Het assurance-raamwerk De accountant en het verstrekken van zekerheid

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Het assurance-raamwerk De accountant en het verstrekken van zekerheid"

Transcriptie

1 Het assurance-raamwerk De accountant en het verstrekken van zekerheid Koninklijk Nederlands Instituut van Registeraccountants

2

3 Inhoudsopgave 1 Inleiding 3 2 Het begrip assurance en maatschappelijke ontwikkelingen 4 3 De accountant als assurance provider 5 4 Betekenis en nut van het assurance-raamwerk 6 5 Welke assurance-opdrachten zijn er en waar moeten ze aan voldoen? 7 6 Het assurance-rapport en de betekenis voor de gebruiker 9 7 Accountants, assurance en het NIVRA 10 Het assurance-raamwerk 1

4 Status Deze publicatie is samengesteld voor derden en leden. De publicatie heeft geen status in het kader van de beroepsuitoefening, wel kan worden verwezen naar publicaties die een dergelijke status wel hebben. 2 Koninklijk Nederlands Instituut van Registeraccountants

5 1 Inleiding Waarom deze brochure? Betrouwbare informatie is essentieel voor het nemen van de juiste beslissingen. Dus wilt u zeker zijn dat de informatie waarover u beschikt ook inderdaad betrouwbaar is. In accountantstermen spreken we bij het verstrekken van zekerheid steeds vaker over assurance. Het begrip assurance is breder dan het begrip controle. Wat wordt daaronder precies verstaan en welke ontwikkelingen zijn er nationaal en internationaal? Wat is het assurance-raamwerk? Welke assurance-opdrachten zijn er en wat is er voor nodig om ze uit te kunnen voeren? En wat is de rol van de accountant? Over dergelijke vragen gaat deze brochure. Voor wie is deze brochure bestemd? Deze brochure is bestemd voor gebruikers van accountantsdiensten. Accountants zijn vooral bekend van de accountantsverklaring bij de jaarrekening. Het is echter minder bekend dat de accountant ook andere assurance-opdrachten kan uitvoeren. Praktijkvoorbeeld van een assurance-opdracht Tegenwoordig moeten bestuurders van beursgenoteerde ondernemingen een in control verklaring afgeven om te voldoen aan de Code Tabaksblat. Het bestuur verklaart in het jaarverslag dat de interne risicobeheersings- en controlesystemen gericht op financiële verslaggevingsrisico s naar behoren hebben gewerkt. De accountant kan hierbij gevraagd worden om aan te geven of deze verklaring juist is. Het oordeel van de accountant kan van belang zijn voor aandeelhouders en andere betrokkenen. Zij beslissen mede op basis hiervan of zij nog verder in een onderneming willen beleggen of anderszins betrokken willen zijn. Het assurance-raamwerk 3

6 2 Het begrip assurance en maatschappelijke ontwikkelingen To assure is bevestigen dat iets waar is. Onder assurance verstaan we het verschaffen van zekerheid over informatie door een neutrale partij, om het vertrouwen bij de gebruikers van die informatie te versterken. Een bekend voorbeeld van assurance is de accountantscontrole van de jaarrekening. De accountant geeft zekerheid over het getrouwe beeld van de jaarrekening in zijn accountantsverklaring. Hij toetst daarbij of de informatie in het jaarverslag niet strijdig is met de jaarrekening. Ook bij andere financiële informatie kan de accountant zekerheid geven. Voorbeelden hiervan zijn de accountantsverklaring bij een subsidieoverzicht of een oplageoverzicht. Maar ook bij niet-financiële informatie kan zekerheid over de betrouwbaarheid worden gegeven. De groeiende wens om zekerheid te verkrijgen over steeds meer uiteenlopende zaken, vloeit voort uit maatschappelijke ontwikkelingen; nationaal en internationaal. Te denken valt bijvoorbeeld aan: strategie: assurance omtrent het strategisch proces; maatschappelijk verantwoord ondernemen (MVO): assurance met betrekking tot maatschappelijke verslagen; ICT: assurance over de continuïteit en/of betrouwbaarheid van IT-systemen (met name bij uitbesteding, zie hieronder bij proces/ control); wet- en regelgeving: assurance over de naleving van wet- en regelgeving, zoals belastingen en subsidies; proces/control: assurance over interne beheersing, in lijn met codes voor corporate governance en bijvoorbeeld bij uitbesteding. 4 Koninklijk Nederlands Instituut van Registeraccountants

7 3 De accountant als assurance provider Een zgn. assurance provider is een neutrale partij, die aan een gebruiker zekerheid verschaft over een uitspraak van een ander. Accountants zijn bij uitstek geschikt om verschillende assurance-opdrachten uit te voeren. Ze zijn specifiek opgeleid om informatie op deskundige en onafhankelijke wijze te controleren. Accountants zijn experts op het gebied van administratieve organisatie en maatregelen voor interne beheersing. Een accountant stelt vast dat de gecontroleerde organisatie zelf de processen beheerst en daardoor betrouwbare informatie tot stand kan brengen. Accountants zijn bovendien gehouden aan strikte gedrags- en kwaliteitsnormen en aan wet- en regelgeving. De gedragscode voor accountants Voor elke registeraccountant - in wat voor maatschappelijke functie dan ook- gelden vijf principes, die zijn verankerd in de Verordening gedragscode (VGC): Integriteit; Objectiviteit; Deskundigheid en zorgvuldigheid; Geheimhouding; Professioneel gedrag. Bij assurance-opdrachten geldt tevens dat de accountant onafhankelijk moet zijn van de assurance-cliënt. Een accountant moet niet alleen kennis hebben van het uitvoeren van assurance-opdrachten, maar ook inhoudelijk van de onderwerpen waarover hij assurance geeft. Accountantskantoren voeren opdrachten daarom uit in teams van specialisten met verschillende achtergronden. Er is sprake van een assurance-opdracht als: er drie partijen zijn (verschaffer van informatie, assurance provider en gebruiker); er een geschikt object van onderzoek is; er criteria zijn waaraan het object getoetst kan worden; er voldoende en geschikte informatie beschikbaar is en er een schriftelijk assurance-rapport is. Het assurance-raamwerk 5

8 4 Betekenis en nut van het assurance-raamwerk Het wereldwijde samenwerkingsverband voor accountants IFAC (International Federation of Accountants) heeft een raamwerk ontwikkeld voor assurance-opdrachten. Het doel van dit raamwerk is het inzichtelijk maken van de verschillende typen opdrachten met de daarbij geldende beroepsregels voor accountants. De typen opdrachten verschillen in mate van zekerheid of in het onderwerp van onderzoek. Het raamwerk geeft aan welk type opdracht in welke situatie het best kan worden gekozen. Dit raamwerk wordt ook gebruikt in Nederland. Het NIVRA, de Nederlandse beroepsorganisatie van registeraccountants, is lid van IFAC. Daarom bevordert het NIVRA de toepassing van de regelgeving van IFAC. Onderstaand een overzicht van de verschillende soorten assurance-opdrachten Assurance-opdrachten Historische financiële informatie (waaronder jaarrekening) Overige financiële informatie Niet-financiële informatie Systemen en processen Gedrag Informatie omtrent corporate governance 2. Statistische informatie (kengetallen) 3. MVO jaarverslagen 4. Systemen voor corporate governance 5. Systemen voor interne beheersing 6. MVO systemen 7. Gedrag inzake corporate governance 8. Naleving wet- en regelgeving 9. Gedrag inzake MVO beleid Toelichting Er kan bij assurance-opdrachten een onderscheid worden gemaakt naar financiële overzichten, niet-financiële informatie, systemen en processen en gedrag. Bij historische financiële informatie zoals een jaarrekening kan de accountant een controle- of beoordelingsopdracht uitvoeren. Bij financiële informatie, anders dan historische, en voor specifieke onderwerpen kan de accountant eveneens onderzoek uitvoeren en assurance verschaffen. Assurance-opdrachten hoeven niet alleen betrekking te hebben op financiële informatie. Ook bij niet-financiële informatie over bijvoorbeeld systemen en processen en bij gedrag, kan de accountant assurance-opdrachten uitvoeren, mits voldaan wordt aan een aantal voorwaarden. In het volgende hoofdstuk leest u meer over de diverse soorten assurance-opdrachten. 6 Koninklijk Nederlands Instituut van Registeraccountants

