Jaarstukken Gemeente Weststellingwerf

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Jaarstukken Gemeente Weststellingwerf"

Transcriptie

1 Gemeente Weststellingwerf Bezoekadres: Griffioenpark KR Wolvega Postadres: Postbus AB Wolvega Telefoon: Internet: 1

2 2

3 Inhoudsopgave JAARVERSLAG... 4 Voorwoord... 5 Leeswijzer... 7 Jaarrekening op hoofdlijnen... 8 Jaarrekening 2016 in één oogopslag Kerngegevens PROGRAMMAVERANTWOORDING Programma 0. Bestuur en Organisatie Programma 1. Openbare Orde en Veiligheid Programma 2. Verkeer, Wegen, Water en Groen Programma 3. Economische Zaken Programma 4. Onderwijs Programma 5. Sport, Cultuur en Recreatie Programma 6. Maatschappelijke en Sociale Voorzieningen Programma 7. Volksgezondheid en Milieu Programma 8. Ruimtelijke Ordening en Volkshuisvesting Programma 9. Financiën PARAGRAFEN Paragraaf Lokale heffingen Paragraaf Weerstandsvermogen en risicobeheersing Paragraaf Onderhoud Kapitaalgoederen Paragraaf Financiering Paragraaf Bedrijfsvoering Paragraaf OWO-samenwerking Paragraaf Verbonden Partijen Paragraaf Grondbeleid Paragraaf Rechtmatigheid Paragraaf Sociaal domein Paragraaf Streekagenda JAARREKENING Balans per 31 december Overzicht van baten en lasten in cijfers Grondslagen voor waardering en resultaatbepaling Toelichting op de balans per 31 december Activa Passiva Cijfers per programma Overzicht incidentele budgetten Wet WNT Schatkistbankieren SISA Controleverklaring BIJLAGE Lijst met afkortingen

4 JAARVERSLAG 4

5 Voorwoord Met deze jaarstukken 2016 bieden wij u de (financiële) verantwoording over het derde jaar in de bestuursperiode aan. Ook 2016 sluit, net als 2015 en 2014 in financiële zin positief af. Het rekeningresultaat bedraagt 3,9 miljoen. Het overgrote deel is een incidenteel voordeel, waarvan 3 miljoen op het Sociaal Domein, voornamelijk als gevolg van nagekomen afrekeningen 2015, en 1 miljoen wegens de verkoop van de aandelen Enexis. Met andere woorden hebben wij per saldo, de incidentele voordelen buiten beschouwing gelaten, het voorgenomen beleid voor 2016 uitgevoerd binnen het beschikbare budget. Belangrijke speerpunten uit het coalitieakkoord en het collegeprogramma zijn de verbetering van de schuldpositie, stabiele lastendruk voor onze inwoners en ondernemers en het verwezenlijken van ambities. Wij zijn ermee ingenomen dat de exploitatie van het jaar 2016 resulteert in goede scores op deze drie hoofddoelstellingen, namelijk: Onze vermogenspositie is sterk verbeterd. Het streven naar een schuldratio onder de 80% is in 2016 behaald (78%) en daarmee tevens de verbetering van onze solvabiliteit naar 22%; De gemeentelijke opbrengst voor onroerendezaak belasting (OZB) is beperkt tot de in het coalitieakkoord afgesproken jaarlijkse stijging van 2,5%. De tarieven voor rioolheffing en afvalstoffenheffing zijn net als in 2014 en 2015 niet verhoogd; U hebt samen met ons de Investeringskalender, met daarin vertaald de politiek/bestuurlijke ambities voor de periode , vastgesteld. De financiële vertaalslag is gedeeltelijk al verwerkt in de meerjarenraming. Enkele projecten uit die kalender worden nu voorbereid om binnenkort in uitvoering te komen. Geheel in lijn met de verwachtingen is 2016, evenals 2015, met betrekking tot de drie decentralisaties (Jeugdzorg, Algemene Wet Bijzondere Ziektekosten en Participatiewet) een overgangsjaar. Toch kunnen we vaststellen dat er in 2016 belangrijke stappen vooruit zijn gezet. Zoals in het Controleplan 2016 met u was afgesproken, richtte de aandacht zich op een verbeterslag in vooral de zorg geleverd op basis van de Wet Maatschappelijke Ondersteuning. Deze doelstelling is gehaald. De tijdigheid en betrouwbaarheid van ontvangen financiële gegevens van jeugdzorginstellingen blijft echter een punt van aandacht. Voornamelijk voor de (boven)regionale Jeugdzorg is tijdigheid en betrouwbaarheid nog geen vanzelfsprekendheid. Helaas. U vindt dat ook terug in de verklaring van onze accountant. Accountantsverklaringen van jeugdzorginstellingen komen later dan gepland en verwacht en blijken niet (automatisch) goedkeurend. De invulling van ons opdrachtgeverschap is in 2016 onder de loep genomen. Voor 2017 hebben wij, samen met de Friese gemeenten en zorginstellingen, de intenties vastgelegd om de (interne) controles verder aan te scherpen. In 2016 hebt u het financieel beleid van onze gemeente herzien. Landelijk zijn de verslaggevingsregels voor het opstellen van de jaarrekening aangepast. Dit heeft ertoe geleid dat de waardering van onze grondexploitaties zorgvuldig is geëvalueerd. We zien een verzadiging van de bedrijvenmarkt wat heeft geleid tot de nodige waardeverminderingen. De financiële gevolgen hiervan zijn verwerkt in de jaarstukken Voor de nog niet in exploitatie genomen gronden is sprake van een overgangstermijn tot eind Vóór 2020 zult u een beslissing moeten nemen over de vraag of de gemeente die gronden al dan niet gaat ontwikkelen (en dus in exploitatie nemen). Vooralsnog zijn wij positief gestemd en denken wij, gegeven de aantrekkende markt en onze prachtige locaties, onze (toekomstige) inwoners en ondernemers een mooie nieuwbouwplek te kunnen bieden. Ook willen wij graag een aantal high-lights van de activiteiten die in 2016 zijn uitgevoerd, benoemen: Het project Bestemming Noordwolde resulteerde in de aanleg van een aantal fiets-wandelpaden, de herinrichting van de Elsweg en het Manauplein, naast de verplaatsing van de weekmarkt. Dit heeft het dorp verfraaid en ook een positieve impuls gegeven aan de verkeersveiligheid; De realisatie van de Onderdoorgang Om den Noort is afgerond en in gezamenlijkheid met de omwonenden is de openbare ruimte nabij de Onderdoorgang ingericht; Onze basisscholen hebben professionele ondersteuning gekregen voor het bewegingsonderwijs. De buurtsportcoaches ondersteunen de scholen bij deze extra beweegmomenten, met name bij schoolpleinactiviteiten, sportdagen, Koningsspelen en door de inzet van sportmaterialenpakketten; Het Ondernemersfonds Weststellingwerf is dit boekjaar van start gegaan. De gemeente heeft de inning van de bijdragen aan het fonds gefaciliteerd waarmee een impuls is gegeven aan activiteiten voor het behouden en verbeteren van een goed ondernemersklimaat. 5

6 U leest in deze jaarstukken de belangrijke stappen die zijn gezet op weg naar de realisatie van de doelstellingen van het Collegeprogramma Vitaal en verbindend - Iedereen telt mee in Weststellingwerf dat is voortgekomen uit het coalitieakkoord Samen Werken aan Weststellingwerf. We zijn blij met de in 2016 behaalde resultaten en willen iedereen die hieraan heeft bijgedragen hiervoor complimenteren en hartelijk danken! Wolvega, mei Burgemeester en wethouders van Weststellingwerf. 6

7 Leeswijzer De leeswijzer vertelt hoe jaarstukken 2016 zijn opgebouwd. JAARVERSLAG Het jaarverslag bevat voornamelijk de programmaverantwoording en de voorgeschreven paragrafen. Het begint met het voorwoord en de jaarrekening op hoofdlijnen. Direct na de kerngegevens komen de programma s en paragrafen. Elk programma en elke paragraaf is de verantwoording van de programma s en paragrafen zoals die in de begroting 2016 aan u zijn gepresenteerd. Per programma vindt u de cijfers op hoofdlijnen. Doel van de paragrafen is dat belangrijke gemeentelijke taken met betrekking tot de financiële positie worden gebundeld, waarmee de raad inzicht krijgt in de door haar gestelde kaders voor deze onderwerpen JAARREKENING De jaarrekening bevat de cijfers. Het begint met de balans en een overzicht van de baten en lasten. In de tabellen staan de lasten vermeld met een min teken ervoor. De balans wordt vervolgens per balanspost toegelicht. Hierna volgt per programma een financiële analyse op de cijfers van de jaarrekening 2016 ten opzichte van de bijgestelde begroting Ook de stand van de investeringen wordt hier toegelicht. De incidentele baten en lasten 2016 staan in een overzicht. Daar vindt u ook de incidentele budgetten die doorlopen naar 2017 en waarvan, conform de financiële verordening , het budget gelijktijdig met het vaststellen van de jaarrekening middels een begrotingswijziging geactualiseerd en geautoriseerd wordt voor CONTROLEVERKLARING Verklaring van de accountant met het oordeel bij de jaarstukken. BIJLAGEN Lijst met afkortingen 7

8 Jaarrekening op hoofdlijnen Inleiding In dit hoofdstuk treft u in het kort het financiële beeld over 2016 aan. Leidraad voor de af te leggen verantwoording is de door de raad vastgestelde Programmabegroting Deze loopt als rode draad door de jaarstukken. Naast de inhoudelijke verantwoording leggen wij ook een financiële verantwoording af. Positief resultaat jaarrekening In de jaarrekening geven we inzicht in de financiële positie en de besteding van de middelen over We sluiten het jaar in financiële zin positief af. Het rekeningresultaat bedraagt 3,9 miljoen. Dit is 2,8 miljoen hoger dan het verwachte resultaat bij de najaarsnota. In de tabel op de volgende pagina staat het totaalbeeld over Belangrijke speerpunten uit het coalitieakkoord en het collegeprogramma betreffen de verbetering van de schuldpositie, het versterken van het weerstandsvermogen en een stabiele lastendruk voor onze inwoners en ondernemers. Woonlasten We zijn er in geslaagd om de woonlasten voor onze inwoners voor het jaar 2016 onder het landelijk gemiddelde van 2015 te houden. De geraamde opbrengst onroerendzaakbelastingen (OZB) is, volgens de afspraken uit Ombuigingen I, verhoogd met een jaarlijkse index van 2,5%. De tarieven voor de rioolheffing en voor de afvalstoffenheffing zijn gelijk gebleven aan Schuldpositie Naast de ambities en stabiele woonlasten voor onze inwoners, is het verbeteren van de schuldpositie ook een belangrijk speerpunt in deze bestuursperiode. Begin 2016 is onze leningenportefeuille volledig herzien. Naast deze herstructurering van de leningenportefeuille hebben we ook intensief contact gehad met de Bank Nederlandse Gemeenten (BNG) en de woningbouwvereniging Weststellingwerf om de resterende door de gemeente verstrekte leningen over te dragen aan de woningstichting met een achtervang via de Stichting Waarborgfonds Sociale Woningbouw (WSW). Ook deze overdracht is begin dit jaar geëffectueerd. Daarmee hebben we een beheersmaatregel op onze risico s kunnen toepassen en is de schuldratio voor het eerst sinds jaren ruim onder de 80% (78%) en hebben we daarmee tevens een verbetering van onze solvabiliteit gerealiseerd naar 22%. Het streven naar een lagere schuldratio wordt als zodanig ook genoemd in het coalitieakkoord. De schuldratio geeft aan welk deel van het gemeentelijk vermogen is gefinancierd door derden. De solvabiliteitsratio is een kengetal dat weergeeft welk deel van het gemeentelijk vermogen is gefinancierd met eigen vermogen. Beide ratio s zijn met elkaar verbonden doordat ze samen altijd 100% zijn. In tegenstelling tot de schuldratio is de solvabiliteitsratio één van de verplichte kengetallen die wordt toegelicht in de paragraaf weerstandsvermogen en risicobeheersing. Weerstandsvermogen In onze nota financieel beleid, die de raad eind vorig jaar heeft vastgesteld, hebben we een norm opgenomen ten aanzien van de minimale en maximale omvang van de financiële kengetallen, die met ingang van dit jaar verplicht worden opgenomen. De kengetallen hebben een signalerende functie, geven inzicht in de financiële positie en in de weerbaarheid en wendbaarheid van een gemeente. Als aan één van de normen niet wordt voldaan, wil dat niet zeggen dat we financieel niet (langer) gezond zijn, maar is dat een mogelijke indicatie dat er (aanvullende) beheersmaatregelen moeten worden getroffen of herijkt. Met uitzondering van het kengetal voor de grondexploitaties voldoen alle andere kengetallen eind 2016 ruimschoots aan onze streefnorm. Bestemmingsvoorstel We doen geen voorstel tot afzonderlijke bestemming van het jaarresultaat. Wij stellen daarom voor het positieve resultaat van 3,9 miljoen te storten in de algemene reserve. 8

