Hoe maak ik een werkstuk? Dé werkstukkenwijzer voor het Scala College

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Hoe maak ik een werkstuk? Dé werkstukkenwijzer voor het Scala College"

Transcriptie

1 Hoe maak ik een werkstuk? Dé werkstukkenwijzer voor het Scala College B. van Aken A. van Dorst Scala College Juli 2016

2 Inhoud Inleiding... 3 Hoofdstuk 1: Opbouw van een werkstuk Titelpagina Inhoudsopgave Inleiding Hoofdstukken Conclusie Slot Bronnenlijst Bijlagen Illustraties, grafieken en tabellen Hoofdstuk 2: Taal en tekens Bouwplan Hoofdstukken Paragrafen Alinea s Opmaak Taal Bronverwijzing in de tekst Bronnenlijst Bijlagen Bijlage Bijlage Bijlage Bijlage

3 Inleiding Op de basisschool heb je vast wel eens een werkstuk gemaakt. Op de middelbare school maak je regelmatig werkstukken voor verschillende vakken. Een profielwerkstuk (havo-vwo) of een sectorwerkstuk (vmbo) is straks zelfs een onderdeel van je eindexamen. Als je daarna voor een vervolgopleiding kiest, worden werkstukken veel gebruikt als toetsing. Het is dus belangrijk om te weten hoe je een werkstuk moet maken. In hoofdstuk 1 van deze handleiding wordt uitgelegd uit welke onderdelen een werkstuk bestaat. In hoofdstuk 2 lees je meer over de opbouw en opmaak van een tekst. Een goed werkstuk moet aan verschillende eisen voldoen. Die leer je stap voor stap. Een overzicht van die verschillende stappen vind je in de bijlagen. Net als een handige checklist om te controleren of je alle onderdelen in je werkstuk hebt opgenomen. De afspraak is dat alle werkstukken bij alle vakken zijn opgebouwd zoals in deze handleiding staat beschreven. Bewaar dit boekje dus goed. Deze werkwijzer laat ruimte voor docenten om zelf accenten te leggen. Het kan dus zo zijn dat je vakdocent aanvullende eisen stelt. We wensen je veel succes met de uitwerking van je werkstukken. B. van Aken en A. van Dorst 3

4 Hoofdstuk 1: Opbouw van een werkstuk Een goed werkstuk is altijd opgebouwd uit dezelfde onderdelen. Als je deze elementen in de juiste volgorde gebruikt dan is de structuur van je werkstuk al goed. In dit hoofdstuk lees je om welke onderdelen het gaat en welke informatie je in dat onderdeel moet of kunt opnemen. 1.1 Titelpagina De titelpagina is meteen de kaft van je werkstuk. Op deze pagina staat de titel en een plaatje dat iets te maken heeft met het onderwerp van je werkstuk. Een goede titel geeft aan waar het werkstuk over gaat, maar maakt de lezer ook nieuwsgierig. Je kunt kiezen voor een subtitel onder de titel die extra informatie geeft over de inhoud. De subtitel schrijf je tussen aanhalingstekens of cursief: vb: Hoe schrijf ik een werkstuk? Dé werkstukkenwijzer voor het Scala College of: Hoe schrijf ik een werkstuk? Dé werkstukkenwijzer voor het Scala College Vermeld op de titelpagina onderaan aan de rechterkant: je volledige naam (dus voor- en achternaam) de namen van de andere mensen als je met een groepje werkt de naam van de docent voor wie je het werkstuk maakt je klas de naam van je school en het niveau dat je volgt de datum waarop het werkstuk moet worden ingeleverd 4

5 1.2 Inhoudsopgave Direct na de titelpagina volgt de inhoudsopgave die duidelijk aangeeft uit welke onderdelen je werkstuk bestaat. Hierin staan de titels van de verschillende hoofdstukken, paragrafen en andere onderdelen van het werkstuk. Begin met het nummer van het hoofdstuk waar de paragraaf deel van uitmaakt. Vervolgens nummer je de paragrafen in volgorde. Spring in als je de titel van de paragraaf noteert om de inhoudsopgave zo overzichtelijk mogelijk te maken. Je eindigt met de bronnenlijst en eventuele bijlagen. Een inhoudsopgave kan er als volgt uitzien: Inhoud Inleiding... 3 Hoofdstuk 1: Opbouw van een werkstuk Titelpagina Inhoudsopgave Inleiding Hoofdstukken Conclusie Slot Bronnenlijst Bijlagen Illustraties, grafieken en tabellen Hoofdstuk 2: Taal en tekens Bouwplan Hoofdstukken Paragrafen Alinea s Opmaak Taal Bronverwijzing in de tekst Bronnenlijst Bijlagen

6 Het is belangrijk dat de paginanummers in de inhoudsopgave kloppen met de paginanummers van de bijbehorende hoofdstukken en paragrafen. Het is daarom handig om de inhoudsopgave als laatste te maken. In de meeste tekstverwerkingsprogramma s is het mogelijk een automatische inhoudsopgave in te stellen. Je docent kan je er meer over vertellen. 1.3 Inleiding Een goed werkstuk begint met een inleiding die de lezer nieuwsgierig maakt om het document te gaan lezen. Daarvoor zijn veel verschillende mogelijkheden: in de inleiding staat bijvoorbeeld een vraag waar jouw werkstuk een antwoord op geeft. Je kunt ook inhaken op de actualiteit of een anekdote vertellen die te maken heeft met het onderwerp van jouw werkstuk. In de inleiding staat verder altijd voor welk project of vak je het werkstuk hebt gemaakt. Vermeld het onderwerp dat op dat moment behandeld wordt in de klas en leg een koppeling naar het werkstuk. Zo geef je het kader van je werkstuk aan. Na het inleidende deel ga je, afhankelijk van het vak, een hoofdvraag of hypothese (aanname of veronderstelling) formuleren. De meeste werkstukken gaan uit van een hoofdvraag, die later meestal wordt uitgesplitst in deelvragen (zie bijlage 1). Bij sommige vakken begin je niet met een hoofdvraag, maar met een hypothese. Je docent zal uitleggen of je een hoofdvraag met deelvragen of een hypothese moet gebruiken. Tot slot geef je in je inleiding aan wat je per hoofdstuk gaat doen. Zo weet de lezer wat hij in jouw werkstuk kan verwachten. 1.4 Hoofdstukken De hoofdstukken zijn het belangrijkste onderdeel van je werkstuk. Je gaat in de hoofdstukken de informatie, die je met de lezer wilt delen, uitleggen. Als je uitgaat van een hoofdvraag met deelvragen dan is het handig om per hoofdstuk de (deel)vragen uit te werken die je in de inleiding hebt geformuleerd. Om het antwoord op die (deel)vragen te vinden, zoek je informatie in verschillende bronnen. Je mag deze informatie niet letterlijk weergeven in je tekst. Dit zou plagiaat zijn en dat is verboden! Begin elk hoofdstuk op een nieuwe pagina. 6

7 Zorg ervoor dat je niet alleen de informatie uit één bron gebruikt, maar dat je ook de ideeën uit andere bronnen in je werkstuk opneemt. Uiteindelijk ga je in je eigen woorden aan de slag met deze informatie (zie bijlage 3). Is een hypothese je uitgangspunt? Dan beschrijf je in de hoofdstukken bijvoorbeeld voor welke onderzoeksmethode je hebt gekozen en welke materialen je bij je onderzoek hebt gebruikt. Begin elk hoofdstuk op een nieuwe pagina. Bouw een hoofdstuk op in paragrafen en alinea s. Dit maakt de tekst goed leesbaar. Over paragrafen en alinea s lees je meer in paragraaf 2.3 en 2.4 (zie ook bijlage 2). 1.5 Conclusie Nadat je de tekst van de verschillende hoofdstukken hebt afgerond, schrijf je de conclusie. De conclusie begint met een korte samenvatting. Zo herinnert de lezer zich weer wat er in de voorgaande hoofdstukken stond en begrijpt hij de conclusie beter. Daarna geef je het antwoord op de hoofdvraag die je hebt geformuleerd in de inleiding of beschrijf je of jouw onderzoek klopt met de hypothese. Het kan zijn dat je geen antwoord op de hoofdvraag kunt geven of je onderzoek een andere conclusie oplevert. Dan leg je uit hoe dat komt. Je trekt de conclusie op basis van de informatie die je hebt geschreven in de verschillende hoofdstukken. Het is dan ook niet de bedoeling in de conclusie nog nieuwe informatie toe te voegen. Het is ook niet goed om naar een vooraf gestelde conclusie toe te schrijven. Je kunt natuurlijk wel een aanname in je inleiding opnemen, maar het kan zijn dat je aan de hand van je onderzoek moet concluderen dat de aanname fout was. Met de conclusie rond je het werkstuk af. 1.6 Slot In het slot beschrijf je hoe jij het werkstuk hebt gemaakt. Met andere woorden: je beschrijft kort het proces. Heb je het werkstuk met een aantal klasgenoten gemaakt? Dan vermeld je de taakverdeling en reflecteer je op de samenwerking. Wat ging goed? Wat kan beter? In het slot kun je ook je mening geven over het werkstuk. Dit moet wel een inhoudelijke mening zijn over 7

