat er niet echt, want dit is afhankelijk van het gebruikte medium. Daarom zal de gebruiker het snelste medium gebruiken dat voor handen is Serialization delay Serialization delay of transmission delay is de tijd die nodig is om data te versturen over een kabel. Dit is afhankelijk van de grootte van de datapakket en van de bitsnelheid van de kabel. Door de huidige bitsnelheid van de kabels kan er vanuit gegaan worden dat deze vertraging verwaarloosbaar is Queuing delay Wanneer er in een pakket geschakelde netwerkomgeving wordt gewerkt kan een pakket onderworpen zijn aan de queuing delay. Dit is een vertraging die ontstaat doordat er een overvloed aan pakketten toekomen op een interface. Hierdoor moet de interface al de pakketten opslaan in een queue of wachtrij. Naargelang de ingestelde prioriteit, zal een pakket meer of minder vertraging hebben. De verschillende queuing mechanismes en prioriteit instellingen worden verder besproken in hoofdstuk 6 Quality of Service.

22 Bram Cooreman Pagina Jitter Jitter is het tijdsverschil die ontstaat tussen het moment wanneer een pakket verwacht wordt en de uiteindelijke aankomst van het pakket. Dit is een typisch probleem bij pakket geschakelde netwerken. Jitter wordt veroorzaakt doordatinformatie opgesplitst wordt in verschillende pakketten en elk van deze pakketten via een andere weg zijn bestemming kan bereiken. Hierdoor moeten de verschillende pakketten eerst in de juiste volgorde worden geplaatst vooraleer ze verder kunnen verwerkt worden. Jitter Figuur 3.1 Jitter Figuur 3.1 toont dat de rode 1 normaal op hetzelfde moment moet aankomen als de zwarte 1, maar eigenlijk pas later aankomt. Het verschil tussen beide heet jitter. Dit kan opgelost worden door te werken met een jitter buffer, of door gebruik te maken van Quality of Service, zie hoofdstuk Protocollen VOIP gebruikt zowel proprietary als open protocollen. Een aantal voorbeelden zijn: H323, Session Initiation Protocol (SIP), Real-time transport Protocol (RTP), Session Description Protocol (SDP). H323 is één van de eerste protocollen die toegepast werd voor VOIP. Deze is wereldwijd verspreid en wordt gebruikt om grote afstanden te overbruggen H.323 H.323 is een ITU-T standaard die bedoeld is voor het versturen van audio, video en data over het internet. H.323 wordt wereldwijd gebruikt voor Voice over IP. Deze standaard bestaat uit verschillende protocollen, die elk de H.323 standaard ondersteunen. Omdat tijdens de verdere bespreking van deze thesis niet verder gebruik wordt gemaakt van de H.323 standaard, wordt dit niet verder besproken.

23 Bram Cooreman Pagina Session Initiation Protocol Session initiation protocol (SIP) is een signalisatie protocol, wereldwijd gebruikt voor multimedia communicatie sessies, zoals voice en video. Dit kan gebruikt worden voor het opzetten, afbreken en onderhouden van zowel unicast als multicast sessies. SIP behoort tot de Application layer protocol, die onafhankelijk is van de transport layer. Het kan zowel transport control protocol (TCP), user datagram protocol (UDP) als stream control transmission protocol (SCTP) ondersteunen. Dit is een tekst gebaseerd protocol. SIP wordt verder nog uitgebreider besproken Real-time Transport Protocol Real-time Transport Protocol (RTP) is een protocol die audio en video over het internet verzendt. In communicatiesystemen wordt RTP toegepast bij het gebruik van streaming media zoals applicaties voor telefonie en video conferentie. RTP is ontwikkeld door de Audio-Video Transport Working Group van het Internet Engineering Task Force (IETF). RTP wordt gecombineerd met andere protocollen zoals H.323 en RTSP. De standaard RTP maakt gebruik van RTP en RTCP. RTP verstuurt audio en video, terwijl RTCP controle data verstuurt samen met QoS parameters. De voornaamste toepassingen van RTP zijn end-to-end en real-time verkeer. Dit protocol zorgt voor jitter-compressie en detectie van in verkeerde volgorde aankomende pakketten. RTP was bedoeld om verschillende multimedia formaten te ondersteunen. Het is ook mogelijk om nieuwe audioformaten toe te voegen zonder dat het RTP formaat gewijzigd wordt. Omdat de informatie die specifiek nodig is voor bepaalde toepassingen niet aanwezig is in de standaard RTP-header, wordt dit meegegeven met de RTP profielen en payload formaten. 3.5 Audio codecs Tijdens een VOIP gesprek worden er natuurlijk ook geluidspakketten verstuurd. Om de verschillende audio signalen te kunnen versturen, moet er een codec worden gebruikt. Om te weten hoe de sampling van een geluidssignaal gebeurt, wordt de werking en de verschillende methodes, signalen en coderingsmethodes kort uitgelegd. Een audio codec zorgt voor de compressie/decompressie van digitale geluiden. RTP maakt gebruik van verschillende codecs om audio te verwerken. De volgende codecs worden gebruikt bij het SIP protocol. Tabel 3.2 toont de verschillende audio codecs die ondersteunt worden door de gebruikte VOIP telefooncentrale.

24 Bram Cooreman Pagina 24 Coderingsmethode Snelheid (kbps) Vertraging (msec) Framelengte (msec) Speex G.711 PCM GSM-FR G ilbc Tabel 3.2 Soorten audio codecs MOS-score G.711 codec Spraak- en audiosignalen zijn analoog, terwijl een datanetwerk digitaal is. De overgang van analoog naar digitaal gebeurt door een Analog-to-Digital Convertor (ADC). Dit proces om van analoog naar digitaal te gaan of een Pulse Code Modulation (PCM) wordt gedaan in 3 stappen. - bemonsteren - kwantisering - codering Tijdens de kwantisering kan er compressie van het spraak signaal worden toegepast. De compressie van de spraaksignalen is belangrijk voor de instelling van Quality of Service. Zie hoofdstuk Bemonstering Het bemonsteren van een Laag Frequent signaal (LF) houdt in dat de waarde van een analoog signaal gemeten wordt op bepaalde tijdstippen, die op een constant tijdsinterval van elkaar liggen. Dit wordt ook een Pulse Amplitude Modulation of PAM-signaal genoemd. De samplefrequentie moet minstens twee maal zo groot zijn als de hoogste frequentie die in het LF-signaal voorkomt. Bij een spraaksignaal is de maximale frequentie 4000Hz, dus de samplefrequentie moet dan gelijk zijn aan 8000Hz. Dit moet gerespecteerd worden om geen verlies te hebben van het LF-signaal. Deze eis wordt besproken in de sample-theorie van Shannon.

