Programma Onderzoek en Innovatie: Focusonderwerpen 2016 (maximale score = 7)

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Programma Onderzoek en Innovatie: Focusonderwerpen 2016 (maximale score = 7)"

Transcriptie

1 Programma Onderzoek en Innovatie: Focusonderwerpen 2016 (maximale score = 7) # Wens: Systeemproeven Aantal Score Grondsoort Gewas 3 Voortzetting systeemonderzoek Vredepeel: effecten organisch stofbeheer op opbrengst, uitspoeling en bodemkwaliteit 19 5,89 Zand Gewasoverschrijdend 6 Voortzetting systeemonderzoek Valthermond: effectieve bodembeheersstrategieën op dalgrond 20 5,50 Zand Gewasoverschrijdend 70 Voortzetting systeemonderzoek Broekemahoeve: effectieve bodembeheersstrategieën op klei 26 4,50 Noordelijke klei Gewasoverschrijdend # Wens: Bodemkwaliteitsplan Aantal Score Grondsoort Gewas 7 Bodemvruchtbaarheid in relatie tot opbrengstpotentie 70 5,47 Landelijk Gewasoverschrijdend 27 Van bemestingsplan naar bodemkwaliteitsplan 65 4,92 Landelijk Gewasoverschrijdend 34 Meten van vitale bodem 68 4,87 Landelijk Gewasoverschrijdend 35 Bodemvruchtbaarheid nu en later 65 4,86 Landelijk Gewasoverschrijdend 44 Het ontwikkelen van een bodemkwaliteitsplan 69 4,77 Landelijk Gewasoverschrijdend # Wens: Niet-kerende grondbewerking Aantal Score Grondsoort Gewas 66 Onderzoek naar de effecten van niet-kerende grondbewerking 47 4,55 Klei Gewasoverschrijdend 69 Welk systeem van niet-kerende grondbewerking geeft op lange termijn het beste resultaat (bodemleven gewasopbrengst) en is het meest betrouwbaar 68 4,53 Landelijk Gewasoverschrijdend 104 Optimalisatie suikerbietenteelt in systeem van niet-kerende grondbewerking 24 4,08 Noordelijke klei Graan 119 Niet-kerende grondbewerking in een graanbouwplan 23 3,83 Noordelijke klei Graan # Wens: Bodembiologie Aantal Score Grondsoort Gewas 11 Leren denken als een worm: sturen op bodemleven 70 5,26 Landelijk Gewasoverschrijdend 19 Bodemorganismen als plantbescherming 66 5,11 Landelijk Gewasoverschrijdend 45 Onderzoek naar de effecten van het toedienen van Mychorrhiza aan verschillende gewassen 64 4,77 Landelijk Gewasoverschrijdend 64 Inzicht in de factoren die overleving van bodemgebonden ziekteverwekkers bepalen 66 4,56 Landelijk Gewasoverschrijdend 80 Werking en potentieel van Mycorrhiza's 68 4,38 Landelijk Gewasoverschrijdend 83 Definiëren van betrouwbare analysetechnieken en biologische bodemkwaliteitsparameters 72 4,33 Landelijk Gewasoverschrijdend # Wens: Aaltjesbeheersing Aantal Score Grondsoort Gewas 1 Praktische AM rassenkeuzetoets 7 6,00 Noordoostelijk zand Consumptieaardappelen 15 Onderzoek naar de virulenties in M. Chitwoodi-populaties, zodat een (nog te ontwikkelen) toets op de juiste resistenties kan toetsen 28 5,18 Landelijk Pootaardappelen 26 Onderzoek naar het stengelaaltje (Ditylenchus dipsaci) in uien 44 4,93 Klei Overige gewassen 31 Onderzoek naar de Emsland-nematode (het nieuwe aardappelmoeheid aaltje) 45 4,89 Landelijk Aardappelen

2 39 Beheersing van stengelaaltje in bouwplanverband 67 4,79 Landelijk Gewasoverschrijdend 58 Beheersing M. chitwoodi / fallax 67 4,63 Landelijk Gewasoverschrijdend 60 Aaltjeskennis updaten, verspreiden en onderzoek formuleren 73 4,60 Landelijk Gewasoverschrijdend Vergelijking van verschillende eiwitgewassen voor wat betreft productie, teeltwijze en effect op bodemziekten en aaltjes De echte oorzaken van vervroegd afsterven aardappelen met als doel hogere opbrengsten met gebruik van minder overbemesting met stikstof (N) 66 4,47 Landelijk Gewasoverschrijdend 11 4,45 Zand Consumptieaardappelen 76 Koepelplan Meloidogyne chitwoodi 49 4,45 Landelijk Aardappelen 88 Inundatie tegen stengelaaltjes (Ditylenchus sp.) 67 4,28 Landelijk Gewasoverschrijdend 107 Waardplantstatus Quinoa en Haver 71 4,04 Landelijk Gewasoverschrijdend # Wens: CBAV Aantal Score Grondsoort Gewas De Commissie Bemesting Akkerbouw en Vollegrondsgroente (CBAV) bestaat uit leden van IRS, NMI, Eurofins (voorheen BLGG), WUR, PPO, DELPHY (voorheen DLV Plant), NAV, LTO en BO Akkerbouw. Vanuit CBAV wordt toegewerkt naar een ***-systematiek. Deze driesterrensystematiek geeft een waardering aan een advies van de CBAV. Hiermee heeft de CBAV de mogelijkheid om direct aan te sluiten bij de bemestingspraktijk. # Wens: Bemestingsonderzoek Aantal Score Grondsoort Gewas 2 Toetsing stikstofgebruiksnormen graangewassen op zandgronden 13 5,92 Zand Graan 5 Robuust systeem voor ph en plaatsspecifieke bekalking in relatie met de N en K gift in aardappelteelt 9 5,67 Noordoostelijk zand Zetmeelaardappelen 8 Verhoging financieel rendement door inzet van chloride houdende meststoffen 8 5,38 Noordoostelijk zand Zetmeelaardappelen 9 Effecten van verschillende typen organische stof op de bodemvruchtbaarheid en de gewasopbrengst 73 5,37 Landelijk Gewasoverschrijdend 10 Nutrienten- en mineralenbalans: is er sprake van uitmijning? 75 5,29 Landelijk Gewasoverschrijdend 13 Effecten van sporenelementen in granen, koolzaad en suikerbieten 23 5,22 Noordelijke klei Graan 17 Nieuwe methoden: herziening van de bemestingsadviezen 67 5,15 Landelijk Gewasoverschrijdend 33 Effecten van bladbemesting op opbrengst en kwaliteit 24 4,88 Noordelijke klei Graan 36 Effecten van calciummeststoffen op aardappelen 51 4,82 Landelijk Aardappelen 52 Het ontwikkelen van een nieuwe systematiek voor het opstellen van stikstofbemestingsrichtlijnen 66 4,68 Landelijk Gewasoverschrijdend 54 Het leveren van de onderbouwing van meerdere equivalente maatregelen voor het 5e Nederlandse Actieprogramma betreffende de Europese Nitraatrichtijn 73 4,66 Landelijk Gewasoverschrijdend 61 Effecten van bladmeststoffen op plantweerbaarheid (tegen bladluizen) 43 4,58 Landelijk Aardappelen 65 Magnesium en calciumbemesting in de aardappelteelt als aanvulling op hoge K2O-giften 50 4,56 Landelijk Aardappelen 78 Actualisering van verouderde N-bemestingsrichtlijnen bij 'kleinere' akkerbouwgewassen 72 4,43 Landelijk Gewasoverschrijdend 92 Toetsen toepassingsmogelijkheden rundveedrijfmest in akkerbouwgewassen 70 4,26 Landelijk Gewasoverschrijdend 93 Vergelijking van systemen van bijbemesting (op basis van gewassensing) 24 4,25 Noordelijke klei Graan 103 Meer inzicht in de kwaliteit en inpasbaarheid van verschillende organische mestsoorten, inclusief de organische stofcomponent (verder kijken dan NPK) 67 4,09 Landelijk Gewasoverschrijdend

