volgens het Major-Minor Model

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "volgens het Major-Minor Model"

Transcriptie

1 Rijksuniversiteit Groningen Faculteit der Wiskunde en Natuurwetenschappen Wiskunde en Informatica Vakbeschrijvingen voor de BACHELOROPLEIDING INFORMATICA RuG volgens het Major-Minor Model Curriculumcommissie Informatica Januari, 2006 Laatst gewijzigd:

2 INHOUDSOPGAVE Inhoudsopgave 1 Afstudeerproject Computational Science & Visualisation 3 2 Afstudeerproject Intelligent Systems 4 3 Afstudeerproject Software Engineering 5 4 Algoritmen en Datastructuren 6 5 Autonome Systemen 8 6 Computational Geometry 9 7 Computerarchitectuur en Netwerken 10 8 Computer Graphics 11 9 Concurrency Discrete Structuren Functioneel Programmeren Imperatief Programmeren Inleiding Informatiesystemen Innovative Interfaces IT-Beroepspraktijk Kennisrepresentatie & Redeneren Logica Netcomputing Introduction Neural Networks Objectgeoriënteerd Programmeren Operating Systems Oriëntatie Informatica Oriëntatie Kunstmatige Intelligentie Parallel Computing 33 1

3 INHOUDSOPGAVE 25 ProgrammaCorrectheid Signalen en Systemen Software Construction Software Design Software Engineering Software Engineering Project Software Requirements Analysis Software Quality Assurance and Testing Statistiek Talen en Automaten Vertalerbouw Wiskundig Modelleren 1 (Wiskunde A) Wiskundig Modelleren 2 (Wiskunde B) 54 2

4 Afstudeerproject Computational Science & Visualisation 1 Afstudeerproject Computational Science & Visualisation Positionering van het vak Omvang 10 EC, te splitsen in Afstudeerproject I (5EC) en Afstudeerproject II (5EC). Doelstelling De afstudeerprojecten I en II zijn bedoeld om de student de verworven kennis uit meerdere vakken te laten toepassen op een welgekozen onderwerp binnen de computational science en visualisatie. Voorkennis De inhoud van de major Informatica. Zonodig kunnen hiaten in kennis nog worden opgevuld door enkele uren college binnen het afstudeerproject. Eindtermen De student: is in staat tot begrip van een gegeven probleem uit de computational science en visualisatie te komen is in staat dit probleem wat dieper te analyseren en te bezien in termen van al bestaande kennis is in staat zonodig de benodigde kennis wat uit te breiden is in staat een bestaande oplossing in de literatuur te zoeken of een nieuwe oplossing voor het probleem te bedenken bezit vaardigheid in het implementeren van de oplossing bezit vaardigheid in het schriftelijk en mondeling presenteren van de bereikte resultaten Werkvorm De nadruk ligt op zelfwerkzaamheid van de student. De afstudeerprojecten I en II vormen bij voorkeur een samenhangend geheel, en worden uitgevoerd onder begeleiding van een of meer docenten. In afstudeerproject I ligt de nadruk sterker op het overbrengen van kennis (mogelijk, maar niet noodzakelijk, in collegevorm), terwijl afstudeerproject II wat meer het karakter van het zelfstandig doen van onderzoek zal hebben. De eindbeoordeling hangt af van de getoonde creativiteit, de getoonde, werkwijze, het eindproduct, het verslag en de mondelinge presentatie. In een individueel eindgesprek worden deze aspecten besproken. 3

5 Afstudeerproject Intelligent Systems 2 Afstudeerproject Intelligent Systems Positionering van het vak Omvang 10 EC, te splitsen in Afstudeerproject I (5EC) en Afstudeerproject II (5EC). Doelstelling De afstudeerprojecten I en II zijn bedoeld om de student de verworven kennis uit meerdere vakken te laten toepassen op een welgekozen onderwerp binnen de intelligente systemen. Voorkennis De inhoud van de major Informatica. Zonodig kunnen hiaten in kennis nog worden opgevuld door enkele uren college binnen het afstudeerproject. Eindtermen De student: is in staat tot begrip van een gegeven probleem uit de intelligente systemen te komen is in staat dit probleem wat dieper te analyseren en te bezien in termen van al bestaande kennis is in staat zonodig de benodigde kennis wat uit te breiden is in staat een bestaande oplossing in de literatuur te zoeken of een nieuwe oplossing voor het probleem te bedenken bezit vaardigheid in het implementeren van de oplossing bezit vaardigheid in het schriftelijk en mondeling presenteren van de bereikte resultaten Werkvorm De nadruk ligt op zelfwerkzaamheid van de student. De afstudeerprojecten I en II vormen bij voorkeur een samenhangend geheel, en worden uitgevoerd onder begeleiding van een of meer docenten. In afstudeerproject I ligt de nadruk sterker op het overbrengen van kennis (mogelijk, maar niet noodzakelijk, in collegevorm), terwijl afstudeerproject II wat meer het karakter van het zelfstandig doen van onderzoek zal hebben. De eindbeoordeling hangt af van de getoonde creativiteit, de getoonde, werkwijze, het eindproduct, het verslag en de mondelinge presentatie. In een individueel eindgesprek worden deze aspecten besproken. 4

6 Afstudeerproject Software Engineering 3 Afstudeerproject Software Engineering In het afstudeerproject staat het hele traject van softwareontwikkeling en de bijbehorende technische en sociale vaardigheden centraal: 1. Zelfstandig kunnen uitvoeren van taken en rollen bij grote software-ontwikkelprojecten; 2. In teamverband kunnen werken aan het ontwikkelen van software; 3. In internationaal verband kunnen werken aan het ontwikkelen van software; 4. Het kunnen kiezen van een bij een probleem passend proces van software 5. Vormgeven van kwaliteitsbeleid rondom de ontwikkeling van software; 6. Werken met subcontractors De internationale teams van studenten voeren de software-ontwikkelopdracht uit voor een bedrijf. Globaal verloop van het afstudeerproject Ieder deelnemend bedrijf voor de studententeams een opdracht in de vorm van een Request for Information (RFI). Minimaal twee van de teams reageren daarop met een proposal, waaruit het bedrijf dat proposal kiest dat het best bij hun wensen aansluit. Nadat een opdracht verstrekt is hebben de projectteams 10 weken de tijd om een eerste werkende versie van het product op te leveren. Dit gebeurt in nauw overleg met het bedrijf dat minimaal 1 keer per week een afspraak met het studententeam heeft. Na die 10 weken worden de studententeams opnieuw ingedeeld. Het bedrijf krijgt dan een volledig of bijna volledig nieuwe groep studenten. Deze studenten werken verder aan het product zoals dat voor de herindeling door het andere teams is opgeleverd. Deze teams hebben 10 weken de tijd om de definitieve versie van het product op te leveren. In de tweede fase van het project moet de nadruk meer liggen op onderhoud van het product. De studententeams moeten in beide delen van het afstudeerproject een deel van hun opdracht uitbesteden aan een groep tweedejaars studenten (subcontractors). In de eerste 10 weken van het project is dat bij voorkeur een opdracht rondom de gebruikers-interface van het product. De docenten van het vak fungeren voor de studententeams als een intern "Quality team". Zij doen dit op basis van Spice (ISO 15540). De bedoeling is hier vooral om de kwaliteit van het gevolgde ontwikkelproces alsmede de kwaliteit van de documenten te verhogen. 5

7 Algoritmen en Datastructuren 4 Algoritmen en Datastructuren Positionering van het vak Jaar 2, omvang 5 EC. Voorkennis Oriëntatie Informatica, Objectgeoriënteerd Programmeren, Software Design, Discrete Structuren. Doelstelling Deze cursus heeft tot doel de student kennis, inzicht en vaardigheden te verschaffen op het gebied van datastructuren en algoritmen die in de Informatica gebruikt worden om problemen abstract te formuleren en efficiënt op te lossen. Het betreft hier een aantal standaard datastructuren (bv. lijsten, bomen en grafen), algoritmen (bv. zoeken, sorteren, kortste paden vinden, fast Fourier transform) en algoritmische methoden (greedy algoritmen, verdeel-en-heers algoritmen, dynamisch programmeren). Er wordt ruim andacht besteed aan de complexiteit van de algoritmen. Eindtermen De student heeft kennis van en inzicht in een aantal standaard datastructuren en van algoritmen die daar gebruik van maken. De student kent de oplossingsstrategieën als greedy methoden, divide-and-conquer, dynamisch programmeren en backtracking. De student heeft kennis van en inzicht in een aantal graaftheoretische problemen en de algoritmen die daartoe ontworpen zijn. De student heeft het vermogen deze problemen te herkennen en variaties op de algoritmen te ontwerpen. De student begrijpt de begrippen tijdcomplexiteit en geamortiseerde tijdscomplexiteit en kan deze begrippen adequaat hanteren. De student kan de complexiteit van zulke algoritmen bepalen. In eenvoudige gevallen kan de student de geamortiseerde complexiteit van een algoritme bepalen. Onderwerpen Dit vak overdekt een breed gebied binnen ontwerp en analyse van algoritmen en datastructuren, zoals asymptotische notatie voor complexiteit, worst-case analyse, randomisering, algoritmische paradigma s, waaronder greedy methoden, divide-and-conquer, dynamisch programmeren, backtracking en branch-and-bound. Ook geavanceerde datastructuren komen aan de orde, zoals priority queues, AVL-bomen, 2-4-bomen, splay trees en union-find bomen. Tenslotte behandelen we graafalgoritmen, waaronder depth-first en breadth-first traversals, topologisch sorteren, kortste-pad-algoritmen (all-pairs and single-source), en algoritmen voor minimale opspannende bomen. Aangezien lijsten, stapels, wachtrijen en bomen in de voorgaande vakken minder dan nu aan de orde geweest zijn, moet deze structuren met groter zorg geïntroduceerd worden. alle weken week 1 week 2 week 3 week 4 week 5 week 6 week 7 efficiëntie, ordeschattingen analyse van algoritmen, pseudocode, RAM-model O-notatie, amortisatie, stapels, wachtrijen bomen, priority queues, heaps, dictionaries, hash tables zoekbomen, balanceren (AVL, 2-4), splay trees, locators sorteren, sets en selectie dynamisch programmeren, grafen (ongericht, gericht) graafsearch, samenhang gewogen grafen, kortste pad, minimale opspannende boom netwerk flow, bipartite matching 6