8 het onderwerp en de uitwerking van je werkstuk. Bij sommige vakken is een eigen mening zelfs verplicht. 1.7 Bronnenlijst Om je hoofdvraag (en deelvragen) te kunnen beantwoorden maak je gebruik van verschillende informatiebronnen. In het volgende hoofdstuk lees je hoe je die bronnen in de tekst moet vermelden. De bronnenlijst aan het eind van je werkstuk geeft een totaaloverzicht van alle gebruikte informatiebronnen. In de lijst orden je de informatiebronnen alfabetisch op schrijversnaam. Maak een onderscheid in boeken, artikelen en websites. Een bronnenlijst wordt ook wel literatuurlijst of bibliografie genoemd. Bij het opstellen van de bronnenlijst geldt de zogenaamde APA-norm wat betreft de lay-out en informatie over de bron. De APA-norm (van de American Psychological Association) wordt internationaal in wetenschappelijke publicaties gebruikt. Er zijn nog andere manieren waarop je een bronnenlijst kunt maken, maar op het Scala College is gekozen voor deze APA-norm. Het is mogelijk automatisch een bronnenlijst samen te stellen. Je docent kan je er meer over vertellen. Boek Achternaam auteur - voorletters (jaar). Titel van het boek - (druk). Plaats van uitgave: uitgeverij. Hoogeveen, P. Winkels (2008). Het didactische werkvormenboek: variatie en differentiatie in de praktijk (tweede herziene druk). Assen: Koninklijke van Gorcum BV. Bij meerdere auteurs noem je alleen de eerste en geef je de andere auteurs aan met: e.a. Steehouder, M. e.a. (2006). Leren communiceren: handboek voor mondelinge en schriftelijke communicatie (vijfde herziene druk). Groningen: Wolters-Noordhoff 8

9 Artikel Achternaam auteur - voorletters (jaar). Titel van het artikel. Titel van het tijdschrift jaargang en nummer of datum. Decorte, S., (2013). Doe minder, bereik meer! Psychologie Magazine, jaargang 32, februari Internet Achternaam auteur voorletter (jaar van publicatie of update). Titel van de publicatie. Webadres. Meijden, B., van der (1998). Schiphol als thema voor een geschiedenis-, internet- en/of profielwerkstuk. Opmerking Vaak zijn de auteur en het publicatiejaar van een website onduidelijk. Noteer dan alleen het webadres en de datum waarop je de site geraadpleegd hebt: Geraadpleegd op 7 juli Bijlagen Heb je een enquête gehouden? Dan neem je de vragenlijst op als bijlage. Dat geldt ook voor grafieken, tabellen, krantenknipsels of andere zaken die je hebt gebruikt bij de uitwerking van je werkstuk. Geef elke bijlage een nummer of een letter, zodat je in de tekst naar de juiste bijlage kunt verwijzen. Iedere bijlage heeft bovendien een titel en een bronvermelding. Als de bijlage voor de lezer onduidelijk zou kunnen zijn, voeg dan ook een korte uitleg toe. Heb jij een werkstuk gemaakt waarin bepaalde vaktermen (jargon) vaak voorkomen? Voeg dan als bijlage een begrippenlijst toe, waarin je deze begrippen op alfabetische volgorde rangschikt en uitlegt. 9

10 In de inhoudsopgave geef je aan welke bijlagen je hebt opgenomen en op welke pagina deze te vinden zijn. Meer informatie over de inhoudsopgave vind je in paragraaf Illustraties, grafieken en tabellen In je werkstuk staan de meeste illustraties, grafieken en tabellen in de bijlagen. Als deze tussen de tekst zouden staan, wordt je werkstuk namelijk veel minder goed leesbaar. Heel soms is het nodig illustraties, grafieken en tabellen op te nemen ter verduidelijking van de tekst. Onder de illustraties staat altijd een korte, verklarende tekst en een bronvermelding. Tabellen en grafieken moeten voorzien zijn van een nummer en (eventueel) van een bronvermelding. Deze bronnen vermeld je als volgt: Bij illustraties en grafieken: Figuur 1. Naam plaatje: Uit Titel van het boek (blz. xx), door A.A. Auteur, jaar, Plaats: Uitgever. Bij tabellen: Uit Titel van het boek (blz. xx), door A.A. Auteur, jaar, Plaats: Uitgever. 10

11 Hoofdstuk 2: Taal en tekens Jij hebt je best gedaan op je werkstuk en wil dan ook dat de inhoud duidelijk overkomt. Een gestructureerde opbouw van het document is daarom belangrijk. Hoe je dat doet, heb je gelezen in hoofdstuk 1. In dit hoofdstuk staat wat je nog meer moet doen om de leesbaarheid van je werkstuk te vergroten. 2.1 Bouwplan Een goede voorbereiding is het halve werk. Dat geldt zeker ook voor het opstellen van een werkstuk. Begin dus niet meteen te schrijven, maar maak eerst een bouwplan om je informatie te ordenen. Groepeer de informatie naar deelonderwerpen en geef in steekwoorden aan wat je wilt opschrijven. Elk deelonderwerp werk je uit in een apart hoofdstuk. De verschillende aspecten van dat deelonderwerp neem je op in afzonderlijke paragrafen. In je bouwplan omschrijf je per onderdeel in kernwoorden de inhoud. Als het bouwplan gereed is, ga je pas aan de slag. Je schrijft eerst de verschillende hoofdstukken. Je schrijft je conclusie en inleiding eigenlijk pas als laatste. Daarna maak je de bronnenlijst en orden je de bijlagen. Een mooie titelpagina is een belangrijk onderdeel dat je niet moet vergeten. Tot slot maak je de inhoudsopgave. 2.2 Hoofdstukken Elk hoofdstuk heeft een titel die duidelijk aangeeft waar dat hoofdstuk over gaat. De titel kan bestaan uit een of enkele woorden, maar ook een korte zin. Een vraag is geen goede titel. Een korte inleiding waarin je het deelonderwerp vermeldt, vormt de inleiding van je hoofdstuk. Verder geef je aan wat in de paragrafen van dat hoofdstuk aan de orde komt. Een hoofdstuk eindigt met een slot waarin je een korte samenvatting geeft of een conclusie formuleert (zie ook bijlage 2). 11

12 2.3 Paragrafen De verschillende aspecten van het deelonderwerp uit een hoofdstuk worden beschreven in paragrafen. Ook paragrafen hebben een titel. Die worden tussenkopjes genoemd. Is de paragraaf een groot stuk tekst? Begin dan opnieuw met een korte inleiding. Is de paragraaf redelijk kort? Dan is een inleidende zin voldoende. Elke paragraaf eindigt, net als een hoofdstuk met een slot(zin) (zie ook bijlage 2). 2.4 Alinea s Elke paragraaf is weer onderverdeeld in alinea s die samenhangende informatie bevatten over een aspect van het deelonderwerp dat in de paragraaf beschreven wordt. Elke alinea begint op een nieuwe regel. De belangrijkste informatie staat vaak in de eerste zin (de kernzin) die in de rest van de alinea wordt uitgewerkt. Soms is de laatste zin de kernzin. Bijvoorbeeld als je een conclusie trekt uit de beschreven informatie. Een paragraaf kan opgebouwd zijn uit verschillende alinea s. Gebruik binnen een alinea steeds dezelfde tijd (zie ook bijlage 2). Kortom: elk werkstuk is opgebouwd uit een inleiding, een middenstuk (dat bestaat uit de verschillende hoofdstukken) en een slot. Elk hoofdstuk begint steeds op een nieuwe pagina en heeft dezelfde indeling. En zelfs binnen een paragraaf en een alinea gebruik je deze opbouw. 2.5 Opmaak Bij de opmaak (in het Engels: lay-out) van je werkstuk gaat het erom hoe de verschillende hoofdstukken en paragrafen in je werkstuk staan. Als je in je hele werkstuk hetzelfde lettertype en dezelfde witruimte gebruikt, is het document prettig leesbaar voor anderen. Gebruik in je werkstuk: lettertype Calibri lettergrootte 14 (en vet) voor de titel van een hoofdstuk lettergrootte 13 (en vet) voor de tussenkoppen bij paragrafen lettergrootte 12 voor de inhoud lettergrootte 8 voor de vermelding van de bron bij bijlagen 12