25 Bram Cooreman Pagina 25 Figuur 3.2 Bemonstering van een LF-signaal Het bemonsteren van de LF-signaal gebeurt door middel van een Sample-and-Hold schakeling. Een nieuwe waarde wordt pas opgenomen als de Analog to Digital Convertor of ADC zich op de volgende trap bevindt van de overeenkomstige digitale code van de huidige sample. Het signaal dat gebruikt wordt, moet een zo kort mogelijke pulsduur hebben Kwantisering Kwantiseren is het omzetten van de amplitudes van het PAM-signaal naar een digitale waarde N. De waarden worden bij het coderen omgezet in een n-bit code. De waarde van n is afhankelijk van het aantal kwantiseringsintervallen i die worden gebruikt. N wordt door onderstaande formule berekend. N = ²log i In het geval dat i gelijk is aan 256, dan is n gelijk aan 8. Elke sample krijgt een kwantiseringswaarde toegekend die het dichtste bij de amplitude ligt. Als de sample een slechte waarde krijgt, ontstaat er kwantiseringsruis. Deze kwantiseringsruis verlaagt de signaal-ruisverhouding van het signaal. De kwaliteit van het signaal neemt af naarmate de kwantiseringsruis toeneemt. Om de kwantiseringsruis te verminderen, moet je het aantal intervallen verhogen. Hierdoor daalt het verschil tussen het ingangssignaal en de kwantiseringswaarde.

26 Bram Cooreman Pagina 26 Het aantal codes zal ook verhoogd moeten worden volgens de stijgende kwantiseringswaarden. Doordat een spraaksignaal kleine amplitudes heeft, wordt er niet-lineaire kwantisering toegepast. Onderstaande figuur toont de verschillende pulse modulatie technieken. Figuur 3.3 Verschillende pulse modulatie technieken Uniforme kwantisering Bij uniforme kwantisering wordt het ingangssignaal in gelijke kwantiseringsintervallen onderverdeeld. Per interval is er één gekwantiseerde waarde. De kwantiseringsruis is voor zowel kleine als voor grote ingangssignalen even groot. Dit heeft als gevolg dat de signaal-ruisverhouding daalt wanneer het niveau van het ingangssignaal ook daalt. Figuur 3.4 toont de kwantiseringsfout bij uniforme kwantisering. Figuur 3.4 Kwantiseringsfout bij uniforme kwantisering

De integratie van een telefooncentrale in een virtuele omgeving

De integratie van een telefooncentrale in een virtuele omgeving Departement Industriële Wetenschappen en Technologie Opleiding Bachelor in de elektronica-ict Afstudeerrichting ICT De integratie van een telefooncentrale Eindwerk aangeboden tot het behalen van het diploma

Nadere informatie

4IP = Internet Protocol 4Protocol gebruikt op netwerk laag in het internet 4Geen betrouwbaarheid

4IP = Internet Protocol 4Protocol gebruikt op netwerk laag in het internet 4Geen betrouwbaarheid Internet Protocol Telematica Quality Of Service (Netwerk laag) Hoofdstuk 5 4IP = Internet Protocol 4Protocol gebruikt op netwerk laag in het internet 4Geen betrouwbaarheid n Pakketten kunnen verloren raken

Nadere informatie

Gigaset pro VLAN configuratie

Gigaset pro VLAN configuratie Gigaset pro VLAN configuratie Hogere betrouwbaarheid door gebruik van VLAN s. De integratie van spraak en data stelt eisen aan de kwaliteit van de klanten infrastructuur. Er zijn allerlei redenen waarom

Nadere informatie

Voice over IP Voip BASICS. By Eng. Denis Duynslaeger

Voice over IP Voip BASICS. By Eng. Denis Duynslaeger Voice over IP Voip BASICS By Eng. Denis Duynslaeger 1 Bouwblokken Voice over IP H.323 Clients - SIP Softphone of IP phones Gatekeeper Converteert IP ADRESS naar Telefoonnummer Houdt alle gesprekken in

Nadere informatie

QoS / Quality Of Service

QoS / Quality Of Service Quality of Service QoS / Quality Of Service De QoS-functie zorgt ervoor dat datastromen, zowel inkomend als uitgaand, met een bepaalde prioriteit worden behandeld. Er kan bijvoorbeeld per poort of per

Nadere informatie

Optibel Breedband Telefonie Installatie- en Gebruikershandleiding SPA-2102

Optibel Breedband Telefonie Installatie- en Gebruikershandleiding SPA-2102 Optibel Breedband Telefonie Installatie- en Gebruikershandleiding SPA-2102 Gefeliciteerd met uw keuze voor Optibel telefonie. We hopen dat u tevreden zult zijn met onze service en zien er naar uit de komende

Nadere informatie

xxter Mobotix T24 configuratie

xxter Mobotix T24 configuratie xxter Mobotix T24 configuratie Setup / instellingen voor VoIP De Mobotix T24 kan in samenwerking met xxter als video intercomsystem werken. De configuratie zoals beschreven in dit document is getest. Andere

Nadere informatie

Presentatie TCP/IP voor LPCB Nederland 20 en 28 juni 2011

Presentatie TCP/IP voor LPCB Nederland 20 en 28 juni 2011 Van Dusseldorp Training Presentatie TCP/IP voor LPCB Nederland 20 en 28 juni 2011 Van Dusseldorp Training Programma 1. Activiteiten Van Dusseldorp Training 2. Alarmcommunicatie algemeen 3. LAN-WAN 4. Toegangsnetwerken

Nadere informatie

Patton Smart-Link M-ATA-1

Patton Smart-Link M-ATA-1 Patton Smart-Link M-ATA-1 Deze unit kent twee manieren van werken op een Ethernet aansluiting: 1. DHCP client, de unit ontvangt een IP adres vanuit een in het netwerk aanwezige DHCP server. 2. Vast IP

Nadere informatie

Callvoip Technote: 3CX app voor de iphone

Callvoip Technote: 3CX app voor de iphone Koldingweg 19-1 9723 HL Groningen Callvoip Technote: 3CX app voor de iphone Postbus 5236 9700 GE Groningen T (050) 820 00 00 F (050) 820 00 08 E mail@callvoiptelefonie.nl W www.callvoiptelefonie.nl In

Nadere informatie

Revisie geschiedenis. [XXTER & KNX via IP]

Revisie geschiedenis. [XXTER & KNX via IP] Revisie geschiedenis [XXTER & KNX via IP] Auteur: Freddy Van Geel Verbinding maken met xxter via internet met de KNX bus, voor programmeren of visualiseren en sturen. Gemakkelijk, maar niet zo eenvoudig!

