Begrippenlijst A - Z A Aanspraak Zie: Pensioenaanspraak.

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Begrippenlijst A - Z A Aanspraak Zie: Pensioenaanspraak."

Transcriptie

1 Begrippenlijst A - Z A Aanspraak Zie: Pensioenaanspraak. Actuariºle grondslagen Gegevens, zoals sterftekansen, arbeidsongeschiktheidskansen, rekenrente en kosten, die gebruikt worden om vast te stellen hoeveel geld er nodig is om de pensioentoezeggingen te kunnen waarmaken. Actuaris Een specialist die verzekeringswiskundige risicoanalyses verricht en de benodigde reserveringen berekent voor de vaststelling van de pensioenverplichtingen. Afkoop Bij afkoop wordt de afkoopwaarde van de pensioenaanspraken in ØØn keer uitgekeerd, de pensioenvoorziening is dan definitief beºindigd. Afkoopsom Zie afkoopwaarde. Afkoopwaarde De afkoopwaarde is het bedrag dat ineens wordt uitgekeerd als afkoop van een verplichting om in de toekomst een serie betalingen te doen. AFM Zie: Autoriteit Financiºle Markten. Algemene Nabestaandenwet (Anw) De Anw voorziet in uitkeringen bij overlijden van een verzekerde aan de man of vrouw met wie de verzekerde was gehuwd of ongehuwd samenwoonde. Ook kent de Anw een uitkering voor de ex-partner ten opzichte van wie de overleden verzekerde een alimentatieplicht had, en voor kinderen die door het overlijden van een verzekerde ouderloos zijn geworden. Algemene Ouderdomswet (AOW) De Algemene Ouderdomswet (AOW) is een volksverzekering die mannen en vrouwen vanaf hun 65e jaar voorziet van een basispensioen. In het algemeen komt iedereen die in Nederland heeft gewoond of gewerkt in aanmerking voor een AOW-pensioen. Allocatie De verdeling van het vermogen over de beleggingscategorieºn zoals aandelen en vastrentende waarden. Eventueel worden hier ook onroerend goed, liquide middelen en andere beleggingscategorieºn onder verstaan. De allocatie kan het resultaat zijn van de ontwikkeling van de portefeuille of eventueel van het doorvoeren van tactische assetallocatie over de beleggingscategorieºn. Annu taire hypotheek Een hypothecaire lening waarbij rente en aflossing plaatsvinden door betaling van annu teiten. Een annu teit is een vast bedrag waarvan de verhouding rente en aflossing wijzigt gedurende de looptijd. Anw Zie: Algemene Nabestaandenwet. AOW Zie: Algemene Ouderdomswet. AOW-gat Per 1 januari 2015 vervalt de AOW-toeslag voor de partner die jonger is dan 65. Voor mensen die op of na 1 januari jaar worden, kan daardoor het gezamenlijk inkomen tijdelijk lager uitvallen. Dit wordt het AOW-gat genoemd. Bladnummer 1 van 20

2 Arbeidsongeschiktheidspensioen Financiºle aanvulling op een arbeidsongeschiktheidsuitkering, die uiterlijk op de pensioenleeftijd eindigt. Asset backed securities Een effect waarvan de onderliggende waarde wordt gevormd door een ander effect en waarvan de inkomsten afhankelijk zijn van de inkomsten die op dat onderliggende effect worden behaald. Zo worden bijvoorbeeld effecten uitgegeven die hypothecaire leningen als onderliggende waarde hebben. Asset Liability Management (ALM) Het afstemmen van de beleggingsmix en de premies op de pensioenverplichtingen. Attesta Zie: Attestatie de Vita. Attestatie de Vitae (ADV) Een verklaring die jaarlijks moet worden verstrekt door een uitkeringsgerechtigde die in het buitenland woont. Met deze verklaring, die ondertekend moet zijn door een bevoegde autoriteit, kan worden vastgesteld of de betrokkene nog in leven is. Attributie In de attributieanalyse wordt het totale rendement en het verschil met de benchmark opgesplitst. Dit rendement wordt opgesplitst naar de verschillende beslispunten binnen het beleggingsproces. Voorbeelden hiervan zijn het regiobeleid, het sectorbeleid en eventueel het tactisch assetallocatiebeleid. Autoriteit Financiºle Markten (AFM) De AFM houdt toezicht op de financiºle markten in Nederland. Het gaat dan om de aanbieders van financiºle producten en diensten en ondernemingen die effecten uitgeven. B BBP Zie: Bruto Binnenlands Product. Bedrijfstakpensioenfonds Een bedrijfstakpensioenfonds voert een pensioenregeling uit voor ØØn of meer bedrijfstakken. Begunstigde Persoon die de (toekomstige) uitkering ontvangt. Dat kan de deelnemer zelf zijn of de nabestaande(n). Belegging Het omzetten van geld of middelen in waardepapieren of objecten, met als doel de waarde te behouden of te vergroten. Benchmark (BM) Een benchmark is een maatstaf ter vergelijking van het beleggingsresultaat. Voor aandelenbeleggingen is de benchmark vaak een aandelenindex, bijvoorbeeld de AEX. Beroepspensioenfonds Pensioenfonds dat de pensioenregeling voor vrije beoefenaren uitvoert. Voorbeelden van beroepsgroepen die een eigen beroepspensioenfonds hebben, zijn de artsen, notarissen, fysiotherapeuten, dierenartsen en verloskundigen. Beroepspensioenwet (Wvb) Wet waarin onder meer de voorwaarden zijn opgenomen waaraan beroepspensioenregelingen moeten voldoen. Beschikbarepremieregeling Pensioenregeling waarbij niet de uiteindelijke hoogte van de pensioenuitkering uitgangspunt is, maar de (totale) beschikbare premie. De pensioenuitkering hierbij is afhankelijk van de totale som aan premiestortingen en het rendement dat daarop is gemaakt. Bladnummer 2 van 20

3 Bestuur Het bestuur van een pensioenfonds is een vertegenwoordiging van de werkgever(s) en werknemers die deelnemen in de pensioenfondsregeling. Bestuurslid Een vertegenwoordiger van werkgever(s) of werknemers die zitting heeft in het bestuur van een pensioenfonds. Bestuurssecretariaat Een persoon of afdeling die de secretariºle taken van een bestuur verzorgt. Betalingsregeling Afspraak om binnen afgesproken termijn met afgesproken bedragen, betalingen te doen. Bijzonder nabestaandenpensioen of partnerpensioen Een nabestaandenpensioen of partnerpensioen dat bij scheiding wordt toegewezen aan de ex-partner van de deelnemer. Uitkering vindt plaats na overlijden van de deelnemer. BM Zie Benchmark. Bruto Binnenlands Product (BBP) De totale productie van goederen en diensten in een land. Het BBP wordt gebruikt als indicator voor de omvang van een economie. C Cashflow Kasstroom: nettowinst plus afschrijvingen. Compliance Het (blijven) voldoen aan een vastgestelde gedragscode. Conjunctuur De golfbeweging in de economische activiteit van een land of regio. Consensus Het gemiddelde van de verwachtingen van analisten. Over het algemeen wordt dit beschouwd als de marktverwachting. Contactpersoon De natuurlijke persoon die namens een relatie contacten onderhoudt. Contante waarde Het bedrag dat nodig is om in de toekomst een of meer betalingen te kunnen verrichten, waarbij rekening is gehouden met toekomstige rente. Conversie Omzetting van pensioenaanspraken in andere pensioenaanspraken. Conversie kan bijvoorbeeld plaatsvinden na het maken van een keuze tussen nabestaandenpensioen en een hoger of eerder ingaand ouderdomspensioen. Corporate governance Corporate governance heeft betrekking op een stelsel van verhoudingen tussen de verschillende organen van de onderneming zoals raad van bestuur, raad van commissarissen, aandeelhouders en andere belanghebbenden, waarbij rekenschap, transparantie en toezicht een centrale rol spelen. Pensioenfondsen beleggen in beursgenoteerde ondernemingen en zijn uit hoofde daarvan ook aandeelhouders. Crediteur Schuldeiser. Bladnummer 3 van 20

4 Credit line Een overeenkomst waarin een bank een bepaald bedrag afspreekt met een geldlener voor een van te voren vastgestelde periode zonder dat er sprake is van een zekere garantie c.q. zekerheid voor de verstrekker. Creditspreads Renteopslag die banken en het bedrijfsleven moeten betalen bovenop het rendement op staatsleningen. Cyclische waarden Fondsen die meer dan gemiddeld gevoelig zijn voor de schommelingen in de conjunctuur. D De Nederlandsche Bank (DNB) De Nederlandsche Bank is verantwoordelijk voor het toezicht op de degelijkheid van financiºle instellingen. Vanuit deze functie houdt de DNB onder andere toezicht op pensioenfondsen en verzekeraars en op pensioenregelingen die door een werkgever rechtstreeks bij een verzekeraar worden ondergebracht. Dit viel eerder onder de verantwoordelijkheid van de Pensioen- & Verzekeringskamer (PVK). De PVK is eind 2004 gefuseerd met de DNB Debiteur Schuldenaar. Deelnemer Afhankelijk van de bepalingen in het reglement of de statuten van een pensioenregeling kan een deelnemer bijvoorbeeld een werknemer, oud-werknemer of gepensioneerde zijn aan wie op basis van deelname aan een pensioenregeling pensioenrechten zijn toegekend. Deelnemersrechten Rechten die deelnemers door een pensioenregeling of via wettelijke bepalingen hebben. Zowel in termen van geld als in termen van juridische rechten. Dekkingsgraad De verhouding tussen enerzijds de contante waarde van de op dat moment geldende reglementaire pensioenaanspraken en anderzijds het aanwezige vermogen. Het aanwezige vermogen is de som van de contante waarde van pensioenaanspraken die op dat moment zijn gefinancierd en de eventuele algemene en extra reserve. Derivaten Ander woord voor afgeleide producten, zoals opties, futures en termijncontracten. Derivaten zijn verhandelbare rechten of plichten. Dienstbetrekking De arbeidsverhouding waarin de werknemer aan de werkgever is verbonden. Bladnummer 4 van 20

5 Discretionaire portefeuille Een portefeuille waarvoor rechtstreeks in effecten (aandelen, obligaties) of panden (vastgoed) wordt belegd. Dispensatie Er is sprake van dispensatie als een werkgever niet hoeft deel te nemen aan de bedrijfstakpensioenfondsregeling omdat de werkgever wel onder de bedrijfstak valt, maar niet onder de werkingssfeer van het pensioenfonds. DNB Zie: De Nederlandsche Bank. Duration De gemiddelde (met contante waarde gewogen) looptijd van de cashflows van een obligatielening of een obligatieportefeuille. Duration is een maatstaf voor de rentegevoeligheid van een obligatielening of obligatieportefeuille. Hierbij geldt: hoe hoger de duration, hoe rentegevoeliger de portefeuille is. Een duration van 5 voor een obligatie, geeft aan dat bij een stijging (c.q. daling) van de rente met 1%, de koers van die obligatie met 5% daalt (c.q. stijgt). DVO Dienstverleningsovereenkomst. Zie: Service Level Agreement. E ECB Europese Centrale Bank. Echtscheiding Ontbinding van het huwelijk door een rechterlijk vonnis. Effectief rendement Het werkelijke rendement op jaarbasis. Het effectief rendement is die disconteringsvoet die de som van alle contant gemaakte toekomstige cashflows (rente en aflossing) gelijk maakt aan de totale aanschafwaarde van een obligatie. Er wordt dus vanuit gegaan dat alle vrijvallende coupons kunnen worden herbelegd tegen ditzelfde effectieve rendement. Eindloonregeling Een eindloonregeling houdt in dat per dienstjaar een vast percentage van de laatste pensioengrondslag aan pensioenen wordt opgebouwd. De hoogte van het pensioen is gebaseerd op het laatst verdiende loon. EMF Zie: European Mortgage Federation. Emigratie Verhuizing van een persoon naar het buitenland. European Mortgage Federation (EMF) De EMF is een Europese handelsorganisatie die actief is in de credit sector. De EMF brengt financiºle instellingen samen die hypotheken verstekken. Bladnummer 5 van 20

