Shared Decision Making met ROM: Het gezamenlijke proces van cliënt en behandelaar. Tim Kreuger, Margot Metz

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Shared Decision Making met ROM: Het gezamenlijke proces van cliënt en behandelaar. Tim Kreuger, Margot Metz"

Transcriptie

1 Shared Decision Making met ROM: Het gezamenlijke proces van cliënt en behandelaar Tim Kreuger, Margot Metz

2 Inhoud Shared Decision Making (SDM): wat is het? Samenhang SDM & herstelvisie. Meerwaarde en mate van toepassing SDM. Samenhang SDM & ROM. Model SDM met ROM. Ervaringen & tips vanuit cliëntperspectief. Best practise Topklinisch Centrum Lichaam, Geest & Gezondheid.

3 Shared Decision Making: Wat is het? Gezamenlijke of gedeelde besluitvorming, Samen beslissen. Definitie: Zorgverlener en cliënt nemen in een gezamenlijk proces beslissingen over gezondheids- en behandeldoelen, o.b.v. wetenschappelijke kennis, ervaringskennis en waarden & wensen van de patiënt (Elwyn, 2012). 3

4 Minimaal twee experts: behandelaar én cliënt. Behandelaar en cliënt: verkennen en wegen gezamenlijk in de dialoog opties af en komen samen tot een passend besluit. Shared Decision Making: SDM ligt tussen aan de ene kant- het traditionele paternalistische model ( de dokter beslist ) en aan de andere kant- het geïnformeerde keuzemodel ( patiënt beslist ) in. Wat is het? 4

5 Shared Decision Making: Wat is het?

6 Shared Decision Making: Wanneer? Bij voorkeursgevoelige beslissingen Bij meerdere min of meer gelijkwaardige opties Op diverse momenten in het zorgproces 6

7 De relatie tussen herstel en SDM Herstel is datgene wat je helpt om de regie over je eigen leven terug te krijgen Herstel gaat over een betekenisvol leiden ondanks je beperkingen Door SDM te doen krijgt de cliënt meer grip over zijn leven door samen met zijn behandelaar beslissingen te nemen over de behandeling (behandeldoelen, type behandeling, aanpak etc ).

8 SDM en de vier vormen van Herstel J.C. van der Stel TvP, November 2015

9 Meerwaarde SDM Groeiende onderzoeksresultaten in GGZ Positief gevonden effecten voor cliënten: Beter geïnformeerd Actieve rol in besluitvorming Cliënttevredenheid neemt toe Meer therapietrouw Behandeling conform richtlijnen Minder onzekerheid over genomen besluit Soms positieve gezondheidsuitkomsten Malm et al. 2003; Patel et al. 2008; Loh et al. 2007a en b; Hamann et al. 2006; Clever et al. 2006, Westerman et al. 2013; Ludman 2003; Joosten et al Onderzoek vooral bij doelgroepen depressie, psychose. Lopend onderzoek: Metz et al. BMC Psychiatry (2015)15:313. 9

10 Mate van toepassing SDM in GGZ Toepassing SDM in GGz-praktijk blijkt nog niet zo vanzelfsprekend. Cliënten hebben voorkeur meer te participeren dan hen wordt aangeboden. Meebeslissen betekent niet automatisch dat de cliënt de meeste verantwoordelijkheid draagt of vooral de regie voert. Van Staveren, 2011, Helmus et al. 2011; De Las Cuevas, 2014, Adams et al. 2007; Swenson et al. 2004, Patel et al

11 SDM vraagt van de behandelaar Het motiveren van de cliënt om een actieve rol in het besluitvormingsproces te nemen. Bedenk wel dat deze rol vaak verandert tijdens de behandeling. Goed de cliënt informeren. De overgrote meerderheid van de cliënten (80%) wil méér informatie van hun arts. Geloven dat cliënten die zelf beslissen doorgaans een weloverwogen en medisch gezien verstandige keuze maken. Neutrale manier van keuze opties voorstellen. Attitudeverandering!

12 Attitudeverandering van de hulpverlener Hoopvol Stel je bescheiden op Gelijkwaardig Iedereen kan herstellen! Present zijn /aandachtig

13 Presentiebenadering door Prof. Andries Baart

14 Wat vraagt SDM van de cliënt? Persoonlijk verantwoordelijk voelen voor zijn welzijn en de behandeling. Wensen en doelen voor de behandeling inbrengen. Op onderzoek gaan naar alternatieve keuzes. Leren opkomen voor jezelf. De tijd nemen om over de keuzes na te denken en te bespreken met naaste(n). Risico s durven nemen.

15 Waarom is dat vaak zo lastig?

16 Veel cliënten zijn het niet gewend om zelf beslissingen te nemen!

17

18 Optimalisatie toepassing van SDM Participatie patiënt hangt af van kennis en power. Verbetering implementatie SDM vooral door: Verandering van rollen patiënten én behandelaars Patiënten empoweren daadwerkelijk te participeren = een omslag in huidig denken & handelen!. Joseph-Williams et al. (2013), Protheroe (2012), Shay et al. (2014) 18

19 ROM als informatiebron in SDM Waar heeft de cliënt (het meest) last van? Waar wil de cliënt graag aan werken? Waar staat de cliënt in de behandeling? Herstellijn van de cliënt. Zinvolle informatiebron bij behandelplanevaluatie ROM is een hulpmiddel voor de cliënt om meer regie te nemen in de behandeling.

20 Meerwaarde ROM Positief gevonden effecten van ROM bij: Diagnostiek: sneller, adequater vaststellen. Monitoren: sneller inschatten en bijstellen van behandeling. Communicatie cliënt en hulpverlener: vaker en effectiever spreken met elkaar. ROM vooral positieve invloed op herstelcurve (outcome) bij behandelingen die onvoldoende aanslaan. Feedback met ROM werkt: Bij feedback aan hulpverleners én cliënten Als behandelaar feedback actief in de behandeling gebruikt. Zorgvuldige implementatie (clinical support tools, training, toegankelijkheid feedback, administratieve ondersteuning) Carlier et al. 2012, Davidson et al. 2014, De Jong, , Guo et al. 2015; Knaup et al

21 Belangrijk! Cliënt heeft toegang tot zijn ROM gegevens

22 Ingrediënten ROM voor gebruik in Shared Decision Making a) Vaak genoeg, tussentijds, op logische momenten meten. b) Meetinstrument sluit aan op cliënt én hulpverlener. c) Heldere verwachtingen over plek van ROM in behandeling. d) Uitkomsten visueel en tijdig tonen. e) Samen (in triade) methodisch betekenis geven aan ROM. f) ROM is input voor behandeldoelen en vervolgstappen. 22

