systemen geaccepteerd worden bedrijfsleven, te bevorderen. door bestuurders en wat de **&,$t eventuele consequenties zijn voor het ontwerp en het

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "systemen geaccepteerd worden bedrijfsleven, te bevorderen. door bestuurders en wat de **&,$t eventuele consequenties zijn voor het ontwerp en het"

Transcriptie

1

2 Wrws# Kxxet TDUUA dkwxx& wwxxxgkexd &m dwwrs&rwmxxx& 2. iproef,met LDWA dient veiligheid en doorstroming 3' MiljoeÁen kilometers ' ervaring in acht maanden 4, Drie systemen gebaseerd op Áen lcr hnrek 5. Drie vragen adn... Harry Prins. Directeur- Ccncraal van Rijl<swaterstaat 5. PÍanning tol en met januari 20O3 6. I Ned rlandêrs. kiezèn Voor. iéchniek in hef verkeer i. Ch:itifíeurs spelen hóoídio{ bij LDWA 8. Eén intemationaal speelveld 8. LDWA-doelen loegelií hr in Vetsailles 9. Heel snet od TV lo HeL ondcrtoek rondom de I DWA-proeí 1. Adressenlijst samenwerkende.coloíon partners inziclrt is een uitgave van de Adviesdienst VeÍkeer en Vervoer ({W; v2n het ministerie van Ver k er en Waterstaat. InZicht wordt verspreid onder vertegenwoordr gers van insldnlies die berrokken zijn bij het project Lane Departu.re War ning A:sistant (LDWA). Het ministerie van Verkeer en Waterstaat geeft op 1 oktober de officiële aftnp voor eèn proef met het Lane Departure Warning Assistantsysteem (LDWA). Een systeem dat bestuurders van vrachtwagens en autobussen automatisch een signaal gêeftals hun voertuig onbedoeld de rijstrook dreigt te verlaten. Wat houdt deze proeí precies in? Files en verkeersongevallen zijn LDWA-proef valt, inzicht krij. belangrijke problemen in de gen in de effecten van LDWA Nederlandse samenleving. De op de verkeersveiligheid en de overheid is er dan ook alles aan doorstroming van het verkeer. gelegen de verkeersveiligheid Maar ook antwoord op de én doorstroming in ons land, vraag in hoeverre dergelijke voor zowel de burger als het systemen geaccepteerd worden bedrijfsleven, te bevorderen. door bestuurders en wat de f W s*l *:r tf *, **&,$t land (TLN), Eigen Vervoerders, Verladers en Ontvangers (EVO) en TNO. LDVIA helpt het besturen van een voertuig comfortabeler en veiliger te maken door bestuurders te ondersteunen en te informeren. Het voordeel van een systeem als LDWA is dat een voertuig met meer intelligentie wordt uitgerust, terwijl de chauffeur zelf blilft rijden. En dus de verantwoordelilkheid houdt over zijn eigen rijgedrag. De proef duurt acht maanden. Er doen 35 vrachtwagens en Redactiecommissie: Ndmens AVV: Naomi Radewalt (n.m.d.radewall àavv.rws.minvenw.nl) en Misia Baris (m. m. rws.minvenwnl) Namens Bijl, partners in public relations & voorlichting: Ronald Helder (r. en Harry Bijl Redactieadres: AW t.a.v. Naomi Radewalt, postbus 1031, 3OO0 BA Rotterdam Eindredactie: AW lekst: Bijl, parlner\ in publit relations & voorlichting Vormgeving: Carree Vormgevers Fotogratie: AVV Druk: Efficiénta Oplage: Het ministerie van Verkeer en Waterstaat steekt om die reden veel tijd in het zoeken naar slimme, technologische oplossingen die kunnen helpen de dagelijkse verkeers- en vervoersproblemen op te lossen. Een ervan is de proef met LDWA. Samenwerken Met de proef wil de Adviesdienst Verkeer en Vervoer (AW) van het ministerie, onder wiens verantwoordelijkheid de eventuele consequenties zijn voor het ontwerp en het onderhoud van het wegennet. Voor de LDWA-proef wordt samengewerkt met een groot aantal partijen uit de internationale auto-industrie, transportondernemingen, kennisinstituten en brancheorganisaties. Betrokken organisaties zijn onder meer DaimlerChrysler, MAN, DAF, het Koninklijk Nederlands Vervoer (KNV), Transport en Logistiek Neder- waarschijnlijk vijf bussen mee. De vrachtwagens van DarmlerChrysler, DAF en MAN zijn inmiddels uitgerust met LDWA-systemen. Een camera neemt waar oí het voertuig buiten de belilning dreigt te geraken. In dat geval wordt de chauffeur automatisch gewaarschuwd door een geluidssignaal of trilling. De chauffeur kan dan tildig bijsturen. Voor de conclusies van de proef kan AVV straks uit meer dan 45 InZiCht September 2oo2

3

4 X&*** x'*xx;*,xws* e 6u:*xrixxv* '*xxtxxxsxk r In moderne trucks is steeds meer aandacht voor preventieve veiligheid. Maatregelen als kooiconstructies en airbags zijn vooral gericht op het beperken van gevolgschade bij eventuele calamiteiten. Er is dan sprake van passieve veiligheid. Preventieve veiligheid komt tot uiting in zaken als bedieningsgemak en beter zicht. Ook technieken als LDWA behoren tot deze preventieve veilígheidsmiddelen. Willem Diik, A.C.F BV 'LDWA levert een De systemen die tijdens de proef met LDWA worden onderzocht zijn bestaande systemen van DAF (5 vrachtwagens), DaimlerCh rysler (1 5 vrachtwagens) en MAN (15 vrachtwagens). De drie systemen zijn op dezelíde techniek gebaseerd, maar verschilien deels in het gebruik. Een overzicht. Het Lane Cuard System (LCS) van MAN ïruck & Bus B.V. is een systeem dat zowel de verkeersveiligheid a.ls het rijcomfort van de chauffeur verhoogt. LCS hestaat uit een video- biidrage aan de camera, een display en twee speakers Dc cam.era rs dir,ect vei!ígheid a van het Vefkeef. VOOf OnZe De chauíïeur wordt gewaarschuwd door een ratelend ChaUffeUfS en de geiuid. Bijeen koersarwijking Acnïer Ce VOOnLtrt gemonïccro naar rechrs komt hct gcluid urt medeweggebruikersf - ()<) de re(hter radiospeaker en andersom. Het norrnale radiosignaal wcrdt dan tijdelilk onderbroken. Het systeem geeft pas een waarschuwing als harder dan 60 km/h wordt gereden. Wanneer er geen rijstrookherkenning mogelijk is, bijvoorbeeld als de markerrng op een wegdek ontbreekt, kan de chauffeur dit aílezen aan de controlelamp op de display. De werking van de Warning Assistant (Spoorassistent) van DaimlerChrysler is in grote mate vergelijkbaar met die van het Lane Cuard System van MAN. Via een zoemertje rn respectievelijk de linker- of rechterspeaker van de radio slaat de Spoorassrstent aiarm als het voertuig zonde r gcbruik van de r rc lrirng,ranwrjzer cen beiijnrng op het wegciel< dreigt te overschrijden Ook de SpoorassiEtent werkt pas bij een snelheid vanaí 6O km/h. Reden hiervoor is dat bij lagere snelheden waarschijnlijk brnnen de bebouwde kom wordt gereden. Hier is het heel gebruikelijk dai de belijning wordt r:verschreden. Het systeem r,verkt met een digitale camera die 'meekijkt'. De controie over het systeem ligi bi1 de chauffeur. Als de situatie dat vereist, bijvoorbeeld bij sneeuw op het wegdek, kan het systeem simnel rarnrrlen r rilqezot D,AF beschikt over een systeem dat kan worden ingebouwd in trucks en bussen. Het Safe- TRAC-systeem geeft een waarschuwingssignaal via de radiospeakers als de chauffeur onbcdot id z;jn rílstrooli d"eigt te verlatcn. Di{ gebeurt op o,r:is van contrastverschillen in het camerabeeld die de plaats van het voertuig op de weg bepalen. De chauffeur kan de gevoeligheid van de signalering zeif inste llen, om zo te anticiperen op verschillende vregsituaties. Dit SafeTRACsysteem becogt chauffeurs te attenderen op verminderde ale rtheid. Via een display wordt op een schaal van 1 tot 100 de mate van alertheid aangegeven '" Bii " cen le lace sror{" advr' t seert het systeem de chauffeur clm rust ïc nemen. InZicht september 2oo2

