5 havo/6 vwo. 1

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "5 havo/6 vwo. 1"

Transcriptie

1 5 havo/6 vwo 1

2 formeel onderwerp en deelnemers zijn van tevoren bekend afspraken (tijd) publiek moet overtuigd worden zonder meningsverschil geen debat 2

3 1. Het debat gaat over een duidelijk afgebakend onderwerp 2. Het debat gaat over wat deelnemers scheidt 3. Gelijke wapenen 4. Vrijheid van het woord 5. Inspanningsverplichting 6. Acceptatie van de uitkomst 3

4 1. oefening in vaardigheden die altijd bruikbaar zijn; 2. goed leren meedoen in maatschappelijke debatten; 3. het verzamelen van kennis over een grote variëteit aan onderwerpen. 4

5 1. leren je te verplaatsen in het standpunt van een ander; 2. er komen meer verschillende argumenten op tafel; 3. leerzamer: nog creatiever zijn bij het bedenken van argumenten; 4. vrijer praten: niet vanuit jezelf, maar vanuit een rol. 5

6 team in plaats van ik onze tegenstanders in plaats van jullie spreken via de jury i.p.v. rechtsreeks tegen elkaar veilige sfeer 6

7 Welk standpunt dient het algemeen belang? De voorstanders en tegenstanders worden per loting toegewezen. beleidsstelling voorstanders proberen aan te tonen dat een nieuw beleid of plan uitgevoerd moet worden waardestelling voorstanders proberen aan te tonen dat een bepaald oordeel redelijk is 7

8 voor- en tegenstanders mogen niet overleggen niet het compromis zoeken over de kern van een stelling blijven bevragen, betwijfelen en tegenspreken 8

9 Vier voorstanders Vier tegenstanders Vaste spreekbeurten Vaste spreektijden Eén iemand tegelijk aan het woord 9

10 1. Eerste voorstander 2. Eerste tegenstander 3. Tweede voorstander 4. Tweede tegenstander 5. Derde voorstander 6. Derde tegenstander 7. Vierde tegenstander (!) 8. Vierde voorstander (!) 10

11 1. Voorzitter P (presentatie) = debatleider Verwelkomt aanwezigen Roept sprekers beurtelings op Bedankt ze na hun speeches Orde houden 2. Voorzitter A (argumentatie) Beoordeelt argumentatie van alle sprekers 3. Timekeeper Geeft tijdsignalen 11

12 1. Eerste speech (V1) 3 min. maximaal 2. Tussentijd 0,5 3. Tweede speech (T1) 3 4. Tussentijd 0,5 5. Derde speech (V2) 3 6. Tussentijd 0,5 7. Vierde speech (T2) 3 8. Tussentijd 0,5 9. Vijfde speech (V3) Tussentijd 0,5 11. Zesde speech (T3) Tussentijd 0,5 13. Zevende speech (T4) 1,5 14. Tussentijd 0,5 15. Achtste speech (V4) 1,5 16. Tussentijd 0,5 17. Juryberaad Juryuitslag Presentatie Juryuitslag Argumentatie Individuele feedback en tips 6 12

13 Vanuit de jury gezien: Voorstanders altijd links Tegenstanders altijd rechts 13

14 Een directe vraag aan de spreker achter het katheder. Alleen debaters van het andere team hebben het recht om een POI in te dienen! Opstaan, rechterarm in een vragend gebaar schuin omhoog steken in de richting van de spreker (met de handpalm naar het eigen gezicht). Alleen tijdens de eerste zes spreekbeurten. Afwijzen door vriendelijk bedanken en/of neerwuiven. Vragenstellers gaan zitten en nemen een afkoelperiode van 10 seconden. POI als vraag, niet als opmerking. Minimaal één POI accepteren. 14

15 Oogcontact met de jury/aantekeningen maken Aanspreken van de jury geachte jury samenvatten argumenten van de ander Houding en gebaren De stem als wapen Humor Jezelf blijven Structuur uitsmijter! 15

16 1. 1e voorstander Inleiding voorstanders Definitie stelling Argumenten A en B 2. 1 e tegenstander Inleiding tegenstanders Weerlegging A en B Tegenargumenten X en Y 16

17 3. 2 e voorstander Weerlegging X en Y Argument C Reparatie A en B 4. 2 e tegenstander Weerlegging A, B en C Tegenargument Z Reparatie X en Y 17

18 5. 3 e voorstander Weerlegging X, Y en Z Reparatie A, B en C 6. 3 e tegenstander Weerlegging A, B en C Reparatie X, Y en Z 18

19 7. 4 e voorstander Beschouwing gehele debat A, B, C en X, Y, Z 8. 4 e tegenstander Beschouwing gehele debat X, Y, Z en A, B, C 19

20 Bewaakt spreektijden en geeft duidelijke signalen Noteert werkelijk gesproken tijd (beoordeling) Minuten te gaan vingers omhoog Halve minuut te gaan hand omhoog, palm omlaag, vingers horizontaal gestrekt en duim parallel daaronder Laatste tien seconden met opgeheven vingers aftellen 1x bel einde spreektijd (zin afmaken binnen 15 seconden) 3x bel stoppen! 20

21 Presentatie en argumentatie gescheiden kunnen houden Doof voor accenten en blind voor uiterlijke kenmerken Onpartijdig en bevooroordeeld Oplettend Op de hoogten (geïnformeerd) en op de hoede (skeptisch) 21

22 Contact met de jury Aantrekkelijke stijl Be the argument Structuur en duidelijkheid 22

23 Voorzitter P Voorzitter A Voorzitter A: winnaar? waarom? 23

24 24

Toernooihandleiding. NK Debatteren voor Scholieren

Toernooihandleiding. NK Debatteren voor Scholieren Toernooihandleiding NK Debatteren voor Scholieren Het NK debatteren voor Scholieren Het Nederlands Kampioenschap Debatteren voor Scholieren bestaat al sinds 1998 en is uitgegroeid tot het oudste en grootste

Nadere informatie

Toernooihandleiding NK Debatteren voor Scholieren

Toernooihandleiding NK Debatteren voor Scholieren Het Nederlands Kampioenschap Debatteren voor Scholieren bestaat al sinds 1998 en is in twintig jaar uitgegroeid tot het grootste parlementaire debattoernooi voor scholieren van Nederland. Meer dan honderd

