WAT WERKT BIJ DE AANPAK VAN ARMOEDE?

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "WAT WERKT BIJ DE AANPAK VAN ARMOEDE?"

Transcriptie

1 WAT WERKT BIJ DE AANPAK VAN ARMOEDE? WAT WE KUNNEN LEREN VAN EMPOWERMENT 16 MAART 2016 Werkconferentie Sint Laurensfonds: Kinderen en armoede - naar een gerichte inzet Dr. Jurriaan Omlo

2 ROTTERDAM IS DE ARMSTE STAD VAN NEDERLAND Percentage Rotterdamse huishoudens onder de lage inkomensgrens: 18,3% Percentage Rotterdamse huishoudens dat langdurig onder de lage inkomensgrens leeft: 7,5% Verschil met andere grote steden (Amsterdam, Den Haag en Groningen) is niet groot

3 IN 2015 GROEIDEN RUIM MINDERJARIGE KINDEREN OP IN EEN HUISHOUDEN MET EEN LAAG INKOMEN.

4 STEEDS MEER ARME KINDEREN Eén op de drie Marokkaans-Nederlandse kinderen leeft onder de armoedegrens. De meerderheid van de arme kinderen is autochtoon. De meerderheid van de arme kinderen heeft werkende ouders.

5 GROTE GROEPEN STROMEN UIT DE ARMOEDE VAN DE KINDEREN DIE IN 1985 ARM WAREN, BLEEK 23% IN 2008 NIET ARM. Groter risico op armoede op latere leeftijd. Toenemend risico als kinderen langdurig in armoede leven.

6 ARMOEDE WEER VOLOP IN DE SCHIJNWERPERS Sinds de crisis is de armoede in Nederland met ruim een derde gegroeid. Politieke aandacht sterk beïnvloed door economische ontwikkelingen. Het ontdekken en negeren van armoede als maatschappelijk probleem.

7 ARMOEDE HOORT ALTIJD OP DE POLITIEKE AGENDA TE STAAN DE GEVOLGEN VAN ARMOEDE Depressies, chronische aandoeningen, minder tevredenheid en kortere levensduur Ondermijning sociaal-maatschappelijke participatie Relatiespanningen, relatiebreuken, opvoedingsproblematiek en huiselijk geweld

8 ARMOEDE HOORT ALTIJD OP DE POLITIEKE AGENDA TE STAAN DE GEVOLGEN VAN ARMOEDE VOOR KINDEREN Slechtere schoolprestaties Verminderd welzijn (angstig, ongelukkig en schaamte) Slechtere gezondheid (fysieke en psychische klachten) Onrust over financiën (geen eten en latere opleiding)

9 EMPOWERMENTBENADERING VAN ARMOEDE EMPOWERMENT IS NIET ÉÉN DOEL OF ÉÉN METHODIEK RICHTINGGEVEND DENK- EN HANDELINGSKADER BEGRIJPEN VAN SOCIALE PROBLEMATIEK VAN MAATSCHAPPELIJK KWETSBARE GROEPEN PASSENDE MAATREGELEN TOEPASSEN Drie niveaus van empowerment

10 EMPOWERMENT OP INDIVIDUEEL NIVEAU Psychologisch kapitaal: wilskracht, veerkracht, eigen regie en talenten. Copingstrategieën het verminderen van stress en spanningen om problemen op te lossen of beheersbaar te houden.

11 COPINGSTRATEGIEËN VAN VOLWASSENEN Vermijden van luxe. Vermijden van sociale contacten. Focussen op harde uitgaven (woonlasten en voeding). Kopen van tweedehands producten.

12 COPINGSTRATEGIEËN VAN KINDEREN Bijbaantjes nemen en sparen. Kleding ruilen, karweitjes doen, statiegeldflessen verzamelen. Focussen op leuke dingen die geen geld kosten. Niet laten merken aan ouders dat ze iets willen wat geld kost. Prijsbewuste houding.

13 INTERVENTIES DIE INZETTEN OP GEDRAGSBEÏNVLOEDING Niet iedereen gebruikt effectieve copingstrategieën. Niet iedereen beschikt over voldoende psychologisch kapitaal. Motiverende gespreksvoering en oplossingsgericht coachen. Versterken van eigenwaarde en zelfvertrouwen.

14 ROL VAN SOCIALE PROFESSIONALS Bevorderen van eigen regie en aanspreken van talenten Ontwikkelen van vaardigheden en stimuleren maatschappelijke participatie Kinderen inspireren, motiveren en ondersteunen Outreachend werken: vroegtijdig ingrijpen om erger te voorkomen

15 EMPOWERMENT OP COLLECTIEF NIVEAU Sociaal kapitaal: vermogen om samen met anderen problemen aan te pakken. Zelforganisatie en zelfhulp in de sfeer van lotgenoten en zelfhulpgroepen. Sociaal kapitaal maakt het mogelijk om de eigen problemen samen met anderen aan te pakken. Kracht van lotgenoten: zelfvertrouwen, de ervaren sociale en emotionele steun, optimisme, gevoel van zelfregie en controle, begrip en inzicht in de problematiek, uitwisseling van informatie en ervaringskennis, (h)erkenning en wederzijdse hulp.

16 EMPOWERMENT OP COLLECTIEF NIVEAU Copingstrategieën uitwisselen: leren omgaan met de gevolgen van armoede weerbaarheid en zelfvertrouwen Publieke ruimtes en buurtvoorzieningen: plekken waar mensen sociaal kapitaal kunnen verwerven en waar professionals groepen met elkaar kunnen verbinden Zelforganisatie en burgerinitiatieven (ruilsystemen, budgetkringen en voedselbanken) Kinderen toegang verschaffen tot sport, cultuur bibliotheek en openbaar vervoer (kindpakket)

17 BRIDGING: VERBINDINGEN MET ANDERE GROEPEN Mensen in kwetsbare posities hebben vaak tekort aan zwakke banden Toegang tot nieuwe hulpbronnen (Budget)coaches, mentoren, maatjes en buddy s (ondersteuning in onderwijs)

18 JOS VAN DER LANS: WE HEBBEN BEHOEFTE AAN PROFESSIONALS DIE MENSEN WEER OP WEG HELPEN DOOR VERBINDINGEN TE LEGGEN TUSSEN KWETSBAAR EN KRACHTIG, TUSSEN ONGEZOND EN GEZOND, TUSSEN ZWAK EN STERK, TUSSEN ARM EN RIJK, TUSSEN TALENTEN EN MOGELIJKHEDEN.

