Ten behoeve van uw Algemeen Overleg over het vmbo op 15 april a.s. willen VNO-NCW en MKB-Nederland een aantal punten onder uw aandacht brengen.

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Ten behoeve van uw Algemeen Overleg over het vmbo op 15 april a.s. willen VNO-NCW en MKB-Nederland een aantal punten onder uw aandacht brengen."

Transcriptie

1 Aan de voorzitter, leden en plv. leden van de Vaste Commissie voor Onderwijs, Cultuur en Wetenschap van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus EA DEN HAAG B r i e f n u m m e r 14/10.534/GV/HdB O n d e r w e r p Technisch vmbo D e n H a a g 14 april 2014 T e l e f o o n n u m m e r E - m a i l Geachte dames en heren, Ten behoeve van uw Algemeen Overleg over het vmbo op 15 april a.s. willen VNO-NCW en MKB-Nederland een aantal punten onder uw aandacht brengen. Modernisering van het vmbo Op de agenda van uw overleg staat de reactie van de Staatssecretaris van OCW op het rapport van VNO-NCW en MKB-Nederland Naar een versterking van het vmbo; bedrijfsleven over vmbo beroepsgericht. Wij zijn blij met de ambitie van de Staatssecretaris om het beroepsonderwijs te versterken. Het gaat erom leerlingen uit te dagen om hun talenten op het cognitief niveau, maar ook in het vakmanschap maximaal te ontwikkelen. Leerlingen met aanleg voor praktische vakken moeten gestimuleerd worden om excellente vakmensen te worden. Daarvoor is allereerst nodig dat het beroepsonderwijs kwalitatief beter en uitdagender wordt. Dat vraagt een herkenbaarder vmbo en modernisering van de inhoud van de leerstof. In gang gezet is inmiddels de herziening van de examenprogramma s voor de basis- en kaderberoepsgerichte leerweg en de gemengde leerweg in het vmbo. Om dit te realiseren is samenwerking tussen onderwijs en bedrijfsleven essentieel; immers het beroepsonderwijs kan niet zonder inbreng uit de moderne beroepspraktijk. Ook betere samenwerking tussen vmbo en mbo in de regio is nodig om een natuurlijke overgang en de aansluiting tussen beide schooltypes te borgen. Malietoren / Bezuidenhoutseweg 12 / Postbus / 2509 AA Den Haag / / /

2 B l a d 2 Ten derde is er de noodzaak om meer beroepsgerichte componenten toe te voegen aan het onderwijs in de theoretische leerweg in het vmbo en het havo. Immers leerlingen die algemeen vormend onderwijs volgen moeten ook de kans krijgen hun talenten op dit vlak te ontwikkelen. De initiatieven vanuit het Techiekpact om Techniekcolleges op te zetten zijn hier een voorbeeld van. Hierbij hoort ook een veel betere Loopbaan Oriëntatie en -Begeleiding (LOB), die leerlingen en ouders inzicht geeft in de best passende keuze voor (vervolg) onderwijs en beroepskeuze. Het vmbo staat voor grote veranderingen de komende jaren. In 2016 moeten alle vmboscholen nieuwe beroepsgerichte examenprogramma s aan gaan bieden en in 2018 krijgen alle leerlingen een examen beroepsgericht nieuwe stijl voorgelegd. Technisch beroepsonderwijs De noodzaak en urgentie om die modernisering van het vmbo in te vullen is in het domein van de techniek verstaan en opgepakt. Daarbij komt de wens om de leerlingaantallen bij de techniek opleidingen in het vmbo en mbo te vergroten. Brancheverenigingen in de technische sector 1 en onderwijs (scholen en docenten) 2 hebben voorstellen ontwikkeld om hier nader invulling aan te geven. Samengevat zijn hun ambities (in de bijlage is een nadere uitwerking hiervan opgenomen) de volgende. Zij willen gezamenlijk de inhoud van het vak techniek voor de onderbouw herzien en actualiseren. Techniek hoort thuis in de eerste twee leerjaren van het vmbo en alle leerlingen moeten kunnen kennisnemen van alle relevante facetten. Ook voor de bovenbouw en de nieuwe examenprogramma s willen zij nieuw lesmateriaal ontwikkelen. Meer aandacht voor kennismaking met techniek (en andere vakrichtingen) in de Theoretische Leerweg. Dat kan op verschillende manieren. Partijen zullen hiervoor meerdere varianten ontwikkelen. Ook versterking van de Loopbaan Oriëntatie en Begeleiding (de LOB-programma s) hoort daarbij. Om techniek in de theoretische leerweg en de onderbouw aan te bieden moeten scholen hun faciliteiten kunnen uitbreiden. Daarvoor moeten oplossingen komen in samenwerking met overheid en bedrijven in de regio. De opleidingsbedrijven die in verschillende branches actief zijn in het mbo kunnen hierbij eveneens een rol spelen. Naast de landelijke agenda willen partijen ook regionale agenda s opstellen in samenwerking tussen vmbo scholen, bedrijfsleven en omringend mbo. Het gaat dan om het ontwikkelen van regionaal relevante examenprogramma s en keuzedelen en het op orde krijgen van de lokaalinrichting. 1 Bouwend Nederland, BOVAG, Koninklijke Metaalunie, UNETO-VNI, FME-CWM, VNCI 2 Platform VMBO Bouw Wonen Interieur; Platform VMBO Produceren, Installeren en Energie; Platform VMBO Mobiliteit en Transport; Platform VMBO Techniek; Platform VMBO Theoretische Leerweg; Platform VMBO Intersectoraal; Platform VMBO SPV

3 B l a d 3 Veel vmbo scholen zijn in enigerlei vorm bezig met de vakmanschapsroute in samenwerking met bedrijfsleven en mbo. Dat is een goede ontwikkeling, die leerlingen een doorlopende leerweg naar excellent vakmanschap beoogd te bieden. Invoering van de nieuwe examenprogramma s biedt kansen om de samenhang te vergroten. De wettelijke mogelijkheden zijn er, maar bijzonder complex vorm te geven. Docenten en bedrijfsleven vragen om meer regie op en transparantie bij deze ontwikkeling. Techniek gaat over maken en doen en doet een sterk beroep op voldoende aanwezige natuurwetenschappelijke kennis en inzicht. Vanuit de techniek invalshoek wordt geconstateerd dat het wenselijk is de programma s voor natuurkunde / scheikunde en biologie voor het vmbo tegen het licht te houden. Deskundigheid vakdocenten. Afzonderlijke docenten en groepen docenten moeten zich als gevolg van deze vernieuwingen verder bekwamen in de diverse nieuwe technieken en vakgebieden. Docentenopleidingen hebben in deze deskundigheidsbevordering al jaren geen rol van betekenis. Daarom pakken de partijen ook de organisatie van de noodzakelijke deskundigheidsbevordering van docenten op. Gezien de cruciale rol van deskundige vakdocenten bij de gehele verbetering van het techniekonderwijs vraagt dit méér aandacht en actie. Actie om te komen tot een concreet nascholingsaanbod op korte termijn voor de zittende docenten is essentieel (zie bijlage). Daarvoor zijn voldoende middelen nodig. Verder is de inzet van mensen uit bedrijven (met veel kennis en kunde op een bepaald vakgebied) in het onderwijs nu problematisch. Die inzet is straks extra noodzakelijk gezien de leeftijdsopbouw van de huidige praktijkdocenten. Actie van de overheid en scholen gericht op het aantrekkelijker maken van de optie om in combinatie met een baan in het bedrijfsleven structureel een deel van de week voor de klas te staan is noodzakelijk. Hierbij is ook samenwerking met mbo-instellingen voor flexibele inzet en professionalisering van (onderwijs) personeel van belang. Tot slot We vragen u om dit aanbod van de verschillende samenwerkende partijen te omarmen. Het is onze gezamenlijke ambitie om het imago en de kwaliteit van het vmbo techniek onderwijs te verbeteren in lijn met de agenda van het kabinet. Om dit ook daadwerkelijk succesvol te laten zijn, hebben wij de volgende wensen. De invoering van alle vernieuwingen de komende vier jaar vraagt om een duidelijk herkenbare innovatieplanning en regie. In samenspraak met de Staatssecretaris van OCW willen wij graag tot de aanstelling van een procesmanager komen. Coördinatie en regie zijn nodig om van elkaars ervaringen te leren, maar ook om duidelijkheid te scheppen voor ondernemers, scholen en docenten. Het gaat ook om het samenbrengen van allerlei initiatieven en het betrekken van ervaringen die met nieuwe en bestaande doorlopende leerlijnen van vmbo en mbo worden opgedaan, als de vakscholen en vakcolleges, de vakmanschapsroute en de technologieroute en de pilotscholen bij het invoeren van de nieuwe examenprogramma s.