Nadere informatie

Toernooihandleiding. VMBO Debattoernooi

Toernooihandleiding. VMBO Debattoernooi Toernooihandleiding VMBO Debattoernooi Het VMBO Debattoernooi Het VMBO Debattoernooi is het jongste, maar ook het snelst groeiende debattoernooi dat de Stichting Nederlands Debatinstituut organiseert (sinds

Nadere informatie

Toernooihandleiding. Madurodam Basisschool Debattoernooi

Toernooihandleiding. Madurodam Basisschool Debattoernooi Toernooihandleiding Madurodam Basisschool Debattoernooi Het Madurodam Basisschool Debattoernooi Het Madurodam Basisschool Debattoernooi is een landelijk evenement voor de groepen 7 & 8, waaraan elk jaar

Nadere informatie

Handleiding Debatteren voor bovenbouw havo/vwo

Handleiding Debatteren voor bovenbouw havo/vwo Handleiding Debatteren voor bovenbouw havo/vwo Inhoud Inhoud... 2 Achtergrond voor de docent... 3 1. Voorwoord... 3 2. Wat is debatteren?... 4 3. Debatteren in het onderwijs... 6 De basis... 8 4. Parlementair

Nadere informatie

Handleiding. Debatteren voor bovenbouw havo/vwo

Handleiding. Debatteren voor bovenbouw havo/vwo Handleiding Debatteren voor bovenbouw havo/vwo Inhoud Inhoud... 2 Achtergrond voor de docent... 3 1. Voorwoord... 3 2. Wat is debatteren?... 5 3. Debatteren in het onderwijs... 7 De basis... 9 4. Parlementair

Nadere informatie

Aanvoerder. Analyse. Aptum. Argument AUB. Debatwoordenboek

Aanvoerder. Analyse. Aptum. Argument AUB. Debatwoordenboek Aanvoerder Analyse Aptum Argument AUB De eerste spreker van een debat op het Basisschool- VMBO-, UNICEF- en MBO-Debattoernooi. Deze spreker geeft de aanvoerdersspeech en legt hierin de argumenten van het

Nadere informatie

Freeze & Go-debat Nederlands Debat Instituut

Freeze & Go-debat Nederlands Debat Instituut Lesboekje Freeze & Go-debat Nederlands Debat Instituut Het Nederlands Debat Instituut wil een bijdrage leveren aan de ontwikkeling van de debatcultuur in Nederland. Dit in de overtuiging dat het debat

Nadere informatie

Groep 8 Verdiepingsles: Lagerhuis (dubbele les) Groep 8 Verdiepingsles: Lagerhuis voorbereiding. Leerkrachtinformatie

Groep 8 Verdiepingsles: Lagerhuis (dubbele les) Groep 8 Verdiepingsles: Lagerhuis voorbereiding. Leerkrachtinformatie Leerkrachtinformatie (dubbele les) Lesduur: 2 x 50 minuten (klassikaal) Introductie van de activiteit 1. Deze klassikale les bestaat uit twee delen: Voorbereiding Uitvoering voorbereiding Lesduur: 50 minuten

Nadere informatie

Handleiding voor docenten. Debatteren met groep 7/8 op de basisschool

Handleiding voor docenten. Debatteren met groep 7/8 op de basisschool Handleiding voor docenten Debatteren met groep 7/8 op de basisschool Inhoud Inhoud... 2 Achtergrond voor de docent... 3 1. Voorwoord... 3 2. Onze didactische keuzes... 4 3. Aansluiting op de kerndoelen

Nadere informatie

Handleiding voor docenten. Debatteren met groep 7/8 op de basisschool

Handleiding voor docenten. Debatteren met groep 7/8 op de basisschool Handleiding voor docenten Debatteren met groep 7/8 op de basisschool Inhoud Inhoud... 2 Achtergrond voor de docent... 3 1. Voorwoord... 3 2. Onze didactische keuzes... 4 3. Aansluiting op de kerndoelen

Nadere informatie

Handleiding voor docenten op het voortgezet onderwijs en middelbaar beroepsonderwijs

Handleiding voor docenten op het voortgezet onderwijs en middelbaar beroepsonderwijs Handleiding voor docenten op het voortgezet onderwijs en middelbaar beroepsonderwijs In 6 stappen debatteren in de klas over media Deze handleiding helpt naar een actief, gestructureerd en inhoudelijk

Nadere informatie

Ouderavond vwo 4 20 september 2016

Ouderavond vwo 4 20 september 2016 Ouderavond vwo 4 20 september 2016 Even voorstellen Marianne Dillen, conrector vwo Luc Rongen, coördinator vwo 4, adjunct 3 t/m 6 V4mb1 V4mb2 V4mb3 V4mb4 V4mb5 Toine Beijer Lennart Gielissen Agnes de Graaf

Nadere informatie

Ouderavond vwo 4 14 september 2015

Ouderavond vwo 4 14 september 2015 Ouderavond vwo 4 14 september 2015 Even voorstellen Delianne Hoekstra, rector Marianne Dillen, conrector vwo Luc Rongen, leerling coördinator vwo 4 V4mb1 V4mb2 V4mb3 V4mb4 V4mb5 Toine Beijer Cor van der

Nadere informatie

Ronde tafel. Definitie. Setting van het lokaal. Basisformat. Variaties. Accenten Leerlijn. Een goede eerste stap!

Ronde tafel. Definitie. Setting van het lokaal. Basisformat. Variaties. Accenten Leerlijn. Een goede eerste stap! DEBATFORMULIER 1 D EBATTEREN IN HET VM BO Ronde tafel Een goede eerste stap! Een discussie tussen leerlingen die samen aan een tafel zitten, waarbij drie posities worden vertegenwoordigd: voorstander,

Nadere informatie

UNICEF Kinderrechten Debattoernooi 2015. Lesboek

UNICEF Kinderrechten Debattoernooi 2015. Lesboek UNICEF Kinderrechten Debattoernooi 2015 Lesboek MEEPRATEN IS EEN RECHT Meepraten over beslissingen die over jou gaan, dat is een belangrijk recht uit het VN Kinderrechtenverdrag. Maar om mee te kunnen

Nadere informatie

Handleiding Gespreksvormen Debat

Handleiding Gespreksvormen Debat Handleiding Gespreksvormen Debat Inhoud Overzicht 1. Inleiding 2. Doel 3. Werkvormen 4. Tips voor het begeleiden van een Lagerhuisdebat 4.1. Debatvorm kiezen 4.2. Rollen verdelen 4.3. Stelling kiezen 4.4.