9 5 Welke assurance-opdrachten zijn er en waar moeten ze aan voldoen? Er zijn verschillende assurance-opdrachten mogelijk met een verschillende mate van zekerheid. Dit is weergegeven in de volgende tabel: Mate van zekerheid Aard van de opdracht Redelijke maar geen absolute mate van zekerheid Historische financiële informatie Accountantsverklaring Overige assurance-opdrachten Assurance-rapport met redelijke mate van zekerheid Beperkte mate van zekerheid Beoordelingsverklaring Assurance-rapport met beperkte mate van zekerheid Voor een omschrijving van de begrippen absolute, redelijke en beperkte mate van zekerheid verwijzen wij naar hoofdstuk 6. Een accountantsverklaring, als uitkomst van de controle, wordt alleen verstrekt bij historische financiële informatie zoals een jaarrekening. Ook de beoordelingsverklaring, waarbij een beperkte mate van zekerheid geldt, wordt eveneens alleen bij financiële informatie uit het verleden afgegeven. Een voorbeeld hiervan is de beoordelingsverklaring bij de halfjaarcijfers van beursgenoteerde ondernemingen. We spreken van een assurance-rapport, als het niet-historische financiële of niet-financiële informatie betreft. Bij een rapport van feitelijke bevindingen wordt geen zekerheid verschaft. Er worden alleen onderzoeksbevindingen vermeld, zonder dat de accountant hierover een oordeel of conclusie uitspreekt. Bij een samenstellingsopdracht stelt de accountant zelf de financiële informatie op en kan daarbij om die reden geen zekerheid verschaffen. Enkele voorbeelden van assurance-opdrachten: Compliance wet- en regelgeving: Naleving van wet- en regelgeving is belangrijk voor zowel de organisatie als de wet-/regelgever. De accountant geeft een oordeel over de mate van naleving van relevante wet- en regelgeving en rapporteert over afwijkingen hiervan. Praktijkvoorbeeld: financiële instellingen Financiële ondernemingen moeten voldoende eigen vermogen hebben om de verschaffers van vreemd vermogen te kunnen terugbetalen (solvabiliteit). De solvabiliteitsrapportages van banken, verzekeraars en pensioenfondsen worden door de accountant gecontroleerd voor de toezichthouder, De Nederlandsche Bank. De accountant geeft in zijn conclusie aan of de rapportages voldoen aan de eisen vanuit de toezichtwetgeving. Effectieve en efficiënte bedrijfsvoering: Een proces of systeem is effectief als het de doelstelling haalt ( het doet wat het moet doen ). En het is efficiënt als het behalen van de doelstellingen met zo min mogelijk bedrijfsmiddelen gebeurt. Het ontwikkelen van criteria voor het meten van effectiviteit en efficiency is hierbij van belang. Praktijkvoorbeeld: publieke sector In de publieke sector geeft het bestuur van een organisatie vaak een bedrijfsvoeringsverklaring af. Daarmee verklaart het bestuur dat de bedrijfsvoering op specifieke onderdelen aan bepaalde vooraf afgesproken normen heeft voldaan. De accountant kan gevraagd worden assurance te geven bij deze verklaring. Het assurance-raamwerk 7

10 Betrouwbaarheid van informatie: assurance over betrouwbaarheid van informatie bevat normaal gesproken een onderzoek naar het beheersingssysteem, om mogelijke zwakheden op te sporen. Een zwakheid wordt gezien als een gebrek in het systeem dat niet bekend is, waardoor foute transacties of handelingen niet worden gesignaleerd. Praktijkvoorbeeld: verzekeraar Bij een controle op de schades van een verzekeraar toetst de accountant of het (geautomatiseerde) systeem de juistheid van schadeuitkeringen waarborgt. Opdrachtaanvaarding De accountant zal allereerst nagaan of een opdracht geaccepteerd kan worden. Met de opdrachtgever worden afspraken gemaakt over wat het object van onderzoek is en welke specifieke criteria (normen) worden gehanteerd. Die criteria moeten ook beschikbaar en bekend zijn voor gebruikers, zodat zij kunnen zien op welke wijze het object is onderzocht. Verder moet de accountant nagaan of hij voldoende kennis en deskundigheid in huis heeft, of dat hij deze kan inhuren. 8 Koninklijk Nederlands Instituut van Registeraccountants

11 6 Het assurance-rapport en de betekenis voor de gebruiker Er zijn verschillende assurance-rapporten, afhankelijk van de mate van zekerheid en het object van onderzoek. Een assurance-rapport kan hetzelfde zekerheidsniveau verschaffen als een accountantsverklaring (redelijke mate van zekerheid), maar heeft als voordeel dat meer ruimte bestaat voor het vermelden van specifieke bevindingen. De mate van zekerheid is afhankelijk van de wensen van de opdrachtgever en de gebruiker en de mogelijkheid van de accountant om daaraan te voldoen. Absolute zekerheid is niet mogelijk of in ieder geval erg kostbaar en daardoor economisch niet haalbaar. Maar bij een redelijke mate van zekerheid kan de accountant met een behoorlijke stelligheid oordelen dat de informatie betrouwbaar is. Bij een beperkte mate van zekerheid gaat de accountant minder diepgaand te werk (bijvoorbeeld zoals bij een beoordelingsopdracht) en kan hij minder stellig zeggen dat de informatie betrouwbaar is. Om dat tot uitdrukking te brengen gebruikt de accountant een negatief geformuleerde conclusie ( ons is niets gebleken op basis waarvan wij zouden moeten concluderen dat de jaarrekening geen getrouw beeld geeft ). Het begrip materialiteit wordt veel gebruikt door accountants. Het betekent: 1 dat een accountant in ieder geval de belangrijke zaken moet kennen en moet controleren/beoordelen en; 2 dat hij, als hij een fout in de informatie vindt, deze alleen hoeft te laten aanpassen als het om een belangrijke fout ( materiële fout ) gaat, die de mening of beslissing van de lezer over de informatie zou kunnen veranderen of beïnvloeden. Praktijkvoorbeeld: oliemaatschappij Stel dat een oliemaatschappij een maatschappelijk verslag opstelt waarin tal van thema s zijn opgenomen, maar waarin de milieubelasting als gevolg van CO2-uitstoot niet wordt genoemd. De accountant zal dan in overleg gaan met de klant om ervoor te zorgen dat er informatie over die CO2-uitstoot in het verslag komt. Het is immers een belangrijk onderdeel van het maatschappelijk verslag van een oliemaatschappij. Een assurance-rapport bestaat onder andere uit de volgende onderdelen: De introductie, waarin de betrokken partijen (opdrachtgever en opdrachtnemer) en hun verantwoordelijkheden worden uiteengezet. Een beschrijving van de opdracht en/of het object van onderzoek. Een vermelding van de criteria, zodat gebruikers kunnen weten op grond van welke criteria de accountant heeft getoetst en tot zijn conclusie is gekomen. Eventuele beperkingen, bijvoorbeeld omdat informatie over chemische stoffen bij maatschappelijke verslagen niet altijd nauwkeurig bepaald kan worden, of alleen tegen onnodig hoge kosten. De standaarden die worden gebruikt; deze vormen een waarborg dat de accountant zijn werk op een hoog kwaliteitsniveau verricht. De werkzaamheden zelf, zodat de lezer inzicht krijgt in wat de accountant op hoofdlijnen heeft gedaan, om tot een conclusie te kunnen komen. De conclusie: de bevestiging of de informatie wel of niet klopt. Het assurance-raamwerk 9