5 Harry P ri ns, D i recteur- Ceneraal, Rijkswaterstaat trrie ïíragen Ëláti,oo H ar ry P r i n s, D i re cte u r- C e n e raal, Ri i ksw ate rstaat Wat vindt u van de proeí met Lane Departure Warning Assistantsystemen in relatie tot de huidige problematiek op de Nederlandse wegen? 'We zien dat er allerlei slimme systemen op de markt komen die de bestuurder van een voertuig bij de rijtaak kunnen ondersteunen. Het ministerie van Verkeer en Waterstaat is nu gestart met een proef om inzicht te krijgen in de effecten van deze LDWA-systemen op de doorstroming en verkeersveiligheid. En niet zonder reden. De weggebruiker wordt geconfronteerd met allerlei situaties op de weg op het moment dat hij zich van A naar B begeeft. Denk hierbij aan files ten gevolge van ongevallen oí wegwerkzaamheden. Een aantal van deze files ontstaat door ongevallen waarbij ook vrachtauto's zijn betrokken. Voor Rijkswaterstaat als beheerder van de infrastructuur heeft het terugdringen van het aantal files en ongevallen prioriteit. Daarnaast krijgt Rijkswaterstaat dankzij het onderzoek gefundeerd inzicht in de consequenties voor de infrastructuur bij het gebruik van dit soort systemen. En deze gegevens kunnen we mogelijk weer gebruiken om de dienstverlening aan de weggebruiker te optimaliseren. Wat is naar uw mening het belang van de LDWA-proef ten opzichte van andere systemen voor Advanced Driver Assistant (ADA)? Net als de proef met de LDWA-systemen zijn ook toekomstige proeven op het gebied van rijtaak ondersteunende systemen bedoeld orn inzichtte krijgen in de effecten op doorstrorning en verkeersveiligheid. De ervaring en kennis die we nu opdoen komt straks goed van pas. Wat is voor u het belang van technische hulpmiddelen als ADAsystemen ten opzichte van andere opties om doorstroming en veil igheid te bevorderen? lk vind dat alle mogelijke hulpmiddelen om de doorstroming en verkeersveiligheid te bevorderen moeten worden onderzocht, met name de technologieën die de bestuurder ondersteunen bij de rijtaak. Mijn nrening is dat slimme technologieën daar absoluut aan bij kunnen dragen. Daarbrj onderschrijf ik het belang van een nauwe samenwerking met de auto-industrie, transportondernerningenenanderebelanghebbenden' Flanning t juni 2OO2 t/m januari 2003 Vloot operationeel r 1 oktober 2002 Officiële opening LDWA (totale vloot operationeel) t juni2oo2tlm januari 2003 LDWA servicedesk beschikbaar t juni 2OO2 t/m mei 2003 Onderzoek - juni 2002 tot februari 2003 Acceptatie onderzoek (enq uêtes) - augustus 2002 tot Íebruari 2003 Cedragstudie - juni 2002 tot oktober 2OO2 Doorstrom ingseffecten van LDWA - augustus 2002 tot januari2003 Inírastructurele aspecten - juni 2O02 tot Íebruari 2OO3 LDWA in relatie met andere ontwikkelingen - januari 2003 tot luni 2003 lntergratie van resultaten r zomer 2003 Afsluitende conferentie September 2ooz InZiCht

6 V*erf.u í g*n w*rd*n ste*ds sí i m rn r: t Nederlanders lsiezen noor *es&xrs&ex{ Xxx kee wed{&&tr /v4a rt i n l(t t j n e n b u r g, Daímf erehrysl*r Nedeiland BV 'í-{*t LfrWA-;qr*lecí ltgt in liin mert anze filosofle e*rl a{ticve hildrage te leiveren s.an he{. v*thegen v&n C 'v rke*rsveiligheít3. &*v*ndi*n wílíen we *ftzz expedrsc *;: dat gebi*d r;itcrag*n' Technieken en systemen die in de jaren zeventig al werden ingevoerd in havens en fabriekshallen voor het transport van goederen komen met behulp van moderne elektronica nu ook voor het personenvervoer beschikbaar- Ruim SO procent van de Nederlanders vindt dat de overheid veel geld moet investeren in technologische verkeersoplossingen. Maar, voegt men er aan toe, de techniek mag niet de overhand krijgen. Het gebruik van volledig geautomatiseerde voertuigen op de weg is vooralsnog een stap te ver. Uit een NIPO-onderzoek van april 2A02 naar de acceptatie van technologische vernieuwing in het verkeer, blijkt dat onder de Nederlandse bevolking draagvlak bestaat voor technologische vernieuwrngen Van auto's met als doel de verkeersveiligheid, bereikbaarheid of kwaliteit van de leefomgeving te verbeteren. Hulpmiddelen als LDWA zouden gezien dit onderzoek op brede steun moeten kunnen rekenen. Dat geldt niet voor het gebruik van volledig geautomatiseerde voertuigen. Hoewel deze rn kleinschalige openbaar vervoerprojecten al geruime tijd praktijk zi1n, ziet men vooralsnog niets in deze variant voor het wegverkeer. Nu al kunnen reizigers die vanaí Schiphol vertrekken, vanaí de parkeerplaats een onbemand personenbusje nemen naar de vertrekhal. Een variant op deze Parking Hopper, met de naam People Mover, vervoert dagelijks mensen van het metrostation Kralingse Toom naar kantorenpark Rivium in Capelle aan den ljssel. De TU Eindhoven overweegt een vergelijkbaar systeem voor personenvervoer over de campus. De flexibele inzetbaarheid van dit soort voertuigen is op lokaal nrveau een antwoord op de file- en parkeerproblematiek. De met behulp van sensorên geleide voertuigen worden gepresenteerd als'horizontale liíten' en in de praktijk betrekkelijk probleemloos geaccepteerd. Hietmee is de intelligentie inmiddels verplaatst van de infrastructuur, de rails of het wegdek naar het voertuig zelí. Technische stroomversnel I ing Voor betrekkelijk nieuwe ontwikkelingen als Lane Departure Warning Assistance (LDWA) is het wel noodzakelilk dat de inf rastructu ur de intelligentie in het voertuig voldoende ondersteunt. Indien in de praktijk voldaan kan worden aan de randvoorwaarden die deze systemen stellen, kan de verdere ontwikkeling van 'intelligente' voertuigen in technische zin in een stroomversnelling raken. Het zijn dan uiteindelijk maatschappelijke factoren die de snelheid bepalen. De acceptatie van het LDWA-systeem door gebruikers is een van de onderzoeksdoelen van de LDWA-pilot" lnzicht seotember 2oo2

