METHODOLOGENDAG Universiteit Utrecht 9 maart 2007

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "METHODOLOGENDAG Universiteit Utrecht 9 maart 2007"

Transcriptie

1 METHODOLOGENDAG Universiteit Utrecht 9 maart 2007

2 i

3 NOSMO Nederlandse Organisatie voor Sociaal- Wetenschappelijk Methodologisch Onderzoek Dagelijks Bestuur NOSMO Cor van Dijkum (voorzitter) Dorien DeTombe Gerhard van de Bunt Han Oud Algemeen Bestuur NOSMO Harry van den Berg, Cor van Dijkum, Dorien DeTombe, Frans van Eijnatten, Henk Flap, Gerty Lensvelt-Mulders, Han Oud, Cora Maas, Fred Wester Organisatie Methodologendag Utrecht Flip Boersma Cor van Dijkum Website NOSMO ii

4 LOCATIE Educatorium Universiteit Utrecht Leuvenlaan CE Utrecht Tel Met openbaar vervoer: - Per trein vanuit heel Nederland: NS Station Utrecht Centraal Station. Vanaf het station kunt u bus 12, 12s of 11 nemen richting De Uithof UMC AZU. De busreis duurt ongeveer 20 minuten en kost 3 strippen U kunt uitstappen bij de bushalte tegenover het aan de rechter kant gelegen Marinus Langeveldgebouw, halte Langeveldgebouw. U loopt vervolgens naar de overkant van de Heidelberglaan. Door de weeks is het W.C. van Unnik gebouw geopend en kunt u via dit gebouw het Educatorium bereiken. In het weekend is dit niet mogelijk en kunt u buitenom langs het restaurant De Basket lopen (zie tekening). Rechts om de hoek, na ongeveer 100 meter treft u aan de rechter kant de ingang aan. In het restaurant van het Educatorium is de chipknip het enige betaalmiddel. In het Educatorium is er een chipknip verkoop automaat waar prepaid chipknips te koop zijn van tien en twintig euro. Deze zijn niet alleen op de universiteit te gebruiken, maar door heel Nederland. De locatie van de NOSMO bijeenkomsten wordt aangegeven door middel van Borden en Pijlen vanaf de ingang op de Heidelberglaan. Zo vindt U gemakkelijk het Educatorium Alpha. De zalen in het Unikgebouw liggen allemaal op de 2 e etage, te bereiken met de lift. De lunch wordt gebruikt in een ruimte die PI heet. Deze ligt bij het Educatorium, of is ook bereikbaar via het grote restaurant in het Unnikgebouw, via een trap naar een (open) verdieping met uitzicht. iii

5 Programma Inschrijving, ontvangst met koffie en thee Voor ingang: Educatorium Alpha Welkom door NOSMO voorzitter Cor van Dijkum Educatorium Alpha Onderzoeksmethoden in de politiek: een debat Educatorium Alpha Plenaire inleidingen en discussie Sprekers: Gerty Lensvelt-Mulders, Andre Krouwel en Timo Septer Voorzitter: Stasja Draisma Wetenschap en Kunst Educatorium Alpha De fotograaf Diederik Meijer over het fotograferen van rampen In samenwerking met Dorien DeTombe Lunch PI bij Educatorium SESSIES VAN ONDERZOEKSGROEPEN Een Dynamisch Model van Intelligentie (Gemeenschappelijke sessie: LOMO en Simulatie) Educatorium Alpha Longitudinale Modellen (LOMO) Educatorium Alpha De Meerwaarde van Kwalitatief Onderzoek bij Unnik 218 Mixed Methods Onderzoek (KWALON) Sessie Methodologie van Complexe Maatschappelijke Unnik 218 Problemen Simulatie van: Arts-Patient Relatie; Unnik 220 Verwerving Tweede Taal Meten in Tijd (DIR) Unnik Sociale Netwerken Onderzocht Unnik Theepauze In elke ruimte 1

6 Longitudinale Modellen & Simulatie Gemeenschappelijke sessie Educatorium Alpha A dynamical Model of General Intelligence Han van der Maas Universiteit van Amsterdam Commentaar op het paper van Han van der Maas Jan Boom Universiteit Utrecht Vragen en Discussie 2

7 LOMO Longitudinale Modellen Educatorium Alpha Estimating systematic continuous time trends in recidivism using a non- Gaussian panel data model* Siem-Jan Koopman, André Lucas, Marius Ooms, Kees van Montfort en Victor van der Geest Putting the Autoregressive Latent Trajectory model to practice: A test of the longitudinal relations between anti-immigrant prejudice and discriminatory behaviorial intentions in Germany Elmar Schlueter, Oliver Christ, Peter Schmidt en Ulrich Wagner Attitudes around homosexuals: contact effects from a life-course perspective Eva Jaspers, Marcel Lubbers en Duane Alwin Multilevel Growth Mixture Models for Classifying Group-level Observations Jeroen Vermunt en Gregory Palardy *Paper wordt gepresenteerd door Marius Ooms 3

8 KWALON De Meerwaarde van Kwalitatief Onderzoek bij Mixed Methods Onderzoek Unnik Onderzoek naar Rassendiscriminatie: de Rol van Kwalitatief Onderzoek in een Mixed Methods Design Jeanine Evers, Universiteit voor Humanistiek. Harry van de Berg, Vrije Universiteit ANALYZE THIS! Van Vragenlijst tot Topiclist Hennie Boeije, Universiteit Utrecht 4

9 Methodologie van Complexe Maatschappelijke Problemen Unnik Policy Making For Complex Societal Problems: The COMPRAM Methodology - Handling Local Natural Disasters as an Example Dorien DeTombe International Research Society on Methodology of Societal Complexity The combat of terrorism as a societal problem: a look at the US discussion on data mining Frans Birrer Universiteit Leiden Visual Problem Appraisal Kerala s Coast - A simulation for learning on complex problems Bert Enserink Technische Universiteit Delft Loes Witteveen Larenstein University of Professional Education Mixed Method Research for Complex Societal Issues Eric Pruyt Technische Universiteit Delft 5

10 SIMULATIE Unnik Simulatie van Art-Patient Communicatie middels een Non-Lineair Model William Verheul, NIVEL Cor van Dijkum, Universiteit Utrecht Jozien Bensing, NIVEL, Universiteit Utrecht Dynamic modelling of second language acquisition Anna Scheele, Institute for the Study of Education and Development in Childhood and Adolescence, Utrecht University Cor van Dijkum, Department op Methodology and Statistics, Utrecht University 6

11 Dataverzameling, Instrumentatie en Researchdesign Meten in de tijd Unnik Monitoren van beleid: Instrumentontwikkeling voor complexe maatschappelijke problemen. René van Vianen Adviesbureau Van Montfoort Gerty Lensvelt-Mulders Universiteit van Utrecht Longitudinale dataverzamelingen: Methodologische aspecten Johannes H. Smit Vakgroep Psychiatrie, Vu Medisch centrum Derde lezing 7

12 Sociale Netwerk Analyse Collective Action in Dutch Neighbourhoods Henk Flap & Beate Völker Utrecht University Two normative conceptions of good civic community Juno Blaauw University of Amsterdam Robert J. Mokken & Jean Tillie & Meindert Fennema University of Amsterdam Ethnic boundaries in students networks in Flanders and the Netherlands Chris Baerveldt Utrecht University Bonne Zijlstra University of Amsterdam Muriel De Wolf Ghent University Ronan Van Rossem Ghent University Marijtje Van Duijn University of Groningen From reconstructing social networks to an understanding of expert communities Peter Groenewegen Vrije Universiteit Amsterdam 8

13 ABSTRACTS 9

14 Een debat over onderzoeksmethoden in de politiek, in het bijzonder methoden voor het doen van voorspellingen van verkiezingsuitslagen en kabinetsformaties Educatorium Alpha Sprekers: Gerty Lensvelt-Mulders Andre Krouwel Timo Septer Voorzitter: Stasja Draisma De verkiezingen van november waren voor sociaal wetenschappers bijzonder inspirerend. Tijdens de dagen en weken voor de verkiezingen zijn we doodgegooid met opiniepeilingen. Elke dag had zijn eigen peiling. De uitslagen liepen sterk uiteen, afhankelijk van het TV-programma waar men naar keek of de krant die men las, en het onderzoeksbureau dat de peilingen voor de media uitvoerde. De peilingen zelf zijn deze verkiezingen ook meer dan ooit een instrument in de verkiezingsstrijd geworden. Peilingen hebben invloed op alle betrokken partijen: op de media, op de campagnestrategen, en op de potentiële kiezers. Kiezers kunnen op verschillende manieren op peilingen reageren. Je hebt de 'bandwagon' strategie, kiezers springen op de zegewagen van de gedoodverfde winnaar. Er zijn ook kiezers die gaan voor de 'underdog', ze kiezen de verliezende partij. Of men vindt dat een bepaald geluid gehoord moet blijven worden, en besluit strategisch te stemmen. Campagne-adviseurs reageren ook op de peilingen; ze passen hun campagne aan, mikken op bepaalde doelgroepen, pikken goed scorende discussiepunten op en laten andere weer vallen. 10

