De GGZ. Zitten blijven of overgaan? Jo Hermanns. H & S Consult

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "De GGZ. Zitten blijven of overgaan? Jo Hermanns. H & S Consult"

Transcriptie

1 De GGZ Zitten blijven of overgaan? Jo Hermanns

2 Waarom was de transformatie jeugdzorg nodig?

3 De politiek wilde het anders

4 1. Nadruk op preventie 2. Eigen kracht aanspreken 3. Demedicaliseren en normaliseren 4. Eerder de juiste hulp op maat bieden om dure gespecialiseerde hulp te verminderen 5. Betere samenwerking in hulp aan jongeren 6. Meer ruimte voor professionals door vermindering van regeldruk

5 Een aanval dus op het diagnosebehandelmodel: te dure, professioneel gedomineerde en te sterk groeiende zorg bij het opvoeden en opgroeien

6 Pommer, E., Kempen, H. v., & Sadiraj, K. (2011). Jeugdzorg in groeifase. Ontwikkelingen in gebruik en kosten van de jeugdzorg. Den Haag: Sociaal en Cultureel Planbureau.

7 Het werken met het oude diagnosebehandelmodel had echter ook voordelen Recht op zorg na een diagnose Hoge mate van professionaliteit (BIG/beroepsverenigingen) Sterke ontwikkeling evidence-based werken Concentratie specialistische deskundigheid in grootschalige instellingen

8 Eerste conclusie: dit mogen we niet verliezen

9 Het diagnose-behandelmodel werd echter te dominant De nadelen ervan werden onvoldoende onderkend Welke zijn die nadelen?

10 1. Uitholling hulp in het gewone leven 2. Het herdefiniëren van opvoedingsproblemen als psychopathologie 3. Een groot deel van de ernstigste problematiek wordt niet bereikt 4. Er zijn bijwerkingen 5. De effectiviteit valt tegen

11 1. Uitholling hulp in het gewone leven Je kunt een dubbeltje maar één keer uitgeven Voorzieningen in het gewone leven (JGZ, Centra voor Jeugd en Gezin (huisarts, schooladviesteams, maatschappelijke werk) konden niet veel meer doen dan signaleren en doorverwijzen

12 2. Het onnodig herdefiniëren van opvoedingsproblemen als psychopathologie De groei van de zorg in GGZ en jeugdzorg bestaat vooral uit relatief lichte problemen De oplossingen verschoven van helpen bij het opvoeden en leren naar behandelen van de ziekte, stoornis, tekort, beschadiging, achterstand van kinderen, jongeren en/of ouders

13 3. Een groot deel van de ernstigste problematiek wordt niet bereikt SCP: 50% van de gezinnen die zelf aangeven dat ze vastlopen in de opvoeding van hun kinderen krijgen geen geïndiceerde hulp Bot, S. (Ed.) (2013). Terecht in de jeugdzorg. Voorspellers van kinden opvoedproblematiek en jeugdzorggebruik. Den Haag: Sociaal en Cultureel Planbureau.

14 4. Er zijn bijwerkingen Door diagnoses als ADHD, hechtingsstoornis, gedragsproblemen, multiproblem gezinnen, VIG gezinnen etc ontwikkelt zich niet zelden een identiteit van patiënt, van afwijkend en van alleen voorwaardelijk mee kunnen doen

15

16

17 5. De effectiviteit viel tegen Effecten van interventies die onderzocht zijn in gecontroleerd onderzoek zijn doorgaans matig In de praktijk zijn ze vaak wel nog significant maar klinisch beperkt relevant

18

19 Op zoek naar de kern van het probleem Piramidaal systeem Cliënten worden zo nodig (lees: bijna altijd) van beneden naar boven getransporteerd

20 Nadeel 1: de export uit het gewone leven decontextualiseert de hulp Oorzaken én oplossingen in de eigen context gaan vaak verloren Terwijl opvoed- en opgroeiproblemen zeer vaak gerelateerd zijn aan de dagelijkse leefsituatie Nadeel 2. De professional neemt de verantwoordelijkheid voor de genezing over Terwijl echte veranderingen alleen door gezinnen zelf gerealiseerd kunnen worden

21 De oplossingen zijn eenvoudig 1. Integreer (vrijwel) alle GGZ-hulp in de eigen leefsituatie 2. Werk met concrete doelen en niet met problemen 3. Leg de verantwoordelijkheid voor de gewenste verandering primair bij de cliënt

22 De noodzaak van de GGZ in het lokale veld 1 Community-based aanbod is beter Oudertrainingen (groep of individueel) in de wijk bij ernstig disruptief gedrag zijn effectief. Vaak zelfs effectiever dan individuele of groepsbehandelingen in de kliniek. En goedkoper. Bijvoorbeeld Community Parent Education (Cunningham) Minder Boos en Opstandig (umc)

23 En ook: De effecten van de Opvoedpoli (Wraparound Care Model) op gedragsproblemen van jongeren zijn even effectief of effectiever dan de intensieve jeugdzorg. Sondeijker, F., Rooij, F. van, Hermanns, J., van Rijn van Gelderen, L. (2016) Doeltreffendheid en werkzaamheid van het Wraparound Care Model in de ambulante zorg. Kind & Adolescent,, 2016

24 En ook: Wereldwijd: Kinderen met jeugdbeschermingsmaatregel in pleeggezinnen, tehuizen, kamertraining etc. (in ons land kinderen) De helft van de kinderen had een psychiatrische diagnose. Vooral externaliserende gedragsproblemen. Medicine Volume 95, Number 7, February 2016

25 En ook: Één op de vijf van de ambulant behandelde GGZ-kinderen en -jongeren is of wordt thuiszitter Sleeboom, I., Buysse, W., Hermanns, J., & Hilhorst, N. (2009). Back to school. Thuiszitters in de GGZ Kinderen en Jeugd Rivierduinen. Woerden: H&S Consult.