13 regelhoogte is 1,5. Dit maakt de tekst leesbaarder en beter te corrigeren. vul de tekst uit, dit maakt de tekst strakker, waardoor het er verzorgder uitziet Laat steeds een regel wit tussen de titel van het hoofdstuk en de inleidende tekst. Tussen de verschillende paragrafen voeg je eveneens een witregel toe. Een paragraaf bestaat uit verschillende alinea s. Begin een nieuwe alinea op een nieuwe regel. 2.6 Taal Het schrijven van een werkstuk is een hele klus. Een bouwplan is een handig hulpmiddel om de informatie te ordenen. In dat bouwplan heb je met kernwoorden de inhoud van de verschillende hoofdstukken genoteerd. Dan kun je de inhoud gaan schrijven. Houd daarbij rekening met het volgende: begin elke zin met een hoofdletter en eindig met een punt gebruik alleen uitroeptekens als dat beslist nodig is gebruik hoofdletters op de juiste manier zet komma s op de juiste plaats schrijf geen lange zinnen schrijf de zinnen actief ( Ik lees een boek is beter dan Een boek wordt door mij gelezen ) let op de (werkwoord)spelling gebruik synoniemen en verwijswoorden voor afwisseling in de tekst leg afkortingen de eerste keer uit Een groot verslag schrijf je niet in één keer. Je schrijft een stuk, daarna kijk je terug. Je verbetert en verandert het en je schrijft weer verder. Laat je tekst ook eens aan iemand anders lezen. 2.7 Bronverwijzing in de tekst Ga jij in jouw werkstuk op zoek naar het antwoord op een hoofd- en deelvragen? Dan raadpleeg je verschillende bronnen om het antwoord te kunnen vinden op die vragen. Welke bronnen je gebruikt hebt, moet je duidelijk vermelden in de bronnenlijst aan het eind van je werkstuk. Raadpleeg je een bron meerdere keren dan noteer je deze toch maar één keer. 13

14 Soms geef je in eigen woorden weer wat je gelezen hebt. Dat heeft parafraseren. De betekenis moet wel hetzelfde blijven. In andere gevallen geef je de tekst letterlijk weer. Dat heet citeren. Bij citeren vermeld je in de tekst niet alleen de titel van de bron, maar geef je ook aan op welke plaats je het citaat gevonden hebt. 1. Voorbeeld van parafraseren: In het basisboek Op nieuw niveau staat dat citeren betekent dat je een tekst letterlijk overschrijft. 2. Voorbeeld van citeren: Als je iets letterlijk uit een tekst overneemt, noemen we dat citeren. (Kraaijeveld, 2002, p. 28) 3. Nog een voorbeeld van citeren: Bij citeren van internetbronnen worden geen paginanummers gebruikt. ( geraadpleegd op 1 mei 2013) In het tweede voorbeeld is de tekst letterlijk overgenomen uit het Basisboek Op nieuw niveau. Het boek is uitgegeven in De geciteerde tekst staat op pagina 28. In de bronnenlijst is vervolgens te zien om wat voor bron het gaat. In het derde voorbeeld is de tekst letterlijk overgenomen van een website. Aangezien de auteur niet bekend is, is het voldoende om aan te geven wanneer je de site geraadpleegd hebt. Zoals eerder aangegeven zijn er verschillende methodes om te verwijzen. Het Scala College heeft voor de APA-methode gekozen, omdat die het meest gebruikt wordt in wetenschappelijke teksten. Als je later een HBO- of WO-opleiding gaat volgen, zul je hoogst waarschijnlijk met deze manier van verwijzen gaan werken. Als je de bronverwijzing consequent gebruikt, kun je nooit van plagiaat beschuldigd worden (zie ook bijlage 3). 14

15 Bronnenlijst (sd). Opgeroepen op mei 2013, van Decorte, S. (2013). Doe minder, bereik meer! Psychologie Magazine, 32. Hoogeveen, P., & Winkels, J. (2008). Het didactische werkvormenboek: variatie en differentiatie in de praktijk (2e herziene ed.). Assen: Koninklijke van Gorcum B.V. Kraaijeveld, R. e. (2002). Op nieuw niveau onderbouw 1 vmbo-t/havo (1e ed.). Utrecht: ThiemeMeulenhoff. Meijden, B. v. (1998). Opgeroepen op mei 30, 2013, van Steehouder, M. e. (2006). Leren communiceren: handboek voor mondelinge en schriftelijke communicatie (5e herziene ed.). Groningen: Wolters-Noordhoff. 15

16 Bijlagen In de inleiding van deze werkwijzer staat dat je stap voor stap leert om een werkstuk te maken dat voldoet aan vooraf omschreven eisen. De fasering betreft het formuleren van hoofd- en deelvragen (bijlage 1). In bijlage 2 lees je hoe je uiteindelijk een werkstuk met meerdere hoofdstukken, paragrafen en alinea s schrijft. Bijlage 3 laat zien hoe je in drie jaar leert verschillende bronnen te citeren en vermelden. Bijlage 4 bevat een handige checklist. 16

17 Bijlage 1 In paragraaf 1.3 heb je gelezen dat je in de inleiding de hoofd- en deelvragen vermeldt waarop jij in je werkstuk een antwoord probeert te vinden. Dat wordt pas van je gevraagd in klas 3. Eerst leer je een goede hoofdvraag te formuleren, zoals blijkt uit onderstaand overzicht. In de eerste klas: Je leert om een goede hoofdvraag te formuleren. In de tweede klas: De hoofdvraag ga je opdelen in deelvragen. Door middel van de deelvragen kun je je nog beter richten op je onderzoek. Een beter onderzoek geeft een beter antwoord op de hoofdvraag. Je gaat twee deelvragen formuleren bij je hoofdvraag. In de derde klas: Het is de bedoeling dat je nog gerichter aan het werk gaat. Er wordt meer verwacht van je hoofdvraag die je bovendien opdeelt in minimaal drie deelvragen. 17

18 Bijlage 2 In de paragrafen 2.2, 2.3 en 2.4 wordt uitgelegd dat hoofdstukken verdeeld worden in paragrafen, die vervolgens weer verdeeld worden in alinea s. In onderstaand overzicht lees je hoe je uiteindelijk een werkstuk met meerdere hoofdstukken maakt. In de eerste klas: Je hebt een hoofdvraag geformuleerd. Die ga je uitwerken in een hoofdstuk met paragrafen. Let op: elke paragraaf gaat over een bepaald deelonderwerp. Beschrijf je een nieuw aspect? Begin dan aan een nieuwe paragraaf. Schrijf aan het eind de inleiding en het slot. Vergeet de titelpagina, de inhoudsopgave, de bronnenlijst en de (eventuele) bijlagen niet. Zie hoofdstuk 1. In de tweede klas: Je hebt een hoofdvraag en twee deelvragen geformuleerd. Elke deelvraag wordt uitgewerkt in een hoofdstuk. De beantwoording van de hoofdvraag gebeurt in de conclusie. Schrijf op het laatst de inleiding en het slot. Vergeet de titelpagina, de inhoudsopgave, de bronnenlijst en de bijlagen niet. In de derde klas: De hoofdvraag is opgedeeld in drie deelvragen die in drie afzonderlijke hoofdstukken met paragrafen worden uitgewerkt. Zorg ervoor dat elke paragraaf dezelfde opbouw heeft als het hoofdstuk en dus: begint met een inleiding, middenstuk en slot. 18

19 Bijlage 3 Om je hoofd- en deelvragen te beantwoorden maak je gebruik van boeken of internet. In paragraaf 2.7 heb je gelezen over parafraseren en citeren en is beschreven hoe je de geraadpleegde bronnen moet vermelden. Hoe je dat moet aanpakken zie je in onderstaand overzicht. In de eerste klas: Je geeft de informatie die je in boeken of op websites gevonden hebt om je hoofdvraag te beantwoorden weer in je eigen woorden. De geraadpleegde bronnen neem je op in je bronnenlijst. In de tweede klas: Je hebt je hoofdvraag opgedeeld in twee deelvragen. Om die te kunnen beantwoorden heb je minimaal twee bronnen gebruikt. Een van de bronnen is een boek. Gebruik één citaat. Je gaat nu leren hoe je precies moet verwijzen naar bronnen in de tekst. Dat betekent dat je nu wel letterlijk de tekst mag gebruiken die je in een bron hebt gevonden. Als je tenminste vermeldt van wie die bron is. Dat heet verwijzen naar een bron. De techniek van het verwijzen naar bronnen wordt in paragraaf 2.7 uitgelegd. Je past de juiste bronvermelding twee keer toe in je werkstuk. Je gebruikt minimaal één boek. In de derde klas: Je hebt je hoofdvraag opgedeeld in drie deelvragen. Je gebruikt drie bronnen in je werkstuk. Twee daarvan zijn een boek. Verwerk twee citaten in je werkstuk. Vergeet niet je bronnen ook te vermelden in de bronnenlijst. Iedere keer als je een bron gebruikt in de tekst verwijs je naar die bron zoals staat omschreven in paragraaf 2.7. Twee van je bronnen zijn een boek. 19

20 Bijlage 4 Hieronder vind je een checklist met daarin alle onderdelen die je in je werkstuk moet verwerken. Ook een aantal spellingsregels staan nog een keer op een rijtje. Titelpagina Plaatje dat iets te maken heeft met je onderwerp Titel (en een subtitel) Je volledige naam Namen van de mensen waarmee je hebt samengewerkt Naam van de docent voor wie je het werkstuk maakt Je klas Naam van de school en het niveau dat je volgt De datum waarop het werkstuk ingeleverd moet worden Inhoudsopgave Titels van de onderdelen die in je werkstuk voorkomen Paginanummers Inleiding Waarom moet de lezer jouw tekst lezen? Voor welk project of vak heb jij dit werkstuk gemaakt? Waarover gaat het werkstuk? En waarom heb je voor dit onderwerp gekozen? Hoofdvraag met deelvragen of onderzoeksvraag met hypothese Hoofdstukken Deelvragen worden beantwoord of het onderzoek wordt uitgewerkt Er worden verschillende bronnen gebruikt Elk hoofdstuk heeft een titel Conclusie Een korte samenvatting van het werkstuk Antwoord op de hoofdvraag of op de onderzoeksvraag (als je antwoord geeft op de onderzoeksvraag geef je ook aan of de hypothese die je in je inleiding gesteld hebt, klopt) Afrondende conclusie Slot Als je alleen werkt: Hoe heb je het werkstuk gemaakt? (welk proces heb je doorlopen?) Wat vind je van je werkstuk? Als je samenwerkt: Hoe hebben jullie het werkstuk gemaakt? (welk proces hebben jullie doorlopen?) Hoe was de taakverdeling? 20 Aanwezig Aanwezig Aanwezig Aanwezig Aanwezig Aanwezig Afwezig Afwezig Afwezig Afwezig Afwezig Afwezig

