Waar staan we? Enkele begrippen verduidelijkt Van waar komen we? Waar gaan we naartoe? 30 JAAR DEFICITS EN SCHULD IN BELGIË. Inhoud van de lezing

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Waar staan we? Enkele begrippen verduidelijkt Van waar komen we? Waar gaan we naartoe? 30 JAAR DEFICITS EN SCHULD IN BELGIË. Inhoud van de lezing"

Transcriptie

1 UNIVERSITEIT DERDE LEEFTIJD LEUVEN 3 JAAR DEFICITS EN SCHULD IN BELGIË Inhoud van de lezing Enkele begrippen verduidelijkt Van waar komen we? Waar gaan we naartoe? Prof. André Decoster Centrum voor Economische Studiën - KULeuven 6 mei 28 UDL LEUVEN 6 MEI 28 3 JAAR DEFICITS EN SCHULD IN BELGIË PROF. A. DECOSTER 2 welk cijfer? vanuit welke bron? Perscommuniqué NBB van : Uitgaven 27: 161,4 miljard Ontvangsten 27: 16,8 miljard Saldo 27: -574miljoen (57 /capita) Maar "Algemene Toelichting Begroting 28": Nationale Bank Totale ontvangsten 27: 161 miljard Algemene Toelichting Totale ontvangsten 28: 46 miljard UDL LEUVEN 6 MEI 28 3 JAAR DEFICITS EN SCHULD IN BELGIË PROF. A. DECOSTER 3 UDL LEUVEN 6 MEI 28 3 JAAR DEFICITS EN SCHULD IN BELGIË PROF. A. DECOSTER 4

2 Federale overheid Sociale zekerheid Gewesten en Gemeenschappen Provincies Gemeenten EU Entiteit I Entiteit II In deze lezing: cijfers voor "Gezamelijke Overheid" Ontvangsten: zowel "fiscaal" als "parafiscaal" Financieringswet van 1989 Uitgaven: alle overheidsniveau's voorbeeld voor 25: UDL LEUVEN 6 MEI 28 3 JAAR DEFICITS EN SCHULD IN BELGIË PROF. A. DECOSTER 5 UDL LEUVEN 6 MEI 28 3 JAAR DEFICITS EN SCHULD IN BELGIË PROF. A. DECOSTER 6 1 uitgave in miljard 84.3 ongecorrigeerd gecorrigeerd voor transfers tussen niveau's 24.2 federale overheid gemeenschappen en gewesten lagere overheden sociale zekerheid federale overheid gemeenschappen en gewesten lagere overheden sociale zekerheid 13.7 UDL LEUVEN 6 MEI 28 3 JAAR DEFICITS EN SCHULD IN BELGIË PROF. A. DECOSTER 7 UDL LEUVEN 6 MEI 28 3 JAAR DEFICITS EN SCHULD IN BELGIË PROF. A. DECOSTER 8

3 Institutionele context ook belangrijk voor bron van cijfers definities institutionele context: Nationale Bank en Nationale Rekeningen FOD Budget en Beheerscontrole FOD Financiën Eurozone: Stabilisatieprogramma en EDP-procedure normen van 3% deficit en 6% schuld Eurostat realisatie begroting! UDL LEUVEN 6 MEI 28 3 JAAR DEFICITS EN SCHULD IN BELGIË PROF. A. DECOSTER 9 UDL LEUVEN 6 MEI 28 3 JAAR DEFICITS EN SCHULD IN BELGIË PROF. A. DECOSTER 1 realisatie begroting Begroting 28: tekort van,% van het BBP in 28 Maar, 27: begroting: surplus van +,3% BBP realisatie: tekort van -,2% BBP Evaluatie Begroting 28: UDL LEUVEN 6 MEI 28 3 JAAR DEFICITS EN SCHULD IN BELGIË PROF. A. DECOSTER 11 UDL LEUVEN 6 MEI 28 3 JAAR DEFICITS EN SCHULD IN BELGIË PROF. A. DECOSTER 12

4 Planning versus realisatie Inhoud van de lezing Realisatie Enkele begrippen verduidelijkt Deficit Schuld Primair Saldo Werkelijk saldo en structureel saldo Lopend saldo en saldo op lange termijn Van waar komen we? Waar gaan we naartoe? UDL LEUVEN 6 MEI 28 3 JAAR DEFICITS EN SCHULD IN BELGIË PROF. A. DECOSTER 13 UDL LEUVEN 6 MEI 28 3 JAAR DEFICITS EN SCHULD IN BELGIË PROF. A. DECOSTER 14 Begrippen (1) Deficit: verschil tussen lopende ontvangsten en lopende uitgaven stroombegrip: over een periode vaak uitgedrukt in % van het BBP (het bruto inkomen) Euro-norm: 3% van BBP Schuld voorraadbegrip: op één bepaald moment in % van BBP is dus tamelijk arbitrair Euro-norm: 6% van belang: de afgeleide stroomvariabele = intrestlasten Waar staan we nu werkelijk in vergelijking met andere landen? Bron: Eurostat voorjaar 28 voor vergelijkbaarheid cijfers over realisatie 27 UDL LEUVEN 6 MEI 28 3 JAAR DEFICITS EN SCHULD IN BELGIË PROF. A. DECOSTER 15 UDL LEUVEN 6 MEI 28 3 JAAR DEFICITS EN SCHULD IN BELGIË PROF. A. DECOSTER 16

5 Deficit (in % van het BBP) Schuldratio (in % van het BBP) EU-15 EA-12 Finland Denmark Sweden Spain Netherlands Ireland Germany Belgium Austria Italy Slovakia Portugal France Greece UK Hungary US Japan EU-15 EA-12 Italy Greece Belgium Hungary Germany France Portugal Austria Netherlands UK Sweden Spain Finland Slovakia Denmark Ireland Estland Letland Litauen US Japan UDL LEUVEN 6 MEI 28 3 JAAR DEFICITS EN SCHULD IN BELGIË PROF. A. DECOSTER 17 UDL LEUVEN 6 MEI 28 3 JAAR DEFICITS EN SCHULD IN BELGIË PROF. A. DECOSTER 18 Inhoud van de lezing Van waar komen we? Deficit in % BBP Enkele begrippen verduidelijkt Van waar komen we? Waar gaan we naartoe? recessie 75 Staatshervorming Martens recessie Belastingverlaging retour du coeur 1988 Stabiliteitspact Maastrichtnormen Globaal Plan Dehaene 93 UDL LEUVEN 6 MEI 28 3 JAAR DEFICITS EN SCHULD IN BELGIË PROF. A. DECOSTER recessie 81 Devaluatie febr 1982 herstelbeleid België EU15 UDL LEUVEN 6 MEI 28 3 JAAR DEFICITS EN SCHULD IN BELGIË PROF. A. DECOSTER 2

6 Van waar komen we? Conjunctuurverloop Van waar komen we? Schuldratio % van BBP 6 5 België België EA Maastrichtnormen Globaal Plan Dehaene Stabiliteitspact UDL LEUVEN 6 MEI 28 3 JAAR DEFICITS EN SCHULD IN BELGIË PROF. A. DECOSTER UDL LEUVEN 6 MEI 28 3 JAAR DEFICITS EN SCHULD IN BELGIË PROF. A. DECOSTER 22 Begrippen (2) Primair saldo: intrestlasten zijn uitgaven andere uitgaven: primaire uitgaven Saldo = Inkomsten Uitgaven ( ) = Inkomsten PU + IL = ( Inkomsten PU ) IL = Primair Saldo IL IL: contractueel vast, dus enkel PS als beleidsruimte Begrippen (2) IL: contractueel vast, enkel PS als beleidsruimte Saldo = ( Inkomsten PU ) IL ( x ) = Primair Saldo i Schuld Hoge Schuld => IL nemen toe Drie mogelijkheden deficit neemt verder toe (rentesneeuwbal) verhoog inkomsten (belastingverhoging) verlaag de primaire uitgaven (besparingen) UDL LEUVEN 6 MEI 28 3 JAAR DEFICITS EN SCHULD IN BELGIË PROF. A. DECOSTER 23 UDL LEUVEN 6 MEI 28 3 JAAR DEFICITS EN SCHULD IN BELGIË PROF. A. DECOSTER 24