23 De verbetercyclus (PDCA): SDM & ROM Samen verkennen, afwegen en besluiten over vervolgstappen (zo nodig bijsturen). Behandelopties en doelen samen verkennen, afwegen en beslissen => behandelplan. Frequente ROM, op logische momenten. Samen betekenis geven aan ROM Behandelplan evaluatie. Uitvoeren behandelplan. 23

24

25 25

26 Kortom: SDM met ROM in 5 stappen

27 Resultaten Doorbraak ROM De verbinding van ROM met SDM is een vondst voor cliënt én behandelaar. Alle deelnemers zijn gegroeid in gebruik ROM in dagelijkse praktijk (zie monitor): SDM & ROM = 1 e stap. Leren van ROM = 2 e stap. De inbreng van ervaringsdeskundigen is belangrijk in het veranderproces. Evaluatieonderzoek naar SDM met ROM als informatiebron (Cluster RCT loopt):

28 Achtergrond

29 Mijn Persoonlijk Herstel Eigen ervaring met Shared Decision Making

30 Wat had de ROM voor mij kunnen betekenen? Familie MANSA Vrienden/kennissen MANSA/CAN CAN

31 Vooral een Herstelschaal! NEL van Wilma Boevink IROC

32 ROM Geen ROM vragenlijsten Wel een sychiatrisch onderzoek Wel een diagnose en prognose

33 Vragen?

Shared Decision Making met ROM als informatiebron. 3 februari 2016 Haske van Veenendaal Tim Kreuger Margot Metz

Shared Decision Making met ROM als informatiebron. 3 februari 2016 Haske van Veenendaal Tim Kreuger Margot Metz Shared Decision Making met ROM als informatiebron 3 februari 2016 Haske van Veenendaal Tim Kreuger Margot Metz 1 Programma 9.30 uur: Welkom! 9.40 uur: Shared Decision Making met ROM als informatiebron:

Nadere informatie

NKOP CONGRES Parallelsessie: Shared Decision Making met ROM als informatiebron

NKOP CONGRES Parallelsessie: Shared Decision Making met ROM als informatiebron NKOP CONGRES 2016 Parallelsessie: Shared Decision Making met ROM als informatiebron Margot Metz (GGZ Breburg, Trimbos instituut), Saskia Bollen (Mondriaan ouderen), Maud Bocken (Mondriaan ouderen) & Arjan

Nadere informatie

Shared Decision Making met ROM als informatiebron

Shared Decision Making met ROM als informatiebron Shared Decision Making met ROM als informatiebron 13 oktober 2015 (opfris)training Haske van Veenendaal, Margot Metz 1 Programma 13.30 Welkom & uitleg/opfrissen model SDM met ROM 14.10 Gesprek SDM met

Nadere informatie

Shared Decision Making met ROM als informatiebron. Doorbraak 2 e ronde Training 9 juni 2015

Shared Decision Making met ROM als informatiebron. Doorbraak 2 e ronde Training 9 juni 2015 Shared Decision Making met ROM als informatiebron Doorbraak 2 e ronde Training 9 juni 2015 Voorstellen Marleen van Aggelen (onderzoeker & trainer PIONN) Petra Goedbloed (Behandelcoördinator/GZ-psycholoog

Nadere informatie

Eindconferentie Doorbraak ROM 20 april april

Eindconferentie Doorbraak ROM 20 april april Eindconferentie Doorbraak ROM 20 april 2016 www.trimbos.nl/doorbraakrom 20 april 2016 1 Terug naar de bedoeling Wouter Hart, Marius Buiting, Verdraaide organisaties, terug naar de bedoeling, Vakmedianet

Nadere informatie

ROM Doorbraakprojecten. Gerdien Franx

ROM Doorbraakprojecten. Gerdien Franx ROM Doorbraakprojecten November 2014 Mei 2016 Gerdien Franx Projectleider, Trimbos-instituut The Choluteca bridge, Honduras Donald Berwick: Tijd voor continue vernieuwing Patiënt en hulpverlener gericht

Nadere informatie

DOORBRAAKPROJECT ROM. Het begin van het einde. Williams,

DOORBRAAKPROJECT ROM. Het begin van het einde. Williams, DOORBRAAKPROJECT ROM Het begin van het einde Williams, 151124 Doorbraakproject ROM Project Trimbos-instituut in opdracht van het Landelijk Platform GGZ, de Nederlandse Vereniging voor Psychiatrie, het

Nadere informatie

Zelfmanagement en eigen regie bij borstkanker

Zelfmanagement en eigen regie bij borstkanker Zelfmanagement en eigen regie bij borstkanker AnneLoes van Staa PhD RN MD a.van.staa@hr.nl Mariëtte Bergmans (BVN) 1 wie staat hier? AnneLoes van Staa PhD RN MD a.van.staa@hr.nl 1 Definitie zelfmanagement

Nadere informatie

Behandelen gestuurd door directe feedback: samen kennis genereren over wat werkt

Behandelen gestuurd door directe feedback: samen kennis genereren over wat werkt Behandelen gestuurd door directe feedback: samen kennis genereren over wat werkt Rint de Jong - Karakter Heddeke Snoek Karakter Judith Horstman Pionn Marleen van Aggelen - Pionn 22 september 2015 Met welke

Nadere informatie

Terugkomdag Richtlijnontwikkeling

Terugkomdag Richtlijnontwikkeling Terugkomdag Richtlijnontwikkeling Martine Versluijs, PGOsupport Ilse Raats, CBO 5 maart 2015 Programma 10.00 Afgeleide producten van richtlijnen Patiëntenversies Keuzehulpen en gedeelde besluitvorming

Nadere informatie

Landelijke dag VMDB 18 maart Ontwikkelen en implementeren van Zorgstandaarden

Landelijke dag VMDB 18 maart Ontwikkelen en implementeren van Zorgstandaarden Landelijke dag VMDB 18 maart 2017 Ontwikkelen en implementeren van Zorgstandaarden Bestuurlijk akkoord Netwerk Kwaliteitsontwikkeling Het Netwerk Het netwerk is een samenwerkingsverband waarin partijen

Nadere informatie

Dementie, regeren is vooruit zien. R. Dingenouts, specialist ouderengeneeskunde

Dementie, regeren is vooruit zien. R. Dingenouts, specialist ouderengeneeskunde Dementie, regeren is vooruit zien R. Dingenouts, specialist ouderengeneeskunde Dementie Dementie is een dodelijke hersenziekte Dementie = zijn geest verliezen 10 % van de bevolking ouder dan 65 jaar heeft