26 De noodzaak van GGZ in het lokale veld 2 Ook voor complexe problemen werkt community-based werken even goed of beter Multisystemische interventies zoals MST en FACT werken beter en zijn aanzienlijk goedkoper dan klinische/institutionele zorg en minstens even effectief

27 De GGZ moet dus niet blijven zitten achter virtuele of fysieke instellingsmuren, maar overgaan naar het werken in wijken Door leden te leveren voor de lokale teams Door in casuïsitiek met specialistische hulp het werk van de lokale teams te ondersteunen Door wijkgebonden preventie en behandeling in te brengen

28 Anders gezegd: opvoeden en behandelen moeten geïntegreerd worden, daar waar het opvoeden plaatsvindt Van enige tegenstelling is geen sprake

29 De nieuwe jeugdhulp Hulp gericht op concrete doelen In de volledige eigen leefsituatie Met hulp van wie om het kind geeft Met combinatie hulp en coördinatie hulp Vooral kijkend naar wat wél kan Met daar waar nodig specialistische inbreng op onderdelen

30 Als je het goed doet: Minder gebruik gespecialiseerde zorg (CJG4Kracht Apeldoorn); 85% wordt niet doorverwezen 50% minder uithuisplaatsingen (Wraparound Care Zeeland) Hogere tevredenheid, meer effecten ivm intensieve jeugdzorg en 30% besparing kosten (Opvoedpoli)

31 Kiezen voor een dergelijk model vraagt om ingrijpende veranderingen In verheldering beleid In financiering en contractering In de aansturing binnen instellingen In de samenwerking tussen instellingen En vooral in het functioneren van professionals

32 Trek hier maar rustig een paar jaar voor uit

33 Met dank voor uw aandacht

Opvoeden doe je samen

Opvoeden doe je samen Opvoeden doe je samen Jo Hermanns Universiteit van Amsterdam Kohnstamm leerstoel UvA Hogeschool Utrecht H&S Consult Waarom is een stelselherziening jeugdzorg nodig? Waarom is een Centrum voor Jeugd en

Nadere informatie

Zelftest Basisteam Jeugd -

Zelftest Basisteam Jeugd - Zelftest Basisteam Jeugd - Realisatie doelen van de jeugdwet 2015 Universitair Medisch Centrum Groningen Afdeling Gezondheidswetenschappen Ant. Deusinglaan 1 9713 AV Groningen Uitvoeringsteam C4Youth Contactpersoon:

Nadere informatie

Effectieve opgroei- en opvoedhulp

Effectieve opgroei- en opvoedhulp Effectieve opgroei- en opvoedhulp Op weg naar een nieuw stelsel VNG regioconferenties mei 2011 Jo Hermanns UvA HU H&S Consult Tom van Yperen UU Nederlands Doorsneejeugd in Nederland vaart wel Hoogste welbevinden

Nadere informatie

Visie op de Jeugd GGZ in de regio Groot Amsterdam 2015 2016

Visie op de Jeugd GGZ in de regio Groot Amsterdam 2015 2016 Visie op de Jeugd GGZ in de regio Groot Amsterdam 2015 2016 Versie 1, april 2015 SIGRA Netwerk Jeugd GGZ INHOUDSOPGAVE 1. Doelstelling 2. Psychische aandoeningen bij de jeugd in cijfers 3. Jeugd GGZ binnen

Nadere informatie

Investeren in opvoeden en opgroeien loont!

Investeren in opvoeden en opgroeien loont! Investeren in opvoeden en opgroeien loont! Kosteneffectiviteit van de preventie van pedagogische, psychosociale en psychosomatische problematiek door de jeugdgezondheidszorg Investeren in opvoeden en opgroeien

Nadere informatie

De jeugd-ggz in het gedecentraliseerde jeugdstelsel

De jeugd-ggz in het gedecentraliseerde jeugdstelsel De jeugd-ggz in het gedecentraliseerde jeugdstelsel Beschikbaar, bereikbaar, betrouwbaar en in beweging Peter Dijkshoorn Bestuurder Accare bestuurslid GGZNederland Amersfoort 23 april 2015 2 transformatiedoelen

Nadere informatie

Effectieve opvoed- en opgroeihulp

Effectieve opvoed- en opgroeihulp Effectieve opvoed- en opgroeihulp Jo Hermanns Met de doorsneejeugd in Nederland gaat het erg goed Het hoogste welbevinden ter wereld Tevreden met thuis en school Jeugd eet steeds minder ongezond Jongere

Nadere informatie

Ieder zijn kracht, samen het resultaat

Ieder zijn kracht, samen het resultaat Ieder zijn kracht, samen het resultaat Jeugdhulp op Maat Soms zijn de problemen thuis zo groot of complex, dat een gezin er zelf of met lokale hulpverlening niet meer uitkomt. Jeugdhulp op Maat is er speciaal

Nadere informatie

Jeugdzorg naar gemeenten

Jeugdzorg naar gemeenten Jeugdzorg naar gemeenten Wat is jeugdzorg en wat komt naar u toe? Tom van Yperen Nederlands Jeugdinstituut Universiteit Utrecht VNG Regioconferenties, mei 2011 t.vanyperen@nji.nl 2 e lijn 1 e lijn 0 e

Nadere informatie

Afname van het beroep op de (gespecialiseerde) zorg voor jeugd; de goede vraag?

Afname van het beroep op de (gespecialiseerde) zorg voor jeugd; de goede vraag? Afname van het beroep op de (gespecialiseerde) zorg voor jeugd; de goede vraag? Erik J. Knorth Hoogleraar Orthopedagogiek/Jeugdzorg RUG Co-projectleider Academische Werkplaats C4Youth ZonMw Werkconferentie

Nadere informatie

Transitie jeugdzorg informatieavond gemeenteraden BAR

Transitie jeugdzorg informatieavond gemeenteraden BAR Transitie jeugdzorg informatieavond gemeenteraden BAR Ronald Buijs, directeur Kind- en jeugdpsychiatrie Yulius Ireza Versteeg, programmamanager transitie jeugdzorg Yulius 1 Opzet presentatie Kind- en jeugdpsychiatrie

Nadere informatie

Jeugdzorg naar gemeente: agenda voor inhoudelijke vernieuwing

Jeugdzorg naar gemeente: agenda voor inhoudelijke vernieuwing Jeugdzorg naar gemeente: agenda voor inhoudelijke vernieuwing Tom van Yperen Nederlands Jeugdinstituut 18 januari 2012 te Den Bosch t.vanyperen@nji.nl / s.vanhaaren@nji.nl Waarom de stelselwijziging? 1.