7 Vanwaar komen we? Rentesneeuwbal Vanwaar komen we? Hoe gesaneerd? 25 2 IL in mrd IL als % van de uitgaven Ontvangsten Uitgaven UDL LEUVEN 6 MEI 28 3 JAAR DEFICITS EN SCHULD IN BELGIË PROF. A. DECOSTER 25 UDL LEUVEN 6 MEI 28 3 JAAR DEFICITS EN SCHULD IN BELGIË PROF. A. DECOSTER 26 Van waar komen we? De erfenis van de jaren 8 De erfenis van de jaren 8 Schuld in % BBP Schuld in % BBP Deficit in % BBP UDL LEUVEN 6 MEI 28 3 JAAR DEFICITS EN SCHULD IN BELGIË PROF. A. DECOSTER Deficit in % BBP UDL LEUVEN 6 MEI 28 3 JAAR DEFICITS EN SCHULD IN BELGIË PROF. A. DECOSTER 28

8 Inhoud van de lezing Enkele begrippen verduidelijkt Van waar komen we? Waar gaan we naartoe? Begrippen (3) Begroting: lopend saldo (dit jaar) gevoelig voor: conjunctuur (vooral ontvangsten) eenmalige maatregelen zegt niet veel (of niets) over Lange Termijn UDL LEUVEN 6 MEI 28 3 JAAR DEFICITS EN SCHULD IN BELGIË PROF. A. DECOSTER 29 UDL LEUVEN 6 MEI 28 3 JAAR DEFICITS EN SCHULD IN BELGIË PROF. A. DECOSTER 3 Begrippen (3) Structureel saldo: gezuiverd voor conjuncturele invloed eenmalige maatregelen beter instrument om beleid te beoordelen is norm voor middellangetermijn doelstelling: structureel saldo van +.5% van BBP niet eenvoudig te berekenen (ECB, NBB) Begrippen (3) 1993: zware recessie feitelijk tekort: -7,2% conjunctuur gezuiverd tekort: -6,% 2: groei 3,7% feitelijk tekort: +,1% conjunctuur gezuiverd tekort: -.9% Bovendien: eenmalige maatregelen uitgezuiverd door NBB: UDL LEUVEN 6 MEI 28 3 JAAR DEFICITS EN SCHULD IN BELGIË PROF. A. DECOSTER 31 UDL LEUVEN 6 MEI 28 3 JAAR DEFICITS EN SCHULD IN BELGIË PROF. A. DECOSTER 32

9 Waar gaan we naartoe? Waar gaan we naartoe? Conjunctuurinzinking: moeilijk te voorzien Wel (perfect) te voorzien budgettaire kosten vergrijzing: SCvV nood aan investeringen LT-visie op Openbare Financiën nodig vb1: wetgeving om pensioenen te verhogen in 28 of 29 groot verschil voor begroting, maar op LT: weinig verschil (LT-verplichtingen van belang) vb2: verlaag SZ-bijdrage 2-jarige met 8,7 cent krijgt op 7 jaar 1 minder pensioen UDL LEUVEN 6 MEI 28 3 JAAR DEFICITS EN SCHULD IN BELGIË PROF. A. DECOSTER 33 UDL LEUVEN 6 MEI 28 3 JAAR DEFICITS EN SCHULD IN BELGIË PROF. A. DECOSTER 34 Waar gaan we naartoe? LT-visie op Openbare Financiën i.p.v. Saldo 28 = Inkomsten 28 Uitgaven 28 Intertemporeel saldo = alle toekomstige inkomsten minus alle toekomstige uitgaven oa via "intergenerational accounting" bereken voor elke leeftijdsgroep UDL LEUVEN 6 MEI 28 3 JAAR DEFICITS EN SCHULD IN BELGIË PROF. A. DECOSTER 35 Waar gaan we naartoe? "intergenerational accounting" bereken voor elke leeftijdsgroep hoeveel ze onder bestaande wetgeving bijdragen en ontvangen koppel dat aan demografische prognoses voor leeftijdsstructuur voeg veronderstellingen toe over groei economie resultaat: intertemporele balans van de overheid voorstelling op verschillende manieren: netto-bijdragen van de generaties intertemporele schuld (of vermogen) belastingverhoging nodig om IB= te maken UDL LEUVEN 6 MEI 28 3 JAAR DEFICITS EN SCHULD IN BELGIË PROF. A. DECOSTER 36

10 Waar gaan we naartoe? IB voor 1995 (1Ecu) Waar gaan we naartoe? 25 2 gemiddeld mannen Intergenerationele boekhouding voor vrouwen Indicator Balans 1 jaar in 1995 (huidige generatie) jaar in 1996 (toekomstige generatie) -169 Verschil Intertemporele schuld (% BBP) Belastingverhoging toekomst 18,8% 6,7% -15 Bron: European Economy, 1999, nr.6 Bron: European Economy, 1999, nr.6 UDL LEUVEN 6 MEI 28 3 JAAR DEFICITS EN SCHULD IN BELGIË PROF. A. DECOSTER 37 UDL LEUVEN 6 MEI 28 3 JAAR DEFICITS EN SCHULD IN BELGIË PROF. A. DECOSTER 38 Waar gaan we naartoe? Waar gaan we naartoe? Ireland Belgium Denmark Intertemporele schuld (% BBP) Belastingverhoging toekomst (%) Netherlands France Italy Germany Spain UK Austria Sweden Bron: European Economy, 1999, nr.6 Finland België scoort verrassend goed! primair saldo nodig voor IB=: 6% berekeningen wat verouderd niet oncontroversiëel veel veronderstellingen nodig geen goed normatief kader voor rechtvaardigheid tussen generaties meer pragmatische benadering van de LT: investeringen kosten vergrijzing UDL LEUVEN 6 MEI 28 3 JAAR DEFICITS EN SCHULD IN BELGIË PROF. A. DECOSTER 39 UDL LEUVEN 6 MEI 28 3 JAAR DEFICITS EN SCHULD IN BELGIË PROF. A. DECOSTER 4

11 12 1 Waar moeten we naartoe? Bruto Investeringen (% uitgaven) België Frankrijk Nederland Duitsland UDL LEUVEN 6 MEI 28 3 JAAR DEFICITS EN SCHULD IN BELGIË PROF. A. DECOSTER 41 Waar moeten we naartoe? Budgettaire kosten van de vergrijzing Tamelijk goed te berekenen Studiecommissie voor de Vergrijzing kosten in % van het BBP jaar rapport ,4% ,8% +5,8% 27 +4,4% +6,2% UDL LEUVEN 6 MEI 28 3 JAAR DEFICITS EN SCHULD IN BELGIË PROF. A. DECOSTER 42 Waar moeten we naartoe? uit rapport 26 Waar moeten we naartoe? kost rapport 27 in % BBP Pensioenen Gezondheid Werkloosheid (incl. Brugp) Kinderbijslag 23.1 Totaal 28.8 in % BBP Vergrijzing Primair saldo 27 Intrestlasten 27 UDL LEUVEN 6 MEI 28 3 JAAR DEFICITS EN SCHULD IN BELGIË PROF. A. DECOSTER 43 UDL LEUVEN 6 MEI 28 3 JAAR DEFICITS EN SCHULD IN BELGIË PROF. A. DECOSTER 44