6 Excess return Zie: Outperformance. F Factor A De pensioenaangroei in een kalenderjaar. Factureren Opstellen en versturen van een factuur. Faillissement Een faillissement is een algemeen beslag op het gehele vermogen van een schuldenaar ten behoeve van zijn gezamenlijke schuldeisers omdat hij of zij niet in staat is aan zijn financiºle verplichtingen te voldoen. Fed Federal Reserve System: het stelstel van centrale banken in de Verenigde Staten. Fiduciair management Het op integrale wijze inhoud en uitvoering geven aan het risico- en financieel beleid, met inachtneming van alle sturingselementen waarover de pensioenfondsen willen beschikken en met behoud van de eigen verantwoordelijkheid van het pensioenfondsbestuur. Financiering Voortzetting Pensioenverzekering (FVP) De Stichting Financiering Voortzetting Pensioenverzekering (FVP) levert onder voorwaarden kosteloos een bijdrage aan de beperking van pensioenbreuk bij werkloosheid. Als een werknemer werkloos en 40 jaar of ouder is, kan hij mogelijk gebruik maken van deze regeling. De FVP-bijdrageregeling wordt op termijn beºindigd. Werknemers die op of na 1 januari 2010 WW-gerechtigd worden, komen niet meer in aanmerking voor een FVP-bijdrage. Flexibiliseringselementen Keuzemogelijkheden binnen een pensioenregeling waarmee deelnemers hun pensioenpakket naar hun individuele omstandigheden en inzichten kunnen inrichten. Fonds Stichting of vereniging die voor een bijzonder doel kapitaal vergaart, vastlegt en beheert. Franchise Het gedeelte van het inkomen waarover geen pensioen wordt opgebouwd omdat het inkomen na pensionering (65 jaar) bestaat uit AOW en pensioenuitkering. De hoogte van de franchise is veelal afgeleid uit de hoogte van AOW-uitkeringen. Fund of funds Engels woord voor dakfonds, een beleggingsfonds dat belegt in andere beleggingsfondsen. Bladnummer 6 van 20

7 Fusie Samengaan van twee of meer werkgevers, instellingen of instanties. FVP Zie: Financiering Voortzetting Pensioenverzekering. G Gegevensleverancier Partij die voor een verzekeringnemer (bedrijf/werkgever) de administratie doet (bijvoorbeeld in- en uitdienstmeldingen), zoals een administratiekantoor, GBA of UWV. Gemachtigde De relatie die namens de verzekeringnemer of verzekerde optreedt. Gematigde eindloonregeling Een eindloonregeling waarbij een vastgesteld aantal jaren voor de pensioendatum wordt overgegaan op een middelloonregeling, zodat bijvoorbeeld salarisstijgingen in de laatste vijf jaar niet doorwerken over het verleden. Gemoedsbezwaarde Een (rechts)persoon die vanuit de eigen levensschouwing bezwaren heeft tegen verzekeren en in het bezit is van een bewijs van vrijstelling wegens gemoedsbezwaren, dat wordt verstrekt door de Sociale Verzekeringsbank (SVB). Voor erkende gemoedsbezwaarden worden ingelegde gelden over het algemeen geadministreerd als een spaarsaldo. Gepensioneerde Iemand waarvan de ouderdomsuitkering is ingegaan. Gewezen deelnemer Een persoon (oud-werknemer) voor wie niet langer pensioenpremie wordt betaald. Ook bekend als slaper. GPR 250 index Een vastgoedindex die wordt berekend door Global Property Research (GPR), een financieel adviesbureau dat onderdeel is van Kempen Property Research. Groei score Een getal dat aangeeft hoe een bepaald aandeel scoort op groei. Deze score is opgebouwd uit verschillende onderliggende groeifactoren, zoals winst en omzetgroei. H Herstructureringsscore Een getal dat aangeeft hoe een bepaald aandeel scoort op herstructureringspotentieel. De herstructureringsscore is opgebouwd uit verschillende onderliggende herstructureringsfactoren, zoals marge en verbeteringspotentieel. Herverzekeren Het overdragen van risicos tussen verzekeraar en herverzekeraar. Pensioenfondsen en verzekeringsmaatschappijen kunnen bepaalde risico s of verplichtingen geheel of gedeeltelijk onderbrengen bij een (andere) verzekeringsmaatschappij. Bladnummer 7 van 20

8 Hybride hypotheek Het woord hybride betekent dat iets uit twee componenten bestaat. Bij een hybride hypotheek betekent het dat er zowel gespaard als belegd kan worden om het beoogde eindkapitaal te bereiken. I iboxx Index voor obligaties, waaronder bedrijfsobligaties, die is opgezet door de Duitse beurs in samenwerking met zeven banken: ABN AMRO, Barclays, BNP Paribas, Deutsche Bank, Dresdener Bank, Morgan Stanley en UBS. Incasseren Het innen van geld. Incentive Een Engelse term voor stimulansen die een bedrijf werknemers of klanten biedt. Incentives kunnen bestaan uit geld, aandelen, aandelen, opties of andere in geld uit te drukken zaken. Indexatie (indexeren) Verhogen van pensioenuitkeringen en/of (premievrije) pensioenaanspraken (voor de pensioeningang) met een percentage om de pensioenen aan te passen aan de algemene loonontwikkeling (welvaartsvastheid) of de prijsontwikkeling (waardevastheid). Bij een pensioenfonds worden besluiten over het toe te passen indexpercentage genomen door het bestuur. Indirect beleggen Belegging in bijvoorbeeld vastgoed maar dan in een beleggingsfonds, al dan niet beursgenoteerd. Inkomende waardeoverdracht (IWO) Geldbedrag dat binnenkomt van een vorige pensioenuitvoerder om pensioenaanspraken in te kopen in de nieuwe regeling. ISM manufacturing index Amerikaanse inkoopmanagersindex voor de productiesector, die gepubliceerd wordt door het Institute for Supply Management (ISM). De indexcijfers geven uitdrukking aan het ondernemersvertrouwen, samengesteld op basis van een maandelijkse enquœte onder inkoopmanagers. Een stand boven de 50 signaleert een groei in activiteit in de industrie, een stand onder de 50 een krimp. IVBN Vereniging van Institutionele Beleggers in Vastgoed, Nederland. De IVBN is een belangenbehartigingsorganisatie voor institutionele beleggers in Nederlands vastgoed. Tot de leden van IVBN behoren grote pensioenfondsen, verzekeringsmaatschappijen en al dan niet beursgenoteerde vastgoedfondsen. IWO Zie : Inkomende waardeoverdracht. J Jaarverslag Een verslag van de jaarlijkse werkzaamheden waarin de voorziening voor pensioenverplichtingen wordt vastgesteld en waarin de analyse van het technische resultaat wordt verricht. Juridisch incasseren Het met behulp van rechtsmiddelen incasseren van verschuldigde premies. Bladnummer 8 van 20

9 K Kapitaal Het vermogen dat wordt gereserveerd om in de toekomst opgebouwde pensioenaanspraken uit te kunnen betalen. Kapitaalakkoord (van het Bazel ComitØ, 1988) Het toezicht op banken is voornamelijk gebaseerd op nationale toezichtswetten en afspraken die zijn gemaakt in het Bazelse ComitØ. Dit college van toezichthouders uit de G10-landen, waaronder Nederland, is in 1974 opgericht in reactie op de Herstatt-crisis in het internationale betalingsverkeer en op de toenemende internationalisatie van banken. In 1988 is in het zogenaamde Bazelse Kapitaalakkoord een wereldwijde standaard die is vastgesteld voor minimale kapitaal- of solvabiliteitseisen (een verplichte buffer van eigen vermogen) voor het kredietrisico van banken. Krediet- of tegenpartijrisico is naast fraude en mismanagement het belangrijkste risico voor het voortbestaan van banken. Kapitaaldekkingsstelsel Bij kapitaaldekking moeten in beginsel voor iedere individuele deelnemer voldoende middelen aanwezig zijn om, samen met de nog te verwachten premies, de toekomstige pensioenuitkeringen te dekken. Hierbij worden op individuele basis reserves gevormd voor de eigen pensioenuitkeringen (in tegenstelling tot het omslagstelsel). De Pensioenwet schrijft deze financieringswijze voor. Kapitaalovereenkomst Een overeenkomst waarbij een kapitaal wordt vastgesteld. Op de pensioendatum wordt van dit kapitaal een pensioenuitkering aangekocht. Kapitaalverzekering Een levensverzekering waarbij de prestatie van de verzekeraar vaststaat, ongeacht of er een bedrag ineens wordt uitgekeerd of een vast aantal termijnen. Kerninflatie Inflatie (stijging van het algemeen prijsniveau) waaruit de prijsontwikkeling van energie en voeding is verwijderd, omdat deze over het algemeen wordt beschouwd als volatiel. Kind Als kinderen van een deelnemer gelden: eigen kinderen of stief- of pleegkinderen die als eigen kind worden onderhouden en opgevoed. Een kind kan tot een bepaalde leeftijd in aanmerking komen voor wezenpensioen. Uitkering vindt plaats na overlijden van de deelnemer. Koopsom Een eenmalige betaling om een pensioenaanspraak in te kopen bij de uitvoerder van een pensioenregeling. De eenmalige betaling van een koopsom dient hetzelfde doel als de periodieke betaling van premies, namelijk de financiering van pensioenen. Koopsomvrijstelling Premievrijstelling bij arbeidsongeschiktheid. Bij toekenning neemt het pensioenfonds de premiebetaling voor zijn rekening en wordt de pensioenopbouw voortgezet. Een en ander uitdrukkelijk volgens de voorwaarden van het pensioenreglement. Korte rente Rente op leningen met een looptijd die korter is dan twee jaar. Krediet-rating De kredietwaardigheid van een uitgever van een obligatie wordt uitgedrukt in verschillende ratings: SOV: sovereign, dit zijn staatsobligaties. SSO: sub-sovereign, dit zijn obligaties die staatsgerelateerd zijn. Col: collateralized, dit zijn obligaties met een zakelijk onderpand, veelal hypotheken. AAA: corporates (bedrijfsobligaties) met een AAA-rating. AA: corporates met een AA-rating. A: corporates met een A-rating. BBB: corporates met een BBB-rating. Bladnummer 9 van 20