12 7 Accountants, assurance en het NIVRA Registeraccountants die assurancediensten verlenen zijn - zowel individueel als binnen accountantspraktijken - onderworpen aan veel professionele regels, die horen bij hun verplichte lidmaatschap van het NIVRA. Deze regels zijn opgesteld om zeker te zijn dat accountants aan hun professionele verplichtingen en kwaliteitseisen voldoen. Het NIVRA is in internationaal verband betrokken bij het opstellen van deze regels en is verantwoordelijk voor het implementeren hiervan naar de Nederlandse praktijk. Het NIVRA heeft zijn regelgeving uitgewerkt in de Handleiding Regelgeving Accountancy (HRA). De HRA is te vinden op de NIVRAwebsite onder wet- en regelgeving. Specifieke informatie over assurance is onder andere te vinden in Standaard 3000: Assuranceopdrachten. Wilt u meer weten over assurance-opdrachten? Neem dan contact op met uw accountant. Ook kunt u voor meer informatie terecht bij het NIVRA. 10 Koninklijk Nederlands Instituut van Registeraccountants

13

14 Koninklijk Nederlands Instituut van Registeraccountants Antonio Vivaldistraat 2-8 Postbus AD Amsterdam T F E I NIVRA

Meer aandacht voor het bestuursverslag in de controleverklaring

Meer aandacht voor het bestuursverslag in de controleverklaring Januari 2017 Meer aandacht voor het bestuursverslag in de controleverklaring De accountant rapporteert over materiële onjuistheden De leden van de Koninklijke NBA vormen een brede, pluriforme beroepsgroep

Nadere informatie

Leidraad 20 Accountantsrapportage over de bestuurlijke mededeling bij een aanvraag van het predicaat Koninklijk en Hofleverancier

Leidraad 20 Accountantsrapportage over de bestuurlijke mededeling bij een aanvraag van het predicaat Koninklijk en Hofleverancier Leidraad 20 Accountantsrapportage over de bestuurlijke mededeling bij een aanvraag van het predicaat Koninklijk en Hofleverancier Titel Leidraad Accountantsrapportage over de bestuurlijke mededeling bij

Nadere informatie

Besluit tot wijziging van de Nadere voorschriften controleen overige standaarden Vastgesteld 18 december 2008

Besluit tot wijziging van de Nadere voorschriften controleen overige standaarden Vastgesteld 18 december 2008 Besluit tot wijziging van de Nadere voorschriften controleen overige standaarden Vastgesteld 18 december 2008 1 Besluit tot wijziging van de Nadere voorschriften controle- en overige standaarden Vastgesteld

Nadere informatie

Accountantsprotocol voor de aanvraag van het predicaat Koninklijk en Hofleverancier

Accountantsprotocol voor de aanvraag van het predicaat Koninklijk en Hofleverancier Copro 16118C Accountantsprotocol voor de aanvraag van het predicaat Koninklijk en Hofleverancier Versie 2.0 Amsterdam, 30 november 2016 Inhoudsopgave 1. Algemeen Kader... 3 1.1 Bestuurlijke mededeling...

Nadere informatie

Niet-financiële informatie (NFI) in Nederland

Niet-financiële informatie (NFI) in Nederland Niet-financiële informatie (NFI) in Nederland Koninklijk NIVRA Michèl J.P. Admiraal RA IBR 7 december 2009 1 Inhoud van deze presentatie 1. Voorstellen spreker 2. State of the art in Nederland 3. NIVRA

Nadere informatie

HOEBERT HULSHOF & ROEST

HOEBERT HULSHOF & ROEST Inleiding Artikel 1 Deze standaard voor aan assurance verwante opdrachten heeft ten doel grondslagen en werkzaamheden vast te stellen en aanwijzingen te geven omtrent de vaktechnische verantwoordelijkheid

Nadere informatie

Hoofdlijnen Corporate Governance Structuur

Hoofdlijnen Corporate Governance Structuur Hoofdlijnen Corporate Governance Structuur 1. Algemeen Deugdelijk ondernemingsbestuur is waar corporate governance over gaat. Binnen de bedrijfskunde wordt de term gebruikt voor het aanduiden van hoe een

Nadere informatie

De bevestiging bij de jaarrekening

De bevestiging bij de jaarrekening De bevestiging bij de jaarrekening Afspraken met de accountant Koninklijk Nederlands Instituut van Registeraccountants De bevestiging bij de jaarrekening Afspraken met de accountant De bevestiging bij

Nadere informatie

Een kwestie van principes

Een kwestie van principes Een kwestie van principes De Verordening Gedragscode voor registeraccountants in het kort Koninklijk Nederlands Instituut van Registeraccountants Hoofdlijnen van de Verordening Gedragscode Op 1 januari

Nadere informatie

Concept Praktijkhandreiking 1118 Het optreden van de accountant in de algemene vergadering van aandeelhouders Reactietermijn tot 16 december 2011

Concept Praktijkhandreiking 1118 Het optreden van de accountant in de algemene vergadering van aandeelhouders Reactietermijn tot 16 december 2011 Concept Praktijkhandreiking 1118 Het optreden van de accountant in de algemene vergadering van aandeelhouders Reactietermijn tot 16 december 2011 NIVRA en NOvAA gebruiken de merknaam NBA (Nederlandse Beroepsorganisatie

Nadere informatie

Interne beheersing: Aan assurance verwante opdrachten Inleiding. Het kwaliteitsonderzoek. Regelgeving. Vragenlijst.

Interne beheersing: Aan assurance verwante opdrachten Inleiding. Het kwaliteitsonderzoek. Regelgeving. Vragenlijst. Interne beheersing: Aan assurance verwante opdrachten 2010 Naam vragenlijst: Vertrouwelijk Inleiding In het kader van de Verordening Kwaliteitsonderzoek is het accountantskantoor geselecteerd voor een

Nadere informatie

Controleprotocol behorende bij de jaarverantwoording zorginstellingen 2010

Controleprotocol behorende bij de jaarverantwoording zorginstellingen 2010 Controleprotocol behorende bij de jaarverantwoording zorginstellingen 2010 Hoofdstuk 1: Algemene inleiding 1.1 Wettelijk kader Het jaardocument Jaarverantwoording zorginstellingen 2010 (jaardocument) is

Nadere informatie

Controleprotocol Subsidies Gemeente Zeist 2009

Controleprotocol Subsidies Gemeente Zeist 2009 Copro 9220 Controleprotocol Subsidies Gemeente Zeist 2009 Dit protocol treedt in werking op: 16 december 2009 Dit protocol is niet van toepassing op subsidies verleend voor het jaar 2009 of eerder Dit

Nadere informatie

CONTROLEVERKLARING VAN DE ONAFHANKELIJKE ACCOUNTANT i

CONTROLEVERKLARING VAN DE ONAFHANKELIJKE ACCOUNTANT i CONTROLEVERKLARING VAN DE ONAFHANKELIJKE ACCOUNTANT i Aan: de aandeelhouders en de raad van commissarissen van... (naam entiteit(en)) A. Verklaring over de in het jaarverslag opgenomen jaarrekening 201X

Nadere informatie

Controleprotocol subsidies gemeente Alkmaar voor verantwoording subsidies > 250.000

Controleprotocol subsidies gemeente Alkmaar voor verantwoording subsidies > 250.000 Controleprotocol subsidies gemeente Alkmaar voor verantwoording subsidies > 250.000 1 Algemeen Op grond van de Kaderverordening Subsidieverstrekking van de gemeente Alkmaar kunnen subsidies worden verstrekt.