12 Waar moeten we naartoe? niet onoverkomelijk traject aanbevolen door Hoge Raad van Financiën gebruik daling intrestlasten om primair saldo op te bouwen veel trajecten mogelijk houdbaarheid (constante schuldratio) generationeel rechtvaardig Waar moeten we naartoe? Traject HRF gaat nog uit van overschot,3% 27! UDL LEUVEN 6 MEI 28 3 JAAR DEFICITS EN SCHULD IN BELGIË PROF. A. DECOSTER 45 UDL LEUVEN 6 MEI 28 3 JAAR DEFICITS EN SCHULD IN BELGIË PROF. A. DECOSTER 46 Waar moeten we naartoe? Traject HRF keuze hierboven: gedeeltelijke voorfinanciering andere mogelijkheden: enkel begrotingevenwicht aanhouden volledig voorfinancieren resultaat in termen van lasten voor toekomstige generaties uitgedrukt als bijdrage van de gemiddeld werkende tot het primair saldo doorheen de tijd Waar moeten we naartoe? generationeel rechtvaardig? bereken hoeveel elke generatie netto bijdraagt aan het systeem generational accounting bereken bijdragevoet die nodig zal zijn in de toekomst UDL LEUVEN 6 MEI 28 3 JAAR DEFICITS EN SCHULD IN BELGIË PROF. A. DECOSTER 47 UDL LEUVEN 6 MEI 28 3 JAAR DEFICITS EN SCHULD IN BELGIË PROF. A. DECOSTER 48

13 Waar moeten we naartoe? Traject HRF Waar moeten we naartoe? Traject HRF lijkt dus evenwichtig maar was advies van maart intussen cijfers 27 bekend en tekort snel verslechterende conjunctuur verlammende politieke situatie UDL LEUVEN 6 MEI 28 3 JAAR DEFICITS EN SCHULD IN BELGIË PROF. A. DECOSTER 49 UDL LEUVEN 6 MEI 28 3 JAAR DEFICITS EN SCHULD IN BELGIË PROF. A. DECOSTER 5 Waar moeten we naartoe? Traject HRF - saldo Waar moeten we naartoe? Traject HRF Primair saldo SP 26 SP 28 HRF-traject Realisatie Realisatie HRF-traject UDL LEUVEN 6 MEI 28 3 JAAR DEFICITS EN SCHULD IN BELGIË PROF. A. DECOSTER 51 UDL LEUVEN 6 MEI 28 3 JAAR DEFICITS EN SCHULD IN BELGIË PROF. A. DECOSTER 52

14 Besluit zware erfenis van jaren 8 aangepakt - zware maatschappelijke kost geen gebruik gemaakt van gunstige conjunctuur primair saldo is verslechterd achter op UDL LEUVEN 6 MEI 28 3 JAAR DEFICITS EN SCHULD IN BELGIË PROF. A. DECOSTER 53

Visie op 2010. Frans de Jong, directievoorzitter. Rabobank West Betuwe

Visie op 2010. Frans de Jong, directievoorzitter. Rabobank West Betuwe Visie op 21 Frans de Jong, directievoorzitter 1 Rabobank West Betuwe Programma Welkomstwoord: directievoorzitter Frans de Jong Visie op 21: Allard Bruinshoofd Gelegenheid tot vragen en afsluitende borrel

Nadere informatie

Ageing and the Sustainability of Dutch Public Finances

Ageing and the Sustainability of Dutch Public Finances Ageing and the Sustainability of Dutch Public Finances Ed Westerhout CPB Opzet studie Drie vragen staan centraal in de studie: Is er sprake van een vergrijzings- of, beter, houdbaarheidsprobleem? Zo, wat

Nadere informatie

CIJFERS BELGIË OVERNIGHT STAYS

CIJFERS BELGIË OVERNIGHT STAYS OVERNACHTINGEN 2015-2016 - 9 maanden VOORLOPIGE CIJFERS BELGIË OVERNIGHT STAYS 2015-2016 - 9 months PRELIMINARY FIGURES BELGIUM België 15 668 923 15 878 478 +209 555 +1,3% Belgium Nederland 4 071 014 3

Nadere informatie

perspresentatie Bridging the Gap Randstad Holding nv SEO Economic Research

perspresentatie Bridging the Gap Randstad Holding nv SEO Economic Research perspresentatie Bridging the Gap Randstad Holding nv SEO Economic Research 15 juni 2010 perspresentatie Bridging the Gap welkom Annemarie Muntz, director Group Public Affairs Randstad Holding toelichting

Nadere informatie

Energie. Inleiding. Wat zijn groene belastingen? Vervuilings- en grondstofbelasting. Transport. in België. Toon Vandyck CES - KULeuven

Energie. Inleiding. Wat zijn groene belastingen? Vervuilings- en grondstofbelasting. Transport. in België. Toon Vandyck CES - KULeuven Vergroening van de belastingen in België Toon Vandyck CES - KULeuven wordt gefinancierd door Inleiding FLEMOSI 16 September 2013 Groene Belastingen www.flemosi.be - 2 - Wat zijn groene belastingen? Vervuilings-

Nadere informatie

Evaluatie van begroting 2013

Evaluatie van begroting 2013 Evaluatie van begroting 2013 Toelichting Vlaams Parlement 29 januari 2013 Inhoudstafel 2 Initiële begroting 2013 Moeilijke begrotingsopmaak Welke keuzes werden gemaakt Eenmalige factoren Evaluatie door

Nadere informatie

Recente geschiedenis van de Belgische overheidsfinanciën

Recente geschiedenis van de Belgische overheidsfinanciën Recente geschiedenis van de Belgische overheidsfinanciën Seminarie voor leerkrachten, 26 oktober 2016 Luc Van Meensel Patrick Bisciari Departement Studiën Groep Overheidsfinanciën DS.16.08.374_NL Structuur

Nadere informatie

Toerisme in cijfers Tourism in figures XL

Toerisme in cijfers Tourism in figures XL www.milo-profi.com 2014 Toerisme in cijfers Tourism in figures XL overnachtingen huurlogies via verhuurkantoren aan de kust 2014 overnight stays in accommodations for rent by rental agencies at the coast

Nadere informatie

De efficiëntie van de overheid in België

De efficiëntie van de overheid in België De efficiëntie van de overheid in België MOVI-Colloquium Vlaanderen "anders" bekeken Brussel, 11 mei 2007 N. De Batselier Directeur Nationale Bank van België Inhoudstafel 1. Inleiding: waarom is een efficiënte

Nadere informatie

STAND VAN ZAKEN EURO PLUS-PACT

STAND VAN ZAKEN EURO PLUS-PACT STAND VAN ZAKEN EURO PLUS-PACT Presentatie door J.M. Barroso, Voorzitter van de Europese Commissie, voor de Europese Raad van 9 December 2011 De context van het Euro Plus-pact 1 Europa 2020 Procedure macro-onevenwichtigheden

Nadere informatie

Houdbaarheid. Albert van der Horst

Houdbaarheid. Albert van der Horst Houdbaarheid Albert van der Horst Vergrijzing => dalend EMU-saldo => houdbaarheidstekort 4 2 0-2 -4-6 % gdp Sustainability gap: 4½% gdp -8 2010 2020 2030 2040 2050 2060 sustainable primary balance primary

Nadere informatie

Hoe (slecht) gaat het met de conjunctuur? Edwin De Boeck Fedustria 13 oktober 2011

Hoe (slecht) gaat het met de conjunctuur? Edwin De Boeck Fedustria 13 oktober 2011 Hoe (slecht) gaat het met de conjunctuur? Edwin De Boeck Fedustria 3 oktober Grote Recessie was geen Grote Depressie Wereldhandel Aandelenmarkt 9 8 7 8 VS - S&P-5 vergelijking met crash 99 Wereld industriële

Nadere informatie

Naar een leiderschapscrisis. Visie zonder actie is hallucinatie

Naar een leiderschapscrisis. Visie zonder actie is hallucinatie Naar een leiderschapscrisis Visie zonder actie is hallucinatie Enkele risico s Spanningen tussen China en VS lopen verder op en monden uit in handelsoorlog Nieuwe spanningen binnen eurozone M.n. in de

Nadere informatie

Tabel 1: Economische indicatoren (1)

