Arbeiders organiseert u! CNV Senioren 29 maart 2017

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Arbeiders organiseert u! CNV Senioren 29 maart 2017"

Transcriptie

1 Arbeiders organiseert u! CNV Senioren 29 maart 2017

2

3 Industriële revolutie Engeland, Frankrijk en België ontwikkelen Nederland tot 1850 achtergebleven

4 De arbeidersklasse Werken in fabrieken Arbeidersklasse ontstaat Vrouwen- en kinderarbeid Bestaansonzekerheid Lange dagen, lage lonen Geen verzekeringen

5 De arbeidersklasse Arbeid als koopwaar Slechte arbeidsomstandigheden Slechte woonomstandigheden Slechte voeding Slechte hygiëne Verenigingen bloeien

6

7

8 Reacties op de Sociale Kwestie Morele verontwaardiging Socialisme en communisme Klassenstrijd en revolutie Progressief liberalisme Abraham Kuyper Kwam op voor de Kleine Luyden Soevereiniteit in eigen kring

9 Kuyper over de Sociale Kwestie Beroep op de Bijbel Jezus kiest voor de onderdrukten Isolement van het individu Kapitaal in handen van enkelen Markt overheerst

10 1891: Christelijk Sociaal Congres Onder leiding van Abraham Kuyper De Sociale Kwestie Architectonische kritiek op de samenleving Kuyper wilde een samenleving als een gemeenschap waarin niemand tekort kwam Waarin bezitters rentmeesters waren En de arbeiders kregen wat hen toekwam De arbeider was zijn loon waardig. Recht op een menswaardig bestaan, niet uit barmhartigheid, maar omdat de mens geschapen is naar Gods beeld

11 1891: Christelijk Sociaal Congres Loonsverhoging Vermindering van uren (maximaal 10 uur per dag) Vrije zondag Desnoods door middel van staking Stimulans tot christelijke vakverenigingen, los van de patroons Maar wel tegen de klassenstrijd Organisatie rondom vak en beroep Verzekering tegen ziekte en werkloosheid Weerstandskas

12 1891: Rerum Novarum Pauselijke encycliek Kritiek op socialisme en ongebreideld kapitalisme Rechtvaardig loon Solidariteit met de zwakkeren Samenwerking tussen kapitaal en arbeid Instrumenten: Overheidsingrijpen Vorming van vakbonden Fondsen van werkgevers en werknemers

13 Christelijke vakbonden 1894: Nederlandse Vereniging van Christelijke Kantooren Handelsbedienden 1896: Unitas (algemeen christelijk) 1900: Nederlandse Christelijke Bouwarbeidersbond 1909: CNV 1925: RKWV

14 1909: oprichting van het CNV Behoefte aan professionalisering Bezoldigde bestuurders 1903: Spoorwegstaking Waterscheiding tussen socialisten en christenen Neutrale vakbond gepaseerd station 1906 oprichting NVV 1909 oprichting CNV Het CNV aanvaardt als grondslag de Christelijke beginselen en verwerpt mitsdien de klassenstrijd

15 Verbeteringen Hogere lonen Kortere werkdagen Cao s Vakantiedagen TBC-fondsen Vakantieoorden Verzekeringen Scholing

16

17

18 Jaren 30: Crisisjaren Oorlog: De bond ondergronds Wederopbouw: Hard werken, laag loon Jaren 50: Sociale wetten, WOR Jaren 60: Loonexplosie, welvaartsstaat Jaren 70: Kwaliteit van de arbeid Jaren 80: Crisis en bezuinigingen

19 Eenheidsvakbeweging? Na 1945 Overlegorgaan van vakcentrales Jaren 60 sociaal-politieke afstemming NVV en NKV willen samenwerking intensiveren 1971: NKV en NVV willen fusie CNV wil naar federatie met ruimte voor zelfstandige positie en identiteit Arie Groenevelt (polarisatie) maakt CNV ers kopschuw Leden voor eigen rol van het CNV 1974: gesprekken lopen stuk 1975: federatie van NVV en NKV 1981: oprichting FNV

20 1989-nu Val van de muur Neoliberalisme Individualisering Ontkerkelijking Van progressief naar conservatief Van beweging naar instituut Grote veranderingen (samenleving, arbeidsmarkt, technologie, wereld) Toekomstdroom: een beweging van mensen voor een rechtvaardige samenleving

21 Kroonjuwelen van het CNV Mens als beelddrager van God Geïnspireerd door evangelie en christelijk-sociaal denken Niet de overheid, niet het individu, niet de markt is bepalend. Verantwoordelijkheid voor jezelf en de naaste Samen met werkgevers zaken oplossen Belangenbehartiging Ontwikkeling Een samenleving waarin iedereen meedoet

22

De sociale kwestie, d.w.z. het vraagstuk van de slechte leef- woon- en werkomstandigheden van de (fabrieks)arbeiders en hun gezinnen.

De sociale kwestie, d.w.z. het vraagstuk van de slechte leef- woon- en werkomstandigheden van de (fabrieks)arbeiders en hun gezinnen. Hoofdstuk 2 De arbeiders lat van zich hor De historicus Brugman citeert in zijn boek Het ontwak der arbeidde klasse e dokter uit Gouda, die in 1842 schrijft over kinder van 7 jaar die in de textielindustrie

Nadere informatie

Tijd van burgers en stoommachines 1800 1900. 8.6 Emancipatie en democratisering. Onderzoeksvraag: Hoe werd de politiek gedemocratiseerd?

Tijd van burgers en stoommachines 1800 1900. 8.6 Emancipatie en democratisering. Onderzoeksvraag: Hoe werd de politiek gedemocratiseerd? Onderzoeksvraag: Hoe werd de politiek gedemocratiseerd? Kenmerkende aspecten: * Voortschrijdende democratisering, met deelname van steeds meer mannen en vrouwen aan het politiek proces. * De opkomst van

Nadere informatie

[ Vakman ] Weet je dat? CNV Hout en Bouw

[ Vakman ] Weet je dat? CNV Hout en Bouw [ Vakman ] Weet je dat? CNV Hout en Bouw Sta sterk! [ Werk In Nederland ] Er zijn verschillende manieren waarop je in Nederland kan werken. Je kunt tijdelijk in Nederland werken voor een Poolse werkgever.