7

8 Www &wwwwwffiwwwwm& %Www&ww%& ':3'.:i:.:,, =:;..,,=,.sffg, ''rté rs Het delen van kennis, informatie en ervaringen op internationaal niveau wordt beschouwd als de sleutel tot het succes van de LDWA-proef. Op nationaal niveau draagt de proeí bij om meer inzicht te krijgen in de mogelijkheden van de Advanced Driver Assistant-systemen (ADA). Tegelijkertijd past de LDWA-proef binnen een grootschalíg Êuropees onderzoeksprogramma met de naam ADASE (Advanced Driver =-..Ëa..-.Ít Bil 55OCO Assistant Systems in Europe). Veel onderzoeks- en ontwikkelingsprojecten op het gebied van ADA vinden plaats in een internationale context. ADASE is een thematisch netwerk dat zich richt op onderzoek naar de mogelijke invoering van intelligente transportsystemen en heeft participanten in Duitsland, Frankrijk, ltalië en Nederland. ln dit Ëuropese project waarin ook de Adviesdienst Verkeer en Vervoer deelneemt, wordt geprobeerd een relatie te leggen tussen de verschillende projecten die in deze landen worden uitgevoerd en zo te komen tot een integrale visie op de ínvoering hiervan. Dit Europese netwerk maakt het mogelijk direct te communiceren met de Europese automobielindustrie, nationale transportautoriteiten, bestuurders en onderzoeksinstellingen. Op deze manier biedt het neiwerk toegang tot allerlei informatiebronnen op internationaal niveau. Voor wat betreft de LDWAproeí heeft Engeland inmiddels aangegeven over de schouder mee te willen kijken. Daarnaast onderhoudt Nederland nauwe contacten met Amerika waar men op dii moment bezig is met een eigen proeí; het Road Departure Warnin g System (RDWS). Dit onderzoek richt zich op personenauto's. Al deze ínternatíonale contacten maken een brede inbedding van de onderzoeksresultaten van de LDWA-proeí mogelijk. Samen weet je tenslotte meer en kun je ook meerl %WW &*&ww&ww &w yrw&aw'dvy, ww Wwwwm&&&ww De huidige stand van de techniek biedt mogelijkheden waar weten- Zii gaí aan dat innovatie en het schappers tien jaar van nieuwe technologieën gerícht is op het verbe- geleden alleen nog van konden dromen. verschil- f*?tyik lende landen hebben hun eigen specifieke problemen, maar wereld- teren van de verkeersveiligheid wijd geldt en de doorstroming op de dat zorg over veiligheid, doorstroming en mílieu de be- tangriikte drijtueer is om de onrwikketingen op de voet te votsen Hï ;:iï ;ï'fff,ï;t"*' schadelijke uitlaatgassen en lnternationaal is er veel belang- in Versailles bij Parijs. Namens geluidsoverlast een belangrijke stelling voor síimme techno- het ministerie van Verkeer en rol. Korse liet in haar presentalogische verkeersoplossingen. Waterstaat sprak projectleider tie zien wat de samenhang is Diverse organisaties houden van de LDWA-proef Mirjam tussen de verschillende onderzich bezig met onderzoek hier- Korse over de meest actuele zoeksinitiatieven die hieraan naar. Afgelopen juni organi- ontwikkelingen en onderzoe- een bíjdrage moeten leveren. seerde een aantal van deze ken in Nederland. Ook gaf ze voorbeelden van instellingen de internationale proeven met dynamische wegconferentie 'lntelligent Vehicle Haar lezing ging grotendeels markering en liet ze zien hoe Symposium 2002' (lvs 2002) over de lopende LDWA-proef. met behulp van signalerings- InZiCht September 2oo2

9 borden een flexibele rijbaanindeling gerealiseerd kan woroen. Van belang is volgens haar hel realiteitsgehalte van de onderzoeken die het ministerie van V&W uitvoert. "We richten ons op systemen die dicht bi1 een marktintroductie zitten. We nemen de scenario's van de industrie als leidraad en houden bij het onderzoek onze blik ook gericht op internationale ontwikkelingen. In de periode tot 2008 verwachten we behalve proeven met Lane Departure Warning Assistant (LDWA), ook Autonomous Speed Assistent (ASA) en External Speed Assistent (ESA) nader te kunnen onderzoeken. Tijdens het symposium presenteerden fabrikanten uit de hele wereld hun meest recente rntelligente oplossingen, waaronder f uturistisch aandoenoe presentaties van concept cars en robottechnieken. Het toekomstbeeld van automatische auto's op intelligente snelwegen lilkt op termijn uitvoerbaar. 'Maar,' zo stelt het programmacomité van IVS 2002, 'de voertuigen van vandaag staan nog ver van onze droomautomobiel die iedereen kan gebruiken, op elk willekeurig moment en met elke gewenste snelheid. Hoewel? Wie kan voorspellen wat er de komende twintig jaar gaat gebeuren. Misschien zijn de huidige systemen wel de voorloper van de toekomstige automatische snelwegvoertuigen?' Ambra Srnit, Tí-N 'Hef is van g{oat b*íang rjet r1* p''a*f zor ;vuf {iig wa{dt uitgevaerc en feir.ítt*t *hf*ctíev* en bct{ciuwbare gcgcvs/-}s' KseX smex ep YW De LDWA-proef voor het eerst in de media. Mirjam Korse, projectleider. doet verslag van de persbijeenkomst in het Noord-Hollandse Wognum.'De ste tv-optreden valt nog niet mee. Hoewel we goed hebben geoefend, ben ik best zenuwachtig als we naar Simon Loos, in het Noord-Hollandse Wognum verlrekken. Het broeierrge weer werkt ook niet echt mee. proef is gestart en heel Nederland weet het. En dat mag best.' Als we aankomen bij Simon Loos staat chauffeur Ruud Damsma al klaar. Zijn opgepoetste vrachtwagen glimt ons tegemoet. Leuk dat hij enthou- 'lk ben benieuwd. Het eerste persbericht over "ons" LDWAproject is een uur geleden verstuurd. Via het ANP. Wat doet een dergelijk bericht nu eigenlijk, vraag ik mezelf af. Aan het einde van de dag komt AWpersvoorlichter Marti ne Bossers de kamer binnen. De verzoeken om interviews stromen binnen. Leuk dat er zoveel media-aandacht is voor deze proef. Nu nog een vrachtwagen met chauffeur vinden die wil meewerken aan een ritje met de pers. Dat is nog een hele toer. De vrachtwagens zitten natuurlijk dagelijks op de weg en staan niet in de rij te wachten. Crappig eigenlijk, iedereen wil altijd graag met een chauffeur meerijden. De media, maar ook mijn eigen collega's stapten bij de internationale conferentie in Versailles maar al te graag in. Wat wil de media weten? Welke vragen worden gesteld? Zo'n voorbereiding op een eer- siast is over het systeem. Ondedussen druppelen de cameraploegen van het NOS Journaal en RTL Nieuws al binnen. De verslaggever van het Radio 1 journaal zit in de file. Hoe toepasselijk... Voor het eerst een camera voor je neus, toch even slikken. lk heb besloten me niet van de wijs te laten brengen. We doen tenslotte een erg mooie proef, dus wat is er leuker dan je verhaal voor de tv en radio te vertellen! September 2oo2 InZicht