3 # Wens: Bodemverdichting en rijpaden Aantal Score Grondsoort Gewas 22 Voorkomen en opheffen van (ondergrond)verdichting 67 5,07 Landelijk Gewasoverschrijdend 40 Grootschalige landbouw met kleinschalige mechanisatie 75 4,79 Landelijk Gewasoverschrijdend 42 Strategieën voor het duurzaam opheffen van ondergrondverdichting op zand- klei- en lössgrond 72 4,78 Landelijk Gewasoverschrijdend 48 Bodemverdichting 65 4,72 Landelijk Gewasoverschrijdend 97 Vitaler gewas door gebruik van rijpaden 52 4,17 Landelijk Aardappelen 100 Rendement en mogelijkheden van vaste rijpaden in gangbare akkerbouwgewassen 68 4,13 Landelijk Gewasoverschrijdend # Wens: Ziekten en plagen (kennisupdates) Aantal Score Grondsoort Gewas 18 Beheersing sclerotinia 18 5,11 Zand Gewasoverschrijdend 20 Onderzoek naar en kennisverspreiding over Alternaria 45 5,09 Landelijk Aardappelen 47 Beheersing / bestrijding van bladvlekken in aardappelen. 43 4,74 Landelijk Aardappelen 62 Effectieve bestrijding van heermoes (onkruidbestrijding) 68 4,57 Landelijk Gewasoverschrijdend # Wens: Ziekten en plagen (Stemphylium) Aantal Score Grondsoort Gewas 23 Wat is de rol van aardappelen bij de infectie van bieten door Stemphylium? 8 5,00 Noordoostelijk zand Aardappelen 55 Beheersing en identificatie van stemphylium door maatregelen in bouwplanverband 58 4,66 Landelijk Aardappelen 64 Inzicht in de factoren die overleving van bodemgebonden ziekteverwekkers bepalen 66 4,56 Landelijk Gewasoverschrijdend 72 Vergelijking van verschillende eiwitgewassen voor wat betreft productie, teeltwijze en effect op bodemziekten en aaltjes 66 4,47 Landelijk Gewasoverschrijdend # Wens: Ziekten en plagen (Pink Eye) Aantal Score Grondsoort Gewas 79 Beheersing / bestrijding van Pink Eye in aardappelen 44 4,41 Landelijk Aardappelen # Wens: Ziekten en plagen (Stemphylium) Aantal Score Grondsoort Gewas 106 Methodeonderzoek naar snelle bevestigingstoets voor bruinrot d.m.v. eenvoudig uitvoerbare moleculaire toepassing 50 4,06 Landelijk Aardappelen # Wens: Onkruidbestrijding Aantal Score Grondsoort Gewas 108 Innovatieve, niet-chemische bestrijding van hardnekkige zaad- en wortelonkruiden 66 4,03 Landelijk Gewasoverschrijdend 110 Biologische onkruidbestrijding 68 4,03 Landelijk Gewasoverschrijdend 112 Bestrijding wortelonkruiden bij niet-kerende grondbewerking 68 3,97 Landelijk Gewasoverschrijdend

4 # Wens: Spuit(technieken) en effecten Aantal Score Grondsoort Gewas 21 Spuittechnieken en invloed op effectiviteit en bladbedekking 65 5,08 Landelijk Gewasoverschrijdend 51 De effecten van het 'magnetiseren' van een spuitvloeistof op drift, hechting en opname van gewasbeschermingsmiddelen 70 4,69 Landelijk Gewasoverschrijdend 81 Biologische bestrijding (biofumigatie) 43 4,37 Landelijk Aardappelen 82 Herbie: een natuurlijke manier om hardnekkige grondgebonden ziekten aan te pakken? 46 4,35 Landelijk Aardappelen # Wens: Ontwikkelingen -strategie van- (groene) middelen Aantal Score Grondsoort Gewas 12 Ontwikkelen nieuwe middelen 66 5,23 Landelijk Gewasoverschrijdend 30 Potentieel van groene gewasbeschermingsmiddelen 72 4,89 Landelijk Gewasoverschrijdend 46 Het toegankelijk maken van alternatieve gewasbeschermingsmogelijkheden binnen de akkerbouwmatige teelten 68 4,75 Landelijk Gewasoverschrijdend 77 Beheersing van de luizen in suikerbieten met biologische bestrijdingsmiddelen 51 4,43 Landelijk Suikerbieten 126 Uitbreiding middelenpakket in bruine bonen 47 3,64 Landelijk Overige gewassen # Wens: Groenbemesters Aantal Score Grondsoort Gewas 14 Beheer voor functies van groenbemesters 66 5,20 Landelijk Gewasoverschrijdend 16 Adequaat beheer voor nieuwe functies van groenbemesters 69 5,16 Landelijk Gewasoverschrijdend 24 Optimalisatie van groenbemesters 72 4,94 Landelijk Gewasoverschrijdend 28 Teeltoptimalisatie groenbemesters, gericht op de bewerkbaarheid voor het zaaien/poten van de volgvrucht en de invloed op de teelt van de volgvrucht 68 4,91 Landelijk Gewasoverschrijdend 32 Perspectiefvolle groenbemesters die -na de teelt van graan- slagen 41 4,88 Klei Graan 37 Welke groenbemesters op kleigronden passen het beste in het systeem van niet-kerende grondbewerking voor aardappelen en suikerbieten 49 4,82 Klei Aardappelen 57 Effectieve teelt en vernietiging van groenbemesters in NKG-systeem 51 4,63 Klei Gewasoverschrijdend 71 Groenbemesters op zware kleigrond na hoofdgrondbewerking in de herfst voorafgaand aan de teelt van suikerbieten, aardappelen en uien 49 4,49 Klei Gewasoverschrijdend 116 Inpassen van groenbemesters in het kader van de verplichte vergroening in een Oldambster bouwplan 25 3,88 Noordelijke klei Graan # Wens: Detectietechnieken Aantal Score Grondsoort Gewas 59 Optimalisering preventie en bestrijding van schimmels in granen door tijdiger en betere gegevens over aantastingen 29 4,62 Noordelijke klei Graan 73 Detectietechnieken voor een vroegtijdige signalering van plantziekten 66 4,47 Landelijk Gewasoverschrijdend 99 Aardappelopslagbestrijding met fotoherkenning en puntsgewijze toepassing van middelen 50 4,14 Landelijk Aardappelen

5 # Wens: Regieprogramma precisielandbouw 'data' Aantal Score Grondsoort Gewas 74 Inzicht in plant- bodeminteracties en het toewerken naar een beslissingsondersteunend platform voor de teelt van pootaardappelen 26 4,46 Klei Pootaardappelen 87 Data delen: verdienmodel verbeteren 74 4,28 Landelijk Gewasoverschrijdend 98 Eigen bodem in perspectief 78 4,14 Landelijk Gewasoverschrijdend 111 Bestaande kennis integreren in bouwplanoverstijgende teeltregistratie 76 3,97 Landelijk Gewasoverschrijdend 114 Meerwaarde door het delen van data 75 3,91 Landelijk Gewasoverschrijdend 131 Regionaal sturen op streefwaarden 75 3,47 Landelijk Gewasoverschrijdend # Wens: Organische reststromen en effect op bodemweerbaarheid Aantal Score Grondsoort Gewas 25 Onderzoek naar het benutten van organische reststromen ten behoeve van een duurzame en gezonde akkerbouw 70 4,94 Landelijk Gewasoverschrijdend # Wens: KringloopWijzer Akkerbouw en Energie Aantal Score Grondsoort Gewas 89 Kringloopwijzer Akkerbouw 67 4,28 Landelijk Gewasoverschrijdend 101 Concepten en oplossingen voor energieneutrale akkerbouwbedrijven 69 4,13 Landelijk Gewasoverschrijdend 113 Energie 67 3,96 Landelijk Gewasoverschrijdend 115 Climate Smart Farming 68 3,88 Landelijk Gewasoverschrijdend # Wens: Eiwitgewassen / vergroening Aantal Score Grondsoort Gewas 4 Eiwitgewassen 8 5,75 Noordoostelijk zand Gewasoverschrijdend 38 Verhogen van eiwitgehalte in tarwe 27 4,81 Noordelijke klei Graan 68 Rassenproeven soja, lupine en veldbonen 66 4,53 Landelijk Gewasoverschrijdend 72 Vergelijking van verschillende eiwitgewassen voor wat betreft productie, teeltwijze en effect op bodemziekten en aaltjes 66 4,47 Landelijk Gewasoverschrijdend 95 Het invullen van de vergroening via eiwithoudende gewassen (veldbonen) 66 4,18 Landelijk Gewasoverschrijdend 132 Betere inpassing van ruwvoerteelt in akkerbouwrotaties, met aandacht voor bodemkwaliteit op lange termijn 64 3,42 Landelijk Gewasoverschrijdend # Wens: Rassenonderzoek Aantal Score Grondsoort Gewas 29 Rassenonderzoek wintergranen op zandgrond en rassenonderzoek wintergerst op alle grondsoorten 11 4,91 Zand Graan # Wens: Groeikrachtgarantie Aantal Score Grondsoort Gewas 53 Nederlandse pootgoed met groeikrachtgarantie 44 4,68 Landelijk Consumptieaardappelen 84 Kiemtest voor pootaardappelen 51 4,33 Landelijk Aardappelen