9 Toelichting resultaat x Overzicht baten en lasten Rekening 2015 Primitieve Begroting Actuele Begroting Rekening 2016 Verschil Saldo van baten en lasten Lasten 0 Bestuur en Organisatie N 1 Openbare Orde en Veiligheid V 2 Verkeer, Wegen, Water en Groen V 3 Economische Zaken V 4 Onderwijs N 5 Sport, Cultuur en Recreatie V 6 Maatschappelijke en Sociale Voorzieningen N 7 Volksgezondheid en Milieu V 8 Ruimtelijke Ordening en Volkshuisvesting N 9 Financiën V Totaal Lasten N Baten 0 Bestuur en Organisatie V 1 Openbare Orde en Veiligheid N 2 Verkeer, Wegen, Water en Groen V 3 Economische Zaken V 4 Onderwijs N 5 Sport, Cultuur en Recreatie V 6 Maatschappelijke en Sociale Voorzieningen V 7 Volksgezondheid en Milieu V 8 Ruimtelijke Ordening en Volkshuisvesting N 9 Financiën V Totaal Baten V Saldo van baten en lasten V Mutatie reserves Toevoegingen N Onttrekkingen N Mutatie reserves N Resultaat V Van Programmabegroting naar Voorjaarsnota We begonnen de programmabegroting 2016 met een gering positief resultaat van Bij de voorjaarsnota zijn de overlopende incidentele budgetten uit de jaarrekening 2015 verwerkt. Daarvoor hebben we een beroep gedaan op de algemene reserve. De budgetten 2016 zijn geactualiseerd en resulteerden in een negatief saldo van Dit werd grotendeels veroorzaakt door de herstructurering van de leningenportefeuille. Van Voorjaarsnota naar Najaarsnota Bij de najaarsnota zijn de beschikbare budgetten opnieuw geactualiseerd. Door onder andere een vrijval van de budgetten van het Sociaal Domein (voordeel ), de vrijval van de stelpost algemene risicobeheersing (voordeel ) en een stijging van de algemene uitkering gemeentefonds (voordeel ) veranderde het negatieve saldo van de voorjaarsnota in een positief saldo van afgerond Van Najaarsnota naar Jaarrekening De jaarrekening is afgesloten met een positief saldo van afgerond 3,9 miljoen. In de tabel hieronder staan de belangrijkste afwijkingen tussen de actuele begroting en de jaarrekening. In totaal gaat het om een verschil van 2,8 miljoen. 9

10 Belangrijkste afwijkingen 0 Bestuur en Organisatie Verschil (> 100) x Incidenteel Structureel Voornaamste redenen Dagelijks Bestuur N Incidenteel Door verlaging van de rekenrente moet er extra gestort worden in voorzieningen pensioenen wethouders. Dienstverlening 126 V Incidenteel Hogere opbrengst leges burgerzaken door afgifte van meer reisdocumenten 6 Maatschappelijke en Sociale Voorzieningen Inkomensverstrekking 124 V Incidenteel Extra bijdragen van het Rijk op het gebied van Besluit bijstand zelfstandigen, rente en aflossing kapitaalverstrekkingen en een aanvullende uitkering Jeugd- en Jongerenwerk V Incidenteel Eind 2016 is de afrekening van de geleverde zorg over 2015 van de verschillende zorginstellingen ontvangen. Wanneer het jaarresultaat over 2016 wordt geschoond van de effecten uit 2015 resteert een negatief resultaat van Minimabeleid 108 V Incidenteel De uitgaven voor schuldhulpververlening zijn fors lager en er is meer voor terugvordering en aflossing van bijzondere bijstand ontvangen. Participatie 288 V Incidenteel De bij de voorjaarsnota voorziene stijging van het aantal uitkeringsgerechtigden was minder hoog dan begroot; de kosten voor inburgering waren ook lager. Er is een bijdrage ontvangen van het Europees Sociaal Fonds. Sociale Zekerheid 175 V Incidenteel De grootste veroorzaker van dit voordeel is een afrekening over Zorg 125 V Incidenteel Dit betreft een overschot op het incidentele budget van Noordwolde fase 4 en de afwikkeling van Energiek Noordwolde 7 Volksgezondheid en Milieu Exploitatie afvalinzameling 243 V Incidenteel Het extra nascheiden van afvalstoffen heeft door niet begrote baten per saldo een voordeel opgeleverd. Riolering 177 V Incidenteel Lagere kapitaallasten en lagere uitvoeringskosten. Volksgezondheid 110 V Incidenteel Het budget voor Gezond in de Stad (GIDS) is niet volledig besteed. 8 Ruimtelijke Ordening en Volkshuisvesting Bestemmingsplannen 127 V Incidenteel Door vertraging in projecten (Kontermanshaven, Basiskaart Grootschalige Topografie( BGT)) is alle budget niet besteed. Grondexploitatie N Incidenteel Het treffen van een voorziening voor Schipsloot, De Tuinen en Noordwest III. Hier tegenover staat de opbrengst als gevolg van een verkoop. Volkshuisvesting N Incidenteel De nog niet afgewikkelde verkopen van de panden aan de Sickengastraat en (gedeeltelijk) Wolfraamweg geeft een nadeel ten opzichte van wat is begroot. 9 Financiën (Algemene Baten en Lasten) Gemeentefondsuitkering Algemene inkomsten en uitgaven en geldleningen Bedrijfsvoeringskosten 624 V Extra ontvangst op basis van de decembercirculaire Incidenteel 2016 met name als gevolg van de uitkering voor de asielinstroom N Incidenteel Er is een bedrag gestort in de voorziening oninbare debiteuren. 181 V Incidenteel / structureel Er is een nog niet bestede stelpost voor I&A kosten Sociaal Domein Deelnemingen V Incidenteel Opbrengst verkoop aandelen Enexis. Onvoorzien 134 V Incidenteel Dit is het saldo van restant van de stelpost algemene risicobeheersing en de stelpost ombuigingen 1. Overig Mutaties reserves N Incidenteel De afwijking op mutaties reserves staan toegelicht bij de diverse programma's. Saldo overige afwijkingen Totaal afwijkingen 227 V V Incidenteel Diverse kleinere bedragen, zie onderdeel cijfers per programma 10

11 Gemeentefondsuitkering In één oogopslag is het beeld als volgt: x Gemeentefondsuitkering Begroot Werkelijk Verschil Algemene uitkering V * V Integratie-uitkering sociaal domein V Totaal V * betreft verrekeningen. Het jaar 2014 is eind 2016 definitief vastgesteld Het voordeel in de Algemene uitkering betreft vooral de uitkering op basis van het Uitwerkingsakkoord Verhoogde Asielinstroom. Er is daarvoor totaal meegenomen, gebaseerd op per elk geplaatste asielzoeker. Lokale heffingen De gemeentelijke heffingen zijn te onderscheiden in belastingen en rechten. De totale opbrengst van de gemeentelijke belastingen bedraagt in ,3 miljoen. In onze gemeente heffen we onroerende-zaakbelastingen, forensen- en toeristenbelasting, precariobelasting op kabels en leidingen en met ingang van dit jaar voor het eerst reclamebelasting. Anders dan bij de gemeentelijke belastingen moet er tegenover de heffing van rechten een dienst worden verleend aan de betaler. In 2016 hebben we ruim 5,3 miljoen aan opbrengst ontvangen. Het merendeel daarvan betreft de afvalstoffenheffing en rioolheffing. Verder heffen we nog leges Burgerzaken, leges Omgevingsvergunning en graf- en begraafrechten. Reserves We zijn het jaar begonnen met een algemene reserve van 12,8 miljoen en de eindstand over 2016 is 15,9 miljoen; de stijging wordt voornamelijk veroorzaakt door het positieve resultaat over 2015 van 3,2 miljoen. De begin- en eindstand van de bestemmingsreserves zijn afgerond 3,8 miljoen, waarvan 3,2 miljoen voor de exploitatie riolering en afvalstoffenverwijdering. Het jaar 2016 sluit met een totaal aan reserves van 19,7 miljoen (exclusief het jaarresultaat 2016). Investeringskredieten (exclusief grondexploitatie) Bij de start van het jaar hebben we 4,9 miljoen beschikbaar voor investeringen. Daarvan hebben we in ,6 miljoen uitgegeven. De uitgaven betreffen voornamelijk de bijdrage aan de onderdoorgang Om den Noort, investeringen in de riolering (met name de Stedelijke wateropgave Wolvega-Zuid), aankoop Buurthuisstraat 5 Noordwolde en investeringen in de ICT. Van het beschikbare krediet aan het begin van het jaar wordt 2,6 miljoen naar verwachting een jaar later uitgegeven. 11

12 Jaarrekening 2016 in één oogopslag Inkomsten rekening 2016 x bedrag 2015 bedrag 2016 Percentage Lokale heffingen % Gemeentefonds % Overdrachten % Overige baten % Totaal % x Uitgaven rekening 2016 bedrag 2015 bedrag 2016 Percentage Overdrachten % Subsidies % Leveringen en diensten % Salarissen % Overige lasten % Totaal % 12

13 Kerngegevens Kerngegevens Rekening 2015 Begroting 2016 Rekening Sociale structuur Inwoners van 0-4 jaar van 5-19 jaar van jaar vanaf 65 jaar Totaal inwoners Uitkeringsgerechtigden: IOAW IOAZ WWB Totaal uitkeringsgerechtigden Fysieke structuur Oppervlakte gemeente in hectare binnenwater overig Totaal oppervlakte Woonruimten Koopwoningen (exclusief recreatiewoningen) Huurwoningen* Recreatiewoningen Totaal woonruimten Woonwagens Woonschepen Lengte van de wegen in meters Binnen de bebouwde kom Buiten de bebouwde kom Totaal lengte van de wegen Lengte van de fietspaden in meters Aantal m2 openbaar groen De prognose van het aantal inwoners in leeftijdsgroepen in de kolom begroting 2016 wijkt af wegens toendertijd een niet juiste selectie uit het systeem. 13

14 PROGRAMMAVERANTWOORDING Programma 0. Bestuur en Organisatie Portefeuillehouder(s) Organisatie Van Klaveren, Jongebloed Dienstverlening Bestuur en Organisatie (DBO) Het programma bestuur en organisatie omvat de producten: PRODUCTEN Algemeen Bestuur Dagelijks Bestuur Dienstverlening BELEIDSNOTA S Kadernota intergemeentelijke samenwerking (2012) Beleidskader Rottige Meente (2010) Kwaliteitshandvest dienstverlening (2014) Nota burgerparticipatie (2013) Notitie overheidsparticipatie (2015) Op het kruispunt van inwoners en bestuur, eindrapport werkgroep Bestuurlijke verandering (2016) Samenleving en politiek: zoeken en tasten, tussenrapportage werkgroep Overheidsparticipatie, (2016) Zo doet de raad het in Weststellingwerf, nieuwe vergaderorde voor de raad (2016) GEREALISEERDE BELEIDSVOORNEMENS In de begroting 2016 stonden hier geen specifieke beleidsvoornemens genoemd. DOELSTELLINGEN Een actieve en effectieve gemeenteraad. Subdoel 1: Betrokkenheid inwoners Wat wilden we bereiken Betrokkenheid van inwoners bij de gemeentelijke politiek. Wat hebben we ervoor gedaan Werkgroep Bestuurlijke verandering De werkgroep Bestuurlijke verandering heeft in 2016 een viertal aspecten nader verkend: 1. De vergaderstructuur 2. Verhouding met externen 3. Ondersteuning raad 4. Deskundigheidsbevordering. De raad heeft op advies van genoemde werkgroep een nieuwe vergaderorde ingevoerd. Enerzijds zou dit model meer effectiviteit in de vergaderstructuur moeten bewerkstelligen. Anderzijds is door middel van een inloopspreekuur een laagdrempelige mogelijkheid voor meer betrokken inwoners gecreëerd. In haar eindrapportage Op het kruispunt van inwoners en bestuur geeft de werkgroep aanbevelingen voor de ondersteuning aan de raad en deskundigheidsbevordering van raadsleden. In 2017 zal aan de diverse voorstellen van de werkgroep uitvoering worden gegeven. De tijd was in 2016 nog te kort om concrete resultaten al te benoemen. Werkgroep Overheidsparticipatie De verhouding met externen (burgers, bedrijven, instellingen) heeft vooral aandacht gehad in de raadswerkgroep Overheidsparticipatie, die in een tussenrapportage Samenleving en politiek: zoeken en tasten in 2016 diverse aanbevelingen doet. De werkgroep komt in 2017 met concreet uitgewerkte projecten. 14