Nadere informatie

RESOURCE GROEPEN NL ART KENNISFESTIVAL 2 JUNI 2016

RESOURCE GROEPEN NL ART KENNISFESTIVAL 2 JUNI 2016 RESOURCE GROEPEN NL ART KENNISFESTIVAL 2 JUNI 2016 SPREKERS Tim Kreuger Ervaringswerker GGZ InGeest Aanjager herstel vanuit cliëntenperspectief Projectleider Resource Groepen GGZ ingeest Frits Dorleijn

Nadere informatie

ROM Doorbraakprojecten. Gerdien Franx

ROM Doorbraakprojecten. Gerdien Franx ROM Doorbraakprojecten November 2014 Mei 2016 Gerdien Franx Projectleider, Trimbos-instituut Transparantie in de zorg 'It s time to turn the lights on for learning and improvement Donald Berwick, IHI http://www.youtube.com/watch?v=ahjmfndgmos

Nadere informatie

Samen Beslissen in Bernhoven. Inge Blokzijl Chalmer Hoynck van Papendrecht Hans Maertens Mieke Klerkx

Samen Beslissen in Bernhoven. Inge Blokzijl Chalmer Hoynck van Papendrecht Hans Maertens Mieke Klerkx Samen Beslissen in Bernhoven Inge Blokzijl Chalmer Hoynck van Papendrecht Hans Maertens Mieke Klerkx 5 juli 2017 Waarom Samen Beslissen? De beste behandeling is voor iedere patiënt anders Onderzoek laat

Nadere informatie

Heliomare Gedeelde besluitvorming (shared decision making) Maartje Ligthart Fysiotherapeut

Heliomare Gedeelde besluitvorming (shared decision making) Maartje Ligthart Fysiotherapeut Heliomare Gedeelde besluitvorming (shared decision making) Maartje Ligthart Fysiotherapeut Inhoud Inleiding gedeelde besluitvorming Proces van gedeelde besluitvorming Keuzehulpen Gedeelde besluitvorming

Nadere informatie

Besluitvorming in de palliatieve fase

Besluitvorming in de palliatieve fase Palliatief redeneren Besluitvorming in de palliatieve fase Expertisecentrum palliatieve zorg UMC Utrecht Saskia Teunissen Hoogleraar hospicezorg UMC Utrecht Foto s Nynke Thien Klinisch redeneren en palliatief

Nadere informatie

De plaats van besluitvorming rond het levenseinde binnen het nieuwe kwaliteitskader palliatieve zorg

De plaats van besluitvorming rond het levenseinde binnen het nieuwe kwaliteitskader palliatieve zorg De plaats van besluitvorming rond het levenseinde binnen het nieuwe kwaliteitskader palliatieve zorg Marjolein Rentinck Internist/oncoloog bij Tergooi Symposium Methoden voor besluitvorming rond het levenseinde

Nadere informatie

Gedeelde besluitvorming. Samen kunnen we het zelf!

Gedeelde besluitvorming. Samen kunnen we het zelf! Gedeelde besluitvorming Samen kunnen we het zelf! Monique Baas Niek Golsteijn verpleegkundig expert Gedeelde besluitvorming verpleegkundig specialist Oncologie 1 Persoonlijke achtergrond ( van ons) 2 Persoonlijke

Nadere informatie

Centrum Lichaam, Geest en Gezondheid

Centrum Lichaam, Geest en Gezondheid Centrum Lichaam, Geest en Gezondheid Onderzoek, diagnostiek en behandeling bij: onvoldoende verklaarde lichamelijke klachten combinatie van psychische en lichamelijke klachten Informatie voor cliënten

Nadere informatie

Samenvatting. Samenvatting

Samenvatting. Samenvatting Samenvatting Samenvatting 167 Dit proefschrift gaat over patiëntenparticipatie bij medische besluitvorming in de laatste levensfase van oncologie patiënten. Wanneer patiënten niet meer kunnen genezen,

Nadere informatie

Wat is shared decision making? (SDM)

Wat is shared decision making? (SDM) Shared decision making: op weg naar herstelondersteunende verslavingszorg Kim Elst: projectverantwoordelijke, afdelingshoofd daghospitaal Ben De Zitter: VPK resocialisatie-eenheid verslaving Peter Horemans:

Nadere informatie

Routine Outcome Monitoring (ROM) bij Shared Decision Making (SDM) Workshop Doorbraak ROM GGZ. Doel van vandaag

Routine Outcome Monitoring (ROM) bij Shared Decision Making (SDM) Workshop Doorbraak ROM GGZ. Doel van vandaag Routine Outcome Monitoring (ROM) bij Shared Decision Making (SDM) Workshop Doorbraak ROM GGZ 9 december 2014 Suzan Oudejans, Masha Spits Mark Bench Verwachtingen & doelen Doel van vandaag Vergroten van

Nadere informatie

Gedeelde besluitvorming volgens het Dialoogmodel

Gedeelde besluitvorming volgens het Dialoogmodel Gedeelde besluitvorming volgens het Dialoogmodel over een gedeeld verhaal en een tekening die betekenis krijgen George Westermann - kinder-en jeugdpsychiater Zuyderland GGz Sittard-Geleen Heerlen Op één

Nadere informatie

NAH & Ervaringsdeskundigheid. Kick-off Hersenletselcentra Eindhoven 3 juli 2014

NAH & Ervaringsdeskundigheid. Kick-off Hersenletselcentra Eindhoven 3 juli 2014 NAH & Ervaringsdeskundigheid Kick-off Hersenletselcentra Eindhoven 3 juli 2014 Korte introductie Drs. C.G.M. (Riny) Pepels NAH Ervaringsdeskundige en vrijwilliger ZBB Lid Stuurgroep Ervaringsdeskundigheid

Nadere informatie

Samen werken aan betere zorg. Handreiking voor begeleiding van cliëntenraden betrokken bij verbetertrajecten

Samen werken aan betere zorg. Handreiking voor begeleiding van cliëntenraden betrokken bij verbetertrajecten Samen werken aan betere zorg van cliëntenraden betrokken bij verbetertrajecten INHOUDSOPGAVE Inleiding... 3 Participatie van cliënten... 4 De rol van de cliëntenraad in verbetertrajecten... 6 Het stappenplan:

Nadere informatie

Kiesgerustin de laatstelevensfase

Kiesgerustin de laatstelevensfase Kiesgerustin de laatstelevensfase CLAUDIA SCHRODER EN MARLIJN CASPERS LEVENMETKANKER 19 FEBRUARI 2016 Disclosurebelangen spreker (potentiële) belangenverstrengeling Geen Voor bijeenkomst mogelijk relevante

Nadere informatie

Organisatie van de palliatieve zorg: zorgmodule, zorgpaden en gedeelde besluitvorming Masterclass Palliatieve Zorg. Kees Ahaus.