Tabel 1: Economische indicatoren (1) Tabel 1: Economische indicatoren (1) Grootte van de Openheid van de Netto internationale Saldo op de lopende rekening (% economie (in economie (Export + BBP per hoofd, nominaal (EUR) BBP per hoofd, nominaal,

Nadere informatie

toerisme in cijfers tourism in figures 2010

toerisme in cijfers tourism in figures 2010 in cijfers tourism in figures 2010 XL 02 evolutie overnachtingen naar logiesvorm 2006-2010 trend in the number of overnight stays by type of accommodation 2006-2010 planning & onderzoek Juni 2011 (coverfoto:

Nadere informatie

Recepten voor duurzame groei Beschouwingen naar aanleiding van het Jaarverslag 2014 van de Nationale Bank van België

Recepten voor duurzame groei Beschouwingen naar aanleiding van het Jaarverslag 2014 van de Nationale Bank van België Recepten voor duurzame groei Beschouwingen naar aanleiding van het Jaarverslag 2014 van de Nationale Bank van België Financieel Forum West-Vlaanderen Kortrijk - 24 februari 2015 Jan Smets A. De stand van

Nadere informatie

ECONOMIE IN TIJDEN VAN MONETAIR EXPANSIEVE POLITIEK

ECONOMIE IN TIJDEN VAN MONETAIR EXPANSIEVE POLITIEK ECONOMIE IN TIJDEN VAN MONETAIR EXPANSIEVE POLITIEK Geert Gielens, Ph.D. hoofdeconoom 19 mei 2015 Agenda Het verschil met vorig jaar De euro zone De VS De ECB & haar beleid Besluit 2 Het verschil met vorig

Nadere informatie

De houdbaarheid van de overheidsfinanciën in het licht van de vergrijzing

De houdbaarheid van de overheidsfinanciën in het licht van de vergrijzing De houdbaarheid van de overheidsfinanciën in het licht van de vergrijzing Seminarie voor leerkrachten, 26 oktober 2016 Stefan Van Parys Bruno Eugène INTERN Departement Studiën Groep Overheidsfinanciën

Nadere informatie

toerisme in cijfers tourism in figures aantal overnachtingen naar logiesvorm 2011 number of overnight stays by type of accommodation 2011

toerisme in cijfers tourism in figures aantal overnachtingen naar logiesvorm 2011 number of overnight stays by type of accommodation 2011 in cijfers tourism in figures 2011 XL 01 aantal overnachtingen naar logiesvorm 2011 number of overnight stays by type of accommodation 2011 Kennisbeheer Juni 2012 2 AANTAL OVERNACHTINGEN NAAR LOGIESVORM,

Nadere informatie

Moedige overheden. Stille kampioenen = ondernemingen. Gewone helden = burgers

Moedige overheden. Stille kampioenen = ondernemingen. Gewone helden = burgers Moedige overheden Stille kampioenen = ondernemingen Gewone helden = burgers Vaststellingen Onze welvaart kalft af Welvaartscreatie Arbeidsparticipatie Werktijd Productiviteit BBP Capita 15-65 Bevolking

Nadere informatie

Vlaanderen kende in 2012 laagste aantal tienermoeders ooit

Vlaanderen kende in 2012 laagste aantal tienermoeders ooit Vlaanderen kende in 2012 laagste aantal tienermoeders ooit In 2012 bereikte het tienerouderschapscijfer in Vlaanderen een historisch laagterecord van 6 bevallingen per 1000 tieners (15-19 jaar). Ook in

Nadere informatie

Migratie en de welvaartsstaat: is er sprake van aanzuigeffecten? Bart Meuleman (bart.meuleman@soc.kuleuven.be)

Migratie en de welvaartsstaat: is er sprake van aanzuigeffecten? Bart Meuleman (bart.meuleman@soc.kuleuven.be) Migratie en de welvaartsstaat: is er sprake van aanzuigeffecten? Bart Meuleman (bart.meuleman@soc.kuleuven.be) Inleiding Onderliggende assumptie gemaakt door aantal beleidsmakers: Sociaal beleid mag niet

Nadere informatie

VISIE COVERVERHAAL NIEUWE STUDIE SCHUIFT 16 MILJARD NAAR VOREN

VISIE COVERVERHAAL NIEUWE STUDIE SCHUIFT 16 MILJARD NAAR VOREN NIEUWE STUDIE SCHUIFT 16 MILJARD NAAR VOREN De klassieke Vlaams-Waalse geldstromen zijn met ongeveer 6 miljard euro per jaar al zeer hoog. Tellen we er ook de transfers via de rentelasten op overheidsschuld

Nadere informatie

Ondernemerschap. Sociaal. Milieu. Bronnenlijst

Ondernemerschap. Sociaal. Milieu. Bronnenlijst INHOUDSTAFEL Overzichtstabel Openbare financiën Jobs 1. Overheidsschuld 2. Begrotingssaldo 3. Structureel begrotingssaldo 4. Fraudebestrijding 5. Groei BBP 6. Werkgelegenheidsgraad 7. Aantal vacatures

Nadere informatie

Worden senioren onbetaalbaar? Demografische verkenningen. Gerard Langerhorst 7 maart 2013

Worden senioren onbetaalbaar? Demografische verkenningen. Gerard Langerhorst 7 maart 2013 Worden senioren onbetaalbaar? Demografische verkenningen. Gerard Langerhorst 7 maart 2013 1 2 Trap des ouderdoms in de Gouden Eeuw In de Gouden Eeuw lieten de rijken geïllustreerde voorstellingen maken

Nadere informatie

Recepten voor duurzame groei Beschouwingen naar aanleiding van het Jaarverslag 2014 van de Nationale Bank van België

Recepten voor duurzame groei Beschouwingen naar aanleiding van het Jaarverslag 2014 van de Nationale Bank van België Recepten voor duurzame groei Beschouwingen naar aanleiding van het Jaarverslag 2014 van de Nationale Bank van België Financieel Forum Gent - 26 februari 2015 Jan Smets A. De stand van zaken 1. De (lange)

Nadere informatie

De 6 de staatshervorming en de Bijzondere Financieringswet: een evaluatie

De 6 de staatshervorming en de Bijzondere Financieringswet: een evaluatie Seminarie 4 december 2013 De 6 de staatshervorming en de Bijzondere Financieringswet: een evaluatie André Decoster & Willem Sas (*) CES - KULeuven (*) met dank aan Koen Algoed, Benoît Bayenet, Anton Delbarre,

Nadere informatie

België scoorde in blessuretijd: de cijfers

België scoorde in blessuretijd: de cijfers De verheerlijking van lopende zaken tegen het licht gehouden 2 juni 2013 Tijdens de jaren 2010 en 2011 was er in België geen volwaardige federale regering. In 2012 leverde België wel de nodige structurele

Nadere informatie

STAATSHERVORMINGEN en FINANCIËLE STRUBBELINGEN... Een toevallig koppel??

STAATSHERVORMINGEN en FINANCIËLE STRUBBELINGEN... Een toevallig koppel?? STAATSHERVORMINGEN en FINANCIËLE STRUBBELINGEN... Een toevallig koppel?? 3 X 5 jaar nadenken over de eerste, kleine Stappen Bijzondere Commissie voorde Hervormingvan de Belgische Instellingen Politieke

Nadere informatie

De groeiende informele arbeidsmarkt: is zwart werk onmisbaar?