Nadere informatie

A = Druk & Papier B = INDUSTRIEBOND o/a omg. Nm. C = ABVA KABO D = VERVOERSBOND E = CAO'S F = FNV NVV NKV cursussen en ged.

A = Druk & Papier B = INDUSTRIEBOND o/a omg. Nm. C = ABVA KABO D = VERVOERSBOND E = CAO'S F = FNV NVV NKV cursussen en ged. A = Druk & Papier B = INDUSTRIEBOND o/a omg. Nm. C = ABVA KABO D = VERVOERSBOND E = CAO'S F = FNV NVV NKV cursussen en ged. Dienstenbond G = DIENSTENBOND H = DIENSTENBOND J = K.A.B. K = BESTUURDERSBOND

Nadere informatie

Archivalia A.L.M. Arnolds

Archivalia A.L.M. Arnolds Plaatsingslijst Archiefnummer: 520 Archiefnaam: ARNO Sector: Stands- en vakorganisaties Soort archief: Archivalia van persoon Datering: 1938-1978 Katholiek Documentatie Centrum 2011 1 Scriptie in het kader

Nadere informatie

Tijd van burgers en stoommachines De sociale kwestie.

Tijd van burgers en stoommachines De sociale kwestie. Onderzoeksvraag: Waardoor ontstonden het liberalisme en het socialisme, en hoe dachten liberalen en socialisten over de sociale kwestie? Kenmerkende aspect: De opkomst van de politiek maatschappelijke

Nadere informatie

COMPENDIUM VAN DE SOCIALE LEER VAN DE KERK

COMPENDIUM VAN DE SOCIALE LEER VAN DE KERK COMPENDIUM VAN DE SOCIALE LEER VAN DE KERK INHOUDSTAFEL INLEIDING Een integraal en solidair humanisme a) Bij het aanbreken van het derde millennium 1 b) De betekenis van dit document 3 c) Ten dienste van

Nadere informatie

De eerste cao voor postverspreiders. Informatie over de overeenkomst van opdracht en de arbeidsovereenkomst

De eerste cao voor postverspreiders. Informatie over de overeenkomst van opdracht en de arbeidsovereenkomst De eerste cao voor postverspreiders Informatie over de overeenkomst van opdracht en de arbeidsovereenkomst Liberalisering en cao Op 1 april 2009 is de postmarkt geliberaliseerd. Een van de voorwaarden

Nadere informatie

1. Werkgevers en vakbonden willen jou meer betrekken bij het cao-overleg. Dat vind ik..

1. Werkgevers en vakbonden willen jou meer betrekken bij het cao-overleg. Dat vind ik.. CNV Unie ledenenquête kunststof- en rubberindustrie oktober 2015 1. Werkgevers en vakbonden willen jou meer betrekken bij het cao-overleg. Dat vind ik.. Onzin, daar hebben we vakbonden voor Ben benieuwd

Nadere informatie

Over het EenVandaag Opiniepanel. Over het onderzoek

Over het EenVandaag Opiniepanel. Over het onderzoek 26 februari 2015 1 Over het EenVandaag Opiniepanel Het EenVandaag Opiniepanel bestaat uit 50.000 mensen. Zij beantwoorden vragenlijsten op basis van een online onderzoek. De uitslag van de peilingen onder

Nadere informatie

Beginselen van de politieke partijen die in 2006 in de Tweede Kamer vertegenwoordigd waren

Beginselen van de politieke partijen die in 2006 in de Tweede Kamer vertegenwoordigd waren Beginselen van de politieke partijen die in 2006 in de Tweede Kamer vertegenwoordigd waren Partij van de Arbeid (PvdA) Volkspartij voor Vrijheid en Democratie (VVD) Christen-democratisch Appèl (CDA) Democraten

Nadere informatie

4.1 De collectieve arbeidsovereenkomst

4.1 De collectieve arbeidsovereenkomst 4.1 De collectieve arbeidsovereenkomst De arbeidsvoorwaarden van veel werknemers zijn vastgelegd in een collectieve arbeidsovereenkomst. Dit is een overeenkomst die per bedrijf of bedrijfstak wordt afgesloten

Nadere informatie

Emancipatie EMANCIPATIE

Emancipatie EMANCIPATIE WAT GA JE DOEN? Binnenkort geef je samen met een klasgenoot een presentatie in het. bhet onderwerp van je presentatie is: ONDERWERP: Emancipatie Diamantslijptafel Vervaardiger: Metaalbewerkingsbedrijf

Nadere informatie

Waardevolle arbeid. De sociale leer van de Kerk

Waardevolle arbeid. De sociale leer van de Kerk Waardevolle arbeid De sociale leer van de Kerk De sociale leer van de Kerk Over arbeid Het evangelie roept ons op om ons in te zetten voor onze naasten. Maar hoe weet je nu wat er gedaan moet worden, zeker

Nadere informatie

Hoger Onderwijs: van elitair naar massa-onderwijs Jef C. Verhoeven Centrum voor Onderwijssociologie KU Leuven

Hoger Onderwijs: van elitair naar massa-onderwijs Jef C. Verhoeven Centrum voor Onderwijssociologie KU Leuven Hoger Onderwijs: van elitair naar massa-onderwijs Jef C. Verhoeven Centrum voor Onderwijssociologie KU Leuven Lezing aan de Arteveldehogeschool 16 mei 2002 9 mei 2002 Hoger Onderwijs 1 - Beschrijving geven

Nadere informatie

Burgers en Stoommachines. Tot 1:20

Burgers en Stoommachines. Tot 1:20 Burgers en Stoommachines Tot 1:20 Wat gaan we leren? 1. Welke gevolgen de technische uitvindingen hadden. 2. Wat er in de grondwet van 1848 stond. 3. Welke groepen minder rechten hadden dan andere groepen.

Nadere informatie

SO 2 Tijdvak I AVONDMAVO 2012-2013. Staat en Natie. Dit SO bestaat uit 37 vragen. 29 openvragen en 8 meerkeuze vragen.