21 Hoe ging het samenwerken? Wat vinden jullie van het werkstuk? Bronnenlijst Alle bronnen zijn volgens APA-normen vermeld Alle bronnen zijn alfabetisch geordend Er is onderscheid gemaakt tussen verschillende soorten bronnen (boeken, websites, artikelen, etc.) Bijlagen Eventuele bijlagen zijn toegevoegd Alle bijlagen hebben een titel, een bronvermelding en zijn genummerd Algemene regels voor een werkstuk: Het werkstuk is overzichtelijk opgebouwd en bestaat uit hoofdstukken, paragrafen en alinea s Lay out Lettertype Calibri Lettergrootte 14 (en vet) voor de titel van een hoofdstuk Lettergrootte 13 (en vet) voor de tussenkoppen bij paragrafen Lettergrootte 12 voor de inhoud Lettergrootte 8 voor de vermelding van de bron bij bijlagen Regelhoogte is 1,5 Vul de tekst uit Laat steeds een regel wit tussen de titel van het hoofdstuk en de inleidende tekst Aanwezig Aanwezig Afwezig Afwezig Taal Begin elke zin met een hoofdletter en eindig met een punt Gebruik alleen een uitroepteken als dat nodig is Gebruik hoofdletters op de juiste manier Zet komma s op de juiste plaats Schrijf geen lange zinnen Schrijf de zinnen actief Let op de werkwoordspelling Gebruik synoniemen en verwijswoorden voor afwisseling in de tekst Leg afkortingen de eerste keer uit Bronverwijzing Parafraseer of citeer onderdelen uit bronnen Bijlagen 21

Eisen en lay-out van het PWS

Eisen en lay-out van het PWS Eisen en lay-out van het PWS INHOUD EN OPZET VAN HET PROFIELWERKSTUK In het navolgende komen achtereenvolgens aan bod: de titelpagina, de inhoudsopgave, de inleiding, de hoofdtekst, de samenvatting, de

Nadere informatie

Bepaal eerst de probleemstelling of hoofdvraag

Bepaal eerst de probleemstelling of hoofdvraag Bepaal eerst de probleemstelling of hoofdvraag De probleemstelling is eigenlijk het centrum waar het werkstuk om draait. Het is een precieze formulering van het onderwerp dat je onderzoekt. Omdat de probleemstelling

Nadere informatie

Werkstuk of verslag. de vormvoorschriften

Werkstuk of verslag. de vormvoorschriften Werkstuk of verslag de vormvoorschriften begeleider: (naam van de docent) het vak waarvoor je het verslag maakt naam en klas van de leerling schooljaar en datum van inleveren 2 Samenvatting Elk onderzoeksverslag

Nadere informatie

1 Omslag/voorblad/titelblad. 2 Titelblad

1 Omslag/voorblad/titelblad. 2 Titelblad Rapporteren Om informatie te rapporteren bestaan er normen of regels. Enkele voorbeelden van rapporten: een eindwerk, een geïntegreerde proef Een rapport kan uit negen onderdelen bestaan: 1 Omslag/voorblad/titelblad

Nadere informatie

Stap 4: Indeling maken

Stap 4: Indeling maken Stap 1: Het kiezen van een onderwerp Kies een onderwerp dat je aanspreekt of waar je veel van af weet of waar je graag meer over te weten wilt komen. Klaar? Kleur vakje 1 van het stappenblad. Stap 2: Materiaal

Nadere informatie

Hoe maak je een goede bronvermelding. CC Naamsvermelding-GelijkDelen 3.0 Nederland licentie. http://maken.wikiwijs.nl/39641

Hoe maak je een goede bronvermelding. CC Naamsvermelding-GelijkDelen 3.0 Nederland licentie. http://maken.wikiwijs.nl/39641 Auteurs Laatst gewijzigd Licentie Webadres Els ; 11 October 2012 CC Naamsvermelding-GelijkDelen 3.0 Nederland licentie http://maken.wikiwijs.nl/39641 Dit lesmateriaal is gemaakt met Wikiwijsleermiddelenplein.

Nadere informatie

PROFIELWERKSTUKDAG 4HAVO & 5VWO

PROFIELWERKSTUKDAG 4HAVO & 5VWO PROFIELWERKSTUKDAG 4HAVO & 5VWO DINSDAG 10 JUNI 2014 Tijdpad PWS Fase Omschrijving Tijd (in uur) Inleveren 1 Oriëntatie (keuze onderwerp) en opstellen onderzoeksvraag, deelvragen en hypothese 10 Document

Nadere informatie

Overweeg om je profielwerkstuk de vorm van een wetenschappelijk artikel te geven. Hieronder vind je hiervoor aanwijzingen.

Overweeg om je profielwerkstuk de vorm van een wetenschappelijk artikel te geven. Hieronder vind je hiervoor aanwijzingen. Een wetenschappelijk artikel schrijven Overweeg om je profielwerkstuk de vorm van een wetenschappelijk artikel te geven. Hieronder vind je hiervoor aanwijzingen. Aandachtspunten Bij een wetenschappelijk

Nadere informatie

2017/18. Algemene gegevens. Naam:. Klas:. Sector: Werkt samen met: Begeleidend docent:

2017/18. Algemene gegevens. Naam:. Klas:. Sector: Werkt samen met: Begeleidend docent: 2017/18 Algemene gegevens Naam:. Klas:. Sector: Werkt samen met: Begeleidend docent: 1 HET SECTORWERKSTUK Een van de onderdelen van het examen is het sectorwerkstuk. Hierin worden kennis en vaardigheden

Nadere informatie

PROFIELWERKSTUK HAVO 5

PROFIELWERKSTUK HAVO 5 PROFIELWERKSTUK HAVO 5 2017-2018 Beste 4-Havo leerling, Het schrijven van een profielwerkstuk (afgekort PWS) is onderdeel van je HAVO opleiding en wordt vermeld op het HAVO diploma en de daarbij behorende

Nadere informatie

Academisch schrijven. Tips and tricks

Academisch schrijven. Tips and tricks Academisch schrijven Tips and tricks Overzicht ViP s ViP-1: structuur 1 ViP-2: refereren, parafraseren en citeren ViP-3: cohesie en zinsconstructies ViP-5: structuur 2 ViP-1: structuur 1 Titel en kopjes

Nadere informatie

Voorpagina met titel

Voorpagina met titel STYLESHEET Lay-out Lay-out-checklist Voorpagina met titel Inhoudsopgave Afgedrukt op papier van A4-formaat Kantlijn van 2.5 cm aan alle kanten Lettertype Times New Roman 12 (Dubbele regelafstand) Links

Nadere informatie

Hoofdstuk 1 Een probleemstelling formuleren

Hoofdstuk 1 Een probleemstelling formuleren handleiding onderzoek doen op internet pagina 1 Hoofdstuk 1 Een probleemstelling formuleren Het opstellen van een goede probleemstelling bij een onderwerp is leuk werk, maar ook lastig. Het kan veel tijd

Nadere informatie

Hier vertel je wat je hebt gedaan om informatie te vinden. Wat en waar gezocht? Wie geïnterviewd, enz.

Hier vertel je wat je hebt gedaan om informatie te vinden. Wat en waar gezocht? Wie geïnterviewd, enz. Onderzoeksverslag Omslag en titelpagina Op het omslag staan in elk geval de titel van het onderzoek en de namen van de schrijvers. Op de titelpagina opnieuw de titel en de namen van de schrijvers. Nu uitgebreid

Nadere informatie

SECTORWERKSTUK 2013-2014

SECTORWERKSTUK 2013-2014 SECTORWERKSTUK 2013-2014 1 HET SECTORWERKSTUK Het sectorwerkstuk is een verplicht onderdeel voor alle leerlingen uit het Mavo. Het maken van een sectorwerkstuk is een manier waarop je, als eindexamenkandidaat,

Nadere informatie

Schrijven: van verslag tot eindwerk do s & don ts

Schrijven: van verslag tot eindwerk do s & don ts Uitbreidingen in druk zes t.o.v. druk vijf - Schrijven: van verslag tot eindwerk - do s & don ts - Leen Pollefliet Schrijven: van verslag tot eindwerk do s & don ts Uitbreidingen in druk zes (augustus

Nadere informatie

PROFIELWERKSTUK VWO 2015-2016

PROFIELWERKSTUK VWO 2015-2016 PROFIELWERKSTUK VWO 2015-2016 Beste 5 VWO-er, Onderdeel van je eindexamen is het maken van een profielwerkstuk (kortweg PWS). Het PWS vormt de afsluiting van een kennis- en vaardigheidsproces dat je gedurende

Nadere informatie

Richtlijnen schrijven (stage-of afstudeer)verslag

Richtlijnen schrijven (stage-of afstudeer)verslag Richtlijnen schrijven (stage-of afstudeer)verslag Inhoudsopgave Structuur van een verslag... 2 Indeling van het verslag... 2 De titelpagina... 2 Voorwoord... 2 De Inhoudsopgave... 3 De Samenvatting...