De groeiende informele arbeidsmarkt: is zwart werk onmisbaar? De groeiende informele arbeidsmarkt: is zwart werk onmisbaar? Prof dr Joanne van der Leun, Leiden Law School Met dank aan Piet Renooy, Regioplan Amsterdam DE STAAT VAN NEDERLAND, 22 september 2014 Informele

Nadere informatie

Toerisme in cijfers Tourism in figures 2013. 03 aantal overnachtingen naar verblijfsmotief 2013 number of overnight stays by motive of stay 2013

Toerisme in cijfers Tourism in figures 2013. 03 aantal overnachtingen naar verblijfsmotief 2013 number of overnight stays by motive of stay 2013 Toerisme in cijfers Tourism in figures 2013 XL 03 aantal overnachtingen naar verblijfsmotief 2013 number of overnight stays by motive of stay 2013 Ju i 2014 2 AANTAL OVERNACHTINGEN NAAR VERBLIJFSMOTIEF,

Nadere informatie

IChO26 landenklassement Oslo Noorwegen 1994

IChO26 landenklassement Oslo Noorwegen 1994 IChO26 landenklassement Oslo Noorwegen 1994 1 P.R. of China 317,601 2 United Kingdom 313,998 3 U.S. of America 303,541 4 Austria 300,036 5 Singapore 299,143 6 Korea 294,383 7 Chinese Taipei 292,39 8 Czech

Nadere informatie

Resultaten na 3 jaar. Suikermarktordening. Acties Cosun: Prijsdaling Volumedaling Geografische herverdeling. Forse reorganisatie suikersector in EU

Resultaten na 3 jaar. Suikermarktordening. Acties Cosun: Prijsdaling Volumedaling Geografische herverdeling. Forse reorganisatie suikersector in EU EU suikermarkt Uitzaai 008 Vooruitblik 009 Jan Willem van Roessel Resultaten na jaar Prijsdaling Volumedaling Geografische herverdeling Suikermarktordening Forse reorganisatie suikersector in EU 6 Mln

Nadere informatie

AOW leeftijd, een public finance perspectief

AOW leeftijd, een public finance perspectief AOW leeftijd, een public finance perspectief Casper van Ewijk AOW seminar, Amsterdam 20 november 2017 Vraagstelling Financierbaarheid en AOW leeftijd Verschillende invalshoeken (Intergenerationele) herverdeling

Nadere informatie

Mobiliteit: Egbert Jongen CPB*

Mobiliteit: Egbert Jongen CPB* Mobiliteit: Wat economen willen (en weten) Egbert Jongen CPB* *Deze presentatie is op persoonlijke titel Overzicht presentatie Wat economen weten Wat economen willen Het Oostenrijkse systeem Wat economen

Nadere informatie

Werkgeversbijdragen - 25% (schokeffect economie) -6,3. Werknemersbijdragen - 25% (gespreid in de tijd) -3,0

Werkgeversbijdragen - 25% (schokeffect economie) -6,3. Werknemersbijdragen - 25% (gespreid in de tijd) -3,0 [#VK2014] Verlagen sociale lasten Venn.B : lager tarief ipv NIA -6,3-3,0 Werkgeversbijdragen - 25% (schokeffect economie) -6,3 Werknemersbijdragen - 25% (gespreid in de tijd) -3,0-3,0 +6,0 Verlaging nominaal

Nadere informatie

FORUM Factsheet Jeugdwerkloosheid,

FORUM Factsheet Jeugdwerkloosheid, FORUM Factsheet Jeugdwerkloosheid, @ FORUM, Instituut voor Multiculturele Ontwikkeling, september 29 Samenvatting De werkloosheid onder de 1 tot 2 jarige Nederlanders is in het 2 e kwartaal van 29 met

Nadere informatie

De budgettaire kosten van de vergrijzing

De budgettaire kosten van de vergrijzing De budgettaire kosten van de vergrijzing 15 november 2013 Françoise MASAI Vicegouverneur Agenda De voornaamste hypothesen van de SCvVvooruitzichten De budgettaire kosten van de vergrijzing op lange termijn

Nadere informatie

toerisme in cijfers tourism in figures 2011 08 aantal aankomsten naar logiesvorm 2011 number of arrivals by type of accommodation 2011

toerisme in cijfers tourism in figures 2011 08 aantal aankomsten naar logiesvorm 2011 number of arrivals by type of accommodation 2011 in cijfers tourism in figures 2011 XL 08 aantal aankomsten naar logiesvorm 2011 number of arrivals by type of accommodation 2011 Kennisbeheer Juni 2012 2 AANTAL AANKOMSTEN NAAR LOGIESVORM, 2011 Tabel P.

Nadere informatie

VGE-Congres Duurzaamheid van de zorguitgaven Tilburg, 11 oktober 2012

VGE-Congres Duurzaamheid van de zorguitgaven Tilburg, 11 oktober 2012 VGE-Congres Duurzaamheid van de zorguitgaven Tilburg, 11 oktober 2012 Langetermijnvooruitzichten van de sociale uitgaven en elementen van sociale houdbaarheid Presentatie: Saskia Weemaes, met medewerking

Nadere informatie

De Belgische farmaceutische industrie in een internationale context

De Belgische farmaceutische industrie in een internationale context As % of total European pharmaceutical industry De Belgische farmaceutische industrie in een internationale context Terwijl België slechts 2,6 % vertegenwoordigt van het Europees BBP, heeft de farmaceutische

Nadere informatie

Waar voor je geld 2014

Waar voor je geld 2014 Voka studie Waar voor je geld 2014 Stijn Decock Hoofdeconoom Voka, Vlaams Netwerk van Ondernemingen 47 indicatoren Micro-economische indicatoren: #dagen nodig om onderneming te starten, #start-up procedures,

Nadere informatie

Expertisecentrum Europees Recht. De nieuwe QMVstemregels. uitgelegd. Liesbeth A Campo (BZ/DJZ-ER) Den Haag 20 november 2014

Expertisecentrum Europees Recht. De nieuwe QMVstemregels. uitgelegd. Liesbeth A Campo (BZ/DJZ-ER) Den Haag 20 november 2014 Expertisecentrum Europees Recht De nieuwe QMVstemregels uitgelegd Liesbeth A Campo (BZ/DJZ-ER) Den Haag 20 november 2014 Inhoud Basisregels volgens Lissabon Nieuw Ioannina-mechanisme Bijzondere situaties

Nadere informatie

Asparagus: Acreage and companies in the Netherlands

Asparagus: Acreage and companies in the Netherlands FACTSHEET ASARAGUS Areaal Nederland groeit niet meer In 2012 is er een einde gekomen aan het gestaag groeien van het areaal asperges in Nederland. Het CBS registreerde vorig jaar een areaal van 2.890 ha.

Nadere informatie

Einde aan "roaming-afzetterij": tarieven voor sms-en, bellen en internetten vanuit het buitenland vanaf vandaag een stuk lager dankzij EU-maatregelen

Einde aan roaming-afzetterij: tarieven voor sms-en, bellen en internetten vanuit het buitenland vanaf vandaag een stuk lager dankzij EU-maatregelen IP/09/1064 Brussel, 1 juli 2009 Einde aan "roaming-afzetterij": tarieven voor sms-en, bellen en internetten vanuit het buitenland vanaf vandaag een stuk lager dankzij EU-maatregelen Met ingang van vandaag

Nadere informatie

!! 1! Figuur!01!!aantal!Midden1!en!Oost1Europeanen!in!Nederland!