SO 2 Tijdvak I AVONDMAVO 2012-2013. Staat en Natie. Dit SO bestaat uit 37 vragen. 29 openvragen en 8 meerkeuze vragen. SO 2 Tijdvak I AVONDMAVO 2012-2013 Staat en Natie Dit SO bestaat uit 37 vragen. 29 openvragen en 8 meerkeuze vragen. In de 17 e en de 18 e eeuw ontstond er in Europa een politieke en filosofische stroming,

Nadere informatie

Ideeën om met elkaar in gesprek te gaan over Rerum Novarum 2016

Ideeën om met elkaar in gesprek te gaan over Rerum Novarum 2016 Ideeën om met elkaar in gesprek te gaan over Rerum Novarum 2016 Inleiding We bieden 3 mogelijkheden aan: 1) In de eucharistieviering De wereld is van iedereen vind je heel wat teksten onder de eerste lezing

Nadere informatie

Christelijk Sociaal Denken

Christelijk Sociaal Denken Christelijk Sociaal Denken Traditie - Actualiteit - Kritiek Onder redactie van CvE Boekenreeks 17 CvE Becker, christelijk sociaal denken 14-01.indd 3 19-01-2009 09:23:19 Inhoud Voorwoord 7 Maat houden:

Nadere informatie

maatschappijwetenschappen pilot havo 2015-I

maatschappijwetenschappen pilot havo 2015-I Opgave 2 De positie van huishoudelijk werkers 8 maximumscore 2 gebruik van kenmerk van politiek probleem 1 gebruik van voorbeeld uit tekst 1 om kenmerk te illustreren 1 Er is sprake van een politiek probleem

Nadere informatie

A. De achtergronden van de christelijk sociale beweging (waarom vakbonden zijn opgericht)

A. De achtergronden van de christelijk sociale beweging (waarom vakbonden zijn opgericht) Auteur: Joop Vogel Inleiding Slechts heel in het kort wordt ingegaan op de geschiedenis van de (christelijke) vakbeweging, de politiebonden en de visie van de Politievakorganisatie ACP. Ik pretendeer niet

Nadere informatie

Jaarverslagen van verschillende werkgeversen werknemers organisaties

Jaarverslagen van verschillende werkgeversen werknemers organisaties Jaarverslagen van verschillende werkgeversen werknemers organisaties (1909-1998) 911 Samengesteld door dr. R.E. van der Woude Historisch Documentatiecentrum voor het Nederlands Protestantisme (1800-heden)

Nadere informatie

Kijk en vergelijk de cao-voorstellen Metaal en Techniek

Kijk en vergelijk de cao-voorstellen Metaal en Techniek Kijk en vergelijk de cao-voorstellen Metaal en Techniek Federatie Werkgevers Techniek Looptijd: die past bij de bedrijfstak en moet leiden tot één cao voor de Metalektro en Metaal en Techniek. Participatie

Nadere informatie

1 De economische ontwikkeling van Nederland in de 19-de eeuw

1 De economische ontwikkeling van Nederland in de 19-de eeuw De Economische ontwikkeling van Nederland in de 19-de eeuw Antwoordkernen zijn vrijwel nooit volledige zinnen. Antwoordkernen geven alleen aan, wat er beslist in het antwoord moet staan. De bedoeling is,

Nadere informatie

Q2 1. Bent u een man of vrouw?

Q2 1. Bent u een man of vrouw? Q2 1. Bent u een man of vrouw? man vrouw man vrouw 69,71% 267 30,29% 116 Q3 2. Wat is uw leeftijd? 15-24 25-34 35-45 45-54 55-65 ouder dan 65 15-24 25-34 35-45 45-54 55-65 ouder dan 65 1,31% 5 11,49% 44

Nadere informatie

3.1 Omcirkel het juiste antwoord.

3.1 Omcirkel het juiste antwoord. 3.1 Vraag 1 Lees de uitspraken I en II en bedenk welke juist is/zijn. I Economie gaat over behoeften II Economie gaat over middelen A. I en II zijn beiden juist B. I is juist, II is onjuist C. II is juist,

Nadere informatie

-5 $ -5 $ +5 $ -5 $ Loonsverhoging: De werknemers in jouw fabriek zijn blij omdat ze loonsverhoging krijgen.

-5 $ -5 $ +5 $ -5 $ Loonsverhoging: De werknemers in jouw fabriek zijn blij omdat ze loonsverhoging krijgen. Kinderwet van Van Houten: Alle werkgevers maken winst omdat ze geen kinderen meer in dienst kunnen nemen Socialisme Ouderdomswet: Alle werkgevers moeten bijdragen aan pensioen. Socialisme Loonsverhoging:

Nadere informatie

1. WAT VOORAFGING...1 2. HET CONGRES VAN WENEN...2 2.1. BESLISSINGEN...3 2.2. GEVOLGEN...6 2.3. BELANG VAN HET CONGRES VAN WENEN...

1. WAT VOORAFGING...1 2. HET CONGRES VAN WENEN...2 2.1. BESLISSINGEN...3 2.2. GEVOLGEN...6 2.3. BELANG VAN HET CONGRES VAN WENEN... HET CONGRES VAN WENEN 1. WAT VOORAFGING...1 2. HET CONGRES VAN WENEN...2 2.1. BESLISSINGEN...3 2.2. GEVOLGEN...6 2.3. BELANG VAN HET CONGRES VAN WENEN...7 3.1. Het Congres van Wenen en de restauratie Het

Nadere informatie

ons sociaal liberalisme ACLVB Congres 15 februari 2008

ons sociaal liberalisme ACLVB Congres 15 februari 2008 ons sociaal liberalisme ACLVB Congres RESOLUTIES ons sociaal liberalisme ACLVB Congres RESOLUTIES v.u.: Jan Vercamst, Koning Albertlaan 95-9000 Gent 2 resoluties I ONZE WAARDEN: VRIJHEID, SOLIDARITEIT,

Nadere informatie

Nautilus International is de vakbond voor werknemers in de maritieme sector en is actief in het Verenigd Koninkrijk, Nederland en Zwitserland.