Nadere informatie

b-logicx handleiding INHOUDSOPGAVE VPN verbinding voor Windows XP UG_VPN.pdf

b-logicx handleiding INHOUDSOPGAVE VPN verbinding voor Windows XP UG_VPN.pdf VPN verbinding voor Windows XP INHOUDSOPGAVE 1. Inleiding 2 2. Wat is de bedoeling? 3 2.1 Waarom een VPN verbinding 3 2.2 Wat is zeker niet de bedoeling? 3 2.3 Wat heb je nodig? 3 3. Instellen van de VPN

Nadere informatie

Optibel Breedband Telefonie Installatie- en Gebruikershandleiding

Optibel Breedband Telefonie Installatie- en Gebruikershandleiding Optibel Breedband Telefonie Installatie- en Gebruikershandleiding SPA-2000 Gefeliciteerd met uw keuze voor Optibel telefonie. We hopen dat u tevreden zult zijn met onze service en zien er naar uit de komende

Nadere informatie

E-Fax. Gebruikers handleiding

E-Fax. Gebruikers handleiding E-Fax Gebruikers handleiding Inhoud 1. Inleiding... 3 2. Fax-over-IP (T.38)... 4 2.1 Introductie... 4 2.2 Achterliggende techniek... 4 2.3 Procedures... 5 2.4 Installatie en benodigdheden... 5 2.5 Tarieven...

Nadere informatie

Er zijn diverse andere software platformen en providers die werken met SIP, maar in dit voorbeeld gaan we uit van de volgende software:

Er zijn diverse andere software platformen en providers die werken met SIP, maar in dit voorbeeld gaan we uit van de volgende software: Er zijn diverse andere software platformen en providers die werken met SIP, maar in dit voorbeeld gaan we uit van de volgende software: Counterpath Bria SIP client. Net2 Entry Configuration Utility (SIP

Nadere informatie

Computernetwerken Deel 2

Computernetwerken Deel 2 Computernetwerken Deel 2 Beveiliging Firewall: toegang beperken IDS: inbraak detecteren en alarmeren Encryp>e: gegevens verbergen Firewall Waarom? Filteren van pakkeben Wildcard mask: omgekeerd subnetmasker

Nadere informatie

Modem en Codec. Telematica. Amplitude-modulatie. Frequentie-modulatie. Soorten modems. Fase-modulatie

Modem en Codec. Telematica. Amplitude-modulatie. Frequentie-modulatie. Soorten modems. Fase-modulatie Modem en Codec Telematica Data Transmissie (Fysieke laag) Hoofdstuk 6 t/m 8 Een modem gebruikt analoge signalen om digitale signalen te versturen Een codec gebruikt digitale signalen om analoge signalen

Nadere informatie

VoIP Planet Handleiding

VoIP Planet Handleiding VoIP Planet Handleiding Inhoud 1 Algemeen 3 2 Website VoIP Planet 4 3 Hoe kan men mij bereiken 5 3.1 Vanaf het Normale telefoon Netwerk 5 3.2 Vanaf andere VoIP Providers 6 3.3 Freeworld 6 3.4 ixcall 6

Nadere informatie

ASSISTANCE SOFTWARE INSTALLATIE-EISEN ASSISTANCE SOFTWARE FOR MICROSOFT DYNAMICS. Author : AV. Datum : 30 augustus 2013 Versie : 6 Status : Definitief

ASSISTANCE SOFTWARE INSTALLATIE-EISEN ASSISTANCE SOFTWARE FOR MICROSOFT DYNAMICS. Author : AV. Datum : 30 augustus 2013 Versie : 6 Status : Definitief ASSISTANCE SOFTWARE INSTALLATIE-EISEN ASSISTANCE SOFTWARE FOR MICROSOFT DYNAMICS Author : AV Datum : 30 augustus 2013 Versie : 6 Status : Definitief INHOUD INTRODUCTIE... 1 1. WERKSTATIONS... 2 1.1 GEBRUIKERS

Nadere informatie

Functionele beschrijving: scannen naar Exact Globe.

Functionele beschrijving: scannen naar Exact Globe. Functionele beschrijving: scannen naar Exact Globe. Algemeen Met de KYOCERA scannen naar Exact Globe beschikt u over een efficiënte oplossing om uw documenten te scannen naar Exact Globe. Met deze oplossing

Nadere informatie

Vlaams Communicatie Assistentie Bureau voor Doven, vzw

Vlaams Communicatie Assistentie Bureau voor Doven, vzw Vlaams Communicatie Assistentie Bureau voor Doven, vzw Dendermondesteenweg 449, 9070 Destelbergen tolkaanvraag@cabvlaanderen.be - www.cabvlaanderen.be -www.tolkaanvraag.be Ondernemingsnummer : 445491009

Nadere informatie

Integratie van Voice over IP in een bedrijfsnetwerk

Integratie van Voice over IP in een bedrijfsnetwerk DEPARTEMENT INDUSTRIELE WETENSCHAPPEN EN TECHNOLOGIE A s s o c i a t i e K. U. L e u v e n Basisopleiding van 1 cyclus Academiejaar : 2004-2005 Opleiding : Optie : Keuzerichting : ELEKTRICITEIT TELECOMMUNICATIE

Nadere informatie

Callvoip Technote: BRIA app voor de iphone

Callvoip Technote: BRIA app voor de iphone Koldingweg 19-1 9723 HL Groningen Callvoip Technote: BRIA app voor de iphone Postbus 5236 9700 GE Groningen T (050) 820 00 00 F (050) 820 00 08 E mail@callvoiptelefonie.nl W www.callvoiptelefonie.nl In