Nadere informatie

Psychologische zorg voor kinderen en jongeren. De Golfbreker Preventie en psychologische zorg voor kinderen en jongeren. Samen werken aan jezelf

Psychologische zorg voor kinderen en jongeren. De Golfbreker Preventie en psychologische zorg voor kinderen en jongeren. Samen werken aan jezelf Psychologische zorg voor kinderen en jongeren De Golfbreker Preventie en psychologische zorg voor kinderen en jongeren Samen werken aan jezelf Inhoud Belang psychologische zorg voor jeugd Psychologische

Nadere informatie

DE JEUGD- & GEZINSBESCHERMER

DE JEUGD- & GEZINSBESCHERMER DE JEUGD- & GEZINSBESCHERMER BUREAU JEUGDZORG NOORD-HOLLAND Elk kind heeft recht op goede ontwikkelkansen en om op te groeien in een veilige omgeving. Als dit niet vanzelf gaat, wordt door het lokale veld

Nadere informatie

Zorg voor Jeugd Raadsinformatieavond. 22 januari /02/2013 1

Zorg voor Jeugd Raadsinformatieavond. 22 januari /02/2013 1 Zorg voor Jeugd Raadsinformatieavond 22 januari 2013 14/02/2013 1 Headlines/voorlopige conclusies Deel I: Tussenevaluatie Buurtteams Jeugd en Gezin Pilot Ondiep/Overvecht 14/02/2013 2 Facts en figures

Nadere informatie

Jeugdarts en de Jeugdwet 2015

Jeugdarts en de Jeugdwet 2015 Factsheet Jeugdarts en de Jeugdwet 2015 Gemeenten worden vanaf 2015 verantwoordelijk voor alle jeugdhulp: ondersteuning, hulp en zorg aan jeugdigen en ouders bij opgroei- en opvoedproblemen, en geestelijke

Nadere informatie

Jeugdhulp in Nissewaard

Jeugdhulp in Nissewaard Jeugdhulp in Nissewaard Projectleider decentralisatie jeugdhulp Angela van den Berg Regisseur jeugd en gezin JOT kernen Jolanda Combrink Inhoud 1. Wat verandert er? 2. Beleidskaders 3. Jeugdhulpplicht

Nadere informatie

Bijlage 1: Programma van Eisen

Bijlage 1: Programma van Eisen Bijlage 1: Programma van Eisen Functie: Stichting Nijmeegs Kenniscentrum Chronische Vermoeidheid afdeling Jeugd < 18 jaar Toegangscriteria 1. Karakteristieken van het kind: De algemene karakteristieken

Nadere informatie

Contouren van een nieuw jeugdstelsel

Contouren van een nieuw jeugdstelsel Contouren van een nieuw jeugdstelsel Tom van Yperen Nederlands Jeugdinstituut / Universiteit Utrecht 26 mei 2011 te Den Haag t.vanyperen@nji.nl Huidige jeugdstelsel (vereenvoudigd) Zie ook: www.nji.nl

Nadere informatie

Centra voor Jeugd en Gezin in Nederland

Centra voor Jeugd en Gezin in Nederland Centra voor Jeugd en Gezin in Nederland Caroline Vink Nederlands Jeugdinstituut 28-02-2012 Inleiding: De ontwikkeling van de CJGs in Nederland Stelselwijziging De positie van het CJG in het nieuwe stelsel

Nadere informatie

@kenterjeugdhulp. Kenter Jeugdhulp. Wie zijn we? Waar staan we voor? En welke rol zien we voor onszelf weggelegd in de transformatie jeugdhulp?

@kenterjeugdhulp. Kenter Jeugdhulp. Wie zijn we? Waar staan we voor? En welke rol zien we voor onszelf weggelegd in de transformatie jeugdhulp? @kenterjeugdhulp Kenter Jeugdhulp Wie zijn we? Waar staan we voor? En welke rol zien we voor onszelf weggelegd in de transformatie jeugdhulp? 2 Kenter Jeugdhulp Wie zijn we? Waar staan we voor? En welke

Nadere informatie

Jeugdigen en Gezinnen Versterken Dichtbij kind en gezin, meer samenhang en kwaliteit

Jeugdigen en Gezinnen Versterken Dichtbij kind en gezin, meer samenhang en kwaliteit Jeugdigen en Gezinnen Versterken Dichtbij kind en gezin, meer samenhang en kwaliteit Inleiding Per 1 januari 2015 worden de gemeenten verantwoordelijk voor de zorg voor jeugdigen. Hieronder vallen de jeugd-ggz

Nadere informatie

Transitie landelijk en basispakket Jeugdgezondheidszorg. Afdeling Utrecht, 24 mrt 2014 Jeugdarts, laat van je horen!

Transitie landelijk en basispakket Jeugdgezondheidszorg. Afdeling Utrecht, 24 mrt 2014 Jeugdarts, laat van je horen! Transitie landelijk en basispakket Jeugdgezondheidszorg Afdeling Utrecht, 24 mrt 2014 Jeugdarts, laat van je horen! 23 maart 2007 1 Doelen van van de de avond avond 2 Programma Terugblik Inleiding stelselwijziging,

Nadere informatie

Transitie jeugdzorg: gevolgen voor de jeugdreclassering en bescherming. 31 januari 2013 Wim Kemp Wethouder gemeente Roermond

Transitie jeugdzorg: gevolgen voor de jeugdreclassering en bescherming. 31 januari 2013 Wim Kemp Wethouder gemeente Roermond Transitie jeugdzorg: gevolgen voor de jeugdreclassering en bescherming. 31 januari 2013 Wim Kemp Wethouder gemeente Roermond Inhoud Gemeentelijk jeugdbeleid Wat komt er op gemeenten af? De jeugd- bescherming

Nadere informatie

De uitdagingen van de transformatie zijn de kansen voor de JGGZ en zijn academische functie

De uitdagingen van de transformatie zijn de kansen voor de JGGZ en zijn academische functie Inleiding Rutger Hageraats Symposium De Bascule 26-06-2015 De uitdagingen van de transformatie zijn de kansen voor de JGGZ en zijn academische functie De aanleiding Wat was er ook alweer aan de hand? Niet

Nadere informatie

Beleid Jeugdhulp. De aanpak in Stein, de Westelijke Mijnstreek en Zuid-Limburg

Beleid Jeugdhulp. De aanpak in Stein, de Westelijke Mijnstreek en Zuid-Limburg Beleid Jeugdhulp De aanpak in Stein, de Westelijke Mijnstreek en Zuid-Limburg Agenda Wie ben ik? - Sandra Raaijmakers, beleidsmedewerker jeugdzorg Wat is mijn doel voor de avond? - Informeren over stand

Nadere informatie

De keuze van Apeldoorn: een CJG over de volle breedte. Interview met wethouder Paul Blokhuis