19 SOCIALE STEUN VORMT BESCHERMENDE FACTOR Net rond kunnen komen dankzij sociaal vangnet Sociale steun bij opvoeding Negatief opvoedingsgedrag (schelden en geweld) neemt af Betere ouder-kind relatie door minder frustraties en depressies

20 EMPOWERMENT OP POLITIEK-MAATSCHAPPELIJK NIVEAU Maatschappelijk kapitaal: vergroten van macht bij de doelgroep om veranderingen door te voeren die verder reiken dan het eigen leven Veranderen van vooroordelen en uitsluiting via lokale campagnes, betere toegankelijkheid van (buurt)voorzieningen en beïnvloeden wet- en regelgeving In belangengroepen, zelforganisaties en online communities meer macht dan individueel Kinderombudsman: handreiking voor gemeenten over het kindpakket

21 EMPOWERMENT PRINCIPES Erkenning krachten, talenten en mogelijkheden Erkenning kwetsbaarheid en sociale afhankelijkheid Bij multiprobleemgezinnen intensieve en langdurige begeleiding nodig Veel gezinnen voldoende aan korte en lichte interventies

22 INVESTEER IN ECONOMISCH KAPITAAL (BASISINKOMEN) Minder emotionele problemen, meer zelfvertrouwen Minder gedragsproblemen (bijv. spijbelgedrag, tienerzwangerschappen) en beter in staat om sociale contacten aan te gaan Betere relaties met ouders Betere schoolprestaties en beter perspectief op arbeidsmarkt Positieve effecten op inkomen en gezondheid tot in volgende generatie

23 AANDACHT VOOR SPECIFIEKE GROEPEN Aandacht voor groeiende groep kinderen met werkende ouders Hulpaanbod sluit vaak niet aan op de kinderen van migranten Ouders verbreken vaak het contact met jeugdzorg of de GGZ vanwege gebrek aan culturele sensitiviteit Kennis, houding en vaardigheden van professional doorslaggevend bij winnen vertrouwen en resultaten Community-, netwerk- of familiebenadering levert meer positieve resultaten op

24 BLIJVEN LEREN DOOR TE EVALUEREN Veel kritiek op armoedebeleid vanuit sociale wetenschappen Gaat ten koste van antwoorden op de vraag wat wél werkt Evalueren vanuit intrinsieke motivatie om het goede te doen voor de mensen om wie het gaat Geen afrekenmechanisme, maar een feedbackmechanisme Evalueren om te leren en tussentijds verbeteringen door te voeren

25 BEDANKT VOOR UW AANDACHT! Meer lezen op: https://www.movisie.nl/publicaties/wat-werkt-aanpakarmoede

De aanpak van armoede

De aanpak van armoede De aanpak van armoede Wat we kunnen leren van empowerment en de psychologie van de schaarste Wat werkt bij de aanpak van armoede WAT IS HET PROBLEEM? Groepen met een verhoogd armoederisico: WAT ZIJN DE

Nadere informatie

WERKCONFERENTIE. Bestrijding van kinderarmoede in Rotterdam. Abstract. Auteurs: Tycho Mol & Gido van der Heiden. In opdracht van: Sint Laurensfonds

WERKCONFERENTIE. Bestrijding van kinderarmoede in Rotterdam. Abstract. Auteurs: Tycho Mol & Gido van der Heiden. In opdracht van: Sint Laurensfonds WERKCONFERENTIE Bestrijding van kinderarmoede in Rotterdam Abstract Een verslag van de werkconferentie van Sint Laurensfonds van donderdag16 maart 2017. Hierin zijn ideeën opgenomen over de ambitie om

Nadere informatie

Model Beroepsprofiel Cliëntondersteuner voor mensen met een beperking

Model Beroepsprofiel Cliëntondersteuner voor mensen met een beperking Model Beroepsprofiel Cliëntondersteuner voor mensen met een beperking Het doel van deze beschrijving is om enerzijds houvast te geven voor het borgen van de unieke expertise van de cliëntondersteuner voor

Nadere informatie

Eenzaamheid en sociaal isolement: ambities en mogelijkheden

Eenzaamheid en sociaal isolement: ambities en mogelijkheden Eenzaamheid en sociaal isolement: ambities en mogelijkheden Prof. dr. Anja Machielse 25 februari 2016 Foto: Eamonn Doyle Onderwerpen Wat is eenzaamheid en waarom is het een probleem? Wat kunnen we doen

Nadere informatie

Informatie 10 januari 2015

Informatie 10 januari 2015 Informatie 10 januari 2015 ARMOEDE: FEITEN EN CIJFERS ARMOEDE WERELDWIJD Wereldwijd leven ongeveer 1,2 miljard mensen in absolute armoede leven: zij beschikken niet over basisbehoeften zoals schoon drinkwater,

Nadere informatie

Kennis, innovatie en methodiekontwikkeling

Kennis, innovatie en methodiekontwikkeling Kennis, innovatie en methodiekontwikkeling Frontlijnsturing en uitvoering in de praktijk Situatie achterstandswijken (mensen) 60000 gezinnen leven langdurig in armoede 30000 gezinnen zijn omgevallen Gezin

Nadere informatie

Diversiteitgevoelig en Positief jeugdbeleid: gezamenlijke agenda

Diversiteitgevoelig en Positief jeugdbeleid: gezamenlijke agenda Diversiteitgevoelig en Positief jeugdbeleid: gezamenlijke agenda Trees Pels Kenniscafe Utrecht Zorg voor Jeugd 20-05-14 Presentatie 1. Kloof vraag-aanbod preventie (opvoedondersteuning) 2. Diversiteitgevoelig

Nadere informatie

Informatie 17 december 2015

Informatie 17 december 2015 Informatie 17 december 2015 ARMOEDE: FEITEN EN CIJFERS Ondanks het aflopen van de economische recessie, is de armoede in Nederland het afgelopen jaar verder gestegen. Vooral het aantal huishoudens dat

Nadere informatie

Webinar. Thema: conflictscheiding

Webinar. Thema: conflictscheiding Webinar Thema: conflictscheiding Welkom Cindy de Rijke Kompaan en De Bocht Ouderschapsbemiddelaar Peter Verbeeten Instituut voor Maatschappelijk werk medewerker kinderen en scheiden Tijdens de webinar

Nadere informatie

SCHOLING ARMOEDE & SOCIALE UITSLUITING

SCHOLING ARMOEDE & SOCIALE UITSLUITING SCHOLING ARMOEDE & SOCIALE UITSLUITING Armoede in Nederland neemt toe, steeds meer mensen staan aan de zijlijn en kunnen sociaal, economisch en maatschappelijk niet mee doen. Uitstroom uit armoede lukt

Nadere informatie

DE KRACHT VAN SAMENWERKEN

DE KRACHT VAN SAMENWERKEN SUCCESVOL OP HET GEBIED VAN ERVARINGS: DAT DOEN WIJ ALS ZES ORGANISATIES IN DE REGIO TILBURG/BREDA. Succesvol samenwerken op het gebied van Recovery van ervaringsdeskundigheid: College dat doen wij als

Nadere informatie

Lokaal gezondheidsbeleid 2016-2020. Workshop 18 februari 2016

Lokaal gezondheidsbeleid 2016-2020. Workshop 18 februari 2016 Lokaal gezondheidsbeleid 2016-2020 Workshop 18 februari 2016 Programma 9.30 uur Welkom Toelichting VTV 2014 en Kamerbrief VWS landelijk gezondheidsbeleid Concept Positieve Gezondheid Wat is integraal gezondheidsbeleid?