4 B l a d 4 Voldoende ruimte voor bijscholing van docenten en de inzet van vakdocenten uit het bedrijfsleven. Een afschrift van deze brief is verstuurd naar de Staatssecretaris van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap en de Minister van Economische Zaken. Mede namens de partijen uit de intentieverklaring, Hoogachtend, Drs. C. Oudshoorn Directeur Beleid Bijlagen

5 Kwantitatief en kwalitatief docententekort in de beroepsgerichte programma s VMBO. MEMO In het kader van de vernieuwing examens beroepsgerichte programma s zijn er in de profielen van techniek maar ook in alle andere profielen grote (na)scholingstrajecten nodig. Hierbij onderscheiden we drie trajecten: 1. De zorg voor de reguliere scholing van docenten. Dit traject is voor mensen die hun reguliere bevoegdheid nog dienen te behalen. De docentenopleidingen gaan er tegenwoordig vanuit dat het overgrote deel van de vakkennis door de desbetreffende kandidaat opgedaan wordt (of is) in het werkveld waarin hij werkzaam is. De docentenopleidingen besteden dan ook het grootste deel van hun energie aan didactiek en pedagogiek. Dat moet met de komst van de profielen wezenlijk anders. Waar we nu al last hebben van soms eenzijdig (technisch) opgeleide docenten zal dat in de toekomst structureel worden. Vanaf 2016 is er behoefte aan profiel breed opgeleide docenten waarvoor met de lerarenopleidingen samengewerkt moet worden om ook dit onderdeel (vakkennis) van de docent op het juiste niveau te krijgen. Anders dan bij het MBO (BVE wetgeving) moet een docent voor het VMBO initieel bevoegd zijn (VO wetgeving). Iemand vanuit het bedrijfsleven is derhalve verplicht om een opleiding te volgen aan een lerarenopleiding. Dit is een meerjarig traject. Dat maakt het voor het VMBO veel lastiger om iemand van het bedrijfsleven op structurele (parttime) basis in te zetten op docentenniveau. Voor het MBO moet je alleen je PDG (pedagogisch didactisch getuigschrift) halen. De instroom in de docentenopleidingen neemt sterk af. Bijscholen van huidige docenten en het aanpassen van de reguliere docentenopleidingen is daarom niet voldoende. Nieuwe instroom dient te worden gegenereerd uit andere doelgroepen, zoals MBOdocenten en mensen uit bedrijven. We vragen daarom ruimte voor experimenten met ruimere aanstellingscriteria en met werving, scholing en aanstelling van docenten uit nieuwe doelgroepen. Het te verwachten tekort aan bevoegde en bekwame docenten maakt de noodzaak om te gaan werken met docenten uit de beroepspraktijk alleen maar groter. Bedrijfsleven en onderwijs maken zich sterk om de aanwezige vakkennis uit het bedrijfsleven structureel in het onderwijs te kunnen benutten maar daarvoor is het noodzakelijk dat de mogelijkheden hiertoe uitgebreid worden. 2. De docenten met een bevoegdheid voor een afdeling van een profiel moeten bekwaam gemaakt worden voor de profieldelen die niet in hun bevoegdheid zitten. Ook uit het oogpunt van veiligheid is het essentieel dat adequate bijscholing gegeven wordt.

6 SPV doet op dit moment in opdracht van de onderwijscoöperatie een inventarisatie onderzoek naar de reeds aanwezige scholingsmogelijkheden en in hoeverre deze producten recht doen aan de eisen die aan gecertificeerde scholing gesteld moeten worden. Nog dit jaar zijn hiervan de resultaten bekend. Tevens worden de blinde vlekken geïnventariseerd om vervolgens scholing hierin te organiseren. Gecertificeerde nascholing kan worden gebruikt voor de herregistratie. Met nascholing welke afgesloten wordt met een certificaat, gecombineerd met een onderwijsbevoegdheid binnen het profiel, moet het dan mogelijk zijn om via het docentenregister de bekwaamheid/bevoegdheid voor het profiel vast te leggen. 3. De docenten die de nieuwe keuzedelen vorm gaan geven die horen bij een profiel. Deze docenten zijn in hun werkgebied reeds bevoegd vakdocent. Hun vakkennis dient geactualiseerd te worden. Daarnaast moeten zij handvatten aangereikt krijgen voor het aanpassen van de conservatieve leerstof aan de nieuwe toepassingen en het gebruik van nieuwe didactische hulpmiddelen. Voor deze groep zijn de problemen beperkt. Hier ligt een kans voor bijscholing binnen de branches met een beperkte cursus gericht op de inzet van de didactische hulpmiddelen. Overbodig te zeggen dat ook deze scholingsvorm moet voldoen aan de gestelde eisen. 4. In het bedrijfsleven zijn een groot aantal bekwame praktijk-leermeesters professioneel betrokken bij het mbo. Vaak voeren zij ook publieke taken uit. In het MBO is er de mogelijkheid om hier op grotere schaal een beroep op te gaan doen. Daardoor ontstaat ruimte in het mbo om mede invulling te geven aan het dreigende tekort aan bevoegde vakdocenten in het VMBO. Voor de opleiding van het onderwijspersoneel uit het bedrijfsleven is een HBO Ad opleiding een optie De vernieuwing examens heeft een dermate grote impact op de huidige handelingsbekwaamheid van docenten dat deze nascholing niet uit reguliere scholingsfondsen bekostigd kan worden. Het implementatieplan voorziet echter niet in de bekostiging hiervan. Maar zonder een dergelijke impuls is een kwalitatief goede implementatie van de nieuwe examenprogramma s niet mogelijk. VMBO scholen gaan steeds meer in overleg met omringend mbo en bedrijfsleven om te kunnen kiezen voor de profielen en keuzedelen die relevant zijn voor de regio. Voor dit alles zijn regie, procesmanagement en middelen noodzakelijk.