Nadere informatie

OPDRACHTEN BIJ THEMA 9 FEEDBACK

OPDRACHTEN BIJ THEMA 9 FEEDBACK OPDRACHTEN BIJ THEMA 9 FEEDBACK Van positieve feedback leer ik niets. INLEIDING Feedback geven en ontvangen moet je eerst oefenen en dan toepassen. In de opdrachten hieronder ga je ermee aan de slag. Doelstellingen

Nadere informatie

Ouderavond vwo 4 12 september 2017

Ouderavond vwo 4 12 september 2017 Ouderavond vwo 4 12 september 2017 Even voorstellen Marianne Dillen, conrector vwo Luc Rongen, adjunct vwo 3 t/m 6 Simone Steuns, coördinator H/V1, A2,V4 V4mb1 V4mb2 V4mb3 V4mb4 V4mb5 Toine Beijer Elina

Nadere informatie

Sooo! Sooo! viral! viral! toch? toch? In 7 stappen debatteren in de klas over media

Sooo! Sooo! viral! viral! toch? toch? In 7 stappen debatteren in de klas over media Sooo! Sooo! Die post Die post over onze over onze leraar gaat leraar gaat viral! viral! Dan moet Dan moet het wel het wel waar zijn, waar zijn, toch? toch? In 7 stappen debatteren in de klas over media

Nadere informatie

20 tips voor een goed debat!

20 tips voor een goed debat! 20 tips voor een goed debat! Moedig elkaar aan tijdens jullie voorbereidingen en de wedstrijd. Geef elkaar tips en zoek samen de sterktes en zwaktes van de argumenten. Je kan veel leren van elkaar, ook

Nadere informatie

OR & VERGADEREN VARIATIE EN VERRASSING HOUDEN DE. Richard Broer trainer/adviseur VERGADERAARS ALERT!

OR & VERGADEREN VARIATIE EN VERRASSING HOUDEN DE. Richard Broer trainer/adviseur VERGADERAARS ALERT! 1 OR & VERGADEREN VARIATIE EN VERRASSING HOUDEN DE VERGADERAARS ALERT! Richard Broer trainer/adviseur IS VERGADEREN HET JUISTE INSTRUMENT? 2 Ja! Iedereen tegelijk op de hoogte Korte tijd nodig Synergetische

Nadere informatie

EXAMENPROJECT NEDERLANDS 5TSO ARGUMENTEREN EN DEBATTEREN

EXAMENPROJECT NEDERLANDS 5TSO ARGUMENTEREN EN DEBATTEREN EXAMENPROJECT NEDERLANDS 5TSO ARGUMENTEREN EN DEBATTEREN N. Gheerolfs/ L. Eeckhout/ T. De Man/ N. De Vleeschauwer 1 Examenproject semester 2 5TSO Argumenteren en debatteren Met deze bundel bereid je je

Nadere informatie

Luisteren en samenvatten

Luisteren en samenvatten Luisteren en samenvatten Goede communicatie, het voeren van een goed gesprek valt of staat met luisteren. Vaak denk je: Dat doe ik van nature. Maar schijn bedriegt: luisteren is meer dan horen. Vaak luister

Nadere informatie

? Hier heb ik een vraag bij.?? Dit snap ik niet.! Dit valt me op! N Dit is nieuw voor me.

? Hier heb ik een vraag bij.?? Dit snap ik niet.! Dit valt me op! N Dit is nieuw voor me. 1. Kijk naar de titel en de tussenkopjes van de tekst. Kijk ook naar het plaatje. Waar gaat de tekst over? 2. Tijdens deze les let je extra op moeilijke woorden in de tekst. Kies of je opdracht 1 met hulp

Nadere informatie

SAI Leopoldlaan 9 9300 Aalst. Debatteren. Een documentatiemap

SAI Leopoldlaan 9 9300 Aalst. Debatteren. Een documentatiemap SAI Leopoldlaan 9 9300 Aalst Debatteren Een documentatiemap Naam: Klas: Vak: Nederlands Schooljaar 2013 2014 Debatteren: instructieblad 1. Oriëntatie van de opdracht Er zijn drie debatten waarbij je telkens

Nadere informatie

Reglement BP debatvorm

Reglement BP debatvorm Reglement BP debatvorm Dit is het officiële reglement voor het Brits Parlementair (BP) Debatteren zoals dat is vastgesteld door de Bondsraad op 9 oktober 2009 met wijzigingen van 10 december 2010. Alle

Nadere informatie

20 tips voor een goed debat!

20 tips voor een goed debat! 20 tips voor een goed debat! Moedig elkaar aan tijdens de voorbereidingen met suggesties. Laat elkaar weten waar de sterktes en zwaktes van het argument zitten en help elkaar te anticiperen op tegenargumenten.

Nadere informatie

Hujo - Humanistische Jongeren VZW presenteert in samenwerking met dehuizenvandemens en demens.nu 20 TIPS HANDLEIDING

Hujo - Humanistische Jongeren VZW presenteert in samenwerking met dehuizenvandemens en demens.nu 20 TIPS HANDLEIDING Hujo - Humanistische Jongeren VZW presenteert in samenwerking met dehuizenvandemens en demens.nu 20 TIPS HANDLEIDING 2017 DE VOORRONDES 6 DIGIMORES DEBATWEDSTRIJD BIBLIOGRAFIE *Van Looy, L.; Coninx, M.;

Nadere informatie

Reglement AP debatvorm

Reglement AP debatvorm Reglement AP debatvorm Dit is het officiële reglement voor het Amerikaans Parlementair (AP) Debatteren zoals dat is vastgesteld door de Bondsraad op 9 oktober 2009 met wijzigingen van 10 december 2010.

Nadere informatie

Start met een klassikale introductie. Laat de leerlingen vervolgens bij alle opdrachten samenwerken in twee- of drietallen.