Nadere informatie

Controleverklaringen. Nieuwe stijl, heldere taal

Controleverklaringen. Nieuwe stijl, heldere taal Controleverklaringen Nieuwe stijl, heldere taal NIVRA-NOvAA 2010 Disclaimer Het NIVRA en de NOvAA hebben zich ten doel gesteld voor een zo betrouwbaar mogelijke uitgave te zorgen. Niettemin zijn het NIVRA

Nadere informatie

JAN. Aan: het bestuur van het Nederlands Instituut voor Volksontwikkeling en Natuurvriendenwerk (Vereniging NIVON) te Amsterdam

JAN. Aan: het bestuur van het Nederlands Instituut voor Volksontwikkeling en Natuurvriendenwerk (Vereniging NIVON) te Amsterdam CONTROLEVERKLARING VAN DE ONAFHANKELIJKE ACCOUNTANT Aan: het bestuur van het Nederlands Instituut voor Volksontwikkeling en Natuurvriendenwerk (Vereniging NIVON) te Amsterdam A. Verklaring over de in het

Nadere informatie

Controleprotocol subsidies gemeente Amersfoort

Controleprotocol subsidies gemeente Amersfoort Controleprotocol subsidies gemeente Amersfoort Controleprotocol voor de accountantscontrole bij door de gemeente Amersfoort gesubsidieerde organisaties November 2014 # 4174019 Algemeen Op grond van de

Nadere informatie

VRAGENLIJST MONITORING ACCOUNTANTSKANTOREN. Introductie vragenlijst monitoring accountantskantoren. Vertrouwelijk

VRAGENLIJST MONITORING ACCOUNTANTSKANTOREN. Introductie vragenlijst monitoring accountantskantoren. Vertrouwelijk VRAGENLIJST MONITORING ACCOUNTANTSKANTOREN Introductie vragenlijst monitoring accountantskantoren Vertrouwelijk Deze monitorvragenlijst betreft het jaar: In de loop van 2008 heeft het bestuur van het NIVRA

Nadere informatie

Controleprotocol provincie Utrecht

Controleprotocol provincie Utrecht Controleprotocol provincie Utrecht Controleprotocol voor de accountantscontrole bij door de provincie Utrecht gesubsidieerde instellingen Januari 2010 Controleprotocol provincie Utrecht 1 van 7 Controleprotocol

Nadere informatie

Een kwestie van principes

Een kwestie van principes Een kwestie van principes De Verordening Gedragscode voor registeraccountants in het kort Koninklijk Nederlands Instituut van Registeraccountants Hoofdlijnen van de Verordening Gedragscode Op 1 januari

Nadere informatie

Inleiding 1 4 3. Begrippen en definities 5 3. Doelstellingen van een privacy-audit 6 7 4. Opdrachtaanvaarding 8 9 4

Inleiding 1 4 3. Begrippen en definities 5 3. Doelstellingen van een privacy-audit 6 7 4. Opdrachtaanvaarding 8 9 4 Inhoudsopgave Paragraaf Pagina 2 Inleiding 1 4 3 Begrippen en definities 5 3 Doelstellingen van een privacy-audit 6 7 4 Opdrachtaanvaarding 8 9 4 Deskundigheidseisen en het gebruik maken van deskundigen

Nadere informatie

De wereld achter de cijfers Inzicht in het functioneren van de accountant

De wereld achter de cijfers Inzicht in het functioneren van de accountant De wereld achter de cijfers Inzicht in het functioneren van de accountant Koninklijk Nederlands Instituut van Registeraccountants Wat doet een accountant precies? Wat zegt de verklaring van een accountant

Nadere informatie

Interne beheersing: Aan assurance verwante opdrachten

Interne beheersing: Aan assurance verwante opdrachten Interne beheersing: Aan assurance verwante opdrachten Naam vragenlijst: Vertrouwelijk Inleiding In het kader van de Verordening op de Kwaliteitstoetsing (RA s) is het accountantskantoor geselecteerd voor

Nadere informatie

1. AUDITINSTRUCTIE SCORECARD COPRO 8120

1. AUDITINSTRUCTIE SCORECARD COPRO 8120 1. AUDITINSTRUCTIE SCORECARD COPRO 8120 1.1. Inleiding DTe vraagt ter verificatie van de aangeleverde cijfers een assurance-rapport van een externe accountant. Een assurance-rapport dient eenmaal per jaar

Nadere informatie

Dit document maakt gebruik van bladwijzers. NBA-handreiking 1123 Gecombineerde verklaring bij financiële en mvoverslagen

Dit document maakt gebruik van bladwijzers. NBA-handreiking 1123 Gecombineerde verklaring bij financiële en mvoverslagen Dit document maakt gebruik van bladwijzers NBA-handreiking 1123 Gecombineerde verklaring bij financiële en mvoverslagen 31 januari 2014 NBA-handreiking 1123 Gecombineerde verklaring bij financiële en mvo-verslagen

Nadere informatie

Corporate governance code Caparis NV

Corporate governance code Caparis NV Corporate governance code Caparis NV De brancheorganisatie sociale werkgelegenheid en arbeidsintegratie Cedris heeft in het voorjaar van 2010 een branchecode aangenomen. In de inleiding van deze branchecode

Nadere informatie

Protocol subsidieregeling voortzetting zorginfrastructuur

Protocol subsidieregeling voortzetting zorginfrastructuur Protocol subsidieregeling voortzetting zorginfrastructuur Subsidie- en verantwoordingsjaren 2015, 2016 en 2017 Bij het aanvraagformulier vaststelling subsidie voortzetting zorginfrastructuur 2015, 2016

Nadere informatie

Hoofdlijnen Corporate Governance Structuur Stek

Hoofdlijnen Corporate Governance Structuur Stek Hoofdlijnen Corporate Governance Structuur Stek 1 Algemeen Deugdelijk ondernemingsbestuur is waar corporate governance over gaat. Binnen de bedrijfskunde wordt de term gebruikt voor het aanduiden van hoe

Nadere informatie

Vragenlijst dossieronderzoek samenstellingsopdrachten Toelichting. Naam vragenlijst: Vertrouwelijk

Vragenlijst dossieronderzoek samenstellingsopdrachten Toelichting. Naam vragenlijst: Vertrouwelijk Vragenlijst dossieronderzoek samenstellingsopdrachten 2010 Naam vragenlijst: Vertrouwelijk Toelichting Deze vragenlijst is opgezet ten behoeve van dossieronderzoeken inzake opdrachten tot het samenstellen

Nadere informatie

Verordening gedrags- en beroepsregels accountants (VGBA)

Verordening gedrags- en beroepsregels accountants (VGBA) (VGBA) Geldend per 1 januari 2014 Verordening gedrags- en beroepsregels accountants De ledenvergadering van de Nederlandse beroepsorganisatie van accountants, Gelet op artikel 19, tweede lid, aanhef en

Nadere informatie

Controleprotocol voor de jaarrekening Getrouwheid en rechtmatigheid. Gemeente IJsselstein

Controleprotocol voor de jaarrekening Getrouwheid en rechtmatigheid. Gemeente IJsselstein Controleprotocol voor de jaarrekening Getrouwheid en rechtmatigheid Gemeente IJsselstein INHOUD 1. INLEIDING... 3 2. ALGEMENE UITGANGSPUNTEN CONTROLE... 4 3. GOEDKEURINGS- EN RAPPORTERINGSTOLERANTIES...

Nadere informatie

CONCEPT. NBA-handreiking nr. xxx Toelichting op regelgeving bij een accountantskantoor met een beperkt aantal assurance-opdrachten

CONCEPT. NBA-handreiking nr. xxx Toelichting op regelgeving bij een accountantskantoor met een beperkt aantal assurance-opdrachten Dit document maakt gebruik van bladwijzers. CONCEPT NBA-handreiking nr. xxx Toelichting op regelgeving bij een accountantskantoor met een beperkt aantal assurance-opdrachten Consultatieperiode loopt tot

Nadere informatie

Richtlijn 4401 Opdrachten tot het verrichten van overeengekomen specifieke werkzaamheden met betrekking tot informatietechnologie

Richtlijn 4401 Opdrachten tot het verrichten van overeengekomen specifieke werkzaamheden met betrekking tot informatietechnologie Richtlijn 4401 Opdrachten tot het verrichten van overeengekomen specifieke werkzaamheden met betrekking tot informatietechnologie Inleiding 1-3 Doel van de opdracht tot het verrichten van overeengekomen

Nadere informatie

van van feitelijke bevindingen OPDRACHT Wij hebben een aantal specifieke Werkzaamheden verricht met betrekking tot het (financieel)

van van feitelijke bevindingen OPDRACHT Wij hebben een aantal specifieke Werkzaamheden verricht met betrekking tot het (financieel) van Aan: opdrachtgever van feitelijke bevindingen Betreft: Rapport van feitelijke bevindingen inzake onderzoek (financieel) jaarverslag en additionele informatie van (naam lokale mediainstelling te...