8 Algoritmen en Datastructuren Onderwijsvormen Per week 3 uur hoorcollege, 2 uur werkcollege en 2 uur verroosterd practicum. Zelfwerkzaamheid totaal 84 uur. Er is een klein verroosterd practicum, waarin geoefend wordt met het gebruik van Javabibliotheken met algoritmen en datastructuren (waaronder de Java Collections). Hierbij wordt tevens geoefend in het schrijven van een kort schriftelijk verslag. Het eindcijfer is een gewogen gemiddelde van practicum (1/4) en het schriftelijk tentamen (3/4), mits geen van de onderdelen onder de 5 is. De cursus wordt gegeven aan de hand van M.T. Goodrich en R. Tamassia, Algorithm Design. Foundations, Analysis, and Internet Examples (http: //ww3.algorithmdesign.net), John Wiley & Sons, Inc.,

9 Autonome Systemen 5 Autonome Systemen Plaats in het curriculum Jaar 1, 1e semester. Omvang 5 EC. Verzorgd door Kunstmatige Intelligentie. Doelstelling Verkrijgen van inzicht in de mogelijkheden en ontwerpaspecten van autonome systemen. Inhoud Autonome systemen worden gekenmerkt door het feit dat hun gedrag gebaseerd is op een combinatie van de kennis in het systeem en informatie die uit de buitenwereld gehaald wordt. Hierbij kan gedacht worden aan robots, maar ook gesimuleerde agents die in een elektronische wereld functioneren. Een autonoom systeem heeft meestal als doel een taak te verrichten in een niet geheel voorspelbare of in kaart gebrachte omgeving. Het verkrijgen en verwerken van sensorische informatie uit de omgeving en aanpassing aan de omgeving zijn daarom belangrijke functies van een autonoom systeem. Onderwerpen die behandeld zullen worden zijn ondermeer: Behaviour-based architecturen, neural netwerken, genetische algoritmen, artificial life, sensoren, voortbewegen, navigatie en multi-robot systemen. Een onderdeel van het vak is het presenteren van een wetenschappelijk artikel. Daarnaast moet er een aantal practicum opdrachten worden gemaakt. Onderwijsvorm hoorcollege (Het vak bestaat uit een serie hoorcolleges en een klein aantal practicum sessies) schriftelijk tentamen (essay) (Naast het tentamen wordt het eindcijfer deels bepaald door de te maken practicum opdracht en een te houden presentatie) Understanding Intelligence, R. Pfeifer en C. Scheier, ISBN

10 Computational Geometry 6 Computational Geometry Positionering van het vak Jaar 3. Onderdeel van de Minor Computing Science. Omvang 5 EC. Doelstelling Presentatie van elementaire algoritmen en datastructuren voor de oplossing van algemene meetkundige problemen met een algoritmisch karakter ontleend aan de praktijk van computer graphics, robotics, en geometrische optimalisatie. Ontwikkelen van vaardigheid in het toepassen van deze technieken op concrete geometrische problemen, zoals de bepaling van convexe omhullenden, het vinden van snijpunten van lijnsegmenten, berekening van triangulaties en meshes, range searching, en de constructie van Voronoi diagrammen en Delaunay triangulaties. Voorkennis Algoritmen en datastructuren, analyse van algoritmen. Dwarsverbanden Computer graphics, computer vision, wetenschappelijke visualisatie. Eindtermen De student: bezit kennis van analysetechnieken voor zowel randomized als deterministic geometrische algoritmen, en is in staat deze kennis toe te passen op elementaire algoritmisch-geometrische problemen. bezit kennis van datastructuren voor geometrische algoritmen, zoals trapezoidal maps, k d- trees en doubly-connected edge lists representatie van planar subdivisions. bezit kennis van de analyse van de tijds- en geheugencomplexiteit van deterministische en randomized (geometrische) algoritmen, Onderwijsvormen Een geïntegreerd hoor/werkcollege (totaal 4 uur per week), totaal 28 uur. Zelfwerkzaamheid totaal 112 uur. Weekschema Week 1 Inleiding. Convexe omhullenden in 2D. Week 2 Sweep-line paradigma. Triangulatie van veelhoeken. Week 3 Randomized algoritmen. Lineaire programmering in 2D. Week 4 Point location (randomized) in het vlak. Week 5 Delaunay triangulaties. Week 6 Voronoi-diagrammen in het vlak. Week 7 Arrangements van lijnen, met toepassingen. Beoordeling vindt plaats op basis van een schriftelijke tussentoets en een schriftelijk tentamen (beide open boek). Als het tentamencijfer T hoger is dan een 5, en het toetscijfer t hoger is dan het tentamencijfer, dan is het eindcijfer gelijk aan 1 3 t+ 2 T, anders is het eindcijfer gelijk aan het tentamencijfer. Bij herkansingen 3 is het eindcijfer gelijk aan het tentamencijfer. De cursus wordt gegeven aan de hand van: M. de Berg, M. van Kreveld, M. Overmars en O. Schwarzkopf: "Computational Geometry. Algorithms and Applications", Springer-Verlag, 2000 (second edition). 9

11 Computerarchitectuur en Netwerken 7 Computerarchitectuur en Netwerken Positionering van het vak Jaar 1, studielast 5 EC. Doelstelling en eindtermen Het goed doorgronden van de werking, opbouw en implementatie van een computer, alsmede een netwerk van computers. Het leren werken met, een groot aantal geheel verschillende, abstractieniveau s bij de structurering van dergelijke complexe systemen. Voorkennis Inl. Logica, Discrete structuren : boolese algebra, normaalvormen, dualiteit. Oriëntatie informatica. Imperatief programmeren. Onderwerpen Uitgaande van de elementaire bouwstenen uit digitale techniek worden de machines gebouwd die onze programma s uit kunnen voeren. De behandeling is bottom-up, gebruik makend van de gebruikelijke structurering in abstractieniveau s zoals het bekende 7-laags referentie netwerk model. In het architectuurdeel komen aan de orde: Mechanisch rekenen, de eindige automaat en zijn implementatie in digitale techniek. Processor, control unit, datapad, microprogrammering. Pipelining, (branch) cacheing, meerdere functionele eenheden, speculatieve executie. Machinetaalprogramma s: instructies, adresseringsmethoden, procedure mechanisme. Excepties, supervisor mode, memory managment unit, virtualisatie. In het netwerkdeel behandelen we naast een uitgebreide introductie op alle lagen verder alleen de onderste netwerklagen. De netwerk-, transport- en hogere lagen worden in het vak NetComputing behandeld. Het netwerklagen model, introductie op alle netwerklagen. Fysieke laag: communicatie capaciteit, transmissie media, (mobiele) telefoonsysteem. Datalink laag: fouten controle, flow control, sliding window protocollen. Tanenbaum, Structured Computer Organization (5), Prentice Hall, Tanenbaum, Computer Networks (4), Prentice Hall, Werkvormen Hoorcollege 4 uren, verroosterd practicum 2 uren, practicum 3 uren, zelfwerkzaamheid (totaal) 80 uur Schriftelijk tentamen en practicum verslagen. 10

12 Computer Graphics 8 Computer Graphics Positionering van het vak Jaar 3. Omvang 5 EC. Doelstelling Presentatie van de basisbegrippen op hard- en software niveau in ontwerp, implementatie en gebruik van grafische systemen en algoritmen. Bevorderen van inzicht in de werking van grafische systemen, de wiskundige modellering van grafische operaties, ontwerp van grafische algoritmen en hun implementatie. Voorkennis Lineaire algebra (i.h.b. matrix-vector rekening). Analyse/numerieke wiskunde: integreren en differentiëren van functies. Dwarsverbanden Beeldbewerking, computer vision, wetenschappelijke visualisatie, meetkundige algoritmen, objectgeörienteerde technieken. Eindtermen De student: bezit kennis van de basisbegrippen van grafische systemen (raster- en vectorgraphics, grafische pijplijn) bezit kennis van elementaire grafische algoritmen (rasterisatie, transformaties, viewing, zichtbaarheid, ray tracing), object representaties (polyhedra, krommen en oppervlakken, procedureel), en modellen (belichting, kleur). bezit kennis van de elementaire analyse en lineaire algebra benodigd voor de analyse van grafische algoritmen (vector- en matrixrekening, analyse van functies van één of meer variabelen) bezit vaardigheid in de implementatie van eenvoudige grafische algoritmen m.b.v. OpenGL bezit vaardigheid in het samenwerken met medestudenten in het uitvoeren van praktikumopdrachten bezit vaardigheid in het verslag doen van praktikumopdrachten Onderwijsvormen Een mengvorm van hoorcollege (2u p.w.) en verplicht practicum (6u p.w.), totaal 56u. Dit bestaat uit een aantal sessies met opdrachten. Zelfwerkzaamheid totaal 84u. Weekschema week onderwerp 1 Overzicht grafische systemen; Bresenham lijn en cirkelalgoritmen; Primitieven, attributen, 2D transformaties. 2 2D windowing en clipping; 3D object representaties; generatie van krommen en oppervlakken, splines. 3 3D transformaties; 3D viewing; perspectief. 4 Hidden line/surface eliminatie. 5 Belichtingsmodellen, shading; Kleurmodellen. 6 Ray tracing; Radiosity. 7 Procedurele objectrepresentaties (fractalen, shape grammars). Beoordeling vindt plaats op basis van een schriftelijk tentamen (gesloten boek) en het praktikum. Het eindcijfer wordt als volgt bepaald: (2 tentamencijfer + 1 praktikumcijfer)/3. Tentamen- en practicumcijfer moeten beide minimaal een 5 zijn. 11