Start met een klassikale introductie. Laat de leerlingen vervolgens bij alle opdrachten samenwerken in twee- of drietallen. Handleiding niveau D De beroemde ijsbeer Knut is overleden. Verschillende scholen hebben aangegeven hierover een tekst te willen. De invalshoek van deze tekst is in hoeverre het een goede ontwikkeling

Nadere informatie

Dé Nederlandse DebatCup 2015 Nederlands Kampioenschap Sneldebatteren. Zaterdag 16 mei BAM-huis / Amsterdam. Toernooireglement

Dé Nederlandse DebatCup 2015 Nederlands Kampioenschap Sneldebatteren. Zaterdag 16 mei BAM-huis / Amsterdam. Toernooireglement Dé Nederlandse DebatCup 2015 Nederlands Kampioenschap Sneldebatteren Zaterdag 16 mei BAM-huis / Amsterdam Toernooireglement versie 1.0 28 maart 2015 1. Dé Nederlandse DebatCup is een open toernooi. Dit

Nadere informatie

Laat de jongeren de test conflictstijlen maken (zie bijlage 1). Naar aanleiding van de uitslag ga je in gesprek.

Laat de jongeren de test conflictstijlen maken (zie bijlage 1). Naar aanleiding van de uitslag ga je in gesprek. Conflicten hanteren Tijd: verdelen over twee bijeenkomsten. Bijeenkomst 1 Laat de jongeren de test conflictstijlen maken (zie bijlage 1). Naar aanleiding van de uitslag ga je in gesprek. De uitkomst van

Nadere informatie

Handleiding voor docenten. Debatteren op het vmbo

Handleiding voor docenten. Debatteren op het vmbo Handleiding voor docenten Debatteren op het vmbo Inhoud Achtergrond voor de docent... 3 1. Voorwoord... 3 2. Didactische keuzes... 4 3. Aansluiting op de kerndoelen... 4 De basis... 8 4. Wat is debatteren?...

Nadere informatie

4. Controleer na het lezen van de tekst jullie voorspelling. Klopte de voorspelling met de inhoud van de tekst?

4. Controleer na het lezen van de tekst jullie voorspelling. Klopte de voorspelling met de inhoud van de tekst? Tekst lezen 1. Lees de uitleg. Als je een tekst gaat lezen, dan kun je de volgende leesstrategieën inzetten: De buitenkant van de tekst bekijken, voorspellen waar het over kan gaan en je voorkennis activeren.

Nadere informatie

? Hier heb ik een vraag bij.?? Dit snap ik niet.! Dit valt me op! N Dit is nieuw voor me.

? Hier heb ik een vraag bij.?? Dit snap ik niet.! Dit valt me op! N Dit is nieuw voor me. Zonder hulp: onduidelijkheden ophelderen 1. Lees de tekst actief. Schrijf de volgende tekens in de kantlijn bij de tekst om te laten zien dat je actief leest. X Dit klopt niet met wat ik al wist/dacht.

Nadere informatie

3. De begrippen Debat, Stelling, Argument en Standpunt blz. 5 3.1 Het debat 3.2 De stelling en het standpunt 3.3 Het argument

3. De begrippen Debat, Stelling, Argument en Standpunt blz. 5 3.1 Het debat 3.2 De stelling en het standpunt 3.3 Het argument Inhoudsopgave 1. Inleiding blz. 2 2. Wat gaan we doen? blz. 4 3. De begrippen Debat, Stelling, Argument en Standpunt blz. 5 3.1 Het debat 3.2 De stelling en het standpunt 3.3 Het argument 4. Presentatie

Nadere informatie

[Debat over Kernwaarden] [Interne organisatie (VWO)]

[Debat over Kernwaarden] [Interne organisatie (VWO)] [Debat over Kernwaarden] [Interne organisatie (VWO)] Inhoudsopgave Inhoudsopgave... 1 Inleiding... 2 Welk(e) domein(en) uit Boot... 2 De opdracht... 3 Doel van de opdracht... 3 Omschrijving opdracht...

Nadere informatie

Reglement Brits Parlementair Debateren

Reglement Brits Parlementair Debateren Nederlandse Debatbond Van Beethovensingel 55 3055 JG Roterdam info@debatbond.nl www.debatbond.nl Reglement Brits Parlementair Debateren Dit is het ofciële reglement voor het Brits Parlementair Debateren

Nadere informatie

(Vak)teksten lezen in vmbo - mbo - Handleiding

(Vak)teksten lezen in vmbo - mbo - Handleiding (Vak)teksten lezen in vmbo - mbo - Handleiding Aan de slag met lezen in beroepsgerichte vakken Voor de verbetering van leesvaardigheid is het belangrijk dat leerlingen regelmatig en veel lezen. Hoe krijg

Nadere informatie

Leerlijn Samenwerken SingaporeNext

Leerlijn Samenwerken SingaporeNext Leerlijn Samenwerken SingaporeNext Groep 1-2 Groep 3-4-5 Groep 6-7-8 1. Luisteren naar elkaar Elkaar aankijken tijdens het praten. Oogcontact maken. In mimiek en lichaamstaal je luisterende houding laten

Nadere informatie

Ideeën presenteren aan sceptische mensen. Inleiding. Enkele begrippen vooraf

Ideeën presenteren aan sceptische mensen. Inleiding. Enkele begrippen vooraf Ideeën presenteren aan sceptische mensen Inleiding Iedereen heeft wel eens meegemaakt dat het moeilijk kan zijn om gehoor te vinden voor informatie of een voorstel. Sommige mensen lijken er uisluitend

Nadere informatie

DEBAT OVER ENERGIEBRONNEN blz 1

DEBAT OVER ENERGIEBRONNEN blz 1 DEBAT OVER ENERGIEBRONNEN blz 1 Je gaat een debat voorbereiden waarbij je ofwel een bepaalde energiebron moet verdedigen ofwel aanvallen. Je werkt hierbij samen in een groepje van drie leerlingen. Het

Nadere informatie

Leren debatteren Handboek voor het NK debatteren voor middelbare scholieren. Nederlands Debat Instituut

Leren debatteren Handboek voor het NK debatteren voor middelbare scholieren. Nederlands Debat Instituut Leren debatteren Handboek voor het NK debatteren voor middelbare scholieren Nederlands Debat Instituut Topdebaters Alexander Pechtold (fractieleider D66), Willemijn Verloop (directeur War Child), Maxime

Nadere informatie

DOCENTENHANDLEIDING: Certificaat A Duurzaamheid. Techniek en Technologie. NIVEAU: 1 t/m 4

DOCENTENHANDLEIDING: Certificaat A Duurzaamheid. Techniek en Technologie. NIVEAU: 1 t/m 4 DOCENTENHANDLEIDING: Certificaat A Duurzaamheid DOMEIN: LEERWEG: Techniek en Technologie BOL en BBL NIVEAU: 1 t/m 4 Versie: 13-02-2013 Voorwoord Bij elke opleiding binnen het domein Techniek en Technologie

Nadere informatie

Leerlingen verdiepen zich in de standpunten rondom biobrandstof. Iedere klas vertegenwoordigt een groep.