Nautilus International is de vakbond voor werknemers in de maritieme sector en is actief in het Verenigd Koninkrijk, Nederland en Zwitserland. Voor zoet en zout FNV Waterbouw is dé Nederlandse vakbond voor werknemers in de waterbouw. Deze bond is ontstaan uit de samenwerking tussen de bonden FNV Bouw (werknemers in de baggersector) en Nautilus

Nadere informatie

Liefde. De sociale leer van de Kerk

Liefde. De sociale leer van de Kerk Liefde De sociale leer van de Kerk De sociale leer van de Kerk Over de liefde Het evangelie roept ons op om ons in te zetten voor onze naasten. Maar hoe weet je nu wat er gedaan moet worden, zeker in een

Nadere informatie

Toetsvragen geschiedenis toelating Pabo. Tijdvak 8 Toetsvragen

Toetsvragen geschiedenis toelating Pabo. Tijdvak 8 Toetsvragen Tijdvak 8 Toetsvragen 1 In Nederland was de eerste belangrijke politieke stroming het liberalisme. Welke politieke doelen wilden liberalen bereiken? A Zij wilden een eenheidsstaat met een grondwet en vrijheid

Nadere informatie

Besturing van de vakbeweging

Besturing van de vakbeweging Bondsbestuur Algemene Nederlandse Metaalbewerkersbond, anno 1927 foto van Bernard Jacobs Besturing van de vakbeweging De vakbeweging in Nederland bestaat anno 2016 uit drie vakcentrales, waarbij de verschillen

Nadere informatie

Het Maatschappelijk Belang van Cao s. Leren van Zweden, Duitsland en Australië? dr. Judith Raven Erasmus Universiteit Rotterdam

Het Maatschappelijk Belang van Cao s. Leren van Zweden, Duitsland en Australië? dr. Judith Raven Erasmus Universiteit Rotterdam Het Maatschappelijk Belang van Cao s. Leren van Zweden, Duitsland en Australië? dr. Judith Raven Erasmus Universiteit Rotterdam Onderzoek in opdracht van Instituut Gak In samenwerking met University of

Nadere informatie

Pauselijke encycliek schudt k

Pauselijke encycliek schudt k 44 Zeggenschap 2-2016 Rerum Novarum 125 jaar Pauselijke encycliek schudt k Rerum Novarum verscheen 125 jaar geleden. Die heeft onmiskenbaar invloed gehad op de ontwikkeling van de katholieke arbeidersbeweging

Nadere informatie

Sociale kwestie v456. CC Naamsvermelding-GelijkDelen 3.0 Nederland licentie. https://maken.wikiwijs.nl/100735

Sociale kwestie v456. CC Naamsvermelding-GelijkDelen 3.0 Nederland licentie. https://maken.wikiwijs.nl/100735 Auteur VO-content Laatst gewijzigd 31 mei 2017 Licentie CC Naamsvermelding-GelijkDelen 3.0 Nederland licentie Webadres https://maken.wikiwijs.nl/100735 Dit lesmateriaal is gemaakt met Wikiwijs van Kennisnet.

Nadere informatie

Hoofdstuk 5: Koude Oorlog en Dekolonisatie

Hoofdstuk 5: Koude Oorlog en Dekolonisatie Hoofdstuk 5: Koude Oorlog en Dekolonisatie Geschiedenis VWO 2011/2012 www.lyceo.nl Nieuwe ontwikkelingen na de Tweede Wereldoorlog Nieuwe machtsverhoudingen: Verenigde Staten en de Sovjet-Unie nieuwe supermachten

Nadere informatie

Arbeidsmarkt Vraag naar arbeid Werkgelegenheid Aanbod van arbeid: b Marktmechanisme Loonkosten per product

Arbeidsmarkt Vraag naar arbeid Werkgelegenheid Aanbod van arbeid: b Marktmechanisme Loonkosten per product Arbeidsmarkt Vraag naar arbeid = mensen Door werkgevers: bedrijven en overheid Werkgelegenheid Hoe lager het loon, hoe groter de vraag naar arbeid Aanbod van arbeid: beroepsbevolking (iedereen tussen de

Nadere informatie

CAO HOVENIERS: TOCH NOG ONDERHANDELINGSRESULTAAT

CAO HOVENIERS: TOCH NOG ONDERHANDELINGSRESULTAAT CAO HOVENIERS: TOCH NOG ONDERHANDELINGSRESULTAAT Kenmerk: John Koudys 11-536/JK/mp op 29-04-2011 13:26 De vijfde onderhandelingsronde op 28 april bracht toch nog een resultaat! Over de belangrijkste geschilpunten,

Nadere informatie

Examenopgaven VMBO-KB 2003

Examenopgaven VMBO-KB 2003 Examenopgaven VMBO-KB 2003 tijdvak 1 woensdag 21 mei 09.00-11.00 uur GESCHIEDENIS EN STAATSINRICHTING CSE KB GESCHIEDENIS EN STAATSINRICHTING VBO-MAVO-C Gebruik het bronnenboekje. Dit examen bestaat uit

Nadere informatie

Archief Algemene Vakcentrale (Den Haag)

Archief Algemene Vakcentrale (Den Haag) Archief Algemene Vakcentrale (Den Haag) 1987-1997 Internationaal Instituut voor Sociale Geschiedenis Cruquiusweg 31 1019 AT Amsterdam Nederland hdl:10622/arch02219 IISG Amsterdam 2015 Inhoudsopgave Archief

Nadere informatie

Naar de kern. Thema 1: De kern van het ondernemen ...

Naar de kern. Thema 1: De kern van het ondernemen ... Thema 1: De kern van het ondernemen overheid klanten leveranciers leefomgeving onderneming werknemers... mede-eigenaars drukkingsgroepen en actiecomités U Ondernemen doet iemand in de eerste plaats uit

Nadere informatie

Religie, christendom en politiek vanuit filosofisch perspectief

Religie, christendom en politiek vanuit filosofisch perspectief Religie, christendom en politiek vanuit filosofisch perspectief - Het christelijke belemmert de politiek niet, maar maakt haar juist mogelijk en waardevol - Pieter Jan Dijkman Vereniging voor Wijsbegeerte

Nadere informatie

Over de regeling. Nu deelnemen of later? salaris en 100% van uw pensioenopbouw

Over de regeling. Nu deelnemen of later? salaris en 100% van uw pensioenopbouw Over de regeling Wat houdt de regeling precies in? Waarom zou ik deelnemen? Wie betaalt mijn extra salaris en pensioenopbouw? Ik houd minder vrije dagen over, hoe zit dat? Nu deelnemen of later? Mag ik

Nadere informatie

GESCHIEDENIS LES 2 STAP VOOR STAP VOORUIT

GESCHIEDENIS LES 2 STAP VOOR STAP VOORUIT GESCHIEDENIS LES 2 STAP VOOR STAP VOORUIT Wie zei: Het is mijn taak om dit land goed te besturen. Maar al die ministers moeten zich er niet mee bemoeien. 1. koning Willem I 2. koning Willem II 3. koning