Nadere informatie

Callvoip Technote: isip app voor de iphone

Callvoip Technote: isip app voor de iphone Koldingweg 19-1 9723 HL Groningen Callvoip Technote: isip app voor de iphone Postbus 5236 9700 GE Groningen T (050) 820 00 00 F (050) 820 00 08 E mail@callvoiptelefonie.nl W www.callvoiptelefonie.nl In

Nadere informatie

Infosessie Systeembeheerders. 26 juni 2002. VPN aan de KULeuven

Infosessie Systeembeheerders. 26 juni 2002. VPN aan de KULeuven Infosessie Systeembeheerders VPN aan de KULeuven Doel (1) vertrouwelijke informatie ter beschikking stellen van 'KUL-vreemde' netwerken thuiswerkers mobiele gebruikers externe contracten kotnet constante

Nadere informatie

VoIP Netwerking Configuratie Gids. Vox Davo VoIP Netwerking Configuratie Gids

VoIP Netwerking Configuratie Gids. Vox Davo VoIP Netwerking Configuratie Gids VoIP Netwerking Configuratie Gids Vox Davo VoIP Netwerking Configuratie Gids 1 VoIP Netwerking Configuratie gids Specificaties kunnen wijzigen zonder voorgaande. DM-983 NL Draft 2 VoIP Netwerking Configuratie

Nadere informatie

1. inleiding. Dit werk is gelicenseerd onder een Creative Commons Naamsvermelding NietCommercieel GelijkDelen 3.0 Unported licentie

1. inleiding. Dit werk is gelicenseerd onder een Creative Commons Naamsvermelding NietCommercieel GelijkDelen 3.0 Unported licentie 1. inleiding Misschien zonder het te beseffen, maak je dagelijks gebruik van computernetwerken. Of je nu WhatsApp gebruikt om je vrienden een bericht te sturen of Google Chrome om iets op te zoeken, je

Nadere informatie

Beheer van IP telefonie diensten 12 december 2008

Beheer van IP telefonie diensten 12 december 2008 Beheer van IP telefonie diensten 12 december 2008 NiVo network architects Peter Hartman Even voorstellen NiVo network architects Sinds 1991 actief op het gebied van ICT Architectuur, Consultancy en Management

Nadere informatie

XRS 5440 BASE Configuratiehandleiding, versie 1.2

XRS 5440 BASE Configuratiehandleiding, versie 1.2 XRS 5440 BASE Configuratiehandleiding, versie 1.2 1. Inhoudsopgave 1. Inhoudsopgave... 3 2. Documenthistorie... 4 3. Terminologie... 4 4. Introductie... 5 5. Benodigdheden... 5 6. Toegang tot de gateway

Nadere informatie

Callvoip Technote: ISPhone SIP app voor de iphone

Callvoip Technote: ISPhone SIP app voor de iphone Koldingweg 19-1 9723 HL Groningen Callvoip Technote: ISPhone SIP app voor de iphone Postbus 5236 9700 GE Groningen T (050) 820 00 00 F (050) 820 00 08 E mail@callvoiptelefonie.nl W www.callvoiptelefonie.nl

Nadere informatie

EnterpriseVOIP Quick Guide installatie SIP account Voorbeeldinstallatie X-Lite.

EnterpriseVOIP Quick Guide installatie SIP account Voorbeeldinstallatie X-Lite. Voorbeeldinstallatie X-Lite. Het is aan te raden om uw testaccount eerst uit te proberen met een SIP softclient, zoals X-Lite, een gratis client van Counterpath. Deze bijlage beschrijft de stappen noodzakelijk

Nadere informatie

D285 IP Installatiehandleiding. Inhoudsopgave

D285 IP Installatiehandleiding. Inhoudsopgave 1 D285 IP Installatiehandleiding Inhoudsopgave 1. Introductie...3 2 Toepassingen...4 2.1 Aansluitingen...5 2.2 Installeren en programmeren...5 Stap 1 Bekabeling...5 Stap 2 Voeding...5 Step 3 Het toestel

Nadere informatie

Softphone Installatie Handleiding

Softphone Installatie Handleiding Softphone Installatie gids Softphone Installatie Handleiding Specifications subject to change without notice. This manual is based on Softphone version 02.041 and DaVo I en II software version 56.348 or

Nadere informatie

Computerarchitectuur en netwerken. Multimedia in netwerken

Computerarchitectuur en netwerken. Multimedia in netwerken Computerarchitectuur en netwerken 14 Multimedia in netwerken Lennart Herlaar 20 oktober 2015 Inhoud Multimedia in netwerken Quality of Service Streaming en buffering Protocollen (RTSP, RTP) Scheduling

Nadere informatie

Verklarende woordenlijst AlphaCom

Verklarende woordenlijst AlphaCom Verklarende woordenlijst AlphaCom A ADPCM AE1 kaart AGA kaart Alphanet AMC kaart APC kaart ASCII ASLT kaart ATLB kaart AutoMDX Autosensing Adaptive Differential Pulse Code Modulation. Technology voor het

Nadere informatie

Handleiding DSL Access Versatel

Handleiding DSL Access Versatel Handleiding DSL Access Versatel INHOUDSOPGAVE 1. 1.1. INSTALLATIE...3 Installatie door monteur...3 1.2. Doe-het-zelf installatie...3 1.2.1 Het doe-het-zelf pakket... 3 1.2.2 Installatie splitter... 4 1.2.3

Nadere informatie

Configureren van een VPN L2TP/IPSEC verbinding

Configureren van een VPN L2TP/IPSEC verbinding Configureren van een VPN L2TP/IPSEC verbinding Inhoudsopgave 1. Voorbereiding.... 3 2. Domain Controller Installeren... 4 3. VPN Configuren... 7 4. Port forwarding.... 10 5. Externe Clients verbinding

Nadere informatie

Veelgestelde vragen intercommunicatie; AlphaCom XE

Veelgestelde vragen intercommunicatie; AlphaCom XE Veelgestelde vragen intercommunicatie; AlphaCom XE 1. Zijn er voor de AlphaCom XE IP stations leverbaar? Ja, deze zijn sinds 2007 leverbaar. http://www.elbotechnology.nl 2. Kunnen onze IP nevenstations

Nadere informatie

Computernetwerken! E-mail: SMTP Simple Mail Transfer Protocol, POP Post Ofice Procotol

Computernetwerken! E-mail: SMTP Simple Mail Transfer Protocol, POP Post Ofice Procotol Computernetwerken 1. Fundamentals Communicatie vereist regels, deze regels noemt met protocollen. Mensen kunnen met relatief losse regels (protocollen) communiceren, bij computers moet dit strikt vastliggen.