Nadere informatie

Verslaglegging. P. Broekhuizen F. Sijsling G. Zandvliet Docenten Nederlands

Verslaglegging. P. Broekhuizen F. Sijsling G. Zandvliet Docenten Nederlands Verslaglegging P. Broekhuizen F. Sijsling G. Zandvliet Docenten Nederlands Leeuwarden, 13 september 2011 Verslaglegging Door : P. Broekhuizen, F. Sijsling en G. Zandvliet Docenten Nederlands Klas : LBLV.2

Nadere informatie

Literatuurverwijzingen

Literatuurverwijzingen Literatuurverwijzingen Een literatuurlijst maken & citeren / parafraseren Waarover gaat de presentatie? I Waarom verwijzen? Enkele overwegingen vooraf! II APA - normen III Literatuurverwijzingen: de praktijk

Nadere informatie

Bronnen en bronvermelding

Bronnen en bronvermelding Bronnen en bronvermelding Bronnen gebruiken Wie een zakelijke tekst schrijft (een essay, een boekbespreking ), zal vaak gebruik maken van bronnen: boeken, artikelen en websites waarop meer informatie te

Nadere informatie

Gedocumenteerd schrijven Schrijfopdracht klas 2. Brainstorm maak hieronder je brainstorm inzichtelijk

Gedocumenteerd schrijven Schrijfopdracht klas 2. Brainstorm maak hieronder je brainstorm inzichtelijk Gedocumenteerd schrijven Schrijfopdracht klas 2 Wat? Datum? Aftrek punten paraaf? Hoofdvragen & deelvragen - ½ punt Bronnen (2 verscheidene) - 1 punt 1 e versie - 2 punten Beoordeling (klasgenoot) - ½

Nadere informatie

Verdiepingsopdracht A Het literatuuronderzoek NIVEAU 4

Verdiepingsopdracht A Het literatuuronderzoek NIVEAU 4 Verdiepingsopdracht A Het literatuuronderzoek NIVEAU 4 1 e jaar BOL WELZIJN februari instroom 2013-2014. LET OP inleveren week 47 (17 november) INLEIDING Binnenkort ga je op stage. Je gaat dan aan de slag

Nadere informatie

WERKSTUK Taalexpert PRIMO 2015-2016

WERKSTUK Taalexpert PRIMO 2015-2016 HANDLEIDING VOOR HET SCHRIJVEN VAN EEN WERKSTUK Taalexpert PRIMO 2015-2016 VIA VINCI ACADEMY 2015-1 - In het portfolio worden per module* werkstukken opgeslagen, welke door de docent positief zijn beoordeeld.

Nadere informatie

Het eindwerkstuk GGCA Schooljaar 2013-2014

Het eindwerkstuk GGCA Schooljaar 2013-2014 Het eindwerkstuk GGCA Schooljaar 2013-2014 Lucas Sint, Luc van Roemburg en Monique de Hoop September 2013 Inhoudsopgave Inleiding: Wat is het eindwerkstuk?...3 Jaarplanning.4 De beoordeling van het eindwerkstuk.6

Nadere informatie

Onderwerp. Plaatje. Uitleg over plaatje. Gemaakt door naam Groep Inleverdatum

Onderwerp. Plaatje. Uitleg over plaatje. Gemaakt door naam Groep Inleverdatum Onderwerp Plaatje Uitleg over plaatje Gemaakt door naam Groep Inleverdatum De voorkant is het visitekaartje, besteedt er genoeg aandacht aan Schrijf de titel van jouw werkstuk duidelijk op de voorkant

Nadere informatie

Een werkstuk maken is gemakkelijk

Een werkstuk maken is gemakkelijk Een werkstuk maken is gemakkelijk o Een werkstuk maken is gemakkelijk Antoine5e Krop en Lucia Rachman maart 2013 Powerpoint door Petra van Gent en Antoine5e Krop Voor het maken van een profielwerkstuk

Nadere informatie

PROFIELWERKSTUK HAVO 5

PROFIELWERKSTUK HAVO 5 PROFIELWERKSTUK HAVO 5 Beste eindexamenkandidaat, In je eindexamenjaar moet je een profielwerkstuk (kortweg PWS) schrijven. Het PWS vormt de afsluiting van een kennis- en vaardigheidsproces dat je gedurende

Nadere informatie

Het eindwerkstuk GGCA Schooljaar 2015-2016

Het eindwerkstuk GGCA Schooljaar 2015-2016 Het eindwerkstuk GGCA Schooljaar 2015-2016 Lucas Sint, Luc van Roemburg en Monique de Hoop September 2015 Inhoudsopgave Inleiding: Wat is het eindwerkstuk?...3 Jaarplanning.4 De beoordeling van het eindwerkstuk.6

Nadere informatie

Amsterdam, november 2014. Aan de ouders/verzorgers van de vierde klas-leerlingen. Geachte ouders/verzorgers,

Amsterdam, november 2014. Aan de ouders/verzorgers van de vierde klas-leerlingen. Geachte ouders/verzorgers, Amsterdam, november 2014 Aan de ouders/verzorgers van de vierde klas-leerlingen Geachte ouders/verzorgers, Deze maand zijn we begonnen met het maken van de sectorwerkstukken. Een sectorwerkstuk is een

Nadere informatie

Hoe maak ik in groep 6 een werkstuk?

Hoe maak ik in groep 6 een werkstuk? Hoe maak ik in groep 6 een werkstuk? Je gaat de komende weken thuis een werkstuk maken. Een werkstuk is een lange weettekst. Het wordt geschreven om iemand iets te leren of te laten weten. Net als in een

Nadere informatie

PROFIELWERKSTUK VWO

PROFIELWERKSTUK VWO PROFIELWERKSTUK VWO 2017-2018 Beste 5 VWO-er, Het profielwerkstuk (PWS) is onderdeel van je eindexamen en kan worden gezien als een afsluiting van de kennis- en vaardigheden die je op het VWO tot je hebt

Nadere informatie

SECTORWERKSTUK 4VMBO - T 2014-2015

SECTORWERKSTUK 4VMBO - T 2014-2015 SECTORWERKSTUK 4VMBO - T 2014-2015 handleiding leerlingen inhoud: inleiding stappenplan logboek beoordelingsformulier tijdpad 1 INLEIDING SECTORWERKSTUK VOOR 4 VMBO Alle leerlingen van het vmbo theoretische

Nadere informatie

Aanleverspecificaties folio-uitgaven

Aanleverspecificaties folio-uitgaven Aanleverspecificaties folio-uitgaven 1 Inhoudsopgave 1 Instructies schrijffase 4 Opbouw van het boek - Voorwerk - Hoofdgedeelte - Nawerk 2 structuur en leesbaarheid 5 Hoofdstukinleiding Koppenstructuur

Nadere informatie

Toelichting bij de beoordelingslijsten

Toelichting bij de beoordelingslijsten Toelichting bij de beoordelingslijsten 1. Inleiding De beoordeling van de vaardigheden voor het profielwerkstuk kan op basis van drie beoordelingsmomenten worden uitgevoerd. Gedurende de oriëntatie - en

Nadere informatie

Let op! Alles graag getypt in lettergrootte 12, lettertype mag je zelf kiezen.

Let op! Alles graag getypt in lettergrootte 12, lettertype mag je zelf kiezen. Beste leerling van groep 6 en ouders, Afgelopen weken zijn de leerlingen bezig geweest met het maken van een klad-werkstuk, over een onderwerp naar eigen keuze. Thuis moeten de leerlingen het net-werkstuk

Nadere informatie

Het maken van een werkstuk

Het maken van een werkstuk Het maken van een werkstuk 1. Informatie zoeken: a. Bedenk een leuk onderwerp en zoek daar een informatieboekje bij. b. Als je geen onderwerp weet, zoek dan tussen de informatieboekjes tot je een leuk

Nadere informatie

Richtlijnen verslaglegging

Richtlijnen verslaglegging Richtlijnen verslaglegging OPLEIDING TANDARTSASSISTENT School voor gezondheidszorg en welzijn Verlengde Visserstraat 20 Groningen T: 050-3688 300 Voorwoord Binnen de opleiding tandartsassistent wordt veel

Nadere informatie

Sectorwerkstuk. Kandinsky College. locatie Sint Jorisschool

Sectorwerkstuk. Kandinsky College. locatie Sint Jorisschool Sectorwerkstuk Kandinsky College locatie Sint Jorisschool schooljaar 2015-2016 1 Wat is het sectorwerkstuk? Het sectorwerkstuk is een werkstuk dat je maakt in klas vier over de door jou gekozen sector.