10 L Lange rente Rente op leningen met een looptijd die langer is dan twee jaar. Levensjarenregeling Een eindloonregeling waarbij over salarisverhogingen niet alleen pensioen wordt gegeven over de daadwerkelijke dienstjaren, maar ook over de daarvoor liggende levensjaren (meestal vanaf 25 jaar). Op grond van fiscale wetgeving is toepassing van deze regeling niet meer toegestaan. Leverage Een Engelse term voor hefboom. Een belegger die gebruik maakt van leverage, werkt met geleend geld. Loongegevens Specificatie van de arbeidsverhouding tussen deelnemer (werknemer) en werkgever en van de geldelijke vergoeding voor verrichte arbeid. M Maturity date De vervaldag van een verplichting, bijvoorbeeld de dag waarop de rente of de aflossing betaald moet worden. Middelloonregeling Pensioenregeling waarin per dienstjaar een vast percentage van de pensioengrondslag voor dat jaar aan pensioen wordt opgebouwd. Moderne portefeuilletheorie (MPT) Groep van beleggingstheorieºn die in de jaren vijftig onder aanvoering van de Amerikaan Harry Markowitz is ontwikkeld en in de jaren daarna verder werd verfijnd. Kern van de gedachte is dat beleggers er verstandig aan doen hun beleggingen te spreiden over de verschillende beleggingscategorieºn, landen en bedrijfstakken. Daarnaast zijn er een drietal hoofdpunten: rendement, risico en correlatie. MoM Month-on-Month: de vergelijking van een variabele tussen twee perioden, in dit geval een maand. Hiermee wordt de ontwikkeling op maandbasis uitgedrukt. Momentumscore Een getal dat aangeeft hoe een bepaald aandeel scoort op momentum. Deze score is opgebouwd uit verschillende onderliggende momentumfactoren, zoals prijs en winst. MPT Zie: Moderne portefeuilletheorie. Een groep van beleggingstheorieºn die in de jaren vijftig onder aanvoering van de Amerikaan Harry Markowitz is ontwikkeld en in de jaren daarna verder werd verfijnd. Kern van de gedachte is dat beleggers er verstandig aan doen hun beleggingen te spreiden over verschillende beleggingscategorieºn, landen en bedrijfstakken. De drie kernbegrippen van de theorie zijn: rendement, risico en correlatie. MSCI index Index van Morgan Stanley Capital International (MSCI), een onafhankelijk Amerikaans beleggingsinstituut dat van alle belangrijke beleggingsgebieden in de wereld een index berekent. Bladnummer 10 van 20

11 N Nabestaande Binnen de grenzen van een pensioenregeling is de nabestaande de weduwe of weduwnaar, de geregistreerd partner, of de partner die een samenlevingscontract met de overledene heeft en is aangemeld bij het pensioenfonds. Daarnaast gelden ook de kinderen van een deelnemer als nabestaanden. Nabestaandenpensioen Een pensioen dat specifiek is bestemd voor de uitkering aan de partner en kinderen bij het overlijden van een deelnemer aan een pensioenregeling. NAV Net Asset Value: intrinsieke waarde. Dit is de boekwaarde gedeeld door het aantal geplaatste aandelen. Nominaal factureren Het opstellen en verzenden van de facturen voor de door de werkgever af te dragen bedragen op basis van de geadministreerde gegevens. O OECD Organisation for Economic Cooperation and Development. In het Nederlands: Organisatie voor Economische Samenwerking en Ontwikkeling (OESO). OESO Organisatie voor Economische Samenwerking en Ontwikkeling. In het Engels: Organisation for Economic Cooperation and Development (OECD). Offerte Een opgave van mogelijkheden en de prijs daarvan, waarop de klant wel of niet kan ingaan. Ondernemingspensioenfonds Een pensioenfonds dat is verbonden aan ØØn onderneming of aan meerdere ondernemingen die met elkaar in organisatorisch verband staan om een pensioentoezegging uit te voeren. Onderweging Bewuste keuze om in een effectenportefeuille een titel (zoals een aandeel of een obligatie) een kleiner belang te geven dan de benchmark. Dit kan ook op een geaggregeerd niveau zijn, zoals de onderweging van een regio, sector of beleggingscategorie. Het tegengestelde wordt een overweging genoemd. Opgave pensioenaanspraken Zie: Pensioenbericht. Ouderdomspensioen Pensioen voor de deelnemer zelf. De uitbetaling ervan start op het moment dat de pensioendatum wordt bereikt en loopt door tot het moment dat de gepensioneerde komt te overlijden. Outperformance Het verschil tussen het behaalde rendement en het rendement van de benchmark (positief of negatief). Overlevingstafels Overlevingstafels (sterftetafels) zijn afgeleid uit sterftetabellen die aangeven hoeveel personen na X jaar in leven zijn vanuit een standaard aantal 0-jarigen. De naam van de tafel geeft aan over welk waarnemingstijdvak de gegevens zijn verkregen (bijvoorbeeld: Gehele Bevolking ). Bladnummer 11 van 20

12 P Parameter Variabele die jaarlijks binnen de afgesproken regelingen moet worden vastgesteld, zoals franchise, premiehoogte, indexaties en consequenties die voortkomen uit arbeidsvoorwaardenoverleg. Parametisering Het vaststellen, invoeren en wijzigen van parameters. Partner Een gehuwde of ongehuwde relatie van een deelnemer die officieel is vastgelegd door een huwelijk, een geregistreerd partnerschap of een (notarieel) samenlevingscontract. Om bij een samenlevingscontract in aanmerking te komen voor partnerpensioen, moet de partner meestal bij het pensioenfonds zijn aangemeld. Partnerpensioen Nabestaandenpensioen ten behoeve van de partner. Uitkering vindt plaats na overlijden van de deelnemer. P/E-ratio Price/earnings-ratio of koers-winstverhouding. De P/E-ratio is de beurskoers van een aandeel gedeeld door de winst per aandeel. De P/E-ratio laat zien hoeveel keer de jaarwinst op de beurs wordt betaald voor een aandeel. Pensioen Verzamelnaam voor periodieke uitkeringen (meestal maandelijks), die het vroegere salaris vervangen in geval van ouderdom, overlijden of arbeidsongeschiktheid. Gemeenschappelijk kenmerk is dat de uitbetaling van het pensioen in elk geval eindigt zodra de rechthebbende is overleden en dat de opbouw ervan plaatsvindt in verband met het verrichten van arbeid. Pensioenaanspraak Een recht op toekomstige pensioenuitkeringen. Dit recht ontstaat door deelname aan een pensioenregeling. Pensioenadministratie Administratie waarin de pensioenaanspraken zijn vastgelegd. Pensioenbericht Jaarlijks verstrekt overzicht aan deelnemers waarop de pensioenaanspraken vermeld staan. Pensioenbreuk Een breuk in de pensioenopbouw als gevolg van het uittreden uit een pensioenregeling voor de pensioendatum. Bladnummer 12 van 20

13 Pensioendatum De leeftijd waarop krachtens de pensioenregeling het ouderdomspensioen ingaat. Pensioenfonds Een stichting die zorgt voor de veiligstelling van de pensioenaanspraken die voortvloeien uit een pensioenregeling en kapitaal vergaart, vastlegt en beheert. Een pensioenfonds kan een opdracht tot uitvoering verstrekken en een uitvoeringsovereenkomst afsluiten met een pensioenuitvoerder. Pensioengat Het verschil tussen de gewenste pensioenhoogte (pensioennorm) en de daadwerkelijke toekomstige uitkering (op basis van de opgebouwde reserves). Pensioengerechtigde Iemand die aanspraak kan maken op een uitkering uit hoofde van een pensioenregeling. Pensioengevend salaris De bestanddelen van het inkomen die meetellen bij het berekenen van de pensioengrondslag. Pensioengrondslag Het gedeelte van het loon dat de grondslag vormt voor de pensioenopbouw van een deelnemer. In de praktijk is dit meestal het pensioengevend salaris minus de franchise. Pensioenopgave Zie: Pensioenbericht. Pensioenovereenkomst De arbeidsvoorwaardelijke afspraken tussen de werkgever(organisaties) en de werknemers(organisatie) die betrekking hebben op pensioen. Pensioenproduct Een vorm van pensioen zoals ouderdomspensioen, weduwepensioen, partnerpensioen enzovoort. Pensioenrechten Rechten die deelnemers hebben uit hoofde van een pensioenregeling. Pensioenregeling Regeling waarvoor een werkgever of werknemer premies afdraagt en die de deelnemer na pensionering een inkomen garandeert. Ook wel: pensioenovereenkomst. Bladnummer 13 van 20

14 Pensioenreglement Algemene beschrijving van de pensioenregeling die gelden voor een bedrijf, beroepsgroep of bedrijfstak. Het reglement beschrijft wie deelnemen aan de regeling, hoe de hoogte van de pensioenen wordt vastgesteld, welke aanspraken er zijn, en wat de consequenties zijn bij ontslag, huwelijk,scheiding, arbeidsongeschiktheid, het bereiken pensioendatum en overlijden. Het pensioenreglement is de juridische basis waaraan de betrokkenen hun aanspraken en uitkeringen ontlenen. Pensioentoezegging Toezegging van een werkgever aan een persoon die is verbonden aan zijn onderneming, om na het bereiken van de pensioenleeftijd door die werknemer, dan wel bij arbeidsongeschiktheid of bij overlijden van die deelnemer, een pensioen uit te keren. Dat pensioen kan worden uitgekeerd aan die werknemer zelf of aan diens nabestaanden. Pensioenuitkering Uitkering op basis van pensioenaanspraken. Pensioenwet Wet waarin regels zijn opgenomen ter waarborging van pensioenen. De Pensioenwet is van toepassing op de pensioentoezeggingen die de werkgever aan zijn werknemers doet. Pension Fund Governance (PFG) Principes voor een goed pensioenfondsbestuur. Goed pensioenfondsbestuur wordt gehanteerd als vertaling van de term Pension Fund Governance. Het gaat daarbij vooral om de wijze waarop het bestuur is georganiseerd, de wijze waarop verantwoording wordt afgelegd aan belanghebbenden en de wijze waarop het interne toezicht is georganiseerd. Performance Engelse term voor de prestatie van een bedrijf of organisatie of de resultaten van een belegging, waarbij zowel direct als indirect rendement wordt meegenomen. PFG Zie: Pension Fund Governance. PIC Property Investment Certificates: derivaten die het rendement van vastgoed in een bepaalde markt garanderen. PMA Zie: Property Market Analysis. Bladnummer 14 van 20