Nadere informatie

Bepaal inzet nieuwe CAO Defensie

Bepaal inzet nieuwe CAO Defensie DATUM: KENMERK: VOLGNUMMER: 14 oktober 2009 Aan de leden N68 Bepaal inzet nieuwe CAO Defensie In overleg met het Landelijk Groepsbestuur Burgerpersoneel Defensie is CNV Publieke Zaak gestart met de voorbereiding

Nadere informatie

Politieke stromingen hv123. CC Naamsvermelding-GelijkDelen 3.0 Nederland licentie. https://maken.wikiwijs.nl/61325

Politieke stromingen hv123. CC Naamsvermelding-GelijkDelen 3.0 Nederland licentie. https://maken.wikiwijs.nl/61325 Auteur VO-content Laatst gewijzigd 19 oktober 2016 Licentie CC Naamsvermelding-GelijkDelen 3.0 Nederland licentie Webadres https://maken.wikiwijs.nl/61325 Dit lesmateriaal is gemaakt met Wikiwijs Maken

Nadere informatie

maatschappijwetenschappen pilot havo 2015-I

maatschappijwetenschappen pilot havo 2015-I Opgave 2 De positie van huishoudelijk werkers Bij deze opgave horen de teksten 1 en 2 en tabel 2. Inleiding In deze opgave staat de maatschappelijke positie van huishoudelijk werkers en de omgang met hun

Nadere informatie

levensbeschouwelijke identiteit van catent Scholen zijn als bomen Leven niet alleen Zonder grond en wortels Leeft geen school, niet één

levensbeschouwelijke identiteit van catent Scholen zijn als bomen Leven niet alleen Zonder grond en wortels Leeft geen school, niet één levensbeschouwelijke identiteit van catent Scholen zijn als bomen Leven niet alleen Zonder grond en wortels Leeft geen school, niet één De scholen van Catent - afzonderlijk en gezamenlijk - zijn als een

Nadere informatie

VAKBONDSINFORMATIE VOOR WERKNEMERS VAN STRUKTON WORKSPHERE

VAKBONDSINFORMATIE VOOR WERKNEMERS VAN STRUKTON WORKSPHERE VAKBONDSINFORMATIE VOOR WERKNEMERS VAN STRUKTON WORKSPHERE Een kloppend hart voor STRUKTON heeft STERKE mensen nodig! IN DIT INFORMATIEPAKKET STAAT INFORMATIE WAAR DE FNV VOOR STAAT. De Missie van de FNV

Nadere informatie

Sociale Zekerheid. De geschiedenis in een notendop Algemene kenmerken De financiering

Sociale Zekerheid. De geschiedenis in een notendop Algemene kenmerken De financiering Sociale Zekerheid De geschiedenis in een notendop Algemene kenmerken De financiering 1 SZ: Geschiedenis in een notendop Sociale zekerheid voor kapitalisme Familie en dorpsgemeenschap Private en publieke

Nadere informatie

Politieke stromingen hv123. CC Naamsvermelding-GelijkDelen 3.0 Nederland licentie.

Politieke stromingen hv123. CC Naamsvermelding-GelijkDelen 3.0 Nederland licentie. Auteur VO-content Laatst gewijzigd 25 June 2015 Licentie CC Naamsvermelding-GelijkDelen 3.0 Nederland licentie Webadres http://maken.wikiwijs.nl/61325 Dit lesmateriaal is gemaakt met Wikiwijsleermiddelenplein.

Nadere informatie

Archief NVV. Afdeling Leiden

Archief NVV. Afdeling Leiden Archief NVV. Afdeling Leiden 1948-1979 Internationaal Instituut voor Sociale Geschiedenis Cruquiusweg 31 1019 AT Amsterdam Nederland hdl:10622/arch01019 IISG Amsterdam 2015 Inhoudsopgave Archief NVV. Afdeling

Nadere informatie

MINISTERIE VAN SOCIALE ZAKEN EN WERKGELEGENHEID

MINISTERIE VAN SOCIALE ZAKEN EN WERKGELEGENHEID MINISTERIE VAN SOCIALE ZAKEN EN WERKGELEGENHEID BESLUIT VAN DE MINISTER VAN SOCIALE ZAKEN EN WERKGELEGENHEID VAN 4 JUNI 2004 TOT WIJZIGING VAN HET BESLUIT TOT ALGEMEEN VERBINDENDVERKLARING VAN BEPALINGEN

Nadere informatie

Geacht lid, Postadres Postbus 9208, 3506 GE Utrecht. Doorkiesnummer 2 december Ons kenmerk /ep/kp

Geacht lid, Postadres Postbus 9208, 3506 GE Utrecht. Doorkiesnummer 2 december Ons kenmerk /ep/kp Postadres Postbus 9208, 3506 GE Utrecht Datum Doorkiesnummer 2 december 2015 030-2637261 Onderwerp Or verkiezingen Randstad Groep Geacht lid, De verkiezingscommissie van uw ondernemingsraad (or) heeft

Nadere informatie

Een grote minderheid (42%) van de zaterdag werkers vult in hiervoor geen toeslag te ontvangen.

Een grote minderheid (42%) van de zaterdag werkers vult in hiervoor geen toeslag te ontvangen. In de maand september heeft FNV Metaal onder leden en niet leden onderzoek gedaan naar de praktijk en de ervaringen met werktijden in de branche. De vragenlijst richtte zich op diverse aspecten van werktijden;

Nadere informatie

2,1: Nederlands-Indië, 19 e eeuw

2,1: Nederlands-Indië, 19 e eeuw 2,1: Nederlands-Indië, 19 e eeuw 1830 1870: Javaanse boer werkt voor Nederlandse staat: - cultuurstelsel - Herendiensten van verliespost naar wingewest Vanaf 1870: modern imperialisme particuliere bedrijven

Nadere informatie

online enquête acv-openbare diensten

online enquête acv-openbare diensten online enquête acv-openbare diensten actie voeren dienstverlening lidmaatschap opdracht taken Resultaten Mei 2015 waarden resultaten mei 2015 Naar aanleiding van het congres van ACV-Openbare Diensten in

Nadere informatie

Vak Maatschappijwetenschappen Thema Politieke besluitvorming (katern) Klas Havo 5 Datum december 2012. Hoofdstuk 8 Stromingen en partijen