15 Waar kunnen we dat aan zien In de begroting 2016 is in dit kader ook benoemd dat de raad de jongeren meer wil betrekken bij de lokale politiek. In 2016 is hieraan uitvoering gegeven door middel van gastlessen van vier raadsleden aan scholen en vier werkbezoeken van scholen aan het gemeentehuis. Het voornemen was om met de raad een gemeente te bezoeken die voorop loopt met overheidsparticipatie. In 2016 is een bezoek gebracht aan de gemeente Oldebroek (Gelderland). Tenslotte was het voornemen om in 2016 een experiment op het gebied van overheidsparticipatie uit te voeren. Het voornemen is om in 2017 bij de invoering van de Omgevingswet te experimenteren met overheidsparticipatie. Twee leden van beide werkgroepen bereiden dit in een voorbereidingsgroep samen met college en ambtelijke organisatie voor. Voor 2016 en 2017 is een bedrag beschikbaar van per jaar voor een onderwerp op het gebied van overheids- en burgerparticipatie. Het bedrag voor 2016 is gebruikt voor een volksraadpleging over de op te stellen profielschets voor de nieuwe burgemeester. Subdoel 2: Drie decentralisaties Wat wilden we bereiken De gemeenteraad volgt de ontwikkelingen en controleert de uitvoering van de door de raad vastgestelde kaders voor de drie decentralisaties. Wat hebben we ervoor gedaan Voortzetting van de commissie Sociaal Domein om de raad te ondersteunen, informeren en adviseren bij de ontwikkelingen van - en het controleren van de uitvoering van de drie decentralisaties. Door de invoering van de nieuwe vergaderorde is er een brede algemene raadscommissie in het leven geroepen, waar ook de onderwerpen op het Sociaal Domein worden geagendeerd. Waar kunnen we dat aan zien Er zijn in 2016 drie vergaderingen geweest van de commissie Sociaal Domein, gevolgd door vijf vergaderingen van de Algemene raadscommissie. Subdoel 3: Positie verstevigen Wat wilden we bereiken De positie van de gemeenteraad verstevigen. Wat hebben we ervoor gedaan De werkgroepen Bestuurlijke verandering en Overheidsparticipatie hebben elk vanuit hun invalshoek voorstellen gedaan om de positie van de raad te versterken (zie hierboven). De raad heeft door middel van moties aangegeven dat hij intensief betrokken wil worden bij de verdere implementatie van de Omgevingswet en de hieruit voortvloeiende producten. Ook is aan het college gevraagd bij belangrijke beleidsvoornemens of projecten de raad door middel van startnotities in een vroeg stadium te betrekken. Aan de voornemens is in 2016 in beperkte mate uitvoering gegeven. Waar kunnen we dat aan zien De hiervoor beschreven aspecten bieden voldoende zicht op deze invalshoek. Tenslotte kan de leeswijzer Democratisch gehalte van een raadsvoorstel worden genoemd. Door middel van deze leeswijzer wordt de raad stapsgewijs meegenomen in de wijze waarop het democratisch gehalte van raadsvoorstellen kan worden beoordeeld. De leeswijzer is dus enerzijds een hulpmiddel om de raad bij raadsvoorstellen in positie brengen; anderzijds om na te gaan of er bij de totstandkoming van raadsvoorstellen voldoende betrokkenheid van inwoners, organisaties en bedrijven is geweest. Een actief dorpenbeleid. Wat wilden we bereiken Consolideren en versterken van de huidige structuur en contacten. Het dorpenfonds op effectieve wijze inzetten ten gunste van initiatieven in de wijken en dorpen. 15

16 Wat hebben we ervoor gedaan Een aantal collegebezoeken is georganiseerd, reguliere overleggen met plaatselijke belangen zijn voortgezet en er is er intensief samengewerkt met onze inwoners op projectniveau als gevolg van het dorpenfonds en de loketfunctie ten behoeve van het Iepen Mienskipsfûns van de provincie. In samenwerking met de Vereniging Kleine Dorpen (VKD) is een dorpencontactavond georganiseerd, die in het teken stond van een viertal bovenlokale projecten in relatie tot het thema Thuis in eigen dorp. Het dorpenfonds is op regelmatige basis onder de aandacht gebracht bij onze inwoners. Waar kunnen we dit aan zien De intensieve contacten hebben geleid tot een veelvoud aan vragen, wensen en ideeën die op adequate wijze zijn opgepakt en afgehandeld. Het dorpenfonds 2016 is in zijn geheel besteed aan in totaal 11 projecten. In de aanloop naar en tijdens de inventarisatie van de behoefte aan breedbandinternet zijn de dorpen intensief betrokken. Dit heeft mede geleid tot een hoog percentage aanmeldingen. Het volledige budget van is besteed; in totaal zullen de initiatiefnemers met hun eigen inzet ruim investeren. De projecten dragen elk op hun eigen manier bij aan de verbinding tussen bewoners, verenigingen én gemeente. Een actief communicatiebeleid. Wat wilden we bereiken Stevige verankering van onze website in de dienstverlening en promotie van onze gemeente. Inzetten op diverse terreinen van sociale media: Twitter, Facebook, Instagram en de tweewekelijkse digitale gemeentelijke nieuwsbrief. Een actief communicatiebeleid met specifieke aandacht voor de drie decentralisaties, onderdoorgang Om den Noort in Wolvega en Bestemming Noordwolde. Wat hebben we ervoor gedaan Website Onze website is halverwege 2016 geheel vernieuwd. De website is nu geschikt voor smartphone, tablet en computer, gebruiksvriendelijk en actueel. Alle teksten zijn vernieuwd. Door monitoring op toptaken krijgen de meest gezochte onderwerpen de meeste aandacht. De dienstverleningsmogelijkheden van de website zijn uitgebreid. Alle formulieren op de website zijn overgezet naar het nieuwe systeem (SIMform). Hierdoor kunnen inwoners nu ook hun digitale formulieren via mobiele telefoon of tablet invullen. Ook kan er online een anonieme melding openbare ruimte worden gedaan; mocht de inwoner er voor kiezen om deze melding niet anoniem te doen, dan kan de voortgang online op MijnWeststellingwerf worden gevolgd. Verder is gewerkt aan de voorbereiding van aansluiting op MijnOverheid, waardoor in de toekomst nog meer zaken digitaal te regelen zijn. Sociale media Twitter, Facebook en LinkedIn zijn actief ingezet, vooral om nieuws bekendheid te geven, maar ook om gemeentelijke boodschappen over te brengen. Ook hebben we NIX18 berichten op Facebook met het oog op de doelgroep betaald gepromoot. De online nieuwsbrief is gemiddeld eens in de twee weken verschenen. Het intensiveren van de rol van Instagram is in 2016 niet van de grond gekomen. Projectcommunicatie In nauwe samenwerking met de betrokken afdelingen is proactief gewerkt aan de communicatie van diverse projecten. Naast de onderdoorgang Om den Noort, Bestemming Noordwolde en de positionering van de Gebiedsteams, noemen we graag een paar van de vele projecten die inzet van communicatie hebben gevraagd: het koploperproject voor ondernemers, de behoeftepeiling voor breedbandinternet, de Investeringskalender, de nieuwe vergadercyclus van de gemeenteraad en de Koloniën van Weldadigheid op weg naar werelderfgoed. Ook aan de interne communicatie, waaronder die binnen OWO, is aandacht besteed. Waar kunnen we dat aan zien Website De website werd in 2016 goed bezocht, zoals de bezoeken door unieke bezoekers laten zien. Al deze bezoekers hebben samen pagina s bekeken. De website wordt nog steeds 16

17 vooral geraadpleegd via de computer (60%), maar deze heeft in % terrein moeten afstaan aan de smartphone (totaal 26%). 14% bezocht de website via tablet. Sociale media De gemeente Weststellingwerf was in 2016 actief op sociale media, zoals ook te zien is aan de ruim 200 geplaatste berichten op Facebook. De teller van het aantal tweets stond op 13 januari 2017 op Op 1 januari 2016 had de gemeente Weststellingwerf volgers op Twitter. Op 13 januari 2017 waren dit inmiddels er 1.797; in het jaar 2016 zijn er dus ongeveer 545 volgers bijgekomen. Dit zijn vooral mensen in de leeftijd tussen de 25 en 44 jaar. Ter vergelijking: Ooststellingwerf: 2478 Tweets en 2033 volgers (13 januari 2017) Opsterland: 1059 Tweets en 3337 volgers (13 januari 2017) Toptweets per kwartaal Reactie gemeente Weststellingwerf op tragische gebeurtenis in #Zandhuizen (update) ow.ly/wrpuy > 7542 keer weergegeven College prettig verrast door origineel vervoer door omgeving tijdens bezoek PB Ter Idzard, Olde- en Nijeholtwolde pic.twitter.com/fsoev9nojx > 1594 keer weergegeven Al bijna aanmeldingen voor snel internet!: De gemeente Weststellingwerf inventariseert deze zomer de... bit.ly/2btrhuk > 1395 keer weergegeven In de Week van de Veiligheid zijn er in Weststellingwerf diverse activiteiten in samenwerking ow.ly/tqu6304wmrw > 4172 keer weergegeven In 2016 hebben we voor het eerst gebruik gemaakt van de mogelijkheden om Facebookberichten betaald te promoten. Het bereik van deze berichten is hierdoor meer gericht op de doelgroep en gemiddeld gezien vergroot met een factor 8. Het aantal abonnees van de gemeentelijke digitale nieuwsbrief staat op 1 januari 2017 op 402. Projectcommunicatie Met 314 nieuwsberichten (op de website) is actief ingespeeld op de actualiteit van alle dag. Projectondersteuning is verleend bij de onderdoorgang Om den Noort in Wolvega. In september is dit project met tevreden buurtbewoners afgesloten met een buurtbarbecue. Voor het Sociaal Domein is gewerkt aan positionering van de Gebiedsteams met onder meer een flyer en een informatiekrant. In juni kwam de derde editie van het magazine Bestemming Noordwolde uit. Eind september zijn de gerealiseerde projecten in Noordwolde groots gevierd. Daarnaast zijn twee avonden voor nieuwe inwoners georganiseerd. De nieuwjaarsbijeenkomst ging begin 2016 niet door vanwege ijzel. Wekelijks zijn de officiële bekendmakingen gepubliceerd en maandelijks de Westwijzer met gemeentelijke mededelingen. Ook zijn enkele thema Westwijzers verschenen, vooral rond NIX18. Ten behoeve van de interne communicatie is het intranet intensief gebruikt en is het Journaaltje twee keer verschenen; er is één In4lunch georganiseerd. Naast de organisatie van de OWO-activiteitendag, verschenen er twee OWO&ZO nieuwsbrieven en was er regelmatig communicatieoverleg in OWOverband in de vorm van een expertteam communicatie. Uitvoering geven aan de projecten uit het werfboek. Werfboek: Rottige Meente - een nationaal park Wat wilden we bereiken Een vitaal platteland door middel van een gebiedsgerichte aanpak, waarbij het nationaal park Weerribben-Wieden wordt uitgebreid met ons natuurgebied Rottige Meente. Wat hebben we ervoor gedaan Geprobeerd is om aansluiting te zoeken tussen Rottige Meente en de Weerribben. Helaas heeft gemeente Steenwijkerland hierin negatief gereageerd zodat aansluiting tussen de beide natuurgebieden nu dus niet meer aan de orde is. Waar kunnen we dit aan zien Wij hebben u tussentijds geïnformeerd over het stokken van de voortgang. Intussen bereiden wij enkele deelprojecten voor die al benoemd zijn in de zogenaamde gebiedsopgave Rottige Meente, die in 2012 met alle betrokken partijen eensgezind is opgesteld. 17