Nadere informatie

Development Partner. Partner of the year 2010 Partner of the year 2011. Installatiehandleiding. Xerox Device Agent

Development Partner. Partner of the year 2010 Partner of the year 2011. Installatiehandleiding. Xerox Device Agent Partner of the year 2010 Partner of the year 2011 Development Partner Installatiehandleiding Xerox Device Agent Wat is de Xerox Device Agent (XDA)? XDA detecteert en controleert afdrukapparaten, in het

Nadere informatie

Functionele beschrijving: scannen naar UNIT4 DocumentManager

Functionele beschrijving: scannen naar UNIT4 DocumentManager Functionele beschrijving: scannen naar UNIT4 DocumentManager Algemeen Met de KYOCERA Scannen naar UNIT4 DocumentManager beschikt u over een efficiënte oplossing om uw documenten te scannen naar UNIT4 DocumentManager

Nadere informatie

Configureren van een VPN L2TP/IPSEC verbinding. In combinatie met:

Configureren van een VPN L2TP/IPSEC verbinding. In combinatie met: Configureren van een VPN L2TP/IPSEC verbinding In combinatie met: Inhoudsopgave 1. Voorbereiding.... 3 2. Domaincontroller installeren en configuren.... 4 3. VPN Server Installeren en Configureren... 7

Nadere informatie

De Lync naar Het Nieuwe Werken. Utrecht - 25 januari 2011

De Lync naar Het Nieuwe Werken. Utrecht - 25 januari 2011 De Lync naar Het Nieuwe Werken Utrecht - 25 januari 2011 Agenda 25 januari 14:30 tot + 17.00 uur 14:30 15:15 Lync 2010 - What s New? 15:15 15:30 Pauze 15:30 16:15 Lync 2010 Architectuur en Case 16:15 17:00

Nadere informatie

Intelligente Verkeers Regel Installatie (ivri) Fase 1

Intelligente Verkeers Regel Installatie (ivri) Fase 1 Intelligente Verkeers Regel Installatie (ivri) Fase 1 Deliverable C: Standaard tekst uitvraag Standaardtekst voor uitvraag bij vervanging VRI's voor wegbeheerders (t.b.v. voorbereiding infrastructuur op

Nadere informatie

Zelftest Informatica-terminologie

Zelftest Informatica-terminologie Zelftest Informatica-terminologie Document: n0947test.fm 01/07/2015 ABIS Training & Consulting P.O. Box 220 B-3000 Leuven Belgium TRAINING & CONSULTING INTRODUCTIE Deze test is een zelf-test, waarmee u

Nadere informatie

The OSI Reference Model

The OSI Reference Model Telematica Applicatielaag Hoofdstuk 16, 17 Applicatielaag 4Bevat alle toepassingen die van het netwerk gebruik maken n E-mail n Elektronisch nieuws n WWW n EDI (Electronic Data Interchange) n Napster,

Nadere informatie

Microsoft Exchange 2010 SP1

Microsoft Exchange 2010 SP1 Microsoft Exchange 2010 SP1 Heeft uw organisatie behoefte aan efficiënte en flexibele communicatiemogelijkheden? Dan kunt u met behulp van Microsoft Exchange Server 2010 uw beheer eenvoudiger maken, uw

Nadere informatie

NAT (Network Address Translation)

NAT (Network Address Translation) Technical Note #019 Auteur: Olaf Suchorski Gemaakt op: 11 juli 2000 Bijgewerkt op: 11 juli 2000 NAT (Network Address Translation) In deze Technical Note worden de meest voorkomende situaties met NAT doorgelicht.

Nadere informatie

DJANAH, EEN TOTAL CONVERSATION VIDEO TELEFOON IN DE WEB BROWSER TECHNISCHE EISEN VOOR TOLK OP AFSTAND OP LOCATIE, NETWERK EN COMPUTERS

DJANAH, EEN TOTAL CONVERSATION VIDEO TELEFOON IN DE WEB BROWSER TECHNISCHE EISEN VOOR TOLK OP AFSTAND OP LOCATIE, NETWERK EN COMPUTERS DJANAH, EEN TOTAL CONVERSATION VIDEO TELEFOON IN DE WEB BROWSER TECHNISCHE EISEN VOOR TOLK OP AFSTAND OP LOCATIE, NETWERK EN COMPUTERS V.0 Arnoud van Wijk arnoud@greengiraffe.nl INTRODUCTIE INTERNET EISEN

Nadere informatie

Practicum Netwerken CISCO: Deel 1. Philippe Dellaert

Practicum Netwerken CISCO: Deel 1. Philippe Dellaert Practicum Netwerken CISCO: Deel 1 Philippe Dellaert 17-03-2007 Hoofdstuk 1 Inleiding Dit is de oplossing die ik heb samen gesteld voor het eerste practicum van het vak Computernetwerken met de CISCO routers.

Nadere informatie

Functionele beschrijving: scannen naar Trivium FORTUNA.

Functionele beschrijving: scannen naar Trivium FORTUNA. Functionele beschrijving: scannen naar Trivium FORTUNA. Algemeen Met KYOCERA scannen naar Trivium FORTUNA beschikt u over een efficiënte oplossing om uw documenten te scannen naar Trivium FORTUNA. Met

Nadere informatie

Aandachtspunten voor installatie suse in vmware server

Aandachtspunten voor installatie suse in vmware server Aandachtspunten voor installatie suse in vmware server Voorbereiden van vware virtueel machine: 1. Select linux Suse linux 2. Maak disksize 5Gb Denk er als je virtual machine wilt draaien op FAT32 vink

Nadere informatie

PBX: uw eigen fysieke centrale. Investeer in de mogelijkheden van uw telefonie en bespaar op uw telefoonnota

PBX: uw eigen fysieke centrale. Investeer in de mogelijkheden van uw telefonie en bespaar op uw telefoonnota PBX: uw eigen fysieke centrale Investeer in de mogelijkheden van uw telefonie en bespaar op uw telefoonnota Uw centrale binnen bereik Telefonie kan het hart van uw organisatie vormen. Het is daarom van