15 Premie Het geld dat een werknemer of werkgever periodiek aan het pensioenfonds afdraagt voor de financiering van een pensioen. Premiefactuur Specificatie van de premies die in rekening gebracht worden bij de verzekeringnemer. Premienota Zie premiefactuur. Premieovereenkomst Een overeenkomst waarbij een premie wordt vastgesteld, waarmee een kapitaal wordt opgebouwd. Op de pensioendatum wordt dit kapitaal omgezet in een pensioenuitkering. Premievrije opbouw (PVO of PVI) Wanneer een deelnemer aan een pensioenregeling geheel of gedeeltelijk arbeidsongeschikt raakt, hoeft deze deelnemer in veel gevallen geen of slechts een deel van de reglementaire pensioenpremie te betalen, terwijl de opbouw van het pensioen toch volledig doorgaat. Premievrije voortzetting (PVV) Zie premievrije opbouw. Prolongatie Verlenging van de tijdsduur (geldigheid) van een overeenkomst. Property Market Analysis Een Amerikaans bedrijf dat onafhankelijk onderzoek doet naar de vastgoedmarkt. PVI Zie: Premievrije opbouw. PVK Pensioen- & Verzekeringskamer, eind 2004 gefuseerd met De Nederlandsche Bank. PVO Zie: Premievrije opbouw. PVV Zie: Premievrije voortzetting. Bladnummer 15 van 20

16 Q QoQ Quarter-on-Quarter: de vergelijking van een variabele tussen twee perioden, in dit geval een kwartaal. Hiermee wordt de ontwikkeling op kwartaalbasis uitgedrukt. Gebruikelijke methode in Europa om uitdrukking te geven aan de economische groei van kwartaal op kwartaal. QoY Quarter-on-Year: de vergelijking van een variabele tussen twee perioden, in dit geval een kwartaal. Om te komen tot een cijfer op jaarbasis wordt de kwartaalvergelijking omgerekend naar jaarbasis via een vermenigvuldiging met factor vier. Hiermee wordt de ontwikkeling in een kwartaal op jaarbasis uitgedrukt. QoY is in de Verenigde Staten en Japan een gebruikelijke methode om uitdrukking te geven aan de economische groei van kwartaal op kwartaal. QtD Quarter-to-Date: resultaat in het lopende kwartaal. R Reductie Een tijdelijke vermindering van de opbouw van pensioenrechten op verzoek van een deelnemer. Reductie is alleen mogelijk bij beroepspensioenfondsen. Reglement Zie: Pensioenreglement. Rentecurve De rentecurve geeft het verband weer tussen het effectief rendement op een belegging in vastrentende waarden en de gemiddelde looptijd van de belegging. Ook bekend als yieldcurve of rentetermijnstructuur. Return Of: performance, rendement. De opbrengst uitgedrukt in procenten. S Schade-uitkering Een uitkering, afkomstig uit een pensioenregeling, die een deelnemer ontvangt in geval van geleden schade. Scheiding Het uit elkaar gaan van samenwonende, geregistreerde of getrouwde partners. Service Level Agreement (SLA) Een SLA bevat alle afspraken tussen partijen in een waardeketen, waaronder de productdefinitie (hypotheekvormen, voorwaarden en zekerheden, tarieven), de vergoedingsregelingen (provisie, rente, bonussen), eventuele prestatieafspraken (doorlooptijdgaranties, volumeafspraken), verantwoordelijkheden (verdeling van risico s, escalatie) en overige verplichtingen. Serviceproduct Datgene wat geleverd wordt aan een klant. SLA-informatie Verantwoordingsinformatie over de afspraken uit een Service Level Agreement. Sociale Verzekeringsbank Overheidsorgaan dat belast is met de uitvoering van onder andere de AOW en de Anw. Bladnummer 16 van 20

17 Stichting Rechtspersoon met een bepaald eigen vermogen en een zeker doel. SVB Zie: Sociale Verzekeringsbank. T Tactische allocatie Het op basis van het vastgestelde beleggingsbeleid besluiten over het na te streven risicoprofiel en de vorm en wijze van beleggen (bijvoorbeeld de verhouding tussen intern en extern beheerd vermogen of de verdeling over vastrentende waarden, aandelen en onroerend goed). Toeslag Verhoging van een pensioen of van een aanspraak op pensioen, die op incidentele basis wordt verleend of die jaarlijks wordt verleend op grond van een in het pensioenreglement omschreven regeling. Toezichthouder Organisatie die toezicht houdt op pensioenfondsen. Zie: De Nederlandsche Bank (DNB) en Autoriteit Financiºle Markten (AFM). Tracking error Standaarddeviatie van de outperformance. Hiervan wordt gebruik gemaakt voor de beheersing van het relatieve beleggingsrisico, dat wil zeggen het risico dat het rendement van de portefeuille afwijkt van de benchmark. Het is een statistische risicomaatstaf die weergeeft hoe groot het verwachte rendementsverschil is. Een tracking error van 2% geeft aan dat in 67% van de gevallen het rendementsverschil kleiner zal zijn dan 2%. (In 95% van de gevallen zal het rendementsverschil kleiner zijn dan 4%). U Uitgaande waardeoverdracht Geldbedrag dat ten behoeve van een deelnemer naar een andere pensioenuitvoerder wordt overgeheveld om daar pensioenaanspraken in te kopen. Uitkering (pensioen-) Betaling op basis van opgebouwde pensioenaanspraken. Uitkeringsgerechtigde Iemand die aanspraak kan maken op een uitkering. Uitkeringsontvanger De relatie die op basis van een deelname aan de hand van een polis een uitkering ontvangt op het moment dat deze uitkering daadwerkelijk wordt uitgekeerd. Uitkeringsovereenkomst Een overeenkomst waarbij de pensioenuitkering wordt vastgesteld. Uitruil(en) Uitruil van pensioensoorten. Bijvoorbeeld de mogelijkheid om ouderdomspensioen of prepensioen te gebruiken voor een nabestaandenvoorziening, of andersom: de mogelijkheid om nabestaandenpensioen te gebruiken voor een hoger of eerder ingaand ouderdomspensioen. Deze keuzemogelijkheden moeten openstaan voor iedere deelnemer, ongeacht de burgerlijke staat. Bladnummer 17 van 20

18 Uitvoering Werknemersverzekeringen (UWV) UWV verzorgt de uitvoering van de sociale verzekeringen voor werknemers en werkgevers, waaronder de Werkloosheidswet (WW) en de Wet op de arbeidsongeschiktheidsverzekering (WAO). Uitvoeringsovereenkomst Overeenkomst tussen de werkgever en een bedrijfstakpensioenfonds over de uitvoering en financiering van de pensioenregeling. Uitvoeringsreglement Zie: Uitvoeringsovereenkomst. Unie van Beroepspensioenfondsen Koepelorganisatie van 11 beroepspensioenfondsen. Uniform pensioenoverzicht (UPO) Gestandaardiseerd overzicht dat pensioenfondsen en verzekeraars hanteren om werknemers persoonlijke informatie te geven over de uitkering bij pensionering, overlijden en arbeidsongeschiktheid. V Varkenscyclus Een uitdrukking die de vaak scherpe prijsschommelingen op de agrarische markten illustreert. Als de prijs van varkens (of andere producten) hoog is, besluiten veel boeren om meer varkens te fokken. Met als gevolg dat maanden later door het grote aanbod de prijs van varkens laag is. Hierdoor gaan veel boeren over op een ander product, zodat maanden later door het geringe aanbod de prijs van varkens weer hoog is. De varkenscyclus is een metafoor die voor alle economische sectoren geldt. Vastrentende waarden Verzamelnaam voor obligaties en onderhandse leningen. Verevend ouderdomspensioen Het gedeelte van het ouderdomspensioen dat na ontbinding van een huwelijk, geregistreerd partnerschap of samenlevingsovereenkomst, is toegewezen aan de ex-partner. Het verevend ouderdomspensioen komt tot uitkering op het moment dat de deelnemer de pensioendatum bereikt. Als een deelnemer voor de pensioendatum overlijdt, vervalt het verevend ouderdomspensioen en komt het bijzonder nabestaandenpensioen tot uitkering. Als de ex-partner overlijdt, valt het verevend ouderdomspensioen terug naar de deelnemer. Verevening (verevenen) Verdeling van tijdens het huwelijk opgebouwde aanspraken op ouderdomspensioen volgens de systematiek van de Wet verevening pensioenrechten bij scheiding. Verplichte aansluiting Het aansluiten van een werkgever bij het bedrijfspensioenfonds omdat hij onder de verplichtstelling valt. Bladnummer 18 van 20

19 Verplichtstelling Beschikking die aan bedrijven de verplichting oplegt om deel te nemen aan een bedrijfstakpensioenfonds. De minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid (SZW) kan een dergelijk beschikking treffen na een verzoek van een naar zijn oordeel voldoende representatieve vertegenwoordiging van het georganiseerde bedrijfsleven in een bepaalde bedrijfstak. (Alvorens een verplichtstellingsbeschikking te treffen, overlegt de minister van SZW met onder andere de SER en DNB. Een verplichtstellingsbeschikking kan betrekking hebben op alle bedrijfsgenoten (degenen die in de bedrijfstak werkzaam zijn) of op bepaalde groepen van bedrijfsgenoten. Verzekerde De relatie aan wie op basis van een deelname aan een pensioenregeling rechten en plichten zijn toegekend. Verzekeringnemer De persoon of organisatie die een afspraak heeft met het pensioenfonds. Voorschotfactuur Een factuur voor de door de werkgever af te dragen bedragen op basis van de verwachte loonsom. De betaalde voorschotten worden verrekend met de eindafrekening. Volatiliteit Volatiliteit is de mate waarin de waarde van bijvoorbeeld de euro of de Amerikaanse dollar schommelt rondom de trendmatige ontwikkeling, maar geldt ook voor bijvoorbeeld aandelenkoersen. Vrijstelling Het door een werkgever niet hoeven deelnemen aan een beroeps- of bedrijfstakpensioenfondsregeling. Bij vrijstelling is de werkgever verplicht om een pensioenregeling te voeren die minimaal gelijkwaardig is aan de pensioenregeling van de bedrijfstak of het beroepspensioenfonds. W Waardeoverdracht Het overdragen van de contante waarde van pensioenaanspraken om pensioenverlies te voorkomen als een werknemer van pensioenregeling wisselt. Waardescore Een getal dat aangeeft hoe een bepaald aandeel scoort op waarde. Deze score is opgebouwd uit verschillende onderliggende waardefactoren, zoals koers-winstverhouding en prijsboekwaardeverhouding. WAO Zie: Wet op de arbeidsongeschiktheidsverzekering. Werkgever De persoon/organisatie die een of meerdere werknemers in dienst heeft. Bladnummer 19 van 20

20 Werkloosheidswet (WW) De WW is een werknemersverzekering die voorziet in uitkeringen aan werknemers die (gedeeltelijk) werkloos zijn. De hoogte en duur van de uitkering is afhankelijk van de hoogte van het door de werknemer genoten (dag)loon en het arbeidsverleden. Werknemer De persoon die een dienstbetrekking heeft met een werkgever. Wet op de arbeidsongeschiktheidsverzekering (WAO) De WAO is een werknemersverzekering die voorziet in uitkeringen aan werknemers die langer dan twee jaar geheel of gedeeltelijk arbeidsongeschikt zijn. De hoogte van de uitkering is afhankelijk van de hoogte van het door de werknemer genoten (dag)loon, de leeftijd en de mate van arbeidsongeschiktheid. Wezenpensioen Een nabestaandenpensioen dat na het overlijden van een deelnemer aan een pensioenregeling tot het bereiken van een bepaalde leeftijd wordt uitgekeerd aan de kinderen van de betrokken deelnemer. X Er zijn geen begrippen beginnend met een X. Y Yield Zie: Effectief rendement. YoY Year-on-Year: de vergelijking van een variabele tussen twee perioden, in dit geval een jaar. Hiermee wordt de ontwikkeling op jaarbasis uitgedrukt. YtD Year-to-Date: resultaat in het lopende jaar. Z Zakelijke waarden Verzamelnaam voor beleggingen in aandelen en beleggingen in onroerend goed. Z-score Jaarlijkse meting van de beleggingsresultaten van verplicht gestelde bedrijfstakpensioenfondsen. Voor het bepalen van een z-score wordt voorafgaand aan een nieuw beleggingsjaar een normportefeuille vastgesteld, waarin rekening wordt gehouden met de risico s die het bestuur van het bedrijfstakpensioenfonds kan en wil nemen. Aan het eind van elk beleggingsjaar wordt het feitelijk behaalde rendement op beleggingen vergeleken met het rendement van de normportefeuille. Werkgevers kunnen een verplichtgesteld bedrijfstakpensioenfonds verlaten als de beleggingsresultaten, gemeten over vijf jaar, onvoldoende zijn. (Aan de hand van de som van opeenvolgende jaarlijkse z-scores, gedeeld door de wortel van het aantal jaren worden de beleggingsresultaten getoetst). Deze lijst is met de meeste zorgvuldigheid samengesteld. U kunt hieraan echter geen rechten ontlenen. Bladnummer 20 van 20

Wat krijgt u in onze pensioenregeling?