15 Maar de verkiezingen gingen voorbij en de kiezer heeft gesproken. De meningen waren verdeeld, er was een duidelijke wens naar links, maar ook een grote groep op rechts en er moest er een nieuw kabinet gevormd worden. Tegen dat het 9 maart, NOSMO-dag, is, zullen we weten hoe het nieuwe kabinet eruit ziet, maar ook wat betreft de kabinetsformatie werden voorspellingen gedaan. Wordt het linksom, wordt het rechtsom? SP, de grote zetelwinnaar, gaat in ieder geval niet mee en Groenlinks ook niet. Al deze fascinerende pogingen om de werkelijkheid te voorspellen, hebben de NOSMO geïnspireerd tot het organiseren van een plenaire sessie over voorspellen in de politiek. Er worden drie lezingen voorbereid: een lezing over het doen van polls en de kwaliteit van politieke voorspellingen, een lezing over stemwijzers als politiek instrument, en tenslotte een lezing over het voorspellen van kabinetsformaties en de val van kabinetten. Wij stellen ons voor de ochtend af te sluiten met een discussie tussen forum en publiek. Het voorspellen van verkiezingen met behulp van huishoudpanels. Gerty Lensvelt-Mulders UHD Methoden en technieken Universiteit van Utrecht De verkiezingen zijn weer een poosje achter de rug. Tijdens de dagen en weken voor de verkiezingen zijn we meer dan ooit doodgegooid met opiniepeilingen. Elke dag had zijn eigen peiling. De uitslagen liepen sterk uiteen, afhankelijk van het TVprogramma waar men naar keek of de krant die men las, en het onderzoeksbureau dat de peilingen voor de media uitvoerde. Alle peilers meenden namens de hele Nederlandse bevolking te spreken. Toch liepen de peilingen soms flink uiteen. Die verschillen tussen peilingen kunnen aan veel dingen liggen. Hoe worden de respondenten ondervraagd? Wat wordt ze gevraagd? Zijn alle kiezers wel goed vertegenwoordigd? Hoe is de steekproef getrokken? Wie doet wel mee met het onderzoek en wie niet? Wordt er gewogen en hoe? Tijdens deze presentatie willen we kort ingaan op de methodologische problemen die gepaard gaan met het houden van peilingen en exit polls. 11

16 Kieskompas: het alternatief voor de kieswijzer (werktitel) Andre Krouwel UD politicologie en ontwikkelaar Kieskompas De Nederlander weet het niet meer! Steeds meer kiezers switchen van partij bij verkiezingen en zijn onzeker welke partij het dichtst in de buurt komt van de eigen beleidsvoorkeuren. Hierdoor krijgen stemhulpen op internet, zoals Stemwijzer en Kieskompas, steeds meer invloed. Maar hoe werken deze stemhulpen eigenlijk? Hoe worden de issues gekozen, hoe scoren de partijen op de stellingen en hoe komt het uiteindelijke stemadvies tot stand? Bij de laatste verkiezingen maakten miljoenen Nederlanders gebruik van Stemwijzer en Kieskompas. Welke kiezers maken gebruik van deze stemhulpen? Wat is het effect van de stemadviezen op het uiteindelijks stemgedrag? Al dit soort vragen komen aan de orde in de lezing van Andre Krouwel die het Kieskompas ontwikkelde uit onvrede met de kwaliteit van de Stemwijzer. "De Stemwijzer geeft een veel te plat advies en de stellingen zijn erg slecht. Hierdoor worden kiezers op het verkeerde been gezet", zo stelt Krouwel. Geven en nemen bij coalitieonderhandelingen Timo Septer Onderzoeker Adviesbureau DECIDE, Promovendus ICS Rijksuniversiteit Groningen Het beleid van een coalitie na de verkiezingen kan voorspeld worden met behulp van een computermodel, waarin het onderhandelingsproces gesimuleerd wordt. Hierbij wordt rekening gehouden met de standpunten van de partijen op de meeste contro-versiële onderwerpen, de belangen die partijen aan die standpunten toekennen en de macht die ze hebben. Het zogenaamde ruilmodel gaat er van uit dat partijen bereid zijn andere partijen meer hun zin te geven op onderwerpen die voor die ander relatief belangrijker zijn, om op die manier zelf meer binnen te halen op andere onderwerpen. Er wordt alleen gekeken naar controversiële punten, omdat die een stempel op de onderhandelingen drukken. Dit model is voor de Tweede Kamerverkiezingen in 2003 en 2006 gebruikt om voor enkele waarschijnlijke meerderheidscoalities te voorspellen welk beleid er zal komen. In 2003 zijn er op basis van interviews met experts zeven controversiële onderwerpen meegenomen in de analyse, waarvan op zes onderwerpen het voorspelde beleid dicht in de buurt lag van het werkelijke beleid in het regeerakkoord. Bij de meest recente verkiezingen benaderden de voorspellingen het beleid op tien van de elf punten. Doordat ook geanalyseerd is wat het beleid van andere meerderheidscoalities zou zijn geweest, kan gekeken worden wat partijen als de SP en GroenLinks hadden kunnen binnenhalen als ze wel rond de tafel hadden gezeten. 12

17 Kunst en Wetenschap Educatorium Alpha Diederik Meijer & Dorien De Tombe Diederik Meijer, Photographer Amsterdam, Europe Photographs of Katrina Victims Diederik Meijer, Dutch photographer, will show his art work of the victims of the Katrina disaster in New Orleans USA September The photographs are published in 2007 in the Foam museum Amsterdam. The art lecture is part of the program of Methodology of Societal Complexity. Dorien De Tombe This manifestation is in accordance with the lecture Policy Making For Complex Societal Problems: The COMPRAM Methodology - Handling Local Natural Disasters as an Example in the session of the Researchgroup Methodology of Complex Societal Problems at

18 Longitudinale Modellen Educatorium Alpha Estimating systematic continuous time trends in recidivism using a non-gaussian panel data model Siem-Jan Koopman, Department of Econometrics, Vrije Universiteit André Lucas, Department of Finance, Vrije Universiteit Marius Ooms, Department of Econometrics, Vrije Universiteit Kees van Montfort, Department of Finance, Vrije Universiteit Victor van der Geest, Netherlands Institute for the Study of Crime and Law Enforcement (NCSR) We model crime careers of juveniles from a Dutch Judicial Juvenile Institution. The data are decomposed into a sytematic and a an individual-specific component, of which the systematic component reflects the general time-varying conditions including the ciminological climate. Within a model-based analysis, we treat (1) shared effects of each group with the same systematic conditions, (2) strongly non-gaussian features of the individual time series, (3) unobserved common systematic conditions, (4) changing recidivism probabilities in continuous time, (5) missing observations. We adopt a non-gaussian multivariate state space model that deals with all of these issues simultaneously. The parameters of the model are estimated by Monte Carlo maximum likelihood methods. This paper illustrates the methods empirically. We find interesting time-variation in the recidivism behavior of the juveniles during a perios of 13 yeard, while taking account of significant heterogeneity determined by personality characteristics and initial crime records. 14

19 Putting the Autoregressive Latent Trajectory Model to Practice: A Test of the longitudinal relations between anti-immigrant prejudice and discriminatory behaviorial intentions in Germany Elmar Schlueter, DFG-Research Training School Group-focused enmity,university of Marburg Oliver Christ, Department of Psychology, University of Marburg Institute for Interdisciplinary Research on Conflict and Violence, University of Bielefeld Peter Schmidt, Department of Social Sciences,University of Giessen Ulrich Wagner, Department of Psychology, University of Marburg The aim of this presentation is to demonstrate the application of the autoregressive latent trajectory model (ALT, Bollen & Curran 2004) to a large-scale panel data set. The ALT has been proposed as a combination of the autoregressive- and the latent trajectory model as two established methods for the analysis of panel data. However, substantive applications of the ALT are still largely missing. To illustrate the potentialities of the ALT, we use this approach to examine the longitudinal relations between ethnic prejudice and discriminatory behavioral intentions using three-wave panel data from the German general population. Attitudes around homosexuals: contact effects from a life-course perspective Eva Jaspers, Marcel Lubbers, Sociologisch Instituut, Radboud University Nijmegen Duane Alwin, Pennsylvania State University The Netherlands is known for its unusually tolerant climate toward gay men and lesbians. This paper addresses the dramatic shift in the attitudes toward homosexuals in the Netherlands over the second half of the twentieth century. It draws on sociological theories on structural positions and attitudes toward homosexuals, as well as on psychological experiments on contact with homosexuals. There is ample evidence that contact with homosexuals has a positive influence on the attitude toward homosexuals. However, cross-sectional studies on the impact of contact can not disentangle the causality of the positive association between contact and attitudes. Experimental designs tend to use highly selective groups and measure attitudes over a very short period of time. This paper is innovative, as it draws on retrospective data on attitudes toward homosexuals. Dutch respondents are asked for their opinions on gay men and lesbians at age 18, age 30, age 50 all of these when applicable- and their present attitude. They have also provided information on gay friends or relatives in their network, and the ages at which these ties came into being. As we are well aware of the controversy regarding the retrospective measurement of attitudes, we perform various checks to find out to what extent the data are corrupted by the research design. We use multi level growth curve models to (1) address how attitudes towards homosexuals develop over the life-span and how structural positions influence these 15