Nadere informatie

Het telefonieplatform van deze tijd. Telefonie en IT komen steeds meer samen

Het telefonieplatform van deze tijd. Telefonie en IT komen steeds meer samen Het telefonieplatform van deze tijd Telefonie en IT komen steeds meer samen 2002 02 13 Stabiele groei 14 miljoen Omzet 2012 115+ professionals Ambitie: de beste Partnership Innovatief Onderwijs Zorg Goede

Nadere informatie

Installatiehandleiding. Optibel telefonie

Installatiehandleiding. Optibel telefonie Installatiehandleiding Optibel telefonie Optibel adapter Sipura 2000 Inhoudsopgave 1 Het Optibel pakket 2 2 De Optibel adapter aansluiten 2 3 Vragen over uw aansluiting 5 4 Probleemwijzer 6 5 Mijn Optibel

Nadere informatie

Van POTS naar VoIP met Asterisk. Ervaringen uit de praktijk met het migreren naar Asterisk

Van POTS naar VoIP met Asterisk. Ervaringen uit de praktijk met het migreren naar Asterisk Van POTS naar VoIP met Asterisk Ervaringen uit de praktijk met het migreren naar Asterisk Agenda Korte introductie Marco Verleun Waarom overschakelen naar VoIP? Korte introductie Marco Verleun Werkzaam

Nadere informatie

Functionele beschrijving: Scannen naar AFAS Profit.

Functionele beschrijving: Scannen naar AFAS Profit. Functionele beschrijving: Scannen naar AFAS Profit. Algemeen Met de Kyocera Scannen naar AFAS Profit beschikt u over een efficiënte oplossing om uw documenten te scannen naar AFAS Profit. Met deze oplossing

Nadere informatie

Security bij de European Registry for Internet Domain Names

Security bij de European Registry for Internet Domain Names Security bij de European Registry for Internet Domain Names Peter Janssen Technical Manager EURid vzw/asbl Computable Security Seminar 25/09/2008 Wie is EURid? Not for profit organisatie Naar Belgische

Nadere informatie

voorbeeldvragen Informatietechnologie Foundation ITF.NL editie april 2011 inhoud inleiding 2 voorbeeldexamen 3 antwoordindicatie 8 evaluatie 19

voorbeeldvragen Informatietechnologie Foundation ITF.NL editie april 2011 inhoud inleiding 2 voorbeeldexamen 3 antwoordindicatie 8 evaluatie 19 voorbeeldvragen Informatietechnologie Foundation ITF.NL editie april 2011 inhoud inleiding 2 voorbeeldexamen 3 antwoordindicatie 8 evaluatie 19 EXIN Hét exameninstituut voor ICT ers Janssoenborch, Hoog

Nadere informatie

LAN, MAN, WAN. Telematica. Schakeltechnieken. Circuitschakeling. 4Wordt vooral gebruikt in het telefoonnetwerk 4Communicatie bestaat uit 3 fasen:

LAN, MAN, WAN. Telematica. Schakeltechnieken. Circuitschakeling. 4Wordt vooral gebruikt in het telefoonnetwerk 4Communicatie bestaat uit 3 fasen: LAN, MAN, WAN Telematica Networking (Netwerk laag) Hoofdstuk 11, 12 Schakeltechnieken 4Circuitschakeling: tussen zender en ontvanger wordt een verbinding gelegd voor de duur van de communicatie 4Pakketschakeling:

Nadere informatie

Configuratiehandleiding

Configuratiehandleiding Configuratiehandleiding Patton Smartnode 46xx November 2012 Barbara Strozzilaan 201 Postbus 9314 Rotterdamseweg 183c gntel B.V. 1083 HN Amsterdam 1006 AH Amsterdam 2629 HD Delft KvK 02084234 T + 31 (0)20

Nadere informatie

computernetwerken F. Vonk versie 4 21-11-2015

computernetwerken F. Vonk versie 4 21-11-2015 2015 computernetwerken F. Vonk versie 4 21-11-2015 inhoudsopgave 1. inleiding... - 2-2. datacommunicatie... - 3-3. het TCP/IP model... - 6-4. protocollen... - 8-5. computernetwerken... - 15-6. netwerkapparatuur...

Nadere informatie

1945, eerste DC. Eigen logo

1945, eerste DC. Eigen logo 1945, eerste DC Eigen logo Doelstelling: Binnen uw computer ruimte verzamelt u diverse informatie over bijvoorbeeld stroomverbruik van uw apparatuur. Via welk netwerk kunt u deze data verwerken. Welk

Nadere informatie

Communicatienetwerken

Communicatienetwerken Communicatienetwerken Oefeningen 4 : ALGEMEEN (niet voor MTI) Woensdag 2 december 2009 1 VRAAG 1 : MAC/IP adressen toekennen 2 VRAAG 1 : MAC/IP adressen toekennen Scenario Link 1 Link 2 Link 3 Link 4 Link

Nadere informatie

Peelland ICT Online Back-up

Peelland ICT Online Back-up Peelland ICT Online Back-up Peelland ICT biedt volledig in eigen beheer online back-up aan. Hiermee voorzien wij onze klanten van de laatste nieuwe back-up mogelijkheden en technieken. Risico s conventionele

Nadere informatie

Functionele beschrijving: scannen naar UNIT4 Cura Documentmanagement.

Functionele beschrijving: scannen naar UNIT4 Cura Documentmanagement. Functionele beschrijving: scannen naar UNIT4 Cura Documentmanagement. Algemeen Met KYOCERA scannen naar UNIT4 Cura Documentmanagement beschikt u over een efficiënte oplossing om uw documenten te scannen

Nadere informatie

Les D-02 Datacommunicatie op Ethernet en Wifi netwerken

Les D-02 Datacommunicatie op Ethernet en Wifi netwerken Les D-02 Datacommunicatie op Ethernet en Wifi netwerken In deze les staan we stil bij datacommunicatie op Ethernet netwerken en Wifi netwerken. 2.1 Wat is datacommunicatie? We spreken van datacommunicatie

Nadere informatie

Getting Started. AOX-319 PBX Versie 2.0

Getting Started. AOX-319 PBX Versie 2.0 Getting Started AOX-319 PBX Versie 2.0 Inhoudsopgave INHOUDSOPGAVE... 2 OVER DEZE HANDLEIDING... 3 ONDERDELEN... 3 INSTALLATIE EN ACTIVERING... 3 BEHEER VIA DE CONSOLE... 4 BEHEER VIA DE BROWSER... 5 BEVEILIGING...