Nadere informatie

Van een geïntegreerde visie naar methodische handelingsprincipes

Van een geïntegreerde visie naar methodische handelingsprincipes Van een geïntegreerde visie naar methodische handelingsprincipes Katrien Steenssens & Barbara Demeyer 24 maart 2009 Activering: wortels van het discours Sociale argumenten wegwerken sociale ongelijkheden

Nadere informatie

Beschrijving Doelstellingen Wmo Stabilisering en Groei

Beschrijving Doelstellingen Wmo Stabilisering en Groei Beschrijving Doelstellingen Wmo 2015-2018 Stabilisering en Groei Beschrijving doel Stabilisering Doel Individu in staat stellen op het hoogst haalbare niveau van participatie en zelfredzaamheid te komen

Nadere informatie

Als het misgaat.. bel ik jou Steun voor kinderen van 0-18 jaar die getuige zijn geweest van huiselijk geweld. JSO Marjanne van Esveld

Als het misgaat.. bel ik jou Steun voor kinderen van 0-18 jaar die getuige zijn geweest van huiselijk geweld. JSO Marjanne van Esveld Als het misgaat.. bel ik jou Steun voor kinderen van 0-18 jaar die getuige zijn geweest van huiselijk geweld JSO Marjanne van Esveld Programma Huiselijk geweld: beleving, cijfers, gevolgen, thema s Doelen

Nadere informatie

Sociale relaties en welzijn

Sociale relaties en welzijn EENZAAMHEID EN SOCIAAL ISOLEMENT: ACHTERGRONDEN EN AANPAK Onderwerpen Functies van sociale relaties Sociale kwetsbaarheid Achtergronden en gevolgen Knelpunten in de aanpak Elementen van een succesvolle

Nadere informatie

Hulp voor vluchtelingenkinderen en hun ouders. Wat kan Altra bieden?

Hulp voor vluchtelingenkinderen en hun ouders. Wat kan Altra bieden? Hulp voor vluchtelingenkinderen en hun ouders Wat kan Altra bieden? Problemen & Risico s Beschermende factoren Bouwstenen jeugdhulp van Altra Verlies familie en verlatingsangst Veilige basis, vertrouwen

Nadere informatie

Veiligheid en bescherming bij geweld in relaties. Ambulant Arrangement. Hulpverlening na een periode in de opvang

Veiligheid en bescherming bij geweld in relaties. Ambulant Arrangement. Hulpverlening na een periode in de opvang Veiligheid en bescherming bij geweld in relaties Ambulant Arrangement Hulpverlening na een periode in de opvang Over het Ambulant Arrangement Hulpverlening na een periode in de opvang Multiprobleemgezinnen

Nadere informatie

Het project van de UvH 1

Het project van de UvH 1 Levensverwachting Empowerment van kwetsbare ouderen gaat altijd ook over zingeving Bijeenkomst Beter Oud Anja Machielse, 4 november 2016 Eamonn Doyle Beleid Zelfredzaamheid Autonomie Eigen kracht Participatie

Nadere informatie

IN BEWEGING. Onderneem! Nietsdoen is geen optie

IN BEWEGING. Onderneem! Nietsdoen is geen optie IN BEWEGING Onderneem! Nietsdoen is geen optie Belang bewegen Emotioneel: plezier, je goed voelen, zelfvertrouwen, eigenwaarde, positieve invloed op emotionele stoornissen Sociaal: participatie, ontwikkeling

Nadere informatie

Sociale Wijkteams Zaanstad

Sociale Wijkteams Zaanstad Sociale Wijkteams Zaanstad Simone Veenema Afdelingshoofd Werk & Inkomen Gemeente Zaanstad Hoe past SWT in decentralisatie Pijlers 3 decentralisaties Preventie Eigen verantwoordelijkheid Integrale benadering

Nadere informatie

De kracht van ontmoeting tussen families

De kracht van ontmoeting tussen families De kracht van ontmoeting tussen families Vlaams Geestelijke Gezondheidscongres - Antwerpen Leen Stroobants Coördinator Similes Limburg 18 september 2012 Familieleden ervaren problemen Begrijpen niet wat

Nadere informatie

Ontwikkelprogramma armoede gemeente Leeuwarden 2014

Ontwikkelprogramma armoede gemeente Leeuwarden 2014 Ontwikkelprogramma armoede gemeente Leeuwarden 2014 Inleiding Uit onze gemeentelijke armoedemonitor 1 blijkt dat Leeuwarden een stad is met een relatief groot armoedeprobleem. Een probleem dat nog steeds

Nadere informatie

Wat doet Thuisbegeleiding? Informatie over Thuisbegeleiding

Wat doet Thuisbegeleiding? Informatie over Thuisbegeleiding Wat doet Thuisbegeleiding? Informatie over Thuisbegeleiding Informatie over Thuisbegeleiding Thuisbegeleiding biedt hulp aan multiproblemgezinnen en risicogezinnen, en aan volwassenen met psychiatrische

Nadere informatie

Peer School Support. Rayondag Ingrado Noord Donderdag 18 mei Dirk Postma Associate lector Welzijn Nieuwe Stijl

Peer School Support. Rayondag Ingrado Noord Donderdag 18 mei Dirk Postma Associate lector Welzijn Nieuwe Stijl Rayondag Ingrado Noord Donderdag 18 mei 2017 Peer School Support Dirk Postma Associate lector Welzijn Nieuwe Stijl Yorick van Zanten Mentorprogrogramma Friesland inhoud 1. Waar kunnen de oorzaken van schoolverzuim

Nadere informatie

Informatiebrochure. Stichting. Goed. met. Training, voorlichting & scholing. voor iedereen die met psychiatrie te maken heeft

Informatiebrochure. Stichting. Goed. met. Training, voorlichting & scholing. voor iedereen die met psychiatrie te maken heeft Informatiebrochure Stichting Goed met Training, voorlichting & scholing voor iedereen die met psychiatrie te maken heeft Waar denkt u aan bij het woord psychiatrie? Gek Geuzennaam of stigma? Psychiatrie

Nadere informatie

Waarom is eenzaamheid een probleem?