Wat krijgt u in onze pensioenregeling? Hoe is uw pensioen geregeld? In dit Pensioen 1-2-3 leest u wat u wel en niet krijgt in onze pensioenregeling. Pensioen 1-2-3 bevat geen persoonlijke informatie over uw pensioen. Die vindt u wel op www.mijnpensioenoverzicht.nl.

Nadere informatie

Wat krijgt u in onze pensioenregeling?

Wat krijgt u in onze pensioenregeling? Hoe is uw pensioen geregeld? In dit Pensioen 1-2-3 leest u wat u wel en niet krijgt in onze pensioenregeling. Pensioen 1-2-3 bevat geen persoonlijke informatie over uw pensioen. Die vindt u wel op www.mijnpensioenoverzicht.nl

Nadere informatie

Wat is pensioen? Pensioen is inkomen voor als u later stopt met werken. Pensioen is ook inkomen voor uw nabestaanden als u overlijdt.

Wat is pensioen? Pensioen is inkomen voor als u later stopt met werken. Pensioen is ook inkomen voor uw nabestaanden als u overlijdt. Startbrief Deelnemen aan de pensioenregeling van bpf GBP Wat is pensioen? Pensioen is inkomen voor als u later stopt met werken. Pensioen is ook inkomen voor uw nabestaanden als u overlijdt. Pensioen bestaat

Nadere informatie

Wat krijgt u in onze pensioenregeling?

Wat krijgt u in onze pensioenregeling? Hoe is uw pensioen geregeld? In dit Pensioen 1-2-3 leest u wat u wel en niet krijgt in onze pensioenregeling. Pensioen 1-2-3 bevat geen persoonlijke informatie over uw pensioen. Die vindt u wel op www.mijnpensioenoverzicht.nl

Nadere informatie

Toelichting Uniform Pensioenoverzicht einde deelneming

Toelichting Uniform Pensioenoverzicht einde deelneming Toelichting Uniform Pensioenoverzicht einde deelneming Wat u moet weten over uw pensioen Dit pensioenoverzicht ontvangt u omdat

Nadere informatie

Wat krijgt u in onze pensioenregeling?

Wat krijgt u in onze pensioenregeling? Pensioenfonds Hoe is uw pensioen geregeld? In dit Pensioen 1-2-3 leest u wat u wel en niet krijgt in onze pensioenregeling. Pensioen 1-2-3 bevat geen persoonlijke informatie over uw pensioen. Die vindt

Nadere informatie

Toelichting op het pensioenoverzicht 2010 KPN Uitkeringsovereenkomst voor de middelloonregeling

Toelichting op het pensioenoverzicht 2010 KPN Uitkeringsovereenkomst voor de middelloonregeling Toelichting op het pensioenoverzicht 2010 KPN Uitkeringsovereenkomst voor de middelloonregeling Wat u moet weten over uw pensioen Het Uniform Pensioenoverzicht geeft u duidelijkheid over wat u krijgt bij

Nadere informatie

Wat krijgt u in onze pensioenregeling?

Wat krijgt u in onze pensioenregeling? Hoe is uw pensioen geregeld? In dit Pensioen 1-2-3 leest u wat u wel en niet krijgt in onze pensioenregeling. Pensioen 1-2-3 bevat geen persoonlijke informatie over uw pensioen. Die vindt u wel op www.mijnpensioenoverzicht.nl

Nadere informatie

VEELGESTELDE VRAGEN. Algemeen

VEELGESTELDE VRAGEN. Algemeen Algemeen 1 Wat is een UPO? UPO staat voor Uniform Pensioenoverzicht. Het UPO geeft u inzicht in uw huidige en toekomstige financiële situatie (en de situatie voor uw eventuele nabestaanden) bij pensionering,

Nadere informatie

Actuariële en Bedrijfstechnische Nota. Nota, waarin het beleid van het fonds op alle relevante gebieden beschreven wordt.

Actuariële en Bedrijfstechnische Nota. Nota, waarin het beleid van het fonds op alle relevante gebieden beschreven wordt. ABTN A-Factor AFM Afkoop Anw AOW Arbeidsongeschiktheidspensioen Actuariële en Bedrijfstechnische Nota. Nota, waarin het beleid van het fonds op alle relevante gebieden beschreven wordt. Aanduiding voor

Nadere informatie

Veelgestelde vragen. Algemeen

Veelgestelde vragen. Algemeen Algemeen 1. Wat is een UPO? UPO staat voor Uniform Pensioenoverzicht. Het UPO geeft u inzicht in uw huidige en toekomstige financiºle situatie (en de situatie voor uw eventuele nabestaanden) bij pensionering,

Nadere informatie

Hoe is jouw pensioen geregeld?

Hoe is jouw pensioen geregeld? Hoe is jouw pensioen geregeld? Beste deelnemer, Welkom bij Pensioenfonds Ernst & Young! Je bouwt vanaf je indiensttreding pensioen bij ons op. Dit doe je via je werkgever. Elke pensioenuitvoerder heeft

Nadere informatie

Veelgestelde vragen en antwoorden

Veelgestelde vragen en antwoorden Veelgestelde vragen en antwoorden Algemeen 1. Wat is een UPO? UPO staat voor Uniform Pensioenoverzicht. Het UPO geeft u inzicht in uw huidige en toekomstige financiºle situatie (en de situatie voor uw

Nadere informatie

Voorbeeld Toelichting Uniform Pensioenoverzicht Model 1

Voorbeeld Toelichting Uniform Pensioenoverzicht Model 1 <Uitkeringsovereenkomst> <Premieovereenkomst> Voorbeeld Toelichting Uniform Pensioenoverzicht Model 1 Wat heeft u aan het Uniform Pensioenoverzicht? Het Uniform Pensioenoverzicht geeft u inzicht in wat

Nadere informatie

AANVULLENDE PENSIOENREGELING

AANVULLENDE PENSIOENREGELING AANVULLENDE PENSIOENREGELING Stichting Bedrijfspensioenfonds voor de Agrarische en Voedselvoorzieningshandel Uw pensioen is onze zorg. Inleiding Voor u ligt de brochure over de aanvullende pensioenregelingen

Nadere informatie

Toelichting Uniform Pensioenoverzicht einde deelneming

Toelichting Uniform Pensioenoverzicht einde deelneming Toelichting Uniform Pensioenoverzicht einde deelneming Wat u moet weten over uw pensioen Dit pensioenoverzicht ontvangt u omdat

Nadere informatie

Toelichting Uniform Pensioenoverzicht einde deelneming

Toelichting Uniform Pensioenoverzicht einde deelneming Toelichting Uniform Pensioenoverzicht einde deelneming Wat heeft u aan het Uniform Pensioenoverzicht? Dit pensioenoverzicht ontvangt u omdat

Nadere informatie

Lees hier meer over de afschaffing van de AOW Partnertoeslag

Lees hier meer over de afschaffing van de AOW Partnertoeslag Aanvullend pensioen Pensioen is in de meeste gevallen opgebouwd uit drie pijlers: pensioen vanuit de overheid (AOW), pensioen opgebouwd via een of meerdere werkgevers en het pensioen dat je zelf hebt opgebouwd.

Nadere informatie

ADDENDUM BIJ DE PENSIOENOVEREENKOMST

ADDENDUM BIJ DE PENSIOENOVEREENKOMST ADDENDUM BIJ DE PENSIOENOVEREENKOMST In aanvulling op de eerder tussen de werkgever en diens werknemers gesloten pensioenovereenkomst maken met ingang van 1 januari 2008 de hierna vermelde bepalingen deel

Nadere informatie

Toelichting Uniform Pensioenoverzicht 2015. Wat heeft u aan het Uniform Pensioenoverzicht? Welke gebeurtenissen beïnvloeden uw pensioen?

Toelichting Uniform Pensioenoverzicht 2015. Wat heeft u aan het Uniform Pensioenoverzicht? Welke gebeurtenissen beïnvloeden uw pensioen? Wat heeft u aan het Uniform Pensioenoverzicht? Het Uniform Pensioenoverzicht geeft u inzicht in wat u krijgt bij pensionering en arbeidsongeschiktheid. In dit overzicht staat ook wat uw eventuele partner

Nadere informatie

Toelichting Uniform Pensioenoverzicht Uitkeringsovereenkomst

Toelichting Uniform Pensioenoverzicht Uitkeringsovereenkomst Toelichting Uniform Pensioenoverzicht Uitkeringsovereenkomst Wat u moet weten over uw pensioen Het Uniform Pensioenoverzicht geeft u duidelijkheid over wat u krijgt bij pensionering en arbeidsongeschiktheid.

Nadere informatie

Voorbeeld Toelichting Uniform Pensioenoverzicht Model 1A

Voorbeeld Toelichting Uniform Pensioenoverzicht Model 1A <Uitkeringsovereenkomst> <Premieovereenkomst> Voorbeeld Toelichting Uniform Pensioenoverzicht Model 1A Wat heeft u aan het Uniform Pensioenoverzicht? Het Uniform Pensioenoverzicht geeft u inzicht in wat

Nadere informatie

Hoe is uw pensioen geregeld? Geachte heer, mevrouw,

Hoe is uw pensioen geregeld? Geachte heer, mevrouw, Hoe is uw pensioen geregeld? Geachte heer, mevrouw, Welkom bij Pensioenfonds Hoogovens! U bouwt pensioen bij ons op. Dit doet u via uw werkgever. Elke pensioenuitvoerder heeft zijn eigen regeling. In dit

Nadere informatie

Hoe is uw pensioen geregeld?