Nadere informatie

Technische handleiding. Versie 1.0 Datum 7 maart 2011 EXPRESS

Technische handleiding. Versie 1.0 Datum 7 maart 2011 EXPRESS HIP Express Technische handleiding Versie 1.0 Datum 7 maart 2011 EXPRESS HIP Express. Technische handleiding 2 Inhoudsopgave 1. Instellingen randapparatuur 3 Codecs...3 2. Geteste randapparatuur 4 2.1

Nadere informatie

Netwerken. 6 januari 2014 David N. Jansen

Netwerken. 6 januari 2014 David N. Jansen Netwerken 6 januari 2014 David N. Jansen Huiswerkopdracht 2 donderdag 9 januari al inleveren! Leerstof voor vandaag. Stallings hoofdst 17 www.williamstallings.com /OS/OS6e.html M17_STAL6329_06_SE_C17.QXD

Nadere informatie

BIPAC-711C2 / 710C2. ADSL Modem / Router. Snelle Start Gids

BIPAC-711C2 / 710C2. ADSL Modem / Router. Snelle Start Gids BIPAC-711C2 / 710C2 ADSL Modem / Router Snelle Start Gids Billion BIPAC-711C2/710C2 ADSL Modem / Router Voor meer gedetailleerde instructies over het configureren en gebruik van de ADSL Modem/Router,

Nadere informatie

Hoofdstuk 15. Computernetwerken

Hoofdstuk 15. Computernetwerken Hoofdstuk 15 Computernetwerken 1 Figuur 15.1 Bustopologie Figuur 15.2 Stertopologie Figuur 15.3 Ringtopologie isolatie kern afscherming Figuur 15.4 Coaxkabel Figuur 15.5 Tweeaderige UTP Coating Core Cladding

Nadere informatie

Vigor 2860 serie Multi PVC/EVC - RoutIT

Vigor 2860 serie Multi PVC/EVC - RoutIT Vigor 2860 serie Multi PVC/EVC - RoutIT PPPoA en NAT + PPPoA en routing RoutIT maakt gebruik van 2 keer PPPoA, waarbij de eerste PPPoA wordt gebruikt voor NAT en de tweede PPPoA wordt toegepast voor routing.

Nadere informatie

Het configureren van de NETGEAR.

Het configureren van de NETGEAR. AVAYA VPN Phone met een NETGEAR VPN Router. Thuis werken in dezelfde omgeving zoals op het werk, geen aanpassingen als mobiele werkers vanaf huis willen werken en de identieke omgeving voor thuiswerkers.

Nadere informatie

handleiding gigaset N300A + C610H

handleiding gigaset N300A + C610H handleiding gigaset N300A + C610H Maak uw gigaset gebruiksklaar met de inloggegevens die u heeft ontvangen van Belcentrale. En ontdek de vele functies die dit toestel biedt. inhoudsopgave / 3 inleiding

Nadere informatie

MyPBX op meerdere locaties

MyPBX op meerdere locaties MyPBX op meerdere locaties Versie 1.1 Door : B. Frishert Pagina 1 van 8 Met de MyPBX is het mogelijk om meerdere locaties te voorzien van de voordelen van een eigen VoIP telefooncentrale en toch deze kantoren

Nadere informatie

Om dit aan te kunnen aanbieden dienen op de Front End server twee applicaties aanwezig te zijn:

Om dit aan te kunnen aanbieden dienen op de Front End server twee applicaties aanwezig te zijn: In november 2010 lanceerde Microsoft de nieuwe versie van OCS genaamd Lync. Aan de verschillende edities is niet veel veranderd. Zo zijn er nog steeds een Standard en Enterprise Editie beschikbaar. Het

Nadere informatie

Leza biedt gebruikers de mogelijkheid om pc s, laptops en servers te back-uppen en back-ups te herstellen.

Leza biedt gebruikers de mogelijkheid om pc s, laptops en servers te back-uppen en back-ups te herstellen. LEZA ONLINE BACKUP Servicedefinitie 1. Data-encryptie 2. Beveiligde internetverbinding 3. Datacenter 4. Recovery 5. Richtlijnen reactietijden & bereikbaarheid 6. Controle Back-up 7. Onderhoudswerkzaamheden

Nadere informatie

Xelion Phone System. Bureau Telefoons. Aastra 6730i. Aastra 6731i

Xelion Phone System. Bureau Telefoons. Aastra 6730i. Aastra 6731i Xelion Phone System Wat uw precieze wensen ook zijn, er is altijd een telefoon die bij u én bij Xelion past! Xelion biedt de mogelijkheid te kiezen uit normale of pc-telefoons. Allemaal functioneel en

Nadere informatie

Central Station. Handleiding e-mail configuratie Exchange / Central Station

Central Station. Handleiding e-mail configuratie Exchange / Central Station Central Station Handleiding e-mail configuratie Exchange / Central Station Versie 1.0, september 2011 Inhoudsopgave 1 Inleiding... 3 1.1 Doel van de handleiding... 3 1.2 Afkortingen... 3 1.3 Meer informatie...

Nadere informatie

COMpact 3000 analog ref. 213-51021

COMpact 3000 analog ref. 213-51021 COMpact 3000 analog ref. 213-51021 Veelzijdigheid tegen een lage prijs Met de nieuwe COMpact 3000 analog voor SOHO toepassingen (small office / home office) en privéwoningen bewijst Auerswald dat een kleine

Nadere informatie

HTTP SMS API Technische Specificatie messagebird.com versie 1.1.6-05 mei 2014

HTTP SMS API Technische Specificatie messagebird.com versie 1.1.6-05 mei 2014 HTTP SMS API Technische Specificatie messagebird.com versie 1.1.6-05 mei 2014 1 Inhoudsopgave INHOUDSOPGAVE 2 1 VERBINDING MET DE API 4 1.1 QUICK START 4 2 SMS PARAMETERS 5 2.1 VERPLICHTE PARAMETERS 6