10 Radio is weer een heel ander medium dan tv. Zonder camera voel ik me beter op mijn gemak. Vast en zeker een kwestie van gewenning. Met zijn drieën stappen we, de chauffeur, de verslaggever en ik in de vrachtwagen. Het geluid van een startende motor opnemen, het LDWA-gduid keer op keer herhalen en dan onze ervaringen en doelstellingen vertellen. De journalist neemt er alle tijd voor. lk ben benieuwd wat er overblijft van drie kwartier opnamen. Als laatste nog een interview met Nieuwsblad Transport. Mijn werk zit er op. Een half uur later zit ik voor de televisie. Op het puntje van mijn stoel kijk ik naar Nederland 2 en RïL 4 tegelijk. )ezelf op de televisie zien is toch wel vreemd. Hoewel ik nog van alles zie wat beter kan, ben ik best tevreden. Celukkig zijn miln collega's en partners in de proef ook enthousiast. De kop is er af. De proef met het LDWA-systeem is gestart. Heel Nederland weet het. Ën dat mag best...' &*s& wxxderxwek rondotn dw K*WWWe*prwe# Wat zijn de effecten die we kunnen verwachten wanneer veel, zo niet alle, vrachtwagens met systemen gaan rijden die de bestuurders waarschuwen als ze over de belijning van de weg dreigen te raken? Zou het verkeer veiliger worden? ls het een prettig systeem voor de bestuurdey? Krijgen we minder ongelukken, minder schade, mis. schien zelís minder Íiles? Of is het weggegooid geld?.i Marika Hoedemaeker & Selma de Ridder. TNO. Deze vragen worden door ondeaoeksinstituut TN O same n met lïs Nijmegen en ARCADIS, door rniddel van onderzoek beantwoord. Onderzoek doen betekent niet alleen de relevante vragen stellen, maar ook bedenken hoe je op deze vragen een antwoord kunt krijgen en dan natuurlijk in heldere taal de antwoorden op een rijtje zetten. Dit proces is gestart in juni De antwoorden worden verwacht in mei De vragen waarop we gedurende deze tijd antwoorden proberen te krijgen luiden als vorgt: Wat vindt de bestuurder er ze)f van? Verandert er iets in het daadwerkelijke rijgedrag van een bestuurder die met een LDWA-systeem rijdt? Bestuurders kunnen het wel heel nuttig vinden, wanneer zij daadwerkelijk minder vaak over de belijning van de riistrook heenrijden (bewust of onbewust), de vraag is wat het uiteindelijk voor de verkeersveiligheid zal uitmaken. Wat betekent de invoering van LDWA voor de Nederlandse wegen? Vraagt zo'n systeem een specifieke belijning en moet daardoor meer onderhoud aan de wegen worden gepleegd? Of voldoen de wegen zoals ze nu ziln prima? Wat zouden de effecten zijn wanneer in de toekomst niet alleen een alarm klinkt als je een lijnoversch rijding maakt, maar je automatisch binnen de lijnen blijft (je auto stuurt als het ware vanzelf terug)? Het onderzoek hiernaar wordt in een zogenaamde vrachtwagensimulator uitgevoerd. Dit is een vrachtwagencabine die bij TNO in de garage staat en waarbij de wereld rondom wordt geprojecteerd op schermen..le ziet het overige verkeer, maar zij zien jou ook en zullen dus, net als rn het echt, op je reageren: Een kíjkje in de wereld van de toekomst... - Heeft invoering van dit systeem effecten op de filevorming? Files zijn natuurlijk een groot probleem in Nederland. leder beetje dat bijdraagt aan een mogelijke oplossing is welkom. In de komende nieuwsbrieven houdt TNO de lezer op de hoogte van de ontwikkelingen rondom dit onderzoek en natuurlijk worden aan het eind de dan lang verwachte antwoorden gepresenteerd! - 10 InZiCht September 2oo2

11

12

Spookfiles A58 is één van de projecten binnen het programma Beter Benutten van het Ministerie van Infrastructuur en Milieu.

Spookfiles A58 is één van de projecten binnen het programma Beter Benutten van het Ministerie van Infrastructuur en Milieu. Factsheet Algemene informatie Wat is het project Spookfiles A58? In de hele wereld wordt gewerkt aan manieren om het verkeer sneller, veiliger, comfortabeler en duurzamer maken. Nederland loopt voorop

Nadere informatie

Files. We kunnen er samen wat aan doen.

Files. We kunnen er samen wat aan doen. Files. We kunnen er samen wat aan doen. Inhoud Files. We kunnen er samen wat aan doen. Inleiding Tip 1: Invoegen op snelheid Tip 2: Blijf bij drukte in uw rijstrook Tip 3: Gebruik de spitsstrook Tip 4:

Nadere informatie

Een STREEPJE voor... De betekenis van verkeerstekens op het wegdek

Een STREEPJE voor... De betekenis van verkeerstekens op het wegdek Een STREEPJE voor... De betekenis van verkeerstekens op het wegdek Wat betekenen al die strepen toch? In Nederland verplaatsen zich dagelijks miljoenen personen lopend, fietsend en rijdend in het verkeer.

Nadere informatie

EEN STREEPJE VOOR... De betekenis van verkeerstekens op het wegdek. Regionaal Orgaan Verkeersveiligheid Gelderland. Platform en Kenniscentrum

EEN STREEPJE VOOR... De betekenis van verkeerstekens op het wegdek. Regionaal Orgaan Verkeersveiligheid Gelderland. Platform en Kenniscentrum EEN STREEPJE VOOR... De betekenis van verkeerstekens op het wegdek Regionaal Orgaan Verkeersveiligheid Gelderland Platform en Kenniscentrum Wat betekenen al die strepen toch? In Gelderland verplaatsen

Nadere informatie

Het informatieprobleem, groot/klein?