Nadere informatie

Controleverklaringen verklaard

Controleverklaringen verklaard Controleverklaringen verklaard De strekking van de controleverklaring bij decentrale overheden Juni 2016 1 1. Wat is een controleverklaring? De accountantsverklaring of beter: de controleverklaring van

Nadere informatie

Voor de geriatrische revalidatiezorg (GRZ) stelt de Nederlandse Zorgautoriteit (NZa) tarieven vast van DBC-zorgproducten.

Voor de geriatrische revalidatiezorg (GRZ) stelt de Nederlandse Zorgautoriteit (NZa) tarieven vast van DBC-zorgproducten. Bijlage 1 Onderzoeksprotocol aanlevering kostprijzen GRZ op basis van kostprijsmodel 1. Uitgangspunten 1.1 Doelstelling Voor de geriatrische revalidatiezorg (GRZ) stelt de Nederlandse Zorgautoriteit (NZa)

Nadere informatie

Controleverklaringen verklaard. De strekking van de controleverklaring bij decentrale overheden. Juni Controleverklaringen verklaard

Controleverklaringen verklaard. De strekking van de controleverklaring bij decentrale overheden. Juni Controleverklaringen verklaard Controleverklaringen verklaard De strekking van de controleverklaring bij decentrale overheden Juni 2016 1 De leden van de Koninklijke NBA vormen een brede, pluriforme beroepsgroep van ruim 20.000 professionals

Nadere informatie

Accountantsprotocol. Datum: 26 februari 2016 Kenmerk: CAD

Accountantsprotocol. Datum: 26 februari 2016 Kenmerk: CAD Accountantsprotocol ten behoeve van het accountantsonderzoek van de financiële verantwoordingen van subsidieontvangers (Citeertitel: accountantsprotocol subsidies 2016) Datum: 26 februari 2016 Kenmerk:

Nadere informatie

Vast te stellen het volgende in artikel 14 van de Subsidieverordening Rotterdam 2014 bedoelde SVR2014-subsidiecontroleprotocol.

Vast te stellen het volgende in artikel 14 van de Subsidieverordening Rotterdam 2014 bedoelde SVR2014-subsidiecontroleprotocol. Bijlage bij Subsidieverordening Rotterdam 2014 Het college van Burgemeester en Wethouders van de gemeente Rotterdam, Gelet op artikel 14 van de Subsidieverordening Rotterdam 2014; Besluiten: Vast te stellen

Nadere informatie

De definitieve Code Corporate Governance, enige beschouwingen vanuit risicoperspectief.

De definitieve Code Corporate Governance, enige beschouwingen vanuit risicoperspectief. De definitieve Code Corporate Governance, enige beschouwingen vanuit risicoperspectief. In de Code van Commissie Peters De Veertig Aanbevelingen (juni 1997) staat in zeer algemene termen iets over risicobeheersing.

Nadere informatie

Accountantsprotocol declaratieproces. revalidatiecentra fase 2 : bestaan en

Accountantsprotocol declaratieproces. revalidatiecentra fase 2 : bestaan en Accountantsprotocol declaratieproces revalidatiecentra fase 2 : bestaan en werking Versie 29 september 2015 Inhoud 1. Inleiding en uitgangspunten 3 2. Onderzoeksaanpak accountant 4 2.1 Doel en reikwijdte

Nadere informatie

Controleprotocol Multidisciplinaire zorg 2016

Controleprotocol Multidisciplinaire zorg 2016 Controleprotocol Multidisciplinaire zorg 2016 1 Doelstelling In het kader van de NZa-beleidsregel BR/REG-17171 Huisartsenzorg en multidisciplinaire zorg heeft CZ voor de jaren 2015 en 2016 overeenkomsten

Nadere informatie

Handleiding uitvoering ICT-beveiligingsassessment

Handleiding uitvoering ICT-beveiligingsassessment Handleiding uitvoering ICT-beveiligingsassessment Versie 2.1 Datum : 1 januari 2013 Status : Definitief Colofon Projectnaam : DigiD Versienummer : 2.0 Contactpersoon : Servicecentrum Logius Postbus 96810

Nadere informatie

Controle- en onderzoeksprotocol Ketenzorg CZ 2013

Controle- en onderzoeksprotocol Ketenzorg CZ 2013 Controle- en onderzoeksprotocol Ketenzorg CZ 2013 1 Doelstelling In het kader van de NZA beleidsregel BR/CU-7074 Integrale bekostiging multidisciplinaire zorgverlening chronische aandoeningen (DM type

Nadere informatie

CONTROLEPROTOCOL VOOR DE ACCOUNTANTSCONTROLE OP DE JAARREKENING 2016 VAN DE GEMEENTE TEN BOER.

CONTROLEPROTOCOL VOOR DE ACCOUNTANTSCONTROLE OP DE JAARREKENING 2016 VAN DE GEMEENTE TEN BOER. CONTROLEPROTOCOL VOOR DE ACCOUNTANTSCONTROLE OP DE JAARREKENING 2016 VAN DE GEMEENTE TEN BOER. --------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

Nadere informatie

Controlerichtlijn 780N inzake het optreden van de accountant in de algemene vergadering van aandeelhouders

Controlerichtlijn 780N inzake het optreden van de accountant in de algemene vergadering van aandeelhouders Controlerichtlijn 780N inzake het optreden van de accountant in de algemene vergadering van aandeelhouders 1 Maart 2006 Richtlijn I Koninklijk NIVRA, 2006 Gehele of gedeeltelijke vermenigvuldiging van

Nadere informatie

Directiestatuut. Waterleidingmaatschappij Drenthe

Directiestatuut. Waterleidingmaatschappij Drenthe Directiestatuut Waterleidingmaatschappij Drenthe Inhoud Directiestatuut van de NV Waterleidingmaatschappij Drenthe Artikel 1 Definities 3 Artikel 2 Inleiding 3 Artikel 3 Taken van de directie 3 Artikel

Nadere informatie

NBA-handreiking 1128 De betrokkenheid van de accountant bij de publicatie van persberichten over jaarcijfers Oktober 2014

NBA-handreiking 1128 De betrokkenheid van de accountant bij de publicatie van persberichten over jaarcijfers Oktober 2014 Dit document maakt gebruik van bladwijzers. NBA-handreiking 1128 Oktober 2014 NBA-handreiking 1128 NBA-handreiking 1128 publicatie van persberichten over jaarcijfers Van toepassing op: Accountants die

Nadere informatie

WERKPROGRAMMA KAPITAAL VERLENGING EUROVERGUNNING

WERKPROGRAMMA KAPITAAL VERLENGING EUROVERGUNNING Werkprogramma bepaling minimaal aanwezig risicodragend vermogen in in Nederland gevestigde ondernemingen met grensoverschrijdend beroepsvervoer 1 1. Regelgevend kader Op grond van de Wet wegvervoer goederen

Nadere informatie

Controleprotocol Jaarrekening Gemeente De Bilt 2014

Controleprotocol Jaarrekening Gemeente De Bilt 2014 Behoort bij raadsbesluit d.d. 29 januari 2015 tot vaststelling van het 'Controleprotocol 2014'. Controleprotocol Jaarrekening 2014 Inhoudsopgave 1. Samenvatting... 3 2. Inleiding... 3 2.1 Doelstelling...