7 Visie op techniek - korte versie - Gezamenlijke visie en aanpak van de vmbo-platforms en de werkgeversorganisaties in de techniek op de positie van techniekonderwijs in het vmbo Deze notitie verwoordt de gezamenlijke visie van de technische branches verenigd in VNO NCW/MKB Nederland en het vmbo op de positionering van techniek in het vmbo en veranderingen die daarin nodig zijn. Aanspreekpunt hiervoor is de stuurgroep Visie op techniek, waarin de onderstaande organisaties zijn vertegenwoordigd. februari 2014 De initiatiefnemers zijn de volgende organisaties. Werkgeversorganisaties VNO NCW/MKB Nederland Bouwend Nederland BOVAG Koninklijke Metaalunie UNETO VNI FME CWM VNCI VMBO-platforms en organisaties Platform VMBO Bouw Wonen Interieur Platform VMBO Produceren, Installeren en Energie Platform VMBO Mobiliteit en Transport Platform VMBO Techniek Platform VMBO Theoretische Leerweg Stichting Platforms VMBO (SPV) 1

8 Gezamenlijke actie van vmbo-platforms en branche organisaties De wijze waarop techniek wordt behandeld in het vmbo schiet tekort. De opleidingen leveren te weinig leerlingen af die geïnteresseerd en/of gevormd zijn in de techniek. De beroepenoriëntatie, de wervende kracht en de inhoudelijke vorming zijn in veel scholen onvoldoende als het gaat om de techniek. Ook de aansluiting op het mbo en de structurele samenwerking met het mbo laat te wensen over. Wij, de vmbo-platforms techniek en de technische werkgeversorganisaties, willen dit verbeteren. Hieronder formuleren wij zeven speerpunten waarop wij actie ondernemen. Gezamenlijke concrete acties van scholen en technische bedrijven. Daarbij hebben we ook de medewerking nodig van onze partners, waaronder het ministerie van OCW, onderwijsorganisaties zoals de MBO-Raad en de ROC s en branchegelieerde organisaties, zoals SBB en de opleidingsfondsen. Zeven speerpunten 1. Het vak techniek geven in de onderbouw In de eerste twee leerjaren van het vmbo dient een vak Techniek te worden gegeven aan alle leerlingen. Techniek dient hier in al haar relevante facetten aan de leerling te worden gepresenteerd. De stuurgroep Visie op techniek wil de scholen hierbij ondersteunen met lesmateriaal en ondersteuning. 2. Techniek in de bovenbouw: ook techniek geven in de theoretische leerweg Techniek wordt reeds gegeven in de basisberoepsgerichte leerweg, de kaderberoepsgerichte leerweg en de gemengde leerweg. De operatie "Vernieuwing beroepsgerichte programma's VMBO" heeft voor deze leerwegen een adequaat conceptexamenprogramma opgeleverd. De stuurgroep ondersteunt de implementatie van het nieuwe programma. Wij vinden dat ook in de theoretische leerweg een vak techniek beschikbaar moet zijn. Hiervoor dient ook een formeel (verplicht) examenprogramma te worden vastgesteld. Scholen dienen te worden ondersteund bij het vormgeven van Techniek. De stuurgroep wil daartoe vier examens en lespakketten uitwerken voor de theoretische leerweg. Techniekscholen AVO-scholen Voor leerlingen die binnen de techniek nog geen Voor leerlingen die geen sectorkeuze hebben profiel hebben gekozen. gemaakt. Een breed pakket techniek; samengesteld uit Een oriëntatie op vier sectoren: techniek, profieldelen- en/of van elk van de drie profielen economie, zorg & welzijn en landbouw. (BWI, M&T of PIE). Voor leerlingen die een sectorkeuze voor Voor leerlingen die een profiel hebben gekozen. Een gericht pakket techniek; de leerling volgt profiel- en/of keuzedelen van 1 profiel (BWI, M&T of PIE). techniek maken. Een breed pakket techniek, samengesteld uit profiel- en/of keuzedelen van elk van de drie profielen (BWI, M&T of PIE). Voor de samenstelling van het programma, zowel in AVO- als techniekscholen, kunnen de inhoudelijke elementen van het nieuwe examenprogramma voor bb/kb/gl worden gebruikt. Daarbij 2

9 wordt uiteraard de tl-leerling op zijn/haar eigen niveau uitgedaagd, door opdrachten op een hoger niveau aan te bieden. De praktijkcomponent dient hierbij een goede plek te krijgen, in samenwerking met het bedrijfsleven in de regio. 3. Docenten werven en bijscholen De beschikbaarheid en vakdeskundigheid van docenten dient op niveau te worden gehouden. Dat vraagt meer flexibele aanstellingscriteria voor vmbo-docenten en werving van docenten in alternatieve doelgroepen (mbo-docenten, hbo-ers en mensen uit bedrijven en opleidingsbedrijven). Hiervoor willen we experimenten opzetten en willen we verdere ideeën ontwikkelen over het opleiden van leraren. Tevens dienen docenten te worden bijgeschoold. 4. Faciliteiten Voor AVO-scholen en een deel van de vmbo-scholen met techniek vergt het geven van techniek in de theoretische leerweg en de onderbouw een uitbreiding van faciliteiten. De vereiste uitbreiding van faciliteiten dient te worden geïnventariseerd en oplossingen hiervoor dienen te worden geregeld, in samenwerking met de overheid en met bedrijven in de regio. De opleidingsbedrijven die in verschillende branches actief zijn in het mbo kunnen hierbij eveneens een rol spelen. 5. Samenwerking school - bedrijven Zowel de beroepenvoorlichting als de praktijkcomponent van de opleidingen dient in samenwerking met bedrijven en opleidingsbedrijven te worden uitgevoerd. Dit gebeurt via bedrijfsbezoeken, stages, gastlessen et cetera. Hieraan valt veel te verbeteren, zowel aan de kant van de scholen als de bedrijven. 6. Structurele samenwerking met het MBO De lesinhouden, manier van lesgeven en de inhoud van de examens dienen de vmbo-leerling voldoende voor te bereiden op het mbo. Het zoeken van de aansluiting met het mbo dient een hoge prioriteit te krijgen. Dit wordt voor een deel reeds verankerd in de nieuwe examenprogramma s voor bb, kb en gl. Ook in de te ontwerpen examens voor de tl dient de aansluiting op het mbo te worden geborgd. Daarnaast is het van belang de lesinhouden en de manier van leren te laten aansluiten op het mbo. Daarnaast dient het vmbo structureel met het mbo samen te werken om de uitdagingen op het gebied van faciliteiten en docenten op te lossen. Dit kan in regionale arrangementen worden afgesproken. 7. Regionale arrangementen Samenwerking tussen vmbo en mbo-scholen in de regio is cruciaal om de knelpunten op te lossen rond docenten, faciliteiten en doorstroom/inhoudelijke en methodische aansluiting vmbo - mbo. Concrete acties De stuurgroep Visie op techniek stuurt de gezamenlijke acties aan. Grofweg werken we aan drie soorten activiteiten: - Landelijke samenwerking en afstemming, om draagvlak te creëren bij onze landelijke partners, wiens medewerking wij nodig hebben; - Ontwikkelwerk om inhoud van lessen, examens en instrumenten aan te passen; - Regionale activiteiten om de samenwerking tussen vmbo, mbo en bedrijven te verbeteren. 3

Nieuwjaarsontbijt Vernieuwing VMBO G/T

Nieuwjaarsontbijt Vernieuwing VMBO G/T Nieuwjaarsontbijt Vernieuwing VMBO G/T 23 januari 2015 Lenie van Lieverloo, Wilma Roijackers, Edith Vissers en Marionette Vogels Programma 09.30 Opening 09.45 Actuele ontwikkelingen GL 10.15 Praktijkcasussen

Nadere informatie

Stappenplan invoering vernieuwing beroepsgerichte programma s vmbo

Stappenplan invoering vernieuwing beroepsgerichte programma s vmbo Stappenplan invoering vernieuwing programma s vmbo Regelmatig wordt de vraag gesteld of er een stappenplan is waarin zaken staan die geregeld moeten zijn voor de nieuwe examenprogramma s in school van

Nadere informatie

De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA..DEN HAAG

De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA..DEN HAAG >Retouradres Postbus 16375 2500 BJ Den Haag De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA..DEN HAAG Voortgezet Onderwijs Rijnstraat 50 Den Haag Postbus 16375 2500 BJ Den Haag

Nadere informatie

Vakkundig in Actief leren. Voorbereidend middelbaar beroepsonderwijs. Oud-Beijerland

Vakkundig in Actief leren. Voorbereidend middelbaar beroepsonderwijs. Oud-Beijerland Vakkundig in Actief leren Voorbereidend middelbaar beroepsonderwijs Oud-Beijerland Het Actief College Het Actief College is een openbare scholengemeenschap voor beroepsgerichte opleidingen. Op het Actief

Nadere informatie

Ik schrijf deze brief mede namens de staatssecretaris van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap en de staatssecretaris van Economische Zaken.