Vak Maatschappijwetenschappen Thema Politieke besluitvorming (katern) Klas Havo 5 Datum december 2012. Hoofdstuk 8 Stromingen en partijen Vak Maatschappijwetenschappen Thema Politieke besluitvorming (katern) Klas Havo 5 Datum december 2012 Hoofdstuk 8 Stromingen en partijen maatschappijvisie een samenhangend aantal opvattingen, die men [als

Nadere informatie

Handleiding voor schoolbesturen bij de prikactie

Handleiding voor schoolbesturen bij de prikactie Handleiding voor schoolbesturen bij de prikactie Op dinsdag 27 juni zullen veel leerkrachten in Nederland een uur later starten met hun les dan normaal. De organisaties die verenigd zijn in het PO-front

Nadere informatie

MINISTERIE VAN SOCIALE ZAKEN EN WERKGELEGENHEID

MINISTERIE VAN SOCIALE ZAKEN EN WERKGELEGENHEID MINISTERIE VAN SOCIALE ZAKEN EN WERKGELEGENHEID I-SZW Nr. 8559 Bijvoegsel Stcrt. d.d. 04-06-1996, nr. 104 ALGEMEEN VERBINDENDVERKLARING VAN GEWIJZIGDE BEPALINGEN VAN DE COLLECTIEVE ARBEIDSOVEREENKOMST

Nadere informatie

1. WAT VOORAFGING...1 2. HET CONGRES VAN WENEN...2 2.1. BESLISSINGEN...3 2.2. GEVOLGEN...6 2.3. BELANG VAN HET CONGRES VAN WENEN...

1. WAT VOORAFGING...1 2. HET CONGRES VAN WENEN...2 2.1. BESLISSINGEN...3 2.2. GEVOLGEN...6 2.3. BELANG VAN HET CONGRES VAN WENEN... HET CONGRES VAN WENEN 1. WAT VOORAFGING...1 2. HET CONGRES VAN WENEN...2 2.1. BESLISSINGEN...3 2.2. GEVOLGEN...6 2.3. BELANG VAN HET CONGRES VAN WENEN...7 3.1. Het Congres van Wenen en de restauratie Het

Nadere informatie

Uw werknemer kan vanaf zijn of haar 60 e jaar 80% gaan werken. Hij/zij behoudt 90% van het salaris en 100% van de pensioenopbouw

Uw werknemer kan vanaf zijn of haar 60 e jaar 80% gaan werken. Hij/zij behoudt 90% van het salaris en 100% van de pensioenopbouw Over de regeling Wat houdt de regeling precies in? Waarom deelnemen? Wie betaalt de regeling? Klopt het dat de bovenwettelijke vakantieuren vervallen als mijn medewerker meedoet met de vitaliteitsregeling?

Nadere informatie

Archief Katholieke Werkende Jongeren, coördinatiegebied Noord-Zuid-Holland

Archief Katholieke Werkende Jongeren, coördinatiegebied Noord-Zuid-Holland Plaatsingslijst Archief Katholieke Werkende Jongeren, coördinatiegebied Noord-Zuid-Holland Archiefnummer: 342 Archiefnaam: KWJH Sector: Jeugd Soort archief: Instellingsarchief Datering: 1966-1981 Katholiek

Nadere informatie

1)Waaruit bestaat de vraag op de Werkenden en arbeidsmarkt? (openstaande)vacatures. 2)Noem een ander woord voor Werkenden werkgelegenheid.

1)Waaruit bestaat de vraag op de Werkenden en arbeidsmarkt? (openstaande)vacatures. 2)Noem een ander woord voor Werkenden werkgelegenheid. 1 1)Waaruit bestaat de vraag op de arbeidsmarkt? 2)Noem een ander woord voor werkgelegenheid. 3)Wie vragen arbeid? 4)Met welk woord wordt het aanbod van arbeid ook aangeduid? 5)Geef de omschrijving van

Nadere informatie

SENIOREN REGELING. >> Voor werkgevers en oudere werknemers in de loonwerksector. Uitgevoerd door Colland Arbeidsmarkt. www.collandarbeidsmarkt.

SENIOREN REGELING. >> Voor werkgevers en oudere werknemers in de loonwerksector. Uitgevoerd door Colland Arbeidsmarkt. www.collandarbeidsmarkt. SENIOREN REGELING >> Voor werkgevers en oudere werknemers in de loonwerksector Uitgevoerd door Colland Arbeidsmarkt www.collandarbeidsmarkt.nl De seniorenregeling: iets voor u? Een dag minder werken zonder

Nadere informatie

Arbeidsmarkttrends en de toekomst van de sociale zekerheid

Arbeidsmarkttrends en de toekomst van de sociale zekerheid Arbeidsmarkttrends en de toekomst van de sociale zekerheid Workshop Divosacongres, 2 juni 2016 Paul de Beer Henri Polak hoogleraar voor arbeidsverhoudingen UvA Wetenschappelijk Bureau voor de Vakbeweging

Nadere informatie

Oorspronkelijke tekst Toepasselijk vanaf 01.01.1967 en voor het eerst op de in 1967 te nemen vakantie

Oorspronkelijke tekst Toepasselijk vanaf 01.01.1967 en voor het eerst op de in 1967 te nemen vakantie Artikel 41 Oorspronkelijke tekst Toepasselijk vanaf 01.01.1967 en voor het eerst op de in 1967 te nemen vakantie 4 oproeping onder de wapens of één der andere toestanden voortvloeiend uit de dienstplichtwetten

Nadere informatie

./. Hierbij zend ik u de antwoorden op de vragen van het lid Wilders (VVD) over terugloop ledenaantal FNV.