Waarom is eenzaamheid een probleem? Ik heb nooit kunnen denken dat ik, na zo n gelukkig leven, zo verdrietig zou zijn. Ik heb Den Helder, 7 juni 2017 nooit gedacht dat mensen zo ongelukkig kunnen zijn als ik de laatste jaren. Prof. Dr. Anja

Nadere informatie

Aveleijn ondersteunt mensen met een verstandelijke beperking of een lage sociale redzaamheid. Leven vol betekenis

Aveleijn ondersteunt mensen met een verstandelijke beperking of een lage sociale redzaamheid. Leven vol betekenis Aveleijn ondersteunt mensen met een verstandelijke beperking of een lage sociale redzaamheid. Leven vol betekenis We gaan uit van eigen kracht, eigen keuzes en eigen mogelijkheden. 02 Aveleijn Inhoud Missie

Nadere informatie

Eenzaamheid bij ouderen: Ambities en mogelijkheden

Eenzaamheid bij ouderen: Ambities en mogelijkheden Eenzaamheid bij ouderen: Ambities en mogelijkheden Prof. dr. Anja Machielse Cliëntenbelang Amsterdam 27 september 2016 Foto: Eamonn Doyle Het project van de UvH 1 Onderwerpen Wat is eenzaamheid en waarom

Nadere informatie

Waarmee helpt Thuisbegeleiding?

Waarmee helpt Thuisbegeleiding? Waarmee helpt Thuisbegeleiding? Veelzijdig in zorg Verwijzersinformatie Vérian, veelzijdig in zorg Vérian biedt u een breed aanbod aan zorgdiensten, 24 uur per dag, 7 dagen in de week. In elke levensfase

Nadere informatie

De effectiviteit van preventieve. voorlichting aan migrantenouders in. Rotterdam over ggz problematiek en. licht verstandelijke beperking

De effectiviteit van preventieve. voorlichting aan migrantenouders in. Rotterdam over ggz problematiek en. licht verstandelijke beperking Nuray Dogan Nadia el Gharnati Erasmus Universiteit 19-11-2015 De effectiviteit van preventieve voorlichting aan migrantenouders in Rotterdam over ggz problematiek en licht verstandelijke beperking De Rotterdamse

Nadere informatie

Nee Ja, hoeveel? Klik hier als u tekst wilt invoeren. Klik hier als u een datum wilt invoeren. Klik hier als u tekst wilt invoeren.

Nee Ja, hoeveel? Klik hier als u tekst wilt invoeren. Klik hier als u een datum wilt invoeren. Klik hier als u tekst wilt invoeren. Algemene Gegevens Gegevens klant Naam Geboortedatum BSN Klantnummer Zijn er kinderen aanwezig? Gegevens aanbieder Nee Ja, hoeveel? Klik hier als u tekst wilt invoeren. Naam ondersteuner Contactgegevens

Nadere informatie

Richtlijnen Uithuisplaatsing. Cora Bartelink & Matthé Hak

Richtlijnen Uithuisplaatsing. Cora Bartelink & Matthé Hak Richtlijnen Uithuisplaatsing Cora Bartelink & Matthé Hak 18 april 2016 Casus Eline Moet Eline uithuisgeplaatst worden? 2 Opzet Richtlijnontwikkeling Richtlijn Uithuisplaatsing 3 Doel & uitgangspunten Doel:

Nadere informatie

Ouderschap strategieën van vaders en moeders met een psychische ziekte.

Ouderschap strategieën van vaders en moeders met een psychische ziekte. Bespreking artikel Ouderschap strategieën van vaders en moeders met een psychische ziekte. Auteurs: P.C. Van der Ende, MSc, J.T. van Busschbach, phd, J. Nicholson, phd, E.L.Korevaar, phd & J.van Weeghel,

Nadere informatie

Interculturele psychiatrie en jeugd-ggz

Interculturele psychiatrie en jeugd-ggz Interculturele psychiatrie en jeugd-ggz mr.dr. Lieke van Domburgh Onderzoeker Vumc, afd. Kinder- en Jeugdpsychiatrie Hoofd afdeling O&O Intermetzo prevalentie problemen: etniciteit en gender (Zwirs 2006)

Nadere informatie

Omzien naar elkaar CDA Kampen

Omzien naar elkaar CDA Kampen Notitie Weg uit armoede & schuld Omzien naar elkaar CDA Kampen Vooraf Armoede en schulden zijn problemen en verschijnselen van alle dag. We merken dat sinds de economische crisis, de grote veranderingen

Nadere informatie

TOOLKIT Bekend maakt Bemind

TOOLKIT Bekend maakt Bemind TOOLKIT Bekend maakt Bemind 6. Migrantenouderen in cijfers Aantal migrantenouderen in Nederland Bron: (CBS-Statline, dec. 2016) Aantal AOW-gerechtigden in Nederland 3.059.000 Waarvan van migrantenafkomst

Nadere informatie

Complexe scheidingen/ vechtscheidingen en het kind?

Complexe scheidingen/ vechtscheidingen en het kind? Complexe scheidingen/ vechtscheidingen en het kind? Stem van het kind: Villa Pinedo 2 1 3 4 2 Terminologie: vechtscheiding / complexe scheiding Terminologie: In maatschappelijk debat: vechtscheiding Vraag:

Nadere informatie

Gelukkig kunnen wij, dankzij meelevende bedrijven en de acties van kerken, scholen en particulieren, de allerarmsten helpen met voedsel.

Gelukkig kunnen wij, dankzij meelevende bedrijven en de acties van kerken, scholen en particulieren, de allerarmsten helpen met voedsel. Beste leerling, Wij vinden het erg leuk dat jij informatie opvraagt, voor het houden van een spreekbeurt over de voedselbank. Met het downloaden van deze toolkit heb je alle benodigde informatie binnen

Nadere informatie

Leefstijlprogramma binnen Talant. 15 september 2011

Leefstijlprogramma binnen Talant. 15 september 2011 Leefstijlprogramma binnen Talant 15 september 2011 Achtergrond Mensen met een beperking hebben achterstand in leefstijl door o.a.: - minder frequent bewegen - bezuinigingen op de AWBZ (bewegingsagogen?)