13 Computer Graphics De cursus wordt gegeven aan de hand van: 1. D.D. Hearn & M.P. Baker, "Computer Graphics with OpenGL, 3/E", 3rd ed., 2004, Prentice-Hall, ISBN Syllabus Lab Sessions Computer Graphics. 12

14 Concurrency 9 Concurrency Positionering van het vak Jaar 3. Onderdeel van de Minor Computing Science. Studielast 5 EC. Doelstelling en eindtermen Het in grote lijnen doorgronden van de werking en opbouw van Operating Systems. Voorkennis Computerarchitectuur en Netwerken Inhoud Het vak Concurrency heeft als doelstelling begrip en vaardigheden aan te leren die noodzakelijk zijn voor geavanceerde vormen van thread programming, voor gedistrueerde berekeningen, voor communicatie tussen processen of processoren, en voor het ingrijpen in het operating system. Het gaat hierbij primair om de samenwerking van sequentiële processen met of zonder gemeenschappelijk geheugen. Dit kan een groot aantal computers in een wereldwijd netwerk betreffen, of een beperkt aantal processoren in één computer, of een aantal verschillende processen dat schijnbaar gelijktijdig op één processor geëxecuteerd wordt. Het gaat er steeds weer om programma s te ontwerpen zodat deze processen een bepaalde taak op de juiste wijze gecoördineerd uitvoeren. Problemen hierbij zijn ondermeer: wederzijdse uitsluiting; ondeelbare acties; deadlock; fairness; gedistribueerde systemen. Bruikbare mechanismen zijn seinpalen (semaforen); conditievariabelen; communicatie door boodschappen, asynchroon en synchroon; remote procedure call; rendezvous. Het vak bouwt voort op Programmacorrectheid, is complementair met Parallel Computing en Operating Systems, en is voorbereidend voor de mastervakken Automated Reasoning en Distributed Systems. Diktaat Concurrent Programming (W.H. Hesselink, 2004) Werkvormen hoorcollege 2 uren, werkcollege 2 uren, practicum 6 uren. Schriftelijk tentamen. Weekschema 1. Introductie 2. Busy waiting 3. Barriers 4. Semaforen 5. Java 6. Posix threads 7. Message passing 13

15 Discrete Structuren 10 Discrete Structuren Positionering Jaar 1. 5 EC. Voorkennis Logica (1e jaar, 1e semester). Doelstelling Doel van deze cursus is de student bekend en vertrouwd te maken met een aantal basisbegrippen uit de discrete wiskunde die gebruikt worden om op abstract niveau de werking van computers en programmatuur te beschrijven en te begrijpen. Speciale nadruk wordt gelegd op wiskundige bewijzen, als correcte redeneermethode over wiskundige begrippen en uitspraken. Eindtermen De student heeft kennis van en inzicht in een aantal begrippen uit de verzamelingenleer en de discrete wiskunde: verzameling, functie, relatie, kardinaliteit, gehele en rationale getallen, graaf, boom, ordening, Boole-algebra; kan bewijzen opstellen van eenvoudige eigenschappen van deze begrippen; is bekend met diverse bewijsvormen, zoals bewijs uit het ongerijmde en bewijs met volledige inductie; kan eenvoudige recurrente betrekkingen oplossen, bv. de rij van Fibonacci; heeft inzicht in het verband tussen de propositielogica en de Boole-algebra, en kan beide toepassen bij het analyseren en ontwerpen van eenvoudige logische netwerken. Onderwerpen Elementaire getaltheorie: deelbaarheid, priemgetallen, ggd, kgv. Elementaire verzamelingenleer: verzameling-notatie, doorsnede, vereniging, complement, verband met propositionele connectieven, cartesisch product, eindige kardinaliteit, paradox van Russell, relaties, functies (injectief, surjectief, bijectief). Oneindigheid: definitie van gelijkmachtigheid en aftelbaarheid, aftelbaarheid van de verzameling der rationale getallen, diagonaalmethode van Cantor. Relaties: eigenschappen (reflexief, symmetrisch, transitief, antisymmetrisch, lineair, functioneel), equivalentierelaties, equivalentieklassen, partities, partiële ordeningen, grootste / kleinste / maximaal / minimaal element, kleinste bovengrens, grootste benedengrens. Wiskundige bewijzen: rol van logische redeneerprincipes, bewijzen uit het ongerijmde (irrationaliteit van 2, oneindigheid van het aantal priemgetallen), bewijzen met volledige inductie. Recurrente betrekkingen: oplossen van lineaire rcurrenties van diepte 2. Grafen: knopen en kanten, gericht en ongericht, paden, samenhang, graad, ingraad, uitgraad, isomorfie, Eulerpaden, bomen, opspannende bomen. Boole-algebra s: atomen, Boole se expressies, logische netwerken. Onderwijsvormen Per week 4 uur hoorcollege en 4 uur werkcollege. Schriftelijk tentamen. Kenneth A. Ross & Charles R.B. Wright, Discrete Mathematics (of een vergelijkbaar leerboek) Aanvullende syllabus 14

16 Functioneel Programmeren 11 Functioneel Programmeren Positionering van het vak Jaar 2. Omvang 5 EC. Doelstelling Een programma in een functionele programmeertaal kan ruwweg tien keer zo kort zijn als een imperatief programma met dezelfde functionaliteit. De executiesnelheid is echter minder. Functionele talen zijn bij uitstek geschikt voor algoritme-ontwikkeling en "rapid prototyping". In een functionele taal heeft een variabele binnen zijn scope overal dezelfde betekenis (referential transparency). Hierdoor zijn functionele programma s relatief gemakkelijk te analyseren. In Haskell en sommige andere functionele talen wordt de waarde van een expressie pas berekend als dat nodig is (lazy evaluation). Dit maakt het mogelijk met oneindige datastructuren te werken (b.v. de lijst van alle priemgetallen). Functionele talen zijn gebaseerd op het gebruik van functies die desgewenst functies als argument kunnen hebben en functies als resultaat kunnen opleveren. De typering van een functie of expressie is dus van groot belang. Het doel van de cursus is, dat je een scala van functionele programma s leert ontwerpen en analyseren, waarbij ook inzicht in de efficiëntie en in algemene typeringsaspecten van belang is. Voorkennis Logica, discrete structuren Dwarsverbanden Automaten. Eindtermen De student: leert een scala aan functionele programma s ontwerpen leert functionele programma s analyseren verkrijgt inzicht in de efficiëntie van functionele programma s verkrijgt inzicht in de algemene typeringsaspecten van functionele programma s Onderwijsvormen Practicum en werkcolleges; indien nodig hoorcollegesessies. De nadruk bij dit vak ligt sterk op zelfstudie. Weekschema week onderwerp 1 Ch. 1 t/m Ch. 7 uit het cursusboek met de nadruk op de praktijk van Haskell plus standaardfuncties. 2 In aanvulling op de praktijkgerichte zelfstudiestof van cursusweek 1: par (pp ), nogmaals over lijstcomprehensie. Verder op theorieniveau: Ch. 8, met name m.b.t. inductie op lijsten, en het stukje uit par (p. 139) over extensionaliteit. 3 Ch. 9, Ch. 10 en Ch Oneindige lijsten en lazy evaluation: Ch. 17, alles behalve par. 17.5, par en par Aanvullende tekst over "sparser"("simple parsers") als opstap naar par over parsers en parser combinators. 5 Ch. 14, enkel: par. 14.1, 14.2, 14.3, uit Ch. 17: alsnog par Uit Ch. 12, "Overloading and Type classes", enkel: par. 12.1, par en par t/m Ord, Uit Ch. 19, "Complexity", enkel: par. 19.1, par en par t/m fibs. Bovendien, bij wijze van herhaling: Ch Algehele theorie, mede opgaven-gerelateerd, over "(line-by-line) calculations", zoals die in het cursusboek te vinden is op de volgende pagina s: 17 18, 23 24, 37, 41, 60 61, 255, , ,

17 Functioneel Programmeren Practicumopdrachten en tentamen. Het eindcijfer is een gewogen gemiddelde van het practicumeindcijfer en het tentamencijfer. Als randvoorwaarde voor een voldoende eindcijfer gelden tevoren meegedeelde ondergrenzen. "Haskell: the craft of functional programming"van Simon Thompson (Addison-Wesley, 2nd ed., first published 1999, ISBN ). Extra materiaal betreft een tekst over "sparsers", of wordt aangeboden via het web. 16