Leerlingen verdiepen zich in de standpunten rondom biobrandstof. Iedere klas vertegenwoordigt een groep. BIOBRANDSTOF DEBAT KORTE BESCHRIJVING:BIOBRANDSTOF DEBAT Bedoeld voor VO onderbouw Doelgroep Vmbo/Havo/VWO Thema Biobrandstof Soort lesmateriaal Debat volgens het lagerhuis model Waardering Verdieping

Nadere informatie

Vraag 1. Vraag 2. Vraag 3. Vraag 4. Vraag 5. Vraag 6. Feedbackvragen Samenwerken en onderhandelen. Lees de Leerdoelen die bij deze casus horen

Vraag 1. Vraag 2. Vraag 3. Vraag 4. Vraag 5. Vraag 6. Feedbackvragen Samenwerken en onderhandelen. Lees de Leerdoelen die bij deze casus horen Feedbackvragen Samenwerken en onderhandelen Vraag 1 Lees de Leerdoelen die bij deze casus horen Geef per doel aan of je dit al beheerst, waarbij N = nee, O = om verder te ontwikkelen en J = ja. Type achter

Nadere informatie

Rebel in a suit Verkiezingsreglement Stichting nachtburgemeester Amsterdam September 2014 Rebel in a suit 1

Rebel in a suit Verkiezingsreglement Stichting nachtburgemeester Amsterdam September 2014 Rebel in a suit 1 Verkiezingsreglement Stichting nachtburgemeester Amsterdam September 2014 1 Verkiezingsreglement Verkiezingen Inleiding In dit document wordt het reglement van de verkiezing punts gewijs opgesomd per onderdeel.

Nadere informatie

Culturele hoofdstad van Europa

Culturele hoofdstad van Europa Expertisecentrum Kunsttheorie www.expertisecentrum-kunsttheorie.nl. Het initiatief Het Europese Parlement roept jaarlijks 1 of 2 Europese steden uit tot culturele hoofdstad. Het is bedoeld om zowel de

Nadere informatie

Overtuigend spreken in het openbaar

Overtuigend spreken in het openbaar Overtuigend spreken in het openbaar Cursus Overtuigend spreken in het openbaar Nederlands Debat Instituut www.debatinstituut.nl 400 dagvoorzitterschappen per jaar, o.a. voor bedrijven, ministeries en NGO

Nadere informatie

Debatteren voor bovenbouw havo/vwo

Debatteren voor bovenbouw havo/vwo Handleiding Debatteren voor bovenbouw havo/vwo Nederlands Debat Instituut Handleiding Debatteren voor bovenbouw havo/vwo www.nkscholieren.nl T A A K U I T V O E R I N G Inhoudsopgave Voorwoord... 5 1.

Nadere informatie

Informatiebundel. (coaches en leerkrachten)

Informatiebundel. (coaches en leerkrachten) 1 Informatiebundel (coaches en leerkrachten) 2 Inhoud Inleiding... 4 Wat is debatteren?... 4 De basiselementen van een wedstrijddebat... 5 De stelling:... 5 De teams... 6 Vaste spreektijden.... 6 De jury...

Nadere informatie

Beste (aankomend) debater, Doel van het debat. Regels (de definitie) Julius Lindenbergh, april 2006

Beste (aankomend) debater, Doel van het debat. Regels (de definitie) Julius Lindenbergh, april 2006 Beste (aankomend) debater, In deze handleiding kun je de belangrijkste dingen die een buitenstaander moet weten over competitief debatteren vinden. Deze tekst is bedoeld voor mensen die een keer aan een

Nadere informatie

28 Stellingen. 28 Situaties. 28 Vragen. 28 Opdrachten. 112 kaarten voor de bovenbouw Havo / VWO Handleiding

28 Stellingen. 28 Situaties. 28 Vragen. 28 Opdrachten. 112 kaarten voor de bovenbouw Havo / VWO  Handleiding 28 Stellingen 28 Situaties 28 Vragen 28 Opdrachten Handleiding 112 kaarten voor de bovenbouw Havo / VWO www.klassetaal.nl Geachte docent(e), De kaarten die voor u liggen zijn ontwikkeld voor het vak Levensbeschouwing,

Nadere informatie

Dialogisch communiceren

Dialogisch communiceren Dialogisch communiceren www.mensindialoog.nl EEN VERKENNING Inhoud In deze workshop oefen je met de 10 kernvaardigheden van de Dialoog Je leert welke houding voorwaarde is om dialogisch te kunnen communiceren

Nadere informatie

Pedagogische aanpak op de St. Plechelmusschool

Pedagogische aanpak op de St. Plechelmusschool Pedagogische aanpak op de St. Plechelmusschool Ons uitgangspunt is het welbevinden en positief gedrag van leerlingen te bevorderen. Wij gaan uit van: Goed gedrag kun je leren Om dit te bereiken werken

Nadere informatie

Professioneel pitchen

Professioneel pitchen Professioneel pitchen 400 dagvoorzitterschappen per jaar, o.a. voor bedrijven, ministeries en NGO s 5000 cursisten in overtuigingskracht per jaar, vanuit overheid en bedrijfsleven 20.000 scholieren per

Nadere informatie

Debatwijzer Bij het project Polarisatie

Debatwijzer Bij het project Polarisatie Debatwijzer Bij het project Polarisatie Hoe vooroordelen kunnen leiden tot het uitsluiten van een hele groep 1 Inhoudsopgave 1. Inleiding 2. Het debat 2.1 Stelling en standpunt 2.2 Het argument 2.3 Mee

Nadere informatie

OPDRACHTEN BIJ THEMA 11 BELEID

OPDRACHTEN BIJ THEMA 11 BELEID OPDRACHTEN BIJ THEMA 11 BELEID Beleid is alleen nodig als je iets gaat veranderen. INLEIDING Het beleid van een organisatie bepaalt hoe je moet werken en wat de bestuurders belangrijk vinden. Dat beleid