6 # Wens: Optimalisatie granen Aantal Score Grondsoort Gewas 41 Optimalisatie wintertarwe 50 4,78 Landelijk Graan 43 Optimalisatie van granen 49 4,78 Landelijk Graan 50 Teeltoptimalisatie van haver 13 4,69 Zand Graan 125 Teeltoptimalisatie van Quinoa 51 3,65 Landelijk Graan # Wens: Innovaties algemeen Aantal Score Grondsoort Gewas 67 Innovaties in het belang van de akkerbouw 66 4,55 Landelijk Gewasoverschrijdend 90 Nieuw teeltsysteem ontwikkelen 66 4,27 Landelijk Gewasoverschrijdend 117 Naar een nieuw totaalsysteem van akkerbouw 66 3,88 Landelijk Gewasoverschrijdend 127 Grensverleggende innovaties 78 3,58 Landelijk Gewasoverschrijdend # Vooralsnog niet oppakken Aantal Score Grondsoort Gewas 26 Onderzoek naar witrot in uien 44 4,93 Klei Overige gewassen 49 Certificering dunne fractie mest 18 4,72 Zand Gewasoverschrijdend 56 Nieuwe groene middelen voor desinfectie kisten 30 4,63 Landelijk Pootaardappelen 63 Verbetering van de kwaliteit van drijfmest 48 4,56 Klei Gewasoverschrijdend 85 Grip op ritnaaldschade en dry core 40 4,33 Landelijk Consumptieaardappelen 86 Effecten van verschillende bemestingsmethoden op ammoniak- en lachgasemissie 50 4,30 Klei Gewasoverschrijdend 91 Verdere doorontwikkeling van dripirrigatie en fertigatie in pootaardappelen/miniknollen 27 4,26 Landelijk Pootaardappelen 94 Beheersing van de larve van de langpootmug (emelt) in bouwplanverband 51 4,20 Landelijk Suikerbieten 96 Effect van duurzame of groene plantversterkers op bodemgebonden ziektes in de teelt van (ui-achtige) gewassen 17 4,18 Zuidwestelijke klei Overige gewassen 102 Precisielandbouw: eenvoudig beginnen 65 4,09 Landelijk Gewasoverschrijdend 105 Precisielandbouw 66 4,06 Landelijk Gewasoverschrijdend 109 Balans tussen CO2-footprint en teeltrendement 68 4,03 Landelijk Gewasoverschrijdend 118 Onderzoek naar beheersing van bonenvlieg (Delia platura) 51 3,84 Landelijk Overige gewassen 120 Het verbeteren van de bodemstructuur op percelen met verzilting / heterogene profielopbouw / broekstenen 63 3,83 Klei Gewasoverschrijdend

7 121 Ondersteuning platform ((poot)aardappelacademie) 53 3,79 Landelijk Aardappelen 122 Micro-organismen voor zilte teelt 26 3,73 Noordelijke klei Graan 123 Plantaardige bemesting met maaimeststoffen 40 3,73 Landelijk Consumptieaardappelen 124 Aardappelteelt zonder ruggenopbouw 14 3,71 Zand Aardappelen 128 Mestaanbod vraaggestuurd 61 3,57 Klei Gewasoverschrijdend 129 Bodemkwaliteit in pachtcontracten 65 3,57 Landelijk Gewasoverschrijdend 130 Leren van de natuur 44 3,57 Landelijk Aardappelen 133 Wat maakt een goede akkerbouwer een goede akkerbouwer? 74 3,38 Landelijk Gewasoverschrijdend 134 Gries als vervanging van schuimaarde 17 3,24 Noordelijke klei Suikerbieten 135 Inwendige verwerkingskwaliteit van cichorei 50 3,16 Landelijk Overige gewassen 136 Zaadbehandeling met neonicotinoïden in cichorei 51 3,16 Landelijk Overige gewassen 137 Japanse haver als stuifdek i.p.v. gerst 46 3,13 Landelijk Aardappelen 138 Brandstofbesparing in relatie tot grondbewerking op zand en löss 66 3,12 Landelijk Gewasoverschrijdend 139 Teelt van zaaiuien in bouwplan Oldambt 22 2,86 Noordelijke klei Graan

Samen is er veel mogelijk. Samen organiseren wat individueel niet mogelijk is. Samen organiseren wat individueel niet mogelijk is.

Samen is er veel mogelijk. Samen organiseren wat individueel niet mogelijk is. Samen organiseren wat individueel niet mogelijk is. Themadag granen 2016 Wageningen Tjitse Bouwkamp BO Akkerbouw Samen is er veel mogelijk Burgers hebben samen georganiseerd wat een aantal jaren terug niet mogelijk / denkbaar was: Airbnb Facebook Netflix

Nadere informatie

Samen organiseren wat individueel niet mogelijk is

Samen organiseren wat individueel niet mogelijk is Samen organiseren wat individueel niet mogelijk is Samen organiseren wat individueel niet mogelijk is Themadag granen 2016 Wageningen Tjitse Bouwkamp BO Akkerbouw Samen is er veel mogelijk Burgers hebben

Nadere informatie

BASIS en Bodemkwaliteit op zandgrond:

BASIS en Bodemkwaliteit op zandgrond: BASIS en Bodemkwaliteit op zandgrond: Zoektocht naar een duurzaam bodembeheer op klei en zand Programma Bodem 5 juni 2012, Janjo de Haan en Derk van Balen Systeemonderzoek Ontwikkeling van strategieën

Nadere informatie

Verbeter de bodem Blijf ervan af!

Verbeter de bodem Blijf ervan af! Verbeter de bodem Blijf ervan af! Combinatie rijpaden en gereduceerde grondbewerking Wijnand Sukkel, Wiepie Haagsma Derk van Balen, e.a. Grondbewerking en bodemverdichting Hoofdgrondbewerking o.a. ingezet

Nadere informatie

Hoe maak je een bemestingsplan binnen de gebruiksnormen

Hoe maak je een bemestingsplan binnen de gebruiksnormen Hoe maak je een bemestingsplan binnen de gebruiksnormen Natuur en Landschap Pleasure green Milieu Tonnis van Dijk Nutriënten Management Instituut NMI 3 november 2011 Beperkingen in bemesting Europese regelgeving:

Nadere informatie

Open teelten op zandgronden hebben meer tijd nodig om te voldoen aan nitraatrichtlijn

Open teelten op zandgronden hebben meer tijd nodig om te voldoen aan nitraatrichtlijn Resultaten Systeemonderzoek Vredepeel geven aan: Open teelten op zandgronden hebben meer tijd nodig om te voldoen aan nitraatrichtlijn Themadag NBV, Wageningen, 8 november 2013 Janjo de Haan Nieuw mestbeleid

Nadere informatie

SPNA SPNA. Laboratorium. Directzaai. Directzaai 12-1-2011. Minimale grondbewerking in het Oldambt Ervaringen SPNA 2003 2010

SPNA SPNA. Laboratorium. Directzaai. Directzaai 12-1-2011. Minimale grondbewerking in het Oldambt Ervaringen SPNA 2003 2010 12-1-211 SPNA Stichting Proefboerderijen Noordelijke Akkerbouw: 12-1-211 Minimale grondbewerking in het Oldambt Ervaringen SPNA 23 21 Masterclass Niet-Kerende Grondbewerking Jaap van t Westeinde www.spna.nl

Nadere informatie

Equivalente maatregelen bemesting open teelten Voorstel ingediend door LTO en NAV bij het Ministerie van Economische Zaken