18 Imperatief Programmeren 12 Imperatief Programmeren Positionering van het vak Jaar 1, 1e semester. Omvang 5 EC. Inleiding Het vak Imperatief Programmeren vormt samen met de vakken Objectgeoriënteerd Programmeren A en Objectgeoriënteerd Programmeren B de brede basiscursus imperatief en objectgeoriënteerd programmeren. In deze eerste cursus komen de gebruikelijke controlestructuren uit imperatieve talen aan de orde (keuze, herhaling, recursie); methoden worden in eerste instantie geïntroduceerd als mechanisme om structuur aan te brengen in het programma. Omdat de programma s worden genoteerd in Java, zal er ook aandacht zijn voor objecten; klasse-hiërarchieën en overerving vallen buiten het bereik van dit vak. Omdat dit het eerste vak is dat de studenten volgen, wordt er ook enige aandacht besteed aan het practicumsysteem en de daarop aanwezige (standaard) programmatuur. Doelstelling De bedoeling van dit vak is om een begin te maken met het ontwikkelen van de vaardigheid van studenten om vanuit een (informele) probleemstelling te komen tot een correct programma. Naast het behandelen van de syntax en semantiek van een aantal constructies uit de taal java, is er expliciet aandacht voor probleem-oplossen: hoe kom je van een vraagstelling tot een algoritme/programma in java. Voorkennis Als voorkennis wordt niet anders verondersteld dan de verplichte stof uit het profiel Natuur en Gezondheid uit de tweede fase van het vwo (of daarmee vergelijkbaar). In het bijzonder zal enige vertrouwdheid met onderwerpen uit het wiskunde-programma nodig zijn. Einddoelen De student is in staat om op confortabele manier om te gaan met het practicumsysteem en de daarop aanwezige (standaard) programmatuur (Linux, emacs, javac, java) De student kent de begrippen variabele en toekenning; De student heeft een (informele) notie van het begrip toestand en kan aangeven hoe een opeenvolging van toekenningen de toestand verandert. De student kent de basistypen in java en de onderlinge verhoudingen tussen deze typen; De student kent de syntax en semantiek van de java-constructies if, for, while, do; De student kent één- en meerdimensionale arrays; De student kent de begrippen type en variabele; de student kent de begrippen klasse en object; De student kent het begrip methode en kent het mechanisme van parameteroverdracht in java; De student kent het begrip recursie en weet dit mechanisme in te zetten; De student kan de orde van tijdcomplexiteit van een programma met herhalingsstructuren aangeven en beargumenteren; De student is in staat om op adequate wijze gebruik te maken van de online API-documentatie van java, voorzover dit behandelde klassen betreft; De student kan een probleemstelling herformuleren tot een programmeerprobleem (modelleren); De student kan helder verslag doen van het traject van een (informele) probleemstelling tot de uitwerking in de vorm van een java-programma. Werkvormen Hoorcollege Tijdens de hoorcolleges worden systematisch constructies uit de taal java gepresenteerd, steeds geïnpireerd vanuit een probleemstelling. Werkcollege Tijdens het werkcollege krijgen de deelnemers de gelegenheid om onder begeleiding van een docent de leerstof te verwerken aan de hand van min of meer elementaire oefeningen. Practicum Daar waar het werkcollege bedoeld is om elementaire vaardigheden te ontwikkelen is het practicum bedoeld om de diverse vaardigheden te integreren en toe te passen in iets complexe- 17

19 Imperatief Programmeren re probleemstellingen. Verder zal bij een aantal problemen de gevonden oplossing moeten worden gepresenteerd in een (kort) verslag. Zelfwerkzaamheid keuzeopdracht. Per week in de collegeperiode 7 uur met daarna 20 uur voor de afsluitende Walter Savitch, Absolute Java 3e ISBN 13: ISBN 10: Collegeschema Hoorcollege twee uur, werkcollege twee uur, practicum twee per week. week onderwerp 1 Wat is programmeren?; editen, compileren, uitvoeren; Het practicum-systeem: Linux, emacs, javac, java; athena; (basis-)structuur van een javaprogramma; 2 Het type int; variabelen, toekenning en sequentie; in- en uitvoer met Extractor; het if-statement. 3 De primitieve types in java; operatoren; type-casting; de klasse Math; de klasse String; (statische) methoden met (primitieve) parameters; parameter-overdracht. 4 Het for-statement; arrays. 5 Klassen en objecten; de overeenkomst met typen en variabelen; objecten als bundeling van data-elementen en operatoren (methoden). 6 Het while-statement; het do - while statement; oneindige herhaling; het break-commando. 7 Recursie: recursieve functies uit de wiskunde; generalisatie; recursieve oplossingen bij array-problemen. 8 Complexiteit van algoritmen: tel het aantal elementaire operaties dat het programma (maximaal) moet uitvoeren om de oplossing te berekenen (als functie van de lengte van de invoer). Elke week is er een verzameling opgaven die op het practicumsysteem uitgewerkt moeten worden. De uitwerkingen moeten voor het verstrijken van de deadline door het electronisch controle systeem zijn geaccepteerd. De geaccepteerde uitwerkingen worden van commentaar voorzien; er worden geen beoordelingen gegeven. Bij een aantal opgaven moeten de studenten (in tweetallen) een schriftelijk verslag maken; dit verslag wordt besproken met en beoordeeld door een van de begeleiders. Tweemaal wordt er een verplicht individueel toetspracticum georganiseerd, eenmaal halverwege en eenmaal aan het eind van de college periode. De ingeleverde werkstukken worden door de begeleiders voorzien van een beoordeling. De afsluiting wordt gevormd door een wat grotere programmeeropdracht (keuzeopdracht) die individueel wordt uitgewerkt en wordt nabesproken met een begeleider. Deze keuzeopdracht valt buiten de collegeperiode. De eindbeoordeling wordt gevormd door een gewogen gemiddelde van de gegeven beoordelingen. Een student die één of meer van de genoemde onderdelen heeft gemist krijgt geen voldoende beoordeling. Door middel van een tentamen krijgt zo n student alsnog de mogelijkheid dit vak met een voldoende af te sluiten. 18

20 Inleiding Informatiesystemen 13 Inleiding Informatiesystemen Positionering van het vak Jaar 2, omvang 5 EC. Voorkennis Gewenst: Objectgeorienteerd Programmeren Doelstellingen De student leert een database ontwerpen en implementeren met behulp van een database management system (DBMS). Hij kan queries en transacties plegen met behulp van Structured Query Language (SQL). Hij heeft kennis gemaakt met enkele algoritmen en datastructuren die het DBMS daartoe inzet. Een praktisch doel is het leren samenwerken met een partner uit een ander soort opleiding. Eindtermen Inzicht verkrijgen in het ontwerpen en het gebruik van (relationele) databases Vaardigheid verkrijgen in de (Extended) Entity-Relationship methode van analyse en ontwerp van een database Vaardigheid verkrijgen in het opstellen van vragen en transacties in de taal SQL Kennis opdoen van onderliggende theorie: functionele afhankelijkheden, normaalvormen, normalisatie Kennis van het netwerkmodel (legacy software) Kennis van in het DBMS gebruikte datastructuren: hashtables, indexen, B + -bomen Kennis van concurrency control in een DBMS: locking, timestamps Leren samenwerken met studenten van een andere opleiding (TBK/TM) Onderwerpen week 1 week 2 week 3 week 4 week 5 week 6 week 7 week 8 overview databases; systeem architectuur; begin ER modelling ER modelling; EER modelling; UML notatie; relationele model, integriteits constraints afbeelden van EER op het relationele model; SQL 2 (schema definitie) SQL 2 (constraints, queries) SQL 2 (asserties, views, embedded SQL) documentatie eisen vanaf dit punt is de stof alleen voor informatici functionele afhankelijkheden en normaalvormen; relatie decompositie netwerk model; data opslag, hashing; index structuren transaction processing; concurrency control; gedistribueerde databases Onderwijsvormen Per week 4 uur hoorcollege, eerste 4 weken 2 uur werkcollege, laatste 4 weken 2 uur verroosterd practicum. Zelfwerkzaamheid totaal 92 uur. Het eindcijfer is, onder voorwaarde een als voldoende beoordeeld practicum, het cijfer van het schriftelijk tentamen. De cursus wordt gegeven aan de hand van R. Elmasri en S. B. Navathe, Fundamentals of Database Systems, 4th Edition, Addison Wesley,

Programma Bachelor- en Masteropleiding Informatica 2009-2010

Programma Bachelor- en Masteropleiding Informatica 2009-2010 Programma Bachelor- en Masteropleiding Informatica 2009-2010 Curriculumcommissie Redactie: Jos Roerdink Laatst herzien: 26 maart 2009 Inhoudsopgave 1 Inleiding 1 2 Bacheloropleiding 1 3 Masteropleiding

Nadere informatie

Vakbeschrijvingen Servicevakken Informatica. Curriculumcommissie Informatica October 10, 2003

Vakbeschrijvingen Servicevakken Informatica. Curriculumcommissie Informatica October 10, 2003 Vakbeschrijvingen Servicevakken Informatica Curriculumcommissie Informatica October 10, 2003 1 Vakcode: INTSR-03 Vak: APPLIED SYMBOLIC COMPUTING Kwartaal: 4 Bedoeld voor: Scientific Computing and Imaging

Nadere informatie

Modulewijzer tirprog02/infprg01, programmeren in Java 2

Modulewijzer tirprog02/infprg01, programmeren in Java 2 Modulewijzer tirprog02/infprg01, programmeren in Java 2 W. Oele 17 november 2009 1 Inhoudsopgave 1 Inleiding 3 2 Studiehouding 3 3 Voorkennis 4 4 Inhoud van deze module 5 5 Leermiddelen 5 6 Theorie en

Nadere informatie

Introductie tot de cursus

Introductie tot de cursus Inhoud introductietalen en ontleders Introductie tot de cursus 1 Plaats en functie van de cursus 7 2 Inhoud van de cursus 7 2.1 Voorkennis 7 2.2 Leerdoelen 8 2.3 Opbouw van de cursus 8 3 Leermiddelen en

Nadere informatie

Bijlagen bacheloropleiding Kunstmatige Intelligentie 2012-2013

Bijlagen bacheloropleiding Kunstmatige Intelligentie 2012-2013 Bijlagen bacheloropleiding Kunstmatige Intelligentie 2012-2013 Bijlage I Eindtermen van de bacheloropleiding Met de opleiding wordt beoogd: - inhoudelijke kennis, vaardigheid en inzicht op het gebied van

Nadere informatie

Bijlage bacheloropleiding Informatica 2012-2013

Bijlage bacheloropleiding Informatica 2012-2013 Bijlage bacheloropleiding Informatica 2012-2013 Bijlage I Eindtermen van de bacheloropleiding (artikel 1.3) De bachelor Informatica: a. kennis en inzicht a1. heeft kennis van en inzicht in de belangrijkste

Nadere informatie

Studiewijzer. Bachelor Informatica. Inleiding Programmeren Studiejaar en semester: jaar 1, semester 1 (blok 1)

Studiewijzer. Bachelor Informatica. Inleiding Programmeren Studiejaar en semester: jaar 1, semester 1 (blok 1) Studiewijzer Bachelor Informatica Vak: Inleiding Programmeren Studiejaar en semester: jaar 1, semester 1 (blok 1) Coördinator: J. Lagerberg Docenten: R. Poss en J. Lagerberg Studielast: 6 EC Studiegidsnummer:

Nadere informatie

Curriculum 2014-2015 Afkortingen Bachelor Informatica Propedeuse Postpropedeuse Start Vervolg Afsluiting 60,0 Gebonden keuze (8,6 EC) Afsluiting

Curriculum 2014-2015 Afkortingen Bachelor Informatica Propedeuse Postpropedeuse Start Vervolg Afsluiting 60,0 Gebonden keuze (8,6 EC) Afsluiting Curriculum 2014-2015 Opleidingen Open Universiteit, faculteit Management, Science & Technology, wetenschapsgebied Informatica en informatiekunde, geldig vanaf 1-9-2014 Afkortingen European Credits (studiepunten)

Nadere informatie

Onderwijs- en examenregeling van de masteropleiding

Onderwijs- en examenregeling van de masteropleiding vrije Universiteit amsterdam Faculteit der Exacte Wetenschappen Onderwijs- en examenregeling van de masteropleiding Computer Science Deel B Preambule In dit document wordt een A en een B gedeelte onderscheiden.