Het informatieprobleem, groot/klein? Het informatieprobleem, groot/klein? Stelling 1 is een klein probleem: Is niet essentieel, want autonoom is juist autonoom, en een volledig autonoom (level 5) voertuig kan dus zonder informatie via Wifi-P

Nadere informatie

INHOUDSOPGAVE WHITEPAPER ZELFRIJDENDE AUTO. Leasen met voorrang

INHOUDSOPGAVE WHITEPAPER ZELFRIJDENDE AUTO. Leasen met voorrang INHOUDSOPGAVE WHITEPAPER ZELFRIJDENDE AUTO Leasen met voorrang INLEIDING-DEFINITIE Enkele jaren geleden was het nog toekomstmuziek, maar tegenwoordig is het technisch al mogelijk: een auto waarin de bestuurder

Nadere informatie

Doe de persoonlijke APK voor ervaren rijders! Daag jezelf uit! Ervaren hoe veilig, duurzaam en zuinig jij echt rijdt? powered by

Doe de persoonlijke APK voor ervaren rijders! Daag jezelf uit! Ervaren hoe veilig, duurzaam en zuinig jij echt rijdt? powered by Doe de persoonlijke APK voor ervaren rijders! Daag jezelf uit! Ervaren hoe veilig, duurzaam en zuinig jij echt rijdt? powered by Even voorstellen: Veilig Verkeer Nederland en VVCR Europe Veilig Verkeer

Nadere informatie

Technologie & Maatschappij

Technologie & Maatschappij Technologie & Maatschappij 2 november 2015 Voorlopige Resultaten Technologie & Maatschappij Doel en werkwijze Inventariseren welke technologische en maatschappelijke ontwikkelingen zich de komende periode

Nadere informatie

verkeer veilige veiligheid verbindingen BIJLAGE 6: TAG CLOUDS MOBILITEIT staat stad stiptheid stress tijd tram trein treinen uur veilig

verkeer veilige veiligheid verbindingen BIJLAGE 6: TAG CLOUDS MOBILITEIT staat stad stiptheid stress tijd tram trein treinen uur veilig flexibiliteit genoeg geraken gezondheid goed goede goedkoop grote BIJLAGE 6: TAG CLOUDS MOBILITEIT Grafische voorstelling open antwoorden andere belangrijke zaken bij verplaatsingen aankomen aansluiting

Nadere informatie

Rapport DE ANTIFILE-APP

Rapport DE ANTIFILE-APP Rapport DE ANTIFILE-APP Rapport over een klacht over de minister van Infrastructuur en Milieu (Rijkswaterstaat) Datum: 19 augustus 2015 Rapportnummer: 2015/125 2 Klacht Verzoeker klaagt erover dat een

Nadere informatie

De vitale binnenstad: bereikbaar voor iedereen FA S E 3

De vitale binnenstad: bereikbaar voor iedereen FA S E 3 De vitale binnenstad: bereikbaar voor iedereen FA S E 3 Een vitale en bereikbare binnenstad: dat is het uitgangspunt van het project Stadsbox. Bij een vitale stad hoort prettig winkelen, een drankje drinken

Nadere informatie

M{ZD{ CX-3 204210_15R1_CX3_V3_COVERS.indd 1-3 29/05/2015 16:22:22

M{ZD{ CX-3 204210_15R1_CX3_V3_COVERS.indd 1-3 29/05/2015 16:22:22 M{ZD{ CX-3 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 1 1 2 2 3 5 2 4 3 16 17 SKYACTIV TECHNOLOGY 18 19 6 1 7 5 2 4 3 8 20 21 DE VEILIGSTE PLAATS OP DE WEG Elke Mazda is uitgerust met diverse intelligente technologieën

Nadere informatie

Anti-ongevalsystemen voor vrachtwagens

Anti-ongevalsystemen voor vrachtwagens NIEUWSBRIEF proef Anti-ongevalsystemen voor vrachtwagens September 2009 - Nummer 4 In juli 2008 startte de grootschalige praktijkproef Anti-ongevalsystemen, waarbij verschillende antiongevalsystemen en

Nadere informatie

Datum 22 mei 2015 Onderwerp Antwoorden kamervragen over de uitzending Ongelukkige Spoed

Datum 22 mei 2015 Onderwerp Antwoorden kamervragen over de uitzending Ongelukkige Spoed 1 > Retouradres Postbus 20301 2500 EH Den Haag Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA Den Haag Turfmarkt 147 2511 DP Den Haag Postbus 20301 2500 EH Den Haag www.rijksoverheid.nl/venj

Nadere informatie

Page 1. RAND Europe Sponsored Research. Motivatie voor het onderzoek. Inhoud presentatie. Probleemdefinitie. State-of-the-art in data verzameling

Page 1. RAND Europe Sponsored Research. Motivatie voor het onderzoek. Inhoud presentatie. Probleemdefinitie. State-of-the-art in data verzameling RAND Europe Sponsored Research RESR: Reistijdinformatie: beschikbaar of niet? Rik van Grol Ronald Plasmeijer Reistijdinformatie: beschikbaar of niet? Rik van Grol Ronald Plasmeijer PLATOS-colloquium 2

Nadere informatie

Duurzaam rijden, samen met ECOdrive

Duurzaam rijden, samen met ECOdrive Duurzaam rijden, samen met ECOdrive Beknopte gebruiksaanwijzing Algemene versie 07-2014 Introductie Het duurzaam ondernemen wordt steeds belangrijker. Veel bedrijven zijn verplicht CO 2 -doelstellingen

Nadere informatie

Kruispunten met de borden

Kruispunten met de borden Auteursrechtinformatie Dit document is bedoeld voor eigen gebruik. In het algemeen geldt dat enig ander gebruik, daaronder begrepen het verveelvoudigen, verspreiden, verzenden, herpubliceren, vertonen

Nadere informatie

Samen voor de slimste mobiliteit in de Brainport regio. Bram Hendrix (SRE) Maarten van Oosterhout (SRE) - Eindhoven, 6 november 2013 -

Samen voor de slimste mobiliteit in de Brainport regio. Bram Hendrix (SRE) Maarten van Oosterhout (SRE) - Eindhoven, 6 november 2013 - Samen voor de slimste mobiliteit in de Brainport regio Bram Hendrix (SRE) Maarten van Oosterhout (SRE) - Eindhoven, 6 november 2013 - Slim laden Samen voor de slimste mobiliteit in de Brainport regio elektrisch

Nadere informatie

1. CVIS User Acceptance Study (D.DEPN.4.1) 2. CVIS User Survey (D.DEPN.4.1a)

1. CVIS User Acceptance Study (D.DEPN.4.1) 2. CVIS User Survey (D.DEPN.4.1a) Datum review Rapportage in 2010 afgerond Projectnaam CVIS (Cooperative Vehicle-Infrastructure Systems) Looptijd 2005-2010 (?) Programma - Opdrachtgever - Geanalyseerde documenten 1. CVIS User Acceptance

Nadere informatie

Veilig je draai vinden...