18 Werfboek: revitalisering centrum Wolvega Wat wilden we bereiken Een kwaliteitsimpuls geven aan het centrum van Wolvega door het verbeteren van het verblijfsklimaat en het beperken van het autoverkeer. Wat hebben we ervoor gedaan De projecten betreffende de herinrichting Van de Sandeplein en de herinrichting van de Grindweg zijn afgerond. Waar kunnen we dit aan zien Het centrumgebied Wolvega is aanmerkelijk verkeersluwer geworden en de infrastructuur is aangepast. Werfboek: Onderdoorgang Om den Noort Wat wilden we bereiken De realisatie en de ingebruikname van de onderdoorgang voor het verkeer. Wat hebben we ervoor gedaan Er is open, transparant en doelgericht gecommuniceerd met de projectpartners en de omwonenden om de ingebruikname en de vele tijdelijke verkeersmaatregelen goed voor te bereiden en uit te voeren. Waar kunnen we dit aan zien De bouwers, de gebruikers en de omwonenden zijn tevreden over het prachtige resultaat. Het is de investering meer dan waard geweest. De aanpak van de stationsomgeving, de verbeteringen veilige oversteek spoorwegovergang Lycklamaweg en de aanpak Stellingenweg, Om den Noort en Lycklamaweg (doel verlagen verkeersintensiteit Lycklamaweg) zijn nog in voorbereiding. Modernisering dienstverlening. Wat wilden we bereiken Een objectieve resultaatmeting op de klantcontact kanalen post, balie en telefonie. Wat hebben we ervoor gedaan We hebben medewerkers opgeleid en de digitale dienstverlening is uitgebreid met de opties: klantcontact op afspraak; meldingen/ klachten openbare ruimte; belastingloket (WOZ-portaal). De balie is en blijft een belangrijk kanaal voor onze inwoners om gemeentelijke diensten af te nemen. Dat is af te leiden uit het aantal klantcontacten aan de balie: ruim in Dat zijn er bijna meer dan in Op piekmomenten door extra toeloop en aanvragen van identiteitskaarten en paspoorten is extra capaciteit ingezet om de klantenstroom adequaat te bedienen. Het digitaal loket is sinds 2016 geïntegreerd in de vernieuwde gemeentelijke website. De ontwikkeling en productie van digitale formulieren is in volle gang, in afstemming met het kwaliteitsinstituut (KING) van de Vereniging Nederlandse Gemeenten (VNG). Meldingen van storingen en klachten in de openbare ruimte worden zowel telefonisch als digitaal aangeleverd. Men heeft de keuze om onder vermelding van de Digi-D de afhandeling te volgen of te volstaan met de melding. Ons digitaal loket is in 2016 veel bezocht. Voor de eenduidige beantwoording van de correspondentie via de zijn voor de front-office richtlijnen vastgesteld. Waar kunnen we dit aan zien Bronnen: Baliecontacten: JCC ; Telefonische contacten: Mitel; Post: Decos Ons personeel is klantvriendelijk en gaat fatsoenlijk om met klanten. We hebben nagenoeg geen klachten gekregen en voldoen aan de servicenormen van het kwaliteitshandvest; zie ook het rapport Beloofd is beloofd van de rekenkamercommissie aan uw raad. 18

19 Er is een begin gemaakt met de benchmark Dasboard Dienstverlening. Door aan deze benchmark mee te doen, zal vergelijking mogelijk zijn met andere gemeenten. De resultaten zullen in de loop van 2017 beschikbaar zijn en wij zullen u zoals gebruikelijk daarover rapporteren. Balie: aantal klantcontacten in de publieksbalie over 2016: ( ) Producten Dienstverlening 2016 Burgerzaken Belastingen 170 Sociaal Domein 970 VTH Ons serviceniveau, vastgelegd in het kwaliteitshandvest, is een wachttijd van maximaal 10 minuten. De werkelijke score over 2016 is gemiddeld 4 minuten. Telefonie: het aantal telefonische contacten via het algemene nummer is Ons serviceniveau, vastgelegd in het kwaliteitshandvest, is opname binnen 30 seconden. Onze score is 97%. De score afhandeling door het KCC over 2016 is 96%. Post: In 2016 zijn ruim burgergevoelige brieven geregistreerd. De score tijdige afhandeling van deze burgergevoelige post over 2016 is met 90,5% net iets hoger dan het streefcijfer van 90% voor Een waar te nemen trend is dat trouwen of geregistreerd partnerschap plaatsvindt op de momenten dat het kosteloos wordt aangeboden, namelijk bij 60% in 2016; zie onderstaande tabel. Huwelijken Huwelijk Geregistreerd partnerschap Omzetting huwelijk/partnerschap 3 3 Totaal Waarvan kostenloos WAT MAG HET KOSTEN x Bestuur en Organistie Rekening 2015 Primitieve Begroting Actuele Begroting Rekening 2016 Verschil Saldo van baten en lasten Lasten N Baten V Saldo van baten en lasten N Mutatie reserves Onttrekkingen N Mutatie reserves N Resultaat N De toelichting op deze cijfers staat achter in dit boekwerk onder het kopje Cijfers per programma. 19

20 Programma 1. Openbare Orde en Veiligheid Portefeuillehouder(s) Organisatie Van Klaveren Staf Het programma Openbare orde en veiligheid omvat de producten: PRODUCTEN Integrale Veiligheid Rampenbestrijding Brandweer Overige maatregelen openbare orde en veiligheid BELEIDSNOTA S Regionaal risicoprofiel (2011) Beleidsplan Crisisbeheersing Nota Integraal veiligheidsbeleid Weststellingwerf (2012) Beleidsplan: de koers naar toekomstbestendige brandweerzorg in Fryslân (2015) Beleidsplan Preventie en handhaving Drank- en horecawet (2014) GEREALISEERDE BELEIDSVOORNEMENS Op de door de raad geprioriteerde thema s is de nodige inzet geweest. De gemeente Weststellingwerf is ook in 2016 een veilige gemeente gebleken. De functionarissen van de gemeenten zijn binnen de Veiligheidsregio opgeleid en beoefend, waarmee opnieuw een belangrijke stap is gezet in de professionalisering van de gemeentelijke taken binnen de rampen- en crisisorganisatie. Er zijn enkele incidenten geweest, zoals asbestbranden, sociale casuïstiek en een ingrijpend gezinsdrama. De woninginbraken zijn gedaald, wat ook een regionale en landelijke trend is. In 2016 is veel inzet geweest om inwoners te stimuleren om whatsapp buurtpreventiegroepen op te zetten. Er is gewerkt aan het bijstellen van het integraal veiligheidsbeleid. De vaststelling zal in de eerste helft van 2017 plaatsvinden. DOELSTELLINGEN De gemeente Weststellingwerf is een veilige samenleving. A. Integrale veiligheid en andere maatregelen Openbare Orde en Veiligheid. Prioriteiten uit de nota Integrale veiligheid 2012: Speerpunt 1: Sociale kwaliteit woon- en leefomgeving. Wat wilden we bereiken Wij hebben de aandacht gevraagd voor onze aanpak van burenruzies in het project Goede Buren. Wij zetten daarmee in op zelfredzaamheid en burgerparticipatie in de eigen woon- en leefomgeving. Door deze extra aandacht is het aantal meldingen burenruzies en overlast gevende personen gestegen (van 97 naar 106 respectievelijk 109 naar 129) De jaren 2015 en 2016 gaan we gebruiken om de werkwijze van de Gebiedsteams en het sociaal team op elkaar aan te laten sluiten. Dit wordt ondersteund door de implementatie van de Aanpak Voorkoming Escalatie (AVE). Wat hebben we ervoor gedaan Gezorgd voor een goed geëquipeerd sociaal team en leveren een teamleider en notulist. Samenwerking met het veiligheidshuis. Mediation ingezet bij ernstige buren/buurtruzies. AVE geïmplementeerd. Voorstel zelfredzaamheid campagne gemaakt. 20

21 Waar kunnen we dit aan zien Integrale veiligheid Incident Burenruzies voorgelegd aan mediator*** Geregistreerde meldingen over burenruzies* Meldingen van overspannen/gestoorde personen* Aantal behandelde casussen door Sociaal Team** Aantal nazorg ex-gedetineerden trajecten** Waarvan begeleiding door Sociaal Team ex-gedetineerden** Aantal incidenten Vernieling en. zaakbeschadiging* Aantal incidenten Overlast* Bron: * 12 maandsrapportage 2016 politie ** Cijfers uit het volg systeem kedo, sociaal team *** Cijfers team veiligheid gemeente Weststellingwerf Speerpunt 2: Objectieve veiligheid/veelvoorkomende criminaliteit. Wat wilden we bereiken Het gemiddeld aantal aangiften voor de high impact crimes stabiliseren: woninginbraak (54), geweldsdelicten (mishandeling) (47) en bedreiging (25). Ook op dit terrein zetten wij in op burgerparticipatie en digitale middelen. Er vindt een verdere uitrol plaats van buurt-/wijk appgroepen om het sociale toezicht en doormelding van verdachte situaties aan de politie te versterken. Wat hebben we ervoor gedaan We hebben gewerkt aan (jaarlijkse) bewustwording door campagnes met ketenpartners om de bewustwording van risico s en eigen verantwoordelijkheid voor voorkoming van onder andere woninginbraken te stimuleren. Maatregelen uit de Wet tijdelijk huisverbod zijn toegepast. We hebben buurt-/wijk appgroepen opgezet en gecontinueerd. Diverse groepen hebben een presentatie ontvangen alsook promotiemateriaal, zoals de flyer, sticker en het verkeersbord. 36 maal besmettingsbrieven verzonden na een inbraak 2 inbraakpreventiebijeenkomsten voor senioren. Publicatie voor het stimuleren van het gebruik van de app Stop Heling. Tweemaal is de inbraak preventietruck ingezet. Waar kunnen we dit aan zien Objectieve veiligheid Incident Aantal aangiftes woninginbraken* Aantal aangiftes inbraken in schuren/bijgebouwen* Aantal aangiftes mishandelingen* Aantal aangiftes bedreigingen* Aantal opgelegde huisverboden** Aantal aangiftes huiselijk geweld* Bron: * 12 maandsrapportage 2016, politie Noord Nederland ** Gemeentelijk volgsysteem huisverboden, Khonrad Speerpunt 3: Criminele jeugd/individuele probleemjongeren. Wat wilden we bereiken Samen met de politie monitoren we de jeugdgroepen en individuele probleemjongeren in onze gemeente en gaan we over tot een gerichte aanpak op het moment dat er sprake is van hinder, 21

22 overlast of zelfs criminaliteit. Sinds het prioriteren van dit speerpunt en de extra aandacht is de overlast van jeugdgroepen afgenomen. Wat hebben we ervoor gedaan Korte lijnen met ketenpartners zoals de politie en Timpaan via de jeugdtafel en het Jongeren Op Straat (JOS) overleg. Ad hoc adviseren en participeren bij jeugdoverlast. Protocol calamiteiten jeugd vastgesteld en geborgd binnen de organisatie, dit naar aanleiding van de decentralisatie waarbij de gemeente meer verantwoordelijkheden heeft gekregen. Diverse alcoholmatigingsactiviteiten opgezet en afspraken gemaakt met horeca uitbaters over veilig uitgaan. Interne schaderegistratie gemeentelijke eigendommen geactualiseerd en geïmplementeerd. Waar kunnen we dit aan zien Criminele jeugd Incident Aantal criminele jeugdgroepen* Aantal overlast gevende jeugdgroepen* Aantal hinderlijke jeugdgroepen* Aantal verwijzingen naar Halt** Aantal overlast meldingen jeugd* Bron: * 12 maandsrapportage 2016, politie Noord Nederland ** Gemeente Weststellingwerf rapportage 2016, Bureau Halt Speerpunt 4: Verkeersveiligheid. Wat wilden we bereiken Bewustwording stimuleren op het gebied van te hard rijden en alcoholgebruik in het verkeer. Wat hebben we ervoor gedaan Uitvoering gegeven aan het Manifest Verkeersveiligheid Fryslân dat betrekking heeft op het veld van integrale veiligheid. Project Wijkgericht werken. De gemeente ondersteunt dorpsbelangen die verkeersveiligheidsacties willen ontplooien, zoals snelheidsmetingen of een remproef. Dorpsbelangen die zich voor meerdere jaren willen committeren aan het wijkgericht werken, komen in aanmerking voor een buurtlabel. In Weststellingwerf zijn inmiddels 5 buurtlabels uitgereikt, waarmee Weststellingwerf landelijk gezien erg goed scoort. De toekenning van een buurtlabel Veilig verkeer betekent niet dat een buurt 100% verkeersveilig is ingericht. Het betekent wel dat bewoners, politie, VVN, scholen en gemeente de handen ineen hebben geslagen om de buurt zo verkeersveilig mogelijk te maken, waarbij met name wordt ingezet op bewustwording en gedrag. In 2016 is een buurtlabel uitgereikt aan het dorpsbelang Oosterstreek. Waar kunnen we dit aan zien Burgerparticipatie bij digitale buurttafels Bewustwordingsacties vanuit de werkgroepen verkeer. Publicaties met betrekking tot snelheid en alcohol in het verkeer. B. Brandweer. Wat wilden we bereiken De gemeentelijke inzet richt zich op het vergroten van de bewustwording van risico s op brand en de eigen verantwoordelijkheid van inwoners voor preventie. Specifieke aandacht wordt besteed aan minder zelfredzamen en het buitengebied. 22