Ik schrijf deze brief mede namens de staatssecretaris van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap en de staatssecretaris van Economische Zaken. a 1 > Retouradres Postbus 16375 2500 BJ Den Haag Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG Rijnstraat 50 Den Haag Postbus 16375 2500 BJ Den Haag www.rijksoverheid.nl

Nadere informatie

Docentennetwerkbijeenkomst Mobiliteit en Transport

Docentennetwerkbijeenkomst Mobiliteit en Transport Docentennetwerkbijeenkomst Mobiliteit en Transport Regionale bijeenkomsten 12 en 13 maart 2014 Programma 13.30 Mededelingen 14.00 CSPE 15.00 Pauze 15.15 Vernieuwing beroepsgerichte programma s 15.30 Raadpleging

Nadere informatie

De voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA..DEN HAAG. Datum 2 december 2013 Naar een versterking van het vmbo

De voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA..DEN HAAG. Datum 2 december 2013 Naar een versterking van het vmbo >Retouradres Postbus 16375 2500 BJ Den Haag De voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA..DEN HAAG Voortgezet Onderwijs IPC 2650 Rijnstraat 50 Den Haag Postbus 16375 2500

Nadere informatie

Voordat begonnen kan worden met de praktische voorbereiding voor de lessen moet er eerst een schoolvisie op het nieuwe programma zijn

Voordat begonnen kan worden met de praktische voorbereiding voor de lessen moet er eerst een schoolvisie op het nieuwe programma zijn Stappenplan invoering vernieuwing beroepsgerichte programma s vmbo Recentelijk werd de vraag gesteld door docenten of er een stappenplan is van zaken die geregeld moeten zijn voor je van start kunt gaan

Nadere informatie

Plenair Debat. 34184 Profielen Vmbo

Plenair Debat. 34184 Profielen Vmbo Kamerlid: Straus Fractiecommissie: OCW 34184 Profielen Vmbo Plenair Debat Het vmbo voldoet niet meer aan de eisen van deze tijd. Het sluit niet aan bij het vervolg onderwijs en al helemaal niet bij de

Nadere informatie

Protocol PDG en educatieve minor

Protocol PDG en educatieve minor Protocol PDG en educatieve minor 28 april 2014 Inhoud Protocol voor beoordelingen door de NVAO van de kwaliteit van de afstudeerrichtingen algemeen vormend onderwijs en beroepsgericht onderwijs, het traject

Nadere informatie

decaan Annette Brons

decaan Annette Brons Van harte welkom!! decaan Annette Brons LOB(loopbaanoriëntatie en begeleiding) LOB is een geïntegreerd en continue proces waarin de leerling wordt voorbereid op een toekomstige vervolgopleiding, arbeidsmarkt,

Nadere informatie

Versterking van LOB in de doorlopende leerlijn vmbo-mbo

Versterking van LOB in de doorlopende leerlijn vmbo-mbo Stimuleringsproject LOB in het mbo Versterking van LOB in de doorlopende leerlijn vmbo-mbo Samenwerken aan LOB Jongeren beter toerusten voor het maken van passende keuzes in de eigen loopbaan door bewust

Nadere informatie

INFORMATIEBOEKJE PAKKETKEUZE VMBO 2014-2015

INFORMATIEBOEKJE PAKKETKEUZE VMBO 2014-2015 1. VMBO: DE THEORETISCHE LEERWEG (TL)... 2 2. SECTORKEUZE... 2 3. VAKKENPAKKETKEUZE VAN KLAS 2 VMBO-TL/TL-HAVO NAAR KLAS 3 VMBO-TL... 3 KEUZEFORMULIER VAN KLAS 2 NAAR 3 VMBO... 4 4. VAKKENPAKKETKEUZE VAN

Nadere informatie

Samenvatting rapportage onderzoek vmbo

Samenvatting rapportage onderzoek vmbo Samenvatting rapportage onderzoek vmbo Utrecht, april 2006 In opdracht van Adviesgroep vmbo Drs. Vincent van Grinsven Drs. J. Krom Henk Westerik Postbus 681 3500 AR Utrecht telefoon: 030 263 1080 fax:

Nadere informatie

VM2 Nijmegen. Kandinsky College VMBO

VM2 Nijmegen. Kandinsky College VMBO VM2 Nijmegen Kandinsky College ROC Nijmegen Kandinsky College VMBO VMBO basis/kader/gemend met LWOO Aantal leerlingen: 439 Kenmerken: opleidingsschool, winnaar Gouden Schoolbank 2008, veel buitenschools

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2012 2013 27 923 Werken in het onderwijs Nr. 148 BRIEF VAN DE MINISTER VAN ONDERWIJS, CULTUUR EN WETENSCHAP Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal

Nadere informatie

zorg en welzijn Voorbeeld van een grote opdracht:

zorg en welzijn Voorbeeld van een grote opdracht: zorg en welzijn vmbo sport & dienstverlening mogelijkheden binnen de sector zorg en welzijn is de leerroute sport & dienstverlening. In de directe omgeving is Kollum de enige vmbo- sportief en sociaal

Nadere informatie

Wijziging van de sectorvakken in het vmbo

Wijziging van de sectorvakken in het vmbo Voorlichtingspublicatie Betreft de onderwijssector(en) Informatie CFI/ICO Voorgezet onderwijs vo 079-3232.444 Bestemd voor bevoegde gezagsorganen van scholen voor voortgezet onderwijs. inwerkingtreding

Nadere informatie

Toptechniek en Techniekpact. Een duurzame route

Toptechniek en Techniekpact. Een duurzame route Toptechniek en Techniekpact Een duurzame route Toptechniek en Techniekpact Een duurzame route In, door en uitstroom in de Techniek Techniekpact 3 Actielijnen: Kiezen voor techniek Leren in de techniek

Nadere informatie

Vernieuwing beroepsgerichte programma s vmbo

Vernieuwing beroepsgerichte programma s vmbo Vernieuwing beroepsgerichte programma s vmbo Nieuwe terminologie WAS: WORDT: Keuzevakken PROFIELVAK modulen Profielen: wetgeving Economie en Ondernemen Horeca, Bakkerij, Recreatie Zorg & Welzijn Bouwen,

Nadere informatie

De kracht van vakmanschap

De kracht van vakmanschap De kracht van vakmanschap Presentatie Anky Veldman, voorzitter Btg ZWS Kennisdelingsconferentie 29 maart 2012 Vers van de Pers A. V&VN voorstel beroepsniveau s B. Actieplan Focus op Vakmanschap C. Kenmerken

Nadere informatie

Hoofdlijnenakkoord voor het inrichten van een Regionaal Arrangement Beroepsonderwijs Amsterdam

Hoofdlijnenakkoord voor het inrichten van een Regionaal Arrangement Beroepsonderwijs Amsterdam Afdeling Onderwijs, Jeugd en Educatie Team Onderwijs VO Hoofdlijnenakkoord voor het inrichten van een Regionaal Arrangement Beroepsonderwijs Amsterdam Betrokken partijen: De instellingen voor Beroepsonderwijs

Nadere informatie

Activiteitenplan TechniekRaad Noord Holland

Activiteitenplan TechniekRaad Noord Holland Activiteitenplan TechniekRaad Noord Holland 10 mei 2013 Bouwend Nederland FME-CWM Koninklijke Metaalunie UNETO-VNI 1 Inhoudsopgave pagina 1. De TechniekRaad: belangenbehartiger en aanspreekpunt voor de