Nadere informatie

Meer duidelijkheid over samenstellingsopdrachten met komst Standaard 4410

Meer duidelijkheid over samenstellingsopdrachten met komst Standaard 4410 Spotlight Meer duidelijkheid over samenstellingsopdrachten met komst Standaard 4410 Robert van der Glas - Statutaire compliance, Tax Reporting & Strategy De NBA heeft onlangs de herziene standaard uitgebracht

Nadere informatie

Controleprotocol 2009 Waterschap Peel en Maasvallei

Controleprotocol 2009 Waterschap Peel en Maasvallei Controleprotocol 2009 Waterschap Peel en Maasvallei voor de accountantscontrole op de jaarrekening Opgesteld door: Lando Welters, adviseur planning en control, Waterschap Peel en Maasvallei Versie: Algemeen

Nadere informatie

Stichting Derdengelden Whydonate HAARLEM JAARRAPPORT 1 augustus 2013 tot en met 31 december 2014

Stichting Derdengelden Whydonate HAARLEM JAARRAPPORT 1 augustus 2013 tot en met 31 december 2014 Stichting Derdengelden Whydonate HAARLEM JAARRAPPORT 1 augustus 2013 tot en met 31 december 2014 Inhoudsopgave Pagina Accountantsverslag Samenstellingsverklaring 2 Jaarrekening Balans per 31 december 2014

Nadere informatie

Datum Onderwerp Referentie Bijlage(n) Doorkiesnummer 11 juni 2015 Herziening van de Code

Datum Onderwerp Referentie Bijlage(n) Doorkiesnummer 11 juni 2015 Herziening van de Code Monitoring Commissie Corporate Governance T.a.v. Prof. dr. J.A. van Manen Postbus 20401 2500 EK Den Haag Datum Onderwerp Referentie Bijlage(n) Doorkiesnummer 11 juni 2015 Herziening van de Code T 020-3010301

Nadere informatie

HEIJMANS N.V. REGLEMENT AUDITCOMMISSIE

HEIJMANS N.V. REGLEMENT AUDITCOMMISSIE HEIJMANS N.V. REGLEMENT AUDITCOMMISSIE Vastgesteld door de RvC op 10 maart 2010 1 10 maart 2010 INHOUDSOPGAVE Blz. 0. Inleiding... 3 1. Samenstelling... 3 2. Taken en bevoegdheden... 3 3. Taken betreffende

Nadere informatie

I M T E C H N. V. B U S I N E S S P R I N C I P L E S

I M T E C H N. V. B U S I N E S S P R I N C I P L E S I M T E C H N. V. B U S I N E S S P R I N C I P L E S Algemeen Het beleid van Imtech N.V. is gericht op de continuïteit van de onderneming als een winstgevende organisatie, die met haar bedrijven en medewerkers

Nadere informatie

Reglement bestuur Stichting Havensteder

Reglement bestuur Stichting Havensteder Reglement bestuur Stichting Havensteder Dit reglement is krachtens artikel 7 lid 3 van de statuten door het bestuur van Stichting Havensteder vastgesteld op 6 september 2011, na goedkeuring door de raad

Nadere informatie

Controleprotocol voor subsidies verleend op grond van regelingen bij of krachtens de Monumentenwet 1988.

Controleprotocol voor subsidies verleend op grond van regelingen bij of krachtens de Monumentenwet 1988. Copro 13126 Controleprotocol voor subsidies verleend op grond van regelingen bij of krachtens de Monumentenwet 1988. 1 Inhoud 1. Algemene uitgangspunten... 3 1.1. Doelstelling... 3 1.2. Wettelijk kader...

Nadere informatie

Praktijkhandreiking 1118 Het optreden van de externe accountant in de algemene vergadering van aandeelhouders bij beursgenoteerde vennootschappen

Praktijkhandreiking 1118 Het optreden van de externe accountant in de algemene vergadering van aandeelhouders bij beursgenoteerde vennootschappen Het optreden van de externe accountant in de algemene vergadering van aandeelhouders bij beursgenoteerde vennootschappen 31 januari 2012 Praktijkhandreiking 1118 van aandeelhouders bij beursgenoteerde

Nadere informatie

Voorbeeld van een opdrachtbevestiging voor een samenstellingsopdracht volgens Standaard 4410H

Voorbeeld van een opdrachtbevestiging voor een samenstellingsopdracht volgens Standaard 4410H Let op: dit is een voorbeeldtekst! 0-1 Opdrachtbevestigingen Voorbeeld van een opdrachtbevestiging voor een samenstellingsopdracht volgens Standaard 4410H NB: Dit voorbeeld van een opdrachtbevestiging

Nadere informatie

REGLEMENT AUDITCOMMISSIE TELEGRAAF MEDIA GROEP N.V.

REGLEMENT AUDITCOMMISSIE TELEGRAAF MEDIA GROEP N.V. REGLEMENT AUDITCOMMISSIE TELEGRAAF MEDIA GROEP N.V. Dit Reglement is goedgekeurd door de Raad van Commissarissen van Telegraaf Media Groep N.V. op 17 september 2013. 1. Inleiding De Auditcommissie is een

Nadere informatie

Consultatiedocument Nieuwe Nederlandse Standaard 3001N voor directe opdrachten 21 juli 2016

Consultatiedocument Nieuwe Nederlandse Standaard 3001N voor directe opdrachten 21 juli 2016 Dit document maakt gebruik van bladwijzers Consultatiedocument Nieuwe Nederlandse Standaard 3001N voor directe opdrachten 21 juli 2016 Consultatieperiode loopt tot 27 september 2016 vóór 09.00 uur Consultatiedocument

Nadere informatie

d. Het controleprotocol is geen werkprogramma, maarde geeft een aantal minimale eisen ten aanzien van de verplicht uit te voeren controlepunten.

d. Het controleprotocol is geen werkprogramma, maarde geeft een aantal minimale eisen ten aanzien van de verplicht uit te voeren controlepunten. CONTROLEPROTOCOL AANGAANDE HET GEVEN VAN AANWIJZINGEN OVER DE REIKWIJDTE EN INTENSITEIT VAN DE ACCOUNTANTSCONTROLE IN HET KADER VAN INVESTERINGPROGRAMMA S AGENDA VAN TWENTE EN INNOVATIE PROGRAMMA TWENTE

Nadere informatie

Dit document maakt gebruik van bladwijzers. NBA-handreiking nr. 1125 Kwaliteitsbeheersing van assurance-opdrachten in een samenstelpraktijk

Dit document maakt gebruik van bladwijzers. NBA-handreiking nr. 1125 Kwaliteitsbeheersing van assurance-opdrachten in een samenstelpraktijk Dit document maakt gebruik van bladwijzers. NBA-handreiking nr. 1125 Kwaliteitsbeheersing van assurance-opdrachten in een samenstelpraktijk 11 april 2014 NBA-handreiking nr. 1125 Kwaliteitsbeheersing van

Nadere informatie

Compliance charter Stichting Pensioenfonds van de ABN AMRO Bank N.V.