20 attitudes; and (2) test hypotheses about experiences with gay friends and relatives, and their timing in the development of attitudes toward gay men and lesbians. We also evaluate the use of retrospective data on attitudes for research on the life-span development of attitudes. Multilevel Growth Mixture Models for Classifying Group-level Observations Jeroen K.Vermunt, Department of Methodology and Statistics,Tilburg University Gregory J. Palardy, University of Georgia This paper introduces a new multilevel growth mixture model (MGMM) for which latent classes can be extracted from both the within- and between-levels of analysis, whereas prior presentations of the MGMM had limited classifications to within-level observations. Nine variations of the general model are describes that differ in terms of categorical and continuous latent variable specification at the within- and betweenlevel of analysis. We provide a detailed example of an application of this model for studying school effects using data from the Early Childhood Longitudinal Study (ECLS). A multilevel piecewise growth model that partitions out summer learning from school-year learning is employed. A conditional MGMM that controls for difference in student background and school social composition is used to classify schools into effectiveness categories based on their mean student learning trajectories. The multinomial effectiveness categories are regressed on a set of school practice variables to investigate predictors of latent class membership of schools. We discuss various issues related to model selection and model specification. 16

21 KWALON De Meerwaarde van Kwalitatief Onderzoek bij Mixed Methods Onderzoek Unnik Onderzoek naar Rassendiscriminatie: de Rol van Kwalitatief Onderzoek in een Mixed Methods Design Jeanine Evers, Universiteit voor Humanistiek. Harry van de Berg, Vrije Universiteit. Om inzicht te kunnen krijgen in de mate waarin allochtonen in Nederland geconfronteerd worden met discriminatie op grond van afkomst, huidskleur en/of religie lijkt het voor de hand te liggen om gebruik te maken van een survey-onderzoek onder een representatieve steekproef uit de betreffende bevolkingsgroepen. Maar het nadeel daarvan is dat het onduidelijk blijft, welke betekenis wordt gegeven aan incidenten die door de betrokkenen ervaren worden als discriminatie. Daarom hebben we gekozen voor een mixed methods design. Een dergelijk design biedt de mogelijkheid om zowel de ervaring van (rassen)discriminatie te kwantificeren als de beleving van incidenten in kaart te brengen. Hiertoe zijn eerst via een survey vragenlijst 1607 personen van autochtone en allochtone afkomst bevraagd. Respondenten van Marokkaanse en Turkse afkomst is gevraagd of ze bereid waren deel te nemen aan een kwalitatief vervolgonderzoek. Daaruit is een selectie van 20 personen geïnterviewd. Was het zo opgezette design bedoeld om via het kwalitatief onderzoek verdieping aan te brengen in de survey-resultaten, bij de analyse bleek dat de opbrengst veelomvattender was. Tijdens deze presentatie lichten we dat nader toe. 17

22 ANALYZE THIS! Van Vragenlijst tot Topiclist Hennie Boeije, Universiteit Utrecht In deze presentatie ga ik in op een sequentieel verklarend mixed methods onderzoek waarin de kwantitatieve onderzoeksmethoden vooraf gaan aan de kwalitatieve onderzoeksmethoden. De functie van kwalitatief onderzoek in deze opzet is de aanvulling, verklaring en interpretatie van de bevindingen uit het voorafgaande kwantitatieve deel. Het kwalitatief onderzoek moet zodanig worden vormgegeven dat het deze functie ook vervult. Een goed vertrekpunt is een systematische analyse van het meetinstrument, bijvoorbeeld een vragenlijst, dat in het kwantitatieve deel wordt gebruikt. In deze bijdrage laat ik een analyse van de inhoud van een meetinstrument zien. In deze analyse, kwalitatieve facet analyse genaamd, worden de items uiteengelegd in elementen en gaat de onderzoeker na wat de onderliggende structuur van de items is. De uitkomst van deze analyse is gebruikt om de topiclist voor het kwalitatieve onderzoeksdeel te ontwikkelen. Op deze manier formuleert de onderzoeker topics voor het kwalitatieve interview die betrekking hebben op onder gerepresenteerde onderwerpen of eenzijdig belichte onderwerpen in het kwantitatieve deel van het onderzoek. Op deze manier kan de analyse van de vragenlijst ertoe bijdragen dat het kwalitatieve onderzoek de verklarende functie vervult die het in het gekozen mixed methods design zou moeten vervullen. Ter illustratie behandel ik een onderzoek naar mensen met overgewicht die daarvoor een operatieve ingreep ondergaan. Ik ga in op de werkwijzen die we in dit onderzoek hebben gebruikt en op de problemen en oplossingen. 18

23 Methodologie van Complexe Maatschappelijke Problemen Unnik Policy Making For Complex Societal Problems: The COMPRAM 1 Methodology - Handling Local Natural Disasters as an Example Dorien J. DeTombe International Research Society on Methodology of Societal Complexity The world is threatened by many different kinds of dangers. World wide natural threats caused by viruses like the flu pandemic, fowl plague and HIV/AIDS, local natural disasters such as hurricanes, avalanches and floods, technical dangers caused by industry like pollution (CO2), traffic, nuclear power plants, climate change and agricultural business, manmade threats like (world) wars, terrorism and stock exchange manipulation. These dangers threaten people, the economy and the stability of states. Handling these kinds of problems belongs to the field of methodology for societal complexity. The claim of this field is that complex societal problems should be handled in according to the approaches, methods and tools, in this field. In order to create a safer society one needs to know where the danger comes from and what causes the threat. Each threat has different causes and different effects on different elements in society. Each threat needs a different set of solutions. In order to cope with the different manifestation of danger one should look beyond the effects of the danger to find the cause. Therefore one has to carefully analyze the situation, make a distinction between causes and effects, to see what the elements are and how they are related, see which power groups are involved and to find out which package of sustainable changes can have the desired effects.- 1 The COMPRAM methodology is advised by the OECD (July 2007) to handle complex societal issues. 19

24 To find out what we know about the problem, who is effected by it, which parties are involved, who benefits and who suffers, what emotions and political vulnerability are going on, one has to analyze the problem. This needs an interdisciplinary approach. An interdisciplinary group of knowledge experts should analyze the situation and discuss possible changes. Then stakeholders should discuss the issue and give their opinion on the situation. Together the experts and stakeholders should find some fruitful changes. the interventions should be carefully implemented and evaluated on their desired effect on the problem. Each complex societal problem has a knowledge, a power and an emotional element. Handling a natural disaster like a hurricane, a tsunami or an earthquake takes much preparation to prevent too much damage and takes a lot of coordination on the moment of the disaster and a huge support afterwards. This needs scenarios, worked out plans, but also training and coordination. In order to be prepared for disasters multidisciplinary groups of experts can discuss how science and updated technology and communication tools can support the prevention, the moment of and the support afterwards in a disaster. How to prevent unnecessary damages when disasters threatens us, how to coordinate the support, how to communicate during the disaster and how to create fruitful sustainable support afterwards is prescribed by the COMPRAM methodology. The COMPRAM methodology is a scientific developed methodology to handle societal complexity in a bird s eye view. The lecture will introduce the framework methodology COMPRAM to analyze complex societal problems on the subject of a natural disaster as threat to local safety. The COMPRAM methodology (DeTombe) is especially developed to handle these kinds of complex interdisciplinary worldwide problems and offers a step-by-step approach of analyzing the problem and finding ways of sustainable intervention. The COMPRAM methodology offers a bird s-eye view on the complexity of the problem. This lecture will be in accordance to the art work of Dutch photographer Diederik Meijer, who photographed the victims of the Katrina disaster in New Orleans USA September The photographs are published in 2007 in the Foam museum Amsterdam. 20

25 The combat of terrorism as a societal problem: a look at the US discussion on data mining Frans A.J. Birrer Science & Society Leiden University The combat of terrorism currently is a prominent societal problem at least at two levels: first there is the problem of how to counter terrorism; secondly, the proposed programs for the combat of terrorism form themselves a problem because of their potential (side)effects. Obstructions to a more balanced problem solving can be found in the sphere of social dilemmas, as well as (closely connected) in the quality of public argumentation (I call this whole complex 'systems of subliminal enticement'). An illustrative case is the US discussion on the use of data mining for tracing terrorist activity. Central in the presentation will be an analysis of arguments in the so called TAPAC report. In this report the problem of 'systems of subliminal enticement' surfaces in a relatively distinct way. From this example I will demonstrate the analysis of systems of subliminal enticement, and discuss some of the specific methodological issues involved, such as its explicit problem solving orientation, and the efficacy of the "pragma dialectic rules" for discussions. Mixed Method Research for Complex Societal Issues Eric Pruyt Technische Universiteit Delft Complex societal issues are often characterised by complex time evolutionary behaviour on many important dimensions, interactions between many actors with different interests/goals/preferences on different (policy) levels, uncertainties and risks, et cetera. Traditionally, such issues were studied either by means of purely quantitative approaches or by means of purely qualitative approaches. However, both approaches can only deal with specific subaspects of such complex societal issues, and therefore offer only a very partial view on these complex societal issues. Mixing and matching of very different approaches and methods could possibly help to develop more integrated views. However, consistent mixing and matching is quite a task which is why frameworks for mixing and matching of method(ologie)s have been developed to help practitioners on their way. Some of these frameworks are discussed critically in this paper in view of their application to complex societal issues. 21