Organisatie van de palliatieve zorg: zorgmodule, zorgpaden en gedeelde besluitvorming Masterclass Palliatieve Zorg. Kees Ahaus. Organisatie van de palliatieve zorg: zorgmodule, zorgpaden en gedeelde besluitvorming Masterclass Palliatieve Zorg Kees Ahaus 9 september 2014 Ontwikkelingen in de gezondheidszorg Goed en duur: toegankelijk,

Nadere informatie

Shared decision making bij ouderen en hun persoonlijke netwerk

Shared decision making bij ouderen en hun persoonlijke netwerk Shared decision making bij ouderen en hun persoonlijke netwerk Carolien Smits en Leontine Groen van de Ven, Lectoraat Innoveren met Ouderen Docentenmiddag Boom Nursing 2020, 24 november 2016 Basis van

Nadere informatie

Het Individueel Zorgplan

Het Individueel Zorgplan Het Individueel Zorgplan Bedreiging of Gezamenlijke Kans? Hans in t Veen, longarts STZ Expertise Centrum Astma & COPD h.intveen@sfg.nl Wat is een IZP? Het IZP is de dynamische set van afspraken van de

Nadere informatie

Samen beslissen met kwetsbare ouderen

Samen beslissen met kwetsbare ouderen Samen beslissen met kwetsbare ouderen Een continue dialoog Marjolein van de Pol Disclosure dia MHJ van de Pol Mogelijke belangenverstrengeling Relevante connecties met commerciële bedrijven Sponsoring

Nadere informatie

IRB in de Sociale Verslavingszorg. Eerste ervaringen. Cees Witsenburg

IRB in de Sociale Verslavingszorg. Eerste ervaringen. Cees Witsenburg IRB in de Sociale Verslavingszorg. Eerste ervaringen. Cees Witsenburg 1 Uit de missie van Brijder: De wensen en mogelijkheden van onze patiënten, hun omgeving en onze expertise vormen de bouwstenen van

Nadere informatie

EBP: het nemen van beslissingen

EBP: het nemen van beslissingen EBP: het nemen van beslissingen EBP platform werkgroep Erica Baarends, Ergotherapie Ingrid Driessen en Xandra Gielen, Creatieve Therapie Saskia Duymelinck, Vepleegkunde Jacques Geraets, Fysiotherapie Michelle

Nadere informatie

PROMs Outcome Measures. Wat zijn PROMs De toepassing van PROMs De toegevoegde waarde van PROMs Onze visie op PROMs

PROMs Outcome Measures. Wat zijn PROMs De toepassing van PROMs De toegevoegde waarde van PROMs Onze visie op PROMs PROMs Outcome Measures Wat zijn PROMs De toepassing van PROMs De toegevoegde waarde van PROMs Onze visie op PROMs Wat zijn PROMs? PROMs, wat zijn het? Definitie: Patient Reported Outcome Measures (PROMs)

Nadere informatie

Digitale zorg verbindt Ervaringen, wensen en behoeftes van cliënten en naasten die gebruik maken van ambulante GGz

Digitale zorg verbindt Ervaringen, wensen en behoeftes van cliënten en naasten die gebruik maken van ambulante GGz Digitale zorg verbindt Ervaringen, wensen en behoeftes van cliënten en naasten die gebruik maken van ambulante GGz Samenvatting onderzoeksrapport Juni 2014 1 In opdracht van 15 cliënten- en familieorganisaties

Nadere informatie

Lentecongres Vlaamse vereniging voor Psychiatrie

Lentecongres Vlaamse vereniging voor Psychiatrie Lentecongres Vlaamse vereniging voor Psychiatrie Henk Mathijssen 17 maart 2017 Voorstellen Diagnose bipolair 2 in 2014 Actief als vrijwilliger bij de VMDB Meegewerkt aan de zorgstandaard bipolaire stoornissen

Nadere informatie

Persoonlijkheidsstoornissen Kortdurend Behandelaanbod

Persoonlijkheidsstoornissen Kortdurend Behandelaanbod Persoonlijkheidsstoornissen Kortdurend Behandelaanbod U bent niet de enige Een op de tien Nederlanders heeft te maken met een persoonlijkheidsstoornis of heeft trekken hiervan. De Riagg Maastricht is gespecialiseerd

Nadere informatie

Gedeelde besluitvorming ervaringen in de jeugd- GGz

Gedeelde besluitvorming ervaringen in de jeugd- GGz Gedeelde besluitvorming ervaringen in de jeugd- GGz over een gedeeld verhaal en een tekening die betekenis krijgen George Westermann kinder- en jeugdpsychiater Zuyderland GGz Si8ard- Geleen Tussenconferen*e

Nadere informatie

Zet de volgende stap! Naar een nieuwe manier van zorgverlenen

Zet de volgende stap! Naar een nieuwe manier van zorgverlenen Zet de volgende stap! Naar een nieuwe manier van zorgverlenen Het is duidelijk: zorgverleners, ook die uit uw zorggroep, kunnen per jaar in verhouding maar weinig uren besteden aan hun patiënten met een

Nadere informatie

Komen tot een goede behandelbeslissing, hoe doe je dat?

Komen tot een goede behandelbeslissing, hoe doe je dat? Komen tot een goede behandelbeslissing, hoe doe je dat? Gedeelde besluitvorming vanuit VERPLEEGKUNDIG perspectief Monique Baas verpleegkundig expert Gedeelde besluitvorming (baas@lumc.nl) 1 Gedeelde besluitvorming:

Nadere informatie

Disclosure belangen Stiggelbout

Disclosure belangen Stiggelbout Disclosure belangen Stiggelbout (potentiële) belangenverstrengeling Geen Voor bijeenkomst mogelijk relevante relaties met bedrijven geen Sponsoring of onderzoeksgeld Geen Honorarium of andere (financiële)

Nadere informatie

verslavings VRIJ LEVEN

verslavings VRIJ LEVEN IEDER MENS IS BESTEMD OM VRIJ TE ZIJN verslavings VRIJ LEVEN INFORMATIE VOOR CLIËNTEN GELOOF IN VRIJHEID WELKOM BIJ TERWILLE BEDANKT VOOR JE AANMELDING BIJ TERWILLE. GOED DAT JE DEZE STAP HEBT GEZET. OM