Nadere informatie

Giving Back Debat Toernooi

Giving Back Debat Toernooi Giving Back Debat Toernooi Impressie van zaterdag 23 januari 2016 Hoe word ik een succesvol debater? Giving Back Debat Toernooi - 2016 1 Stichting Giving Back Biedt getalenteerde scholieren als studenten

Nadere informatie

5 havo Nederlands mevr. Rozendaal. Leesvaardigheid examenvoorbereidingen

5 havo Nederlands mevr. Rozendaal. Leesvaardigheid examenvoorbereidingen naam: Leesvaardigheid examenvoorbereidingen Opdracht: vul de juiste begrippen in op de lege plekken. Je kunt kiezen uit: acceptatie afhankelijk belanghebbend beschouwing betrouwbare deskundige discussiant

Nadere informatie

10 tips over besluitvorming

10 tips over besluitvorming 10 tips over besluitvorming Meer weten? www.vergaderendoejezo.nl Bel of mail Carla: 06-20809676 of info@vergaderendoejezo.nl. 10 tips over besluitvorming Besluitvorming is noodzakelijk bij vergaderingen.

Nadere informatie

1 Kies je onderwerp Samen met je buurman of buurvrouw. Ons onderwerp: Voorbeeld: Michael Jackson was de beste artiest ooit! Nu jullie!

1 Kies je onderwerp Samen met je buurman of buurvrouw. Ons onderwerp: Voorbeeld: Michael Jackson was de beste artiest ooit! Nu jullie! Na deze les kun je presenteren in vijf stappen: 1. Kies een onderwerp 2. Bedenk een goede opbouw 3. Verzamel informatie 4. Oefen je presentatie 5. Presenteren maar! 8 Vertel je verhaal Regelmatig moet

Nadere informatie

Tweede Kamer in de klas

Tweede Kamer in de klas Tweede Kamer in de klas Workshop Inleiding Hoe leg je democratie en politiek uit in de klas? Door in debat te gaan. Door te debatteren leren leerlingen hoe de parlementaire democratie werkt. Ook stimuleert

Nadere informatie

Communicatie. ontvanger. zender. boodschap. kanaal. feedback

Communicatie. ontvanger. zender. boodschap. kanaal. feedback FEEDBACK GEVEN EN ONTVANGEN Communicatie coderen decoderen zender boodschap kanaal ontvanger feedback - interpretatiekader Communicatie LSD Techniek - Luisteren - Samenvatten - Doorvragen LSD Techniek

Nadere informatie

Debatvaardigheden voor studenten

Debatvaardigheden voor studenten Debatvaardigheden voor studenten Over overtuigend debatteren en het nut daarvan Jerre Maas Rudy van Beurden 2 Debatvaardigheden voor studenten Over overtuigend debatteren en het nut daarvan door Jerre

Nadere informatie

Les 17 Zo zeg je dat (niet)

Les 17 Zo zeg je dat (niet) Blok 3 We hebben oor voor elkaar les 17 Les 17 Zo zeg je dat (niet) Doel blok 3: Leskern: Woordenschat: Materialen: Leerlingen leren belangrijke communicatieve vaardigheden, zoals verplaatsen in het gezichtspunt

Nadere informatie

Debatteren voor havo/vwo-leerlingen

Debatteren voor havo/vwo-leerlingen Handleiding Debatteren voor havo/vwo-leerlingen Nederlands Debat Instituut Handleiding Debatteren voor havo/vwo-leerlingen www.nkscholieren.nl T A A K U I T V O E R I N G Inhoudsopgave Voorwoord... 5

Nadere informatie

Oefening na okselkliertoilet

Oefening na okselkliertoilet Oefening na okselkliertoilet Om de kans op bewegingsbeperking in de schouder te verkleinen is het belangrijk dat u de dag na de operatie met arm- en schouderoefeningen begint. In de eerste 7 dagen na de

Nadere informatie

Arbitrage : Signalen van scheidsrechters (foto s) Versie januari 2011 Bron: KNHB / HCN

Arbitrage : Signalen van scheidsrechters (foto s) Versie januari 2011 Bron: KNHB / HCN Arbitrage : Signalen van scheidsrechters (foto s) Versie januari 2011 Bron: KNHB / HCN Om een hockeywedstrijd in goede banen te leiden gebruiken scheidsrechters duidelijke signalen. Deze signalen zijn

Nadere informatie

18-9-2014. Pedagogische opleiding theorie. Doelstellingen. Doelstellingen. Hoofdstuk 1 Communicatie en feedback. De kennis over de begrippen:

18-9-2014. Pedagogische opleiding theorie. Doelstellingen. Doelstellingen. Hoofdstuk 1 Communicatie en feedback. De kennis over de begrippen: Pedagogische opleiding theorie Hoofdstuk 1 Communicatie en feedback Doelstellingen De kennis over de begrippen:, feedback, opleiden en leren kunnen uitdrukken en verfijnen Doelstellingen De voornaamste

Nadere informatie

3. De begrippen Debat, Stelling, Argument en Standpunt blz. 7 3.1 Het debat 3.2 De stelling en het standpunt 3.3 Het argument

3. De begrippen Debat, Stelling, Argument en Standpunt blz. 7 3.1 Het debat 3.2 De stelling en het standpunt 3.3 Het argument Inhoudsopgave 1. Inleiding blz. 3 2. Wat gaan we doen? blz. 6 3. De begrippen Debat, Stelling, Argument en Standpunt blz. 7 3.1 Het debat 3.2 De stelling en het standpunt 3.3 Het argument 4. Presentatie

Nadere informatie

-Debatgids - Hoe bereid ik me voor op de Digimores Debatwedstrijd

-Debatgids - Hoe bereid ik me voor op de Digimores Debatwedstrijd 1 -Debatgids - Hoe bereid ik me voor op de Digimores Debatwedstrijd 2016 2 Inhoud Inleiding... 3 Belangrijke begrippen... 3 Wat is het verschil tussen een debat en een discussie?... 3 W*T*F* is een wedstrijddebat?...