26 Visual Problem Appraisal Kerala s Coast - A simulation for learning on complex problems Bert Enserink Technische Universiteit Delft Loes Witteveen Larenstein University of Professional Education Visual Problem Appraisal (VPA) is a realistic open simulation, constructed as a consultancy mission, positioning participants in the role of a consultant travelling to a foreign destination to analyse a complex situation. VPA is a film-based simulation that aims to encourage and support (prospect) professionals to sharpen their analytical competencies by actively observing the explicit articulation of the various problem perceptions of the stakeholders encapsulated in filmed interviews. VPA was designed for training students in the international classroom in interpreting complex problems and is used in master courses Integrated Coastal Zone Management of Cochin University of Science and Technology (CUSAT), and of the Van Hall Institute, Larenstein University and Delft University of Technology in the Netherlands. VPA Kerala s Coast focuses on issues of coastal zone management in Kerala, South India, a tropical coastal area stressed by high population pressure and developmental activities. It is based on 23 interviews with stakeholders like policy makers, traditional fisherman, clam pickers, sand miners, trawler owners, researchers, environmentalist, and rice farmers. Apart from classroom application VPA was tested as a tool for social learning in the actual problem situation. In co-operation with CUSAT authorities four two-day workshops with different publics were organised, ranging from CUSAT students in coastal zone management, lecturers involved in Social Security Schemes to local stakeholders of the Thycattussery Block Panchayat and professionals of the department of Fisheries. Participants indicated they now do better understand why people in the coastal zone act and work the way they do and changed their perspective on coastal zone problems, which we consider to be an indication of real social learning and the effectiveness of VPA. In this paper we describe the design of the visual problem appraisal as a method for analysing and structuring complex problems. We will present the evaluation outcomes of the use of VPA Kerala s Coast both in the classroom and in the field experiment in Kerala. 22

Ius Commune Training Programme 2015-2016 Amsterdam Masterclass 16 June 2016

Ius Commune Training Programme 2015-2016 Amsterdam Masterclass 16 June 2016 www.iuscommune.eu Dear Ius Commune PhD researchers, You are kindly invited to attend the Ius Commune Amsterdam Masterclass for PhD researchers, which will take place on Thursday 16 June 2016. During this

Nadere informatie

Pesten onder Leerlingen met Autisme Spectrum Stoornissen op de Middelbare School: de Participantrollen en het Verband met de Theory of Mind.

Pesten onder Leerlingen met Autisme Spectrum Stoornissen op de Middelbare School: de Participantrollen en het Verband met de Theory of Mind. Pesten onder Leerlingen met Autisme Spectrum Stoornissen op de Middelbare School: de Participantrollen en het Verband met de Theory of Mind. Bullying among Students with Autism Spectrum Disorders in Secondary

Nadere informatie

Determinanten en Barrières van Seksuele Patiëntenvoorlichting. aan Kankerpatiënten door Oncologieverpleegkundigen

Determinanten en Barrières van Seksuele Patiëntenvoorlichting. aan Kankerpatiënten door Oncologieverpleegkundigen Determinanten en Barrières van Seksuele Patiëntenvoorlichting aan Kankerpatiënten door Oncologieverpleegkundigen Determinants and Barriers of Providing Sexual Health Care to Cancer Patients by Oncology

Nadere informatie

De Relatie tussen Betrokkenheid bij Pesten en Welbevinden en de Invloed van Sociale Steun en. Discrepantie

De Relatie tussen Betrokkenheid bij Pesten en Welbevinden en de Invloed van Sociale Steun en. Discrepantie De Relatie tussen Betrokkenheid bij Pesten en Welbevinden en de Invloed van Sociale Steun en Discrepantie The Relationship between Involvement in Bullying and Well-Being and the Influence of Social Support

Nadere informatie

Invloed van het aantal kinderen op de seksdrive en relatievoorkeur

Invloed van het aantal kinderen op de seksdrive en relatievoorkeur Invloed van het aantal kinderen op de seksdrive en relatievoorkeur M. Zander MSc. Eerste begeleider: Tweede begeleider: dr. W. Waterink drs. J. Eshuis Oktober 2014 Faculteit Psychologie en Onderwijswetenschappen

Nadere informatie

Intercultural Mediation through the Internet Hans Verrept Intercultural mediation and policy support unit

Intercultural Mediation through the Internet Hans Verrept Intercultural mediation and policy support unit 1 Intercultural Mediation through the Internet Hans Verrept Intercultural mediation and policy support unit 2 Structure of the presentation - What is intercultural mediation through the internet? - Why

Nadere informatie

Process Mining and audit support within financial services. KPMG IT Advisory 18 June 2014

Process Mining and audit support within financial services. KPMG IT Advisory 18 June 2014 Process Mining and audit support within financial services KPMG IT Advisory 18 June 2014 Agenda INTRODUCTION APPROACH 3 CASE STUDIES LEASONS LEARNED 1 APPROACH Process Mining Approach Five step program

Nadere informatie

Ir. Herman Dijk Ministry of Transport, Public Works and Water Management

Ir. Herman Dijk Ministry of Transport, Public Works and Water Management Policy Aspects of Storm Surge Warning Systems Ir. Herman Dijk Ministry of Transport, Public Works and Water Contents Water in the Netherlands What kind of information and models do we need? Flood System

Nadere informatie

Alcohol policy in Belgium: recent developments

Alcohol policy in Belgium: recent developments 1 Alcohol policy in Belgium: recent developments Kurt Doms, Head Drug Unit DG Health Care FPS Health, Food Chain Safety and Environment www.health.belgium.be/drugs Meeting Alcohol Policy Network 26th November

Nadere informatie

The role of local municipalities and labor market regions in adult education: monitoring quality

The role of local municipalities and labor market regions in adult education: monitoring quality Deze dia-indeling is zo gemaakt dat zelf een afbeelding kan worden geplaatst. Klik met de rechtermuisknop in de achtergrond en kies Achtergrond opmaken. Klik op Opvulling met figuur of bitmappatroon en

Nadere informatie

Understanding and being understood begins with speaking Dutch

Understanding and being understood begins with speaking Dutch Understanding and being understood begins with speaking Dutch Begrijpen en begrepen worden begint met het spreken van de Nederlandse taal The Dutch language links us all Wat leest u in deze folder? 1.

Nadere informatie

Digital municipal services for entrepreneurs

Digital municipal services for entrepreneurs Digital municipal services for entrepreneurs Smart Cities Meeting Amsterdam October 20th 2009 Business Contact Centres Project frame Mystery Shopper Research 2006: Assessment services and information for

Nadere informatie

Verschillen in het Gebruik van Geheugenstrategieën en Leerstijlen. Differences in the Use of Memory Strategies and Learning Styles

Verschillen in het Gebruik van Geheugenstrategieën en Leerstijlen. Differences in the Use of Memory Strategies and Learning Styles Verschillen in het Gebruik van Geheugenstrategieën en Leerstijlen tussen Leeftijdsgroepen Differences in the Use of Memory Strategies and Learning Styles between Age Groups Rik Hazeu Eerste begeleider:

Nadere informatie

Wat is de Modererende Rol van Consciëntieusheid, Extraversie en Neuroticisme op de Relatie tussen Depressieve Symptomen en Overeten?

Wat is de Modererende Rol van Consciëntieusheid, Extraversie en Neuroticisme op de Relatie tussen Depressieve Symptomen en Overeten? De Modererende rol van Persoonlijkheid op de Relatie tussen Depressieve Symptomen en Overeten 1 Wat is de Modererende Rol van Consciëntieusheid, Extraversie en Neuroticisme op de Relatie tussen Depressieve

Nadere informatie

De Samenhang tussen Dagelijkse Stress en Depressieve Symptomen en de Mediërende Invloed van Controle en Zelfwaardering

De Samenhang tussen Dagelijkse Stress en Depressieve Symptomen en de Mediërende Invloed van Controle en Zelfwaardering De Samenhang tussen Dagelijkse Stress en Depressieve Symptomen en de Mediërende Invloed van Controle en Zelfwaardering The Relationship between Daily Hassles and Depressive Symptoms and the Mediating Influence

Nadere informatie

Verschil in Perceptie over Opvoeding tussen Ouders en Adolescenten en Alcoholgebruik van Adolescenten

Verschil in Perceptie over Opvoeding tussen Ouders en Adolescenten en Alcoholgebruik van Adolescenten Verschil in Perceptie over Opvoeding tussen Ouders en Adolescenten en Alcoholgebruik van Adolescenten Difference in Perception about Parenting between Parents and Adolescents and Alcohol Use of Adolescents

Nadere informatie

Multi-disciplinary workshop on Ageing and Wellbeing

Multi-disciplinary workshop on Ageing and Wellbeing Date 7-12-2011 1 Multi-disciplinary workshop on Ageing and Wellbeing Prof. Dr. Inge Hutter Demographer, anthropologist Coordinator Healthy Ageing Alpha Gamma RUG Dean Faculty Spatial Sciences Date 7-12-2011

Nadere informatie

De Relatie Tussen Persoonskenmerken en Ervaren Lijden bij. Verslaafde Patiënten met PTSS

De Relatie Tussen Persoonskenmerken en Ervaren Lijden bij. Verslaafde Patiënten met PTSS Persoonskenmerken en ervaren lijden bij verslaving en PTSS 1 De Relatie Tussen Persoonskenmerken en Ervaren Lijden bij Verslaafde Patiënten met PTSS The Relationship between Personality Traits and Suffering

Nadere informatie

Denken is Doen? De cognitieve representatie van ziekte als determinant van. zelfmanagementgedrag bij Nederlandse, Turkse en Marokkaanse patiënten

Denken is Doen? De cognitieve representatie van ziekte als determinant van. zelfmanagementgedrag bij Nederlandse, Turkse en Marokkaanse patiënten Denken is Doen? De cognitieve representatie van ziekte als determinant van zelfmanagementgedrag bij Nederlandse, Turkse en Marokkaanse patiënten met diabetes mellitus type 2 in de huisartsenpraktijk Thinking

Nadere informatie

PERSOONLIJKHEID EN OUTPLACEMENT. Onderzoekspracticum scriptieplan Eerste begeleider: Mw. Dr. T. Bipp Tweede begeleider: Mw. Prof Dr. K.