Veilig je draai vinden... Veilig je draai vinden... op rotondes in Gelderland Regionaal Orgaan Verkeersveiligheid Gelderland Platform en Kenniscentrum Rotondes in Gelderland Na hun introductie zo n 30 jaar geleden, zijn rotondes

Nadere informatie

Raadsvragenuan het raadslid de heer E. Cols over goederentreinen rijden

Raadsvragenuan het raadslid de heer E. Cols over goederentreinen rijden gemeente Eindhoven Openbare Ruimte, Verkeer lk Milieu Raadsnummer 0 9. RQQ7$. QOI Inboeknummer o9bstoat46 Beslisdatum B&W 9 november 2009 possiernummer 945 55> Raadsvragenuan het raadslid de heer E. Cols

Nadere informatie

De risico s van vrachtwagens

De risico s van vrachtwagens De risico s van vrachtwagens Notitie Fietsberaad, Otto van Boggelen, coördinator Fietsberaad Rotterdam, oktober 2007 Samenvatting In deze notitie wordt verslag gedaan van een aantal cijfermatige analyses

Nadere informatie

Hoe kien is Lean Mobility? Project in het kader van Training Interactie Management 09 TiasNimbas Business School

Hoe kien is Lean Mobility? Project in het kader van Training Interactie Management 09 TiasNimbas Business School Hoe kien is Lean Mobility? Project in het kader van Training Interactie Management 09 TiasNimbas Business School Projectgroep Lean Mobility de bouwer Eric Stuiver de boer Paul Smits de brains Eric van

Nadere informatie

StadsDashboard. Staat van de Stad brengt slimme logistiek in beeld. Merle Blok 12 mei 2015

StadsDashboard. Staat van de Stad brengt slimme logistiek in beeld. Merle Blok 12 mei 2015 StadsDashboard Staat van de Stad brengt slimme logistiek in beeld Merle Blok 12 mei 2015 Missie TNO verbindt mensen en kennis om innovaties te creëren die de concurrentiekracht van bedrijven en het welzijn

Nadere informatie

Onderzoeksprogramma van het Kenniscentrum Voorrangsvoertuigen voor 2013-2014

Onderzoeksprogramma van het Kenniscentrum Voorrangsvoertuigen voor 2013-2014 Onderzoeksprogramma van het Kenniscentrum Voorrangsvoertuigen voor 2013-2014 In 2011 en 2012 heeft het Instituut Fysieke Veiligheid (IFV) onderzoek uitgevoerd naar voorrangsvoertuigen. Sinds 2013 wordt

Nadere informatie

RFID is de oplossing. Battle arbeidsinspectie Bedenk een manier om het aanrijden van personen door vorkheftrucks te voorkomen

RFID is de oplossing. Battle arbeidsinspectie Bedenk een manier om het aanrijden van personen door vorkheftrucks te voorkomen RFID is de oplossing Battle arbeidsinspectie Bedenk een manier om het aanrijden van personen door vorkheftrucks te voorkomen Huidige situatie In de wereld van vorkheftrucks wordt veel aandacht besteed

Nadere informatie

Uitkomsten t.b.v. de visie

Uitkomsten t.b.v. de visie Achtergrond Ten behoeve van de regionale bereikbaarheidsvisie IJmond is in de periode april-juni 2012 een digitale enquête gehouden onder de inwoners van de IJmond. Via regionale pers en diverse websites

Nadere informatie

Campagne. zich niet afleiden

Campagne. zich niet afleiden Campagne Een beetje chauffeur laat zich niet afleiden Probleem Toename gebruik elektronische apparatuur tijdens het rijden Ongevalrisico 2 9 x hoger tijdens bellen in de auto en 23x hoger bij sms en 600

Nadere informatie

Het eerste wat we gaan behandelen is afslaan naar rechts 1

Het eerste wat we gaan behandelen is afslaan naar rechts 1 Dit lesonderwerp gaat over We hebben nu diverse onderwerpen, t/m kruispunten behandeld, dit is de volgende stap. Afslaan doe je op een kruispunt en op een rotonde. Enkele belangrijke punten: Bij het neem

Nadere informatie

GEHOORD GEZIEN GEHOLPEN

GEHOORD GEZIEN GEHOLPEN GEHOORD GEZIEN GEHOLPEN WAT IS REISREGIE? Het komt bijna dagelijks voor: verstoringen. Ondanks het feit dat we ons best doen om alles zo snel en goed mogelijk op te lossen, kunnen onze klanten toch last

Nadere informatie

M{ZD{ 6 203920_14R1_MAZ6_V2_COVERS.indd 1-3 25/03/2015 11:59:20

M{ZD{ 6 203920_14R1_MAZ6_V2_COVERS.indd 1-3 25/03/2015 11:59:20 M{ZD{ 6 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 1 2 3 7 6 4 5 18 19 SKYACTIV TECHNOLOGY 20 21 6 1 7 5 2 4 3 8 22 23 DE VEILIGSTE PLEK OP DE WEG Elke Mazda die we produceren beschikt over een reeks intelligente

Nadere informatie

Rotterdam- Alexander. Bereikbaarheid in. Bereikbaarheid en verbetering leefomgeving! Samen aanpakken. Meedenken?

Rotterdam- Alexander. Bereikbaarheid in. Bereikbaarheid en verbetering leefomgeving! Samen aanpakken. Meedenken? Bereikbaarheid in Rotterdam- Alexander Het belang van een goede bereikbaarheid in het gebied Bereikbaarheid en verbetering leefomgeving! Opkomende ontwikkelingen Samen aanpakken Meedenken? Een goede bereikbaarheid

Nadere informatie

IenM maakt grootschalig testen van zelfrijdende voertuigen mogelijk. De minister in de zelfrijdende auto op de A10 eind 2013.

IenM maakt grootschalig testen van zelfrijdende voertuigen mogelijk. De minister in de zelfrijdende auto op de A10 eind 2013. IenM maakt grootschalig testen van zelfrijdende voertuigen mogelijk De minister in de zelfrijdende auto op de A10 eind 2013. Florien van der Windt Ministerie van Infrastructuur en Milieu 9 april 2015 Toekomstperspectief

Nadere informatie

Filter uitvoegend vrachtverkeer

Filter uitvoegend vrachtverkeer Filter uitvoegend vrachtverkeer Aanpak van files op korte termijn Nota Mobiliteit Een moderne samenleving en mobiliteit zijn onlosmakelijk met elkaar verbonden. Met de Nota Mobiliteit ligt er een gedegen

Nadere informatie

Nationaal beleid voor transport veiligheid. Pieter van Vliet

Nationaal beleid voor transport veiligheid. Pieter van Vliet Nationaal beleid voor transport veiligheid Pieter van Vliet Zonder transport geen economische ontwikkeling Nationaal Verkeer en VervoersPlan: Nota mobiliteit 2002 2020 Meerjaren planning van infrastructuur

Nadere informatie

Beter Benutten ITS slimmer, leuker en aantrekkelijker op weg

Beter Benutten ITS slimmer, leuker en aantrekkelijker op weg Beter Benutten ITS slimmer, leuker en aantrekkelijker op weg DATA INCIDENTEN REISINFORMATIE DIENSTEN SUPERMARKT LOGISTIEK EVENEMENTEN De zeven thema s van Beter Benutten ITS t/m 2017 www.beterbenutten.nl

Nadere informatie

Ministerie van Verkeer en Waterstaat. Directoraat-Ceneraal Rijkswaterstaat. Directie Oost-Nederland. Bibliotheek. Nr.