Nadere informatie

Tietel slide. Titel slide 2 Module 2. tekst. Beïnvloeden. Juni 2014. Trainers: Sarah Strübin en Willem Ezerman ALFABEELD ORGANISATIEONTWIKKELING

Tietel slide. Titel slide 2 Module 2. tekst. Beïnvloeden. Juni 2014. Trainers: Sarah Strübin en Willem Ezerman ALFABEELD ORGANISATIEONTWIKKELING Tietel slide Titel slide 2 Module 2 tekst Beïnvloeden Juni 2014 Trainers: Sarah Strübin en Willem Ezerman ALFABEELD ORGANISATIEONTWIKKELING Beïnvloeden Programma 2014 Beïnvloeden Programma module 2 09.00

Nadere informatie

Spreek tot de verbeelding

Spreek tot de verbeelding De beste training; spreken met PowerPoints Unieke training pakt alle aspecten voor inspirerende presentaties Voor wie - sprekers - Directeuren - Managers - Adviseurs - jou Wat - Presenteren van plannen

Nadere informatie

Zijn deze stellingen feiten of meningen? Zet een kruisje in de gepaste kolom. Dat was een fantastisch boek, de personages waren levensecht.

Zijn deze stellingen feiten of meningen? Zet een kruisje in de gepaste kolom. Dat was een fantastisch boek, de personages waren levensecht. Vraag 34 Geef je me één goede reden? Over de argumentatiestructuur In vraag 15 en vraag 22 maakte je al kennis met enkele tekststructuren en de gepaste verbindingswoorden: de chronologische, de opsommende,

Nadere informatie

Presentatievaardigheden

Presentatievaardigheden Presentatievaardigheden 1 Voorstelling trainer Voorstelling deelnemers Doelstelling van de opleiding 2 Agenda 1. Introductie 2. Activerende didactische werkvormen 3. Opdracht: creativiteit in didactische

Nadere informatie

Inhoudsoverzicht NN5 Tweede Fase

Inhoudsoverzicht NN5 Tweede Fase Inhoudsoverzicht NN5 Tweede Fase Cursus Hoofdstuk havo 4/5 vwo 4 vwo 5/6 1 Leesvaardigheid 2 Schrijfvaardigheid 1 Inleiding leesvaardigheid 1 Leesstrategieën 2 Schrijfdoelen 3 Tekstsoorten 4 Tekst en publiek

Nadere informatie

PTA Nederlands HAVO Belgisch Park cohort 14-15-16

PTA Nederlands HAVO Belgisch Park cohort 14-15-16 Examenprogramma Het eindexamen bestaat uit het centraal examen en het schoolexamen. Het examenprogramma bestaat uit de volgende domeinen: Domein A Leesvaardigheid Domein B Mondelinge taalvaardigheid Domein

Nadere informatie

Reglement. Digimores Debatwedstrijd

Reglement. Digimores Debatwedstrijd Reglement Digimores Debatwedstrijd Finale 2017 Inhoudsopgave Voorwoord.... 2 Contactgegevens... 3 Finalisten... 3 Verloop van de wedstrijd... 3 Vaste spreektijden... 4 Voor- en tegenstanders... 7 Jury...

Nadere informatie

Wijkraad Lent - Rekenkamer Nijmegen

Wijkraad Lent - Rekenkamer Nijmegen Wijkraad Lent - Rekenkamer Nijmegen Hieronder een eerste en tweede reactie van de Rekenkamer. 1 Bijlage: Ambitiedocument Burgerparticipatie met bijbehorende Verordening te downloaden via deze link. Eerste

Nadere informatie

SYLLABUS SCHOOLEXAMEN (SE51) DISCUSSIE 5 HAVO - WEEK 44, EIND OKT. 2012

SYLLABUS SCHOOLEXAMEN (SE51) DISCUSSIE 5 HAVO - WEEK 44, EIND OKT. 2012 SYLLABUS SCHOOLEXAMEN (SE51) DISCUSSIE 5 HAVO - WEEK 44, EIND OKT. 2012 Klas:... Naam leerling:... Deze leerling zit in een discussiegroepje met de volgende (andere) leerlingen: 1.... 2.... 3.... 4....

Nadere informatie

DE 12 VAN DOK12. Dit ben ik

DE 12 VAN DOK12. Dit ben ik Dit ben ik Op DOK12 verwerf ik kennis, vaardigheden en ontwikkel ik mij als persoon. Ik krijg ruimte om mijzelf goed te leren kennen, te zijn wie ik ben en mijn talenten te ontwikkelen. Ook leer ik oog

Nadere informatie

WIE GOED ONTMOET - LESMATERIAAL BIOLOGIE WIE GOED ONTMOET DISCUSSIELES OVER EEN MAATSCHAPPELIJK DILEMMA DAT GEPAARD GAAT MET DIEPE HERSENSTIMULATIE

WIE GOED ONTMOET - LESMATERIAAL BIOLOGIE WIE GOED ONTMOET DISCUSSIELES OVER EEN MAATSCHAPPELIJK DILEMMA DAT GEPAARD GAAT MET DIEPE HERSENSTIMULATIE WIE GOED ONTMOET DISCUSSIELES OVER EEN MAATSCHAPPELIJK DILEMMA DAT GEPAARD GAAT MET DIEPE HERSENSTIMULATIE 1 INLEIDING Ontwikkelingen in wetenschap en techniek leiden soms tot maatschappelijke vraagstukken

Nadere informatie

Uitwerking kerndoel 3 Nederlandse taal

Uitwerking kerndoel 3 Nederlandse taal Uitwerking kerndoel 3 Nederlandse taal Tussendoelen en leerlijnen Nederlandse taal Primair onderwijs In samenwerking met het expertisecentrum Nederlands Enschede, 1 juni 2006 Nederlands kerndoel 3 Stichting

Nadere informatie

VOORBEELD CASUS. Mag je publiekelijk ingaan tegen je baas? een socratisch gesprek uitgeschreven

VOORBEELD CASUS. Mag je publiekelijk ingaan tegen je baas? een socratisch gesprek uitgeschreven VOORBEELD CASUS een socratisch gesprek uitgeschreven Hieronder tref je een beschrijving van een socratisch gesprek van ca. 1 1/2 uur, in 5 stappen. Voor de volledigheid eerst nog even de gespreksstappen:

Nadere informatie

Versie 1.0 (april 2009) DIT HANDBOEK IS EEN UITGAVE VAN DE NEDERLANDSE DEBATBOND. DEZE GIDS IS GEBASEERD OP DE AUSTRALIA-ASIA DEBATING GUIDE (TWEEDE