PERSOONLIJKHEID EN OUTPLACEMENT. Onderzoekspracticum scriptieplan Eerste begeleider: Mw. Dr. T. Bipp Tweede begeleider: Mw. Prof Dr. K. Persoonlijkheid & Outplacement: Wat is de Rol van Core Self- Evaluation (CSE) op Werkhervatting na Ontslag? Personality & Outplacement: What is the Impact of Core Self- Evaluation (CSE) on Reemployment

Nadere informatie

Ontpopping. ORGACOM Thuis in het Museum

Ontpopping. ORGACOM Thuis in het Museum Ontpopping Veel deelnemende bezoekers zijn dit jaar nog maar één keer in het Van Abbemuseum geweest. De vragenlijst van deze mensen hangt Orgacom in een honingraatpatroon. Bezoekers die vaker komen worden

Nadere informatie

De Relatie tussen Werkdruk, Pesten op het Werk, Gezondheidsklachten en Verzuim

De Relatie tussen Werkdruk, Pesten op het Werk, Gezondheidsklachten en Verzuim De Relatie tussen Werkdruk, Pesten op het Werk, Gezondheidsklachten en Verzuim The Relationship between Work Pressure, Mobbing at Work, Health Complaints and Absenteeism Agnes van der Schuur Eerste begeleider:

Nadere informatie

De Invloed van Werkeisen en Hulpbronnen op de. Psychische Vermoeidheid en het Plezier in het Werk bij Werknemers. and Work Satisfaction of Employees

De Invloed van Werkeisen en Hulpbronnen op de. Psychische Vermoeidheid en het Plezier in het Werk bij Werknemers. and Work Satisfaction of Employees De Invloed van Werkeisen en Hulpbronnen op de Psychische Vermoeidheid en het Plezier in het Werk bij Werknemers The Influence of Job Demands and Job Resources on Psychological Fatigue and Work Satisfaction

Nadere informatie

De Invloed van Familie op

De Invloed van Familie op De Invloed van Familie op Depressie- en Angstklachten van Verpleeghuisbewoners met Dementie The Influence of Family on Depression and Anxiety of Nursing Home Residents with Dementia Elina Hoogendoorn Eerste

Nadere informatie

Knelpunten in Zelfstandig Leren: Zelfregulerend leren, Stress en Uitstelgedrag bij HRM- Studenten van Avans Hogeschool s-hertogenbosch

Knelpunten in Zelfstandig Leren: Zelfregulerend leren, Stress en Uitstelgedrag bij HRM- Studenten van Avans Hogeschool s-hertogenbosch Knelpunten in Zelfstandig Leren: Zelfregulerend leren, Stress en Uitstelgedrag bij HRM- Studenten van Avans Hogeschool s-hertogenbosch Bottlenecks in Independent Learning: Self-Regulated Learning, Stress

Nadere informatie

COGNITIEVE DISSONANTIE EN ROKERS COGNITIVE DISSONANCE AND SMOKERS

COGNITIEVE DISSONANTIE EN ROKERS COGNITIVE DISSONANCE AND SMOKERS COGNITIEVE DISSONANTIE EN ROKERS Gezondheidsgedrag als compensatie voor de schadelijke gevolgen van roken COGNITIVE DISSONANCE AND SMOKERS Health behaviour as compensation for the harmful effects of smoking

Nadere informatie

De Invloed van Perceived Severity op Condoomgebruik en HIV-Testgedrag. The Influence of Perceived Severity on Condom Use and HIV-Testing Behavior

De Invloed van Perceived Severity op Condoomgebruik en HIV-Testgedrag. The Influence of Perceived Severity on Condom Use and HIV-Testing Behavior De Invloed van Perceived Severity op Condoomgebruik en HIV-Testgedrag The Influence of Perceived Severity on Condom Use and HIV-Testing Behavior Martin. W. van Duijn Student: 838797266 Eerste begeleider:

Nadere informatie

Hechting en Psychose: Attachment and Psychosis:

Hechting en Psychose: Attachment and Psychosis: Hechting en Psychose: Bieden Hechtingskenmerken een Verklaring voor het Optreden van Psychotische Symptomen? Attachment and Psychosis: Can Attachment Characteristics Account for the Presence of Psychotic

Nadere informatie

CREATING VALUE THROUGH AN INNOVATIVE HRM DESIGN CONFERENCE 20 NOVEMBER 2012 DE ORGANISATIE VAN DE HRM AFDELING IN WOELIGE TIJDEN

CREATING VALUE THROUGH AN INNOVATIVE HRM DESIGN CONFERENCE 20 NOVEMBER 2012 DE ORGANISATIE VAN DE HRM AFDELING IN WOELIGE TIJDEN CREATING VALUE THROUGH AN INNOVATIVE HRM DESIGN CONFERENCE 20 NOVEMBER 2012 DE ORGANISATIE VAN DE HRM AFDELING IN WOELIGE TIJDEN Mieke Audenaert 2010-2011 1 HISTORY The HRM department or manager was born

Nadere informatie

Wat is Interaction Design?

Wat is Interaction Design? Wat is Interaction Design? Wat is interaction design? Designing interactive products to support the way people communicate and interact in their everyday and working lives. Preece, Sharp and Rogers (2015)

Nadere informatie

De Invloed van Kenmerken van ADHD op de Theory of Mind: een Onderzoek bij Kinderen uit de Algemene Bevolking

De Invloed van Kenmerken van ADHD op de Theory of Mind: een Onderzoek bij Kinderen uit de Algemene Bevolking Kenmerken van ADHD en de Theory of Mind 1 De Invloed van Kenmerken van ADHD op de Theory of Mind: een Onderzoek bij Kinderen uit de Algemene Bevolking The Influence of Characteristics of ADHD on Theory

Nadere informatie

Positieve, Negatieve en Depressieve Subklinische Psychotische Symptomen en het Effect van Stress en Sekse op deze Subklinische Psychotische Symptomen

Positieve, Negatieve en Depressieve Subklinische Psychotische Symptomen en het Effect van Stress en Sekse op deze Subklinische Psychotische Symptomen Positieve, Negatieve en Depressieve Subklinische Psychotische Symptomen en het Effect van Stress en Sekse op deze Subklinische Psychotische Symptomen Positive, Negative and Depressive Subclinical Psychotic

Nadere informatie

Appendix A: List of variables with corresponding questionnaire items (in English) used in chapter 2

Appendix A: List of variables with corresponding questionnaire items (in English) used in chapter 2 167 Appendix A: List of variables with corresponding questionnaire items (in English) used in chapter 2 Task clarity 1. I understand exactly what the task is 2. I understand exactly what is required of

Nadere informatie

Ontwikkeling, Strategieën en Veerkracht van Jongeren van Ouders met Psychische Problemen. Een Kwalitatief Onderzoek op Basis van Chats.