De keuze van Apeldoorn: een CJG over de volle breedte. Interview met wethouder Paul Blokhuis De keuze van Apeldoorn: een CJG over de volle breedte Interview met wethouder Paul Blokhuis 2015 Nederlands Jeugdinstituut Niets uit deze uitgave mag worden vermenigvuldigd en/of openbaar gemaakt door

Nadere informatie

Flexibel thuistraject voor het hele gezin. GezinsFACT

Flexibel thuistraject voor het hele gezin. GezinsFACT Flexibel thuistraject voor het hele gezin. GezinsFACT Behandeling in de eigen leefomgeving. GezinsFACT Sommige gezinnen komen door een opeenstapeling van negatieve factoren, waaronder het complexe probleemgedrag

Nadere informatie

Inzicht in de jeugdzorg en de samenhang met gerelateerde domeinen

Inzicht in de jeugdzorg en de samenhang met gerelateerde domeinen Inzicht in de jeugdzorg en de samenhang met gerelateerde domeinen Informatiebijeenkomst Transitie jeugdzorg, SRA 19 juni 2011 Startfoto en kennisdeling. Het Planetarium Amsterdam Caroline Mobach Presentatie

Nadere informatie

Transitie Jeugdzorg en Jeugdgezondheidszorg. Contactpersonenavond AJN Zuid-Holland 19 september 2013

Transitie Jeugdzorg en Jeugdgezondheidszorg. Contactpersonenavond AJN Zuid-Holland 19 september 2013 Transitie Jeugdzorg en Jeugdgezondheidszorg Contactpersonenavond AJN Zuid-Holland 19 september 2013 23 maart 2007 1 Doelen van van de de avond avond 2 Programma Terugblik Inleiding stelselwijziging, tijdpad

Nadere informatie

even Als kinderen en ouders geen raad meer weten

even Als kinderen en ouders geen raad meer weten even Als kinderen en ouders geen raad meer weten Het ene kind is het andere niet. En de ene ouder is de andere niet. In Nederland groeien de meeste kinderen gelukkig op en hebben een veilig thuis. Voor

Nadere informatie

Uitwerking producten Ondersteuning zelfredzaamheid (C1) en ondersteuning maatschappelijke deelname (C2)

Uitwerking producten Ondersteuning zelfredzaamheid (C1) en ondersteuning maatschappelijke deelname (C2) Uitwerking producten Ondersteuning zelfredzaamheid (C1) en ondersteuning maatschappelijke deelname (C2) Het betreft ondersteuning voor jeugdigen om weer maatschappelijk, op school en binnen het gezin zelfstandig

Nadere informatie

Inleiding in de Jeugd-GGZ

Inleiding in de Jeugd-GGZ Inleiding in de Jeugd-GGZ Werkbijeenkomst Jeugd-GGZ Bertine Lahuis, voorzitter BOJOG Ede, 31 mei 2013 Wat is kinder- en jeugdpsychiatrie? Onderdeel van de reguliere gezondheidszorg (ZvW en klein deel AWBZ).

Nadere informatie

Triple P en Transitie Jeugdzorg 24 april Yvonne van Westering, Nederlands Jeugdinstituut Margreet de Jongh, SO&T

Triple P en Transitie Jeugdzorg 24 april Yvonne van Westering, Nederlands Jeugdinstituut Margreet de Jongh, SO&T Triple P en Transitie Jeugdzorg 24 april 2012 Yvonne van Westering, Nederlands Jeugdinstituut Margreet de Jongh, SO&T Het hele stelsel gaat op de schop! 1. Passend Onderwijs 2. Stelselherziening Jeugdzorg

Nadere informatie

Als een kind een probleem heeft, is het Dit doen wij belangrijk dat er snel en adequaat hulp wordt geboden. MET ggz ondersteunt

Als een kind een probleem heeft, is het Dit doen wij belangrijk dat er snel en adequaat hulp wordt geboden. MET ggz ondersteunt KINDEREN EN JEUGD Als een kind een probleem heeft, is het belangrijk dat er snel en adequaat hulp wordt geboden. MET ggz ondersteunt kinderen en jongeren van 0 jaar tot en met de adolescentie bij psychische

Nadere informatie

De transformatie in de praktijk. Dennis Gerits

De transformatie in de praktijk. Dennis Gerits De transformatie in de praktijk Dennis Gerits Inhoud presentatie/workshop Stellingen Waar komen we vandaan? Transformatie in Zuid-Holland Zuid Uitdagingen voor de toekomst (gemeenten en professional) Discussie

Nadere informatie

KIND & jeugd Zuidoost Brabant

KIND & jeugd Zuidoost Brabant KIND & jeugd abant r B t s o o Zuid nleiding Kind&Jeugd Oost Brabant in transformatie Op 1 januari 2015 is de nieuwe Jeugdwet ingegaan. Vanaf die datum valt de zorg en ondersteuning voor kinderen en jongeren

Nadere informatie

Medisch specialist ziekenhuis

Medisch specialist ziekenhuis Factsheet Medisch specialist ziekenhuis en de Jeugdhulp Almere 2015 Gemeenten worden vanaf 2015 verantwoordelijk voor alle jeugdhulp: ondersteuning, hulp en zorg aan jeugdigen en ouders bij opgroei- en

Nadere informatie

Hebben we interventies onderzocht heeft de transitie de wereld veranderd!

Hebben we interventies onderzocht heeft de transitie de wereld veranderd! Hebben we interventies onderzocht heeft de transitie de wereld veranderd! Monique van Londen Universiteit Utrecht Sabine Stoltz Radboud Universiteit Theo Mathot Indigo Utrecht Charlotte Bergen Henegouwen

Nadere informatie

Notitie. GGZ Rivierduinen. GGZ Rivierduinen Samen kiezen voor kwaliteit Zorgvisie 2015

Notitie. GGZ Rivierduinen. GGZ Rivierduinen Samen kiezen voor kwaliteit Zorgvisie 2015 Notitie GGZ Rivierduinen GGZ Rivierduinen Zorgvisie 2015 Blad 1 Inhoud 1. Inleiding... 2 2. Missie... 2 3. Visie... 2 3.1. Herstel als leidend principe... 2 3.2. Passende Zorg... 3 3.3 Hoge professionele

Nadere informatie

Toekomstige ontwikkelingen transitie jeugdzorg Rotterdam

Toekomstige ontwikkelingen transitie jeugdzorg Rotterdam Toekomstige ontwikkelingen transitie jeugdzorg Rotterdam Decentralisaties Versterken zelfredzaamheid Wet werken naar Vermogen Jongere met ondertoezichtstelling en verstandelijke beperking Jongere met gedragsproblemen

Nadere informatie

even Als kinderen en ouders geen raad meer weten

even Als kinderen en ouders geen raad meer weten even Als kinderen en ouders geen raad meer weten Het ene kind is het andere niet. En de ene ouder is de andere niet. In Nederland groeien de meeste kinderen gelukkig op en hebben zij een veilig thuis.