Nadere informatie

Inhoud. Introductie tot de cursus

Inhoud. Introductie tot de cursus Inhoud Introductie tot de cursus 1 Plaats en functie van de cursus 7 2 Inhoud van de cursus 7 2.1 Tekstboek 7 2.2 Voorkennis 8 2.3 Leerdoelen 8 2.4 Opbouw van de cursus 9 3 Leermiddelen en wijze van studeren

Nadere informatie

Curriculum 2015-2016 Afkortingen Bachelor Informatica Propedeuse Postpropedeuse Start Vervolg Afsluiting 60,0 Gebonden keuze (8,6 EC) Afsluiting

Curriculum 2015-2016 Afkortingen Bachelor Informatica Propedeuse Postpropedeuse Start Vervolg Afsluiting 60,0 Gebonden keuze (8,6 EC) Afsluiting Curriculum 2015-2016 Opleidingen Open Universiteit, faculteit Management, Science & Technology, wetenschapsgebied Informatica en informatiekunde, geldig vanaf 1-9-2015 Afkortingen European Credits (studiepunten)

Nadere informatie

Inhoud introductie. Introductie tot de cursus

Inhoud introductie. Introductie tot de cursus Inhoud introductie Introductie tot de cursus 1 Plaats en functie van de cursus 7 2 Inhoud van de cursus 8 2.1 Voorkennis 8 2.2 Leerdoelen 8 2.3 Opbouw van de cursus 9 2.4 Leermiddelen 9 3 Tentaminering

Nadere informatie

Programmeren in C++ (deel 1)

Programmeren in C++ (deel 1) FHT&L MODULE BESCHRIJVING Programmeren in C++ (deel 1) PRO4 Samenstelling: Cees van Tilborg, Thijs Dorssers Datum: september 2011 Versie: 1h Titel: Programmeren in C++ Identificatie Progresscode: PRO4

Nadere informatie

Programmeren in Java 2

Programmeren in Java 2 / CMI Programmeren in Java 2 Tinpro01-2 Aantal studieunten: 2 ects Modulebeheerder: Wessel Oele Goedgekeurd door: (namens toetscommissie) Datum: Tinpro01-2 12 november 2015 Inhoudsopgave 1 Algemene omschrijving

Nadere informatie

Vakbeschrijvingen Bachelorprogramma Informatica. Curriculumcommissie Informatica 10 oktober 2003

Vakbeschrijvingen Bachelorprogramma Informatica. Curriculumcommissie Informatica 10 oktober 2003 Vakbeschrijvingen Bachelorprogramma Informatica Curriculumcommissie Informatica 10 oktober 2003 1 Vakcode: INAFSP1-03 Vak: AFSTUDEERPROJECT I EC: 5 Kwartaal: 3.3 Bedoeld voor: Informatica (ongedeeld) in

Nadere informatie

Vakgroep CW KAHO Sint-Lieven

Vakgroep CW KAHO Sint-Lieven Vakgroep CW KAHO Sint-Lieven Objecten Programmeren voor de Sport: Een inleiding tot JAVA objecten Wetenschapsweek 20 November 2012 Tony Wauters en Tim Vermeulen tony.wauters@kahosl.be en tim.vermeulen@kahosl.be

Nadere informatie

Vernieuwing Bacheloropleidingen Informatica en Informatiekunde

Vernieuwing Bacheloropleidingen Informatica en Informatiekunde Vernieuwing Bacheloropleidingen Informatica en Informatiekunde Marko van Eekelen, Remko Helms, Evert van de Vrie TouW Informatica symposium 21 november 2015 Aanleiding vernieuwing Open Universiteit Ministerie

Nadere informatie

High Performance Computing

High Performance Computing High Performance Computing Kristian Rietveld (krietvel@liacs.nl, kamer 138) Groep Computer Systems High-Performance Computing Optimizing compilers (generieke codes, maar ook specifieke rekenkernels). Parallel

Nadere informatie

ONDERWIJS- EN EXAMENREGELING studiejaar 2010-2011. Deel B. HOOFDSTUK 1 - Doelstellingen en eindtermen van de opleiding

ONDERWIJS- EN EXAMENREGELING studiejaar 2010-2011. Deel B. HOOFDSTUK 1 - Doelstellingen en eindtermen van de opleiding UNIVERSITEIT VAN AMSTERDAM FACULTEIT DER NATUURWETENSCHAPPEN, WISKUNDE EN INFORMATICA ONDERWIJS- EN EXAMENREGELING studiejaar 2010-2011 Deel B MASTEROPLEIDING SOFTWARE ENGINEERING 1 september 2010 HOOFDSTUK

Nadere informatie

Lineaire Algebra voor E (VKO)

Lineaire Algebra voor E (VKO) Lineaire Algebra voor E (VKO) dr. G.R. Pellikaan Studiewijzer voor het studiejaar 2006/2007 College 2DE01 Faculteit Wiskunde en Informatica, Capaciteitsgroep Wiskunde, Leerstoelgebied Coderingstheorie

Nadere informatie

Programmeren in Java 3

Programmeren in Java 3 2 september 2007 voor deeltijdstudenten Kop van Zuid Rotterdam, 3 juni 2007 Even voorstellen Naam: Wessel Oele(31) Docent bij opleiding technische informatica Kamer: I210 (tweede verdieping, links de gang

Nadere informatie

Informatica. Deel II: les 1. Java versus Python. Jan Lemeire Informatica deel II februari mei 2014. Parallel Systems: Introduction

Informatica. Deel II: les 1. Java versus Python. Jan Lemeire Informatica deel II februari mei 2014. Parallel Systems: Introduction Informatica Deel II: les 1 Java versus Python Jan Lemeire Informatica deel II februari mei 2014 Parallel Systems: Introduction Arabidopsis (zandraket) Arabidopsis (zandraket) MMIQQA Multimodal Microscopic

Nadere informatie

Zelftest Informatica-terminologie

Zelftest Informatica-terminologie Zelftest Informatica-terminologie Document: n0947test.fm 01/07/2015 ABIS Training & Consulting P.O. Box 220 B-3000 Leuven Belgium TRAINING & CONSULTING INTRODUCTIE Deze test is een zelf-test, waarmee u

Nadere informatie

B.Sc. Informatica Module 4: Data & Informatie

B.Sc. Informatica Module 4: Data & Informatie B.Sc. Informatica Module 4: Data & Informatie Djoerd Hiemstra, Klaas Sikkel, Luís Ferreira Pires, Maurice van Keulen, en Jan Kamphuis 1 Inleiding Studenten hebben in modules 1 en 2 geleerd om moeilijke

Nadere informatie

Lineaire algebra en vectorcalculus

Lineaire algebra en vectorcalculus Lineaire algebra en vectorcalculus dr. G.R. Pellikaan Studiewijzer voor het studiejaar 2013/2014 College 2DN60 Contents 1 Algemeen 2 2 Inhoud van het vak 2 3 Leerdoelen 3 4 Berekening tijdsplanning 3 5

Nadere informatie

Vorig jaar in 5v cluster, tot en met OO hoofdstukken, geen problemen. Nu in mengcluster, tot OO hoofdstukken, wel problemen bij 4h leerlingen

Vorig jaar in 5v cluster, tot en met OO hoofdstukken, geen problemen. Nu in mengcluster, tot OO hoofdstukken, wel problemen bij 4h leerlingen Eerste programmeertaal Leren programmeren vs. een programmeertaal leren In Nijmegen: Algol68 als basis voor o.a. Modula-2 en C Voor Codi/Boxmeer: Pascal, Java, HTML/PHP Niet helemaal tevreden over Java

Nadere informatie

Master Software Engineering. Inhoud, begeleiding, tentamen dr. Anda Counotte Docent en mentor

Master Software Engineering. Inhoud, begeleiding, tentamen dr. Anda Counotte Docent en mentor Master Software Engineering Inhoud, begeleiding, tentamen dr. Anda Counotte Docent en mentor Thema Software Architectuur Design Patterns (DP) ir. Sylvia Stuurman, dr.ir. Harrie Passier en dr. Bastiaan

Nadere informatie

slides2.pdf 2 nov 2001 1

slides2.pdf 2 nov 2001 1 Opbouw Inleiding Algemeen 2 Wetenschap Informatica Studeren Wetenschap en Techniek Informatica als wetenschap Informatica studie Wetenschappelijke aanpak Organisatie Universiteit Instituut Piet van Oostrum

Nadere informatie

Bachelorproject (15 EC), BSK. Docent: MSc, Drs. C. Nagtegaal

Bachelorproject (15 EC), BSK. Docent: MSc, Drs. C. Nagtegaal Vakbeschrijvingen derde jaar EBM: In het derde jaar volg je enkele verdiepende vakken, schrijf je de bachelorscriptie en heb je een vrije keuzeruimte. Je kunt deze ruimte invullen met keuzevakken (o.a.