Nadere informatie

MSSL Dienstbeschrijving

MSSL Dienstbeschrijving MSSL Dienstbeschrijving Versie : 1.0 Datum : 28 augustus 2007 Auteur : MH/ME Pagina 2 van 7 Inhoudsopgave Inhoudsopgave... Fout! Bladwijzer niet gedefinieerd. Introductie... 3 Divinet.nl Mssl... 3 Hoe

Nadere informatie

Simmpl configuratie-handleiding voor Yealink T4x toestellen

Simmpl configuratie-handleiding voor Yealink T4x toestellen Koldingweg 19-1 9723 HL Groningen Postbus 5236 9700 GE Groningen Simmpl configuratie-handleiding voor Yealink T4x toestellen v090715mt T (050) 820 00 00 F (050) 820 00 08 E callvoip@callvoip.nl W www.callvoiptelefonie.nl

Nadere informatie

Dienstbeschrijving faxdiensten

Dienstbeschrijving faxdiensten Dienstbeschrijving faxdiensten Auteur: Marketing Datum: 01-10-2014 Versie: 2.0 Aantal bladen: 10 Nummer: 1017 2 P a g i n a Inhoud 1. Inleiding... 3 2. Fax-over-IP (T.38)... 4 2.1 Achterliggende techniek...

Nadere informatie

Installatiehandleiding. Optibel telefonie. Optibel adapter Sipura 2102

Installatiehandleiding. Optibel telefonie. Optibel adapter Sipura 2102 Installatiehandleiding Optibel telefonie Optibel adapter Sipura 2102 Inhoudsopgave 1 Het Optibel pakket 2 2 De Optibel adapter aansluiten 2 3 Vragen over uw aansluiting 6 4 Probleemwijzer 7 5 Mijn Optibel

Nadere informatie

Laten we eens beginnen met de mouwen op te stropen en een netwerk te bouwen.

Laten we eens beginnen met de mouwen op te stropen en een netwerk te bouwen. Practicum Filius In deze proefles gaan we jullie kennis laten maken met computernetwerken. Na afloop van dit practicum heb je een goede basis van waar een netwerk uit kan bestaan, hoe je een netwerk bouwt

Nadere informatie

Datum 15 juni 2006 Versie 1.0.6. Exchange Online. Handleiding voor gebruiker Release 1.0

Datum 15 juni 2006 Versie 1.0.6. Exchange Online. Handleiding voor gebruiker Release 1.0 Datum 1.0.6 Exchange Online Handleiding voor gebruiker Release 1.0 1.0.6 Inhoudsopgave 1 Instellingen e-mail clients 2 1.1 Gebruik via Outlook 2003 2 1.2 Gebruik via ActiveSync 15 1.3 Gebruik via andere

Nadere informatie

Installatiehandleiding. Optibel telefonie. Optibel adapter Sipura 2100

Installatiehandleiding. Optibel telefonie. Optibel adapter Sipura 2100 Installatiehandleiding Optibel telefonie Optibel adapter Sipura 2100 Inhoudsopgave 1 Het Optibel pakket 2 2 De Optibel adapter aansluiten 2 3 Vragen over uw aansluiting 6 4 Probleemwijzer 7 5 Mijn Optibel

Nadere informatie

OSI-model. Mogelijke toepassingen van netwerken. Protocollen. Eenvoudig MS-DOS netwerk (LAN) Novell, IPX / SPX. Applicatie laag.

OSI-model. Mogelijke toepassingen van netwerken. Protocollen. Eenvoudig MS-DOS netwerk (LAN) Novell, IPX / SPX. Applicatie laag. 5.1 5.2 OSI-model Applicatie laag Presentatie laag Sessie laag Transport laag Netwerk afhankelijk Netwerk laag Datalink laag Fysieke laag 5.3 5.4 Mogelijke toepassingen van netwerken Protocollen Fileserver-systems

Nadere informatie

Simmpl configuratie-handleiding voor Tiptel IP2xx en Yealink T2x toestellen

Simmpl configuratie-handleiding voor Tiptel IP2xx en Yealink T2x toestellen Koldingweg 19-1 9723 HL Groningen Postbus 5236 9700 GE Groningen Simmpl configuratie-handleiding voor Tiptel IP2xx en Yealink T2x toestellen v241015mt T (050) 820 00 00 F (050) 820 00 08 E callvoip@callvoip.nl

Nadere informatie

D285 / D283 IP Installatiehandleiding. Inhoudsopgave

D285 / D283 IP Installatiehandleiding. Inhoudsopgave 1 D285 / D283 IP Installatiehandleiding Inhoudsopgave 1. Introductie... 3 2 Toepassingen... 4 2.1 Aansluitingen... 5 2.2 Installeren en programmeren... 5 Stap 1 Bekabeling... 6 Stap 2 Voeding... 6 Step

Nadere informatie

we secure YOUR network Versleuteling voice en data verkeer voor optimale beveiliging verbindingen

we secure YOUR network Versleuteling voice en data verkeer voor optimale beveiliging verbindingen we secure YOUR network Versleuteling voice en data verkeer voor optimale beveiliging verbindingen 2connect-IT informatiedag 2012 Agenda Introductie Mobiele communicatie Combinatie met 2connect-IT Introductie

Nadere informatie

SuperOffice Systeemvereisten

SuperOffice Systeemvereisten Minimale systeemvereisten voor SuperOffice CRM De minimale systeemvereisten voor SuperOffice CRM zijn tevens afhankelijk van het besturingssysteem en de services/applicaties die op het systeem actief zijn.

Nadere informatie

Hosted VoIP Gebruikershandleiding Meer info: www.hostedvoip.nu. 17 april 2013

Hosted VoIP Gebruikershandleiding Meer info: www.hostedvoip.nu. 17 april 2013 Hosted VoIP Gebruikershandleiding Meer info: wwwhostedvoipnu 17 april 2013 Inhoudsopgave 1 Online beheer 11 Inloggen 12 Uitloggen 2 Mijn instellingen 21 Persoonlijke informatie 22 Telefoon 23 Doorschakelingen

Nadere informatie

BlackBerry Cloud Services

BlackBerry Cloud Services BlackBerry Cloud Services Flexibele draadloze oplossing Uitgebreide beveiligingsopties Eenvoudig (centraal) te beheren Kosten besparen BlackBerry Enterprise Server & BlackBerry Express Server BlackBerry

Nadere informatie