Nadere informatie

Effectieve behandelingen voor jongeren en gezinnen met ernstige problemen

Effectieve behandelingen voor jongeren en gezinnen met ernstige problemen Effectieve behandelingen voor jongeren en gezinnen met ernstige problemen Voor jongeren en gezinnen met ernstige problemen De Viersprong is er voor kinderen en jongeren met ernstige problemen in persoonlijkheid,

Nadere informatie

Uitkomsten enquête POH-GGZ voor jeugd. Inleiding

Uitkomsten enquête POH-GGZ voor jeugd. Inleiding Uitkomsten enquête POH-GGZ voor jeugd Inleiding Vanaf 2015 zijn de gemeenten verantwoordelijk voor een groot deel van de zorg voor jeugd tot 18 jaar. Tegelijk bieden huisartsenpraktijken ook zorg aan jeugdigen.

Nadere informatie

Speciaal onderwijs Informatie voor ouders

Speciaal onderwijs Informatie voor ouders Speciaal onderwijs Informatie voor ouders Passend Speciaal Entrea onderwijs is er voor kinderen die (tijdelijk) het meest gebaat zijn bij speciaal onderwijs. Speciaal onderwijs op maat, omdat zij binnen

Nadere informatie

Samenwerking JGZ - Jeugdzorg

Samenwerking JGZ - Jeugdzorg Samenwerking JGZ - Jeugdzorg Marian van Leeuwen 19 november 2012 Doelen JGZ (bron NCJ) 1. preventieve gezondheidszorg bieden aan alle kinderen in Nederland van 0-19 jaar. 2. De lichamelijke, psychische,

Nadere informatie

Positief Opvoeden, Triple P in de transitie stelsel jeugd

Positief Opvoeden, Triple P in de transitie stelsel jeugd Positief Opvoeden, Triple P in de transitie stelsel jeugd Jacqueline van Rijn Jolyn Berns www.nji.nl Marion van Bommel Sandra Hollander Oktober 2013 Triple P Triple P is een evidence based opvoedondersteuningsprogramma,

Nadere informatie

Transitie Jeugdzorg. 2 april 2014 Ronald Buijs Directeur Yulius KJP

Transitie Jeugdzorg. 2 april 2014 Ronald Buijs Directeur Yulius KJP Transitie Jeugdzorg 2 april 2014 Ronald Buijs Directeur Yulius KJP 2 Vragen van het organisatiecomité De transities in het sociale domein, een antwoord op? Wat is de transitie Jeugdzorg precies? Hoe ziet

Nadere informatie

IrisZorg Preventieve wijkgerichte

IrisZorg Preventieve wijkgerichte IrisZorg Preventieve wijkgerichte hulpverlening 1. Wie zijn Bianca Lubbers en Vincent Stijns? 2. Wat is IrisZorg? 3. Wat is IRIS in de Buurt? 4. Wat doet IRIS in de Buurt? casuïstiek 5. Maatschappelijk

Nadere informatie

Tijdig ingrijpen: werkzame ingrediënten voor interventies

Tijdig ingrijpen: werkzame ingrediënten voor interventies Infosheet Tijdig ingrijpen: werkzame ingrediënten voor interventies Tijdig ingrijpen betekent voorkomen dat een de fout ingaat. Wie wil dat niet? Dat is dan ook precies wat deze infosheet beoogt: inzicht

Nadere informatie

Profielen 150,00 380,00 665,00 Maand

Profielen 150,00 380,00 665,00 Maand BIJLAGE 7 Tarievenblad Jeugdhulp Profielen Jeugd met Beperking Basis Aanvullend Intens Eenheden Profielen 150,00 380,00 665,00 Maand Circa 80% van alle ambulante hulpverlening voor Jeugd met een Beperking

Nadere informatie

KIND & jeugd Noord-Limburg

KIND & jeugd Noord-Limburg KIND & jeugd mburg Noord-Li nleiding Kind&Jeugd Oost Brabant in transformatie Op 1 januari 2015 is de nieuwe Jeugdwet ingegaan. Vanaf die datum valt de zorg en ondersteuning voor kinderen en jongeren onder

Nadere informatie

Presentatie t.b.v. studiedag 16 mei 2013

Presentatie t.b.v. studiedag 16 mei 2013 Presentatie t.b.v. studiedag 16 mei 2013 Mezelf even voorstellen Een verkenning op hoofdlijnen van de raakvlakken tussen Passend onderwijs en zorg voor jeugd Met u in gesprek Samenwerken! Doelstelling

Nadere informatie

Inhoudelijke zorgvernieuwing: eerder en beter

Inhoudelijke zorgvernieuwing: eerder en beter Inhoudelijke zorgvernieuwing: eerder en beter Tom van Yperen, Stan van Haaren en Paul Nota Nederlands Jeugdinstituut 23 januari 2012 te Breda t.vanyperen@nji.nl / s.vanhaaren@nji.nl Deze workshop 0 e lijn

Nadere informatie

Graduate School of Child Development and Education Preventieve Jeugdhulp en Opvoeding

Graduate School of Child Development and Education Preventieve Jeugdhulp en Opvoeding http://www.uva.nl/onderwijs/master/masteropleidingen/content/pedagogische-wetenschappen-preventieve-jeugdhulp-en-opvoeding/preventieve-jeugdhulp-en-opvoeding.html www.uva.nl/msc-pjo 1 Graduate School of

Nadere informatie

Doelgroepanalyse Centrum voor Trauma en Gezin

Doelgroepanalyse Centrum voor Trauma en Gezin Doelgroepanalyse Centrum voor en Gezin Efua Campbell & Inez Berends December 2013 PI Research is gevraagd om voor het Centrum voor en Gezin van de Bascule een doelgroepanalyse uit te voeren. Aan de hand