Nadere informatie

Curriculumherziening. Bacheloropleiding Informatiekunde. Eindtermen. Informatiekunde. Het eerste jaar. Bacheloropleiding 4/27/2010

Curriculumherziening. Bacheloropleiding Informatiekunde. Eindtermen. Informatiekunde. Het eerste jaar. Bacheloropleiding 4/27/2010 Bacheloropleiding Curriculum 2010-2011 Curriculumherziening Departement ß-faculteit Universiteit Utrecht onderwijs visitatie zelfevaluatie masteropleidingen bachelor informatiekunde vakgebied docenten

Nadere informatie

1 Inleiding in Functioneel Programmeren

1 Inleiding in Functioneel Programmeren 1 Inleiding in Functioneel Programmeren door Elroy Jumpertz 1.1 Inleiding Aangezien Informatica een populaire minor is voor wiskundestudenten, leek het mij nuttig om een stukje te schrijven over een onderwerp

Nadere informatie

Premaster Marketing Vrije Universiteit Amsterdam - Fac. der Economische Wet. en Bedrijfsk. - P Marketing - 2010-2011

Premaster Marketing Vrije Universiteit Amsterdam - Fac. der Economische Wet. en Bedrijfsk. - P Marketing - 2010-2011 Premaster Marketing Vrije Universiteit Amsterdam - - P Marketing - 2010-2011 Vrije Universiteit Amsterdam - - P Marketing - 2010-2011 I De premasteropleiding duurt maximaal één jaar en is bestemd voor

Nadere informatie

MODULEBESCHRIJVING Databases DBS1

MODULEBESCHRIJVING Databases DBS1 MODULEBESCHRIJVING Databases DBS1 Samensteller(s): Richard van den Ham Datum: 30-08-2012 Versie: 1.0 Module: Databases Identificatie Progresscode: DBS1 Semester: 1 Omvang: 140 SBUs/ 5 ECTS-punten Lestijd:

Nadere informatie

Praktische informatie m.b.t. College Lineaire Algebra en Beeldverwerking Bachelor Informatica en Economie 2 e jaar Voorjaar semester 2013 Docent:

Praktische informatie m.b.t. College Lineaire Algebra en Beeldverwerking Bachelor Informatica en Economie 2 e jaar Voorjaar semester 2013 Docent: Praktische informatie m.b.t. College Lineaire Algebra en Beeldverwerking Bachelor Informatica en Economie 2 e jaar Voorjaar semester 2013 Docent: D.P. Huijsmans LIACS Universiteit Leiden College Lineaire

Nadere informatie

SQL & Relationele datamodellen in interactieve media

SQL & Relationele datamodellen in interactieve media SQL & Relationele datamodellen in interactieve media HVA-IAM-V1-TDI-SQL Algemene handleiding bij het vak 2010-2011 Inhoud Inhoud... 2 Inleiding... 3 Leerdoelen:... 3 Competenties:... 3 Plaats in het leerplan:...

Nadere informatie

Programmeren en Wetenschappelijk Rekenen in Python. Wi1205AE I.A.M. Goddijn, Faculteit EWI 22 april 2014

Programmeren en Wetenschappelijk Rekenen in Python. Wi1205AE I.A.M. Goddijn, Faculteit EWI 22 april 2014 Programmeren en Wetenschappelijk Rekenen in Python Wi1205AE, 22 april 2014 Inleiding Cursus coördinator e-mail Docent e-mail : Jacco Hoekstra : J.M.Hoekstra@TUDelft.nl : Ingeborg Goddijn : I.A.M.Goddijn@TUDelft.nl

Nadere informatie

De Bachelor- en Masteropleiding Informatica. Van : Curriculumcommissie Informatica

De Bachelor- en Masteropleiding Informatica. Van : Curriculumcommissie Informatica Rijksuniversiteit Groningen Faculteit der Wiskunde en Natuurwetenschappen Wiskunde en Informatica De Bachelor- en Masteropleiding Informatica Van : Curriculumcommissie Informatica 24 juni 2002 Inhoudsopgave

Nadere informatie

Inleiding programmeren

Inleiding programmeren Inleiding programmeren Docent: José Lagerberg Assistenten: Robin de Vries, Jordy Perlee, Dimitri Belfor, Stephen Swatman, Erik Kooistra, Daan Kruis, Daniel Louwrink Cursusinformatie: https://staff.fnwi.uva.nl/j.m.lagerberg

Nadere informatie

Premaster Marketing Vrije Universiteit Amsterdam - Fac. der Economische Wet. en Bedrijfsk. - P Marketing - 2011-2012

Premaster Marketing Vrije Universiteit Amsterdam - Fac. der Economische Wet. en Bedrijfsk. - P Marketing - 2011-2012 Premaster Marketing Vrije Universiteit Amsterdam - - P Marketing - 2011-2012 Vrije Universiteit Amsterdam - - P Marketing - 2011-2012 I De premasteropleiding duurt maximaal één jaar en is bestemd voor

Nadere informatie

Beschrijving onderwijseenheden

Beschrijving onderwijseenheden Bachelorgids Wiskunde 2006 23-06-2006 15:28 Pagina 166 Bijlage C Beschrijving onderwijseenheden Deze bijlage behoort bij artikel 1.2, eerste lid, van de onderwijs- en examenregeling van de bacheloropleiding

Nadere informatie

Objectgeorïenteerd werken is gebaseerd op de objecten die door het systeem gemanipuleerd worden.

Objectgeorïenteerd werken is gebaseerd op de objecten die door het systeem gemanipuleerd worden. Herhaling Objectgeorïenteerd werken is gebaseerd op de objecten die door het systeem gemanipuleerd worden. De basisbouwsteen is het object; een geïntegreerde eenheid van data en operaties werkend op deze

Nadere informatie

Onderwijs- en examenregeling van de bacheloropleiding

Onderwijs- en examenregeling van de bacheloropleiding Faculteit der Exacte Wetenschappen Onderwijs- en examenregeling van de bacheloropleiding Bedrijfswiskunde en Informatica Deel B Preambule In dit document wordt een A en een B gedeelte onderscheiden. In

Nadere informatie

Vergelijking Oracle certificering voor Java en het CPP Gecertificeerd Javaprogrammeur van de Open Universiteit

Vergelijking Oracle certificering voor Java en het CPP Gecertificeerd Javaprogrammeur van de Open Universiteit Vergelijking Oracle certificering voor Java en het CPP Gecertificeerd Javaprogrammeur van de Open Universiteit Inleiding Op het gebied van scholing van de taal Java zijn er vele aanbieders op de markt.

Nadere informatie

Uitvoeringsregeling bij de Onderwijs- en examenregeling 2014-2015 wo bacheloropleiding Informatica

Uitvoeringsregeling bij de Onderwijs- en examenregeling 2014-2015 wo bacheloropleiding Informatica 1 Faculteit Management, Science and Technology Uitvoeringsregeling bij de Onderwijs- en examenregeling 2014-2015 wo bacheloropleiding Informatica U2014/02462 De uitvoeringsregeling treedt in werking per

Nadere informatie

Studieschema bachelor Informatica

Studieschema bachelor Informatica Studieschema bachelor Informatica 6515316 code titel modulen begeleidingsvorm tentamenvorm tentamendata sept. 15 -aug. 16 Startpakket U kunt op twee momenten in het jaar in september of in februari starten

Nadere informatie

Inhoud. Introductie tot de cursus

Inhoud. Introductie tot de cursus Inhoud Introductie tot de cursus 1 Inleiding 7 2 Voorkennis 7 3 Het cursusmateriaal 7 4 Structuur, symbolen en taalgebruik 8 5 De cursus bestuderen 9 6 Studiebegeleiding 10 7 Huiswerkopgaven 10 8 Het tentamen

Nadere informatie

Als een PSD selecties bevat, deelt de lijn van het programma zich op met de verschillende antwoorden op het vraagstuk.

Als een PSD selecties bevat, deelt de lijn van het programma zich op met de verschillende antwoorden op het vraagstuk. HOOFDSTUK 3 3.1 Stapsgewijs programmeren In de vorige hoofdstukken zijn programmeertalen beschreven die imperatief zijn. is het stapsgewijs in code omschrijven wat een programma moet doen, net als een

Nadere informatie

WISKUNDE D VWO VAKINFORMATIE STAATSEXAMEN 2016 V15.7.0

WISKUNDE D VWO VAKINFORMATIE STAATSEXAMEN 2016 V15.7.0 WISKUNDE D VWO VAKINFORMATIE STAATSEAMEN 2016 V15.7.0 De vakinformatie in dit document is vastgesteld door het College voor Toetsen en Examens (CvTE). Het CvTE is verantwoordelijk voor de afname van de

Nadere informatie

Informatie Systeem Ontwikkeling ISO 2R290

Informatie Systeem Ontwikkeling ISO 2R290 Informatie Systeem Ontwikkeling ISO 2R290 docent: Prof. dr. Paul De Bra Gebaseerd op: Database System Concepts, 5th Ed. doel van dit vak kennis van en inzicht in basisbegrippen over informatiesystemen

Nadere informatie

Zelftest Java concepten

Zelftest Java concepten Zelftest Java concepten Document: n0838test.fm 22/03/2012 ABIS Training & Consulting P.O. Box 220 B-3000 Leuven Belgium TRAINING & CONSULTING INLEIDING BIJ DE ZELFTEST JAVA CONCEPTEN Om de voorkennis nodig

Nadere informatie

Programmeren met Java

Programmeren met Java Modulehandleiding voor Programmeren met Java PRO1 Progress code : PRO1 Schooljaar : 2012 2013 Docenten : R.van den Ham / U. Van Heesch Module omvang : 6 credits, 168 studiebelastingsuren Doel Inleiding

Nadere informatie

recursie Hoofdstuk 5 Studeeraanwijzingen De studielast van deze leereenheid bedraagt circa 6 uur. Terminologie

recursie Hoofdstuk 5 Studeeraanwijzingen De studielast van deze leereenheid bedraagt circa 6 uur. Terminologie Hoofdstuk 5 Recursion I N T R O D U C T I E Veel methoden die we op een datastructuur aan kunnen roepen, zullen op een recursieve wijze geïmplementeerd worden. Recursie is een techniek waarbij een vraagstuk

Nadere informatie

PROGRAMMA 2011-2012. Vak: Informatica..