Nadere informatie

Rehabilitatiecongres Parallelsymposium II Armoede en zelfregie Tine Van Regenmortel, 21 mei 2015 Den Bosch

Rehabilitatiecongres Parallelsymposium II Armoede en zelfregie Tine Van Regenmortel, 21 mei 2015 Den Bosch Rehabilitatiecongres Parallelsymposium II Armoede en zelfregie Tine Van Regenmortel, 21 mei 2015 Den Bosch 30-5-2015 2 Inhoud Voorwoord 4 1 Samenvatting 6 1.1 Armoede in 2013 wederom sterk gestegen, maar

Nadere informatie

Armoede & Veerkracht: Hoe vinden mensen met weinig geld hun weg?

Armoede & Veerkracht: Hoe vinden mensen met weinig geld hun weg? Armoede & Veerkracht: Hoe vinden mensen met weinig geld hun weg? Ruim 10% van de Nederlandse bevolking leeft in armoede. Ongeveer 7% van de kinderen in de provincie Groningen groeit op in een gezin dat

Nadere informatie

OPLOSSINGSGERICHT WERKEN MET JONGEREN MISSION POSSIBLE

OPLOSSINGSGERICHT WERKEN MET JONGEREN MISSION POSSIBLE OPLOSSINGSGERICHT WERKEN MET JONGEREN MISSION POSSIBLE OPEN INSCHRIJVING IN UTRECHT WAT IS MISSION POSSIBLE? Bent u geïnteresseerd te ontdekken waar de motivatie van jongeren ligt om hun problemen zelf

Nadere informatie

Armoede en gezondheid Dike van de Mheen

Armoede en gezondheid Dike van de Mheen Armoede en gezondheid Dike van de Mheen 10 oktober 2017 Waar gaat het over? Verschillen in gezondheid naar sociaaleconomische klasse (SEGV) Armoede, schulden en gezondheid Enkele feiten - Verschil in levensverwachting

Nadere informatie

PREVENTIE VOOR POH-GGZ

PREVENTIE VOOR POH-GGZ PREVENTIE VOOR POH-GGZ ZORG BIEDEN DIRECT EN DICHTBIJ. DAAR STAAT INDIGO VOOR. HET LIEFST IN DE WIJK, LAAGDREMPELIG EN TOEGANKELIJK. VOOR IEDEREEN. MENTALE ONDERSTEUNING DIRECT EN DICHTBIJ INDIGO BIEDT

Nadere informatie

Gespecialiseerde thuisbegeleiding

Gespecialiseerde thuisbegeleiding Gespecialiseerde thuisbegeleiding Als u ondersteuning nodig heeft om uw leven weer in goede banen te leiden, kunt u rekenen op de gespecialiseerde thuisbegeleiding van Savant Zorg. Als problemen uw leven

Nadere informatie

Ambulant Arrangement Hulpverlening

Ambulant Arrangement Hulpverlening Veiligheid en bescherming bij geweld in relaties Ambulant Arrangement Hulpverlening Cursus Krachtige Vrouwen/Mannen Over het Ambulant Arrangement Hulpverlening Cursus "Krachtige Vrouwen/Mannen" Voordat

Nadere informatie

IRB in de Sociale Verslavingszorg. Eerste ervaringen. Cees Witsenburg

IRB in de Sociale Verslavingszorg. Eerste ervaringen. Cees Witsenburg IRB in de Sociale Verslavingszorg. Eerste ervaringen. Cees Witsenburg 1 Uit de missie van Brijder: De wensen en mogelijkheden van onze patiënten, hun omgeving en onze expertise vormen de bouwstenen van

Nadere informatie

Waarmee helpt Thuisbegeleiding?

Waarmee helpt Thuisbegeleiding? Waarmee helpt Thuisbegeleiding? Veelzijdig in zorg Verwijzersinformatie Vérian, veelzijdig in zorg Vérian biedt u een breed aanbod aan zorgdiensten, 24 uur per dag, 7 dagen in de week. In elke levensfase

Nadere informatie

Maak het verschil. Jaarverslag Talentcoach 2015 kort & bondig.

Maak het verschil. Jaarverslag Talentcoach 2015 kort & bondig. Maak het verschil Jaarverslag Talentcoach 2015 kort & bondig www.talentcoach.nl Het succes van Talentcoach Talentcoach gelooft dat iedereen in onze samenleving succesvol kan zijn. Pas als je je bewust

Nadere informatie

Mentale kracht in de Forensische Psychiatrie

Mentale kracht in de Forensische Psychiatrie Mentale Mentale kracht in de Forensische Psychiatrie LFPZ,Zeeland, 11 juni 2009 Jan Auke Walburg Principes van positieve psychologie Bestudering positieve subjectieve ervaringen en constructieve cognities.

Nadere informatie

Zorgprogramma voor mensen met gerontopsychiatrische problematiek in het verpleeghuis

Zorgprogramma voor mensen met gerontopsychiatrische problematiek in het verpleeghuis Zorgprogramma voor mensen met gerontopsychiatrische problematiek in het verpleeghuis Anne van den Brink Specialist Ouderengeneeskunde Onderzoeker Pakkende ondertitel Inhoud presentatie Inleiding Aanleiding

Nadere informatie

Effectiever minimabeleid in Amersfoort

Effectiever minimabeleid in Amersfoort Effectiever minimabeleid in Amersfoort Trudi Nederland Marieke Wentink Marian van der Klein M.m.v. Marie-Christine van Dongen en Monique Stavenuiter Oktober 2007 Verwey- Jonker Instituut Samenvatting

Nadere informatie

preventie mentale ondersteuning direct en dichtbij

preventie mentale ondersteuning direct en dichtbij preventie ZORG BIEDEN DIRECT EN DICHTBIJ. DAAR STAAT INDIGO VOOR. HET LIEFST IN DE WIJK, LAAGDREMPELIG EN TOEGANKELIJK. VOOR IEDEREEN. mentale ondersteuning direct en dichtbij Indigo biedt niet alleen

Nadere informatie

Het project van de UvH 1

Het project van de UvH 1 Onderwerpen Eenzaamheid, daar wen je nooit aan Prof. dr. Anja Machielse Wat is eenzaamheid en waarom is het een probleem? Hoe kunnen we eenzame mensen bereiken en wat kunnen we voor hen doen? Wat is eenzaamheid

Nadere informatie

VRAAGVERHELDERING EasyCare WELZIJN. Naam wijkbewoner / cliënt: Geboortedatum: Geboortedata gezinsleden: Datum/data vraagverheldering

VRAAGVERHELDERING EasyCare WELZIJN. Naam wijkbewoner / cliënt: Geboortedatum: Geboortedata gezinsleden: Datum/data vraagverheldering VRAAGVERHELDERING EasyCare WELZIJN Naam wijkbewoner / cliënt: Geboortedatum: Geboortedata gezinsleden: Datum/data vraagverheldering Andere aanwezige(n): Nee Ja Naam: Relatie tot cliënt: Easycare Welzijn

Nadere informatie

Methodisch werken binnen de sociale wijkteams: hoe doe je dat?