Nadere informatie

Samen zorgen voor de jeugd. www.regioalkmaar.nl

Samen zorgen voor de jeugd. www.regioalkmaar.nl Samen zorgen voor de jeugd www.regioalkmaar.nl Inhoud 1. Transitieplan Regio Alkmaar en Werkplan 2012 2. Regionale visie op zorgen voor jeugd 3. Beleidsvraagstukken 4. Sturen / risico s in beeld krijgen

Nadere informatie

Stelselwijziging & Jeugdzorg

Stelselwijziging & Jeugdzorg Stelselwijziging & Jeugdzorg Summersymposium 9 juni 2016 Henrique Sachse Arts M&G, jeugdarts, vertrouwensarts 1 Disclosure belangen spreker (potentiële) belangenverstrengeling Geen Voor bijeenkomst mogelijk

Nadere informatie

ThuisBest, juist voor probleemjongeren. Een effectieve manier van samenwerken

ThuisBest, juist voor probleemjongeren. Een effectieve manier van samenwerken ThuisBest, juist voor probleemjongeren Een effectieve manier van samenwerken Wat is Thuisbest? Behandelarrangement van meerdere partijen: gesloten jeugdzorg en de Viersprong/Prisma voor jongeren met ernstige

Nadere informatie

Informatiebijeenkomst adviesraden en gemeenteraden. gemeenten Heerlen, Landgraaf en Voerendaal, 23 mei 2017

Informatiebijeenkomst adviesraden en gemeenteraden. gemeenten Heerlen, Landgraaf en Voerendaal, 23 mei 2017 Informatiebijeenkomst adviesraden en gemeenteraden 1 gemeenten Heerlen, Landgraaf en Voerendaal, 23 mei 2017 2 Agenda informatiebijeenkomst gemeente- en adviesraden Agenda Duur Tijd 1 Welkom en programma

Nadere informatie

Prof. dr. Jan Janssens Sectie Orthopedagogiek: gezin en gedrag Radboud Universiteit Nijmegen

Prof. dr. Jan Janssens Sectie Orthopedagogiek: gezin en gedrag Radboud Universiteit Nijmegen De effectiviteit van thuiszorgmethodieken: de wereld na Savanna Prof. dr. Jan Janssens Sectie Orthopedagogiek: gezin en gedrag Radboud Universiteit Nijmegen Is het alleen Savanna? Roermond Tolbert Het

Nadere informatie

Om het kind. Hervorming zorg voor de jeugd in Amsterdam en de aansluiting op Passend Onderwijs

Om het kind. Hervorming zorg voor de jeugd in Amsterdam en de aansluiting op Passend Onderwijs Om het kind Hervorming zorg voor de jeugd in Amsterdam en de aansluiting op Passend Onderwijs Enkele feiten en cijfers 100.000 gezinnen 143.000 jeugdigen tot 18 jaar 67.000 jongeren 18 23 jaar Totaal budget

Nadere informatie

Richtlijn JGZ-richtlijn Kindermishandeling

Richtlijn JGZ-richtlijn Kindermishandeling Richtlijn JGZ-richtlijn Kindermishandeling Onderbouwing Opvoedingsondersteuning in de JGZ De JGZ-medewerker heeft een taak bij het schatten van de opvoedingscompetentie en opvoedingsonmacht van ouders.

Nadere informatie

Business case. Integraal FACT-team Zuidoost Emmen. Samenwerkingsproject van Accare, Ambiq, Promens Care en VNN. November 13

Business case. Integraal FACT-team Zuidoost Emmen. Samenwerkingsproject van Accare, Ambiq, Promens Care en VNN. November 13 Business case Integraal FACT-team Zuidoost Emmen. Samenwerkingsproject van Accare, Ambiq, Promens Care en VNN. November 13 1. Inleiding/aanleiding In het voorjaar van 2013 heeft Ambiq het voorstel gedaan

Nadere informatie

ONDERWIJS: JEUGDZORG DELFT

ONDERWIJS: JEUGDZORG DELFT Sandra Klokman Jannet Doeleman Agenda 1. Het Wraparound Care Model. 2. Programma IB-ers en resultaten. 3. Welke effecten en/of resultaten zien jullie binnen de school? 4. Samenwerking Onderwijs-Team Jeugd,

Nadere informatie

Voorbereiden door krachten te bundelen... 2. Visie op nieuwe taken... 2. Vernieuwingen in welzijn, (jeugd)zorg en werk... 2

Voorbereiden door krachten te bundelen... 2. Visie op nieuwe taken... 2. Vernieuwingen in welzijn, (jeugd)zorg en werk... 2 Nieuwsbrief sociaal domein, #1 Vernieuwing welzijn, (jeugd)zorg en werk Inhoud Voorbereiden door krachten te bundelen... 2 Visie op nieuwe taken... 2 Vernieuwingen in welzijn, (jeugd)zorg en werk... 2

Nadere informatie

Perceelbeschrijving Specialistische Geestelijke Gezondheidszorg Jeugd [SGGZ] 2016

Perceelbeschrijving Specialistische Geestelijke Gezondheidszorg Jeugd [SGGZ] 2016 Perceelbeschrijving Specialistische Geestelijke Gezondheidszorg Jeugd [SGGZ] 2016 Samenwerkende gemeenten regio West-Friesland Drechterland, Enkhuizen, Hoorn, Koggenland, Medemblik, Opmeer, Stede Broec

Nadere informatie

Verbeterprogramma Jeugd Transitie Jeugdzorg en Passend Onderwijs. Themaraad Gemeente Heerde, 2 juni 2014 Rob van de Zande

Verbeterprogramma Jeugd Transitie Jeugdzorg en Passend Onderwijs. Themaraad Gemeente Heerde, 2 juni 2014 Rob van de Zande Verbeterprogramma Jeugd Transitie Jeugdzorg en Passend Onderwijs Themaraad Gemeente Heerde, 2 juni 2014 Rob van de Zande Onderwerpen Cijfers Beleidsnota Inkoop Budget Vervolgproces Nieuwe taken: 5+5 1.