Nadere informatie

NAH & Ervaringsdeskundigheid. Aftrap Hersenletselcentra 27 juni 2014

NAH & Ervaringsdeskundigheid. Aftrap Hersenletselcentra 27 juni 2014 NAH & Ervaringsdeskundigheid Aftrap Hersenletselcentra 27 juni 2014 Korte introductie Drs. J. (Jeroen) Kwak Manager zorgconsumenten Zorgbelang Brabant (o.a. NAH-Cafés en hersenletselnetwerken) Manager

Nadere informatie

Praktijkvoorbeeld. 30 januari 2014. Congres "Samen Kiezen: beslist!: - Workshop 5 Marcus Oei & Marleen Vleming

Praktijkvoorbeeld. 30 januari 2014. Congres Samen Kiezen: beslist!: - Workshop 5 Marcus Oei & Marleen Vleming Workshop gedeelde besluitvorming Congres gedeelde besluitvorming Nieuwegein Markus Oei Marleen Flevoziekenhuis Almere Praktijkvoorbeeld http://youtu.be/0pxrjtl4kqw www.inforium.nl Code: FZA-SDMMOD Shared

Nadere informatie

Samen beslissen in het dagelijks leven, SDM of Shared Decision Making bij mensen met dementie. Valerie Desmet & Ruben Vanbosseghem

Samen beslissen in het dagelijks leven, SDM of Shared Decision Making bij mensen met dementie. Valerie Desmet & Ruben Vanbosseghem Samen beslissen in het dagelijks leven, SDM of Shared Decision Making bij mensen met dementie Valerie Desmet & Ruben Vanbosseghem Kennismaking Wie ben je? Welke functie heb je? Verwachtingen vorming? Doel

Nadere informatie

Routine Outcome Monitoring & Motiverende Gespreksvoering. Maarten Merkx

Routine Outcome Monitoring & Motiverende Gespreksvoering. Maarten Merkx Routine Outcome Monitoring & Motiverende Gespreksvoering Maarten Merkx Programma Routine Outcome Monitoring. Motiverende Gespreksvoering Terugkoppelen resultaten. ROM Routine Outcome Monitoring Terugkoppeling

Nadere informatie

SDM & ROM in het Centrum Lichaam, Geest & Gezondheid (CLG&G) Drs. Astrid C. Dirks, psychiater Centrum Lichaam, Geest en Gezondheid GGz Breburg

SDM & ROM in het Centrum Lichaam, Geest & Gezondheid (CLG&G) Drs. Astrid C. Dirks, psychiater Centrum Lichaam, Geest en Gezondheid GGz Breburg SDM & ROM in het Centrum Lichaam, Geest & Gezondheid (CLG&G) Drs. Astrid C. Dirks, psychiater Centrum Lichaam, Geest en Gezondheid GGz Breburg Prof.dr. Christina van der Feltz-Cornelis Hoogleraar sociale

Nadere informatie

Mantelzorgers. Mantelzorgen?... Nee hoor, gewoon Liefde!

Mantelzorgers. Mantelzorgen?... Nee hoor, gewoon Liefde! Mantelzorgers Als de alledaagse dingen niet meer vanzelfsprekend zijn, als de regie voeren over je leven een klus blijkt te zijn geworden en het misschien ook lastig is om jezelf te verzorgen, dan is het

Nadere informatie

Shared decision-making en gebruik van keuzehulpen binnen de GE-oncologie. Hoe pak je dit aan?

Shared decision-making en gebruik van keuzehulpen binnen de GE-oncologie. Hoe pak je dit aan? Shared decision-making en gebruik van keuzehulpen binnen de GE-oncologie. Hoe pak je dit aan? Dirk T. Ubbink PI afdeling Chirurgie AMC Gedeelde besluitvorming, samen beslissen, shared decision-making Wie

Nadere informatie

Patiënten- en naastenversie Kwaliteitsstatuut ggz Juni 2016

Patiënten- en naastenversie Kwaliteitsstatuut ggz Juni 2016 Patiënten- en naastenversie Kwaliteitsstatuut ggz Juni 2016 Het Model-Kwaliteitsstatuut ggz en deze bijbehorende Patiënten- en naastenversie is opgesteld door: 1 Patiënten- en naastenversie Kwaliteitsstatuut

Nadere informatie

Medezeggenschap van de patiënt bij het accepteren van een donornier (SDM)

Medezeggenschap van de patiënt bij het accepteren van een donornier (SDM) Medezeggenschap van de patiënt bij het accepteren van een donornier (SDM) Sohal Ismail Epidemioloog/Neuropsycholoog Andries Hoitsma, Rebecca Zwart, R. Timman, Lothar E. Hoogdalem, Jan J. Busschbach 15

Nadere informatie

Visie Ehealth Longfonds

Visie Ehealth Longfonds Visie Ehealth Longfonds Dit document beschrijft de visie en standpuntbepaling van het Longfonds in relatie tot E-health. En is de basis voor de ontwikkelde checklist voor toetsing van E-health initiatieven

Nadere informatie

Samen beslissen (SDM) moet altijd

Samen beslissen (SDM) moet altijd Samen beslissen (SDM) moet altijd Kiezen voor Pillen en/of Praten bij Depressie en Angststoornissen Behandelvoorkeuren en Keuzes van Patiënten en Behandelaren Sumayah Rodenburg Vandenbussche Disclosure

Nadere informatie

toolkit persoons gerichte zorg Bouwen aan eerstelijns zorg op maat voor mensen met een chronische ziekte

toolkit persoons gerichte zorg Bouwen aan eerstelijns zorg op maat voor mensen met een chronische ziekte toolkit persoons gerichte zorg Bouwen aan eerstelijns zorg op maat voor mensen met een chronische ziekte Over deze toolkit Welkom in het huis van persoonsgerichte zorg! Zoals je ziet is het huis nog in

Nadere informatie

GGZ-NHN (Michiel Bähler, Henk Oosterveld e.a.) HEE-Team (Wilma Boevink, Marianne van Bakel e.a.)