Nadere informatie

Informatieavond 10 december 2014. doorstroom voor 2 vmbo basis en kader

Informatieavond 10 december 2014. doorstroom voor 2 vmbo basis en kader Informatieavond 10 december 2014 doorstroom voor 2 vmbo basis en kader Onderwerpen Doorstroom Structuur VMBO Keuzes Aanbod van 2College Durendael Leerjaar 3 Begeleiding en procedure sectorkeuze Doorstroommogelijkheden

Nadere informatie

Techniek College Rotterdam

Techniek College Rotterdam Samenwerking Albeda / Zadkine Op weg naar: Techniek College Rotterdam Kwartaallezing 26 november 2015 1 overview: Waarom Techniek College Rotterdam? en de weg tot nu toe. Beleid Focus op Vakmanschap van

Nadere informatie

Informatie per profiel

Informatie per profiel Bijlage Informatie per profiel Bouwen, Wonen en Interieur Het profielvak BWI, inclusief alle bijbehorende profielmodules genoemd in het beroepsgerichte examenprogramma, mag worden gegeven door leraren

Nadere informatie

De missie van het Vakcollege

De missie van het Vakcollege De missie van het Vakcollege Technisch talent al jong stimuleren en hen via een excellente leergang effectief opleiden voor een baan als gekwalificeerd vakman of vakvrouw in het bedrijfsleven. stempel

Nadere informatie

Vakcollege Techniek profileert zich op 1 bouwen, wonen en interieur 2 produceren, installeren en energie

Vakcollege Techniek profileert zich op 1 bouwen, wonen en interieur 2 produceren, installeren en energie Het vmbo op de Teisterbantlaan Het huidige vakcollege Techniek maakt gebruik van sterk verouderde beroepslokalen waarin de vakken zoals schilderen, bouw, metselen, installatietechniek en metaal aangeboden

Nadere informatie

Welkom! informatie-avond T2 pakketkeuze bovenbouw theoretisch

Welkom! informatie-avond T2 pakketkeuze bovenbouw theoretisch Welkom! informatie-avond T2 pakketkeuze bovenbouw theoretisch ouderavond leerjaar 2 T Welkom tijdpad determinatie & pakketkeuze Jean-Louis van der Veen afdelingsdirecteur OB T Voorbereiding op determinatie

Nadere informatie

Informatieavond 25 november 2015. doorstroom voor 2 vmbo basis en kader

Informatieavond 25 november 2015. doorstroom voor 2 vmbo basis en kader Informatieavond 25 november 2015 doorstroom voor 2 vmbo basis en kader Onderwerpen Doorstroom Vernieuwing VMBO Keuzes Aanbod van 2College Durendael Leerjaar 3 Begeleiding en procedure profielkeuze Doorstroommogelijkheden

Nadere informatie

Wijziging beleidsregel regionale arrangementen in verband met het

Wijziging beleidsregel regionale arrangementen in verband met het Beleidsregel Betreft de onderwijssector(en) Informatie CFI/ICO Voorgezet onderwijs vo 079-3232.444 Wijziging beleidsregel regionale arrangementen in verband met het invoeren van nieuwe intra- of intersectorale

Nadere informatie

De Gemengde Leerweg. wellantcollege ll. Informatie voor leerkrachten basisscholen

De Gemengde Leerweg. wellantcollege ll. Informatie voor leerkrachten basisscholen wellantcollege ll Informatie voor leerkrachten basisscholen De Gemengde Leerweg De theoretische leerweg met een praktische inslag. Een succesvolle route! Wellant vmbo 2 De leerwegen op een rijtje Het vmbo

Nadere informatie

Allen, die deze zullen zien of horen lezen, saluut! doen te weten:

Allen, die deze zullen zien of horen lezen, saluut! doen te weten: [concept 23 april 2014, versie t.b.v. internetconsultatie] wijziging van de Wet op het voortgezet onderwijs en enkele aanverwante wetten in verband met het invoeren van profielen in het voorbereidend beroepsonderwijs

Nadere informatie

Informatie over gastlessen en bedrijfsbezoeken

Informatie over gastlessen en bedrijfsbezoeken Informatie over gastlessen en bedrijfsbezoeken Carrosseriebouw en het vmbo Carrosseriebouw en het vmbo Waarom dit informatiepakket? Carrosseriebouwbedrijven zijn hard op zoek naar gemotiveerde leerlingen

Nadere informatie

Voorlichtingsavond BEROEPSPROFIELEN VMBO GOES Profiel Dienstverlening en Producten (D&P)

Voorlichtingsavond BEROEPSPROFIELEN VMBO GOES Profiel Dienstverlening en Producten (D&P) Voorlichtingsavond BEROEPSPROFIELEN VMBO GOES Profiel Dienstverlening en Producten (D&P) Programma: 19.00 19.45 uur algemene voorlichting 19.45 21.00 uur vrij rondkijken gebouw Elsdorpweg en begane grond

Nadere informatie

Welkom. Voorlichtingsavond voortgezet onderwijs Goeree-Overflakkee

Welkom. Voorlichtingsavond voortgezet onderwijs Goeree-Overflakkee Welkom Voorlichtingsavond voortgezet onderwijs Goeree-Overflakkee Goeree-Overflakkee Kwalitatief goed onderwijs www.scholenopdekaart.nl www.samenwerkingsverband-vo.nl Expertisecentrum Goeree-Overflakkee

Nadere informatie

Meer ruimte voor maatwerk in het vmbo

Meer ruimte voor maatwerk in het vmbo logoocw De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten Generaal Postbus 20018 2500 EA Den Haag Den Haag Ons kenmerk 9 oktober 2006 VO/OK/2006/39171 Uw brief van Onderwerp Aanbieding van en reactie op de

Nadere informatie

Sectoren - bovenbouw vmbo

Sectoren - bovenbouw vmbo LifeTech College Sectoren - bovenbouw vmbo 2016-2017 Locatie Oude Bossche Baan Het Stedelijk College Eindhoven Meteen de juiste keuze! Het Stedelijk College Eindhoven is een openbare school voor voortgezet

Nadere informatie

Voorlichting Voortgezet Onderwijs

Voorlichting Voortgezet Onderwijs Voorlichting Voortgezet Onderwijs Onderwerpen die besproken worden: Onderbouw VO Bovenbouw VO LWOO vmbo havo/vwo En daarna? Factoren voor schoolkeuze Scholen in de regio Aanmeldingsprocedure Belangrijke

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2014 2015 31 568 Staatkundig proces Nederlandse Antillen Nr. 145 BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN ONDERWIJS, CULTUUR EN WETENSCHAP Aan de Voorzitter van

Nadere informatie

De voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA Den Haag

De voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA Den Haag >Retouradres Postbus 16375 2500 BJ Den Haag De voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA Den Haag.. Voortgezet Onderwijs Rijnstraat 50 Den Haag Postbus 16375 2500 BJ Den

Nadere informatie

Afsprakenkader. Partners in Leren en Werken in. Zorg en Welzijn Zeeland. Vastgesteld in de FluenZ Adviesraad. ViaZorg

Afsprakenkader. Partners in Leren en Werken in. Zorg en Welzijn Zeeland. Vastgesteld in de FluenZ Adviesraad. ViaZorg Afsprakenkader Partners in Leren en Werken in Zorg en Welzijn Zeeland ViaZorg 2014 Vastgesteld in de FluenZ Adviesraad INHOUD Inleiding 1. Hoe kunnen de opleidingen kwalitatief beter en vooral uitdagender?