Nadere informatie

Programma. Marinda Koopman

Programma. Marinda Koopman Programma Transitie: ADHD: EPA: Ton Dhondt Marinda Koopman Rene Keet Transitie, transformatie of over de schutting? Transitie, transformatie of over de Schutting? Overzicht kosten Kosten gezondheidszorg

Nadere informatie

Samenwerking Bureau jeugdzorg Stadsregio Rotterdam en de William Schrikker Groep na 2015

Samenwerking Bureau jeugdzorg Stadsregio Rotterdam en de William Schrikker Groep na 2015 Samenwerking Bureau jeugdzorg Stadsregio Rotterdam en de William Schrikker Groep na 2015 Versie 14/11/2013 Inleiding De verantwoordelijkheid voor een positief opvoed- en opgroeiklimaat, preventie, vroegsignalering

Nadere informatie

Achtergrondinformatie werkprocesonderzoek capaciteitsorgaan beroepen GG

Achtergrondinformatie werkprocesonderzoek capaciteitsorgaan beroepen GG Achtergrondinformatie werkprocesonderzoek capaciteitsorgaan beroepen GG Het capaciteitsorgaan heeft het CAOP gevraagd onderzoek te verrichten naar veranderingen in de inzet van de 5 beroepen Geestelijke

Nadere informatie

Om het kind. Hervorming zorg voor de jeugd Kennisnetwerk JGZ OCW. Justitie J&G. Provincie. Gemeenten. Gemeentefonds VWS.

Om het kind. Hervorming zorg voor de jeugd Kennisnetwerk JGZ OCW. Justitie J&G. Provincie. Gemeenten. Gemeentefonds VWS. Om het kind Hervorming zorg voor de jeugd Kennisnetwerk JGZ 19-11-2012. OCW Aanval op de uitval, RMC, plusvoorziening: 320 mln Onderwijsachterstanden-beleid (incl VVE): 249 mln SO, VSO, rugzakjes, praktijk

Nadere informatie

Ongemerkt problematisch. Marieke Zwaanswijk (onderzoeker NIVEL) Marijke Lutjenhuis (huisarts)

Ongemerkt problematisch. Marieke Zwaanswijk (onderzoeker NIVEL) Marijke Lutjenhuis (huisarts) Ongemerkt problematisch Marieke Zwaanswijk (onderzoeker NIVEL) Marijke Lutjenhuis (huisarts) Kijk, als een kind zich opzettelijk uit de auto gooit, dan is het vrij duidelijk dat er iets mis is. Dan heb

Nadere informatie

Wat is nodig? Gemeenten. Jeugdigen en gezinnen. Pactum in de transitie

Wat is nodig? Gemeenten. Jeugdigen en gezinnen. Pactum in de transitie Pactum dichtbij 2 Wat is nodig? Gemeenten De gemeenten zijn per 1 januari 2015 verantwoordelijk voor het gehele jeugddomein. Aan u als colleges, wethouders en ambtenaren de taak om integraal jeugdbeleid

Nadere informatie

Buurtzorg Jong Buurtzorg Nederland

Buurtzorg Jong Buurtzorg Nederland Buurtzorg Jong Buurtzorg Nederland Almelo, juli 2012 1 Inleiding Buurtzorg Nederland is in 2007 gestart.wijkverpleegkundigen en wijkziekenverzorgenden uit de ruim 480 teams verspreid over heel Nederland

Nadere informatie

Decentralisatie van de jeugdzorg naar gemeenten

Decentralisatie van de jeugdzorg naar gemeenten Decentralisatie van de jeugdzorg naar gemeenten Wat is de jeugdzorg Alle ondersteuning, zorg voor jeugdigen op het gebied van opvoeden en opgroeien Preventie, licht ondersteuning tot zeer zware specialistische

Nadere informatie

Kenniskring Entree van zorg

Kenniskring Entree van zorg Kenniskring Entree van zorg Derde bijeenkomst, 5 november 2013 Groningse zorg voor jeugd en (multiprobleem)gezinnen Programma 1. Opening Lucienne van Eijk 2. Foto van de zorg voor jeugd Marieke Nanninga

Nadere informatie

Sterker in de samenleving. Powered by Pluryn

Sterker in de samenleving. Powered by Pluryn Sterker in de samenleving. Powered by Pluryn Jongeren met complexe problemen krijgen bij voorkeur ondersteuning thuis en in de wijk. Zo kort en effectief mogelijk. Soms is tijdelijk verblijf in een behandelcentrum

Nadere informatie

Bijlage 1: Achtergrondinformatie Transitie Jeugdzorg en verbinding decentralisaties

Bijlage 1: Achtergrondinformatie Transitie Jeugdzorg en verbinding decentralisaties Bijlage 1: Achtergrondinformatie Transitie Jeugdzorg en verbinding decentralisaties Achtergrondinformatie: De transitie van de jeugdzorg dient één centrale missie: er voor zorgen dat jeugdigen gezond en

Nadere informatie

Anders denken, anders doen!

Anders denken, anders doen! Anders denken, anders doen! Emily Janssen en Martine Folkersma 11 november 2016 2015 Het jaar van de grote veranderingen 3 decentralisaties Implementatie Jeugdwet Inrichting van de toegang: start jeugdteams

Nadere informatie

Perceelbeschrijving 1 Gespecialiseerde ambulante hulp

Perceelbeschrijving 1 Gespecialiseerde ambulante hulp Perceelbeschrijving 1 Gespecialiseerde ambulante hulp Samenwerkende gemeenten Friesland Achtkarspelen Ameland het Bildt Dantumadiel Dongeradeel Ferwerderadiel Franekeradeel De Friese Meren Harlingen Heerenveen

Nadere informatie

Kenniskring Entree van zorg

Kenniskring Entree van zorg Kenniskring Entree van zorg Aansluiting problematiek en hulp: rol van de context 12 november 2015 Het programma Psychosociale hulp voor kinderen en jongeren: welke problemen zien we waar terug? Marieke

Nadere informatie

Bureau Jeugdzorg Gelderland Bereikbaar en Beschikbaar

Bureau Jeugdzorg Gelderland Bereikbaar en Beschikbaar Bureau Jeugdzorg Gelderland Bereikbaar en Beschikbaar Hans Lomans Bestuurder BJzG 8 april 2011 2 U vindt ons Overal in Gelderland In alle regio s Zorg-en Adviesteams Centra voor Jeugd en Gezin Veiligheidshuizen

Nadere informatie

Praktijkgericht onderzoek: een kwestie van tweerichtingsverkeer. Els Evenboer UMC Groningen Monique Meijne Odion

Praktijkgericht onderzoek: een kwestie van tweerichtingsverkeer. Els Evenboer UMC Groningen Monique Meijne Odion Praktijkgericht onderzoek: een kwestie van tweerichtingsverkeer Els Evenboer UMC Groningen Monique Meijne Odion Inhoud workshop Hoe is het allemaal begonnen? Het onderzoek Procesbeschrijving (zoektocht