Ontwikkeling, Strategieën en Veerkracht van Jongeren van Ouders met Psychische Problemen. Een Kwalitatief Onderzoek op Basis van Chats. Ontwikkeling, Strategieën en Veerkracht van Jongeren van Ouders met Psychische Problemen. Een Kwalitatief Onderzoek op Basis van Chats. Development, Strategies and Resilience of Young People with a Mentally

Nadere informatie

Lichamelijke factoren als voorspeller voor psychisch. en lichamelijk herstel bij anorexia nervosa. Physical factors as predictors of psychological and

Lichamelijke factoren als voorspeller voor psychisch. en lichamelijk herstel bij anorexia nervosa. Physical factors as predictors of psychological and Lichamelijke factoren als voorspeller voor psychisch en lichamelijk herstel bij anorexia nervosa Physical factors as predictors of psychological and physical recovery of anorexia nervosa Liesbeth Libbers

Nadere informatie

Sekseverschillen in Huilfrequentie en Psychosociale Problemen. bij Schoolgaande Kinderen van 6 tot 10 jaar

Sekseverschillen in Huilfrequentie en Psychosociale Problemen. bij Schoolgaande Kinderen van 6 tot 10 jaar Sekseverschillen in Huilfrequentie en Psychosociale Problemen bij Schoolgaande Kinderen van 6 tot 10 jaar Gender Differences in Crying Frequency and Psychosocial Problems in Schoolgoing Children aged 6

Nadere informatie

Quick scan method to evaluate your applied (educational) game. Validated scales from comprehensive GEM (Game based learning Evaluation Model)

Quick scan method to evaluate your applied (educational) game. Validated scales from comprehensive GEM (Game based learning Evaluation Model) WHAT IS LITTLE GEM? Quick scan method to evaluate your applied (educational) game (light validation) 1. Standardized questionnaires Validated scales from comprehensive GEM (Game based learning Evaluation

Nadere informatie

de Rol van Persoonlijkheid Eating: the Role of Personality

de Rol van Persoonlijkheid Eating: the Role of Personality De Relatie tussen Dagelijkse Stress en Emotioneel Eten: de Rol van Persoonlijkheid The Relationship between Daily Stress and Emotional Eating: the Role of Personality Arlette Nierich Open Universiteit

Nadere informatie

Researchcentrum voor Onderwijs en Arbeidsmarkt The role of mobility in higher education for future employability

Researchcentrum voor Onderwijs en Arbeidsmarkt The role of mobility in higher education for future employability The role of mobility in higher education for future employability Jim Allen Overview Results of REFLEX/HEGESCO surveys, supplemented by Dutch HBO-Monitor Study migration Mobility during and after HE Effects

Nadere informatie

Healthy people want everything, sick people want only one thing. would love to see a Hospital Teacher

Healthy people want everything, sick people want only one thing. would love to see a Hospital Teacher Healthy people want everything, sick people want only one thing. would love to see a Hospital Teacher Consultant Education Sick Pupils Educational Service Centre University Medical Centre The Netherlands

Nadere informatie

Creating a marketplace where expertise is made available through videoconferencing. Roland Staring Community Support Manager roland.staring@surfnet.

Creating a marketplace where expertise is made available through videoconferencing. Roland Staring Community Support Manager roland.staring@surfnet. Expert at a distance Creating a marketplace where expertise is made available through videoconferencing Roland Staring Community Support Manager roland.staring@surfnet.nl Working together for education

Nadere informatie

Working with Authorities

Working with Authorities Working with Authorities Finding the balance in the force field of MUSTs, SHOULDs, CANs, SHOULD-NEVERs, CANNOTs Jacques Schuurman SURFnet-CERT Amsterdam, 24 February 2006 Hoogwaardig internet voor hoger

Nadere informatie

Fidelity of a Strengths-based method for Homeless Youth

Fidelity of a Strengths-based method for Homeless Youth Fidelity of a Strengths-based method for Homeless Youth Manon krabbenborg, Sandra Boersma, Marielle Beijersbergen & Judith Wolf s.boersma@elg.umcn.nl Homeless youth in the Netherlands Latest estimate:

Nadere informatie

From Padua to Groningen

From Padua to Groningen From Padua to Groningen The effects of the CercleS Seminar in Padua in 2009 on writing Nederlands in gang (0-A2) Berna de Boer Benvenuti a tutti! Contents I. State of affairs in September 2009 II. The

Nadere informatie

Het beheren van mijn Tungsten Network Portal account NL 1 Manage my Tungsten Network Portal account EN 14

Het beheren van mijn Tungsten Network Portal account NL 1 Manage my Tungsten Network Portal account EN 14 QUICK GUIDE C Het beheren van mijn Tungsten Network Portal account NL 1 Manage my Tungsten Network Portal account EN 14 Version 0.9 (June 2014) Per May 2014 OB10 has changed its name to Tungsten Network

Nadere informatie

SURFnet User Survey 2006

SURFnet User Survey 2006 SURFnet User Survey 2006 Walter van Dijk Madrid, 21 September 2006 Agenda A few facts General picture resulting from the survey Consequences for the service portfolio Consequences for the yearly innovation

Nadere informatie

Mentaal Weerbaar Blauw

Mentaal Weerbaar Blauw Mentaal Weerbaar Blauw de invloed van stereotypen over etnische minderheden cynisme en negatieve emoties op de mentale weerbaarheid van politieagenten begeleiders: dr. Anita Eerland & dr. Arjan Bos dr.

Nadere informatie

Effecten van contactgericht spelen en leren op de ouder-kindrelatie bij autisme

Effecten van contactgericht spelen en leren op de ouder-kindrelatie bij autisme Effecten van contactgericht spelen en leren op de ouder-kindrelatie bij autisme Effects of Contact-oriented Play and Learning in the Relationship between parent and child with autism Kristel Stes Studentnummer:

Nadere informatie

Work to Work mediation

Work to Work mediation Work to Work mediation Mobility Centre Automotive Theo Keulen 19-9-2008 Policy Context Flexibility,mobility and sustainable employability are key words in modern labour market policy Work to work arrangements

Nadere informatie

Empowerment project. Driejarig project van Rotaryclub Rhenen-Veenendaal

Empowerment project. Driejarig project van Rotaryclub Rhenen-Veenendaal Empowerment project Awasi Kenya Driejarig project van Rotaryclub Rhenen-Veenendaal Empowerment*van* kinderen*in*kenia De#afgelopen#drie#jaren# hebben#we#met#steun#van#de# Rotaryclub##Rhenen: Veenendaal#een#

Nadere informatie

Interaction Design for the Semantic Web

Interaction Design for the Semantic Web Interaction Design for the Semantic Web Lynda Hardman http://www.cwi.nl/~lynda/courses/usi08/ CWI, Semantic Media Interfaces Presentation of Google results: text 2 1 Presentation of Google results: image

Nadere informatie

Socio-economic situation of long-term flexworkers

Socio-economic situation of long-term flexworkers Socio-economic situation of long-term flexworkers CBS Microdatagebruikersmiddag The Hague, 16 May 2013 Siemen van der Werff www.seo.nl - secretariaat@seo.nl - +31 20 525 1630 Discussion topics and conclusions

Nadere informatie

User Centred Development. UCD Werkcollege blok 1 week 4

User Centred Development. UCD Werkcollege blok 1 week 4 User Centred Development UCD Werkcollege blok 1 week 4 Agenda Introductie Huisregels Blok beschrijving Observatie opdracht & huiswerk Introductie Aranea Felëus Industrieel Ontwerpen Strategic Product Design

Nadere informatie

Emotioneel Belastend Werk, Vitaliteit en de Mogelijkheid tot Leren: The Manager as a Resource.

Emotioneel Belastend Werk, Vitaliteit en de Mogelijkheid tot Leren: The Manager as a Resource. Open Universiteit Klinische psychologie Masterthesis Emotioneel Belastend Werk, Vitaliteit en de Mogelijkheid tot Leren: De Leidinggevende als hulpbron. Emotional Job Demands, Vitality and Opportunities

Nadere informatie

De bijsluiter in beeld

De bijsluiter in beeld De bijsluiter in beeld Een onderzoek naar de inhoud van een visuele bijsluiter voor zelfzorggeneesmiddelen Oktober 2011 Mariëtte van der Velde De bijsluiter in beeld Een onderzoek naar de inhoud van een

Nadere informatie

De Relatie tussen Angst en Psychologische Inflexibiliteit. The Relationship between Anxiety and Psychological Inflexibility.

De Relatie tussen Angst en Psychologische Inflexibiliteit. The Relationship between Anxiety and Psychological Inflexibility. RELATIE ANGST EN PSYCHOLOGISCHE INFLEXIBILITEIT 1 De Relatie tussen Angst en Psychologische Inflexibiliteit The Relationship between Anxiety and Psychological Inflexibility Jos Kooy Eerste begeleider Tweede

Nadere informatie

Testattitudes van Sollicitanten: Faalangst en Geloof in Tests als. Antecedenten van Rechtvaardigheidspercepties

Testattitudes van Sollicitanten: Faalangst en Geloof in Tests als. Antecedenten van Rechtvaardigheidspercepties Testattitudes van Sollicitanten: Faalangst en Geloof in Tests als Antecedenten van Rechtvaardigheidspercepties Test-taker Attitudes of Job Applicants: Test Anxiety and Belief in Tests as Antecedents of

Nadere informatie

Prove Everything or Die. Presentatie meetbaarheid Woensdag 9 mei 2012 Robin den Hoed

Prove Everything or Die. Presentatie meetbaarheid Woensdag 9 mei 2012 Robin den Hoed Prove Everything or Die Presentatie meetbaarheid Woensdag 9 mei 2012 Robin den Hoed Een stelling Met een PR- budget van 20.000 hebben we een mediawaarde gerealiseerd van 60.000 en 500 nieuwe fans op Facebook

Nadere informatie

The Effect of Gender, Sex Drive and Autonomy. on Sociosexuality. Invloed van Sekse, Seksdrive en Autonomie. op Sociosexualiteit

The Effect of Gender, Sex Drive and Autonomy. on Sociosexuality. Invloed van Sekse, Seksdrive en Autonomie. op Sociosexualiteit The Effect of Gender, Sex Drive and Autonomy on Sociosexuality Invloed van Sekse, Seksdrive en Autonomie op Sociosexualiteit Filiz Bozkurt First supervisor: Second supervisor drs. J. Eshuis dr. W. Waterink

Nadere informatie

Het Effect van Assertive Community Treatment (ACT) op het. Sociaal Functioneren van Langdurig Psychiatrische Patiënten met. een Psychotische Stoornis.