Nadere informatie

Vakkundig in Actief leren

Vakkundig in Actief leren Vakkundig in Actief leren Vakkundig in Actief leren Voorbereidend middelbaar beroepsonderwijs Oud-Beijerland Het Actief College Het Actief College is een openbare scholengemeenschap voor beroepsgerichte

Nadere informatie

KTS en regio. Stichting Fioretti Teylingen Personeel Bedrijfsleven en arbeidsmarkt Passend Onderwijs

KTS en regio. Stichting Fioretti Teylingen Personeel Bedrijfsleven en arbeidsmarkt Passend Onderwijs KTS en regio Stichting Fioretti Teylingen Personeel Bedrijfsleven en arbeidsmarkt Passend Onderwijs Stichting Fioretti Teylingen Fioretti Hillegom Fioretti Lisse Teylingen College: KTS (Voorhout) Leeuwenhorst

Nadere informatie

Spellingcontrole mag aan voor kandidaten met dyslexie. Afschaffing loting bij opleidingen met een numerus fixus

Spellingcontrole mag aan voor kandidaten met dyslexie. Afschaffing loting bij opleidingen met een numerus fixus Voortgezet Onderwijs 19 februari 2016 Inhoud Algemeen Meer maatwerk voor leerlingen Overgang po-vo Spellingcontrole mag aan voor kandidaten met dyslexie Rekenresultaten 2015 per school Scholen aan de slag

Nadere informatie

Denken in kansen 16 januari 2015

Denken in kansen 16 januari 2015 Denken in kansen 16 januari 2015 Presentatie Platform M & T Wat is goed te weten en te delen Tips en Tops aanreiken Vragen stellen.. Ja graag Tonnie Franke Twents Carmel College 5200 leerlingen 470 personeelsleden

Nadere informatie

VAN KORTSLUITING NAAR CONTACT BETA CHALLENGE PROGRAMMA EEN LEERROUTE MAVO-MBO-HBO

VAN KORTSLUITING NAAR CONTACT BETA CHALLENGE PROGRAMMA EEN LEERROUTE MAVO-MBO-HBO VAN KORTSLUITING NAAR CONTACT BETA CHALLENGE PROGRAMMA EEN LEERROUTE MAVO-MBO-HBO April 2014 Kenschets 1963 Ons onderwijsbestel 1963 (opmaat voor Mammoetwet ) Van Mammoet 1968 Industriële vormgeving: lineair

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 1999 2000 24 578 MAVO/VBO/VSO Nr. 26 BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN ONDERWIJS, CULTUUR EN WETENSCHAPPEN Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal

Nadere informatie

Algemene ouderavond Basis + Kader leerjaar 2. Kennismaking leerjaar 2. woensdag 3 september 19.00 uur

Algemene ouderavond Basis + Kader leerjaar 2. Kennismaking leerjaar 2. woensdag 3 september 19.00 uur Algemene ouderavond Basis + Kader leerjaar 2 Kennismaking leerjaar 2 woensdag 3 september 19.00 uur Welkom Harm van Son Afdelingsdirecteur Basis / Kader 1 en 2 Dirk van der Leest Coördinator Basis / Kader

Nadere informatie

Bijlage 2. Human Capital Agenda s

Bijlage 2. Human Capital Agenda s Bijlage 2 Capital s De topsectoren gaan een human (onderwijs en scholing) voor de langere termijn opstellen en zullen onderwijsinstellingen hierbij betrekken. De s bevatten o.a. een analyse van de behoefte

Nadere informatie

Pakket, profiel, sectorkeuze

Pakket, profiel, sectorkeuze Pakket, profiel, sectorkeuze havo tto atheneum gymnasium In de havo afdeling en in de vwo afdeling stellen de leerlingen in het derde leerjaar hun examenpakket samen. Dit examenpakket bestaat uit drie

Nadere informatie

OVERGANGSNORMEN 2013-2314 2 e leerjaar

OVERGANGSNORMEN 2013-2314 2 e leerjaar 2013-2314 2 e leerjaar De overgangsnormen maken deel uit van de schoolgids 2013-2014 SCZ Stedelijk College Van Doornenplantsoen 1 2722 ZA Zoetermeer Tel. (079) 331 03 00 Fax (079) 331 40 40 E-mail: info@stedelijk-college.nl

Nadere informatie

OVERGANGSNORMEN 2015-2016

OVERGANGSNORMEN 2015-2016 De overgangsnormen maken deel uit van de schoolgids SCZ Stedelijk College Van Doornenplantsoen 1 2722 ZA Zoetermeer Tel. (079) 331 03 00 Fax (079) 331 40 40 E-mail: info@stedelijk-college.nl Website: www.stedelijk-college.nl

Nadere informatie

OVERGANGSNORMEN OP- en DOORSTROOMREGELING 2015 2016

OVERGANGSNORMEN OP- en DOORSTROOMREGELING 2015 2016 OVERGANGSNORMEN OP- en DOORSTROOMREGELING 2015 2016 Voorwoord Voor u ligt het document Overgangsnormen en op- en doorstroomregeling 2015-2016. De Johan de Witt Scholengroep is een school waar het behalen

Nadere informatie

Aanpak arbeidsmarkt Zuidoost-Nederland 2016-2020. Illustratie regionaal arbeidsmarkt dashboard. Inleiding

Aanpak arbeidsmarkt Zuidoost-Nederland 2016-2020. Illustratie regionaal arbeidsmarkt dashboard. Inleiding Aanpak arbeidsmarkt Zuidoost-Nederland 2016-2020 Illustratie regionaal arbeidsmarkt dashboard. Inleiding Wil Zuidoost-Nederland als top innovatie regio in de wereld meetellen, dan zal er voldoende en goed

Nadere informatie

Focus op Vakmanschap in MBO

Focus op Vakmanschap in MBO Focus op Vakmanschap in MBO Een tussenstand en een vooruitblik Rico Vervoorn beleidsadviseur btg Communicatie en Media MBO Raad Sectoraal overleg onderwijsinstellingen Hoe is het ook alweer begonnen? Februari

Nadere informatie

Navigatie techniekpact

Navigatie techniekpact Navigatie techniekpact Beleidsthema s en - doelen Beleid in cijfers Beleidsinstrumentarium EZ 1 Versie oktober 2015 Beleidsthema s en doelen techniekpact Zorgen voor voldoende gekwalificeerde technici

Nadere informatie

STRUCTUUR SG SINT URSULA

STRUCTUUR SG SINT URSULA 7 Onderwijs STRUCTUUR SG SINT URSULA De Scholengemeenschap St. Ursula heeft locaties in Horn en in Heythuysen. In de locatie Heythuysen zijn de opleidingen voor theoretisch, gemengd en beroepsgericht (kader

Nadere informatie

WELKOM. over leerwegen en afdelingen in LEERJAAR 2

WELKOM. over leerwegen en afdelingen in LEERJAAR 2 WELKOM over leerwegen en afdelingen in LEERJAAR 2 Programma Afsluiting Basisvorming Leerwegen en Afdelingen Leerwegondersteuning Portfolio Hoe komt het advies tot stand? PAUZE Wat kun je met een diploma

Nadere informatie

College voor. beroepsonderwijs. vmbo basis- en kaderberoepsgerichte leerwegen. algemeen toegankelijk

College voor. beroepsonderwijs. vmbo basis- en kaderberoepsgerichte leerwegen. algemeen toegankelijk College voor vmbo basis- en kaderberoepsgerichte leerwegen algemeen toegankelijk beroepsonderwijs College voor Beroepsonderwijs Wie zijn we? Alle leerlingen die de basisberoepsgerichte of de kaderberoepsgerichte

Nadere informatie

MAVO op het Griftland College MAVO op het Griftland College

MAVO op het Griftland College MAVO op het Griftland College Voorlichting Vakkenkeuze Decanaat 2 MAVO VMBO = MAVO DE THEORETISCHE LEERWEG OP HET GRIFTLAND COLLEGE Hoe zit het? 1. VMBO algemeen 2. Theoretische leerweg op GC Uitgangspunten Welke veranderingen 3. Keuze

Nadere informatie

RENDEMENTEN EN DIPLOMA S

RENDEMENTEN EN DIPLOMA S 2. ONDERWIJSOPBRENGSTEN EN DEELNEMERSONTWIKKELING RENDEMENTEN EN DIPLOMA S DIPLOMA S VMBO 2-24 De rendementen vmbo zijn gebaseerd op de opbrengsten oordelen van de onderwijsinspectie. Als een leerling

Nadere informatie

www.toptechnieknob.nl

www.toptechnieknob.nl www.toptechnieknob.nl LOB Macrodoelmatigheid, specialisatie Professionalisering Samenwerking onderwijs en bedrijfsleven Vmbo structuur -, -, programma KEUZE 4 delen Schoolexamen PROFIEL 4 delen Centraal

Nadere informatie

In dit boekje vinden jullie informatie over de vervolgmogelijkheden na klas 1 en 2 op onze school.