./. Hierbij zend ik u de antwoorden op de vragen van het lid Wilders (VVD) over terugloop ledenaantal FNV. Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 1a 2513 AA s-gravenhage Postbus 90801 2509 LV Den Haag Anna van Hannoverstraat 4 Telefoon

Nadere informatie

MINISTERIE VAN SOCIALE ZAKEN EN WERKGELEGENHEID

MINISTERIE VAN SOCIALE ZAKEN EN WERKGELEGENHEID MINISTERIE VAN SOCIALE ZAKEN EN WERKGELEGENHEID BESLUIT VAN DE MINISTER VAN SOCIALE ZAKEN EN WERKGELEGENHEID VAN 1 MAART 2007 TOT WIJZIGING VAN HET BESLUIT TOT ALGEMEEN VERBINDENDVERKLARING VAN BEPALINGEN

Nadere informatie

GESCHIEDENIS EN STAATSINRICHTING CSE KB

GESCHIEDENIS EN STAATSINRICHTING CSE KB Examen VMBO-KB 2005 tijdvak 1 woensdag 25 mei 9.00 11.00 uur GESCHIEDENIS EN STAATSINRICHTING CSE KB Gebruik het bronnenboekje. Dit examen bestaat uit 35 vragen. Voor dit examen zijn maximaal 50 punten

Nadere informatie

Notitie Generatiepact VRK

Notitie Generatiepact VRK Notitie Generatiepact VRK Wat is het Generatiepact? Vakbonden en werkgevers zien de noodzaak van maatregelen om kennis van oudere medewerkers over te dragen aan jonge mensen, maar ook om die zo op de arbeidsmarkt

Nadere informatie

Geschiedenis en Staatsinrichting TL Bohemen, Houtrust, Kijkduin 2014-2015-2016

Geschiedenis en Staatsinrichting TL Bohemen, Houtrust, Kijkduin 2014-2015-2016 Schoolexamen derde leerjaar mavo (2014 2015) 1 SE1 De industriële samenleving in Nederland Het proces van industrialisatie heeft de Nederlandse samenleving ingrijpend veranderd vanaf het midden van de

Nadere informatie

Handleiding voor schoolbesturen bij acties van novemberdecember

Handleiding voor schoolbesturen bij acties van novemberdecember Handleiding voor schoolbesturen bij acties van novemberdecember 2017 Op dinsdag 12 december zal waarschijnlijk door medewerkers in het primair onderwijs in Nederland worden gestaakt. De organisaties die

Nadere informatie

ALGEMENE ECONOMIE /01

ALGEMENE ECONOMIE /01 HBO Algemene economie Raymond Reinhardt 3R Business Development raymond.reinhardt@3r-bdc.com 3R 1 Het begrip economie M Economie: grof vanuit Grieks vertaald: management van huishouding. Sociale wetenschap

Nadere informatie

Gewijzigde voorstellenbrief betreffende de onderhandelingen voor de Grafimedia-cao

Gewijzigde voorstellenbrief betreffende de onderhandelingen voor de Grafimedia-cao 12-12-2014 Gewijzigde voorstellenbrief betreffende de onderhandelingen voor de Grafimedia-cao Met deze (opnieuw) gewijzigde voorstellenbrief brengen wij het volgende onder uw aandacht: Hernieuwd inzicht

Nadere informatie

1)Waaruit bestaat de vraag op de Werkenden en (openstaande)vacatures. arbeidsmarkt? Werkenden 2)Noem een ander woord voor

1)Waaruit bestaat de vraag op de Werkenden en (openstaande)vacatures. arbeidsmarkt? Werkenden 2)Noem een ander woord voor 1)Waaruit bestaat de vraag op de arbeidsmarkt? 2)Noem een ander woord voor werkgelegenheid. 3)Wat houdt het arbeidsvolume in? 4)Met welk woord wordt het aanbod van arbeid ook aangeduid? 5)Geef de omschrijving

Nadere informatie

Belangen: Assenstelsel

Belangen: Assenstelsel Belangen: Assenstelsel Korte omschrijving werkvorm: eerlingen geven bij bepaalde stellingen aan of deze passen bij een links, rechts, conservatief of een progressief standpunt. Nadat de goede antwoorden

Nadere informatie

Lokaal FNV West Brabant

Lokaal FNV West Brabant Aan de colleges van B&W en de leden van de Gemeenteraden Bergen op Zoom, Halderberge, Moerdijk, Roosendaal. Rucphen, Steenbergen en Woensdrecht Lokaal FNV West Brabant Post- en bezoek adres Bergrand 222

Nadere informatie

Inhoud. Deel a Algemeen arbeidsrecht 25. Lijst van afkortingen 17. Inleiding 19. 1 Beginselen en bronnen commune arbeidsrecht 27

Inhoud. Deel a Algemeen arbeidsrecht 25. Lijst van afkortingen 17. Inleiding 19. 1 Beginselen en bronnen commune arbeidsrecht 27 Inhoud Lijst van afkortingen 17 Inleiding 19 Begrip arbeidsrecht 19 Onderdelen arbeidsrecht 20 Complexiteit arbeidsrecht 22 Opbouw boek 22 Deel a Algemeen arbeidsrecht 25 1 Beginselen en bronnen commune

Nadere informatie

Eindexamen havo maatschappijwetenschappen pilot 2014-II

Eindexamen havo maatschappijwetenschappen pilot 2014-II Aanwijzing voor de kandidaat Als in een vraag staat dat je een hoofd- of kernconcept moet gebruiken, dan gebruik je in het antwoord die elementen uit de omschrijving van het hoofd- of kernconcept die nodig

Nadere informatie

CAO-commissie MKB-Nederland 14 juni 2011

CAO-commissie MKB-Nederland 14 juni 2011 Internationaal werkgeverschap CAO-commissie MKB-Nederland 14 juni 2011 Mr. R.A.M. Blaakman/AWVN Senior adviseur internationaal Juridische Zaken 14-6-2011 #479440 1 Hebben jullie in de sector te maken met

Nadere informatie

Beknopte samenvatting Concept

Beknopte samenvatting Concept De ontwikkeling van de nieuwe vakbeweging Beknopte samenvatting Concept Kwartiermakers Vakbeweging De nieuwe vakbeweging Beknopte samenvatting van het concept-advies Kwartiermakers de nieuwe vakbeweging

Nadere informatie

Beste jubilarissen FNV bondgenoten, Leeuwarden en Leeuwarderadeel.