Equivalente maatregelen bemesting open teelten Voorstel ingediend door LTO en NAV bij het Ministerie van Economische Zaken Equivalente maatregelen bemesting open teelten Voorstel ingediend door LTO en NAV bij het Ministerie van Economische Zaken De voorgestelde equivalente maatregelen open teelten zijn: A. Opbrengstafhankelijke

Nadere informatie

Van generiek mestbeleid naar individuele verantwoordelijkheid. Harry Kager LTO Nederland

Van generiek mestbeleid naar individuele verantwoordelijkheid. Harry Kager LTO Nederland Van generiek mestbeleid naar individuele verantwoordelijkheid Harry Kager LTO Nederland Mestbeleid: schaken op vele borden Mestbeleid Nitraatrichtlijn leidend, daarnaast Kaderrichtlijn Water, Periodieke

Nadere informatie

Organische stof, meer waard dan je denkt

Organische stof, meer waard dan je denkt Organische stof, meer waard dan je denkt Ervaringen uit het systeemonderzoek PPO-locatie Vredepeel Bodem Anders Den Bosch, 20 maart 2015 Janjo de Haan De bodem Vaste fractie Water Lucht De bodem en organische

Nadere informatie

Beproeving mineralenconcentraten en spuiwater in diverse gewassen. Praktijkonderzoek Plant & Omgeving. Inhoud

Beproeving mineralenconcentraten en spuiwater in diverse gewassen. Praktijkonderzoek Plant & Omgeving. Inhoud Beproeving mineralenconcentraten en spuiwater in diverse gewassen Resultaten uit onderzoek PPO en andere WUR-instituten Willem van Geel, PPO-AGV, 8-11-2012, Bergeijk Praktijkonderzoek Plant & Omgeving

Nadere informatie

Toetsing van effecten van toediening van biochar op opbrengst en bodemkwaliteit in meerjarige veldproeven

Toetsing van effecten van toediening van biochar op opbrengst en bodemkwaliteit in meerjarige veldproeven Toetsing van effecten van toediening van biochar op opbrengst en bodemkwaliteit in meerjarige veldproeven J.J. de Haan, D. van Balen & C. Topper (PPO-agv Wageningen UR) M.J.G. de Haas, H. van der Draai

Nadere informatie

Voorjaarstoepassing van drijfmest op kleigrond voor aardappelen

Voorjaarstoepassing van drijfmest op kleigrond voor aardappelen Voorjaarstoepassing van drijfmest op kleigrond voor aardappelen In PPL het (Programma PrecisieLandbouw) (PPL) investeren investeren landbouwbedrijfsleven en en ministerie van van LNV LNV in in hulpmiddelen

Nadere informatie

Sturen op bodemweerbaarheid door toediening van organische materialen

Sturen op bodemweerbaarheid door toediening van organische materialen Sturen op bodemweerbaarheid door toediening van organische materialen TKI-AF-15261 Privaat Publieke Samenwerking (PPS) 2016-2019 Joeke Postma, Mirjam Schilder, Peter Vreeburg, (Gera van Os), Johnny Visser,

Nadere informatie

Integraal bodembeheer, wat en hoe

Integraal bodembeheer, wat en hoe Integraal bodembeheer, wat en hoe Voorbeelden uit de PPS Bodem Lelystad 18 mei 2015 Janjo de Haan, m.m.v. diverse collega s Even voorstellen: Janjo de Haan Projectleider BOGO Bodem Water Secretaris Commissie

Nadere informatie

Waarde van bodemvruchtbaarheid. Oene Oenema. Wageningen University & Research

Waarde van bodemvruchtbaarheid. Oene Oenema. Wageningen University & Research Waarde van bodemvruchtbaarheid Oene Oenema Wageningen University & Research NBV-bijeenkomst Wageningen, 21-04-2017 Wat is bodemvruchtbaarheid? Twee definities: Productiecapaciteit van de bodem Vermogen

Nadere informatie

Waarom is de bodem belangrijk voor het waterbeheer?

Waarom is de bodem belangrijk voor het waterbeheer? Waarom is de bodem belangrijk voor het waterbeheer? Gera van Os Lector Duurzaam Bodembeheer (CAH Vilentum) Onderzoeker Bodem- en plantgezondheid (WUR) Bodembeheer Waterbeheer Diepe sporen als gevolg van

Nadere informatie

Duurzame bemesting: omgeving

Duurzame bemesting: omgeving Nutriënten Management Instituut B.V. Postbus 250, 6700 AG Wageningen T: 088 8761280 E: nmi@nmi-agro.nl I: www.nmi-agro.nl Duurzame bemesting Visie NMI Duurzame bemesting: omgeving Beperking milieubelasting

Nadere informatie

ORGANISCHE STOF: WAT LEVERT HET OP? KOSTEN EN BATEN VAN ORGANISCHE STOF VOOR DE AKKERBOUWER

ORGANISCHE STOF: WAT LEVERT HET OP? KOSTEN EN BATEN VAN ORGANISCHE STOF VOOR DE AKKERBOUWER ORGANISCHE STOF: WAT LEVERT HET OP? KOSTEN EN BATEN VAN ORGANISCHE STOF VOOR DE AKKERBOUWER Masterplan Mineralenmanagement INLEIDING Organische stof in de bodem staat sterk in de belangstelling. Organische

Nadere informatie

Kennismiddagen 2017

Kennismiddagen 2017 Kennismiddagen 2017 1 Licentieverlenging voor competentie - teelt - Let bij wisselen van pasje op uw inloggegevens (oude pasnr. is inlog!!) ALGEMEEN 2 Brengplicht veiligheidsbladen Leveranciers zijn volgens

Nadere informatie

Bodemmonster Bodemmonster

Bodemmonster Bodemmonster Evenwicht in de volkstuin? Evenwichtige bemesting Bodemmonster Bodemmonster Belangrijk om te weten: Fosfaat laag: voldoende bemesten Kali laag: voldoende bemesten of bijsturen Magnesium laag: bijsturen

Nadere informatie

Klimaatneutrale landbouw? Binnen bereik??

Klimaatneutrale landbouw? Binnen bereik?? Klimaatneutrale landbouw? Binnen bereik?? Road map Klimaatvriendelijk: carbon footprint Wat is carbon footprint? Wat is klimaatneutraal? Broeikasgassen en akkerbouw Het project boerenklimaat.nl Perspectief

Nadere informatie

2 Zand, klei, humus en kalk 25 2.1 Zandgrond 25 2.2 Kleigrond en zavelgrond 29 2.3 Humus en kalk 32 2.4 Afsluiting 36

2 Zand, klei, humus en kalk 25 2.1 Zandgrond 25 2.2 Kleigrond en zavelgrond 29 2.3 Humus en kalk 32 2.4 Afsluiting 36 Inhoud Voorwoord 5 Inleiding 6 1 Grondonderzoek 13 1.1 Wat kan er mis zijn met de grond? 14 1.2 Vervuilde grond 14 1.3 Bodemziekten 15 1.4 Bodemprofiel en bodemstructuur 18 1.5 Resultaten van het onderzoek

Nadere informatie

Adding sustainability to productivity

Adding sustainability to productivity 28/11/2014 Bemesting in de 21 e eeuw : Smart Fertilization Adding sustainability to productivity Precisiebemesting van akkerbouwgewassen 1 28/11/2014 Bemestingsadvisering in de 21e eeuw Ir. J. de Haan

Nadere informatie

RELEVANTE ONTWIKKELINGEN

RELEVANTE ONTWIKKELINGEN RELEVANTE ONTWIKKELINGEN pf en aaltjes ALIE HISSINK EN PIETER BRONS 1 pf-curve Steeds meer kengetallen Bodemkwaliteit Chemisch Fysisch Biologisch - Hoofdelementen N, S, P, K, Ca, Mg, Na - Sporenelementen

Nadere informatie

Begeleidingscommissie Bodem Vredepeel. 15 december 2015 Janjo de Haan, Harry Verstegen, Marc Kroonen

Begeleidingscommissie Bodem Vredepeel. 15 december 2015 Janjo de Haan, Harry Verstegen, Marc Kroonen Begeleidingscommissie Bodem Vredepeel 15 december 2015 Janjo de Haan, Harry Verstegen, Marc Kroonen Programma Mededelingen Eerste resultaten 2015 Teeltseizoen 2015 Opbrengsten Eerste resultaten uitspoelingsmetingen