Nadere informatie

Handleiding profielwerkstuk voor 5 havo en 6 vwo

Handleiding profielwerkstuk voor 5 havo en 6 vwo Handleiding profielwerkstuk voor 5 havo en 6 vwo Erasmus College Zoetermeer Cursus 2017-2018 Bewaar dit boekje goed, er worden ook parafen / cijfers in gezet na de contactmomenten en de beoordeling. Zie

Nadere informatie

STIJLBOEKJE HANDLEIDING BIJ HET SCHRIJVEN VAN WERKSTUKKEN OP HET CARTESIUS LYCEUM

STIJLBOEKJE HANDLEIDING BIJ HET SCHRIJVEN VAN WERKSTUKKEN OP HET CARTESIUS LYCEUM STIJLBOEKJE HANDLEIDING BIJ HET SCHRIJVEN VAN WERKSTUKKEN OP HET CARTESIUS LYCEUM 1 Inhoudsopgave 1 Inleiding 4 2 Richtlijnen voor het maken van een werkstuk 5 2.1 Opbouw van het werkstuk 5 2.1.1 Voorblad

Nadere informatie

VERWIJZEN NAAR BRONNEN

VERWIJZEN NAAR BRONNEN HANDLEIDING VOOR HET VERWIJZEN NAAR BRONNEN MET BEHULP VAN WORD Inhoudsopgave 1. Inleiding... 3 2. Verwijzingen maken... 4 2.1 Invoegen van een verwijzing... 4 2.2 Verwijzing naar een boek... 5 2.3 Verwijzing

Nadere informatie

Verslaglegging volgens APA. Handleiding voor het schrijven van verslagen binnen de opleiding mbo-verpleegkunde

Verslaglegging volgens APA. Handleiding voor het schrijven van verslagen binnen de opleiding mbo-verpleegkunde Verslaglegging volgens APA Handleiding voor het schrijven van verslagen binnen de opleiding mbo-verpleegkunde Elbrich Jorritsma e.jorritsma@noorderpoort.nl september 2016 Inhoudsopgave Voorblad... 3 Inhoudsopgave...

Nadere informatie

Sectorwerkstuk klas 10 Vmbo-t

Sectorwerkstuk klas 10 Vmbo-t Sectorwerkstuk 2017-2018 klas 10 Vmbo-t Inleiding Dit schooljaar ga je een sectorwerkstuk maken. In deze handleiding lees je waaraan een sectorwerkstuk moet voldoen en hoe je begeleid wordt bij het maken

Nadere informatie

Voorlichting 4-HAVO. Profielwerkstuk. 7 april 2016

Voorlichting 4-HAVO. Profielwerkstuk. 7 april 2016 Voorlichting 4-HAVO Profielwerkstuk 7 april 2016 Onderwerpen voorlichtingsbijeenkomst Wat is een profielwerkstuk (pws)? Het belang van het pws Alleen of samen? Onderwerpen van het pws Welke vorm heeft

Nadere informatie

AOS docentonderzoek. Rapporteren en presenteren

AOS docentonderzoek. Rapporteren en presenteren Het forum AOS docentonderzoek Rapporteren en presenteren Wanneer is je onderzoek geslaagd? Evalueren en beoordelen Oefening 4 (pagina 316 of 321) Rapporteren en presenteren Verspreiding van resultaten

Nadere informatie

FICTIEDOSSIER NEDERLANDS LEERJAAR 3 EN 4 BK

FICTIEDOSSIER NEDERLANDS LEERJAAR 3 EN 4 BK FICTIEDOSSIER NEDERLANDS LEERJAAR 3 EN 4 BK Pagina 0 WOORD VOORAF Je zit nu in 3 VMBO en het eindexamen lijkt nog ver weg... Maar niets is minder waar. Dit jaar start je namelijk al volop met de voorbereidingen

Nadere informatie

Groenewald profielwerkstuk havo/vwo

Groenewald profielwerkstuk havo/vwo Groenewald Profielwerkstuk 2016-2017 HAVO-VWO De Tweede Fase Bij de vernieuwing van het onderwijs in de bovenbouw van HAVO en Atheneum (de wet op de Tweede Fase) werd bepaald dat er geen vrije vakkenkeuze

Nadere informatie

Module 3. Hoe gebruik ik informatie op een correcte manier? www.thomasmore.be/bibliotheek

Module 3. Hoe gebruik ik informatie op een correcte manier? www.thomasmore.be/bibliotheek www.thomasmore.be/bibliotheek Module 3 Hoe gebruik ik informatie op een correcte manier? Gebaseerd op de tutorials informatievaardigheden van Bibliotheek Letteren - K.U.Leuven Hoe gebruik ik informatie

Nadere informatie

HALLO WERELD WERKSTUK

HALLO WERELD WERKSTUK HALLO WERELD WERKSTUK Opdracht Maak een werkstuk over China, het onderwerp van het boek De Parel en De Draak. Beschrijf verschillende aspecten van het land en maak je werkstuk zo afwisselend mogelijk.

Nadere informatie

Het Sectorwerkstuk 2015-2016

Het Sectorwerkstuk 2015-2016 Het Sectorwerkstuk 2015-2016 Inhoud Inleiding... 3 Het Sectorwerkstuk... 4 De opbouw... 4 De voorbereiding... 5 Het onderzoek... 6 De verwerking... 7 De presentatie... 7 Het filmpje... 7 Het werkstuk...

Nadere informatie

Hoe maak ik een sectorwerkstuk? Trivium College locatie Trias

Hoe maak ik een sectorwerkstuk? Trivium College locatie Trias Hoe maak ik een sectorwerkstuk? Trivium College locatie Trias Inleiding Door het werken aan je sectorwerkstuk laat je zien dat je algemene vaardigheden voldoende beheerst. Met de algemene vaardigheden

Nadere informatie

Help, ik moet een werkstuk maken!

Help, ik moet een werkstuk maken! Help, ik moet een werkstuk maken! Je gaat de komende tijd bezig met het maken van een werkstuk. Maar hoe zit een werkstuk nou eigenlijk in elkaar? Hoe moet je beginnen? En hoe kies je nou een onderwerp?

Nadere informatie

Groenewald Profielwerkstuk HAVO-VWO

Groenewald Profielwerkstuk HAVO-VWO Groenewald Profielwerkstuk 2016-2017 HAVO-VWO De Tweede Fase Bij de vernieuwing van het onderwijs in de bovenbouw van HAVO en Atheneum (de wet op de Tweede Fase) werd bepaald dat er geen vrije vakkenkeuze

Nadere informatie

Hoe maak ik in groep 6 een werkstuk?

Hoe maak ik in groep 6 een werkstuk? Hoe maak ik in groep 6 een werkstuk? Jij gaat de komende weken thuis een werkstuk maken. Een werkstuk is een lange weettekst. Het wordt geschreven om iemand iets te leren of te laten weten. Net als in

Nadere informatie

Zorg dat je een onderwerp kiest, waarvan je echt meer wilt weten. Dat is interessanter, leuker en makkelijker om mee bezig te zijn.

Zorg dat je een onderwerp kiest, waarvan je echt meer wilt weten. Dat is interessanter, leuker en makkelijker om mee bezig te zijn. Werkstukwijzer Deze werkstukwijzer helpt je om een werkstuk in elkaar te zetten. Je vult eerst een formulier in. Op dit formulier komt te staan waar je werkstuk over gaat en hoe je het aanpakt. Met behulp

Nadere informatie

De Schrijfregels. Christiaan Huygens College Rachmaninowlaan Talencluster

De Schrijfregels. Christiaan Huygens College Rachmaninowlaan Talencluster De Schrijfregels Christiaan Huygens College Rachmaninowlaan Talencluster 1 Inleiding In dit boekje De Schrijfregels worden regels gegeven voor de inhoudelijke indeling en de uiterlijke presentatie van

Nadere informatie

A Inhoud. 2. De identiteit van de eigenaar van de website en het doel van de website staan genoemd.

A Inhoud. 2. De identiteit van de eigenaar van de website en het doel van de website staan genoemd. Beoordelingsformulier websites Afdeling Taal en Communicatie VU De schriftelijke communicatie-uitingen van de verzekeraar moeten begrijpelijk en duidelijk zijn voor de klant en afgestemd op diens taalniveau.

Nadere informatie

Praktische opdracht. klas 2. Moderne voortplantingstechnieken

Praktische opdracht. klas 2. Moderne voortplantingstechnieken 1 Praktische opdracht Moderne voortplantingstechnieken 2 Inhoud bladzijde Inleiding 3 Doelen 3 Eisen 3 Overzicht onderwerpen 3 Aanwijzingen voor het verwerken van informatie 4 Aanwijzingen poster 4 Opdrachten

Nadere informatie

Maantjessteenweg MERKSEM. Taalhulp voor een werkstuk op JOMA tweede graad

Maantjessteenweg MERKSEM. Taalhulp voor een werkstuk op JOMA tweede graad Maantjessteenweg 130 2170 MERKSEM Taalhulp voor een werkstuk op JOMA tweede graad Maantjessteenweg 130 2170 MERKSEM Taalhulp voor een werkstuk op JOMA tweede graad Inhoudsopgave Taalhulp voor een werkstuk...