In dit boekje vinden jullie informatie over de vervolgmogelijkheden na klas 1 en 2 op onze school. 2 Voorwoord Beste leerlingen/geachte ouders, In dit boekje vinden jullie informatie over de vervolgmogelijkheden na klas 1 en 2 op onze school. Als leerling is een richting kiezen voor jou heel belangrijk.

Nadere informatie

Welkom ouders van t Zonnewiel

Welkom ouders van t Zonnewiel Welkom ouders van t Zonnewiel Presentatie over: De overstap van de basisschool naar het voortgezet onderwijs en de scholen van Het Baken in Almere Onderwijsdoorstroomschema LWOO, wat is dat? LWOO op Stad

Nadere informatie

Onderbouwing Arbeidsmarktrelevantie Ad-opleidingen Een kader voor de uitwerking

Onderbouwing Arbeidsmarktrelevantie Ad-opleidingen Een kader voor de uitwerking Onderbouwing Arbeidsmarktrelevantie Ad-opleidingen Een kader voor de uitwerking Koninklijke vereniging MKB-Nederland Beleid, Onderzoek en Communicatie Delft, 9 januari 2006 Contactpersoon: Ir. G.F.W.C.

Nadere informatie

vmbo bb en kb, ondersteuningsgroepen bb, kb en tl 500 leerlingen

vmbo bb en kb, ondersteuningsgroepen bb, kb en tl 500 leerlingen vmbo bb en kb, ondersteuningsgroepen vmbo bb, kb en tl 500 leerlingen Leren door te doen Wij zijn een open christelijke school voor voortgezet onderwijs in de stad Groningen. Onze school is een plek waar

Nadere informatie

Vmbo: de nieuwe profielen en de zak-slaagregeling

Vmbo: de nieuwe profielen en de zak-slaagregeling Vmbo: de nieuwe profielen en de zak-slaagregeling Het nieuwe profielsysteem Vanaf schooljaar 2016-2017 is er een nieuw systeem van profielen in het vmbo. Dat systeem maakt het mogelijk om meer maatwerk

Nadere informatie

Voorbeeld efficiënte inpassing lwoo en pro binnen passend onderwijs.

Voorbeeld efficiënte inpassing lwoo en pro binnen passend onderwijs. [Typ hier] Voorbeeld efficiënte inpassing lwoo en pro binnen passend onderwijs. 11 mei 2015 Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap Deze handreiking is tot stand gekomen in nauwe samenwerking met:

Nadere informatie

Datum Uitnodiging subsidieaanvraag Regeling versterking samenwerking lerarenopleidingen en scholen

Datum Uitnodiging subsidieaanvraag Regeling versterking samenwerking lerarenopleidingen en scholen a 1 > Retouradres Postbus 16375 2500 BJ Den Haag Aan: penvoerders opleidingsscholen en contactpersonen lerarenopleidingen Rijnstraat 50 Den Haag Postbus 16375 2500 BJ Den Haag www.rijksoverheid.nl Onze

Nadere informatie

Schoolportretten bij onderzoek naar examens in extra vakken / vakken op een hoger niveau

Schoolportretten bij onderzoek naar examens in extra vakken / vakken op een hoger niveau Schoolportretten bij onderzoek naar examens in extra vakken / vakken op een hoger niveau Colofon: Dit is een uitgave van het ministerie van OCW, directie Voortgezet Onderwijs Coordinatie: Muriel Cluitmans

Nadere informatie

voor de toekomst? Marc van der Meer Reflect Tilburg Law School/ CAOP/ SBB Gastcollege ecbo-leergang Leiden, 21 april 2015

voor de toekomst? Marc van der Meer Reflect Tilburg Law School/ CAOP/ SBB Gastcollege ecbo-leergang Leiden, 21 april 2015 Het MBOklaar voor de toekomst? Marc van der Meer Reflect Tilburg Law School/ CAOP/ SBB Gastcollege ecbo-leergang Leiden, 21 april 2015 Verbetering kwaliteit onderwijs-arbeidsmarkt Onderzoe k Overheid Markt

Nadere informatie

Decanaat Lekkerkerk. Loopbaanoriëntatie en begeleiding in VMBO-BK2. Loopbaan Oriëntie en Beroep (LOB)

Decanaat Lekkerkerk. Loopbaanoriëntatie en begeleiding in VMBO-BK2. Loopbaan Oriëntie en Beroep (LOB) Decanaat Loopbaanoriëntatie en begeleiding in VMBO-BK2 Loopbaan: Als je bezig bent met je schoolloopbaan dan ben je bezig met vragen over jouw toekomst. Wat voor beroepen vind je interessant? Wat voor

Nadere informatie

OVERGANGSNORMEN 2014-2015

OVERGANGSNORMEN 2014-2015 De overgangsnormen maken deel uit van de schoolgids 2014-2015 SCZ Stedelijk College Van Doornenplantsoen 1 2722 ZA Zoetermeer Tel. (079) 331 03 00 Fax (079) 331 40 40 E-mail: info@stedelijk-college.nl

Nadere informatie

LOB Loopbaan Oriëntatie & Begeleiding

LOB Loopbaan Oriëntatie & Begeleiding 1 LOB Loopbaan Oriëntatie & Begeleiding Namens de mentoren mijn naam: Bas Kuiper Onderwerp vanavond: 2 LOB programma waar zijn we? keuzekaart Havo algemeen Havo Muurhuizen door dhr. v/der Belt MBO nog

Nadere informatie

Onderwijsassistent. Kenmerken. Werkzaamheden. Na deze opleiding:

Onderwijsassistent. Kenmerken. Werkzaamheden. Na deze opleiding: Onderwijsassistent Een leraar of lerares komt soms handen tekort in de klas. Als onderwijsassistent zorg je er samen met de leerkracht voor dat alle leerlingen de aandacht krijgen die ze verdienen. In

Nadere informatie

EEN WERELD SCHOOL. lyceum (h)tl vakcolleges (b/k) lwoo. vmbo theoretische leerweg HTL-route voor leerlingen die naar de havo willen.

EEN WERELD SCHOOL. lyceum (h)tl vakcolleges (b/k) lwoo. vmbo theoretische leerweg HTL-route voor leerlingen die naar de havo willen. lyceum (h)tl vakcolleges (b/k) lwoo EEN WERELD SCHOOL vmbo theoretische leerweg HTL-route voor leerlingen die naar de havo willen Gemini (H)TL Gemini (H)TL, iets voor jou! De HTL- route Je hebt advies

Nadere informatie

Het vmbo van de toekomst. Strategische alliantie vmbo-mbo? Succesvol samenwerken kan!