Compliance charter Stichting Pensioenfonds van de ABN AMRO Bank N.V. Compliance charter Stichting Pensioenfonds van de ABN AMRO Bank N.V. [geldend vanaf 1 juli 2014, PB14-235] Artikel 1 Definities De definities welke in dit compliance charter worden gebruikt zijn nader

Nadere informatie

Praktijkhandreiking 1106 INTERNE ROULATIE BIJ NIET-OOB S Vastgesteld in de bestuursvergadering van 16 december 2009. Ingetrokken per dec '14

Praktijkhandreiking 1106 INTERNE ROULATIE BIJ NIET-OOB S Vastgesteld in de bestuursvergadering van 16 december 2009. Ingetrokken per dec '14 Praktijkhandreiking 1106 INTERNE ROULATIE BIJ NIET-OOB S Vastgesteld in de bestuursvergadering van 16 december 2009 1 PRAKTIJKHANDREIKING INTERNE ROULATIE BIJ NIET-OOB S Praktijkhandreiking 1106 Datum:

Nadere informatie

Overzicht van de afwijkingen van PGGM N.V. ten opzichte van de Nederlandse Corporate Governance Code

Overzicht van de afwijkingen van PGGM N.V. ten opzichte van de Nederlandse Corporate Governance Code Overzicht van de afwijkingen van PGGM N.V. ten opzichte van de Nederlandse Corporate Governance Code De Nederlandse Corporate Governance Code ( Code ) is van toepassing op alle Nederlandse beursgenoteerde

Nadere informatie

IT-audit in vogelvlucht. Jeanot de Boer 24 april 2012

IT-audit in vogelvlucht. Jeanot de Boer 24 april 2012 IT-audit in vogelvlucht Jeanot de Boer 24 april 2012 Agenda Introductie Wat is IT-audit Hoe is IT-audit in Nederland geregeld? Het IT-audit proces Wat is de toegevoegde waarde van IT-audit Enkele praktijkvoorbeelden

Nadere informatie

WAT IS DE WAARDE VAN DE CONTROLEVERKLARING?

WAT IS DE WAARDE VAN DE CONTROLEVERKLARING? 1 WAT IS DE WAARDE VAN DE CONTROLEVERKLARING? Het accountantsberoep ligt als gevolg van de financiële crisis onder vuur. Over de reikwijdte van de accountantscontrole en hoe de accountant in zijn controleverklaring

Nadere informatie

Controleprotocol Gemeente Loon op Zand

Controleprotocol Gemeente Loon op Zand Controleprotocol 2016 Gemeente Loon op Zand Financien & Belastingen Oktober 2016 1. Inleiding De gemeente Loon op Zand geeft ieder jaar opdracht om de accountantscontrole als bedoeld in artikel 213 GW

Nadere informatie

CONTROLEPROTOCOL voor de accountantscontrole op de jaarrekening 2013 van de gemeente Hengelo

CONTROLEPROTOCOL voor de accountantscontrole op de jaarrekening 2013 van de gemeente Hengelo CONTROLEPROTOCOL voor de accountantscontrole op de jaarrekening 2013 van de gemeente Hengelo 0 Inleiding De Gemeentewet(GW), art. 213, schrijft voor dat de gemeenteraad één of meer accountants aanwijst

Nadere informatie

Het accountantsrapport en uw onderneming

Het accountantsrapport en uw onderneming Het accountantsrapport en uw onderneming 1. Inleiding Elke onderneming heeft belanghebbenden. Denk bijvoorbeeld aan personeelsleden, crediteuren en de overheid (de fiscus, subsidieverlenende instanties).

Nadere informatie

Prof dr Philip Wallage 2 JUNI 2010 AMSTERDAM SEMINAR EUMEDION, NIVRA EN VBA

Prof dr Philip Wallage 2 JUNI 2010 AMSTERDAM SEMINAR EUMEDION, NIVRA EN VBA Wat is de feitelijke rol van de accountant ten aanzien van het jaarverslag en elders opgenomen niet financiële informatie? In hoeverre matcht deze rol met de verwachtingen van beleggers? Prof dr Philip

Nadere informatie

2014 KPMG Advisory N.V

2014 KPMG Advisory N.V 01 Uitbesteding & assurance 11 Nut en noodzaak van assurance reporting Auteurs: Rosemarie van Alst en Fons Basten Wie activiteiten uitbesteedt, wil graag zekerheid over de kwaliteit en integriteit van

Nadere informatie

HERZIENE NBA-handreiking 1118 Het optreden van de externe accountant in de algemene vergadering bij beursgenoteerde vennootschappen 19 april 2017

HERZIENE NBA-handreiking 1118 Het optreden van de externe accountant in de algemene vergadering bij beursgenoteerde vennootschappen 19 april 2017 Dit document maakt gebruik van bladwijzers HERZIENE NBA-handreiking 1118 algemene vergadering bij beursgenoteerde vennootschappen 19 april 2017 Consultatieperiode loopt tot 7 juni 2017, 09.00 uur. HERZIENE

Nadere informatie

Controleprotocol. geriatrische revalidatiezorg (GRZ) 2013. - Nacalculatie DBC s GRZ. - Oude parameters. - vaststelling verrekenbedrag 2013

Controleprotocol. geriatrische revalidatiezorg (GRZ) 2013. - Nacalculatie DBC s GRZ. - Oude parameters. - vaststelling verrekenbedrag 2013 Controleprotocol geriatrische revalidatiezorg (GRZ) 2013 - Nacalculatie DBC s GRZ - Oude parameters - vaststelling verrekenbedrag 2013 Ten behoeve van de uit te voeren controle door externe accountant

Nadere informatie

Hierbij doen wij u onze accountantsverklaring d.d. 21 mei 2010 bij de jaarrekening 2009 van uw gemeenschappelijke regeling toekomen.

Hierbij doen wij u onze accountantsverklaring d.d. 21 mei 2010 bij de jaarrekening 2009 van uw gemeenschappelijke regeling toekomen. MPGR32010052509330164 GR3 25.05.2010 Q164 6R3 Deloitte Accountants B.V. Wilhelminakade 1 3072 AP Rotterdam Postbus 2031 3000 CA Rotterdam Tel: (088) 2882888 Fax: (088) 2889830 www.deloitte.nl Aan de Drechtraad

Nadere informatie

Nederlandse Beroepsorganisatie van Accountants t.a.v. Adviescollege voor Beroepsreglementeting Postbus 7984 1008 AD AMSTERDAM

Nederlandse Beroepsorganisatie van Accountants t.a.v. Adviescollege voor Beroepsreglementeting Postbus 7984 1008 AD AMSTERDAM E Ernst & Young Accountants LLP Telt +31 88 407 1000 Boompjes 258 Faxt +31 88407 8970 3011 XZ Rotterdam, Netherlands ey.corn Postbus 2295 3000 CG Rotterdam, Netherlands Nederlandse Beroepsorganisatie van

Nadere informatie

REGLEMENT VAN DE AUDITCOMMISSIE VAN DE RAAD VAN COMMISSARISSEN

REGLEMENT VAN DE AUDITCOMMISSIE VAN DE RAAD VAN COMMISSARISSEN REGLEMENT VAN DE AUDITCOMMISSIE VAN DE RAAD VAN COMMISSARISSEN Dit reglement is op 11 mei 2012 vastgesteld door de raad van commissarissen van Koninklijke FrieslandCampina N.V. (de "Vennootschap"). Artikel

Nadere informatie

Document:13IT Controleprotocol voor de accountantscontrole op de jaarrekening van het Waterschap Brabantse Delta

Document:13IT Controleprotocol voor de accountantscontrole op de jaarrekening van het Waterschap Brabantse Delta Document:13IT021860 Controleprotocol voor de accountantscontrole op de jaarrekening van het Waterschap Brabantse Delta vanaf jaarrekening 2013 Inhoudsopgave 1 Inleiding...3 1.1 Algemeen...3 1.2 Doelstelling...3

Nadere informatie

Dit reglement is vastgesteld door de raad van commissarissen van Woningbouwvereniging Habeko wonen op 8 juli 2008.

Dit reglement is vastgesteld door de raad van commissarissen van Woningbouwvereniging Habeko wonen op 8 juli 2008. Bestuursreglement Dit reglement is vastgesteld door de raad van commissarissen van Woningbouwvereniging Habeko wonen op 8 juli 2008. Artikel 1 Status en inhoud van het reglement 1. Dit reglement is opgesteld

Nadere informatie

Bijlage 11 bij de agenda voor de ledenvergadering op donderdag 11 december 2008

Bijlage 11 bij de agenda voor de ledenvergadering op donderdag 11 december 2008 Ontwerpverordening tot wijziging van de Verordening gedragscode Bijlage 11 bij de agenda voor de bijeenkomst van de Ledenvergadering op 11 december 2008 Ontwerpverordening tot wijziging van de Verordening

Nadere informatie

Hierbij doen wij u onze accountantsverklaring d.d. 22 juni 2010 bij de jaarrekening 2009 van uw waterschap toekomen.