Nadere informatie

SKB-Showcase. Praktijkdemo s met ondernemers uit de akker- en tuinbouw. Slotbijeenkomst SKB Showcase Biezenmortel 11 december 2014

SKB-Showcase. Praktijkdemo s met ondernemers uit de akker- en tuinbouw. Slotbijeenkomst SKB Showcase Biezenmortel 11 december 2014 Nutriënten Management Instituut B.V. Postbus 250, 6700 AG Wageningen T: 088 8761280 E: nmi@nmi-agro.nl I: www.nmi-agro.nl SKB-Showcase Praktijkdemo s met ondernemers uit de akker- en tuinbouw Romke Postma

Nadere informatie

Bodemkundige Dienst van België

Bodemkundige Dienst van België onafhankelijke v.z.w. spin-off KULeuven(1945) ± 100 medewerkers www.bdb.be Certalent Advies BDB-West (Roeselare) Hoofdzetel (Heverlee) land- en tuinbouw milieuhygiëne bodemhygiëne Analyse SPB Environnement

Nadere informatie

Smart Farming. Rendement door efficiency. Herman Krebbers Mechanisatie en precisielandbouw

Smart Farming. Rendement door efficiency. Herman Krebbers Mechanisatie en precisielandbouw Smart Farming Rendement door efficiency Herman Krebbers Mechanisatie en precisielandbouw Onderzoek Rabobank Kans! 2 Gebruik beschikbare data 3 Snelle ontwikkeling techniek Meest interessante toepassingen

Nadere informatie

Precies bemesten door meer meten!

Precies bemesten door meer meten! Precies bemesten door meer meten! 2 Hoe help ik mijn bodem zo goed mogelijk de vernieling in Bodemaspecten fysisch, b.v.: structuur (grondbewerking, bandenspanning, bekalking) grondsoort (egalisatie, mengwoelen,

Nadere informatie

Biedt de nieuwe GLB kansen voor voedergewassen? L.Tjoonk Kennisontwikkelaar ruwvoerteelt

Biedt de nieuwe GLB kansen voor voedergewassen? L.Tjoonk Kennisontwikkelaar ruwvoerteelt Biedt de nieuwe GLB kansen voor voedergewassen? L.Tjoonk Kennisontwikkelaar ruwvoerteelt Hervorming Gemeenschappelijk Europees Landbouwbeleid Toeslagrechten 2014 Betalingsrechten 2015 Nationale invulling

Nadere informatie

Bodemkwaliteit, bemesting en teelt van maïs. Jaap Schröder

Bodemkwaliteit, bemesting en teelt van maïs. Jaap Schröder Bodemkwaliteit, bemesting en teelt van maïs Jaap Schröder Inhoud Bodemkwaliteit NP-Verliezen, gebruiksnormen, isokwanten Wijzigingen a.g.v. 5e NL Actieprogramma Nitraatrichtlijn Schadebeperking Equivalente

Nadere informatie

Werken aan organische stof en bodemvruchtbaarheid: ervaringen vanuit de praktijk in Zuidoost Nederland

Werken aan organische stof en bodemvruchtbaarheid: ervaringen vanuit de praktijk in Zuidoost Nederland Nutriënten Management Instituut B.V. Postbus 250, 6700 AG Wageningen T: 088 8761280 E: nmi@nmi-agro.nl I: www.nmi-agro.nl Werken aan organische stof en bodemvruchtbaarheid: ervaringen vanuit de praktijk

Nadere informatie

Opdrachten. Organische bemesting opdrachten 1

Opdrachten. Organische bemesting opdrachten 1 Opdrachten Organische bemesting opdrachten 1 Inleiding Je weet dat je melk moet drinken om voldoende calcium binnen te krijgen voor de opbouw van je botten. Calcium is dus een belangrijk element voor de

Nadere informatie

LANDBOUW EN NATUURLIJKE OMGEVING. Het examen landbouw en natuurlijke omgeving CSE KB bestaat uit twee deelexamens waarvan dit er één is.

LANDBOUW EN NATUURLIJKE OMGEVING. Het examen landbouw en natuurlijke omgeving CSE KB bestaat uit twee deelexamens waarvan dit er één is. Examen VMBO-KB 2005 tijdvak 1 maandag 23 mei 9.00-11.00 uur LANDBOUW EN NATUURLIJKE OMGEVING PLANTENTEELT CSE KB Het examen landbouw en natuurlijke omgeving CSE KB bestaat uit twee deelexamens waarvan

Nadere informatie

Ruwvoeravond. Passen alternatieve gewassen bij u?

Ruwvoeravond. Passen alternatieve gewassen bij u? Ruwvoeravond Passen alternatieve gewassen bij u? Hoornaar, 16 feb 2017 Akkerbouwmatige Ruwvoerteelt Planmatig werken aan een optimale(ruwvoer)opbrengst door te sturen op bodem en gewas +2.000 kg ds Wat

Nadere informatie

Introductie. Zin en onzin van microbieel verrijkte producten. Onderwerpen. Het bodemleven. Rol van het bodemleven in de grond

Introductie. Zin en onzin van microbieel verrijkte producten. Onderwerpen. Het bodemleven. Rol van het bodemleven in de grond Zin en onzin van microbieel verrijkte producten Gera van Os Lector Duurzaam Bodembeheer, CAH Dronten Onderzoeker Gewas- en bodemgezondheid, PPO Lisse Introductie Bodem is de basis voor een goede teelt:

Nadere informatie

Mengsels van groenbemesters vereisen verstand van zaken

Mengsels van groenbemesters vereisen verstand van zaken Mengsels van groenbemesters vereisen verstand van zaken thema middag CBAV 30 november, Putten Leendert Molendijk & Johnny Visser Vele doelen van een groenbemester! Organische stof Nutriënten Bodem en structuur

Nadere informatie

Aaltjes in de bollenteelt

Aaltjes in de bollenteelt Aaltjes in de bollenteelt Gera van Os Peter Vreeburg De volgende onderwerpen komen aan de orde: Aaltjesziekten in de teelt Wortellesieaaltje Stengelaaltje Vrijlevend wortelaaltje Krokusknolaaltje Wortelknobbelaaltje

Nadere informatie

De bodem, weerloos én weerbaar

De bodem, weerloos én weerbaar De bodem, weerloos én weerbaar Hoe onderzoek bijdraagt aan een betere kwaliteit van de bodem en dus stabielere opbrengst voor de lange termijn Bodemkwaliteit op zand De bodem is misschien wel het belangrijkste

Nadere informatie

Nieuwsbrief 13. Vergelijking van NKG en ploegen op zand voor aardappelen na grasland.

Nieuwsbrief 13. Vergelijking van NKG en ploegen op zand voor aardappelen na grasland. Vergelijking van NKG en ploegen op zand voor aardappelen na grasland. Op de zandgrond in Zuidoost Brabant heeft er in 2012 een boerenexperiment met NKG plaatsgevonden op een perceel aardappelen met als

Nadere informatie

Bodemkwaliteit op zandgrond

Bodemkwaliteit op zandgrond Bodemkwaliteit op zandgrond Presentatie opzet project Janjo de Haan Bodem speerpunt voor ministerie van EL&I Bodemprogramma Samenvoeging gewasbeschermings, bemestings, en systeemonderzoek Co innovatieprogramma

Nadere informatie

Organische stof en bodemleven deel , Nijeholtpade

Organische stof en bodemleven deel , Nijeholtpade maakt werk van bodemkwaliteit in het landelijk gebied Organische stof en bodemleven deel 2. 030211, Nijeholtpade Marjoleine Hanegraaf Nutriënten Management Instituut NMI www.nmi-agro.nl Inhoud Samenvatting

Nadere informatie

Stengelaaltjes in de praktijk. Resultaten van interviews met vijf telers over de besmetting met stengelaaltjes

Stengelaaltjes in de praktijk. Resultaten van interviews met vijf telers over de besmetting met stengelaaltjes Stengelaaltjes in de praktijk Resultaten van interviews met vijf telers over de besmetting met stengelaaltjes op hun bedrijf en de gevolgen daarvan voor de bedrijfsvoering J. Hoek, L. P. G. Molendijk Stengelaaltjes