PROGRAMMA 2011-2012. Vak: Informatica.. Vak: Informatica.. Laag: vwo-. PROGRAMMA 2011-2012 week leerstof dagen toets overig 34-26.08 zomervakantie Bespreking PTA-404 1. Deze week: uitreiking van de Praktische Opdracht Programmeren Herhaling

Nadere informatie

Zelftest Inleiding Programmeren

Zelftest Inleiding Programmeren Zelftest Inleiding Programmeren Document: n0824test.fm 22/01/2013 ABIS Training & Consulting P.O. Box 220 B-3000 Leuven Belgium TRAINING & CONSULTING INLEIDING BIJ DE ZELFTEST INLEIDING PROGRAMMEREN Deze

Nadere informatie

Nieuw Curriculum Bachelor Technische Informatica 2013

Nieuw Curriculum Bachelor Technische Informatica 2013 Nieuw Curriculum Bachelor Technische Informatica 2013 Emile Hendriks Opleidingsdirecteur TI/CS Waarom? TU-breed project Studiesucces omdat Rendement te laag Studieduur te lang In 2011: slechts 22% haalde

Nadere informatie

Inhoud. Introductie tot de cursus

Inhoud. Introductie tot de cursus Inhoud Introductie tot de cursus 1 Plaats en functie van de cursus 7 2 Inhoud van de cursus 8 2.1 Voorkennis 8 2.2 Leerdoelen 8 2.3 Opbouw van de cursus 8 2.4 Leermiddelen 9 3 Aanwijzingen voor het bestuderen

Nadere informatie

Inhoud introductie. Introductie tot de cursus

Inhoud introductie. Introductie tot de cursus Inhoud introductie Introductie tot de cursus 1 Functie van de cursus 7 2 Inhoud van de cursus 7 2.1 Voorkennis 7 2.2 Leerdoelen van de cursus 8 2.3 Opbouw van de cursus 8 3 Studeeraanwijzingen 9 3.1 Opbouw

Nadere informatie

RuG-Informatica-cursus Discrete Structuren, versie 2009/2010

RuG-Informatica-cursus Discrete Structuren, versie 2009/2010 RuG-Informatica-cursus Discrete Structuren, versie 2009/2010 Handout 1 Jan Terlouw maandag 8 februari 2010 1 Algemene gegevens over deze cursus DS. Docenten. Jan Terlouw (hoorcollege) en Piter Dykstra

Nadere informatie

Alle opgaven tellen even zwaar, 10 punten per opgave.

Alle opgaven tellen even zwaar, 10 punten per opgave. WAT IS WISKUNDE (English version on the other side) Maandag 5 november 2012, 13.30 1.30 uur Gebruik voor iedere opgave een apart vel. Schrijf je naam en studentnummer op elk vel. Alle opgaven tellen even

Nadere informatie

Modulewijzer tirprog03, programmeren in Java 3

Modulewijzer tirprog03, programmeren in Java 3 Modulewijzer tirprog03, programmeren in Java 3 W. Oele 5 mei 2008 1 Inhoudsopgave 1 Inhoud van deze module 3 2 Leermiddelen 3 3 Theorie en practicum 4 4 Toetsing 4 5 Studiehouding 4 6 Planning 5 2 1 Inhoud

Nadere informatie

start -> id (k (f c s) (g s c)) -> k (f c s) (g s c) -> f c s -> s c

start -> id (k (f c s) (g s c)) -> k (f c s) (g s c) -> f c s -> s c Een Minimaal Formalisme om te Programmeren We hebben gezien dat Turing machines beschouwd kunnen worden als universele computers. D.w.z. dat iedere berekening met natuurlijke getallen die met een computer

Nadere informatie

Knowledge Engineering @Work

Knowledge Engineering @Work Knowledge Engineering @Work REGITEL-bijeenkomst Aachen, 22/10/2013 1 Een inleidend filmpje over Knowledge Engineering is hier te bekijken (3 min.) 2 Ons Voorstel β-talent binden aan uw bedrijf Inzet op

Nadere informatie

Informatica 2 Studiehandleiding

Informatica 2 Studiehandleiding Informatica 2 Studiehandleiding Embedded Systems Engineering Groep: ES1D ir drs E.J Boks 25-02-2010 Inhoud 1 Inleiding... 2 2 Doelstelling... 3 3 Beoordeling... 4 4 Eisen aan het verslag... 6 Voorbeeld

Nadere informatie

Gelijktijdigheid: Wederzijdse Uitsluiting & Synchronisatie Concurrency: Mutual Exclusion & Synchonization (5e ed: 5.1-5.2, Appendix A.

Gelijktijdigheid: Wederzijdse Uitsluiting & Synchronisatie Concurrency: Mutual Exclusion & Synchonization (5e ed: 5.1-5.2, Appendix A. Gelijktijdigheid: Wederzijdse Uitsluiting & Synchronisatie Concurrency: Mutual Exclusion & Synchonization (5e ed: 51-52, Appendix A1) Processes zijn meestal niet onafhankelijk Bijvoorbeeld: 2 processen

Nadere informatie

Tim Mallezie Architectuur van besturingssystemen: Vraag A2.

Tim Mallezie Architectuur van besturingssystemen: Vraag A2. Procesbeheer: kenmerken van moderne besturingssystemen. 1. Bespreek de (drie) meest typische kenmerken van moderne besturingssystemen. 2. In hoeverre beantwoorden UNIX, Linux en Windows NT hieraan? Geef

Nadere informatie

Producten en prijzen 2012

Producten en prijzen 2012 Informatica Voortgezet Onderwijs Postbus 38 2410 AA Bodegraven Nederland Tel. 0172-65 09 83 Fax 0172-61 83 15 www.instruct.nl instruct@instruct.nl België www.instruct.be instruct@instruct.be Producten

Nadere informatie

Inhoud. Introductie tot de cursus

Inhoud. Introductie tot de cursus Inhoud Introductie tot de cursus 1 De functie van de cursus 7 2 De inhoud van de cursus 7 2.1 Voorkennis 7 2.2 Leerdoelen van de cursus 8 2.3 Opbouw van de cursus 8 3 Leermiddelen en wijze van studeren

Nadere informatie

Inhoud. Introductie tot de cursus

Inhoud. Introductie tot de cursus Inhoud Introductie tot de cursus 1 Functie van de cursus 7 2 Inhoud van de cursus 7 2.1 Cursusmaterialen 7 2.2 Voorkennis 8 2.3 Leerdoelen van de cursus 8 2.4 Opbouw van de cursus 9 3 Studeeraanwijzing

Nadere informatie

Twaalfde college complexiteit. 11 mei 2012. Overzicht, MST

Twaalfde college complexiteit. 11 mei 2012. Overzicht, MST College 12 Twaalfde college complexiteit 11 mei 2012 Overzicht, MST 1 Agenda voor vandaag Minimum Opspannende Boom (minimum spanning tree) als voorbeeld van greedy algoritmen Overzicht: wat voor technieken

Nadere informatie

Referentieniveaus uitgelegd. 1S - rekenen Vaardigheden referentieniveau 1S rekenen. 1F - rekenen Vaardigheden referentieniveau 1F rekenen

Referentieniveaus uitgelegd. 1S - rekenen Vaardigheden referentieniveau 1S rekenen. 1F - rekenen Vaardigheden referentieniveau 1F rekenen Referentieniveaus uitgelegd De beschrijvingen zijn gebaseerd op het Referentiekader taal en rekenen'. In 'Referentieniveaus uitgelegd' zijn de niveaus voor de verschillende sectoren goed zichtbaar. Door

Nadere informatie

Hoorcollege 1 datavisualisatie 21-11-12

Hoorcollege 1 datavisualisatie 21-11-12 Hoorcollege 1 21-11-12 docenten! http://vimeo.com/31244010#at=10 hoorcollege 1 introductie HVA CMD V2 21 november 2012!! justus sturkenboom! j.p.sturkenboom@hva.nl! yuri westplat! y.westplat@hva.nl! vandaag

Nadere informatie

Modulewijzer InfPbs00DT

Modulewijzer InfPbs00DT Modulewijzer InfPbs00DT W. Oele 0 juli 008 Inhoudsopgave Inleiding 3 Waarom wiskunde? 3. Efficiëntie van computerprogramma s............... 3. 3D-engines en vectoranalyse................... 3.3 Bewijsvoering

Nadere informatie

Module 1 Programmeren

Module 1 Programmeren Module 1 Programmeren Programmeertalen 13 1.1 Inleiding 13 1.2 Programmeertalen in historisch perspectief 13 1.2.1 Machinecode 13 1.2.2 Assembleertalen (assembly) 14 1.2.3 Hogere programmeertalen 15 1.2.4

Nadere informatie

Programmeren. Inleiding

Programmeren. Inleiding Programmeren Inleiding STAPPEN IN DE ONTWIKKELING VAN EEN PROGRAMMA 1. Probleem 1. Probleem Ideaal gewicht berekenen Wortel van een vierkantsvergelijking berekenen Schaakspel spelen Boekhouding doen 2.