Beste jubilarissen FNV bondgenoten, Leeuwarden en Leeuwarderadeel. Beste jubilarissen FNV bondgenoten, Leeuwarden en Leeuwarderadeel. Mij is de eer gegund u te mogen toespreken namens het hoofdbestuur en u te bedanken voor uw trouw aan de bond. In mijn toespraak zal ik

Nadere informatie

Deel 1. Opvoedingsproject

Deel 1. Opvoedingsproject Deel 1 Opvoedingsproject 5 6 1. Opvoedingsproject Wij verwachten van alle ouders dat ze loyaal achter de identiteit en het pedagogisch project van onze school staan en dit ondersteunen. Hieronder vindt

Nadere informatie

Verzonden per email PostNL Holding BV T.a.v. mevrouw L. van Zomeren Prinses Beatrixlaan 23 2595 AK Den Haag. 29 mei 2015. Geachte mevrouw van Zomeren,

Verzonden per email PostNL Holding BV T.a.v. mevrouw L. van Zomeren Prinses Beatrixlaan 23 2595 AK Den Haag. 29 mei 2015. Geachte mevrouw van Zomeren, Verzonden per email PostNL Holding BV T.a.v. mevrouw L. van Zomeren Prinses Beatrixlaan 23 2595 AK Den Haag 29 mei 2015 Geachte mevrouw van Zomeren, Hierbij treft u namens de vakbonden FNV Publiek Belang,

Nadere informatie

Resultaten cao-review cao NWb

Resultaten cao-review cao NWb Resultaten cao-review cao NWb Op 15 september 2015 is de cao-review online verschenen en een paar dagen later hadden bijna 1.200 collega s de cao-review ingevuld. Wij zijn blij dat jullie in zo n grote

Nadere informatie

SENIOREN REGELING. in de Loonwerksector. Arbeidsmarkt. Uitgevoerd door Colland Arbeidsmarkt www.collandarbeidsmarkt.nl

SENIOREN REGELING. in de Loonwerksector. Arbeidsmarkt. Uitgevoerd door Colland Arbeidsmarkt www.collandarbeidsmarkt.nl SENIOREN REGELING in de Loonwerksector Arbeidsmarkt Uitgevoerd door Colland Arbeidsmarkt www.collandarbeidsmarkt.nl VANAF 57 JAAR MINDER WERKEN? Een dag minder werken zonder er financieel veel op achteruit

Nadere informatie

Jaarlijkse vakantie 2014

Jaarlijkse vakantie 2014 Jaarlijkse vakantie 2014 Jaarlijkse vakantie 2014 p. 1 / 109 Inhoudsopgave INHOUDSOPGAVE... 2 INLEIDING... 6 TOEPASSINGSGEBIED REGLEMENTERING JAARLIJKSE VAKANTIE... 7 1. PRINCIPE... 7 2. UITBREIDING...

Nadere informatie

College voor Arbeidszaken

College voor Arbeidszaken College voor Arbeidszaken Brief aan de leden T.a.v. het college en de raad informatiecentrum tel. (070) 373 8020 betreft Ledenraadpleging onderhandelaarsakkoord cao SW 2015-2018 uw kenmerk ons kenmerk

Nadere informatie

B E T A L I N G V A N H E T V A K A N T I E G E L D B O U W 2008

B E T A L I N G V A N H E T V A K A N T I E G E L D B O U W 2008 B E T A L I N G V A N H E T V A K A N T I E G E L D B O U W 2008 A. WIJZE VAN BETALING VAN HET VAKANTIEGELD De betaling van het vakantiegeld gebeurt per overschrijving. B. ALGEMENE BEREKENING VAN HET VAKANTIEGELD

Nadere informatie

In de maand september heeft FNV Metaal onderzoek gedaan naar de praktijk en de ervaringen met werktijden in de branche..

In de maand september heeft FNV Metaal onderzoek gedaan naar de praktijk en de ervaringen met werktijden in de branche.. In de maand september heeft FNV Metaal onderzoek gedaan naar de praktijk en de ervaringen met werktijden in de branche.. Drie hoofdvragen: 1. Dragen de werktijden in de branche bij aan behoud van vitaliteit

Nadere informatie

Algemene info over de vakbond en haar maatschappelijke rol

Algemene info over de vakbond en haar maatschappelijke rol Algemene info over de vakbond en haar maatschappelijke rol Waarom zijn er vakbonden?... 1 CNV... 1 Afsluiten van CAO s... 2 Leden van een vakbond... 2 Verschillen tussen vakbonden... 2 Beroepsverenigingen...

Nadere informatie

Profielbeschrijving Voorzitter College van Bestuur. Pagina 1

Profielbeschrijving Voorzitter College van Bestuur. Pagina 1 Profielbeschrijving Voorzitter College van Bestuur Pagina 1 Contactgegevens Stichting Hervormde Scholen De Drieslag Lange Voren 88 3773 AS Barneveld info@dedrieslag.nl www.dedrieslag.nl Datum 28-01-2015

Nadere informatie

No business as usual

No business as usual No business as usual Startpagina (voorlezen van de parabel) (voorlezen van de parabel) Aandacht voor de opbouw van de tekst (zie indeling) Goed om weten: een dag begint s morgens rond 6 uur en telt 12

Nadere informatie

(Uit: mensenrechteneducatie in het vak geschiedenis: leerlijn sociale onrechtvaardigheid)

(Uit: mensenrechteneducatie in het vak geschiedenis: leerlijn sociale onrechtvaardigheid) (Uit: mensenrechteneducatie in het vak geschiedenis: leerlijn sociale onrechtvaardigheid) THEMA Sluit aan bij Mensenrechten of kinderrechten Doel niveau Type Duur Materiaal Voorbereiding Doelstellingen

Nadere informatie

WERKMODELLEN BIJ DE KORTFILM & REPORTAGE

WERKMODELLEN BIJ DE KORTFILM & REPORTAGE De wereld is van iedereen WERKMODELLEN BIJ DE KORTFILM & REPORTAGE Inleiding Beste vriendinnen en vrienden van Beweging.net en partners, In deze map bieden we je 4 werkmodellen aan bij de reportage en

Nadere informatie

Werkgeversvereniging Postverspreiders Nederland. Gastbedrijf: Sandd

Werkgeversvereniging Postverspreiders Nederland. Gastbedrijf: Sandd Welkom bij de Werkgeversvereniging g g Postverspreiders Nederland (WPN) Gastbedrijf: Sandd Programma 1. Introductie ti WPN 2. Voorstelronde aanwezigen 3. Liberalisering van de postmarkt 4. Cao en Algemeen

Nadere informatie

Eindexamen maatschappijleer havo 2006-I

Eindexamen maatschappijleer havo 2006-I Opgave 3 Meer onrust over minder sociale zekerheid (mens en werk en politieke besluitvorming) Maximumscore 5 15 Voorbeelden van een juiste omschrijving van de verzorgingsstaat (één van de volgende): 3

Nadere informatie