Nadere informatie

WAT U MOET WETEN OVER STIKSTOF VRAGEN EN ANTWOORDEN

WAT U MOET WETEN OVER STIKSTOF VRAGEN EN ANTWOORDEN WAT U MOET WETEN OVER STIKSTOF VRAGEN EN ANTWOORDEN Masterplan Mineralenmanagement Meer met minder stikstof De vraagstukken rondom de voedselzekerheid voor een groeiende wereldbevolking en de afnemende

Nadere informatie

ir. L. Delanote, ir. A. Beeckman PCBT vzw Kruishoutem, 16 maart 2011

ir. L. Delanote, ir. A. Beeckman PCBT vzw Kruishoutem, 16 maart 2011 ir. L. Delanote, ir. A. Beeckman PCBT vzw Kruishoutem, 16 maart 2011 De vruchtbaarheid en de biologische activiteit van de bodem worden behouden en verbeterd - Door de teelt van vlinderbloemigen, groenbemesters

Nadere informatie

AALDRIK VENHUIZEN AGRIFIRM PLANT

AALDRIK VENHUIZEN AGRIFIRM PLANT AALDRIK VENHUIZEN AGRIFIRM PLANT Grond om te boeren - Bodemvruchtbaarheid Aaldrik Venhuizen Visie Dutch Farming Resultaat voor veehouders en telers. Dat is wat ons drijft. Wij geloven in de Nederlandse

Nadere informatie

inagro Code van goede praktijk bodembescherming advies organische koolstofgehalte en zuurtegraad ONDERZOEK & ADVIES IN LAND- & TUINBOUW

inagro Code van goede praktijk bodembescherming advies organische koolstofgehalte en zuurtegraad ONDERZOEK & ADVIES IN LAND- & TUINBOUW inagro ONDERZOEK & ADVIES IN LAND- & TUINBOUW Code van goede praktijk bodembescherming advies gehalte en zuurtegraad 2 Toelichting resultaten MTR_versie 2011 ORGANISCHE KOOLSTOF Organische stof en in de

Nadere informatie

Naar een betere inschatting van de afbraak van bodemorganische stof

Naar een betere inschatting van de afbraak van bodemorganische stof Naar een betere inschatting van de afbraak van bodemorganische stof Marjoleine Hanegraaf (NMI) Saskia Burgers (Biometris) Willem van Geel (PPO) Themamiddag Bemesting Akkerbouw CBAV Nijkerk, 2 februari

Nadere informatie

Bodem, dood substraat of levend ecosysteem? Joeke Postma, Wageningen Plant Research Congres Beter Bodembeheer, 4 oktober 2016

Bodem, dood substraat of levend ecosysteem? Joeke Postma, Wageningen Plant Research Congres Beter Bodembeheer, 4 oktober 2016 Bodem, dood substraat of levend ecosysteem? Joeke Postma, Wageningen Plant Research Congres Beter Bodembeheer, 4 oktober 2016 Bodem - samenstelling Minerale delen 43% Lucht 24% Water 22% Organische stof

Nadere informatie

Kansen voor NKG op zand

Kansen voor NKG op zand Kansen voor NKG op zand Sander Bernaerts DLV plant 14 juni Vessem NKG Niet Kerende Grondbewerking betekent het systematisch vermijden van intensief kerende of mengende grondbewerking en het zoveel mogelijk

Nadere informatie

Teelthandleiding. 4.5 kaliumbemesting

Teelthandleiding. 4.5 kaliumbemesting Teelthandleiding 4.5 kaliumbemesting 4.5 Kaliumbemesting... 1 4.5 Kaliumbemesting Versie: april 016 Op veel percelen worden andere meetmethoden voor het vaststellen van de kaliumbeschikbaarheid in de bodem

Nadere informatie

De bodem leeft! Hoe draagt bodemleven bij aan een weerbare bodem bij de teelt van gewassen?

De bodem leeft! Hoe draagt bodemleven bij aan een weerbare bodem bij de teelt van gewassen? De bodem leeft! Hoe draagt bodemleven bij aan een weerbare bodem bij de teelt van gewassen? Joeke Postma Wageningen Plant Research PPS Duurzame Bodem Biobeurs, 19 januari 2017 Bodemleven - functies Omzetten

Nadere informatie

Schadewijzer. Vrijlevende- en wortelknobbelaaltjes in de akkerbouw

Schadewijzer. Vrijlevende- en wortelknobbelaaltjes in de akkerbouw Schadewijzer Vrijlevende- en wortelknobbelaaltjes in de akkerbouw Inhoudsopgave: 1. Inleiding schadedrempels... 2 2. Verschillende vormen van schade... 2 3. Factoren die van invloed zijn op schade... 3

Nadere informatie

Onderzoeksvoorstellen 2014

Onderzoeksvoorstellen 2014 Onderzoeksvoorstellen 2014 Volledige beschrijvingen Na landelijk overleg Juni 2013 Onderzoeksvoorstellen 2014 Volledige beschrijvingen Na landelijk overleg COLOFON Uitgave: Productschap Akkerbouw Redactie:

Nadere informatie

Rijenbemesting met drijfmest bij snijmaïs. Inleiding. Rijenbemesting. Plaatsing van meststoffen. Effect van plaatsing

Rijenbemesting met drijfmest bij snijmaïs. Inleiding. Rijenbemesting. Plaatsing van meststoffen. Effect van plaatsing Rijenbemesting met drijfmest bij snijmaïs Inleiding Willem van Geel en Gerard Meuffels, PPO-AGV Effect rijenbemesting op mineralenbenutting en gewasgroei stikstof, fosfaat, kali Rijenbemesting met drijfmest

Nadere informatie

Groenbemesters en ziekten en plagen

Groenbemesters en ziekten en plagen Groenbemesters en ziekten en plagen Elma Raaijmakers SID, 9/10 december 2014 Verliezen in suikeropbrengst door ziekten en plagen Suikeropbrengst (t/ha) 23,0 18,2 13,9 11,6 maximale suikeropbrengst (De

Nadere informatie

Gezamenlijk programma Onderzoek en Innovatie

Gezamenlijk programma Onderzoek en Innovatie Gezamenlijk programma Onderzoek en Innovatie van Brancheorganisatie Granen, Brancheorganisatie Suiker en Brancheorganisatie Aardappelen en overige akkerbouwgewassen Samenvatting De door de minister van

Nadere informatie

LEVENDE BODEM. Natasja Poot

LEVENDE BODEM. Natasja Poot LEVENDE BODEM Natasja Poot 1 Introductie Biologische bodemkwaliteit wordt steeds belangrijker Meer belangstelling en bewustzijn onder telers Wet- en regelgeving Minder gewasbeschermingsmiddelen toegelaten

Nadere informatie

Welke mineralen passen bij de akkerbouw?

Welke mineralen passen bij de akkerbouw? Welke mineralen passen bij de akkerbouw? Tonnis A. van Dijk, Nutriënten Management Instituut NMI Inleiding Het project BioNPK streeft ernaar zoveel mogelijk mineralen terug te winnen uit digestaat (het

Nadere informatie

WIJZER MET MINERALEN NIEUWE MEST, OUDE KRACHT. Masterplan Mineralenmanagement

WIJZER MET MINERALEN NIEUWE MEST, OUDE KRACHT. Masterplan Mineralenmanagement WIJZER MET MINERALEN NIEUWE MEST, OUDE KRACHT Masterplan Mineralenmanagement INLEIDING De wereld van bemesting en meststoffen verandert voortdurend, net als de wettelijke kaders waarbinnen gewerkt moet

Nadere informatie

Manifest. Organische stof: leven in de Nederlandse bodem

Manifest. Organische stof: leven in de Nederlandse bodem Manifest Organische stof: leven in de Nederlandse bodem Benut het 6 de Actieprogramma Nitraatrichtlijn om de positie van organische stof in de Nederlandse meststoffenregelgeving te verbeteren! Wij roepen

Nadere informatie

Organische stofbeheer en stikstofleverend vermogen van de grond in de Nederlandse akkerbouw

Organische stofbeheer en stikstofleverend vermogen van de grond in de Nederlandse akkerbouw Organische stofbeheer en stikstofleverend vermogen van de grond in de Nederlandse akkerbouw Jan Bokhorst Geert-Jan van der Burgt Gefinancierd door: 2012 Louis Bolk Instituut Organische stofbeheer en stikstofleverend

Nadere informatie

Optimale groei met medewerking van bodem, bodembiologie en bemesting. Wilma Windhorst Boomteeltcursus Vlamings BV

Optimale groei met medewerking van bodem, bodembiologie en bemesting. Wilma Windhorst Boomteeltcursus Vlamings BV Optimale groei met medewerking van bodem, bodembiologie en bemesting Wilma Windhorst Boomteeltcursus Vlamings BV 130116 Schimmelziekten algemeen Chemisch systeem: brandjes blussen Ziekte vinden middel

Nadere informatie

Snuffelen aan de grond Ir. E.A. (Everhard) van Essen

Snuffelen aan de grond Ir. E.A. (Everhard) van Essen Snuffelen aan de grond Ir. E.A. (Everhard) van Essen Aequator Groen & Ruimte bv Even voorstellen Aequator Groen & Ruimte bv 2 Waar komen we vandaan? Dienst Landbouw Voorlichting (teruggaand tot voor 1900)

Nadere informatie

Inleiding. Grond is uw kaptitaal. Waarmee kunnen we de ondernemer helpen zo nauwkeurig mogelijk te sturen?