Ministerie van Verkeer en Waterstaat. Directoraat-Ceneraal Rijkswaterstaat. Directie Oost-Nederland. Bibliotheek. Nr. Ministerie van Verkeer en Waterstaat Directoraat-Ceneraal Rijkswaterstaat Directie Oost-Nederland Bibliotheek Nr.WE1410-131/VII ON PI : ig NOTA betr. Aannames m.b.t. de ontwikkeling van de verkeersveiligheid

Nadere informatie

Gebruikershandleiding

Gebruikershandleiding Gebruikershandleiding ADAS Advanced Driver Assitance System Forward Collision Warning Lane Departure Warning Beep & Watch Car DVR Index 3 Functies FCW (Forward Collision Warning) LDW (Lane Departure Warning)

Nadere informatie

Blijf Veilig Mobiel. Tips voor automobilisten

Blijf Veilig Mobiel. Tips voor automobilisten Blijf Veilig Mobiel Tips voor automobilisten Tips voor automobilisten De verkeerssituatie in Nederland is continu in beweging. Zo ontstaan er regelmatig nieuwe wegsituaties en krijgt u te maken met nieuwe

Nadere informatie

LETSELPREVENTIE-ONDERZOEK: SYMPTOOMBESTRIJDING OF NOODZAAK?

LETSELPREVENTIE-ONDERZOEK: SYMPTOOMBESTRIJDING OF NOODZAAK? LETSELPREVENTIE-ONDERZOEK: SYMPTOOMBESTRIJDING OF NOODZAAK? Inleiding ter gelegenheid van het bezoek van Staatsecretaris Drs. J. F. Scherpenhuizen aan het Instituut voor Wegtransportmiddelen TNO op 25

Nadere informatie

Manoeuvres en bewegingen, struikelblok bij theoretisch proefexamen op www.vabrijbewijs.be

Manoeuvres en bewegingen, struikelblok bij theoretisch proefexamen op www.vabrijbewijs.be Manoeuvres en bewegingen, struikelblok bij theoretisch proefexamen op www.vabrijbewijs.be Dit is de belangrijkste conclusie van VAB-Rijschool die de resultaten evalueert van de 5000 laatst afgelegde proefexamens

Nadere informatie

Nationale Platoontest. Evaluatie van de testrit met semi-zelfrijdende auto s op de A2

Nationale Platoontest. Evaluatie van de testrit met semi-zelfrijdende auto s op de A2 Evaluatie van de testrit met semi-zelfrijdende auto s op de A2 Aanleiding Opzet Aon Risk Solutions heeft in nauwe samenwerking met Business Lease, Royal HaskoningDHV en Prodrive Training op 16 maart 2016

Nadere informatie

- Speciaal vervoer - Personenvervoer - Veiligheid - Queen of the Road

- Speciaal vervoer - Personenvervoer - Veiligheid - Queen of the Road Lesbrief 7: Speciaal vervoer Doel: Leerlingen krijgen een indruk van specialisaties binnen transport. Lesbrief 8: Personenvervoer Doel: Leerlingen maken kennis met het werk in het personenvervoer: touringcarvervoer,

Nadere informatie

H a n d l e i d i n g d o e l m a t i g h e i d s t o e t s M W W +

H a n d l e i d i n g d o e l m a t i g h e i d s t o e t s M W W + H a n d l e i d i n g d o e l m a t i g h e i d s t o e t s M W W + D o e l m a t i g h e i d s t o e t s v o o r g e b i e d e n w a a r v o o r g e e n b o d e m b e h e e r p l a n i s v a s t g e s

Nadere informatie

10. 11. 12. 13. 14. 15. 18.

10. 11. 12. 13. 14. 15. 18. 1. Op de fietspad en fietsstrook mogen alleen fietsers en snorfietsers rijden. 2. Alarmnummer is 112. 3. Rijbewijs is 10 jaar geldig. 4. Alle betrokkenen bij een aanrijding moeten blijven wachten. (Plaats

Nadere informatie

IenM begroting 2015: inzetten op betere verbindingen in een schonere leefomgeving

IenM begroting 2015: inzetten op betere verbindingen in een schonere leefomgeving IenM begroting 2015: inzetten op betere verbindingen in een schonere leefomgeving 16 september 2014-15:25 Het ministerie van Infrastructuur en Milieu besteedt in 2015 9,2 miljard euro aan een gezond, duurzaam

Nadere informatie

GEBRUIK VAN DE RIJBAAN LES 2

GEBRUIK VAN DE RIJBAAN LES 2 13 GEBRUIK VAN DE RIJBAAN LES 2 GESCHEIDEN RIJBANEN : MIDDENBERM, EEN BOMENRIJ OF EEN GROEN VOORZIENING BEHOREN OOK BIJ DE WEG. (VERBOD OM IN TE RIJDEN D.M.V. BORD MOGELIJK) FIETSSTROOK : VERBODEN RIJSTROOK

Nadere informatie

Efficiënte Snelwegverlichting

Efficiënte Snelwegverlichting Efficiënte Snelwegverlichting Door: Rienk Feenstra, Matthijs Hoekstra en Stijn Braams Voorwoord Dit artikel gaat over het idee wat wij hebben bedacht over het oplossen van het energieprobleem van de snelwegverlichting.

Nadere informatie

C-ITS. www.beterbenutten.nl/its VERBETERDE VERKEERSDOORSTROOM VERHOOGDE VEILIGHEID EN COMFORT 40-50% REISTIJD REDUCTIE VERMINDERING LUCHTVERVUILING

C-ITS. www.beterbenutten.nl/its VERBETERDE VERKEERSDOORSTROOM VERHOOGDE VEILIGHEID EN COMFORT 40-50% REISTIJD REDUCTIE VERMINDERING LUCHTVERVUILING Het meest omvangrijke thema van Beter Benutten ITS is C-ITS: connected en coöperatieve intelligente transportsystemen. Connected toepassingen werken met langeafstandscommunicatie, via het telecomnetwerk

Nadere informatie

Taxiopleiding De ZuidHollandse Woonkreek 34 3206 GT Spijkenisse Mob: 0643987770 www.dezuidhollandse.nl info@dezuidhollandse.nl

Taxiopleiding De ZuidHollandse Woonkreek 34 3206 GT Spijkenisse Mob: 0643987770 www.dezuidhollandse.nl info@dezuidhollandse.nl 1) Als een zekering is doorgebrand moet hij worden vervangen door een zekering met? A de zelfde stroomsterkte B een hogere stroomsterkte C een lagere stroomsterkte 2) In welke provincie ligt Zwolle? A

Nadere informatie

Transportradio. Onderweg

Transportradio. Onderweg Transportradio Onderweg Januari 2014 Chauffeurs hebben hun eigen radiozender + programma! Bob van Beeten presenteert bij Transportradio van maandag t/m vrijdag tussen 10.00 en 12.00 uur het chauffeursprogramma