GGZ-NHN (Michiel Bähler, Henk Oosterveld e.a.) HEE-Team (Wilma Boevink, Marianne van Bakel e.a.) Wetenschappelijke Inzichten / EBP Kennis Cliënt Shared decision making Professionele kennis Shared Decision Making GGZ-NHN (Michiel Bähler, Henk Oosterveld e.a.) HEE-Team (Wilma Boevink, Marianne van Bakel

Nadere informatie

De zin en onzin van cliëntparticipatie

De zin en onzin van cliëntparticipatie ZIN bijeenkomst 13-03-2014 De zin en onzin van cliëntparticipatie De nieuwe cliënt, lastpak of meedenker? Donderdag 13 maart 2014 van 16.00 19.00 uur Locatie: Villa Klein Heumen, Nijmegen Geschreven door:

Nadere informatie

Parkinson en de regie. zelfmanagement

Parkinson en de regie. zelfmanagement Parkinson en de regie zelfmanagement De regie over je gezondheid kwijtraken. Terug winnen van de regie. - Parkinson vereniging - Parkinsonacademie - ParkinsonCafé - brochures - Parkinson verpleegkundige

Nadere informatie

Exclusiecriteria patiënten: - Wilsonbekwame patiënten en ernstig zieke patiënten - Patiënten die al meedoen aan de GRIP-studie

Exclusiecriteria patiënten: - Wilsonbekwame patiënten en ernstig zieke patiënten - Patiënten die al meedoen aan de GRIP-studie Instructie nulmeting In deze instructie lichten we de aanpak van de nulmeting toe (doel, doelgroep, etc.). Ook is uitgelegd hoe de audiorecorder werkt en hoe kan worden bijgehouden bij welke patiënten

Nadere informatie

WRAP. Een gestructureerd plan voor zelfmanagement. Roos Scholten

WRAP. Een gestructureerd plan voor zelfmanagement. Roos Scholten WRAP Een gestructureerd plan voor zelfmanagement Inhoud workshop -Achtergrond WRAP -Uitgangspunten -Hoe ziet het eruit? -Wat betekent WRAP voor mij? -WRAP-facilitators Achtergrond Mary Ellen Copeland Basis

Nadere informatie

De stem van de patiënt in de ambulante chirurgie

De stem van de patiënt in de ambulante chirurgie De stem van de patiënt in de ambulante chirurgie Ilse Weeghmans Vlaams Patiëntenplatform vzw B.A.A.S. Congres 27 februari 2015 Neder-over-Heembeek Inhoud 1. Het Vlaams Patiëntenplatform vzw 2. Wat is een

Nadere informatie

Helpt het hulpmiddel?

Helpt het hulpmiddel? Helpt het hulpmiddel? Het belang van meten Zuyd, Lectoraat Autonomie en Participatie Faculteit Gezondheidszorg Dr. Ruth Dalemans, Prof. Sandra Beurskens 08-10-13 Doelstellingen van deze presentatie Inzicht

Nadere informatie

Centrum Lichaam, Geest en Gezondheid

Centrum Lichaam, Geest en Gezondheid Centrum Lichaam, Geest en Gezondheid Onderzoek, diagnostiek en behandeling bij: Verklaarde- en onverklaarde lichamelijke klachten gecombineerd met psychische klachten Informatie voor patiënten Lichamelijke

Nadere informatie

herstelgerichte visie als leidend principe Hoe doe je dat

herstelgerichte visie als leidend principe Hoe doe je dat hgerichte visie als leidend principe Hoe doe je dat > fasen h h empowermentgericht coachen rehabilitatiegericht benaderen visie op de cliënt inleiding1.5 1 > fasen h h empowermentgericht coachen rehabilitatiegericht

Nadere informatie

Time-out en gedeelde besluitvorming bij mensen met borstkanker. heeft u uw beslissing gemaakt?

Time-out en gedeelde besluitvorming bij mensen met borstkanker. heeft u uw beslissing gemaakt? Time-out en gedeelde besluitvorming bij mensen met borstkanker heeft u uw beslissing gemaakt? http://zorgzine.npcf.nl/samen_beslissen/de-praktijk Achtergrond Cliënten willen meer meebeslissen (NPCF, B-force/BVN)

Nadere informatie

ROM-uitkomsten inzetten bij team verbeterdoelen Een voorbeeld van het GR1PP-team bij GGZ Delfland

ROM-uitkomsten inzetten bij team verbeterdoelen Een voorbeeld van het GR1PP-team bij GGZ Delfland Improving Mental Health by Sharing Knowledge ROM-uitkomsten inzetten bij team verbeterdoelen Een voorbeeld van het GR1PP-team bij GGZ Delfland Daphne van der Draai (GGZ Delfland) Marjolein Veerbeek (Trimbos

Nadere informatie

ZiN en kwaliteitsbeleid

ZiN en kwaliteitsbeleid ZiN en kwaliteitsbeleid Ineen Werkconferentie kwaliteit 24 april 2014 Prof Niek J de Wit, huisarts Lid advies commissie kwaliteit achtergrond Agenda Organisatie ZiN Visie op kwaliteit Kwaliteitsregister

Nadere informatie

Besluitvorming in de palliatieve fase. Clary Wijenberg Verpleegkundig specialist Palliatieve zorg Thuiszorg Icare

Besluitvorming in de palliatieve fase. Clary Wijenberg Verpleegkundig specialist Palliatieve zorg Thuiszorg Icare Besluitvorming in de palliatieve fase Clary Wijenberg Verpleegkundig specialist Palliatieve zorg Thuiszorg Icare 16-03-17 Besluitvorming in de palliatieve fase Expertisecentrum palliatieve zorg UMC Utrecht

Nadere informatie

Zelfmanagement bij Parkinson

Zelfmanagement bij Parkinson Zelfmanagement bij Parkinson Parkinson café Breda 30 September 2016 Voorstellen Inge Franken Maatschappelijk werker Revant Nicolle van Hoof Ergotherapeut en Knowledgebroker Parkinson Revant Zelfmanagement

Nadere informatie

Doelstelling en functie van een regionale regiegroep Basis GGZ in de regio Oss- Uden- Veghel

Doelstelling en functie van een regionale regiegroep Basis GGZ in de regio Oss- Uden- Veghel 1 Visiedocument GGZ- regiegroep Oss- Uden- Veghel 2016-2018 2 Doelstelling en functie van een regionale regiegroep Basis GGZ in de regio Oss- Uden- Veghel Inleiding Het doel van de invoering van de Basis

Nadere informatie

Zichtbaar beter? 10-11-2010. Cliëntmonitor. Knelpunten in de Langdurige Zorg INHOUD. Inleiding. Telezorg in 2 wijkteams. Onderzoeksresultaten

Zichtbaar beter? 10-11-2010. Cliëntmonitor. Knelpunten in de Langdurige Zorg INHOUD. Inleiding. Telezorg in 2 wijkteams. Onderzoeksresultaten 10-11-2010 Zichtbaar beter? INHOUD 1 Inleiding 2 Telezorg in 2 wijkteams 3 Onderzoeksresultaten 4 Kansen en belemmeringen 5 DVD Aanraken en je hebt contact Lex Hulsbosch, onderzoeker Trimbos-instituut