!! 1! Figuur!01!!aantal!Midden1!en!Oost1Europeanen!in!Nederland! 1 Arbeidsmigranten:huidigestandvan zakenentoekomstverwachtingen Hetaantalarbeidsmigranten,metnameuitMidden3enOost3Europa,neemt hardtoezezijnhardnodigvoordenederlandseeconomietegelijkertijd blijftarbeidsmigratietotophedeneenmoeilijktekwantificerenonderwerp

Nadere informatie

Overheidsontvangsten en -uitgaven: analyse en aanbevelingen

Overheidsontvangsten en -uitgaven: analyse en aanbevelingen Overheidsontvangsten en -uitgaven: analyse en aanbevelingen Seminarie voor leerkrachten, 26 oktober 2016 Ruben Schoonackers Bruno Eugène INTERN Departement Studiën Groep Overheidsfinanciën Structuur van

Nadere informatie

Hoge Raad van Financiën, afdeling "Financieringsbehoeften van de Overheid" PERSMEDEDELING:

Hoge Raad van Financiën, afdeling Financieringsbehoeften van de Overheid PERSMEDEDELING: Hoge Raad van Financiën, afdeling "Financieringsbehoeften van de Overheid" PERSMEDEDELING: Advies Begrotingstraject voor het Stabiliteitsprogramma 2012-2015 Dit Advies is het eerste van de nieuw samengestelde

Nadere informatie

De federale begroting 2014

De federale begroting 2014 De federale begroting 2014 BIOF Studiedag 13 december 2013 Stefan Van Parys Adviseur Kabinet Financiën Overzicht EU Stabiliteits- Programma Beslissing Raad v/d EU Draft Budgetary Plan Evaluatie DBP Deadline

Nadere informatie

FACTSHEET CUT FLOWERS RUSSIA import jan-may 2015

FACTSHEET CUT FLOWERS RUSSIA import jan-may 2015 IMPORT IN MILLION DOLLAR Factsheet RUSSIA cut flowers FACTSHEET CUT FLOWERS RUSSIA import Fruit&VegetableFacts; JanKeesBoon; +31654687684; fruitvegfacts@gmail.com RUSSISCHE IMPORT SNIJBLOEMEN BEGIN DIT

Nadere informatie

Bijlage: Technische invulling Stabiliteit en Groeipact verdrukt onbedoeld publieke investeringen

Bijlage: Technische invulling Stabiliteit en Groeipact verdrukt onbedoeld publieke investeringen Bijlage: Technische invulling Stabiliteit en Groeipact verdrukt onbedoeld publieke investeringen In deze bijlage wordt uiteengezet waarom en op welke wijze de huidige methodiek uit het Stabiliteit en Groei

Nadere informatie

Vergrijzing en zorg. - Een demografische en economische kadering - Horizon mei 2017

Vergrijzing en zorg. - Een demografische en economische kadering - Horizon mei 2017 Vergrijzing en zorg - Een demografische en economische kadering - Horizon 25-12 mei 217 Jan Van Hove, Chief Economist KBC Johan Van Gompel, Senior Economist KBC www.kbceconomics.be Demografisch perspectief

Nadere informatie

Overheidsschuld < 60% van het bruto binnenlands product (BBP) Overheidstekort (zogenaamde vorderingensaldo) < 3% van het BBP

Overheidsschuld < 60% van het bruto binnenlands product (BBP) Overheidstekort (zogenaamde vorderingensaldo) < 3% van het BBP ESR 95 EN DE LOKALE BESTUREN Directiecomité VVSG 28.9.2009 DC 2009_128 1. Stabiliteitspact en ESR 95 Om toe te treden tot de eurozone op 1.1.1999 moesten de landen voldoen aan een aantal economische criteria.

Nadere informatie

ONS ENGAGEMENT VOOR UW TOEKOMST ONTCIJFERD

ONS ENGAGEMENT VOOR UW TOEKOMST ONTCIJFERD ONS ENGAGEMENT VOOR UW TOEKOMST ONTCIJFERD UW TOEKOMST ONTCIJFERD we creëren sociale welvaart met vier bouwstenen 1 meer jobs 2 stijgende koopkracht 3 sociale zekerheid voor iedereen 4 een toekomst voor

Nadere informatie

De risico s van het vak Enkele ervaringen over risicomanagement uit de pensioensector

De risico s van het vak Enkele ervaringen over risicomanagement uit de pensioensector De risico s van het vak Enkele ervaringen over risicomanagement uit de pensioensector Ir. André ten Damme RC MCM, CFO APG VRC Congres Amsterdam, 17 maart 2011 2 Agenda 1. Het Nederlandse pensioenstelsel

Nadere informatie

1. Wat? 2. Waarom? 3. Hoe?

1. Wat? 2. Waarom? 3. Hoe? FLEMOSI Instrumenten voor ex ante evaluatie van sociaal economische beleidsmaatreglen in Vlaanderen Slotconferentie IWT project (SBO project 90044) 16 september 2013 wordt gefinancierd door Het FLEMOSI-project

Nadere informatie

Statistieken 2012 96 ste Vierdaagse

Statistieken 2012 96 ste Vierdaagse Statistieken 2012 96 ste Vierdaagse De limiet voor het aantal inschrijvingen is in 2012 gesteld op 45.000. In totaal zijn 4.896 personen uitgeloot voor de Vierdaagse. Barometer 2012 alle lopers % uitval

Nadere informatie

FACTSHEET VERWERKTE GROENTEN Incl. aardappelproducten

FACTSHEET VERWERKTE GROENTEN Incl. aardappelproducten FACTSHEET VERWERKTE GROENTEN Incl. aardappelproducten Fruit&VegetableFacts; JanKeesBoon; +31654687684; jankeesboon15@gmail.com; www.fruitandvegetablefacts.com Nederland grote producent en exporteur verwerkte

Nadere informatie

INFOSHOP Het CAF in Europa Patrick Staes

INFOSHOP Het CAF in Europa Patrick Staes INFOSHOP Het CAF in Europa Patrick Staes Doelstelling van de studie De evolutie in het gebruik van het CAF in de Europese administraties nagaan sinds de herfst van 2003 1. kijken hoe het CAF wordt gepromoot

Nadere informatie

FACTSHEET CHAMPIGNONS

FACTSHEET CHAMPIGNONS FACTSHEET CHAMPIGNONS Fruit & Vegetable Facts; Jan Kees Boon; +31654687684; fruitvegfacts@gmail.com NEDERLAND VERLIEST STEEDS MEER TERREIN BIJ HANDEL IN VERSE CHAMPIGNONS Positie op wereldmarkt van champignonconserven

Nadere informatie

Beleggen in de Belgische Staatsschuld. Opportuniteiten voor de particuliere belegger

Beleggen in de Belgische Staatsschuld. Opportuniteiten voor de particuliere belegger Kingdom of Belgium - Federal Public Service FINANCE - Treasury - Debt Agency Beleggen in de Belgische Staatsschuld Opportuniteiten voor de particuliere belegger 9 November 2011 Inhoudstafel Deel 1 De Belgische

Nadere informatie

Co-sourcing: beroepsmobiliteit over de organisationele grenzen heen.

Co-sourcing: beroepsmobiliteit over de organisationele grenzen heen. Co-sourcing: beroepsmobiliteit over de organisationele grenzen heen. Langer, leuker en zinvol aan het werk! 27 maart 2015 EU (28 countries) Iceland Sweden Switzerland Norway Germany Estonia Denmark Netherlands

Nadere informatie

Internationale Economie. Doorzettend, maar mager groeiherstel, veel neerwaartse risico s

Internationale Economie. Doorzettend, maar mager groeiherstel, veel neerwaartse risico s Internationale Economie Doorzettend, maar mager groeiherstel, veel neerwaartse risico s Wim Boonstra, 27 november 2014 Basisscenario: Magere groei wereldeconomie, neerwaartse risico s De wereldeconomie

Nadere informatie

Verslag Antwerpen, februari Guy Quaden Gouverneur

Verslag Antwerpen, februari Guy Quaden Gouverneur Verslag 200 Antwerpen, februari 20 Guy Quaden Gouverneur Bbp-groei in de voornaamste economieën (veranderingspercentages naar volume t.o.v. het voorgaande jaar, tenzij anders vermeld) 2008 2009 200 p.m.