Inleiding. Grond is uw kaptitaal. Waarmee kunnen we de ondernemer helpen zo nauwkeurig mogelijk te sturen? Suikerbieteninformatiedagen Grond is uw kapitaal Grond is uw kaptitaal Waarmee kunnen we de ondernemer helpen zo nauwkeurig mogelijk te sturen? Waar willen we als Blgg naar toe om de ondernemer in zijn

Nadere informatie

Bodemkwaliteit, meer met minder

Bodemkwaliteit, meer met minder Bodemkwaliteit, meer met minder Verbetering van de bodemkwaliteit door minder intensief bewerken Afname van bodemkwaliteit Hoe hardnekkige problemen oplossen? De bodem is de belangrijkste productiefactor

Nadere informatie

Gevolgen mestbeleid voor mineralen- en bodembeheer

Gevolgen mestbeleid voor mineralen- en bodembeheer Inhoud Gevolgen mestbeleid voor mineralen- en bodembeheer Wim van Dijk PPO, Lelystad Keuze dierlijke mestproducten Dekking PK-behoefte Kunstmestaanvoer Bodemvruchtbaarheid Organische stof Bijdrage dierlijke

Nadere informatie

ORGANISCHE STOF BEHEER

ORGANISCHE STOF BEHEER ORGANISCHE STOF BEHEER Weet wat je bodem eet! Anna Zwijnenburg van A tot Z landbouwadvies EVEN VOORSTELLEN Zelfstandig landbouwadviseur voor de akkerbouw/groenvoeder gewassen voor de thema s bodem, vruchtwisseling

Nadere informatie

Hulpmiddelen voor aanpakken ziekten en plagen

Hulpmiddelen voor aanpakken ziekten en plagen IRS Van Konijnenburgweg 24 4611 HL Bergen op Zoom The Netherlands e-mail: raaijmakers@irs.nl http://www.irs.nl Hulpmiddelen voor aanpakken Elma Raaijmakers, Bram Hanse en Peter Wilting Checklist suikerbieten

Nadere informatie

Bodemgezondheid binnen bedrijfssystemen BODEM

Bodemgezondheid binnen bedrijfssystemen BODEM Bodemgezondheid binnen bedrijfssystemen BODEM 8 dec. 2010 Gerard Korthals, Marjan de Boer, Leendert Molendijk, Tim Thoden, Johnny Visser et al. Indeling: Wat is bodemkwaliteit? Wie/wat is PPO en het Praktijkcentrum

Nadere informatie

Naar een duurzaam bodem- en nutriëntenbeheer in de akkerbouw

Naar een duurzaam bodem- en nutriëntenbeheer in de akkerbouw Naar een duurzaam bodem- en nutriëntenbeheer in de akkerbouw In opdracht van en gefinancierd door: Dit project is uitgevoerd door: Auteur(s): Organisatie: R. Postma NMI L. van Schöll NMI H.J. Russchen

Nadere informatie

Bodembeheer bodembiodiversiteit

Bodembeheer bodembiodiversiteit Kop Tekst & Bodembeheer bodembiodiversiteit levende planten plantenresten Chap Kop 1 & Inleiding Deze waaier wordt uitgebracht als onderdeel van het project Kans voor Klei en gaat in op thema s die momenteel

Nadere informatie

Eiwitgewassen. Voordelen luzerne. Nadelen luzerne 1/14/2016. Luzerne Rode klaver Lupine Veldbonen Soja. Eiwitrijke gewassen

Eiwitgewassen. Voordelen luzerne. Nadelen luzerne 1/14/2016. Luzerne Rode klaver Lupine Veldbonen Soja. Eiwitrijke gewassen Eiwitgewassen Eiwitrijke gewassen Luzerne Rode klaver Lupine Veldbonen Soja Voordelen luzerne Nadelen luzerne Positief effect op bodemstructuur Droogteresistent door diepe beworteling Nalevering N: 60

Nadere informatie

De bodem onder de kringloop Hou rekening met organische stof

De bodem onder de kringloop Hou rekening met organische stof Nutriënten Management Instituut B.V. Postbus 250, 6700 AG Wageningen T: 088 8761280 E: nmi@nmi-agro.nl I: www.nmi-agro.nl De bodem onder de kringloop Hou rekening met organische stof Marjoleine Hanegraaf

Nadere informatie

Biologische grondontsmetting met alternatieve grondstoffen ( bodemresetten ) in grondgebonden teelten.

Biologische grondontsmetting met alternatieve grondstoffen ( bodemresetten ) in grondgebonden teelten. Biologische grondontsmetting met alternatieve grondstoffen ( bodemresetten ) in grondgebonden teelten. Daniël Ludeking 1, André van der Wurff 1, Willemien Runia 2, Henk Meints 3, Marta Streminska 1 en

Nadere informatie

Grondsoorten Zand, dalgrond, veen. Klei < 10% org. stof, rivierklei

Grondsoorten Zand, dalgrond, veen. Klei < 10% org. stof, rivierklei 3.4 Maïs: Kalium De adviesgift voor kalium is afhankelijk van de grondsoort, kalitoestand en de gewasbehoefte. De opbrengst reactie van maïs op een kaligift is beperkt terwijl de onttrekking groot is.

Nadere informatie

Programma: Studiemiddag Klein- en Steenfruit

Programma: Studiemiddag Klein- en Steenfruit Programma: Studiemiddag Klein- en Steenfruit 1) Geïntegreerde gewasbescherming 2014 2) Selectieve gewasbescherming d.m.v. foggen 3) Mogelijkheden biologische bestrijding 4) Waarschuwings- en adviessystemen

Nadere informatie

Gezonde bodem, precisielandbouw & weerbaar gewas. onderdeel van Koepelproject plantgezondheid bomen en vaste planten

Gezonde bodem, precisielandbouw & weerbaar gewas. onderdeel van Koepelproject plantgezondheid bomen en vaste planten Gezonde bodem, precisielandbouw & weerbaar gewas onderdeel van Koepelproject plantgezondheid bomen en vaste planten Doel van project Door middel van beperkte eerste ervaringen in een project waarin boomkwekers

Nadere informatie

Groenbemesters 2015-2016. Een vruchtbare investering

Groenbemesters 2015-2016. Een vruchtbare investering Groenbemesters 2015-2016 Een vruchtbare investering Beste akkerbouwer, Gezondheid, structuur en een goed bodemleven van de bodem verbeteren de opbrengst van teeltgewassen en hiermee ook uw bedrijfsresultaat.