Methodisch werken binnen de sociale wijkteams: hoe doe je dat? Methodisch werken binnen de sociale wijkteams: hoe doe je dat? Marianne Haspels Marca Geeraets 24 maart 2015 m.haspels@piresearch.nl m.geeraets@piresearch.nl Sociale wijkteams Methodisch werken: - Gericht

Nadere informatie

Overzichtskaart 3. Opvoedingsondersteuning. voor hulp bij opvoedingsvragen en lichte opvoedproblemen

Overzichtskaart 3. Opvoedingsondersteuning. voor hulp bij opvoedingsvragen en lichte opvoedproblemen Overzichtskaart 3 Opvoedingsondersteuning voor hulp bij opvoedingsvragen en lichte opvoedproblemen Zelfreflectie-instrument individuele opvoedingsondersteuning Sommige JGZ-professionals zullen al over

Nadere informatie

Groepsaanbod binnen begeleiding individueel (maatwerk) in de wijk

Groepsaanbod binnen begeleiding individueel (maatwerk) in de wijk Groepsaanbod binnen begeleiding individueel (maatwerk) in de wijk Aanleiding en constatering Overeenkomsten in doelen van clienten binnen maatwerk, individuele begeleiding Verscheidenheid van burgers,

Nadere informatie

Zorg voor kinderen in de opvang: een eerste prioriteit

Zorg voor kinderen in de opvang: een eerste prioriteit Zorg voor kinderen in de opvang: een eerste prioriteit Opening Kennismaking Kind in opvang Drie huizen Veiligheid Veerkracht Hechter Samenwerking Afsluiting Kinderen in de opvang hebben aandacht nodig

Nadere informatie

Beleidsvisie SWW

Beleidsvisie SWW Beleidsvisie SWW 2017-2018 Aanleiding De ontwikkelingen in het sociale domein gaan snel en dit vraagt van de SWW dat voortdurend wordt gekeken of het beleid nog voldoende actueel is. Met deze beleidvisie

Nadere informatie

SIGNAALLIJST KINDERARMOEDE

SIGNAALLIJST KINDERARMOEDE SIGNAALLIJST KINDERARMOEDE 1 Inleiding Als hulpverlener kom je regelmatig situaties tegen waarin je signalen opneemt die erop kunnen wijzen dat een kind in een maatschappelijke kwetsbare positie verkeert.

Nadere informatie

De jeugd heeft de toekomst,

De jeugd heeft de toekomst, Datum 28-01-2014 1 De jeugd heeft de toekomst, maar minder voor de een dan voor de ander Greetje Timmerman, Hoogleraar Jeugdsociologie Rijksuniversiteit Groningen Datum 28-01-2014 2 Uitkomsten Gezond Opgroeien

Nadere informatie

Week tegen de kindermishandeling. Thema: conflictscheiding

Week tegen de kindermishandeling. Thema: conflictscheiding Week tegen de kindermishandeling Thema: conflictscheiding Welkom Cindy de Rijke Kompaan en De Bocht Ouderschapsbemiddelaar Peter Verbeeten Instituut voor Maatschappelijk werk medewerker kinderen en scheiden

Nadere informatie

Inclusie van mensen met een verstandelijke beperking: Reële mogelijkheden zelfbepaling en participatie. Petri Embregts

Inclusie van mensen met een verstandelijke beperking: Reële mogelijkheden zelfbepaling en participatie. Petri Embregts Inclusie van mensen met een verstandelijke beperking: Reële mogelijkheden zelfbepaling en participatie Petri Embregts Participatie Geplande ratificatie VN verdrag voor rechten van mensen met beperking

Nadere informatie

JGZ in het sociaal domein Een agenda van verbinden

JGZ in het sociaal domein Een agenda van verbinden JGZ in het sociaal domein Een agenda van verbinden Prof.dr. Kim Putters Directeur Sociaal en Cultureel Planbureau Hoogleraar Beleid en Sturing van de Zorg Trends: Nederland, participatiesamenleving? Lange

Nadere informatie

werken aan Zelfmanagement en passende zorg

werken aan Zelfmanagement en passende zorg werken aan Zelfmanagement en passende zorg Inleiding De ggz is steeds meer gericht op herstel, het vergroten van de zelfredzaamheid en zo veel mogelijk deelnemen aan de maatschappij van cliënten. Wilt

Nadere informatie

Deel 1: Positieve psychologie

Deel 1: Positieve psychologie Deel 1: Positieve psychologie Welkom bij: Positieve gezondheid. Jan Auke Walburg 2 Carla Leurs 3 4 Bloei Bloei is de ontwikkeling van het fysieke en mentaal vermogen. Welbevinden en gezondheid Verschillende

Nadere informatie

Veerkracht en betrokkenheid aan het werk

Veerkracht en betrokkenheid aan het werk Veerkracht en betrokkenheid aan het werk 1st Nederlandse conferentie positieve psychologie Jan Auke Walburg Linda Bolier www.trimbos.nl VERMOGEN VAN NEDERLAND 2013 Mentale stoornissen Geen gezondheidsprobleem

Nadere informatie

COLLEGE VAN BURGEMEESTER EN WETHOUDERS - DIGITAAL AFSCHRIFT 2013_BW_00203

COLLEGE VAN BURGEMEESTER EN WETHOUDERS - DIGITAAL AFSCHRIFT 2013_BW_00203 COLLEGE VAN BURGEMEESTER EN WETHOUDERS - DIGITAAL AFSCHRIFT 2013_BW_00203 OPSCHRIFT Vergadering van 2 april 2013 Bevoegde portefeuillehouder: Karin Lambrechts Onderwerp Beantwoording raadsvragen in zake:

Nadere informatie

ZelfredzaamheidsMonitor. november 2014 / versie 2.7

ZelfredzaamheidsMonitor. november 2014 / versie 2.7 ZelfredzaamheidsMonitor november 2014 / versie 2.7 Een initiatief van i.s.m. Vilans werkt aan kennisontwikkeling, onderzoek, innovatie, implementatie en kennisverspreiding in de langdurende zorg. CTOW