Nadere informatie

Eigen Regie Maakt Zorg Beter

Eigen Regie Maakt Zorg Beter Eigen Regie Maakt Zorg Beter 31 maart 2011 Siska de Rijke Beleidsmedewerker Zorg CG-Raad Termen Zelfmanagement Eigen regie Eigen verantwoordelijkheid Deelnemer in plaats van afnemer Verbindende schakel

Nadere informatie

De patiënt als partner in zorg. Prof.dr. Anne Stiggelbout Afdeling Medische Besliskunde LUMC Kwaliteitsinstituut

De patiënt als partner in zorg. Prof.dr. Anne Stiggelbout Afdeling Medische Besliskunde LUMC Kwaliteitsinstituut De patiënt als partner in zorg Prof.dr. Anne Stiggelbout Afdeling Medische Besliskunde LUMC Kwaliteitsinstituut Doel: verhogen patiëntgerichtheid zorg Vraaggestuurde zorg, vanuit het patiëntenperspectief,

Nadere informatie

Herstel en de psychiater

Herstel en de psychiater Herstel en de psychiater Onbegonnen werk? Jeroen Kleinen Patiënten herstellen zelf Kan de psychiater in een herstelgerichte GGZ meer doen dan niet in de weg lopen? Bin ich ein psychiater? Is de psychiater

Nadere informatie

Kosteneffectiviteit in richtlijnen

Kosteneffectiviteit in richtlijnen Kosteneffectiviteit in richtlijnen Richtlijnen richting effectieve en doelmatige zorg NVTAG / OMS Anemone Bögels 28 juni 2013 Concurrerende kwaliteit NL in vergelijking Grootste haven van Europa Beste

Nadere informatie

mantelzorgers/familie 2 e 2 e masterclass IVVU 23 april 2015 Will Schutte en Cecil Scholten

mantelzorgers/familie 2 e 2 e masterclass IVVU 23 april 2015 Will Schutte en Cecil Scholten Organiseren en faciliteren van het samenspel met mantelzorgers/familie 2 e 2 e masterclass IVVU 23 april 2015 Will Schutte en Cecil Scholten Opzet masterclass Terugkoppeling verwerkingsopdracht Hoe krijg

Nadere informatie

Kwaliteit vanuit patiëntenperspectief

Kwaliteit vanuit patiëntenperspectief Kwaliteit vanuit patiëntenperspectief SONCOS-symposium 28 september 2016 Irene Dingemans Projectleider kwaliteit van zorg Nederlandse Federatie van Kankerpatiëntenorganisaties disclosure Geen andere belangen

Nadere informatie

Workshop Leren van ROM

Workshop Leren van ROM Improving Mental Health by Sharing Knowledge Workshop Leren van ROM Joran Lokkerbol Gerdien Franx Marjolein Veerbeek Margot Metz Workshop Kennismaking 09:00 09:30 Opfrissing 09:30 09:50 Voorbeeld 09:50

Nadere informatie

Herstelondersteunende zorg in een veranderend zorglandschap. Michiel Bähler Adviseur/ psycholoog GGZ NHN

Herstelondersteunende zorg in een veranderend zorglandschap. Michiel Bähler Adviseur/ psycholoog GGZ NHN Herstelondersteunende zorg in een veranderend zorglandschap Michiel Bähler Adviseur/ psycholoog GGZ NHN Geen belangen Disclosure Persbericht 15 oktober 2014 Veranderend zorglandschap vraagt om vernieuwde

Nadere informatie

ROUTINE OUTCOME MONITORING: BEHANDELINHOUD EN ORGANISATIE KOMEN SAMEN!

ROUTINE OUTCOME MONITORING: BEHANDELINHOUD EN ORGANISATIE KOMEN SAMEN! ROUTINE OUTCOME MONITORING: BEHANDELINHOUD EN ORGANISATIE KOMEN SAMEN! INLEIDING Dit artikel gaat in op Routine Outcome Monitoring (ROM). ROM betekent kort gezegd: het periodiek verzamelen van gegevens

Nadere informatie

WEBINAR. Consultvoorbereiding door de patiënt. 19 mei 2015. Stephan Hulsbergen Mijn Gezondheidsplatform. Elmar Brantjes Manager Kenniscentrum

WEBINAR. Consultvoorbereiding door de patiënt. 19 mei 2015. Stephan Hulsbergen Mijn Gezondheidsplatform. Elmar Brantjes Manager Kenniscentrum WEBINAR 19 mei 2015 Consultvoorbereiding door de patiënt Elmar Brantjes Manager Kenniscentrum Stephan Hulsbergen Mijn Gezondheidsplatform Techniek, gedurende gehele webinar kan je vragen stellen via de

Nadere informatie

Evidence Based Practise versus Practice Based Evidence

Evidence Based Practise versus Practice Based Evidence Evidence Based Practise versus Practice Based Evidence Dr. John Verhoef (Lector) Lectoraat Eigen Regie Hogeschool Leiden, Cluster Zorg verhoef.j@hsleiden.nl Waar hebben we het over? Evidence Based Practice

Nadere informatie

GGZ Friesland in beweging: Implementatie van de IRB

GGZ Friesland in beweging: Implementatie van de IRB GGZ Friesland in beweging: Implementatie van de IRB Charlotte de Heer, c.de.heer@pl.hanze.nl Sanne van der Zee, sanne.van.der.zee@mind-up.nl Hilda van der Eems, hilda.van.der.eems@ggzfriesland.nl Workshop

Nadere informatie

Training Routine Outcome Monitoring en het bespreken van feedback

Training Routine Outcome Monitoring en het bespreken van feedback Training Routine Outcome Monitoring en het bespreken van feedback door van Programma 1. Wat is ROM en waarom? 2. Welke vragenlijsten worden ingevuld? 3. Hoe zien de rapportages er uit? 4. Hoe kun je de

Nadere informatie

Actieplatform Herstel voor Iedereen. Monitoring

Actieplatform Herstel voor Iedereen. Monitoring Actieplatform Herstel voor Iedereen Monitoring Deventer, 22 juni 2017 25-6-2017 1 Uitgangspunten monitor Zicht krijgen op realisatie ambitie 1/3 herstel Periodieke jaarlijkse meting Zoveel mogelijk uitvoerbaar

Nadere informatie

E-health modules voor de SGGZ. Alle cliënten online met Karify

E-health modules voor de SGGZ. Alle cliënten online met Karify E-health modules voor de SGGZ Alle cliënten online met Karify Nieuwe eisen aan de zorg De zorg in Nederland verandert in een hoog tempo. Bestuurders, politici en verzekeraars stellen nieuwe eisen op het

Nadere informatie

RAPP met de cliënt als gesprekspartner Goed geïnformeerd? Gelijkwaardig? Gemotiveerd?