Het Effect van Assertive Community Treatment (ACT) op het. Sociaal Functioneren van Langdurig Psychiatrische Patiënten met. een Psychotische Stoornis. Het Effect van Assertive Community Treatment (ACT) op het Sociaal Functioneren van Langdurig Psychiatrische Patiënten met een Psychotische Stoornis. The Effect of Assertive Community Treatment (ACT) on

Nadere informatie

Advanced Instrumentation. Hans van Gageldonk, Henk Hoevers, Gerard Cornet. 10 Oktober 2012

Advanced Instrumentation. Hans van Gageldonk, Henk Hoevers, Gerard Cornet. 10 Oktober 2012 Advanced Instrumentation Hans van Gageldonk, Henk Hoevers, Gerard Cornet 10 Oktober 2012 Agenda Wat is Advanced Instrumentation? Hoe past Advanced Instrumentation in de keten van fundamenteel onderzoek

Nadere informatie

Competencies atlas. Self service instrument to support jobsearch. Naam auteur 19-9-2008

Competencies atlas. Self service instrument to support jobsearch. Naam auteur 19-9-2008 Competencies atlas Self service instrument to support jobsearch Naam auteur 19-9-2008 Definitie competency The aggregate of knowledge, skills, qualities and personal characteristics needed to successfully

Nadere informatie

Assessment van Gespreksvaardigheden via de Webcamtest: Onderzoek naar Betrouwbaarheid, Beleving en de Samenhang met Persoonlijksfactoren

Assessment van Gespreksvaardigheden via de Webcamtest: Onderzoek naar Betrouwbaarheid, Beleving en de Samenhang met Persoonlijksfactoren : Onderzoek naar Betrouwbaarheid, Beleving en de Samenhang met Persoonlijksfactoren Assessment of Counseling Communication Skills by Means of the Webcamtest: A Study of Reliability, Experience and Correlation

Nadere informatie

Innovaties in de chronische ziekenzorg 3e voorbeeld van zorginnovatie. Dr. J.J.W. (Hanneke) Molema, Prof. Dr. H.J.M.

Innovaties in de chronische ziekenzorg 3e voorbeeld van zorginnovatie. Dr. J.J.W. (Hanneke) Molema, Prof. Dr. H.J.M. Innovaties in de chronische ziekenzorg 3e voorbeeld van zorginnovatie Dr. J.J.W. (Hanneke) Molema, Prof. Dr. H.J.M. (Bert) Vrijhoef Take home messages: Voor toekomstbestendige chronische zorg zijn innovaties

Nadere informatie

De Effectiviteit van een Mindfulness-gebaseerde Lichaamsscan: een. Vergelijking met Rusten in Liggende Positie

De Effectiviteit van een Mindfulness-gebaseerde Lichaamsscan: een. Vergelijking met Rusten in Liggende Positie De Effectiviteit van een Mindfulness-gebaseerde Lichaamsscan: een Vergelijking met Rusten in Liggende Positie The Effectiveness of a Mindfulness-based Body Scan: a Comparison with Quiet Rest in the Supine

Nadere informatie

Tahnee Anne Jeanne Snelder. Open Universiteit

Tahnee Anne Jeanne Snelder. Open Universiteit Effecten van Gedragstherapie op Sociale Angst, Zelfgerichte Aandacht & Aandachtbias Effects of Behaviour Therapy on Social Anxiety, Self-Focused Attention & Attentional Bias Tahnee Anne Jeanne Snelder

Nadere informatie

Assessing writing through objectively scored tests: a study on validity. Hiske Feenstra Cito, The Netherlands

Assessing writing through objectively scored tests: a study on validity. Hiske Feenstra Cito, The Netherlands Assessing writing through objectively scored tests: a study on validity Hiske Feenstra Cito, The Netherlands Outline Research project Objective writing tests Evaluation of objective writing tests Research

Nadere informatie

STICHTING LIGHTREC NEDERLAND MANAGER LIGHTREC

STICHTING LIGHTREC NEDERLAND MANAGER LIGHTREC STICHTING LIGHTREC NEDERLAND MANAGER LIGHTREC LIGHTREC Energiezuinige lampen zijn goed voor het milieu, maar mogen niet worden afgedankt bij het gewone huisvuil. De materialen uit energiezuinige verlichting

Nadere informatie

Handleiding Installatie ADS

Handleiding Installatie ADS Handleiding Installatie ADS Versie: 1.0 Versiedatum: 19-03-2014 Inleiding Deze handleiding helpt u met de installatie van Advantage Database Server. Zorg ervoor dat u bij de aanvang van de installatie

Nadere informatie

ARTIST. Petten 24 September 2012. www.ecn.nl More info: schoots@ecn.nl

ARTIST. Petten 24 September 2012. www.ecn.nl More info: schoots@ecn.nl ARTIST Assessment and Review Tool for Innovation Systems of Technologies Koen Schoots, Michiel Hekkenberg, Bert Daniëls, Ton van Dril Agentschap NL: Joost Koch, Dick Both Petten 24 September 2012 www.ecn.nl

Nadere informatie

Ervaringen met begeleiding FTA cursus Deployment of Free Software Systems

Ervaringen met begeleiding FTA cursus Deployment of Free Software Systems Ervaringen met begeleiding FTA cursus Deployment of Free Software Systems Frans Mofers Nederland cursusmateriaal & CAA's alle cursusmateriaal vrij downloadbaar als PDF betalen voor volgen cursus cursussite

Nadere informatie

Introduction Henk Schwietert

Introduction Henk Schwietert Introduction Henk Schwietert Evalan develops, markets and sells services that use remote monitoring and telemetry solutions. Our Company Evalan develops hard- and software to support these services: mobile

Nadere informatie

De Relatie tussen Dagelijkse Stress, Negatief Affect en de Invloed van Bewegen

De Relatie tussen Dagelijkse Stress, Negatief Affect en de Invloed van Bewegen De Relatie tussen Dagelijkse Stress, Negatief Affect en de Invloed van Bewegen The Association between Daily Hassles, Negative Affect and the Influence of Physical Activity Petra van Straaten Eerste begeleider

Nadere informatie

Media en creativiteit. Winter jaar vier Werkcollege 7

Media en creativiteit. Winter jaar vier Werkcollege 7 Media en creativiteit Winter jaar vier Werkcollege 7 Kwartaaloverzicht winter Les 1 Les 2 Les 3 Les 4 Les 5 Les 6 Les 7 Les 8 Opbouw scriptie Keuze onderwerp Onderzoeksvraag en deelvragen Bespreken onderzoeksvragen

Nadere informatie

LinkedIn Profiles and personality

LinkedIn Profiles and personality LinkedInprofielen en Persoonlijkheid LinkedIn Profiles and personality Lonneke Akkerman Open Universiteit Naam student: Lonneke Akkerman Studentnummer: 850455126 Cursusnaam en code: S57337 Empirisch afstudeeronderzoek:

Nadere informatie

Leading in Learning -> studiesucces. Ellen Bastiaens Programmamanager Leading in Learning 13 juni 2012

Leading in Learning -> studiesucces. Ellen Bastiaens Programmamanager Leading in Learning 13 juni 2012 Leading in Learning -> studiesucces Ellen Bastiaens Programmamanager Leading in Learning 13 juni 2012 Implementatie van matchingsinstrument Matching na de poort wordt aan de poort Vooropleiding Bachelor

Nadere informatie

Tijdelijk en Toch Bevlogen

Tijdelijk en Toch Bevlogen De Invloed van Taakeisen, Ontplooiingskansen en Intrinsieke Arbeidsoriëntatie op Bevlogenheid van Tijdelijke Werknemers. The Influence of Job Demands, Development Opportunities and Intrinsic Work Orientation

Nadere informatie

Programma Open dag zaterdag 28 februari 2015 Program Open Day Saturday 28 February 2015

Programma Open dag zaterdag 28 februari 2015 Program Open Day Saturday 28 February 2015 Programma Open dag zaterdag 28 februari 2015 Program Open Day Saturday 28 February 2015 Tijd 09.15 09.45 Je bent op de Open dag, wat nu? Personal welcome international visitors 10.00 10.45 Je bent op de

Nadere informatie

Mindfulness als Aanvullende Hulpbron bij het JD R model voor het. Verklaren van Bevlogenheid bij Werknemers uit het Bankwezen in.

Mindfulness als Aanvullende Hulpbron bij het JD R model voor het. Verklaren van Bevlogenheid bij Werknemers uit het Bankwezen in. Mindfulness als Aanvullende Hulpbron bij het JD R model voor het Verklaren van Bevlogenheid bij Werknemers uit het Bankwezen in Vlaanderen Mindfulness as an Additional Resource for the JD R Model to Explain

Nadere informatie

een kopie van je paspoort, een kopie van je diploma voortgezet onderwijs (hoogst genoten opleiding), twee pasfoto s, naam op de achterkant

een kopie van je paspoort, een kopie van je diploma voortgezet onderwijs (hoogst genoten opleiding), twee pasfoto s, naam op de achterkant Vragenlijst in te vullen en op te sturen voor de meeloopochtend, KABK afdeling fotografie Questionnaire to be filled in and send in before the introduction morning, KABK department of Photography Stuur

Nadere informatie

Safety Values in de context van Business Strategy.