Hoe is uw pensioen geregeld? Hoe is uw pensioen geregeld? De Ahold Pensioenregeling 2015 Geachte heer, mevrouw, Welkom bij Ahold Pensioenfonds! Als u 21 jaar of ouder bent, bouwt u vanaf uw datum in dienst pensioen bij ons op. Dit

Nadere informatie

Toelichting Uniform Pensioenoverzicht

Toelichting Uniform Pensioenoverzicht Toelichting Uniform Pensioenoverzicht Wat heeft u aan het Uniform Pensioenoverzicht? Het Uniform Pensioenoverzicht geeft u duidelijkheid over wat u krijgt bij

Nadere informatie

Toelichting Uniform Pensioenoverzicht

Toelichting Uniform Pensioenoverzicht Toelichting Uniform Pensioenoverzicht Premieovereenkomst Wat heeft u aan het Uniform Pensioenoverzicht? Op dit Uniform Pensioenoverzicht staan de bedragen die u ontvangt bij pensionering en arbeidsongeschiktheid,

Nadere informatie

Bewaar deze startbrief zorgvuldig. Pensioen heeft nu misschien niet uw hoogste aandacht, binnenkort kan dat anders zijn.

Bewaar deze startbrief zorgvuldig. Pensioen heeft nu misschien niet uw hoogste aandacht, binnenkort kan dat anders zijn. Bewaar deze startbrief zorgvuldig. Pensioen heeft nu misschien niet uw hoogste aandacht, binnenkort kan dat anders zijn. Geachte heer/mevrouw.., Hartelijk welkom bij het Bedrijfspensioenfonds voor de Agrarische

Nadere informatie

Uw pensioen bij Stichting Bedrijfstakpensioenfonds. Waterrecreatie en de Kunststoffen en Houten Jachtbouw

Uw pensioen bij Stichting Bedrijfstakpensioenfonds. Waterrecreatie en de Kunststoffen en Houten Jachtbouw Uw pensioen bij Stichting Bedrijfstakpensioenfonds Waterrecreatie en de Kunststoffen en Houten Jachtbouw 3 Welkom! Informatie over uw pensioenregeling bij Stichting Bedrijfstakpensioenfonds voor de sector

Nadere informatie

Wat krijgt u in onze pensioenregeling?

Wat krijgt u in onze pensioenregeling? Hoe is uw pensioen geregeld? In dit Pensioen 1-2-3 leest u wat u wel en niet krijgt in onze pensioenregeling. Pensioen 1-2-3 bevat geen persoonlijke informatie over uw pensioen. Die vindt u wel op www.mijnpensioenoverzicht.nl.

Nadere informatie

Wat krijgt u in onze pensioenregeling?

Wat krijgt u in onze pensioenregeling? Welkom bij BPF Schilders. U bouwt verplicht pensioen bij ons op. Werkt u in loondienst? Dan doet u dit via uw werkgever. Bent u ondernemer? Dan betaalt u via uw onderneming zelf de premie. Elke pensioenuitvoerder

Nadere informatie

3.4. Verplichtstelling en maximale hoogte van het pensioen

3.4. Verplichtstelling en maximale hoogte van het pensioen Bij een eindloonregeling bouwt u veel meer pensioen op als u gedurende uw werkzame leven behoorlijk carrière maakt (lees salarisstijgingen ontvangt). Want u ontvangt het pensioen over uw laatste en dus

Nadere informatie

BEWAAR UW PENSIOENOVERZICHT ZORGVULDIG. LEES OOK DE TOELICHTING. DEZE IS ONDERDEEL VAN HET UNIFORM PENSIOENOVERZICHT.

BEWAAR UW PENSIOENOVERZICHT ZORGVULDIG. LEES OOK DE TOELICHTING. DEZE IS ONDERDEEL VAN HET UNIFORM PENSIOENOVERZICHT. Stand per 31 december 2008 Uw pensioenregeling bij Bijvoorbeeld N.V. Uitkeringsovereenkomst Voorbeeldwerkgever B.V. Kenmerk: 987456 U krijgt elk jaar een pensioenoverzicht omdat u deelneemt in een pensioenregeling

Nadere informatie

Startbrief. 1. Algemeen. Waardeoverdracht. Informatie die u geeft. Wanneer bent u deelnemer in de Basisregeling?

Startbrief. 1. Algemeen. Waardeoverdracht. Informatie die u geeft. Wanneer bent u deelnemer in de Basisregeling? Startbrief Deze startbrief bestaat uit 3 delen: Algemeen, Basisregeling en Plusregeling. 1. Algemeen Uw werkgever: Tentoo Collective Freelance & Flex B.V. Uw pensioenuitvoerder: ABN AMRO Pensioenen Soort

Nadere informatie

Voorbeeld Toelichting Uniform Pensioenoverzicht einde deelneming

Voorbeeld Toelichting Uniform Pensioenoverzicht einde deelneming <Uitkeringsregeling> <Premieregeling> Voorbeeld Toelichting Uniform Pensioenoverzicht einde deelneming Wat heeft u aan het Uniform Pensioenoverzicht? Het Uniform Pensioenoverzicht geeft u inzicht in wat

Nadere informatie

Voorbeeld Toelichting Uniform Pensioenoverzicht Model 3 Premieovereenkomst

Voorbeeld Toelichting Uniform Pensioenoverzicht Model 3 Premieovereenkomst Voorbeeld Toelichting Uniform Pensioenoverzicht Model 3 Premieovereenkomst Wat heeft u aan het Uniform Pensioenoverzicht? Het Uniform Pensioenoverzicht geeft u inzicht in wat u krijgt bij pensionering

Nadere informatie

Werkt u in deeltijd of gaat u in deeltijd werken, dan bouwt u vanaf dat moment naar rato pensioen op.

Werkt u in deeltijd of gaat u in deeltijd werken, dan bouwt u vanaf dat moment naar rato pensioen op. 7 juni 2016 Wat krijgt u in onze pensioenregeling? Ouderdomspensioen U bouwt ouderdomspensioen op met de pensioenregeling van Pensioenfonds Cargill. Standaard krijgt u dit ouderdomspensioen vanaf uw 67e

Nadere informatie

Bewaar deze startbrief zorgvuldig. Pensioen heeft nu misschien niet uw hoogste aandacht, binnenkort kan dat anders zijn.

Bewaar deze startbrief zorgvuldig. Pensioen heeft nu misschien niet uw hoogste aandacht, binnenkort kan dat anders zijn. Bewaar deze startbrief zorgvuldig. Pensioen heeft nu misschien niet uw hoogste aandacht, binnenkort kan dat anders zijn. Geachte heer/mevrouw.., Van harte welkom bij het Bedrijfspensioenfonds voor de Agrarische

Nadere informatie

CAPGEMINI PENSIOENFONDS. Wat krijgt u in onze pensioenregeling? Hoe is uw pensioen geregeld?

CAPGEMINI PENSIOENFONDS. Wat krijgt u in onze pensioenregeling? Hoe is uw pensioen geregeld? Stichting PENSIOENFONDS CAPGEMINI Nederland Hoe is uw pensioen geregeld? In dit Pensioen 1-2-3 leest u wat u wel en niet krijgt in onze pensioenregeling. Pensioen 1-2-3 bevat geen persoonlijke informatie

Nadere informatie

Voorbeeld Toelichting Uniform Pensioenoverzicht Model 3 Premieovereenkomst

Voorbeeld Toelichting Uniform Pensioenoverzicht Model 3 Premieovereenkomst Voorbeeld Toelichting Uniform Pensioenoverzicht Model 3 Premieovereenkomst Wat heeft u aan het Uniform Pensioenoverzicht? Het Uniform Pensioenoverzicht geeft u inzicht in wat u krijgt bij pensionering

Nadere informatie

Een nieuwe baan Een nieuwe pensioenregeling

Een nieuwe baan Een nieuwe pensioenregeling Een nieuwe baan Een nieuwe pensioenregeling Welkom bij Stichting Bedrijfstakpensioenfonds voor de Groothandel in Levensmiddelen (Bpf GIL). In deze brochure leggen wij u stap voor stap uit wat het opbouwen

Nadere informatie

Toelichting. Uniform Pensioenoverzicht 2015. Uitkeringsovereenkomst

Toelichting. Uniform Pensioenoverzicht 2015. Uitkeringsovereenkomst Toelichting Uniform Pensioenoverzicht 2015 Uitkeringsovereenkomst Actieve deelnemer Wat heeft u aan het Uniform Pensioenoverzicht? Het Uniform Pensioenoverzicht geeft inzicht in uw inkomen dat u van Hagee

Nadere informatie

Uw pensioenregeling 55-plus in het kort

Uw pensioenregeling 55-plus in het kort Uw pensioenregeling 55-plus in het kort Stichting Pensioenfonds van de Grolsche Bierbrouwerij is het pensioenfonds voor de medewerkers van Grolsch U bouwt bij ons pensioen op. In deze brochure leggen wij

Nadere informatie

Het Goede Voorbeeld Hoe is uw pensioen geregeld?

Het Goede Voorbeeld Hoe is uw pensioen geregeld? Het Goede Voorbeeld Hoe is uw pensioen geregeld? Mevr. J. Jansen Voorbeeldstraat 51 2056 LG Voorbeeldplaats maand - jaar Beste mevrouw Jansen, Welkom bij ! U bouwt

Nadere informatie

Wat krijgt u in onze pensioenregeling?

Wat krijgt u in onze pensioenregeling? Hoe is uw pensioen geregeld? In dit Pensioen 1-2-3 leest u wat u wel en niet krijgt in onze pensioenregeling. Pensioen 1-2-3 bevat geen persoonlijke informatie over uw pensioen. Die vindt u wel op www.mijnpensioenoverzicht.nl

Nadere informatie

Je bouwt partnerpensioen op met de pensioenregeling van Pensioenfonds Detailhandel. Voor je kinderen is er wezenpensioen.

Je bouwt partnerpensioen op met de pensioenregeling van Pensioenfonds Detailhandel. Voor je kinderen is er wezenpensioen. Hoe is jouw pensioen geregeld? Wat krijg je in onze pensioenregeling? Ouderdomspensioen Je bouwt ouderdomspensioen op met de pensioenregeling van Pensioenfonds Detailhandel. Je krijgt dit ouderdomspensioen

Nadere informatie

Stand per datum einde deelneming 01-01-2012 GarantiePlusPensioen

Stand per datum einde deelneming 01-01-2012 GarantiePlusPensioen Uniform Pensioenoverzicht einde deelneming 2012 Stand per datum einde deelneming 01-01-2012 Product GarantiePlusPensioen Pensioenuitvoerder Onderlinge 's-gravenhage Soort overeenkomst premieovereenkomst

Nadere informatie

Stichting Pensioenfonds Unisys Nederland

Stichting Pensioenfonds Unisys Nederland Stichting Pensioenfonds Unisys Nederland De heer U. Pensioenoverzicht Januarilaan 1 2010 XX SCHIPHOL-RIJK Tupolevlaan 1 1119 NW Schiphol-Rijk Postbus 22610 1100 DC Amsterdam-Z.O. Tel 020-526 26 26 Fax

Nadere informatie

Voorbeeld Toelichting Uniform Pensioenoverzicht Model 2 pensioenregeling

Voorbeeld Toelichting Uniform Pensioenoverzicht Model 2 <kapitaalovereenkomst> <premieovereenkomst> <netto><bruto> pensioenregeling Voorbeeld Toelichting Uniform Pensioenoverzicht Model 2 pensioenregeling Wat heeft u aan het Uniform Pensioenoverzicht? Het Uniform Pensioenoverzicht

Nadere informatie

Contractnummer 1111 Polisnummer 1234-0001, 1234-0006 Referentienummer 12345

Contractnummer 1111 Polisnummer 1234-0001, 1234-0006 Referentienummer 12345 Uniform Pensioenoverzicht 2015 Stand per 31-12-2014 Pensioenuitvoerder Onderlinge 's-gravenhage Pensioenovereenkomst premieovereenkomst Werkgever Werkgever Contractnummer 1111 Polisnummer 1234-0001, 1234-0006

Nadere informatie

Wat krijgt u in onze pensioenregeling?