Versie 1.0 (april 2009) DIT HANDBOEK IS EEN UITGAVE VAN DE NEDERLANDSE DEBATBOND. DEZE GIDS IS GEBASEERD OP DE AUSTRALIA-ASIA DEBATING GUIDE (TWEEDE JURYHANDBOEK Versie 1.0 (april 2009) DIT HANDBOEK IS EEN UITGAVE VAN DE NEDERLANDSE DEBATBOND. DEZE GIDS IS GEBASEERD OP DE AUSTRALIA-ASIA DEBATING GUIDE (TWEEDE EDITIE, 2003), EEN DOCUMENT WAAROP GEEN

Nadere informatie

Training. Vergaderen

Training. Vergaderen Training Vergaderen Halide Temel 1-5-2014 Inhoudsopgave Inleiding 3 Doelen 4 Deelnemers 4 Werkvormen 4 Programma 4 Voorstellen & introductie 5 Opdracht Luciferspel 6 Theorie 7 Opdracht - Vergaderen 12

Nadere informatie

BIJLAGE ( 2.3c van de spelregels) Scheidsrechtersgebaren. c Het nemen van de vrije worp Als deel 1

BIJLAGE ( 2.3c van de spelregels) Scheidsrechtersgebaren. c Het nemen van de vrije worp Als deel 1 c Het nemen van de vrije worp 3.11 Strafworp BIJLAGE ( 2.3c van de spelregels) Scheidsrechtersgebaren, behorende bij de spelregels zaal- en veldkorfbal Scheidsrechtersgebaren a Het toekennen van een strafworp

Nadere informatie

Docentenhandleiding Derde Kamer - Handboek Politiek 1

Docentenhandleiding Derde Kamer - Handboek Politiek 1 Docentenhandleiding Derde Kamer - Handboek Politiek 1 De Derde Kamer der Staten-Generaal is een interactief lesprogramma over politiek voor leerlingen van groep 7 en 8. Wij raden aan om het lesprogramma

Nadere informatie

2.9 Lesplan opzet workshop 8 Lesformulier

2.9 Lesplan opzet workshop 8 Lesformulier 2.9 Lesplan opzet workshop 8 Lesformulier Naam docent: Onderwerp van de les/training/ workshop: Aantal deelnemende studenten: Datum: Presenteren Beginsituatie: Groep kent elkaar nu al redelijk goed. Er

Nadere informatie

Tuesday, February 8, 2011. Opleiding Interactieve Media

Tuesday, February 8, 2011. Opleiding Interactieve Media Opleiding Interactieve Media Inhoud Inleiding presenteren 1. Voorwerk 2. Middenstuk 3. Begin presentatie 4. Einde presentatie 5. Visuele middelen 6. Non-verbale communicatie 7. Opdracht 8. Criteria 1.

Nadere informatie

BURGERPANEL LANSINGERLAND

BURGERPANEL LANSINGERLAND BURGERPANEL LANSINGERLAND Evaluatie deelname burgerpanel November 2015 www.ioresearch.nl COLOFON Uitgave I&O Research Zuiderval 70 Postbus 563 7500 AN Enschede Rapportnummer 2015 / 164 Datum November 2015

Nadere informatie

VOORBEELD CASUS. Wanneer mag ik ingrijpen? een socratisch gesprek uitgeschreven

VOORBEELD CASUS. Wanneer mag ik ingrijpen? een socratisch gesprek uitgeschreven VOORBEELD CASUS Wanneer mag ik ingrijpen? een socratisch gesprek uitgeschreven Hieronder tref je een beschrijving van een socratisch gesprek van ca. 1 1/2 uur, in 5 stappen. Voor de volledigheid eerst

Nadere informatie

Eenvoudige oefeningen voor klachten van de schouder

Eenvoudige oefeningen voor klachten van de schouder Eenvoudige oefeningen voor klachten van de schouder De oefeningen moeten enkele malen tot tien keer achter elkaar worden herhaald en minstens een tot driemaal per dag worden gedaan. Het is beter vaak en

Nadere informatie

Pedagogische aanpak Positief en consequent!

Pedagogische aanpak Positief en consequent! Pedagogische aanpak Positief en consequent! Gedragsproblemen van een groep (bv. clowntjes gedrag) komen voort uit onvermogen. Kinderen hebben een duidelijke hulpvraag: Help mij hoe ik me moet gedragen?

Nadere informatie

Rollenspel. Opdracht 1. Opdracht 2. Opdracht 3 6.1.1

Rollenspel. Opdracht 1. Opdracht 2. Opdracht 3 6.1.1 6.1.1 Rollenspel Opdracht 1 LICHAAMSTAAL Toon met gebaren en mimiek dat je boos bent. GESPREKSONDERWERP Je vertelt iemand dat je hem of haar wel leuk vindt. Je geeft een aantal complimentjes over wat jij

Nadere informatie

oktober 2013 vanaf 9 jaar Klaar voor de start tekst: Marian van Gog muziek: Ton Kerkhof

oktober 2013 vanaf 9 jaar Klaar voor de start tekst: Marian van Gog muziek: Ton Kerkhof oktober 2013 vanaf 9 jaar Klaar voor de start tekst: Marian van Gog muziek: Ton Kerkhof Klaar voor de start 1 Skaten, rennen, rollen, fietsen. Dansen, springen op één been. Zwemmen, roeien, kanovaren.

Nadere informatie

Werkvorm 1: "Je laatste Whatsapp, Sms, Ping of Tweet"

Werkvorm 1: Je laatste Whatsapp, Sms, Ping of Tweet Werkvorm 1: "Je laatste Whatsapp, Sms, Ping of Tweet" Doel: Leerlingen komen in gesprek over hun persoonlijke leefwereld Vanaf A2/ F1 Vertel je gesprekspartner gedurende een /twee minuten over je laatste

Nadere informatie

EFFECTIEF VERGADEREN DOE JE ZO

EFFECTIEF VERGADEREN DOE JE ZO EFFECTIEF VERGADEREN DOE JE ZO Wie is wie? Jan von den Hoff En wie bent U: wie zijn er lid van het bestuur wie is er penningmeester in een bestuur wie is de secretaris van het bestuur wie is voorzitter

Nadere informatie