Nadere informatie

HOGESCHOOL ROTTERDAM

HOGESCHOOL ROTTERDAM HOGESCHOOL ROTTERDAM IAN02 - Informatie-analyse (objectgeoriënteerde analyse) M O D U L E W I J Z E R I A N 0 2 1 V A N 1 5 Modulecode: IAN02 Modulenaam: Informatieanalyse 2 Belasting (aantal cp): 2 Bestemd

Nadere informatie

Distributed Systems Architectures

Distributed Systems Architectures Distributed Systems Architectures Ian Sommerville 2004 Software Engineering, 7th edition. Chapter 12 Slide 1 Topics covered Multiprocessor architectures Client-server architectures Distributed object architectures

Nadere informatie

HOGESCHOOL ROTTERDAM / CMI

HOGESCHOOL ROTTERDAM / CMI HOGESCHOOL ROTTERDAM / CMI CMIENSBDH BIG DATA PROCESSING MET HADOOP Aantal studiepunten: 4 Modulebeheerder: R. Bakker INFANL01-3 1 Modulebeschrijving CMIENSBDH Cursusnaam: BIG DATA PROCESSING MET HADOOP

Nadere informatie

Neurale Netwerken en Deep Learning. Tijmen Blankevoort

Neurale Netwerken en Deep Learning. Tijmen Blankevoort Neurale Netwerken en Deep Learning Tijmen Blankevoort De toekomst - Internet of Things De toekomst - sluiertipje Je gezondheid wordt continue gemonitored Je dieet wordt voor je afgestemd -> Stroomversnelling

Nadere informatie

equationeel programmeren 2015 01 05 college 1

equationeel programmeren 2015 01 05 college 1 equationeel programmeren 2015 01 05 college 1 schema praktische zaken opmerkingen vooraf lambda termen materiaal schema praktische zaken opmerkingen vooraf lambda termen materiaal wie hoorcolleges: Femke

Nadere informatie

Domein A: Vaardigheden

Domein A: Vaardigheden Examenprogramma Wiskunde A havo Het eindexamen bestaat uit het centraal examen en het schoolexamen. Het examenprogramma bestaat uit de volgende domeinen: Domein A Vaardigheden Domein B Algebra en tellen

Nadere informatie

Software Processen. Ian Sommerville 2004 Software Engineering, 7th edition. Chapter 4 Slide 1. Het software proces

Software Processen. Ian Sommerville 2004 Software Engineering, 7th edition. Chapter 4 Slide 1. Het software proces Software Processen Ian Sommerville 2004 Software Engineering, 7th edition. Chapter 4 Slide 1 Het software proces Een gestructureerd set van activiteiten nodig om een software systeem te ontwikkelen Specificatie;

Nadere informatie

Bijlage D Nadere uitwerking van de onderwijseenheden van het Associate degree-programma:

Bijlage D Nadere uitwerking van de onderwijseenheden van het Associate degree-programma: Bijlage D Nadere uitwerking van de onderwijseenheden van het Associate degree-programma: 2 E JAAR (HOOFDFASE)... 2 ONDERZOEK... 2 IT SERVICE MANAGEMENT... 3 TESTEN... 4 CONNECTED DEVICES... FOUT! BLADWIJZER

Nadere informatie

1 Onderwijs- en Examenregeling Bacheloropleiding Informatica, 2007/2008

1 Onderwijs- en Examenregeling Bacheloropleiding Informatica, 2007/2008 1 Onderwijs- en Examenregeling Bacheloropleiding Informatica, 2007/2008 Paragraaf 1 - Algemene bepalingen Artikel 1.1 Toepasselijkheid van de regeling Deze regeling is van toepassing op het onderwijs en

Nadere informatie

Datastructuren. Analyse van algoritmen. José Lagerberg. FNWI, UvA. José Lagerberg (FNWI, UvA) Datastructuren 1 / 46

Datastructuren. Analyse van algoritmen. José Lagerberg. FNWI, UvA. José Lagerberg (FNWI, UvA) Datastructuren 1 / 46 Datastructuren Analyse van algoritmen José Lagerberg FNWI, UvA José Lagerberg (FNWI, UvA) Datastructuren 1 / 46 Datastructuren en Algoritmen Datastructuren, 6 ECTS eerstejaars Bachelor INF Datastructuren,

Nadere informatie

Producten en prijzen 2012

Producten en prijzen 2012 Informatica Voortgezet Onderwijs Postbus 38 2410 AA Bodegraven Nederland Tel. 0172-65 09 83 Fax 0172-61 83 15 www.instruct.nl instruct@instruct.nl België www.instruct.be instruct@instruct.be Producten

Nadere informatie

KEUZEVAKKENGIDS BACHELOR INFORMATICA. 2015/2016 Version 2015-09-01

KEUZEVAKKENGIDS BACHELOR INFORMATICA. 2015/2016 Version 2015-09-01 KEUZEVAKKENGIDS BACHELOR INFORMATICA 205/206 Version 205-09-0 INLEIDING Binnen de opleiding bachelor Informatica is 0EC keuzeruimte gereserveerd in het e semester van het e studiejaar. Er zijn allerlei

Nadere informatie

Overzicht modulefiches opleiding graduaat informatica optie programmeren

Overzicht modulefiches opleiding graduaat informatica optie programmeren Overzicht modulefiches opleiding graduaat informatica optie programmeren Inhoud Analyse TV... 2 Basiskennis TV... 3 Besturingssystemen TV... 4 Communicatie- en organisatietech. TV... 5 Databanken TV...

Nadere informatie

Cursusevaluatie Onderwijsinstituut voor Informatica en Informatiekunde format versie 2 april 2006

Cursusevaluatie Onderwijsinstituut voor Informatica en Informatiekunde format versie 2 april 2006 Cursusevaluatie Onderwijsinstituut voor Informatica en Informatiekunde format versie 2 april 2006 Basisgegevens naam van de cursus cursuscode academisch jaar, semester (herfst/lente) docenten Design of

Nadere informatie

Project. 3D-Fraggel. Plan van aanpak. Door: IH1T08 1/1

Project. 3D-Fraggel. Plan van aanpak. Door: IH1T08 1/1 Project 3D-Fraggel Plan van aanpak Door: 1/1 Project 3D-Fraggel Plan van aanpak Datum: 07-05-2001 Plaats: Enschede Opdrachtgever: Saxion Hogeschool Enschede Instituut ICT Afdeling Hogere Informatica Contactpersoon

Nadere informatie

PROGRAMMA 2011-2012. Vak: informatica..

PROGRAMMA 2011-2012. Vak: informatica.. Vak: informatica.. Laag: Havo-. PROGRAMMA 2011-2012 week leerstof dagen toets overig 34-26.08 zomervakantie Bespreking PTA-404 Deze week: uitreiking van de Praktische Opdracht Programmeren Herhaling theorie

Nadere informatie

Modulebeschrijving voor MOD1

Modulebeschrijving voor MOD1 Modulebeschrijving voor MOD1 Fontys Venlo Afd. informatica 12 april 2013 Samenvatting 1 Identificatie Module Modeling 1 ProgressCode MOD1 Docenten Ferd van Odenhoven Afdeling Fontys Hogeschool Techniek

Nadere informatie

Bestuurskunde Vrije Universiteit Amsterdam - Faculteit der Sociale Wetenschappen - P Bestuurskunde - 2013-2014

Bestuurskunde Vrije Universiteit Amsterdam - Faculteit der Sociale Wetenschappen - P Bestuurskunde - 2013-2014 Bestuurskunde Vrije Universiteit Amsterdam - - P Bestuurskunde - 2013-2014 Vrije Universiteit Amsterdam - - P Bestuurskunde - 2013-2014 I In het premasterprogramma Bestuurskunde staat het aanleren van

Nadere informatie

HBO5 Informatica Netwerkbeheer (90 studiepunten) In deze module leer je projecten op te stellen en te programmeren in de VB.NET-omgeving.

HBO5 Informatica Netwerkbeheer (90 studiepunten) In deze module leer je projecten op te stellen en te programmeren in de VB.NET-omgeving. STUDIEFICHE CVO DE AVONDSCHOOL Opleiding HBO5 Informatica Netwerkbeheer (90 studiepunten) Module A5 Programmeren 1 (9 studiepunten) Plaats van de module in de opleiding: In deze module leer je projecten

Nadere informatie

Studiehandleiding Ba-scriptie Kunsten, Cultuur en Media

Studiehandleiding Ba-scriptie Kunsten, Cultuur en Media Studiehandleiding Ba-scriptie Kunsten, Cultuur en Media Titel: Ba-scriptie Kunsten, Cultuur en Media Vakcode: LWX999B10 Opleiding: Kunsten, Cultuur en Media Studiefase: Bachelor 3 e jaar/ KCM Major Periode:

Nadere informatie

CVO PANTA RHEI - Schoonmeersstraat GENT

CVO PANTA RHEI - Schoonmeersstraat GENT identificatie opleiding Informatica modulenaam Datacommunicatie en netwerken code module A9 geldig vanaf 01/02/2016 aantal lestijden 60 studiepunten structuurschema / volgtijdelijkheid link: structuurschema

Nadere informatie

Informatica-Actief. i&i-conferentie. 25 november 2015, Amersfoort. Pieter Vorstenbosch en Paul Bergervoet

Informatica-Actief. i&i-conferentie. 25 november 2015, Amersfoort. Pieter Vorstenbosch en Paul Bergervoet Informatica-Actief i&i-conferentie 25 november 2015, Amersfoort Pieter Vorstenbosch en Paul Bergervoet 1 Inhoud Vorm en techniek Stijl van de cursussen SSO Inhoud Programmeerblok en meer Intro, Processing,

Nadere informatie

De architect: in spagaat tussen mensen en technische details. Illustratie met een simpel voorbeeld

De architect: in spagaat tussen mensen en technische details. Illustratie met een simpel voorbeeld De architect: in spagaat tussen mensen en technische details Illustratie met een simpel voorbeeld Illustratie van stap voor stap naar een architectuur aan de hand van een voorbeeld Overview Exercise Assistant:

Nadere informatie

Java. Basissyllabus. Egon Pas

Java. Basissyllabus. Egon Pas Java Basissyllabus Egon Pas 2011 BeanPole bvba Gasmeterlaan 92-9000 Gent BTW BE 472.902.516 Tel: + 32 9 224 42 17 Fax: + 32 9 223 62 88 www.beanpole.be info@beanpole.be 1 Programmeren 1.1 Hoe werkt een

Nadere informatie

A.C. Gijssen. 0.3 PHP en MySQL

A.C. Gijssen. 0.3 PHP en MySQL PHP en MySQL A.C. Gijssen 0.3 PHP en MySQL PHP en MySQL 0.4 Inhoudsopgave Voorwoord Deel 1 Over PHP 1.1 Inleiding...13 1.2 Wat is PHP?...14 1.3 De geschiedenis van PHP...15 1.4 Editor...16 1.5 PHP en websites...17

Nadere informatie