Wat krijgt u in onze pensioenregeling? Hoe is uw pensioen geregeld? In dit Pensioen 1-2-3 leest u wat u wel en niet krijgt in onze pensioenregeling. Pensioen 1-2-3 bevat geen persoonlijke informatie over uw pensioen. Die vindt u wel op www.mijnpensioenoverzicht.nl.

Nadere informatie

Wat krijgt u in onze pensioenregeling?

Wat krijgt u in onze pensioenregeling? Hoe is uw pensioen geregeld? In dit Pensioen 1-2-3 leest u wat u wel en niet krijgt in onze pensioenregeling. Pensioen 1-2-3 bevat geen persoonlijke informatie over uw pensioen. Die vindt u wel op www.mijnpensioenoverzicht.nl.

Nadere informatie

Neem voor vragen of meer informatie over uw pensioensituatie contact op met de Servicedesk van uw Werkgever(s) Referentiecode Pensioenovereenkomst

Neem voor vragen of meer informatie over uw pensioensituatie contact op met de Servicedesk van uw Werkgever(s) Referentiecode Pensioenovereenkomst Meer informatie? Stand per Wilt u straks meer pensioen? Pensioenfonds Neem voor vragen of meer informatie over uw pensioensituatie contact op met de Servicedesk van uw Werkgever(s) Elk U Er pensioenfonds:

Nadere informatie

Via uw werkgever neemt u deel in de pensioenregeling van Q8 Pensioenfonds en bouwt u ouderdomspensioen op. Dat

Via uw werkgever neemt u deel in de pensioenregeling van Q8 Pensioenfonds en bouwt u ouderdomspensioen op. Dat WAT KRIJGT U IN UW PENSIOENREGELING? Ouderdomspensioen Gaat u met pensioen? Dan krijgt u ouderdomspensioen. Via uw werkgever neemt u deel in de pensioenregeling van Q8 Pensioenfonds en bouwt u ouderdomspensioen

Nadere informatie

Hoe is uw pensioen geregeld?

Hoe is uw pensioen geregeld? Hoe is uw pensioen geregeld? Welkom bij Delta Lloyd. U bouwt via pensioen bij ons op, zolang u in dienst bent bij deze werkgever. Dit geldt wanneer u 21 jaar of ouder bent. In dit Pensioen

Nadere informatie

Je bouwt partnerpensioen op met de pensioenregeling van Pensioenfonds Detailhandel. Voor je kinderen is er wezenpensioen.

Je bouwt partnerpensioen op met de pensioenregeling van Pensioenfonds Detailhandel. Voor je kinderen is er wezenpensioen. Hoe is jouw pensioen geregeld? Wat krijg je in onze pensioenregeling? Ouderdomspensioen Je bouwt ouderdomspensioen op met de pensioenregeling van Pensioenfonds Detailhandel. Je krijgt dit ouderdomspensioen

Nadere informatie

Contractnummer 1111 Polisnummer 1234-0001, 1234-0006 Referentienummer 02012

Contractnummer 1111 Polisnummer 1234-0001, 1234-0006 Referentienummer 02012 Uniform Pensioenoverzicht 2012 Stand per 31-12-2011 Pensioenuitvoerder Onderlinge 's-gravenhage Pensioenovereenkomst premieovereenkomst o.b.v. kapitaal Werkgever Werkgever Contractnummer 1111 Polisnummer

Nadere informatie

Welk pensioen kunt u verwachten?

Welk pensioen kunt u verwachten? Voorbeeld Toelichting Uniform Pensioenoverzicht Model 3A Wat heeft u aan het Uniform Pensioenoverzicht? Het Uniform Pensioenoverzicht geeft u inzicht in wat u krijgt bij pensionering.

Nadere informatie

Toelichting Uniform Pensioenoverzicht

Toelichting Uniform Pensioenoverzicht Toelichting Uniform Pensioenoverzicht Premieovereenkomst Dit overzicht van uw pensioenaanspraken ontvangt u uit hoofde van uw deelneming in de regeling van de Stichting Voorzieningsfonds Getronics. Deze

Nadere informatie

Wat krijgt u in onze pensioenregeling?

Wat krijgt u in onze pensioenregeling? Hoe is uw pensioen geregeld? In dit Pensioen 1-2-3 leest u wat u wel en niet krijgt in onze pensioenregeling. Pensioen 1-2-3 bevat geen persoonlijke informatie over uw pensioen. Die vindt u wel op www.mijnpensioenoverzicht.nl

Nadere informatie

TOELICHTING uniform pensioenoverzicht

TOELICHTING uniform pensioenoverzicht TOELICHTING uniform pensioenoverzicht Uitkeringsovereenkomst Belangrijk om in de gaten te houden: Uw pensioenoverzicht van Pensioenfonds Zorg en Welzijn (PFZW) is een momentopname per 31 december 2014.

Nadere informatie

Let op: een scheiding kan invloed hebben op de hoogte van het door u te ontvangen pensioen. Zie ook de toelichting.

Let op: een scheiding kan invloed hebben op de hoogte van het door u te ontvangen pensioen. Zie ook de toelichting. Uniform Pensioenoverzicht 2014 Stand per 31-12-2013 Pensioenuitvoerder Onderlinge 's-gravenhage Pensioenovereenkomst premieovereenkomst o.b.v. kapitaal Werkgever Werkgever Contractnummer 1111 Polisnummer

Nadere informatie

UNIFORM PENSIOENOVERZICHT 2011 Delta Lloyd Levensverzekering NV DATUM PERSOONLIJK PENSIOEN PLAN september 2011

UNIFORM PENSIOENOVERZICHT 2011 Delta Lloyd Levensverzekering NV DATUM PERSOONLIJK PENSIOEN PLAN september 2011 UNIFORM PENSIOENOVERZICHT 2011 Delta Lloyd Levensverzekering NV DATUM PERSOONLIJK PENSIOEN PLAN september 2011 ONZE REFERENTIE: UPO0000035929 Stand per 01.01.2011 Productnaam PERSOONLIJK PENSIOEN PLAN

Nadere informatie

Belangenvereniging SPD De Pensioenwet vanaf 1 januari 2007

Belangenvereniging SPD De Pensioenwet vanaf 1 januari 2007 Belangenvereniging SPD De Pensioenwet vanaf 1 januari 2007 1 Het pensioenhuis van Nederland Derde verdieping Individuele voorzieningen verzekeraars (lijfrente) Tweede verdieping - pensioen werkgever -

Nadere informatie

Wat krijgt u in onze pensioenregeling?

Wat krijgt u in onze pensioenregeling? Hoe is uw pensioen geregeld? Beleggingspakket In dit Pensioen 1-2-3 leest u wat u wel en niet krijgt in onze pensioenregeling. Pensioen 1-2-3 bevat geen persoonlijke informatie over uw pensioen. Die vindt

Nadere informatie

Stichting Metro Pensioenfonds Populair jaarverslag 2008

Stichting Metro Pensioenfonds Populair jaarverslag 2008 Stichting Metro Pensioenfonds Populair jaarverslag 2008 blad 1 van 7 Het Metro Pensioenfonds Hieronder eerst een aantal bijzonderheden over het Metro Pensioenfonds. Het Metro Pensioenfonds is opgericht

Nadere informatie

Bewaar deze startbrief zorgvuldig. Pensioen heeft nu misschien niet uw hoogste aandacht, binnenkort kan dat anders zijn.

Bewaar deze startbrief zorgvuldig. Pensioen heeft nu misschien niet uw hoogste aandacht, binnenkort kan dat anders zijn. Bewaar deze startbrief zorgvuldig. Pensioen heeft nu misschien niet uw hoogste aandacht, binnenkort kan dat anders zijn. Geachte heer/mevrouw.., Hartelijk welkom bij het Bedrijfspensioenfonds voor de Agrarische

Nadere informatie

Toelichting Uniform Pensioenoverzicht 2015

Toelichting Uniform Pensioenoverzicht 2015 Toelichting Uniform Pensioenoverzicht 2015 Uitkeringsovereenkomst Wat is het Uniform Pensioenoverzicht (UPO)? Het Uniform Pensioenoverzicht geeft u inzicht in wat u krijgt bij pensionering en arbeidsongeschiktheid.

Nadere informatie

Wat krijgt u in onze pensioenregeling?

Wat krijgt u in onze pensioenregeling? Uitleg pensioenregeling Pensioenfonds MN In dit Pensioen 1-2-3 leest u wat u wel en niet krijgt in onze pensioenregeling. Dat is belangrijk om te weten, bijvoorbeeld als u van baan verandert, arbeidsongeschikt

Nadere informatie

Voorbeeld Toelichting Uniform Pensioenoverzicht Model 3 Premieovereenkomst pensioenregeling

Voorbeeld Toelichting Uniform Pensioenoverzicht Model 3 Premieovereenkomst <netto><bruto> pensioenregeling Voorbeeld Toelichting Uniform Pensioenoverzicht Model 3 Premieovereenkomst pensioenregeling Wat heeft u aan het Uniform Pensioenoverzicht? Het Uniform Pensioenoverzicht geeft u inzicht in

Nadere informatie

Voorbeeld Toelichting Uniform Pensioenoverzicht einde deelneming Premieovereenkomst

Voorbeeld Toelichting Uniform Pensioenoverzicht einde deelneming Premieovereenkomst Voorbeeld Toelichting Uniform Pensioenoverzicht einde deelneming Premieovereenkomst Wat heeft u aan het Uniform Pensioenoverzicht? Het Uniform Pensioenoverzicht geeft u inzicht in wat u krijgt bij pensionering

Nadere informatie

Pensioen 1-2-3 Voorbeeldteksten laag 2 voor DB-regelingen VOORBEELDTEKST

Pensioen 1-2-3 Voorbeeldteksten laag 2 voor DB-regelingen VOORBEELDTEKST Pensioen 1-2-3 Voorbeeldteksten laag 2 voor DB-regelingen Augustus 2015 Dit document bevat per icoon een voorbeeldtekst voor laag 2 van een Pensioen 1-2-3 voor een DB-regeling. U mag de teksten redactioneel

Nadere informatie

BeterExcedent. Pensioen Werknemer 2015

BeterExcedent. Pensioen Werknemer 2015 BeterExcedent Pensioen Werknemer 2015 BeterExcedent Pensioen Werknemer 2015 Als u via uw werkgever deelneemt in de pensioenregeling BeterExcedent, kunt u pensioen opbouwen over het deel van uw salaris

Nadere informatie

Betreft: Startbrief in verband met toetreding tot de pensioenregeling

Betreft: Startbrief in verband met toetreding tot de pensioenregeling Yvonne Bloem Administrateur Stichting Pensioenfonds Syngenta Nederland Westeinde 62 Postbus 2 1600 AA Enkhuizen Tel. 0228-366 435 Fax. 0228-366 445 yvonne.bloem@syngenta.com Betreft: Startbrief in verband

Nadere informatie

PENSIOENREGLEMENT D. Pensioenreglement D van Stichting Pensioenfonds Protector per 1 juli 2015 pagina 1 van 47

PENSIOENREGLEMENT D. Pensioenreglement D van Stichting Pensioenfonds Protector per 1 juli 2015 pagina 1 van 47 PENSIOENREGLEMENT D Pensioenreglement D van Stichting Pensioenfonds Protector per 1 juli 2015 pagina 1 van 47 INHOUDSOPGAVE Hoofdstuk 1. DEELNEMING AAN DE PENSIOENREGELING 4 Artikel 1 Deelnemers...4 Artikel

Nadere informatie

Waardeoverdracht. bij indiensttreding. Wat is waardeoverdracht? Is waardeoverdracht. verstandig? Goed om te weten. Een nieuwe baan.