Nadere informatie

Dilemma s in de toegang Jeugd

Dilemma s in de toegang Jeugd Dilemma s in de toegang Jeugd Inrichting Toegang In Zwolle werken we met 5 sociale wijkteams, gekoppeld aan 5 stadsdelen Deze wijkteams geven uitvoering aan de Jeugdwet, WMO en participatiewet. Dit zijn

Nadere informatie

Toegang tot Wmo en jeugdhulp

Toegang tot Wmo en jeugdhulp Toegang tot Wmo en jeugdhulp Wat is toegang Toegang breed: - informatie & advies - algemene voorzieningen - signaleren en doorverwijzen Toegang smal: - voorzieningen die alleen toegankelijk zijn met een

Nadere informatie

Raad op zaterdag 30 januari 2016

Raad op zaterdag 30 januari 2016 Raad op zaterdag 30 januari 2016 Astrid Jansen, projectleider jeugd VNG Afke Donker, Nederlands Jeugdinstituut Gespecialiseerde jeugdhulp en meten van effecten Hoe weet u of uw beleid effect heeft? Programma

Nadere informatie

Samen om de leerling vanuit onderwijs en jeugdhulp wat loopt goed en wat kan beter?

Samen om de leerling vanuit onderwijs en jeugdhulp wat loopt goed en wat kan beter? Samen om de leerling vanuit onderwijs en jeugdhulp wat loopt goed en wat kan beter? Chaja Deen (NJi) c.deen@nji.nl Opzet Verbinding onderwijs-jeugd, waar kom je elkaar tegen? Wat zien we in het land (o.a.vanuit

Nadere informatie

Amsterdams stedelijk F-ACT team Jeugd / Jongvolwassenen in de startblokken!

Amsterdams stedelijk F-ACT team Jeugd / Jongvolwassenen in de startblokken! Amsterdams stedelijk F-ACT team Jeugd / Jongvolwassenen in de startblokken! Ontwikkeling van 2 stedelijke F-ACT Jeugd teams waarin integrale behandeling, zorg en begeleiding geboden wordt vanuit 7 samenwerkende

Nadere informatie

Visie: Indien de veiligheid van de jeugdige in het geding is, worden verantwoordelijkheden (tijdelijk) overgenomen.

Visie: Indien de veiligheid van de jeugdige in het geding is, worden verantwoordelijkheden (tijdelijk) overgenomen. Werkgebied Regio Midden en Zuid Kennemerland met de gemeenten: Velsen Beverwijk Heemskerk Uitgeest Haarlem Heemstede Bloemendaal / Bennebroek Haarlemmerliede Zandvoort Locaties Missie: OCK het Spalier

Nadere informatie

Blauwdruk voor EPA Zorg (in de wijk)

Blauwdruk voor EPA Zorg (in de wijk) Blauwdruk voor EPA Zorg (in de wijk) Philippe Delespaul F-ACT Congres Netwerken werkt Apeldoorn 18 september 2013 GGZ taakstelling in cijfers (Nemesis) 6+% Schetsontwerp GGZ agenda maatschappelijk geïntegreerd

Nadere informatie

Pedagogische civil society: Gemeenschappelijke activiteiten van burgers rondom het grootbrengen van kinderen.

Pedagogische civil society: Gemeenschappelijke activiteiten van burgers rondom het grootbrengen van kinderen. Beleidsplan Onderdeel Vrij en niet vrij toegankelijke jeugdhulp In deze memo wordt nader in gegaan op de volgende onderwerpen: A. Eenduidige definiëring typen jeugdhulp B. Definiëring welke jeugdhulp wel

Nadere informatie

De Bascule kijkt verder. Informatiefolder voor verwijzers naar de kinder- en jeugdpsychiatrie

De Bascule kijkt verder. Informatiefolder voor verwijzers naar de kinder- en jeugdpsychiatrie De Bascule kijkt verder Informatiefolder voor verwijzers naar de kinder- en jeugdpsychiatrie De Bascule kijkt verder De Bascule kijkt verder. Niet voor niets. Ingewikkelde psychiatrische problemen laten

Nadere informatie

OverEindse Dagen, Cascaïs, 15-18 april 2015

OverEindse Dagen, Cascaïs, 15-18 april 2015 Transitie jeugd-ggz OverEindse Dagen, Cascaïs, 15-18 april 2015 Bas Bakx, huisarts Tom Hendriks, kinderarts CZE Bas Zegers, kinderarts MMC in samenwerking met Mieke Bovens, POH-Jeugd Wat wil je leren en

Nadere informatie

Van enkelvoudig opvoedingsprobleem tot multiprobleemsituaties

Van enkelvoudig opvoedingsprobleem tot multiprobleemsituaties Handreiking voor het inzetten van een preventie- en zorgarrangement Van enkelvoudig opvoedingsprobleem tot multiprobleemsituaties In het nieuwe jeugdstelsel richten gemeenten hun eigen preventie- en zorgaanbod

Nadere informatie

Holland Rijnland. Decentralisatie AWBZ Stuurgroep 25 september Wim Klei

Holland Rijnland. Decentralisatie AWBZ Stuurgroep 25 september Wim Klei Holland Rijnland Decentralisatie AWBZ Stuurgroep 25 september Wim Klei Onze opdracht Strategische keuze niveau van samenwerking bij de nieuwe taken in de Wmo Begeleiding (groep en individueel) Persoonlijke

Nadere informatie

Transitie jeugdzorg. Ab Czech. programmamanager gemeente Eindhoven. januari 2013

Transitie jeugdzorg. Ab Czech. programmamanager gemeente Eindhoven. januari 2013 Transitie jeugdzorg Ab Czech programmamanager gemeente Eindhoven januari 2013 1. Samenhangende maatregelen Decentralisatie jeugdzorg Decentralisatie participatie Decentralisatie AWBZ begeleiding Passend

Nadere informatie

Inhoudelijk/proces Gespecialiseerde Jeugdhulp 1 van 6

Inhoudelijk/proces Gespecialiseerde Jeugdhulp 1 van 6 1 blz. 9, vierder alinea, vijfde regel binnen de JGGZ spreken van een therapeutisch klimaat en binnen de Het gaat hier om begeleiding, en daarmee niet om een therapeutisch jeugdopvoedhulp van pedagogisch

Nadere informatie