Nadere informatie

FACTSHEET Grapes: special India HScode 08 06 10 (10)

FACTSHEET Grapes: special India HScode 08 06 10 (10) FACTSHEET Grapes: special India HScode 08 06 10 (10) Summery India was sinds 2000 sterk in opkomst als exporteur van druiven. In 2000 ging het nog om een hoeveelheid van 16.000 ton en in 2008 bereikte

Nadere informatie

Instituut voor de nationale rekeningen. Nationale rekeningen

Instituut voor de nationale rekeningen. Nationale rekeningen Instituut voor de nationale rekeningen Nationale rekeningen Rekeningen van de overheid 2013 Inhoud van de publicatie De rekeningen van de Belgische overheid worden opgesteld volgens de definities van het

Nadere informatie

FACTSHEETshort PEPPERS

FACTSHEETshort PEPPERS FACTSHEETshort PEPPERS Fruit&VegetableFacts; JanKeesBoon; +31654687684; fruitvegfacts15@gmail.com Paprika s: Nederland verliest terrein aan Spanje Export Nederland dit jaar fors gedaald De Nederlands export

Nadere informatie

Macro-economische uitdagingen ten gevolge van de vergrijzing

Macro-economische uitdagingen ten gevolge van de vergrijzing Macro-economische uitdagingen ten gevolge van de vergrijzing Gert Peersman Universiteit Gent Seminarie VGD Accountants 3 november 2014 Dé grootste uitdaging voor de regering Alsmaar stijgende Noordzeespiegel

Nadere informatie

Opmerking bij alle grafieken die volgen. In de statistieken zijn alleen de gegevens opgenomen van iedereen die zich heeft aangemeld.

Opmerking bij alle grafieken die volgen. In de statistieken zijn alleen de gegevens opgenomen van iedereen die zich heeft aangemeld. Statistieken 2014 98 ste Vierdaagse De limiet voor het aantal inschrijvingen is in 2014 gesteld op 46.000. In totaal zijn 7.844 personen uitgeloot voor de Vierdaagse. Barometer 2014 alle lopers % uitval

Nadere informatie

Vergrijzing, publieke financiën en economische groei

Vergrijzing, publieke financiën en economische groei Vergrijzing, publieke financiën en economische groei Ochtendseminarie Lokale Overheden Antwerpen, 25 mei 216 Johan Van Gompel, senior economist KBC docent KU Leuven Campus Brussel & Antwerp Management

Nadere informatie

Economische ontwikkelingen en overheidsfinanciën in 2012. Economische ontwikkelingen in België en evolutie van de rentevoeten

Economische ontwikkelingen en overheidsfinanciën in 2012. Economische ontwikkelingen in België en evolutie van de rentevoeten Published on Rapports annuels (http://5046.lcl.fedimbo.be) Accueil > Printer-friendly PDF Economische ontwikkelingen en overheidsfinanciën in 2012 Economische ontwikkelingen in België en evolutie van de

Nadere informatie

Nieuw rapport Europese Commissie: onze pensioenen zijn wél betaalbaar

Nieuw rapport Europese Commissie: onze pensioenen zijn wél betaalbaar Nieuw rapport Europese Commissie: onze pensioenen zijn wél betaalbaar Studiedienst PVDA Kim De Witte 1 Meer actieven in verhouding tot niet-actieven tot 2040... 2 1.1 Demografische versus economische afhankelijkheidsratio...

Nadere informatie

Wereldwijde productie van bananen nu vrijwel stabiel; export groeit nog

Wereldwijde productie van bananen nu vrijwel stabiel; export groeit nog FACTSHEET BANANEN Fruit&VegetabelFacts; JanKeesBoon; +31654687684; fruitvegfacts@gmail.com Wereldwijde productie van bananen nu vrijwel stabiel; export groeit nog Exportwaarde wereldwijd: 9 miljard dollar

Nadere informatie

De Europa Cup: Duitsland tegen Frankrijk (of is het de match Luther - Rousseau?).

De Europa Cup: Duitsland tegen Frankrijk (of is het de match Luther - Rousseau?). De Europa Cup: Duitsland tegen Frankrijk (of is het de match Luther - Rousseau?). 1. de toekomst van de Europese economieën en de Euro hangt af van Duitsland. Maar die toekomst is evenzeer afhankelijk

Nadere informatie

Begrotingstraject ter voorbereiding van het Stabiliteitsprogramma synthese

Begrotingstraject ter voorbereiding van het Stabiliteitsprogramma synthese Federale Overheidsdienst Financiën - België Documentatieblad 75 ste jaargang, nr. 1, 1 ste kwartaal 2015 Begrotingstraject ter voorbereiding van het Stabiliteitsprogramma 2015-2018 - synthese HOGE RAAD

Nadere informatie

Uitdagingen voor het Europees monetair beleid en het Belgisch economisch beleid na de crisis

Uitdagingen voor het Europees monetair beleid en het Belgisch economisch beleid na de crisis Uitdagingen voor het Europees monetair beleid en het Belgisch economisch beleid na de crisis Jan Smets 29ste Vlaams Wetenschappelijk Economisch Congres, Gent, 19 november 2010 DS.10.09.340 Het Europees

Nadere informatie

Welkom. Tips voor debiteurenbeheer en incasso Hilde Malyster

Welkom. Tips voor debiteurenbeheer en incasso Hilde Malyster Welkom Tips voor debiteurenbeheer en incasso Hilde Malyster Reach the ultimate balance between maximized sales and minimized risks. 4 Weet met wie je zaken doet Controleer klant voor overeenkomst Financïele

Nadere informatie

75 jaar Hoge Raad van Financiën

75 jaar Hoge Raad van Financiën Federale Overheidsdienst Financiën - België Documentatieblad 70e jaargang, nr. 4, 4e kwartaal 2010 75 jaar Hoge Raad van Financiën Rudi VANDER VENNET Gewoon hoogleraar Universiteit Gent Vice-voorzitter

Nadere informatie

Miljoenennota Helmer Vossers

Miljoenennota Helmer Vossers Helmer Vossers Helaas niet helemaal waar 8 5 1/2 2010 2011 69,5 66,0 0 1 3/4 Groei Werkloosheid Saldo 2010 Saldo 2011 Schuld 2011 (% bbp) (% beroepsbevolking) (% bbp) (% bbp) (% bbp) -4,0-6,3-5,8-5,6

Nadere informatie

Europese begrotingsregels en Vlaamse lokale besturen Jan Leroy, VVSG. Werkgroep centrumsteden-financiën Europese Raad, Brussel, 11 juni 2013

Europese begrotingsregels en Vlaamse lokale besturen Jan Leroy, VVSG. Werkgroep centrumsteden-financiën Europese Raad, Brussel, 11 juni 2013 Europese begrotingsregels en Vlaamse lokale besturen Jan Leroy, VVSG Werkgroep centrumsteden-financiën Europese Raad, Brussel, 11 juni 2013 Inhoud Europese begrotingsregels De complexe Belgische overheid

Nadere informatie

CRB CCR SR/LVN Conclusies van de sociale gesprekspartners op basis van de documentatienota Macro economische context

CRB CCR SR/LVN Conclusies van de sociale gesprekspartners op basis van de documentatienota Macro economische context CRB 2016-0510 SR/LVN 03.02.2016 Conclusies van de sociale gesprekspartners op basis van de documentatienota Macro economische context 2 CRB 2016-0510 Overzicht groei sinds 1996 Onder invloed van de conjuncturele

Nadere informatie

De Brug naar Groei. Harry Brouwer, Chairman Unilever Nederland B.V. EFMI Najaarscongres, 15 november 2005

De Brug naar Groei. Harry Brouwer, Chairman Unilever Nederland B.V. EFMI Najaarscongres, 15 november 2005 De Brug naar Groei Harry Brouwer, Chairman Unilever Nederland B.V. EFMI Najaarscongres, 15 november 2005 VRAAG: Hoe krijgen we de groei in supermarktland terug? Wat er aan vooraf ging... Fundament voor

Nadere informatie

SPD Bedrijfsadministratie. Correctiemodel ALGEMENE ECONOMIE VRIJDAG 16 DECEMBER UUR

SPD Bedrijfsadministratie. Correctiemodel ALGEMENE ECONOMIE VRIJDAG 16 DECEMBER UUR SPD Bedrijfsadministratie Correctiemodel ALGEMENE ECONOMIE VRIJDAG 16 DECEMBER 2016 15.30-17.00 UUR SPD Bedrijfsadministratie Algemene economie vrijdag 16 december 2016 B / 12 2016 NGO-ENS B / 12 Opgave

Nadere informatie

De connected shopper journey

De connected shopper journey Over mij Nienke Smit Director Retail & Shopper TNS NIPO TNS NIPO Grote Bickersstraat 74 PO box 247 Amsterdam 1000 AE Amsterdam 020 5225 444 www.tns-nipo.com 2 Het was ooit heel simpel Behoefte Aankoop

Nadere informatie

BESCHEIDEN ROL NEDERLAND IN WERELDMARKT WALNOTEN

BESCHEIDEN ROL NEDERLAND IN WERELDMARKT WALNOTEN FACTSHEET WALNOTEN Fruit&VegetableFacts; JanKeesBoon; +31654687684; fruitvegfacts@gmail.com BESCHEIDEN ROL NEDERLAND IN WERELDMARKT WALNOTEN Wereldhandel in noten: 20 miljard euro waarvan 2 miljard walnoten.