Nadere informatie

What s up Zuiderzeeland? maatschappijleer/geschiedenis praktische opdracht

What s up Zuiderzeeland? maatschappijleer/geschiedenis praktische opdracht What s up Zuiderzeeland? Maatschappijleer/ geschiedenis praktische opdracht, 4hv Naam: Klas: Geschiedenis Chronologie In dit onderdeel ga je zelf met je groepje op onderzoek. Je hebt geleerd dat de geschiedenis

Nadere informatie

informatie profielwerkstuk havo avondlyceum CAL handleiding H5 2015-2016

informatie profielwerkstuk havo avondlyceum CAL handleiding H5 2015-2016 informatie profielwerkstuk havo avondlyceum CAL handleiding H5 2015-2016 Inhoud: Inleiding 2 Tijdsplanning 3 Logboek 4 Voorbeeld logboek 5 Verslag 6 Bronvermelding 7 Weging/ eindcijfer 8 pws-informatieboekje

Nadere informatie

Naam: Groep: Willem Teellinckschool 15 juni 2016

Naam: Groep: Willem Teellinckschool 15 juni 2016 AMSTERDAM Naam: Groep: Willem Teellinckschool 15 juni 2016 1 Hoe maak ik in groep 8 een werkstuk? Jij gaat de komende weken op school en thuis een werkstuk maken. Een werkstuk is een lange weettekst. Het

Nadere informatie

Bijlage W2 groep 7 1

Bijlage W2 groep 7 1 1 Inhoudsopgave 1 Inleiding: Waarom ik een werkstuk maak 2 Zo begin ik met mijn werkstuk 3 De onderdelen van het werkstuk 4 Waaraan moet mijn werkstuk voldoen? 4 Beoordelingsschema voor je werkstuk 5 Hoe

Nadere informatie

werkblad Scheldeberoep verkennen Veel beroepen hebben met de Schelde te maken. Welk beroep zou jij verder willen verkennen?

werkblad Scheldeberoep verkennen Veel beroepen hebben met de Schelde te maken. Welk beroep zou jij verder willen verkennen? werkblad Scheldeberoep verkennen Veel beroepen hebben met de Schelde te maken. Welk beroep zou jij verder willen verkennen? Noteer ook 2 reservekeuzen: 1. 2. 1. Wat weet je al van dit beroep? Schrijf het

Nadere informatie

Een werkstuk maken is moeilijk

Een werkstuk maken is moeilijk M I L T O N P E T E R S C O L L E G E Een werkstuk maken is moeilijk Namen: Antoinette Krop Lucia Rachman Datum: maart 2014 Voorwoord Wij, Antoinette Krop (geschiedenis) en Lucia Rachman (Nederlands),

Nadere informatie

ORIËNTATIE OP LEREN EN WERKEN EN SECTORWERKSTUK VMBO TL/GL VAKINFORMATIE STAATSEXAMEN 2016 V15.7.0

ORIËNTATIE OP LEREN EN WERKEN EN SECTORWERKSTUK VMBO TL/GL VAKINFORMATIE STAATSEXAMEN 2016 V15.7.0 ORIËNTATIE OP LEREN EN WERKEN EN SECTORWERKSTUK VMBO TL/GL VAKINFORMATIE STAATSEXAMEN 2016 V15.7.0 De vakinformatie in dit document is vastgesteld door het College voor Toetsen en Examens (CvTE). Het CvTE

Nadere informatie

Praktische Opdracht (p.o.) brugklassen 2015-16. De Romeinen! NAAM: KLAS: ONDERWERP: 01-02-2016 p.o. inleveren!

Praktische Opdracht (p.o.) brugklassen 2015-16. De Romeinen! NAAM: KLAS: ONDERWERP: 01-02-2016 p.o. inleveren! Praktische Opdracht (p.o.) brugklassen 2015-16 NAAM: KLAS: ONDERWERP: 01-02-2016 p.o. inleveren! De Romeinen! Inhoudsopgave Hoe gaan jullie te werk? Blz. 2 Hoofd- en deelvragen bedenken Blz. 3 Inleiding

Nadere informatie

Spreken - Presenteren HV 1. CC Naamsvermelding-GelijkDelen 3.0 Nederland licentie. http://maken.wikiwijs.nl/52520

Spreken - Presenteren HV 1. CC Naamsvermelding-GelijkDelen 3.0 Nederland licentie. http://maken.wikiwijs.nl/52520 Spreken - Presenteren HV 1 Auteur VO-content Laatst gewijzigd Licentie Webadres 21 July 2015 CC Naamsvermelding-GelijkDelen 3.0 Nederland licentie http://maken.wikiwijs.nl/52520 Dit lesmateriaal is gemaakt

Nadere informatie

Boekverslag & presentatie

Boekverslag & presentatie Boekverslag & presentatie groep 8 schooljaar 2015-2016 Inhoudsopgave: Blz. 1 Blz. 2 Blz. 3 Blz. 3 Blz. 3 Blz. 4 + 5 Blz. 6 Voorbeeld kaft Inhoudsopgave Stap 1: Het lezen van je boek Stap 2: Titelpagina

Nadere informatie

Maken van een practicumverslag

Maken van een practicumverslag Natuur-Scheikunde vaardigheden Maken van een practicumverslag Format Maken van een tabel met word 2010 2 Havo- VWO H. Aelmans SG Groenewald Maken van een diagram Inleiding. Een verslag van een practicum

Nadere informatie

LES 5 (ADVIES)RAPPORT

LES 5 (ADVIES)RAPPORT LES 5 (ADVIES)RAPPORT In deze les bespreken we algemene zaken 1. Managementsamenvatting 2. Inleiding 3. Rapport onderdelen 4. Conclusie (11 12 13) 5. Aanbeveling 6. Bronvermelding (hoe doe je dat) 7. Citeren

Nadere informatie

Als je de verwijzing tussen haakjes aan het einde van de zin zet gebruik je een & -teken. Wederom komt de punt pas na de verwijzing.

Als je de verwijzing tussen haakjes aan het einde van de zin zet gebruik je een & -teken. Wederom komt de punt pas na de verwijzing. LITERATUURVERWIJZINGEN VOLGENS DE PUBLICATION MANUAL (APA) Je moet in je opdrachten, papers en artikelen altijd aangeven waar je bepaalde informatie gevonden hebt. Zo kan iemand die het leest zien waar

Nadere informatie

Afdeling VAVO. Praktische opdracht VMBO. Handleiding

Afdeling VAVO. Praktische opdracht VMBO. Handleiding Afdeling VAVO Praktische opdracht VMBO Handleiding Inleiding In deze inleiding staat hoe u het maken van een praktische opdracht het beste kunt aanpakken. De aanwijzingen, die gegeven worden zijn niet

Nadere informatie

Sectoren. Inhoud. 1. Het sectorwerkstuk. Stappenplan, tips en ideeën Sectorwerkstuk

Sectoren. Inhoud. 1. Het sectorwerkstuk. Stappenplan, tips en ideeën Sectorwerkstuk Ben je op zoek naar een onderwerp voor je sectorwerkstuk? Dan is het misschien interessant voor je. Sectoren Volg je de sector Techniek, dan zit je goed! Want in dit stappenplan kijken we vooral naar de

Nadere informatie

Scriptiegroep. Bijeenkomst 08

Scriptiegroep. Bijeenkomst 08 Scriptiegroep Bijeenkomst 08 Inhoudselementen van een scriptie Inhoudsopgave Voorwoord Inleiding Bronnenonderzoek Afstudeerproject Conclusie Samenvatting Literatuurlijst Bijlagen Inhoudsopgave Routekaart

Nadere informatie

Uitleg boekverslag en boekbespreking

Uitleg boekverslag en boekbespreking Uitleg boekverslag en boekbespreking groep 7 schooljaar 2014-2015 Inhoudsopgave: Blz. 3 Blz. 3 Blz. 3 Blz. 4 Blz. 6 Blz. 7 Blz. 7 Stap 1: Het lezen van je boek Stap 2: Titelpagina Stap 3: Inhoudsopgave

Nadere informatie

Jouw werkstuk lever je uiterlijk in op donderdag 20 maart 2014!!