23 Wat hebben we ervoor gedaan Samen met de brandweer Fryslân hebben we uitvoering gegeven aan het programma brandveilig leven. Waar kunnen we dit aan zien Publicaties brandveilig leven Bij bijeenkomsten voor niet zelfredzame burgers zijn 190 burgers bereikt pover brandveiligheidsvoorlichting. Er is 1 oefening in de wijk gehouden die bezocht is door 60 buurtbewoners. 197 leerlingen zijn bereikt met gastlessen over brandveiligheid. Participeren binnen de VKD werkgroep Toekomstwonen.nu. Aanbieden van Technasium-onderwijs bij het Lindecollege om innovatieve technische voorzieningen te ontwikkelen met middelbare scholieren. Er is tweemaal voorlichting gegeven na brand. C. Rampenbestrijding crisisbeheersing. Wat wilden we bereiken De gemeente heeft de planvorming geactualiseerd en het team bevolkingszorg opgeleid en beoefend. De samenwerking in het cluster (Heerenveen, Opsterland en Ooststellingwerf) wordt versterkt waardoor we de efficiëntie en kwaliteit van het team bevolkingszorg verder kunnen verhogen. Het regionaal crisisplan wordt aangepast op basis van de landelijke prestatie-eisen. Crisisbeheersing richt zich op: ontwrichting van de samenleving voorkomen. een crisissituatie zo snel mogelijk reduceren. de nadelige effecten van een crisissituatie tot een minimum te beperken. Wat hebben we ervoor gedaan Crisisbeheersing gaf in 2016 actief invulling aan het warme loopbaanbeleid van crisisfunctionarissen door het aanbieden van exact 100 vakbekwaamheidsactiviteiten. De regionale aanpassingen in het crisisplan zijn doorgevoerd op gemeentelijk niveau. De aangeboden opleidingen vanuit de VRF zijn gevolgd. De nadruk lag dit jaar op het samenvoegen van de taakorganisatie publieke zorg. Hier is een regionaal team van gemaakt. De trainingen en oefeningen zijn hierop afgestemd. Invulling is gegeven aan de regionale afspraken over de expertteams ten behoeve van de crisisbeheersing (regionaal, sublokaal en lokaal) en er is voldaan aan de wettelijke opkomsttijden. Diverse inzetten GRIP 0 alsook een GRIP 1 incident (brand manege) van de officier van Dienst bevolkingszorg. Dit waren voornamelijk middelbranden met af en toe asbest aanwezig. Waar kunnen we dit aan zien Opgeleide expertteams crisisbeheersing. Opgeleide medewerkers. Geactualiseerde gemeentelijke plannen. Feitelijke inzet van crisismedewerkers bij incidenten zoals asbestbrand, middelbranden en de vogelgriep. Evaluatie en voortzetting van district piketfuncties. In 2016 heeft de Inspectie Veiligheid en Justitie voor de derde maal een Staat van de Rampenbestrijding uitgebracht. In de Staat 2016 scoort Veiligheidsregio Fryslân bovengemiddeld. In de koude danwel. voorbereidingsfase is Veiligheidsregio Fryslân zelfs geëindigd op een gedeelde tweede plaats. 23

Voorstel van het college aan de raad. Raadsvergadering d.d. 7 juli 2016 Onderwerp: Jaarverslag en Jaarrekening 2015.

Voorstel van het college aan de raad. Raadsvergadering d.d. 7 juli 2016 Onderwerp: Jaarverslag en Jaarrekening 2015. GEMEENTE OLDEBROEK Raadsvergadering d.d. 7 juli 2016 Onderwerp: Jaarverslag en Jaarrekening 2015. Voorstel van het college aan de raad Agendapunt Portefeuillehouder: mw. A.A.C. Groot Kenmerk: 247735 /

Nadere informatie

NB beide formulieren invullen (2 tabbladen)

NB beide formulieren invullen (2 tabbladen) Behandelend ambtenaar gemeente Begroting 2015 is Meerjarenbegroting 2016-2018 is Datum vaststelling begroting 2015 Datum ontvangst begroting 2015 Maatstaven Aantal inwoners per 1-1-2015 Aantal woonruimten

Nadere informatie

gemeente roerdalen -~ ~ I Portefeuillehouder: M:H. Verh_eiL~~n ~ Gevraagd besluit:

gemeente roerdalen -~ ~ I Portefeuillehouder: M:H. Verh_eiL~~n ~ Gevraagd besluit: gemeente roerdalen Raadsvoorstel ~- --_ -- - -- - -- ---l-- ------- - - Onderwerp:. Jaarstukken 2015 ~-_------- - ----,----- --- ~ - - - ---------- ------------------1 Indiener agendapunt: College van

Nadere informatie

BIEO Begroting in één oogopslag

BIEO Begroting in één oogopslag BIEO 2016 Begroting in één oogopslag INLEIDING Voor u ligt de begroting in één oogopslag (BIEO) 2016 van de gemeente Wierden. Naast het begrotingsjaar 2016 wordt er aandacht geschonken aan de ontwikkeling

Nadere informatie

Raadsvoorstel 26 juni 2014 AB14.00447 RV2014.030

Raadsvoorstel 26 juni 2014 AB14.00447 RV2014.030 Raadsvergadering d.d. Casenummer Raadsvoorstelnummer Raadsvoorstel 26 juni 2014 AB14.00447 RV2014.030 Gemeente Bussum Vaststellen Perspectiefnota 2015 Brinklaan 35 Postbus 6000 1400 HA Bussum Aan de gemeenteraad.

Nadere informatie

Presentatie voor de gemeenteraad van Haarlem. Jaarverslag en jaarrekening 2013

Presentatie voor de gemeenteraad van Haarlem. Jaarverslag en jaarrekening 2013 Presentatie voor de gemeenteraad van Haarlem Jaarverslag en jaarrekening 2013 Algemeen: P&C cyclus Algemeen: verantwoording Terugkijken Wat hebben we bereikt? Wat hebben we gedaan? Wat heeft het gekost?

Nadere informatie

Agendapunt. Op grond van artikel 192 van de gemeentewet is de raad het bevoegd orgaan om de begroting tussentijds te wijzigen.

Agendapunt. Op grond van artikel 192 van de gemeentewet is de raad het bevoegd orgaan om de begroting tussentijds te wijzigen. RAADSVOORSTEL Agendapunt Raad 27 oktober 2016 Afdeling Middelen Voorstel nummer 2016.00077 Datum 27 september 2016 Onderwerp Tweede bestuursrapportage 2016 Programma Alle begrotingsprogramma's Inlichtingen

Nadere informatie

: Aanvullend voorstel voor voorjaarsnota 2006 en kadernota 2007

: Aanvullend voorstel voor voorjaarsnota 2006 en kadernota 2007 Nummer Onderwerp : B-2.14.2006 : Aanvullend voorstel voor voorjaarsnota 2006 en kadernota 2007 Korte inhoud : Voor de voorjaarsnota moet de begrote algemene uitkering worden verhoogd met 144.637 en de

Nadere informatie

Bijlagen: 1. Jaarverslag en jaarrekening 2011 2. Accountantsrapport 2011

Bijlagen: 1. Jaarverslag en jaarrekening 2011 2. Accountantsrapport 2011 NOTA VOOR DE RAAD Datum: 15 mei 2012 Nummer raadsnota: BI.0120051 Onderwerp: Jaarverslag en jaarrekening 2011 Portefeuillehouder: Peters Bijlagen: 1. Jaarverslag en jaarrekening 2011 2. Accountantsrapport

Nadere informatie

advies Jaarrekening 2013 Gemeenschappelijke Regeling Breed

advies Jaarrekening 2013 Gemeenschappelijke Regeling Breed advies Jaarrekening 2013 Gemeenschappelijke Regeling Breed Gemeente Nijmegen Adviesfunctie Gemeenschappelijke Regelingen Danny Ederveen Peggy van Gemert RA/AA Mei 2014 1 2 Inhoudsopgave 1. Inleiding...

Nadere informatie

Raadsvergadering. Bovendien wijzen wij u er op dat in deze kadernota nog geen rekening is gehouden met de implementatie van de strategische agenda.

Raadsvergadering. Bovendien wijzen wij u er op dat in deze kadernota nog geen rekening is gehouden met de implementatie van de strategische agenda. RAADSVOORSTEL Raadsvergadering Nummer 30 juni 2016 16-049 Onderwerp Kadernota 2017-2020 Aan de raad, Onderwerp Kadernota 2017-2020. Gevraagde beslissing 1. De Kadernota 2017-2020 vast te stellen. Grondslag

Nadere informatie

Raadsvoorstel2008/19954

Raadsvoorstel2008/19954 gemeente Haarlemmermeer Raadsvoorstel2008/19954 Onderwerp Jaarstukken 2007 Portefeuillehouder J.J. Nobel steiler C. M. Bakker Collegevergadering 20 mei 2008 Raadsvergadering 26 juni 2008 1. Samenvatting

Nadere informatie

Programma 10 Financiën / Algemene dekkingsmiddelen

Programma 10 Financiën / Algemene dekkingsmiddelen Programma 10 Financiën / Algemene dekkingsmiddelen Commissie Bestuur (Coördinerende) Portefeuilles Financiën en personeel Afdeling(en) Concernstaf, Middelen en Services Programmadoelstelling (missie) Werken

Nadere informatie

Jaarrekening 2013. Gemeente Bunnik. Bunnik, 5 juni 2014 Open Huis gemeenteraad

Jaarrekening 2013. Gemeente Bunnik. Bunnik, 5 juni 2014 Open Huis gemeenteraad Jaarrekening 2013 Gemeente Bunnik Bunnik, 5 juni 2014 Open Huis gemeenteraad Agenda Controle van de jaarrekening De voorschriften voor de jaarrekening Jaarrekeningcontrole 2013 Controle van de jaarrekening

Nadere informatie

Bijlagen -Bijlage 1 -Jaarstukken 2013 -Verslag van bevindingen

Bijlagen -Bijlage 1 -Jaarstukken 2013 -Verslag van bevindingen Raadsvoorstel Agendapunt: Onderwerp Vaststelling jaarstukken 2013 Datum voorstel 29 april 2014 Datum raadsvergadering 10 juni 2014 Bijlagen -Bijlage 1 -Jaarstukken 2013 -Verslag van bevindingen Ter inzage

Nadere informatie

Nr.: 06-50a Diemen, 15 september 2006 Onderwerp: Voorjaarsnota 2006 (aanvullend voorstel) Op 11 september behandeld geweest in de auditcommissie

Nr.: 06-50a Diemen, 15 september 2006 Onderwerp: Voorjaarsnota 2006 (aanvullend voorstel) Op 11 september behandeld geweest in de auditcommissie Nr.: 06-50a Diemen, 15 september 2006 Onderwerp: Voorjaarsnota 2006 (aanvullend voorstel) Op 11 september behandeld geweest in de auditcommissie Aan de raad. Inleiding Op 5 juli heeft een eerste bespreking

Nadere informatie

Simpelveld. Advies aan burgemeester en wethouders. Onderwerp: jaarstukken 2014. gemeente. Behandelend ambtenaar:

Simpelveld. Advies aan burgemeester en wethouders. Onderwerp: jaarstukken 2014. gemeente. Behandelend ambtenaar: Advies aan burgemeester en wethouders gemeente Simpelveld Datum advies: 6 mei 2015 Financiële consequenties: Afdeling: Bedrijfsvoering Zaakkenmerk: 47584 Openbare besluitenlijst: ja Behandelend ambtenaar:

Nadere informatie

Raadsstuk. Onderwerp: Actualisatie financiële verordening Haarlem BBV nr: 2015/98823

Raadsstuk. Onderwerp: Actualisatie financiële verordening Haarlem BBV nr: 2015/98823 Raadsstuk Onderwerp: Actualisatie financiële verordening Haarlem BBV nr: 2015/98823 1. Inleiding De gemeenteraad stelt kaders vast o.a. in de vorm van gemeentelijke verordeningen. De financiële beheersverordening

Nadere informatie

Bij deze bieden wij u de resultaten aan van het onderzoek naar de eerste effecten van de decentralisaties in de gemeente Barneveld.