Nadere informatie

Kansen voor gezondheid

Kansen voor gezondheid 10-6-2015 1 g Kansen voor gezondheid L a n g e r Jan Auke Walburg Vraagstelling Hoe kan je de gezondheid en het welbevinden van een populatie bevorderen zodanig dat: mentale en somatische ziektes afnemen

Nadere informatie

Herstelondersteunend behandelen. Door Jos Dröes, psychiater np Stichting Rehabilitatie 92 Utrecht

Herstelondersteunend behandelen. Door Jos Dröes, psychiater np Stichting Rehabilitatie 92 Utrecht Herstelondersteunend behandelen Door Jos Dröes, psychiater np Stichting Rehabilitatie 92 Utrecht Wat is herstel? Herstel is opkrabbelen na of bij ziekte Herstel is een proces van de cliënt Herstel is niet

Nadere informatie

De Bibliotheek; óók partner in het sociale domein

De Bibliotheek; óók partner in het sociale domein De Bibliotheek; óók partner in het sociale domein Laaggeletterden hebben vaker te maken met armoede, Schuldhulp en gezondheidsproblemen. Gemeenten, wijkteams en consulenten Werk en Inkomen zijn zich hier

Nadere informatie

Revant, de kracht tot ontwikkeling!

Revant, de kracht tot ontwikkeling! Neurologische revalidatie Hartrevalidatie Revalidatie bij complex chronisch longfalen Oncologische revalidatie Kind- en jeugdrevalidatie Revalidatie bij pijn en gewrichtsaandoeningen Arm-, hand- en polsrevalidatie

Nadere informatie

Leven & Loopbaan KVGO. Door Hellen van Lienden (Viven)

Leven & Loopbaan KVGO. Door Hellen van Lienden (Viven) Leven & Loopbaan KVGO Door Hellen van Lienden (Viven) Wie denkt zij dat ze is Achtergrond in Management & Consultancy Oprichter St. Viven Diensten gericht op groei van mens / organisatie Leefplezier &

Nadere informatie

Coalitie Erbij. De gezichten van eenzaamheid Amsterdam, 24 november 2015

Coalitie Erbij. De gezichten van eenzaamheid Amsterdam, 24 november 2015 Coalitie Erbij De gezichten van eenzaamheid Amsterdam, 24 november 2015 1. De landelijke Coalitie Erbij in 2 minuten 2. Wat is eenzaamheid? 3. De gezichten van eenzaamheid 4. De lokale aanpak van eenzaamheid

Nadere informatie

Stimuleringsprogramma lokale aanpak gezondheidsachterstanden

Stimuleringsprogramma lokale aanpak gezondheidsachterstanden Stimuleringsprogramma lokale aanpak gezondheidsachterstanden Inleiding Gezondheid is het belangrijkste dat er is. Ook gemeenten hebben baat bij gezonde en actieve burgers. Ze participeren meer, zijn zelfredzamer,

Nadere informatie

Families onder druk. Huiselijk geweld binnen Marokkaanse en Turkse gezinnen. Drs. Ibrahim Yerden. Probleemstelling

Families onder druk. Huiselijk geweld binnen Marokkaanse en Turkse gezinnen. Drs. Ibrahim Yerden. Probleemstelling Families onder druk Huiselijk geweld binnen Marokkaanse en Turkse gezinnen Drs. Ibrahim Yerden Probleemstelling Hoe gaan Marokkaanse en Turkse gezinsleden, zowel slachtoffers als plegers om met huiselijk

Nadere informatie

POLIKLINIEK JONGVOLWASSENEN

POLIKLINIEK JONGVOLWASSENEN POLIKLINIEK JONGVOLWASSENEN Transitie van kind naar volwassene Mw.dr. Jetty van Meeteren revalidatiearts, Erasmus MC Waarom aandacht voor transitie? Zowel uit de klinische praktijk als uit het wetenschappelijk

Nadere informatie

Positieve gezondheid. Mini-symposium 31 maart 2017

Positieve gezondheid. Mini-symposium 31 maart 2017 Positieve gezondheid Mini-symposium 31 maart 2017 Inhoud Positieve gezondheid Wat voegt het toe? Methoden en interventies De rol van de Gezondheidspsycholoog Interventies in de praktijk: positieve Positieve

Nadere informatie

Effectieve communicatie hoe bereik je die ene doelgroep? Bereiken lage SES

Effectieve communicatie hoe bereik je die ene doelgroep? Bereiken lage SES Effectieve communicatie hoe bereik je die ene doelgroep? Bereiken lage SES www.huisarts-migrant.nl Dé website voor huisartsen en andere zorgverleners met vragen over zorg en gezondheid voor migranten,

Nadere informatie

Versterken van zorg voor kinderen in armoede. Lieke van Herk, trainee JGZ GGD Twente Riet Haasnoot, stafarts JGZ GGD Twente

Versterken van zorg voor kinderen in armoede. Lieke van Herk, trainee JGZ GGD Twente Riet Haasnoot, stafarts JGZ GGD Twente Versterken van zorg voor kinderen in armoede Lieke van Herk, trainee JGZ GGD Twente Riet Haasnoot, stafarts JGZ GGD Twente Effect van armoede op gezondheid www.menti.com code 92 42 95 Sociale uitsluiting

Nadere informatie

TRAINING NIVEAU 4: GROEP TRIPLE P Tieners

TRAINING NIVEAU 4: GROEP TRIPLE P Tieners TRAINING NIVEAU 4: GROEP TRIPLE P Tieners Algemene beschrijving De training Triple P Niveau 4 Groep Tieners biedt deelnemers een goede basis voor het kunnen organiseren en begeleiden van een vaardigheidstraining

Nadere informatie

Migrantenouderen in cijfers

Migrantenouderen in cijfers Migrantenouderen in cijfers Roelof Schellingerhout 1. Aantallen en demografie 2. Prognose 3. Inkomenspositie 4. Gezondheid en welzijn Aantallen en demografie Aantal (migranten) ouderen, 1 januari 2017

Nadere informatie

Theorie & Praktijk Sociale wijkteams

Theorie & Praktijk Sociale wijkteams Wmo-werkplaats Zwolle startevenement Theorie & Praktijk Sociale wijkteams 2 april 2014 Opbouw Rondje voorstellen Theorie Sociale wijkteams (Eelke) Theorie Sociale wijkteams (Albert) Praktijk Sociale wijkteams

Nadere informatie

Waarom de inzet van ervaringsdeskundigen bijdraagt aan herstel en participatie van kwetsbare burgers

Waarom de inzet van ervaringsdeskundigen bijdraagt aan herstel en participatie van kwetsbare burgers Waarom de inzet van ervaringsdeskundigen bijdraagt aan herstel en participatie van kwetsbare burgers Wie/wat is de ervaringsdeskundige in het wijkgericht werken? Waarin onderscheidt zij zich? Wat is haar

Nadere informatie

4.3. Aanbod voor (ouders van) basisschoolkinderen

4.3. Aanbod voor (ouders van) basisschoolkinderen Alle ouders met kinderen tot 4 jaar die in ons werkgebied wonen. Pedagoog. 4.3. Aanbod voor (ouders van) basisschoolkinderen Dit aanbod is gericht op kinderen die naar de basisschool gaan en hun ouders.