RAPP met de cliënt als gesprekspartner Goed geïnformeerd? Gelijkwaardig? Gemotiveerd? RAPP met de cliënt als gesprekspartner Goed geïnformeerd? Gelijkwaardig? Gemotiveerd? 7 april 2017 RAPP = Hulpvraaggerichte interdisciplinaire, doelgerichte zorgcommunicatie Een gelijkwaardige communicatie

Nadere informatie

Online behandeling vanuit je vertrouwde omgeving aan je problemen werken

Online behandeling vanuit je vertrouwde omgeving aan je problemen werken Online behandeling vanuit je vertrouwde omgeving aan je problemen werken Ik kan nu op mijn eigen manier en in mijn eigen tijd werken aan mijn problemen Inleiding Het gemak van internet is niet meer weg

Nadere informatie

Second Opinion. Wat is een second opinion? Waarover kunt u een second opinion vragen? Over de diagnose. Vóór de behandeling

Second Opinion. Wat is een second opinion? Waarover kunt u een second opinion vragen? Over de diagnose. Vóór de behandeling Second Opinion Second opinion betekent tweede mening. Een andere deskundige geeft zijn mening over uw diagnose of behandeling. Dit is een stap die u wellicht niet zomaar neemt. Toch kan het veel mensen

Nadere informatie

Eindevaluatie patient advocates project B-bewust in bedrijf

Eindevaluatie patient advocates project B-bewust in bedrijf Eindevaluatie patient advocates project B-bewust in bedrijf Jouw naam: Naam ziekenhuis: 1. Algemeen Je contactpersonen in het ziekenhuis (en hun functie) Startdatum project in dit ziekenhuis Hoe lang heeft

Nadere informatie

Herstellen doe je zelf; Evaluatie van een cliëntgestuurde cursus

Herstellen doe je zelf; Evaluatie van een cliëntgestuurde cursus Herstellen doe je zelf; Evaluatie van een cliëntgestuurde cursus Dr. Hanneke van Gestel-Timmermans Dr. Evelien Brouwers Dr. Marcel van Assen Prof. dr. Chijs van Nieuwenhuizen Herstellen doe je zelf Ontwikkeld

Nadere informatie

Zelfmanagement en eigen regie van de oncologische patiënt. 33 e Oncologiedagen Workshop 18 november 2014 AnneLoes van Staa PhD RN MD a.van.staa@hr.

Zelfmanagement en eigen regie van de oncologische patiënt. 33 e Oncologiedagen Workshop 18 november 2014 AnneLoes van Staa PhD RN MD a.van.staa@hr. Zelfmanagement en eigen regie van de oncologische patiënt 33 e Oncologiedagen Workshop 18 november 2014 AnneLoes van Staa PhD RN MD a.van.staa@hr.nl wie staat hier? 33 e Oncologiedagen Workshop 18 november

Nadere informatie

Patiëntenparticipatiecultuur in ziekenhuizen Implementatietrajecten 2015

Patiëntenparticipatiecultuur in ziekenhuizen Implementatietrajecten 2015 Patiëntenparticipatiecultuur in ziekenhuizen Implementatietrajecten 2015 Ondersteuningsplan Meerjarenplan 2013 2017 Prof. dr. Ann Van Hecke Prof. dr. Kristof Eeckloo Simon Malfait Doel van de begeleidingssessies

Nadere informatie

Ervaringsdeskundigheid in de zorg en in de spreekkamer

Ervaringsdeskundigheid in de zorg en in de spreekkamer Ervaringsdeskundigheid in de zorg en in de spreekkamer 15 april 2016 Anouk Knops Projectleider Samen Beslissen Patiëntenfederatie NPCF Wie zijn wij? Koepel van patiënten- en consumenten-organisaties Het

Nadere informatie

Methoden om zorgverleners te ondersteunen bij gedragsverandering. Corrine Brinkman, Beatrijs vd Poel - NDF Stephan Hermsen - Vilans

Methoden om zorgverleners te ondersteunen bij gedragsverandering. Corrine Brinkman, Beatrijs vd Poel - NDF Stephan Hermsen - Vilans Methoden om zorgverleners te ondersteunen bij gedragsverandering Corrine Brinkman, Beatrijs vd Poel - NDF Stephan Hermsen - Vilans Inhoud Workshop Inleiding met aandacht voor: Visie op rol zorgverlener

Nadere informatie

Lastige patiënten en hun verborgen kracht

Lastige patiënten en hun verborgen kracht Lastige patiënten en hun verborgen kracht Wil Konings 1 december 2016 Jubileum NVZ Introductie In deze presentatie vind je de highlights van de workshop Lastige patiënten en hun verborgen kracht, gegeven

Nadere informatie

Verklarende woordenlijst

Verklarende woordenlijst Verklarende woordenlijst bij toetsingskader voor instellingen waar mensen verblijven die niet thuis kunnen wonen Utrecht, maart 2017 Behandeling Handelingen en interventies van medische, gedragswetenschappelijke

Nadere informatie

Hersenletselcentrum: een brug van zorg naar welzijn. Projectteam Hersenletselcentra Zuidoost Brabant

Hersenletselcentrum: een brug van zorg naar welzijn. Projectteam Hersenletselcentra Zuidoost Brabant Hersenletselcentrum: een brug van zorg naar welzijn Definitie Niet Aangeboren Hersenletsel Een beschadiging in de hersenen door bijvoorbeeld een ongeluk, beroerte, hersentumor etc. Deze beschadiging heeft

Nadere informatie

FACT: van organisatiemodel naar effectieve interventies

FACT: van organisatiemodel naar effectieve interventies FACT: van organisatiemodel naar effectieve interventies Bauke Koekkoek & Karin van Montfoort-de Rave Lectoraat Sociale en Methodische Aspecten van Psychiatrische zorg, Hogeschool van Arnhem en Nijmegen

Nadere informatie

Introductie Methoden Bevindingen

Introductie Methoden Bevindingen 2 Introductie De introductie van e-health in de gezondheidszorg neemt een vlucht, maar de baten worden onvoldoende benut. In de politieke en maatschappelijke discussie over de houdbaarheid van de gezondheidszorg

Nadere informatie

Evidence Based Practice

Evidence Based Practice Hoe lees je als verpleegkundige een artikel? Anne-Margreet van Dishoeck en Marjolein Snaterse Namens de Werkgroep Wetenschappelijk onderzoek; Mattie Lenzen Ingrid Schiks Henri van de Wetering Ellen van

Nadere informatie