Safety Values in de context van Business Strategy. Safety Values in de context van Business Strategy. Annick Starren en Gerard Zwetsloot (TNO) Papendal, 31 maart 2015. NVVK sessie Horen, Zien en Zwijgen. Safety Values in de context van Business strategy.

Nadere informatie

De Invloed van Self-efficacy en Optimisme op de Bevlogenheid, Organisatiebetrokkenheid, Arbeidstevredenheid en Verloopintentie van Verzorgenden

De Invloed van Self-efficacy en Optimisme op de Bevlogenheid, Organisatiebetrokkenheid, Arbeidstevredenheid en Verloopintentie van Verzorgenden De Invloed van Self-efficacy en Optimisme op de Bevlogenheid, Organisatiebetrokkenheid, Arbeidstevredenheid en Verloopintentie van Verzorgenden in de Verpleeg- en Verzorgingshuizen The Influence of Self-efficacy

Nadere informatie

Invloed van Bewegen op Depressieve Klachten in de. Fysiotherapie Praktijk. Influence of Movement on Depression in the. Physiotherapy Practice

Invloed van Bewegen op Depressieve Klachten in de. Fysiotherapie Praktijk. Influence of Movement on Depression in the. Physiotherapy Practice Invloed van Bewegen op Depressieve Klachten in de Fysiotherapie Praktijk Influence of Movement on Depression in the Physiotherapy Practice J.A. Michgelsen Eerste begeleider: dr. A. Mudde Tweede begeleider:

Nadere informatie

Hartpatiënten Stoppen met Roken De invloed van eigen effectiviteit, actieplannen en coping plannen op het stoppen met roken

Hartpatiënten Stoppen met Roken De invloed van eigen effectiviteit, actieplannen en coping plannen op het stoppen met roken 1 Hartpatiënten Stoppen met Roken De invloed van eigen effectiviteit, actieplannen en coping plannen op het stoppen met roken Smoking Cessation in Cardiac Patients Esther Kers-Cappon Begeleiding door:

Nadere informatie

Cognitieve Bias Modificatie van Interpretatiebias bij Faalangstige Studenten

Cognitieve Bias Modificatie van Interpretatiebias bij Faalangstige Studenten CBM-I bij Faalangst in een Studentenpopulatie 1 Cognitieve Bias Modificatie van Interpretatiebias bij Faalangstige Studenten Cognitive Bias Modification of Interpretation Bias for Students with Test Anxiety

Nadere informatie

Psychometrische Eigenschappen van de Youth Anxiety Measure for DSM-5 (YAM-5) Psychometric Properties of the Youth Anxiety Measure for DSM-5 (YAM-5)

Psychometrische Eigenschappen van de Youth Anxiety Measure for DSM-5 (YAM-5) Psychometric Properties of the Youth Anxiety Measure for DSM-5 (YAM-5) Psychometrische Eigenschappen van de Youth Anxiety Measure for DSM-5 (YAM-5) Psychometric Properties of the Youth Anxiety Measure for DSM-5 (YAM-5) Hester A. Lijphart Eerste begeleider: Dr. E. Simon Tweede

Nadere informatie

Firewall van de Speedtouch 789wl volledig uitschakelen?

Firewall van de Speedtouch 789wl volledig uitschakelen? Firewall van de Speedtouch 789wl volledig uitschakelen? De firewall van de Speedtouch 789 (wl) kan niet volledig uitgeschakeld worden via de Web interface: De firewall blijft namelijk op stateful staan

Nadere informatie

Examenreglement Opleidingen/ Examination Regulations

Examenreglement Opleidingen/ Examination Regulations Examenreglement Opleidingen/ Examination Regulations Wilde Wijze Vrouw, Klara Adalena August 2015 For English translation of our Examination rules, please scroll down. Please note that the Dutch version

Nadere informatie

Talentmanagement in tijden van crisis

Talentmanagement in tijden van crisis Talentmanagement in tijden van crisis Drs. Bas Puts Page 1 Copyright Siemens 2009. All rights reserved Mission: Achieving the perfect fit Organisatie Finance Sales Customer Engineering Project management

Nadere informatie

CSRQ Center Rapport over onderwijsondersteunende organisaties: Samenvatting voor onderwijsgevenden

CSRQ Center Rapport over onderwijsondersteunende organisaties: Samenvatting voor onderwijsgevenden CSRQ Center Rapport over onderwijsondersteunende organisaties: Samenvatting voor onderwijsgevenden Laatst bijgewerkt op 25 november 2008 Nederlandse samenvatting door TIER op 5 juli 2011 Onderwijsondersteunende

Nadere informatie

1 LOGO SCHOOL. Gecomprimeerd Schoolondersteuningsprofiel. Naam School

1 LOGO SCHOOL. Gecomprimeerd Schoolondersteuningsprofiel. Naam School 1 LOGO SCHOOL Gecomprimeerd Schoolondersteuningsprofiel Naam School Algemene gegevens School De Blijberg International Department BRIN 14 HB Directeur Mrs L. Boyle Adres Graaf Florisstraat 56 3021CJ ROTTERDAM

Nadere informatie

OVERGANGSREGELS / TRANSITION RULES 2007/2008

OVERGANGSREGELS / TRANSITION RULES 2007/2008 OVERGANGSREGELS / TRANSITION RULES 2007/2008 Instructie Met als doel het studiecurriculum te verbeteren of verduidelijken heeft de faculteit FEB besloten tot aanpassingen in enkele programma s die nu van

Nadere informatie

De Effecten van Informeel Werkplekleren op Duurzame Inzetbaarheid in de Nederlandse. Maakindustrie

De Effecten van Informeel Werkplekleren op Duurzame Inzetbaarheid in de Nederlandse. Maakindustrie De Effecten van Informeel Werkplekleren op Duurzame Inzetbaarheid in de Nederlandse Maakindustrie The effects of Informal Workplace Learning on Employability in the Dutch manufacturing sector Jochem H.

Nadere informatie

Internationaliseren van leeruitkomsten: vier voorbeelden uit de praktijk. Jos Beelen Utrecht, 5 februari 2015

Internationaliseren van leeruitkomsten: vier voorbeelden uit de praktijk. Jos Beelen Utrecht, 5 februari 2015 Internationaliseren van leeruitkomsten: vier voorbeelden uit de praktijk Jos Beelen Utrecht, 5 februari 2015 Case 1: add on Universiteit van Tilburg Link Class Collaborative Online International Learning

Nadere informatie

Stigmatisering van Mensen met Keelkanker: de Rol van Mindfulness van de Waarnemer

Stigmatisering van Mensen met Keelkanker: de Rol van Mindfulness van de Waarnemer Met opmaak: Links: 3 cm, Rechts: 2 cm, Boven: 3 cm, Onder: 3 cm, Breedte: 21 cm, Hoogte: 29,7 cm Stigmatisering van Mensen met Keelkanker: de Rol van Mindfulness van de Waarnemer Stigmatisation of Persons

Nadere informatie

Pro Dual Improving through Benchmarking. Leonardo da Vinci/Partnerships 2008-2010

Pro Dual Improving through Benchmarking. Leonardo da Vinci/Partnerships 2008-2010 Pro Dual Improving through Benchmarking Leonardo da Vinci/Partnerships 2008-2010 Partners Germany: Stadt München/City of Munich Education Department - Vocational Schools and Further Education Industrie-

Nadere informatie

Graphic Design. Keuzevak GD1. Raul Martinez-Orozco (r.d.martinez.orozco@hro.nl / raul@thecombine.nl)

Graphic Design. Keuzevak GD1. Raul Martinez-Orozco (r.d.martinez.orozco@hro.nl / raul@thecombine.nl) Graphic Design 1 Graphic Design Keuzevak GD1 Raul Martinez-Orozco (r.d.martinez.orozco@hro.nl / raul@thecombine.nl) Graphic Design 2 Expectations Attendance, creativity, motivation and a professional attitude

Nadere informatie

Aim of this presentation. Give inside information about our commercial comparison website and our role in the Dutch and Spanish energy market

Aim of this presentation. Give inside information about our commercial comparison website and our role in the Dutch and Spanish energy market Aim of this presentation Give inside information about our commercial comparison website and our role in the Dutch and Spanish energy market Energieleveranciers.nl (Energysuppliers.nl) Founded in 2004

Nadere informatie

Verschillen in Interventiegedrag tussen Arbeids- en Organisatiepsycholoog-mediators en Jurist-mediators

Verschillen in Interventiegedrag tussen Arbeids- en Organisatiepsycholoog-mediators en Jurist-mediators Verschillen in Interventiegedrag tussen Arbeids- en Organisatiepsycholoog-mediators en Jurist-mediators Differences in Behavior Interventions between Work and Organisational Psychologist-mediators and

Nadere informatie

IDENTITEIT IN DE METHODE?

IDENTITEIT IN DE METHODE? 74 IDENTITEIT IN DE METHODE? ONDERZOEK DOOR EEN LERAAR IN OPLEIDING Bram de Muynck en Esther Langerak 75 Van lectoraten wordt gevraagd om ook studenten te betrekken bij onderzoek. Dit gebeurt bij het lectoraat

Nadere informatie