Jouw werkstuk lever je uiterlijk in op donderdag 20 maart 2014!! Hoe maak ik in groep 8 een werkstuk? Jij gaat de komende weken thuis een werkstuk maken. Een werkstuk is een lange weettekst. Het wordt geschreven om iemand iets te leren of te laten weten. Net als in

Nadere informatie

Beoordelingsmodel Profielwerkstuk Lyceum Elst Deel 1: onderzoeksvoorstel (havo/vwo)

Beoordelingsmodel Profielwerkstuk Lyceum Elst Deel 1: onderzoeksvoorstel (havo/vwo) Beoordelingsmodel Profielwerkstuk Lyceum Elst 2016-2017. Deel 1: onderzoeksvoorstel (havo/vwo) Afspraken Om te worden beoordeeld, moet worden voldaan aan de volgende voorwaarden: 1) Het onderzoeksvoorstel

Nadere informatie

PWS informatieboekje (4H/5V)

PWS informatieboekje (4H/5V) PWS informatieboekje (4H/5V) 1. Wat is een PWS? Het ProfielWerkStuk (PWS) is een groot werkstuk waarmee je je opleiding op het Havo of Vwo afrondt. Het wordt vaak gezien als de meesterproef van de middelbare

Nadere informatie

Het profielwerkstuk Een handleiding voor leerlingen havo/vwo

Het profielwerkstuk Een handleiding voor leerlingen havo/vwo Het profielwerkstuk 2016-2017 Een handleiding voor leerlingen havo/vwo Inhoudsopgave Het profielwerkstuk 7 FASE 1 Het werkplan 8 1.1 De keuze van een partner, vak(ken) en onderwerp 8 1.2 De onderzoeksvraag

Nadere informatie

Handleiding profielwerkstuk 5-VWO (examen 2016)

Handleiding profielwerkstuk 5-VWO (examen 2016) Handleiding profielwerkstuk 5-VW (examen 2016) 1. INLEIDING Een van de onderdelen van het schoolexamen (SE) is het profielwerkstuk (PWS). Het PWS kun je beschouwen als een uitgebreide praktische opdracht

Nadere informatie

8a. Wat en hoe? Het stappenplan, tips en ideeën

8a. Wat en hoe? Het stappenplan, tips en ideeën 8a. Wat en hoe? Het stappenplan, tips en ideeën Ga je een sectorwerkstuk maken? Dan is orgaan- en weefseldonatie een goed onderwerp! Hier vind je allerlei tips, bronnen en ideeën om een sectorwerkstuk

Nadere informatie

Het maken van een werkstuk

Het maken van een werkstuk Het maken van een werkstuk Deze papieren geven informatie over: A. De verzorging : Hoe hoort een werkstuk er uit te zien? B. De indeling : Hoe wordt een werkstuk ingedeeld? C. Het onderwerp : Waarover

Nadere informatie

Titelpagina ONDERZOEKSVERSLAG. Namen: Klas/groep: Cursusjaar: Begeleider: Beoordelaar:

Titelpagina ONDERZOEKSVERSLAG. Namen: Klas/groep: Cursusjaar: Begeleider: Beoordelaar: Titelpagina ONDERZOEKSVERSLAG Namen: Klas/groep: Cursusjaar: Plaats en datum: Begeleider: Beoordelaar: Amsterdam, mei 15 Inhoud INHOUD... 2 VOORWOORD... 3 1. INLEIDING... 4 PROBLEEMSTELLING... 4 ONDERZOEKSVRAGEN...

Nadere informatie

NAAM: GROEP: SCHOOL:

NAAM: GROEP: SCHOOL: NAAM: GROEP: SCHOOL: Werkstukwijzer groep 6, 7 en 8 Een werkstuk is eigenlijk één groot informatieverhaal over een bepaald onderwerp. Om een werkstuk goed te kunnen maken, is het handig dit volgens enkele

Nadere informatie

Rapport. Hoe maak je een rapport. Stefanie Zincken

Rapport. Hoe maak je een rapport. Stefanie Zincken Rapport Hoe maak je een rapport Stefanie Zincken Rapport Hoe maak je een rapport Haarlem, 12 mei 2014 Nova College Versie 1 Stefanie Zincken 2 Voorwoord Aanleiding Dit rapport is geschreven als een opdracht

Nadere informatie

Eisen Nederlands, vormgeving, APA. Pagina 1 van 10. Eisen Nederlands, vormgeving en bronvermelding AMA

Eisen Nederlands, vormgeving, APA. Pagina 1 van 10. Eisen Nederlands, vormgeving en bronvermelding AMA Pagina 1 van 10 Eisen Nederlands, vormgeving en bronvermelding AMA Versie: 8 juni 2015 Pagina 2 van 10 Inhoudsopgave 1 Inleiding 2 Eisen Nederlands 3 Eisen vormgeving 4 Eisen bronvermelding 5 Procedure

Nadere informatie

HANDLEIDING VOOR HET vmbotl SECTORWERKSTUK

HANDLEIDING VOOR HET vmbotl SECTORWERKSTUK Deltion College HANDLEIDING VOOR HET vmbotl SECTORWERKSTUK 7 stappen bij het maken van een sectorwerkstuk voor de avond 10 stappen bij het maken van een sectorwerkstuk voor de dag Deltion Sprint Lyceum

Nadere informatie

HANDLEIDING SECTORWERKSTUK. Naam: Klas: Begeleider: Sectorwerkstuk 2015 2016 Pagina 1 1

HANDLEIDING SECTORWERKSTUK. Naam: Klas: Begeleider: Sectorwerkstuk 2015 2016 Pagina 1 1 HANDLEIDING SECTORWERKSTUK Naam: Klas: Begeleider: Sectorwerkstuk 2015 2016 Pagina 1 1 - INHOUDSOPGAVE - -------------------- Uitleg & Theorie -------------------- Stappenplan sectorwerkstuk 3 FASE 1:

Nadere informatie

Uitleg boekverslag en boekreclame

Uitleg boekverslag en boekreclame Uitleg boekverslag en boekreclame groep 7 schooljaar 2015-2016 Inhoudsopgave: Blz. 3 Blz. 3 Blz. 3 Blz. 4 Blz. 6 Stap 1: Het lezen van je boek Stap 2: Titelpagina Stap 3: Inhoudsopgave Stap 4: Inhoud boekverslag

Nadere informatie

Hoe maak je een werkstuk?

Hoe maak je een werkstuk? Hoe maak je een werkstuk? Je gaat een werkstuk maken. Maar hoe zit een werkstuk nou eigenlijk in elkaar? Hoe moet je beginnen? En hoe kies je nou een onderwerp? Op deze vragen en nog vele anderen krijg

Nadere informatie

Sectorwerkstuk 2010-2011

Sectorwerkstuk 2010-2011 Sectorwerkstuk 2010-2011 Namen: ---------------------------------------------------------------------------------------- Klas: -------------------- Sector: --------------------------------------------

Nadere informatie

Profielwerkstuk: stappenplan, tips en ideeën

Profielwerkstuk: stappenplan, tips en ideeën Pagina 1 Profielwerkstuk: stappenplan, tips en ideeën Je gaat een profielwerkstuk maken. Dan is euthanasie een goed onderwerp. Het is misschien niet iets waar je dagelijks over praat of aan denkt, maar

Nadere informatie

Word 2007 en APA bronvermelding. Nathalie van den Eerenbeemt december 2014

Word 2007 en APA bronvermelding. Nathalie van den Eerenbeemt december 2014 Word 2007 en APA bronvermelding Nathalie van den Eerenbeemt december 2014 Waar vind je WIKI Fontys OSO? 2 Wiki Fontys OSO waar staat de ppt? http://www.fontysmediatheek.nl/wiki/home/wiki_fontys_oso 3 aar

Nadere informatie

Deelopdracht 1: Onderzoek naar het onderwijsconcept van jouw leerwerkplek

Deelopdracht 1: Onderzoek naar het onderwijsconcept van jouw leerwerkplek Deelopdracht 1: Onderzoek naar het onderwijsconcept van jouw leerwerkplek In deze deelopdracht ga je het onderwijsconcept van jouw leerwerkplek onderzoeken. Geerts en van Kralingen (2011) definiëren onderwijsconcept

Nadere informatie

Hoe maak ik een sectorwerkstuk? Onderzoeksvaardigheden voor klas 10 VMBO-t

Hoe maak ik een sectorwerkstuk? Onderzoeksvaardigheden voor klas 10 VMBO-t Hoe maak ik een sectorwerkstuk? Onderzoeksvaardigheden voor klas 10 VMBO-t Geert Grote College Klas 10 VMBO-t 2011-2012 Inhoudsopgave Inleiding 4 Wat is een sectorwerkstuk? 4 Onderzoek doen 5 Een onderzoeksplan

Nadere informatie

Gerard Drosterij Praktische opdracht, Geschiedenis HAVO 2006-2007, Luzac College Dordrecht

Gerard Drosterij Praktische opdracht, Geschiedenis HAVO 2006-2007, Luzac College Dordrecht DE HISTORISCHE SENSATIE, TOEN EN NU Gerard Drosterij Praktische opdracht, Geschiedenis HAVO 2006-2007, Luzac College Dordrecht Het eindcijfer voor geschiedenis is opgebouwd uit vier cijfers: 1. het schoolexamen

Nadere informatie

Hoe maak je een werkstuk?

Hoe maak je een werkstuk? Hoe maak je een werkstuk? Je gaat een werkstuk maken. Maar hoe zit een werkstuk nou eigenlijk in elkaar? Hoe moet je beginnen? En hoe kies je nou een onderwerp? Op deze vragen en nog vele anderen krijg

Nadere informatie

Afdeling VAVO. Praktische opdracht HAVO/VWO. Handleiding

Afdeling VAVO. Praktische opdracht HAVO/VWO. Handleiding Afdeling VAVO Praktische opdracht HAVO/VWO Handleiding Inleiding Voor verschillende vakken dient u een praktische opdracht te maken. In deze handleiding staan instructies voor het maken van een praktische

Nadere informatie