Nadere informatie

PERSBERICHT. Armoedesignalement 2013: Sterke groei armoede in 2012, maar afzwakking verwacht ONDER EMBARGO TOT DINSDAG 3 DECEMBER 2013, 00:01 UUR

PERSBERICHT. Armoedesignalement 2013: Sterke groei armoede in 2012, maar afzwakking verwacht ONDER EMBARGO TOT DINSDAG 3 DECEMBER 2013, 00:01 UUR PERSBERICHT ONDER EMBARGO TOT DINSDAG 3 DECEMBER 2013, 00:01 UUR Inlichtingen bij Dr. P.H. van Mulligen persdienst@cbs.nl T 070 3374444 Dr. J.C. Vrooman c. vrooman@scp.nl T 070 3407846 of Dr. S.J.M. Hoff

Nadere informatie

VrijwilligersAcademie: Trainingen en cursussen, najaar 2017

VrijwilligersAcademie: Trainingen en cursussen, najaar 2017 VrijwilligersAcademie: Trainingen en cursussen, najaar 2017 SEPTEMBER 2017 Coachingsvaardigheden Budgetcoaching, hoe doe je dat? Hoe stimuleert u de cliënt om weloverwogen keuzes te maken en zelf de verantwoordelijkheid

Nadere informatie

Even voorstellen. Femke Dirkx GGz Breburg Verpleegkundig specialist GGz

Even voorstellen. Femke Dirkx GGz Breburg Verpleegkundig specialist GGz Sociale veerkracht Het vermogen van mensen en gemeenschappen om met veranderingen om te gaan en de toegang tot externe hulpbronnen die ze daarbij hebben Even voorstellen Femke Dirkx GGz Breburg Verpleegkundig

Nadere informatie

10. De Nieuwe praktijktheorieën en methoden

10. De Nieuwe praktijktheorieën en methoden De nieuwe Professional Social Work 10. De Nieuwe praktijktheorieën en methoden http://www.wmowerkplaatsrotterdam.nl/implementatietraject/ H.Koetsveld 2015 WMO2015.en de maatschappelijke opdracht Alzo Wij

Nadere informatie

Psychologische zorg voor kinderen en jongeren. De Golfbreker Preventie en psychologische zorg voor kinderen en jongeren. Samen werken aan jezelf

Psychologische zorg voor kinderen en jongeren. De Golfbreker Preventie en psychologische zorg voor kinderen en jongeren. Samen werken aan jezelf Psychologische zorg voor kinderen en jongeren De Golfbreker Preventie en psychologische zorg voor kinderen en jongeren Samen werken aan jezelf Inhoud Belang psychologische zorg voor jeugd Psychologische

Nadere informatie

Onderwerpen/deelprojecten regionaal uitvoeringsprogramma depressiepreventie 2008 t/m 2011 Gelderse Roos

Onderwerpen/deelprojecten regionaal uitvoeringsprogramma depressiepreventie 2008 t/m 2011 Gelderse Roos Bijlage 2 Onderwerpen/deelprojecten regionaal uitvoeringsprogramma depressiepreventie 2008 t/m 2011 Gelderse Roos A1 Uitbrengen jaarkrant A2 Advertentie huis aan huis bladen A3 Consultatie B1 Brochures

Nadere informatie

LEZINGEN EN WORKSHOPS OPVOEDEN

LEZINGEN EN WORKSHOPS OPVOEDEN LEZINGEN EN WORKSHOPS OPVOEDEN GGD Kennemerland geeft diverse bijeenkomsten voor ouders. Over opvoeding, gezondheid en gedrag bij kinderen. Deze bijeenkomsten kunnen als school, peuterspeelzaal of kinderdagverblijf

Nadere informatie

Juni 2012 Roeland van Geuns Nadja Jungmann. Naar efficiënter werken met klantprofielen

Juni 2012 Roeland van Geuns Nadja Jungmann. Naar efficiënter werken met klantprofielen Juni 2012 Roeland van Geuns Nadja Jungmann Naar efficiënter werken met klantprofielen Achtergrond Uitvoering schuldhulpverlening in transitie Loslaten beleidsdoel iedereen schulden vrij Bezuinigingen Toename

Nadere informatie

Rehabilitatie & herstel in de langdurende zorg

Rehabilitatie & herstel in de langdurende zorg Rehabilitatie & herstel in de langdurende zorg Charlotte de Heer, Hanzehogeschool Loes Winkel, GGZ Friesland Innovatiewerkplaats Maatschappelijke participatie van mensen met een psychische beperking Inhoud

Nadere informatie

De lessen kunnen op elk gewenst tijdstip bekeken worden. Aantal deelnemers. Pedagoog. Jeugdverpleegkundige.

De lessen kunnen op elk gewenst tijdstip bekeken worden. Aantal deelnemers. Pedagoog. Jeugdverpleegkundige. 4.2.12. Digitale opvoedondersteuning voor ouders van het jonge kind Ondersteuning in de vorm van een aantal online lessen voor ouders met kinderen tot 4 jaar, om ze voor te bereiden op de (toekomstige)

Nadere informatie

Bijlage Overzicht onderwerpen en thema s

Bijlage Overzicht onderwerpen en thema s Bijlage Overzicht onderwerpen en thema s Op basis van de werkplannen en voortgangsrapportages zijn de 133 onderwerpen thematisch te rangschikken onder de volgende 18 thema s: - Actief Burgerschap - Armoede

Nadere informatie

TRAINING NIVEAU 4: STANDAARD TRIPLE P 0 12 jaar

TRAINING NIVEAU 4: STANDAARD TRIPLE P 0 12 jaar TRAINING NIVEAU 4: STANDAARD TRIPLE P 0 12 jaar Algemene beschrijving De training Triple P Niveau 4 Standaard 0 12 jaar biedt deelnemers een goede basis voor het uitvoeren van intensieve individuele Triple

Nadere informatie