Het vmbo van de toekomst. Strategische alliantie vmbo-mbo? Succesvol samenwerken kan! Het vmbo van de toekomst Strategische alliantie vmbo-mbo? Succesvol samenwerken kan! Voorstellen Mirjam Bosch, plv. directeur CSV Veenendaal Dennis Heijnens, adviseur bij Actis Advies Programma deelsessie

Nadere informatie

van 3 e naar 4 e leerjaar

van 3 e naar 4 e leerjaar 2011-2012 van 3 e naar 4 e leerjaar De overgangsnormen maken deel uit van de schoolgids 2011-2012 SCZ Stedelijk College Van Doornenplantsoen 1 2722 ZA Zoetermeer Tel. (079) 331 03 00 Fax (079) 331 40 40

Nadere informatie

Leerjaar 2. Ouderavond 16 september 2014

Leerjaar 2. Ouderavond 16 september 2014 Leerjaar 2 Ouderavond 16 september 2014 Doel van deze avond Informatie over: Niveaubepaling (hoe en waarom?) De leerwegen VMBO MBO + Contact mentor Waarom niveaubepaling? Klas 1 en 2 kunnen nog heterogeen(gemixt)

Nadere informatie

Vmbo-referentieplanning PMVO, april 2000

Vmbo-referentieplanning PMVO, april 2000 (oud, maar hier en daar nog nuttig) Inleiding Augustus 2001 stromen de eerste leerlingen in de leerwegen. Om hen naar de eindstreep te brengen moeten nog de nodige voorbereidingen getroffen worden. Maar

Nadere informatie

Welkom. op de informatieavond voor ouders over: Overgang van PO naar VO

Welkom. op de informatieavond voor ouders over: Overgang van PO naar VO Welkom op de informatieavond voor ouders over: Overgang van PO naar VO SCHOOLSOORTEN PRO VMBO HAVO PRaktijkOnderwijs Voorbereidend Middelbaar BeroepsOnderwijs Hoger Algemeen Voortgezet Onderwijs VWO Voorbereidend

Nadere informatie

Algemene uitleg door 2College Durendael

Algemene uitleg door 2College Durendael Algemene uitleg door VMBO algemeen VMBO, hoe is het ontstaan en waarom? Met de invoering van het VMBO in 1999 wilde toenmalig staatssecretaris van Onderwijs, mevr. T. Netelenbos (PvdA) de instroom in het

Nadere informatie

ACTIEPLAN TECHNIEKPACT GOOI & VECHTSTREEK 2020 SAMEN WERKEN AAN TECHNIEK & ICT VOOR DE TOEKOMST

ACTIEPLAN TECHNIEKPACT GOOI & VECHTSTREEK 2020 SAMEN WERKEN AAN TECHNIEK & ICT VOOR DE TOEKOMST ACTIEPLAN TECHNIEKPACT GOOI & VECHTSTREEK 2020 SAMEN WERKEN AAN TECHNIEK & ICT VOOR DE TOEKOMST 2 WAAROM EEN TECHNIEKPACT? Nederland staat bekend om zijn concurrentiekracht, innovatief vermogen en benutting

Nadere informatie

logoocw De voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA Den Haag BVE/IenI/2006-43667

logoocw De voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA Den Haag BVE/IenI/2006-43667 logoocw De voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA Den Haag Den Haag Ons kenmerk BVE/IenI/2006-43667 Onderwerp Inspectierapport 'Nederlands in het mbo' Bijlage(n) Rapport

Nadere informatie

FLEXIBILISERING VAN CENTRALE TOETSEN EN EXAMENS

FLEXIBILISERING VAN CENTRALE TOETSEN EN EXAMENS FLEXIBILISERING VAN CENTRALE TOETSEN EN EXAMENS VISIE VAN HET COLLEGE VOOR TOETSEN EN EXAMENS pagina 2 van 8 Aanleiding en historisch perspectief De staatssecretaris van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap

Nadere informatie

KEUZEBEGELEIDING LEERJAAR 2. Sector- en vakkenpakketkeuze

KEUZEBEGELEIDING LEERJAAR 2. Sector- en vakkenpakketkeuze KEUZEBEGELEIDING LEERJAAR 2 Sector- en vakkenpakketkeuze Hoe ziet het vmbo eruit? 4 leerwegen/niveaus: Basisgericht Kadergericht Gemengde leerweg Theoretische leerweg = Dalton MAVO VMBO - ONDERBOUW Leerjaar

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2012 2013 33 356 Wijziging van de Wet op het voortgezet onderwijs en de Wet voortgezet onderwijs BES in verband met het treffen van een overgangsmaatregel

Nadere informatie

De voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA Den Haag

De voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA Den Haag >Retouradres Postbus 16375 2500 BJ Den Haag De voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA Den Haag.. Middelbaar Beroeps Onderwijs Rijnstraat 50 Den Haag Postbus 16375 2500

Nadere informatie

Elke dag een ontdekking

Elke dag een ontdekking Elke dag een ontdekking vmbo elke dag een uitdaging Uw zoon of dochter heeft een vmbo advies. Nu volgt de uitdaging van het kiezen van de juiste school. Een school waar uw kind zich prettig voelt en die

Nadere informatie

Gouden handjes? Gouden toekomst!

Gouden handjes? Gouden toekomst! De missie van het Vakcollege Technisch talent al jong stimuleren en hen via een excellente leergang effectief opleiden voor een baan als gekwalificeerd vakman of vakvrouw in het bedrijfsleven. Gouden handjes?

Nadere informatie

Platform Mobiliteit en Transport

Platform Mobiliteit en Transport Platform Mobiliteit en Transport Docentennetwerkbijeenkomst 13 november 2014 Programma 09.30 Inloop 10.00 Opening en toelichting programma 10.15 Ontwikkelingen vernieuwing beroepsgerichte programma s 11.00

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2010 2011 31 524 Beroepsonderwijs en Volwassenen Educatie Nr. 85 BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN ONDERWIJS, CULTUUR EN WETENSCHAP Aan de Voorzitter van

Nadere informatie

WELKOM OP HET FLORACOLLEGE VOOR VMBO

WELKOM OP HET FLORACOLLEGE VOOR VMBO HET P O M O K L E W E G E L L O C FLORA VOOR VMBO FLORACOLLEGE Ondernemend Betrokken Eigenzinnig Resultaatgericht CHECK WWW.LENTIZ.NL/ FLORACOLLEGE VOOR MEER INFO Ondernemend Het Lentiz Floracollege is

Nadere informatie

Welkom Informatieavond MAVO XL van ljr.2 naar ljr. 3

Welkom Informatieavond MAVO XL van ljr.2 naar ljr. 3 Welkom Informatieavond MAVO XL van ljr.2 naar ljr. 3 Loopbaan Oriëntatie Begeleiding De rol van de ouders Tafelgesprekken Zoek mee Toon interesse Stimuleer het zetten van stappen Leer ze zelfstandigheid

Nadere informatie

KEUZE IN KLAS 3. Decanaat 2015-2016 Ouderavond VMBO tl 3 22-09-2015

KEUZE IN KLAS 3. Decanaat 2015-2016 Ouderavond VMBO tl 3 22-09-2015 KEUZE IN KLAS 3 Decanaat 2015-2016 Ouderavond VMBO tl 3 22-09-2015 VMBO 4 leerwegen: 1. Basisberoepsgerichte leerweg 2. Kaderberoepsgerichte leerweg 3. Gemengde leerweg 4. Theoretische leerweg VMBO op

Nadere informatie

Informatie voor ouders groep 8 over: Overgang van PO naar VO

Informatie voor ouders groep 8 over: Overgang van PO naar VO Informatie voor ouders groep 8 over: Overgang van PO naar VO De Overstap Let op! Informatie over de procedure aanmelding wordt tijdens de decemberavonden in het VO aan de ouders gegeven. Inrichting van

Nadere informatie

Over. stappen. naarprisma

Over. stappen. naarprisma Over stappen naarprisma Welkom opprisma In een totaal nieuwe school met afwisselende, actuele leerstof die aansluit bij de interesses van de leerlingen. Wij dagen leerlingen uit om te laten zien wat ze

Nadere informatie