Bij deze bieden wij u de resultaten aan van het onderzoek naar de eerste effecten van de decentralisaties in de gemeente Barneveld. rriercoj Gemeenteraad Barneveld Postbus 63 3770 AB BARNEVELD Barneveld, 27 augustus 2015 f Ons kenmerk: Ö^OOJcfc Behandelend ambtenaar: I.M.T. Spoor Doorkiesnummer: 0342-495 830 Uw brief van: Bijlage(n):

Nadere informatie

Raadsvoorstel Raadsvoorstel Voorstelnummer: 2015-075 Houten, 29 september 2015

Raadsvoorstel Raadsvoorstel Voorstelnummer: 2015-075 Houten, 29 september 2015 Raadsvoorstel Raadsvoorstel Voorstelnummer: 2015-075 Houten, 29 september 2015 Onderwerp: Tweede bestuursrapportage 2015 Beslispunten: 1. De begroting 2015 te wijzigen op basis van de sheet "Financiële

Nadere informatie

Addendum jaarverslag en -rekening 2015

Addendum jaarverslag en -rekening 2015 Addendum jaarverslag en -rekening 2015 Aan de gemeenteraad, Wij hebben de jaarstukken, inclusief de jaarrekening, over 2015 op 19 mei 2016 ter bespreking en behandeling in de vergadering van 30 juni 2016

Nadere informatie

w gemeente QoSterhOUt

w gemeente QoSterhOUt O O ca o c Ui WW gemeente QoSterhOUt BI.0110035 -O OTA VOOR DE RAAD Datum: 20mei 2011 ummer raadsnota: BI.011II035 Ondererp: Jaarverslag en jaarrekening 2010 Portefeuillehouder: Peters Bijlagen: 1. Programmarekening

Nadere informatie

Integrale veiligheid. Uitvoeringsplan 2013 / 2014

Integrale veiligheid. Uitvoeringsplan 2013 / 2014 Integrale veiligheid Uitvoeringsplan 2013 / 2014 Inleiding In het integraal veiligheidsbeleid is vastgelegd dat er tweejaarlijks een operationeel integraal veiligheidsprogramma wordt opgesteld. Daar is

Nadere informatie

Voorstelnummer: Houten, 1 oktober 2013

Voorstelnummer: Houten, 1 oktober 2013 Raadsvoorstel Voorstelnummer: 2013-068 Houten, 1 oktober 2013 Onderwerp: Raadsvoorstel Tweede bestuursrapportage 2013 Beslispunten: 1. De begroting 2013 te wijzigen op basis van de sheet "Financiële effecten

Nadere informatie

Programmabegroting 2014 Bijlagenboek

Programmabegroting 2014 Bijlagenboek 20 november 2013 Programmabegroting 2014 Bijlagenboek na amendementen Tel. 14 036 www.almere.nl hebt u vragen? meer informatie? Gemeente Almere INHOUDSOPGAVE 1 BEGROTING VAN LASTEN EN BATEN... 1 1.1 Begroting

Nadere informatie

: 12 december : wethouder B. Bonnema

: 12 december : wethouder B. Bonnema R16.00048 E bprrv Littenseradiel : 12 december 2016 : Gemeentelijke belastingen, heffingen en tarieven : wethouder B. Bonnema : De raad besluit : 1. de belastingen, de heffingen en de tarieven overeenkomstig

Nadere informatie

Taak en invloed gemeenteraad op de. Integrale veiligheid

Taak en invloed gemeenteraad op de. Integrale veiligheid Taak en invloed gemeenteraad op de Integrale veiligheid 1 Definitie veiligheid Veiligheid is de mate van afwezigheid van potentiële oorzaken van een gevaarlijke situatie of de mate van aanwezigheid van

Nadere informatie

Haarlem, 23 augustus 2011. Onderwerp: Begroting 2012. Bijlagen: ontwerpbesluit, begroting

Haarlem, 23 augustus 2011. Onderwerp: Begroting 2012. Bijlagen: ontwerpbesluit, begroting Haarlem, 23 augustus 2011 2011 77 Onderwerp: Begroting 2012 Bijlagen: ontwerpbesluit, begroting 1 Inleiding De voor u liggende begroting 2012-2015 is de eerste begroting van het nieuwe college na de verkiezingen

Nadere informatie

Programma : (2) Openbare Orde en Veiligheid en (6) Welzijn Portefeuillehouder : E.J. ter Keurs, D.A. Fokkema

Programma : (2) Openbare Orde en Veiligheid en (6) Welzijn Portefeuillehouder : E.J. ter Keurs, D.A. Fokkema Raadsvoorstel Vergadering : 21 mei 2015 Agendapunt : 8 Status : Informerend Programma : (2) Openbare Orde en Veiligheid en (6) Welzijn Portefeuillehouder : E.J. ter Keurs, D.A. Fokkema Behandelend ambt.

Nadere informatie

Bijlage: 3 Bij welk oorspronkelijk stuk hoort de bijlage: 2009i00970 discussiememo p&c cyclus

Bijlage: 3 Bij welk oorspronkelijk stuk hoort de bijlage: 2009i00970 discussiememo p&c cyclus Postregistratienummer: 2009i01003 Bijlage: 3 Bij welk oorspronkelijk stuk hoort de bijlage: 2009i00970 Onderwerp: discussiememo p&c cyclus Naam auteur: Yvonne van Halem Memo Postregistratienummer: 2009i00628

Nadere informatie

Datum raadsvergadering / Nummer raadsvoorstel 19 november 2014 / 137/2014. Fatale termijn: besluitvorming vóór:

Datum raadsvergadering / Nummer raadsvoorstel 19 november 2014 / 137/2014. Fatale termijn: besluitvorming vóór: Datum raadsvergadering / Nummer raadsvoorstel 19 november 2014 / 137/2014 Fatale termijn: besluitvorming vóór: Onderwerp Budgetoverheveling gezond in de stad / mantelzorg Programma / Programmanummer Zorg

Nadere informatie

Inwonerszaken 1511 BE Oostzaan

Inwonerszaken 1511 BE Oostzaan Aan Adres het CDA Oostzaan t.a.v. de heer E. de Jong Kerkbuurt 44 Gemeentehuis Bezoekadres Kerkbuurt 4, 1511 BD Oostzaan Postadres Postbus 15, 1510 AA Oostzaan Telefoon 075-684 7777 Fax 075-684 7778 E-mail

Nadere informatie

documentnr.: INT/C/16/24902 zaaknr.: Z/C/16/27528 Raadsvoorstel

documentnr.: INT/C/16/24902 zaaknr.: Z/C/16/27528 Raadsvoorstel *Z01633AB306* documentnr.: INT/C/16/24902 zaaknr.: Z/C/16/27528 Raadsvoorstel Onderwerp : Jaarrekening 2015 en begroting 2017 ODBN Datum college : 21 juni 2016 Portefeuillehouder : G.M.P. Stoffels Afdeling

Nadere informatie

Inhoudsopgave Aanbieding Programma 1. Bestuur en organisatie Programma 2. Dienstverlening Programma 3. Algemene Dekkingsmiddelen

Inhoudsopgave Aanbieding Programma 1. Bestuur en organisatie Programma 2. Dienstverlening Programma 3. Algemene Dekkingsmiddelen Inhoudsopgave Aanbieding 3 Programma 1. Bestuur en organisatie 4 Programma 2. Dienstverlening 5 Programma 3. Algemene Dekkingsmiddelen 6 Programma 4. Veiligheid 7 Programma 5. Openbare ruimte 8 Programma

Nadere informatie

VOORSTEL AAN DE GEMEENTERAAD

VOORSTEL AAN DE GEMEENTERAAD VOORSTEL AAN DE GEMEENTERAAD Datum Raadsvergadering: Bestuurlijk hoofdthema: Programma F Middelen en Economie BBVnummer: 134653 Raadsvoorstel: 134948 Portefeuillehouder: Bert Euser Onderwerp 2e Tussenrapportage

Nadere informatie

Vergadering d.d.: 14 mei 2009 agendapunt: 9. Onderwerp: Vaststelling jaarverslag/jaarrekening 2008

Vergadering d.d.: 14 mei 2009 agendapunt: 9. Onderwerp: Vaststelling jaarverslag/jaarrekening 2008 RAADSVOORSTEL Vergadering d.d.: 14 mei 2009 agendapunt: 9 Onderwerp: Vaststelling jaarverslag/jaarrekening 2008 Portefeuillehouder: College datum: 6 mei 2009 Samengevat voorstel 1. Het jaarverslag 2008

Nadere informatie

Begroting Aanbieding Gemeenteraad 26 september 2014

Begroting Aanbieding Gemeenteraad 26 september 2014 Begroting 2015 Aanbieding Gemeenteraad 26 september 2014 Helmond is een ondernemende stad een volwaardige speler binnen toptechnologieregio Brainport centrumstad van de Peel Deze positie is en blijft het

Nadere informatie

Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814.

Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814. STTSCOURNT Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814. Nr. 20619 17 juli 2015 Regeling van de Minister van innenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties van 9 juli 2015, nr. 2015-0000387198,

Nadere informatie

Gedeputeerde Staten. 1. de Gemeentewet; 2. de Algemene wet bestuursrecht; Gemeenteraad van Nissewaard Postbus 25 3200 AA SPIJKENISSE

Gedeputeerde Staten. 1. de Gemeentewet; 2. de Algemene wet bestuursrecht; Gemeenteraad van Nissewaard Postbus 25 3200 AA SPIJKENISSE Gedeputeerde Staten Directie Leefomgeving en Bestuur Afdeling Bestuur Contact J. van Kranenburg T 070-441 80 85 j.van.kranenburg@pzh.nl Postadres Provinciehuis Postbus 90602 2509 LP Den Haag T 070-441

Nadere informatie

1. Ambities 2. Wat hebben we bereikt

1. Ambities 2. Wat hebben we bereikt Bijlage 1 Jaarstukken 2014 Veiligheidsregio Noord-Holland Noord Op grond van artikel 26 van de gemeenschappelijke regeling legt het dagelijks bestuur van de Veiligheidsregio elk begrotingsjaar verantwoording

Nadere informatie

Paginanummer opnemen! Ja, de jaarstukken 2015 zijn op 14 april 2016 door de gemeenten ontvangen.

Paginanummer opnemen! Ja, de jaarstukken 2015 zijn op 14 april 2016 door de gemeenten ontvangen. JAARREKENING 2015 Tijdigheid Is de jaarrekening op tijd (voor 15 april) ontvangen? Accountantsverklaringen Is de verklaring aanwezig (ja /nee) en welke soort verklaring? Weerstandsvermogen Hoogte algemene

Nadere informatie

De raad van de gemeente Tholen. Tholen, 31 mei Onderwerp: Jaarstukken gemeente Tholen Geachte raad,

De raad van de gemeente Tholen. Tholen, 31 mei Onderwerp: Jaarstukken gemeente Tholen Geachte raad, No.: Portefeuillehouder: Wethouder Hoek Afdeling: Middelen Behandelaar: A. Moerland De raad van de gemeente Tholen Tholen, 31 mei 2015 Onderwerp: Jaarstukken gemeente Tholen 2015 Geachte raad, Algemeen

Nadere informatie

Info aan de raad. Raad: Beslissing:

Info aan de raad. Raad: Beslissing: Raad: Beslissing: Info aan de raad Raadsvergadering : 5 november 2009 Behandeld door : Marion Denissen Portefeuillehouder : Frans Ronnes Registratienummer : 42 Onderwerp : Extra informatie ontwikkeling

Nadere informatie

Aan de Raad. Jaarlijkse stukken 2013, 2014 en 2015 Veiligheidsregio Fryslân

Aan de Raad. Jaarlijkse stukken 2013, 2014 en 2015 Veiligheidsregio Fryslân Aan de Raad Agendapunt: 6 Onderwerp: Jaarlijkse stukken 2013, 2014 en 2015 Veiligheidsregio Fryslân Kenmerk: Status: BV/JS Besluitvormend Kollum, 10 juni 2014 Samenvatting De Veiligheidsregio Fryslân (hierna

Nadere informatie

Onderwerp Bestuursrapportage 2016 en Begroting 2017

Onderwerp Bestuursrapportage 2016 en Begroting 2017 Onderwerp Bestuursrapportage 2016 en Begroting 2017 Portefeuillehouder Zoetendal Datum collegebesluit 4 oktober 2016 Opsteller A. de Boer Registratie GF16.20071 Agendapunt 3/4 Voorstel 1. Vaststellen van

Nadere informatie

De bij het opstellen van de jaarrekening gehanteerde uitgangspunten hebben betrekking op:

De bij het opstellen van de jaarrekening gehanteerde uitgangspunten hebben betrekking op: ADDENDUM PROGRAMMA- VERANTWOORDING EN REKENING 2005 GEMEENTE HAAREN In het jaarverslag 2005 (bestaande uit de programmaverantwoording en programmarekening) staan enkele onderwerpen vermeld die wij alsnog

Nadere informatie

Bijlage: 3 Portefeuillehouder: H.J. van Schaik

Bijlage: 3 Portefeuillehouder: H.J. van Schaik Nota voor : vergadering algemeen bestuur Datum : 1 juli 2015 Onderwerp : Jaarrekening 2014 en jaarverslag 2014 VNOG Agendapunt : Kenmerk : Bijlage: 3 Portefeuillehouder: H.J. van Schaik Inleiding De jaarrekening

Nadere informatie

Grip op Financiën. 13 januari 2015 Sector Control

Grip op Financiën. 13 januari 2015 Sector Control Grip op Financiën 13 januari 2015 Sector Control Opbouw presentatie Inzicht in ontwikkeling leningenportefeuille en rente Normenkader van de gemeente Eindhoven Beheersmaatregelen Huidige leningenportefeuille

Nadere informatie

VOORSTEL AAN BURGEMEESTER EN WETHOUDERS VAN DE GEMEENTE ROERMOND

VOORSTEL AAN BURGEMEESTER EN WETHOUDERS VAN DE GEMEENTE ROERMOND , 8 a ^ gemeente Roermond VOORSTEL AAN BURGEMEESTER EN WETHOUDERS VAN DE GEMEENTE ROERMOND datum indiening: 19 december 2013 datum/agendapunt B&Wvergadering: 070114/201 afdeling: Kabinet en Communicatie

Nadere informatie

Beleidsplan Integrale Veiligheid 2016-2020

Beleidsplan Integrale Veiligheid 2016-2020 Beleidsplan Integrale Veiligheid 2016-2020 - Veiligheidsanalyse - Prioritering - Kaderplan integrale veiligheid (4 jaar) - Uitvoeringsprogramma Jaarlijkse evaluatie Jaarlijks programma Tussentijds actualiseren

Nadere informatie

Programma 10. Financiën

Programma 10. Financiën Programma 10 Financiën Aandeel programma 10 in totale begroting 1% Financiën Overige programma's 99% Programma 10 Financiën Inleiding Ons college hanteert als uitgangspunt bij haar financiële beleid dat

Nadere informatie

Kadernota Integrale Veiligheid Westelijke Mijnstreek

Kadernota Integrale Veiligheid Westelijke Mijnstreek Kadernota Integrale Veiligheid Westelijke Mijnstreek 2015-2018 Gemeentebladnr: 2014/75 Verseon nr: 129454 Vergaderdatum: 18 december 2014 Agendapunt: Portefeuillehouder: Dhr. B. Link Steller: G. Salemink

Nadere informatie

O O *

O O * O14.001831 O14.001831* Beleidstraject Kadernota Veiligheid 2015-2018 Inhoudsopgave 1. Inleiding... 3 2. Inhoudelijk proces... 4 3. Tijdpad... 7 2/7 O14.001831 1. Inleiding Met de presentatie van het Coalitieakkoord

Nadere informatie

Naam en telefoon. Coen van den Hout (9300) Afdeling. Portefeuillehouder

Naam en telefoon. Coen van den Hout (9300) Afdeling. Portefeuillehouder Onderwerp Invoering nieuwe voorschriften Besluit Begroting & Verantwoording (BBV). Datum 25 mei 2016 Naam en telefoon Coen van den Hout (9300) Afdeling F&C Portefeuillehouder Frank den Brok Waarover wil

Nadere informatie

Notitie Financieel Kader 2016-2019. Schiermonnikoog

Notitie Financieel Kader 2016-2019. Schiermonnikoog Notitie Financieel Kader 2016-2019 Schiermonnikoog Voorwoord Hierbij leggen wij de laatste Notitie Financieel Kader uit deze collegeperiode aan u voor. Het meerjarenbeeld blijft is positief in alle jaarschijven

Nadere informatie

Financiële verordening gemeente Beesel Hoofdstuk 1. Algemene bepalingen. Hoofdstuk 2. Begroting en verantwoording

Financiële verordening gemeente Beesel Hoofdstuk 1. Algemene bepalingen. Hoofdstuk 2. Begroting en verantwoording Financiële verordening gemeente Beesel 2017 De raad van de gemeente Beesel gelet op artikel 212 van de Gemeentewet; besluit vast te stellen de Financiële verordening gemeente Beesel 2017 Hoofdstuk 1. Algemene

Nadere informatie

LIJST OPENBARE BESLUITEN Vergadering Burgemeester en Wethouders op 17 juni 2008

LIJST OPENBARE BESLUITEN Vergadering Burgemeester en Wethouders op 17 juni 2008 LIJST OPENBARE BESLUITEN Vergadering Burgemeester en Wethouders op 17 juni 2008 08.0476 Tussenrapportage uitvoering Kadernota Leids Sportbeleid 2006-2010. De gemeenteraad heeft op 28-2-2006 de Kadernota

Nadere informatie

PROGRAMMABEGROTING 2016-2019

PROGRAMMABEGROTING 2016-2019 PROGRAMMABEGROTING 2016-2019 6C Openbare orde en veiligheid Inleiding Wij willen het veiligheidsniveau voor de bewoners en bezoekers van Leiderdorp behouden in objectief en subjectief opzicht en waar mogelijk

Nadere informatie

Van deze gelegenheid maken wij gebruik het volgende op te merken:

Van deze gelegenheid maken wij gebruik het volgende op te merken: Bezoekadres Huis der Provincie Markt 11 6811 CG Arnhem Postadres Postbus 9090 6800 GX Arnhem De Raad van de gemeente Hattem Postbus 93 8050 AB HATTEM telefoonnummer (026) 359 91 11 telefaxnummer (026)

Nadere informatie

Algemeen Bestuur. De commissie heeft geadviseerd het voorstel door te geleiden voor besluitvorming in het Algemeen Bestuur

Algemeen Bestuur. De commissie heeft geadviseerd het voorstel door te geleiden voor besluitvorming in het Algemeen Bestuur Algemeen Bestuur Onderwerp: Jaarstukken 2014 Portefeuillehouder: B. de Jong Vertrouwelijk: nee Vergaderdatum: 8 juli 2015 Afdeling: MO Medewerker: A Peek Dossiernummer: 927419 versie 7 Behandeld in Datum

Nadere informatie

Een aantal financiële ontwikkelingen zijn aanleidingen de begrotingcijfers 2015 bij te stellen.

Een aantal financiële ontwikkelingen zijn aanleidingen de begrotingcijfers 2015 bij te stellen. Raadsvoorstel Agenda nr. 10 Onderwerp: Vaststellen wijziging begroting 2015 Soort: Besluitvormend Opsteller: J.H.M. Sonnemans Portefeuillehouder: W.L.G. Hanssen Zaaknummer: SOM/2015/020833 Documentnummer:

Nadere informatie

Analyse schuldpositie gemeente Bloemendaal. * * Bedrijfsvoering. Leden van de gemeenteraad Bloemendaal Postbus AE OVERVEEN

Analyse schuldpositie gemeente Bloemendaal. * * Bedrijfsvoering. Leden van de gemeenteraad Bloemendaal Postbus AE OVERVEEN Bedrijfsvoering Leden van de gemeenteraad Bloemendaal Postbus 201 2050 AE OVERVEEN Datum : 27 januari 2017 Uw kenmerk : TR27 Ons kenmerk : 2017002441 Behandeld door : Doorkiesnummer : Onderwerp : Beantwoording

Nadere informatie

PROGRAMMA 8: OPENBARE ORDE EN VEILIGHEID

PROGRAMMA 8: OPENBARE ORDE EN VEILIGHEID PROGRAMMA 8: OPENBARE ORDE EN VEILIGHEID Portefeuillehouder: J.J.H. Colijn-de Raat Programmacoördinator: V.J.M. van Arkel 8.1 Missie Het programma Openbare Orde en Veiligheid richt zich op een veilig Scherpenzeel

Nadere informatie

Collegebesluit. Onderwerp: Decembercirculaire 2014 Reg. Nummer: 2015/ Inleiding

Collegebesluit. Onderwerp: Decembercirculaire 2014 Reg. Nummer: 2015/ Inleiding Collegebesluit Onderwerp: Decembercirculaire 2014 Reg. Nummer: 2015/ 17799 1. Inleiding De decembercirculaire 2014 is de derde circulaire die in 2014 is verschenen over de ontwikkeling van het Gemeentefonds.

Nadere informatie

Wij stellen de volgende data voor de oplevering van de planning en controlproducten 2010:

Wij stellen de volgende data voor de oplevering van de planning en controlproducten 2010: Planning en controlcyclus 2010 Samenvatting In dit voorstel is de planning opgenomen van de planning- en controlproducten 2010: de jaarrekening 2009, de voorjaarsnota 2010, de kadernota 2011, de programmabegroting

Nadere informatie

Advies: In te stemmen met de Bestuursrapportage 2014 en deze ter vaststelling aan de raad aan te bieden.

Advies: In te stemmen met de Bestuursrapportage 2014 en deze ter vaststelling aan de raad aan te bieden. VOORSTEL AAN BURGEMEESTER EN WETHOUDERS & VOORSTEL AAN DE RAAD Van: R.C. Ouwerkerk Tel.nr.: 8856 Nummer: 14A.00661 Datum: 5 september 2014 Team: Concernzaken Tekenstukken: Ja Bijlagen: 2 Afschrift aan:

Nadere informatie

Adviesraad Sociaal Domein ADVIESRAAD GILZE EN RIJEN

Adviesraad Sociaal Domein ADVIESRAAD GILZE EN RIJEN Adviesraad Sociaal Domein ADVIESRAAD GILZE EN RIJEN Inleiding De Adviesraad Sociaal Domein is in de huidige opzet gestart sinds eind 2013. De wijze waarop voorheen de WMO raad was ingericht voldeed voor

Nadere informatie

Programmabegroting

Programmabegroting Programmabegroting 2015-2018 Gemeente Weststellingwerf Bezoekadres: Griffioenpark 1 8471 KR Wolvega Postadres: Postbus 60 8470 AB Wolvega Telefoon: 14 0561 Fax: (0561)613606 Email: info@weststellingwerf.nl

Nadere informatie

Raadsvoorstel. Openbare Raadsvergadering. datum 18 december 2012

Raadsvoorstel. Openbare Raadsvergadering. datum 18 december 2012 Raadsvoorstel Openbare Raadsvergadering datum 18 december 2012 agendapunt Onderwerp 3e raadsrapportage 2012 Portefeuillehouder(s) ir. J.L.M. Smolenaars Inhoudelijk voorstel - 3e raadsrapportage 2012 voor

Nadere informatie

MEMO AAN DE GEMEENTERAAD

MEMO AAN DE GEMEENTERAAD MEMO AAN DE GEMEENTERAAD Aan T.a.v. Datum Betreft Van Ons kenmerk Bijlagen CC De gemeenteraad 30 januari Uitvoeringsprogramma integrale veiligheid De burgemeester 139126 1 Controller Directie Paraaf Datum

Nadere informatie

RAADSVOORS *D14.003565* D14.003565

RAADSVOORS *D14.003565* D14.003565 RAADSVOORS *D14.003565* D14.003565 DATUM 30 juni 2014 AGENDAPUNT 6 ONDERWERP Jaarstukken 2013 en begroting 2015 GGD INLEIDING De Gemeentelijke Gezondheidsdienst Hollands Noorden (GGD) heeft onlangs de

Nadere informatie

Verder werd in 2013 duidelijk dat er vanaf 2015 niet aan een derde ombuigingstranche is te ontkomen.