Hierbij doen wij u onze accountantsverklaring d.d. 22 juni 2010 bij de jaarrekening 2009 van uw waterschap toekomen. De leden van de Verenigde Vergadering van het Hoogheemraadschap van Delfland Postbus 3061 2601 DB Delft 22 juni 2010 H.E. de Winter /A10.52-14. Accountantsverklaring jaarrekening 2009 Geachte leden van

Nadere informatie

Controleverklaring van de onafhankelijke accountant

Controleverklaring van de onafhankelijke accountant Controleverklaring van de onafhankelijke accountant Aan: de algemene vergadering van Nederlandse Waterschapsbank N.V. Verklaring over de jaarrekening 2014 Ons oordeel Wij hebben de jaarrekening 2014 van

Nadere informatie

BESTUURSREGLEMENT. Voor [naam betreffende stichting/vennootschap]

BESTUURSREGLEMENT. Voor [naam betreffende stichting/vennootschap] BESTUURSREGLEMENT Voor [naam betreffende stichting/vennootschap] 1 Inleiding 1.1 Dit bestuursreglement is een reglement in de zin van art. [...] van de statuten van [naam betreffende stichting/vennootschap]

Nadere informatie

CONCEPT Standaard 4400N Opdrachten tot het verrichten van overeengekomen specifieke werkzaamheden 30 juli 2015

CONCEPT Standaard 4400N Opdrachten tot het verrichten van overeengekomen specifieke werkzaamheden 30 juli 2015 Dit document maakt gebruik van bladwijzers CONCEPT Standaard 4400N Opdrachten tot het verrichten van overeengekomen specifieke werkzaamheden 30 juli 2015 Consultatieperiode loopt tot en met 21 september

Nadere informatie

Uitbestedingsbeleid 2015

Uitbestedingsbeleid 2015 Uitbestedingsbeleid 2015 versie 16 juni 2015 1 1. Inleiding Stichting Bedrijfstakpensioenfonds TrueBlue (verder: TrueBlue) heeft uit strategische overwegingen delen van haar bedrijfsprocessen en activiteiten

Nadere informatie

Verordening tot wijziging van de Verordening gedragscode Vastgesteld in de bijeenkomst van de Ledenvergadering op 11 december 2008

Verordening tot wijziging van de Verordening gedragscode Vastgesteld in de bijeenkomst van de Ledenvergadering op 11 december 2008 Verordening tot wijziging van de Verordening gedragscode Vastgesteld in de bijeenkomst van de Ledenvergadering op 11 december 2008 1 Verordening tot wijziging van de Verordening gedragscode De ledenvergadering

Nadere informatie

Afspraken tripartiet overleg financiële onderneming, externe accountant, De Nederlandsche Bank

Afspraken tripartiet overleg financiële onderneming, externe accountant, De Nederlandsche Bank Afspraken tripartiet overleg financiële onderneming, externe accountant, De Nederlandsche Bank Wft: Wet op het financieel toezicht Bpr: Besluit prudentiële regels Wft Wta: Wet toezicht accountantsorganisaties

Nadere informatie

De accountantsverklaring Raamwerk voor accountantsverklaringen

De accountantsverklaring Raamwerk voor accountantsverklaringen De accountantsverklaring Raamwerk voor accountantsverklaringen Koninklijk Nederlands Instituut van Registeraccountants Deze publicatie is samengesteld voor leden en derden. De publicatie heeft geen status

Nadere informatie

REGLEMENT AUDITCOMMISSIE RAAD VAN COMMISSARISSEN KWH Water B.V.

REGLEMENT AUDITCOMMISSIE RAAD VAN COMMISSARISSEN KWH Water B.V. REGLEMENT AUDITCOMMISSIE RAAD VAN COMMISSARISSEN KWH Water B.V. Vastgesteld door de Raad van Commissarissen op 11 december 2014 INLEIDING Dit reglement is opgesteld ingevolge artikel 12 lid 5 en 12 van

Nadere informatie

Ingetrokken voor 2013

Ingetrokken voor 2013 Audit Alert 14 De verantwoordelijkheid van de accountant bij de toetsing van in het jaarverslag opgenomen informatie over de naleving van de Nederlandse corporate governance code Deze Audit Alert is totstandgekomen

Nadere informatie

Beleidsregel Kaderregeling Administratieve Organisatie en Interne Controle inzake DBC-registratie en facturering

Beleidsregel Kaderregeling Administratieve Organisatie en Interne Controle inzake DBC-registratie en facturering Beleidsregel Kaderregeling Administratieve Organisatie en Interne Controle inzake DBC-registratie en facturering 1. ALGEMEEN a. Deze beleidsregel is van toepassing op organen voor gezondheidszorg als vermeld

Nadere informatie

Controle protocol. 1 Doelstelling. 2 Eisen en aanwijzingen. 3 Toleranties en gewenste zekerheid

Controle protocol. 1 Doelstelling. 2 Eisen en aanwijzingen. 3 Toleranties en gewenste zekerheid Controle protocol 1 Doelstelling Het CZ Fonds moet voldoen aan de eisen van het convenant vastgelegd in 1998 tussen Zorgverzekeraars Nederland en de overheid van de Besteding Reserves Voormalige Vrijwillige

Nadere informatie

Datum Onderwerp Referentie Bijlage(n) Doorkiesnummer 24 juni 2016 Reactie op consultatie. VS Tekstsuggesties T

Datum Onderwerp Referentie Bijlage(n) Doorkiesnummer 24 juni 2016 Reactie op consultatie. VS Tekstsuggesties T Brancheorganisaties Zorg T.a.v. mr. Yvonne C.M.T. van Rooy Postbus 9696 3506 GR Utrecht Datum Onderwerp Referentie Bijlage(n) Doorkiesnummer 24 juni 2016 Reactie op consultatie Zorgbrede VS Tekstsuggesties

Nadere informatie

CONTROLEPROTOCOL Subsidieprogramma Transitie II en Pieken

CONTROLEPROTOCOL Subsidieprogramma Transitie II en Pieken CONTROLEPROTOCOL Subsidieprogramma Transitie II en Pieken Voor de huisaccountant van de begunstigde voor de controle van het vaststellingsformulier voor definitieve vaststelling van subsidies uit de tenders

Nadere informatie

CONTROLEPROTOCOL ID-BANEN

CONTROLEPROTOCOL ID-BANEN Copro 11134 CONTROLEPROTOCOL ID-BANEN 2011 1 Algemeen 1 1.1 Doelstelling 1.2 Procedures 2 Controleaanpak 2 2.1 Referentiekader 2.2 Rechtmatigheid 2.3 Betrouwbaarheid en Nauwkeurigheid 3 3 Accountantsproducten

Nadere informatie

Samenvattend auditrapport

Samenvattend auditrapport r?' m Auditdienst Rijk Ministerie van Financiën Samenvattend auditrapport I u fonds (A) IM xi' ".r r' rri Samenvattend auditrapport 2016 Infrastructuurfonds (A) 15 maart 2017 Kenmerk 2017-0000036092 Inlichtingen

Nadere informatie

BIJLAGE 1. Model l Controleprotocol algemene subsidieverordening Gemeente Dordrecht

BIJLAGE 1. Model l Controleprotocol algemene subsidieverordening Gemeente Dordrecht BIJLAGE 1 Model l Controleprotocol algemene subsidieverordening Gemeente Dordrecht Inhoud 1. Inleiding 4 1.1 Wettelijk kader 4 1.1.1 Obj eet van controle 4 1.1.2 Relevante geldstroom. 5 1.1.3 Betrokken

Nadere informatie