Waardeoverdracht. bij indiensttreding. Wat is waardeoverdracht? Is waardeoverdracht. verstandig? Goed om te weten. Een nieuwe baan. Waardeoverdracht bij indiensttreding Meer weten? www.kpnpensioen.nl Wat is waardeoverdracht? 4 Zoek en vind 11 Een nieuwe baan 3 Is waardeoverdracht verstandig? Goed om te weten 6 Zo vraagt u aan 10 9

Nadere informatie

Het Goede Voorbeeld Hoe is uw pensioen geregeld?

Het Goede Voorbeeld Hoe is uw pensioen geregeld? Het Goede Voorbeeld Hoe is uw pensioen geregeld? Mevr. J. Jansen Voorbeeldstraat 51 2056 LG Voorbeeldplaats Geachte mevrouw Jansen, Welkom bij . U bouwt

Nadere informatie

Jouw Delta Lloyd Pensioen in het kort

Jouw Delta Lloyd Pensioen in het kort Jouw Delta Lloyd Pensioen in het kort Deze brochure is bedoeld voor alle medewerkers van Delta Lloyd die 18 jaar of ouder zijn en geeft je een goed overzicht van je pensioenregeling. Jouw Delta Lloyd Pensioen

Nadere informatie

Kom in actie als u: Geachte deelnemer,

Kom in actie als u: Geachte deelnemer, Geachte deelnemer, Vanaf 1 januari 2015 is de pensioenregeling aangepast voor de werknemers van Damco Netherlands B.V. en Damco International B.V.. Nedlloyd Pensioenfonds (NPF) verzorgt ook deze gewijzigde

Nadere informatie

Hoe is uw pensioen geregeld?

Hoe is uw pensioen geregeld? Hoe is uw pensioen geregeld? Wat is Pensioen 1-2-3? Pensioen 1-2-3 is een initiatief van de Pensioenfederatie en het Verbond van Verzekeraars. In drie stappen, van hoofdlijn tot in detail, wordt u wegwijs

Nadere informatie

Stichting Pensioenfonds Trespa. Brochure Pensioenregeling

Stichting Pensioenfonds Trespa. Brochure Pensioenregeling Brochure Pensioenregeling Wat houdt de brochure Pensioenregeling in? De brochure maakt deel uit van de startbrief. In de brochure wordt de pensioenregeling in begrijpelijke taal toegelicht aan de hand

Nadere informatie

Pensioenfonds Campina Pensioenbrochure op basis van Pensioenreglement 2006 versie 2009

Pensioenfonds Campina Pensioenbrochure op basis van Pensioenreglement 2006 versie 2009 Pensioenfonds Campina Pensioenbrochure op basis van Pensioenreglement 2006 versie 2009 Brochure Pensioenreglement Pensioenfonds Campina Blad 1 INLEIDING Deze brochure geeft o.a. antwoord op de vragen:

Nadere informatie

Voorbeeld Toelichting Uniform Pensioenoverzicht Model 5

Voorbeeld Toelichting Uniform Pensioenoverzicht Model 5 <Uitkeringsregeling> <Premieregeling> Voorbeeld Toelichting Uniform Pensioenoverzicht Model 5 Wat heeft u aan het Uniform Pensioenoverzicht? Het Uniform Pensioenoverzicht geeft u inzicht in wat u krijgt

Nadere informatie

In het kort. Uw Pensioen. Scheiden Verhuizen Gaat u bijna met pensioen?

In het kort. Uw Pensioen. Scheiden Verhuizen Gaat u bijna met pensioen? Uw Pensioen In het kort 3 Welkom 10 4 Wat is pensioen? 11 6 Nabestaandenpensioen 14 8 Wanneer verandert uw pensioen? Scheiden Verhuizen Gaat u bijna met pensioen? Meer weten? www.bpfkunststof-rubber.nl

Nadere informatie

Pensioen. Waardeoverdracht bij indiensttreding

Pensioen. Waardeoverdracht bij indiensttreding Uw Pensioen Waardeoverdracht bij indiensttreding In deze brochure over waardeoverdracht staat algemene informatie en is bedoeld om deelnemers aan het Stichting Pensioenfonds SNT (STPS) algemene informatie

Nadere informatie

Bedrijfstakpensioenfonds voor de Bitumineuze- en Kunststof Dakbedekkingsbedrijven

Bedrijfstakpensioenfonds voor de Bitumineuze- en Kunststof Dakbedekkingsbedrijven 6b Bitumineuze- en Kunststof Dakbedekkingsbedrijven (Bpf-Bikudak) 65 P e n s i o e n r e g e l i n g u t a - w e r k n e m e r s Jaarboek Pensioen- en bedrijfstakeigen regelingen in de sector bouwnijverheid

Nadere informatie

Wat zijn voor mij argumenten voor en tegen waardeoverdracht naar PFZW?

Wat zijn voor mij argumenten voor en tegen waardeoverdracht naar PFZW? Start Deze Argumentenkaart laat zien wat vanuit het perspectief van een nieuwe deelnemer bij PFZW de belangrijkste argumenten individuele naar PFZW zijn. Een pensioenuitvoerder kan zowel een pensioenfonds

Nadere informatie

Veelgestelde vragen Uniform Pensioenoverzicht

Veelgestelde vragen Uniform Pensioenoverzicht Veelgestelde vragen Uniform Pensioenoverzicht Hieronder vindt u een overzicht van de veelgestelde vragen rondom uw Uniform Pensioenoverzicht (UPO). Heeft u na het lezen van deze veelgestelde vragen toch

Nadere informatie

Brochure. Uw pensioen in de Groothandel in Eieren

Brochure. Uw pensioen in de Groothandel in Eieren Brochure Uw pensioen in de Groothandel in Eieren Inleiding Voor u ligt de brochure van het Bedrijfspensioenfonds voor de Agrarische en Voedselvoorzieningshandel (Bpf AVH). Bpf AVH verzorgt al 50 jaar de

Nadere informatie

Het AVEBE Pensioen samengevat

Het AVEBE Pensioen samengevat Het AVEBE Pensioen samengevat Deze folder is bedoeld voor alle medewerkers die bij AVEBE in dienst zijn getreden. Pensioenfonds Ouderdomspensioen: het AVEBE Pensioen vanaf uw pensionering Het AVEBE Pensioen

Nadere informatie

Stichting Algemeen Pensioenfonds KLM

Stichting Algemeen Pensioenfonds KLM Stichting Algemeen Pensioenfonds KLM Q&A Pensioensessies Cargo nieuwe deelnemers vanuit Martinair Maart en april 2014 Amstelveen, 10 april 2014 Inhoud 1 Q&A 3 1.1 Wettelijke bepalingen 3 1.2 Waardeoverdracht

Nadere informatie

PENSIOENBROCHURE. Pensioensparen

PENSIOENBROCHURE. Pensioensparen PENSIOENBROCHURE Pensioensparen Pensioenbrochure Pensioensparen Waarom deze brochure? Deze brochure geeft antwoord op de vraag hoe u kunt sparen voor extra pensioen. En wat er met het gespaarde pensioenspaarkapitaal

Nadere informatie

Pensioenfonds Metaal en Techniek PENSIOENBELEGGEN

Pensioenfonds Metaal en Techniek PENSIOENBELEGGEN Pensioenfonds Metaal en Techniek PENSIOENBELEGGEN Nieuwe pensioenregeling per 1 januari 2006 PENSIOENBELEGGEN Wie een dienstverband heeft, bouwt onder voorwaarden vanaf zijn 18 e pensioen op. Elke maand

Nadere informatie

Wat krijgt u in onze pensioenregeling?

Wat krijgt u in onze pensioenregeling? Hoe is uw pensioen geregeld? Excedentregeling In dit Pensioen 1-2-3 leest u wat u wel en niet krijgt in onze excedentregeling. Pensioen 1-2-3 bevat geen persoonlijke informatie over uw pensioen. Die vindt

Nadere informatie

Pensioen. in het kort

Pensioen. in het kort Pensioen in het kort 1 2 Inhoud 1. Het pensioen in het kort 4 2. Uw ouderdomspensioen in het kort 5 3. Hoeveel (ouderdoms)pensioen krijgt u straks? 7 4. Pensioen voor uw partner en kinderen 10 5. Wanneer

Nadere informatie

Wat krijgt u in onze pensioenregeling? Ouderdomspensioen. Benieuwd naar uw totale pensioen? Kijk op www.mijnpensioenoverzicht.nl

Wat krijgt u in onze pensioenregeling? Ouderdomspensioen. Benieuwd naar uw totale pensioen? Kijk op www.mijnpensioenoverzicht.nl Hoe is uw pensioen geregeld? Welkom bij Pensioenfonds TenCate! U bouwt vanaf uw indiensttreding verplicht pensioen bij ons op. Dit doet u via uw werkgever. Elke werkgever heeft zijn eigen pensioenregeling.

Nadere informatie

Aanvullend reglement Extra Pensioenopbouw Boven de Salarisgrens 2015

Aanvullend reglement Extra Pensioenopbouw Boven de Salarisgrens 2015 Aanvullend reglement 1 Aanvullend reglement Extra Pensioenopbouw Boven de Salarisgrens 2015 20150324 Reglement Pensioenopbouw Extra pensioenopbouw Boven de Salarisgrens 2015 Aanvullend reglement 2 Voorwoord

Nadere informatie

Risico s rond pensioen

Risico s rond pensioen Risico s rond pensioen Uitgave maart 2015 Disclaimer De in deze brochure verstrekte informatie van Stichting Pensioenfonds SABIC, gevestigd te Sittard (het pensioenfonds ) is van algemene aard, uitsluitend

Nadere informatie

Brochure pensioenregeling C van Pensioenfonds ANWB. Voor medewerkers van Unigarant

Brochure pensioenregeling C van Pensioenfonds ANWB. Voor medewerkers van Unigarant Brochure pensioenregeling C van Pensioenfonds ANWB Voor medewerkers van Unigarant Revisiedatum 1 januari 2010 INHOUDSOPGAVE 1. Wanneer bouw ik ouderdomspensioen op?... 4 2. Wanneer kan ik met pensioen?...

Nadere informatie