Verder werd in 2013 duidelijk dat er vanaf 2015 niet aan een derde ombuigingstranche is te ontkomen. G E M E E N T E B O R N E Raadsvoorstel raadsvergadering 20-5-2014 agendapunt nummer 14int00903 onderwerp Jaarstukken 2013 Aan de gemeenteraad. Samenvatting voorstel 2013: De verandeńng in volle gang Vanuit

Nadere informatie

Betreft : RAADSVOORSTEL - vaststelling jaarrekening 2006

Betreft : RAADSVOORSTEL - vaststelling jaarrekening 2006 Betreft : RAADSVOORSTEL - vaststelling jaarrekening 2006 Datum voorstel : 5 juni 2007 Raadsvergadering d.d. : 5 juli 2007 Volgnummer : 2007R0031, agendanummer 6 Taakveld : Financiën Portefeuillehouder

Nadere informatie

2015-415. Nieuwegein. Gemeenteraad. Raadsvoorstel Afdeling Financiën. 1 Onderwerp. Programmabegroting 2016. 2 Gevraagd besluit

2015-415. Nieuwegein. Gemeenteraad. Raadsvoorstel Afdeling Financiën. 1 Onderwerp. Programmabegroting 2016. 2 Gevraagd besluit Nieuwegein m S\ Gemeenteraad Onderwerp Programmabegroting 2016 Datum 25 september 2015 Raadsvoorstel Afdeling Financiën Portefeuillehouder mr. J.A.N. Gadella 2015-415 1 Onderwerp Programmabegroting 2016

Nadere informatie

2012 actuele begroting op 31-12-12

2012 actuele begroting op 31-12-12 WMO 4 e berap Bestuurlijke samenvatting Landelijke ontwikkelingen bij de overheid hebben in voor nogal wat wijzigingen, maar ook onzekerheid gezorgd. Zo werd besloten dat de overgang van Begeleiding naar

Nadere informatie

PROGRAMMA BEGROTING UITBREIDING GEESTMERAMBACHT

PROGRAMMA BEGROTING UITBREIDING GEESTMERAMBACHT PROGRAMMA BEGROTING UITBREIDING GEESTMERAMBACHT 2015 Velsen-Zuid, 25-3-2014 Inhoudsopgave Blz. 1. FINANCIËLE ONDERBOUWING 1.1 Programmabegroting 2015 3 2. MEERJARENOVERZICHT 5 2.1 Meerjarenraming 3. BEGROTING

Nadere informatie

1. Inleiding. 2. Toetsing aan de richtlijnen. gemeente Haarlemmermeer. Onderwerp toetsing restant kredieten 2005

1. Inleiding. 2. Toetsing aan de richtlijnen. gemeente Haarlemmermeer. Onderwerp toetsing restant kredieten 2005 gemeente Haarlemmermeer l Onderwerp toetsing restant Poriefeuillehouder J.J. Nobel Steiler Mw. C. Vredenburg-Timmer (023-5676314)l Mw. M. van de Kerkhof (023-5676723) Collegevergadering 9 mei 2006 Raadsvergadering

Nadere informatie

Algemeen bestuur Veiligheidsregio Groningen

Algemeen bestuur Veiligheidsregio Groningen AGENDAPUNT 2 Algemeen bestuur Veiligheidsregio Groningen Vergadering 12 december 2014 Strategische Agenda Crisisbeheersing In Veiligheidsregio Groningen werken wij met acht crisispartners (Brandweer, Politie,

Nadere informatie

Raadsvoorstel 15 december 2011 AB11.01086 RV2011-122

Raadsvoorstel 15 december 2011 AB11.01086 RV2011-122 Raadsvergadering d.d. Casenummer Raadsvoorstelnummer Raadsvoorstel 15 december 2011 AB11.01086 RV2011-122 Gemeente Bussum Vaststellen tarieven onroerende-zaakbelastingen 2012 Brinklaan 35 Postbus 6000

Nadere informatie

Rv. nr.: B en W-besluit d.d.: B en W-besluit nr.:

Rv. nr.: B en W-besluit d.d.: B en W-besluit nr.: RAADSVOORSTEL Rv. nr.: B en W-besluit d.d.: 28-5-2013 B en W-besluit nr.: 13.0508 Naam programma: Programma Stedelijke Ontwikkeling Onderwerp: Programma Ruimtelijke Investeringen Leiden (PRIL) 2013 Het

Nadere informatie

Erratum bij de rekening 2009

Erratum bij de rekening 2009 Erratum bij de rekening 2009 1 Grondbedrijf 1a Tussentijdse winst-/verliesname Van het nemen van winst is in de voorliggende jaarrekening 2009 afgezien. De lopende exploitatie TPE vertoont weliswaar een

Nadere informatie

Raadsvoorstel. 2.Wat willen we bereiken?

Raadsvoorstel. 2.Wat willen we bereiken? Raadsvoorstel Agendanr: CS5 Kenmerk: 15-0120932 Datum collegevergadering: 26 mei 2015 Onderwerp: jaarverslag en jaarrekening 2014 en de concept meerjarenbegroting 2016-2019 van Baanbrekers 0.Samenvatting:

Nadere informatie

BEGROTINGSWIJZIGING PARK VAN LUNA

BEGROTINGSWIJZIGING PARK VAN LUNA BEGROTINGSWIJZIGING PARK VAN LUNA 2013 Velsen-Zuid, 29-3-2013 Inhoudsopgave Blz. 1. PROGRAMMABEGROTING 1.1 Programmabegroting 2013 3 2. BEGROTING PER DEELPROGRAMMA 2.1 Gebiedsbeheer 5 2.2 Toezicht 7 2.3

Nadere informatie

RAADSVOORSTEL Rv. nr.: B&W-besluit d.d.: B&W-besluit nr.:

RAADSVOORSTEL Rv. nr.: B&W-besluit d.d.: B&W-besluit nr.: RAADSVOORSTEL 09.0097 Rv. nr.: 09.0097 B&W-besluit d.d.: 6-10-2009 B&W-besluit nr.: 09.1079 Naam programma +onderdeel: Onderwerp: Rapportage 2009 als onderdeel van de planning en controlcyclus Aanleiding:

Nadere informatie

ADVIES STUKKEN GEMEENSCHAPPELIJKE REGELINGEN JAARSTUKKEN 2010 GGD

ADVIES STUKKEN GEMEENSCHAPPELIJKE REGELINGEN JAARSTUKKEN 2010 GGD ADVIES STUKKEN GEMEENSCHAPPELIJKE REGELINGEN JAARSTUKKEN 2010 GGD Algemeen: Uit bijgevoegde checklist blijkt dat de jaarrekening 2010 GGD, op een detail na, voldoet aan het BBV. Het saldo van baten en

Nadere informatie

Raadsvergadering : 12 april 2016 agendapunt : Commissie : Bestuur en Ruimte

Raadsvergadering : 12 april 2016 agendapunt : Commissie : Bestuur en Ruimte Zaaknummer : Raadsvergadering : 12 april 2016 agendapunt : Commissie : Bestuur en Ruimte Onderwerp : Beleid overschotten Collegevergadering : 15 maart 2016 agendapunt : 10 Portefeuillehouder : J.B. Boer

Nadere informatie

VOORDRACHT ALGEMEEN BESTUUR NATUUR EN RECREATIESCHAP IJSSELMONDE

VOORDRACHT ALGEMEEN BESTUUR NATUUR EN RECREATIESCHAP IJSSELMONDE AB 3 JULI 2015 IJM/2015-518979893 VOORDRACHT ALGEMEEN BESTUUR NATUUR EN RECREATIESCHAP IJSSELMONDE Onderwerp : Jaarstukken 2014 Kenmerk : IJM/ 2015-518979893 Bijlagen : -3- Besluitdatum : 3 juli 2015 Voorbereid

Nadere informatie

B&W besluit Publicatie

B&W besluit Publicatie B&W besluit Publicatie Onderwerp Stelselwijziging leningen via het Stimuleringsfonds Volkshuisvesting Bestuurlijk behandelvoorstel (2013/367273) CS/CC Collegebesluit 1. Kennis te nemen van het eindrapport

Nadere informatie

Programmabegroting 2012 2015 Bijlagenboek

Programmabegroting 2012 2015 Bijlagenboek Programmabegroting 2012 2015 Bijlagenboek 12 oktober 2011 Gemeente Almere INHOUDSOPGAVE 1 BEGROTING VAN LASTEN EN BATEN... 5 1.1 Begroting per programma...6 1.2 Begroting per functie...22 2 UITGANGSPUNTEN

Nadere informatie

VOORSTEL AB AGENDAPUNT :

VOORSTEL AB AGENDAPUNT : VOORSTEL AB AGENDAPUNT : PORTEFEUILLEHOUDER : T.J. Boersma AB VERGADERING D.D. : 24 juni 2014 NUMMER : WM/MFI/NKu/8247 OPSTELLER : N. Kuper, 0522-276740 FUNCTIE : Afdelingshoofd Financiën VERGADERING MT

Nadere informatie

Grip op de begroting. Het financiële roer in handen. Bijdrage Melchior Kerklaan/VNG Gemeentefinanciën

Grip op de begroting. Het financiële roer in handen. Bijdrage Melchior Kerklaan/VNG Gemeentefinanciën Grip op de begroting Het financiële roer in handen Bijdrage Melchior Kerklaan/VNG Gemeentefinanciën Enquête 2014 1164 Deelnemers 742 Raadsleden Hoe staat mijn gemeente er financieel voor? Reserves en toch

Nadere informatie

Introductie gemeenteraad in de financiën. Bob van der Sleen / Jan Sanders Sector Control 27 februari 2014

Introductie gemeenteraad in de financiën. Bob van der Sleen / Jan Sanders Sector Control 27 februari 2014 Introductie gemeenteraad in de financiën Bob van der Sleen / Jan Sanders Sector Control 27 februari 2014 Inhoud Algemeen: Wat is het belang van de begroting en de jaarrekening, wat doet de raad en wat

Nadere informatie

Een OVER-gemeentelijke samenwerking tussen Oostzaan en Wormerland

Een OVER-gemeentelijke samenwerking tussen Oostzaan en Wormerland OVER OOSTZAAN Een OVER-gemeentelijke samenwerking tussen Oostzaan en Wormerland WORMERLAND. GESCAND OP 13 SEP. 2013 Gemeente Oostzaan Datum : Aan: Raadsleden gemeente Oostzaan Uw BSN : - Uw brief van :

Nadere informatie

Financiële begroting 2015 samengevat

Financiële begroting 2015 samengevat Financiële begroting 2015 samengevat Begrotingscyclus Het beleid en de financiën van de provincie komen op een aantal momenten in het jaar provinciebreed aan de orde. Dit wordt ook wel de begrotings- of

Nadere informatie

Aan de Raad. BV - Financiën / SH Besluitvormend

Aan de Raad. BV - Financiën / SH Besluitvormend Aan de Raad Agendapunt: 6b Onderwerp: Jaarverslag 2012 Kenmerk: Status: BV - Financiën / SH Besluitvormend Kollum, 28 mei 2013 Samenvatting Het jaar 2012 wordt door de gemeente Kollumerland c.a. afgesloten

Nadere informatie

Bestuursrapportage 2014 24-06-2014. Michel Tromp

Bestuursrapportage 2014 24-06-2014. Michel Tromp Bestuursrapportage 2014 24-06-2014 Michel Tromp Agenda 1. Opzet 2. Realisatie beleid en voortgang projecten 3. Nieuwe ontwikkelingen 4. Financiële ontwikkelingen 5. Risico s 1. Opzet Opzet - Waarom? Tussentijds

Nadere informatie

Ministerie van Binnen andse Zaken en Koninkrijksrelaties

Ministerie van Binnen andse Zaken en Koninkrijksrelaties R. Anderson Contactpersoon Uw kenmerk Postbus 20120 8900 HM Leeuwarden 2016-0000754155 Kenmerk www.facebook.com/minbzk Provincie Fryslâ www.rijksoverheid.ni Provinciale Staten www.twitter.com/minbzk programmabegroting.

Nadere informatie

Hoofdstuk 1 Algemene bepalingen

Hoofdstuk 1 Algemene bepalingen Verordening financieel beleid en beheer 2015 gemeente Heemstede De raad van de gemeente Heemstede; gelezen het voorstel van burgemeester en wethouders van 28 juli 2015; gezien het advies van de commissie

Nadere informatie

Collegevoorstel. Zaaknummer: 00378506. Onderwerp: BEC motie rekentool begroting 2014

Collegevoorstel. Zaaknummer: 00378506. Onderwerp: BEC motie rekentool begroting 2014 Zaaknummer: 00378506 Onderwerp: BEC motie rekentool begroting 2014 Collegevoorstel Inleiding Bij de begrotingsbehandeling 2014 is unaniem een motie van het CDA aangenomen waarin u wordt verzocht de toepasbaarheid

Nadere informatie

Wie bewaakt mijn geld? Financiële controle en risicobeheersing binnen de gemeente Nuth

Wie bewaakt mijn geld? Financiële controle en risicobeheersing binnen de gemeente Nuth Wie bewaakt mijn geld? Financiële controle en risicobeheersing binnen de gemeente Nuth De taak van de raad onder het dualisme Kaders stellen (WMO, Jeugdwet, handhaving) Budgetteren (begroting) Lokale wetgeving

Nadere informatie