Nadere informatie

De positieve kant van onkruid Boomkwekerij Hans Puijk - Vlamings

De positieve kant van onkruid Boomkwekerij Hans Puijk - Vlamings De positieve kant van onkruid Boomkwekerij 13-02-2016 Hans Puijk - Vlamings Inhoud Bodem, balans en elementen (herh) Bewerkingen en bodem management Wat zeggen onkruiden op het perceel Uitbreiding, nieuw

Nadere informatie

Bijeenkomst PN DA. Hans Smeets. Adviseur DLV plant BV

Bijeenkomst PN DA. Hans Smeets. Adviseur DLV plant BV Bijeenkomst PN DA Jongenelen oktober 2013 Hans Smeets. Adviseur DLV plant BV Waarom een grondanalyse? Inzicht krijgen in de beschikbare voeding voor de plant; Hoofdelementen; Sporenelementen; ph van de

Nadere informatie

RAPPORT. Gevoeligheid van aardappelrassen voor schade door stengelaaltje (Ditylenchus dipsaci) Ing. Egbert Schepel

RAPPORT. Gevoeligheid van aardappelrassen voor schade door stengelaaltje (Ditylenchus dipsaci) Ing. Egbert Schepel RAPPORT Gevoeligheid van aardappelrassen voor schade door stengelaaltje (Ditylenchus dipsaci) Ing. Egbert Schepel rapport 711 project 9071 december 2010 RAPPORT titel Gevoeligheid van aardappelrassen voor

Nadere informatie

Teelthandleiding wettelijke regels

Teelthandleiding wettelijke regels Teelthandleiding 4.14 wettelijke regels 4.14 Wettelijke regels... 1 2 4.14 Wettelijke regels Versie: april 2016 De belangrijkste wettelijke regels over het gebruik van meststoffen staan in de Meststoffenwet,

Nadere informatie

Gewasbeschermingsmonitor

Gewasbeschermingsmonitor Gewasbeschermingsmonitor Algemene informatie Gewasbeschermingsmonitor vervangt gewasbeschermingsplan Bij de gewasbeschermingsmonitor gaat het om diverse teeltmaatregelen. Denk hierbij aan teeltfrequentie

Nadere informatie

Programma Kennis en Innovatie Brancheorganisatie Akkerbouw

Programma Kennis en Innovatie Brancheorganisatie Akkerbouw Programma Kennis en Innovatie Brancheorganisatie Akkerbouw Namens de leden van de Brancheorganisatie Akkerbouw: - Agrifirm Plant - AVEBE - Comité van Graanhandelaren - Cosun - CZAV - LTO Nederland - Nederlands

Nadere informatie

Verslag stakeholderbijeenkomst Bodemkwaliteit op zand

Verslag stakeholderbijeenkomst Bodemkwaliteit op zand Verslag stakeholderbijeenkomst Bodemkwaliteit op zand Vredepeel, 10 december 2013, 13:00-16:30 1. Introductie De aanleiding voor deze bijenkomst was : De wens tot verbinden van regionale stakeholders (LTO,

Nadere informatie

BROCHURE STENGEL AALTJES

BROCHURE STENGEL AALTJES BROCHURE STENGEL AALTJES Stengelaaltjes doen niet alleen veel schade in uien, tulpen en andere bolgewassen, maar kunnen ook opbrengstverlies veroorzaken in vlinderbloemigen, maïs, aardappelen, peen en

Nadere informatie

Workshop Voorjaarsproblemen

Workshop Voorjaarsproblemen Workshop Voorjaarsproblemen Hoe stel ik de juiste diagnose? Bram Hanse, Peter Wilting, Ellen van Oorschot en Marco Bom Valthermond, 24 juni 2015 Workshop Korte uitleg: hoe stel ik de juiste diagnose? Aan

Nadere informatie

Groenbemesters 2015-2016. Een vruchtbare investering

Groenbemesters 2015-2016. Een vruchtbare investering Groenbemesters 2015-2016 Een vruchtbare investering Beste akkerbouwer, Gezondheid, structuur en een goed bodemleven van de bodem verbeteren de opbrengst van teeltgewassen en hiermee ook uw bedrijfsresultaat.

Nadere informatie

landbouw en natuurlijke omgeving plantenteelt open teelten CSPE KB

landbouw en natuurlijke omgeving plantenteelt open teelten CSPE KB Examen VMBO-KB 2017 gedurende 200 minuten landbouw en natuurlijke omgeving plantenteelt open teelten CSPE KB Het examen landbouw en natuurlijke omgeving CSPE KB bestaat uit twee deelexamens waarvan dit

Nadere informatie

Organische stofbeheer en stikstofleverend vermogen van de grond in de Nederlandse akkerbouw

Organische stofbeheer en stikstofleverend vermogen van de grond in de Nederlandse akkerbouw Organische stofbeheer en stikstofleverend vermogen van de grond in de Nederlandse akkerbouw In opdracht van en gefinancierd door: Dit project is uitgevoerd door: Auteur(s): Jan Bokhorst Geert-Jan van der

Nadere informatie

KLW KLW. Meer ruwvoer lucratiever dan meer melk? Jaap Gielen, Specialist melkveehouderij 15/22 februari Ruwvoerproductie en economie!

KLW KLW. Meer ruwvoer lucratiever dan meer melk? Jaap Gielen, Specialist melkveehouderij 15/22 februari Ruwvoerproductie en economie! Meer ruwvoer lucratiever dan meer melk!? Jaap Gielen, Specialist melkveehouderij 15/22 februari 2017 Meer ruwvoer lucratiever dan meer melk? Ruwvoerproductie en economie! KLW Actualiteit: Managementinstrument

Nadere informatie

DUURZAAM BODEMBEHEER VOOR EEN VRUCHTBARE TOEKOMST

DUURZAAM BODEMBEHEER VOOR EEN VRUCHTBARE TOEKOMST DUURZAAM BODEMBEHEER VOOR EEN VRUCHTBARE TOEKOMST Lector Duurzaam Bodembeheer (CAH Vilentum) Onderzoeker Bodem- en plantgezondheid (Wageningen UR) Duurzaam Bodembeheer DUURZAAM BODEMBEHEER VOOR EEN VRUCHTBARE

Nadere informatie

: Nieuwe Oogst editie Noord

: Nieuwe Oogst editie Noord Publicatie Datum : Veldpost : 26 okt 2013 Pagina : 10 Publicatie Datum : Nieuwe Oogst editie Noord : 28 sep 2013 Pagina : 13 Publicatie Datum : Nieuwe Oogst editie Noord : 28 sep 2013 Pagina : 13 Landbouw

Nadere informatie

Groenbemesters: zaaitijden en opbrengst

Groenbemesters: zaaitijden en opbrengst Groenbemesters: zaaitijden en opbrengst Mengsels van groenbemesters vereisen verstand van zaken themaochtend ''Vergroening in de praktijk'' Innovatie veenkoloniën, 1 dec. 2017, Valthermond Leendert Molendijk,

Nadere informatie

Grondontsmetting. Gera van Os, Wageningen UR

Grondontsmetting. Gera van Os, Wageningen UR Grondontsmetting Gera van Os, Wageningen UR Vier vormen van grondontsmetting Chemische grondontsmetting Inundatie Biofumigatie Biologische grondontsmetting Chemische grondontsmetting Natte grondontsmetting

Nadere informatie

Resultaten onderzoek Gerard Meuffels. Europees Landbouwfonds voor plattelandsontwikkeling: Europa investeert in zijn platteland

Resultaten onderzoek Gerard Meuffels. Europees Landbouwfonds voor plattelandsontwikkeling: Europa investeert in zijn platteland Resultaten onderzoek 2013 Gerard Meuffels Rijenbemesting Betere benutting van nutriënten en verkleinen van het risico van uitspoeling / afstroming Kunstmeststoffen reeds gangbare praktijk (o.a. mais) Stikstof:

Nadere informatie

Groenbemesterkeuze bij schadelijke aaltjes in aardbei, prei, Chinese kool, peen, sla en asperge

Groenbemesterkeuze bij schadelijke aaltjes in aardbei, prei, Chinese kool, peen, sla en asperge Postbus 430 8200 AK Lelystad www.telenmettoekomst.nl Groenbemesterkeuze bij schadelijke aaltjes in aardbei, prei, Chinese kool, peen, sla en asperge Samenstelling: Hans Hoek, Gerard Korthals en Jacques

Nadere informatie

NKG IN DE PRAKTIJK VAN TIGGELEN - GANGBARE AKKERBOUW OP ZAND EN KLEI

NKG IN DE PRAKTIJK VAN TIGGELEN - GANGBARE AKKERBOUW OP ZAND EN KLEI NKG IN DE PRAKTIJK VAN TIGGELEN - GANGBARE AKKERBOUW OP ZAND EN KLEI 'r' / a\ ì1' 'i :ñ l1 /, NKG in Nederland Een l

Nadere informatie