Nadere informatie

Advies. Tussentijds advies over het begrotingsbeleid van de Vlaamse gemeenschap

Advies. Tussentijds advies over het begrotingsbeleid van de Vlaamse gemeenschap Brussel, 16 juni 2009 160609_Begrotingsadvies 2009_ tussentijds Advies Tussentijds advies over het begrotingsbeleid van de Vlaamse gemeenschap 2009 2014 Inleiding Volgens de gebruikelijke procedure brengt

Nadere informatie

Europees Stabiliteit en GroeiPact verdrukt

Europees Stabiliteit en GroeiPact verdrukt Europees Stabiliteit en GroeiPact verdrukt Vereniging van Nederlandse Gemeenten investeringen gemeenten Jan van der Lei, 6 december 2016 Nieuwegein EMU-saldo is mutatie financieel Vereniging van Nederlandse

Nadere informatie

MINISTER GEENS ONTVANGT ADVIES VAN DE HOGE RAAD VOOR FINANCIEN OVER DE RECENTE BUDGETTAIRE EVOLUTIES

MINISTER GEENS ONTVANGT ADVIES VAN DE HOGE RAAD VOOR FINANCIEN OVER DE RECENTE BUDGETTAIRE EVOLUTIES Federale Overheidsdienst FINANCIEN Brussel, 8 november 2013 De Minister van Financiën Persbericht MINISTER GEENS ONTVANGT ADVIES VAN DE HOGE RAAD VOOR FINANCIEN OVER DE RECENTE BUDGETTAIRE EVOLUTIES Minister

Nadere informatie

4e Post EAUN Meeting. Men s Health. Willem de Blok Verpleegkundig specialist oncologie-urologie Antoni van Leeuwenhoek Amsterdam Board member EAUN

4e Post EAUN Meeting. Men s Health. Willem de Blok Verpleegkundig specialist oncologie-urologie Antoni van Leeuwenhoek Amsterdam Board member EAUN 4e Post EAUN Meeting Men s Health Willem de Blok Verpleegkundig specialist oncologie-urologie Antoni van Leeuwenhoek Amsterdam Board member EAUN Weergave presentatie Ian Banks 14-6-2011 Brussel Men s Health

Nadere informatie

Corporate Payment Services. de SEPA opvolger van 'Directe Aanlevering'

Corporate Payment Services. de SEPA opvolger van 'Directe Aanlevering' Corporate Payment Services de SEPA opvolger van 'Directe Aanlevering' 1 Introductie Equens Equens pan-european card & payment processor 2 Jaarlijkse cijfers en middellange termijn doelstelling Iceland

Nadere informatie

European Week of Sport. Kim Rainger van Uitert, Piet de Jong en Stijn de Jong

European Week of Sport. Kim Rainger van Uitert, Piet de Jong en Stijn de Jong European Week of Sport Kim Rainger van Uitert, Piet de Jong en Stijn de Jong DEELNEMENDE LANDEN 2016 - NATIONAL EVENTS Austria 19 Sept: New event integrated into existing Belgium (FR) 26 Sept: existing

Nadere informatie

CI ENCE HET SPANNENDE DETECTIVE SPEL. Theun Pieter van Tienoven Vrije Universiteit Brussel

CI ENCE HET SPANNENDE DETECTIVE SPEL. Theun Pieter van Tienoven Vrije Universiteit Brussel CI ENCE HET SPANNENDE DETECTIVE SPEL Theun Pieter van Tienoven Vrije Universiteit Brussel t.p.van.tienoven@vub.ac.be TELEVISION+ BOOKS+ T B E O L O E K V S I TELEVISION+ BOOKS+ B T O E O L K E V S S N

Nadere informatie

Evaluatie van de effecten van bepaalde regeringsmaatregelen op de economische groei en de werkgelegenheid

Evaluatie van de effecten van bepaalde regeringsmaatregelen op de economische groei en de werkgelegenheid Hoorzitting van de commissie Sociale Zaken van de Kamer van volksvertegenwoordigers Evaluatie van de effecten van bepaalde regeringsmaatregelen op de economische groei en de werkgelegenheid 4 februari

Nadere informatie

Market Access in Nederland

Market Access in Nederland Market Access in Nederland LYSIAC BV Utrechtseweg 9 3704 HA Zeist The Netherlands tel: +31 30 275 1746 mail: info@lysiac.nl web: www.lysiac.nl Advies, analyse en training voor betere toegang tot de optimale

Nadere informatie

Statistieken 2015 99 ste Vierdaagse

Statistieken 2015 99 ste Vierdaagse Statistieken 2015 99 ste Vierdaagse De limiet voor het aantal inschrijvingen is in 2015 gesteld op 46.000. In totaal zijn 5.462 personen uitgeloot voor de Vierdaagse. Barometer 2015 alle lopers % uitval

Nadere informatie

Salderen en Zelflevering in Nederland De impact van salderen op de economische groei & overheidsinkomsten. Dr. Ronald Franken 19/06/2012

Salderen en Zelflevering in Nederland De impact van salderen op de economische groei & overheidsinkomsten. Dr. Ronald Franken 19/06/2012 Salderen en Zelflevering in Nederland De impact van salderen op de economische groei & overheidsinkomsten Dr. Ronald Franken 19/06/2012 We will make electricity so cheap that only the rich will burn candles.

Nadere informatie

Modernisering Europese Staatssteunregels Drs. K.H.S. (Koert) van (Koert) Buiren van Buiren

Modernisering Europese Staatssteunregels Drs. K.H.S. (Koert) van (Koert) Buiren van Buiren Modernisering Europese Staatssteunregels Utrecht, juni 2014 Drs. K.H.S. (Koert) van Buiren k.vanbuiren@seo.nl Inhoud 1. Inleiding en achtergrond - Wat is Staatssteun - Enkele cijfers - Modernisering 2.

Nadere informatie

FACTSHEET STRAWBERRIES

FACTSHEET STRAWBERRIES FACTSHEET STRAWBERRIES Aardbeien: Nederland teelt- én handelsland Jaarlijks worden er in Nederland tegenwoordig tussen de 45 en 50.000 ton aardbeien geproduceerd. Vergeleken met de periode daarvoor is

Nadere informatie

Opleidingen en Trainingen VVCM

Opleidingen en Trainingen VVCM Opleidingen en Trainingen VVCM Even voorstellen 2 Hans Reitsma Ondernemer Bestuurder VVCM Student CCM (inmiddels module 2) De VVCM Circa 1.000 leden Credit Management Evenementen Uitgever Blad De Credit

Nadere informatie

Wim Boonstra Rabobank Nederland

Wim Boonstra Rabobank Nederland Blik op de toekomst Wim Boonstra Rabobank Nederland 15 maart 2011 Programma Internationale omgeving Europa nader bekeken Nederland De Nederlandse woningmarkt Kennis & Economisch Onderzoek Matige vooruitzichten

Nadere informatie