Nadere informatie

Verkeersinformatie in de praktijk

Verkeersinformatie in de praktijk Verkeersinformatie in de praktijk Arjen Oving Onderzoeker Thuistest verkeersinformatie Hoe ervaren automobilisten actuele verkeersinformatie op navigatiesystemen? - Onderzoek via thuistest (oktober 2014)

Nadere informatie

Nieuwe regels voor het rijbewijs. Het rijbewijs na implementatie van de derde Europese rijbewijsrichtlijn

Nieuwe regels voor het rijbewijs. Het rijbewijs na implementatie van de derde Europese rijbewijsrichtlijn Nieuwe regels voor het rijbewijs Het rijbewijs na implementatie van de derde Europese rijbewijsrichtlijn Wilt u binnenkort uw rijbewijs halen voor een of meerdere categorieën? Of beschikt u al over een

Nadere informatie

Nieuws van het. Kenniscentrum. Voorrangsvoertuigen. Wijziging in het projectteam. In dit nummer:

Nieuws van het. Kenniscentrum. Voorrangsvoertuigen. Wijziging in het projectteam. In dit nummer: Nieuws van het Kenniscentrum Voorrangsvoertuigen In dit nummer: Wijziging in het projectteam Stand van zaken lopende projecten Vanaf nu ook stoppen voor groen! Proef Rijkswaterstaat met blauw zwaailicht

Nadere informatie

Resultaten Enquête Campagne verbetering regionale wegen (TNS-NIPO in opdracht van Bouwend Nederland )

Resultaten Enquête Campagne verbetering regionale wegen (TNS-NIPO in opdracht van Bouwend Nederland ) Enquête Campagne verbetering regionale wegen (TNS-NIPO in opdracht van Bouwend Nederland ) Zoetermeer, februari 12 Algemeen Decentrale overheden (provincies, waterschappen en gemeenten) zijn samen verantwoordelijk

Nadere informatie

TOYOTA I_SITE Meer dan fleetmanagement

TOYOTA I_SITE Meer dan fleetmanagement E MPOWERING YOUR BUSINE SS TOYOTA I_SITE Meer dan fleetmanagement www.toyota-forklifts.nl TOYOTA I_SITE Meer dan fleetmanagement Toyota I_Site is een unieke combinatie van technologie, informatie, expertise

Nadere informatie

7 Manoeuvres en bewegingen

7 Manoeuvres en bewegingen 7 Manoeuvres en bewegingen 62 7.1 Manoeuvres Als je een manoeuvre uitvoert, zoals van rijstrook of van file veranderen, de rijbaan oversteken, een parkeerplaats verlaten of oprijden, uit een aangrenzend

Nadere informatie

Corneel Geerts Transportgroup. Our driving force is people!

Corneel Geerts Transportgroup. Our driving force is people! Our driving force is people! Logistic services, international road haulage, groupage & full loads, intermodal transport road & rail, warehousing & distribution in Europe, costum clearance & export documents.

Nadere informatie

Bij la ge 1 Ver keers bor den met om schrij ving

Bij la ge 1 Ver keers bor den met om schrij ving Bij la ge 1 Ver keers bor den met om schrij ving........................................................................ Snelheid A1 Maxi mum snel heid A2 Einde maxi mum snel heid A3 Maxi mum snel heid

Nadere informatie

Basisinspectiemodule FYSIEKE BELASTING Lichaamstrillingen

Basisinspectiemodule FYSIEKE BELASTING Lichaamstrillingen Basisinspectiemodule FYSIEKE BELASTING Lichaamstrillingen Deze BasisInspectieModule (BIM) is opgesteld aan de hand van de stand van de techniek en is geschreven voor intern gebruik bij de Inspectie SZW.

Nadere informatie

Mogelijkheden en beperkingen van ouderen en de rol van geavanceerde ondersteuningssystemen

Mogelijkheden en beperkingen van ouderen en de rol van geavanceerde ondersteuningssystemen Mogelijkheden en beperkingen van ouderen en de rol van geavanceerde ondersteuningssystemen Elektronica in de auto voor een veiligere mobiliteit van oudere automobilisten Samenvatting Oudere automobilisten

Nadere informatie

Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA Den Haag

Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA Den Haag > Retouradres Postbus 20301 2500 EH Den Haag Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA Den Haag Directie en Schedeldoekshaven 100 2511 EX Den Haag Postbus 20301 2500

Nadere informatie

Palletways Express distributie van palletzendingen

Palletways Express distributie van palletzendingen Palletways Express distributie van palletzendingen Het netwerk van Palletways Europe strekt zich uit over de Benelux, Noord-Frankrijk en West-Duitsland. Londen BELGIË NEDERLAND Hamburg Nijmegen DUITSLAND

Nadere informatie

Monitoring gebruikerstevredenheid invoering 130 km/h

Monitoring gebruikerstevredenheid invoering 130 km/h TNS Nipo Grote Bickersstraat 74 1013 KS Amsterdam t 020 5225 444 e info@tns-nipo.com www.tns-nipo.com Rapport Monitoring gebruikerstevredenheid invoering 130 km/h Rick Heldoorn & Matthijs de Gier H1630

Nadere informatie

de aanbieding reclame, korting De appels zijn in de a Ze zijn vandaag extra goedkoop.

de aanbieding reclame, korting De appels zijn in de a Ze zijn vandaag extra goedkoop. Woordenlijst bij hoofdstuk 4 de aanbieding reclame, korting De appels zijn in de a Ze zijn vandaag extra goedkoop. alleen zonder andere mensen Hij is niet getrouwd. Hij woont helemaal a, zonder familie.

Nadere informatie

1 op 4 autobestuurders rijdt te snel in de Kortrijkse schoolomgevingen

1 op 4 autobestuurders rijdt te snel in de Kortrijkse schoolomgevingen ! Persnota 1 op 4 autobestuurders rijdt te snel in de Kortrijkse schoolomgevingen Flitscontroles in de zone 30 I. Plan Nieuw Kortrijk Verkeersveiligheid!is!één!van!de!topprioriteiten!van!de!stadsco/! alitie.!elk!verkeersslachtoffer!is!er!één!teveel.!de!stadscoalitie!is!er!

Nadere informatie

De Grote Verkeerstoets - 2014 07/08/2014. 1. Ja. 2. Neen, want ik mag hier niet links afslaan. 3. Neen, want ik heb mijn arm niet uitgestoken.

De Grote Verkeerstoets - 2014 07/08/2014. 1. Ja. 2. Neen, want ik mag hier niet links afslaan. 3. Neen, want ik heb mijn arm niet uitgestoken. 100082: Welk voorwerp houd je hier boven je hoofd? 1. Een rood voorwerp. 2. Een map. 3. Een voetbal. 100081: Je slaat af naar links. Gebeurt dat hier helemaal veilig? 1. Ja. 2. Neen, want ik mag hier niet

Nadere informatie

Hoofdpijn en oorpijn van hoogfrequent geluid (Mosquito) studentengekvanpieptoon.jpg; tinnituskattenverjager-png-png.jpg; oorpijnhoofdpijnmosquito.

Hoofdpijn en oorpijn van hoogfrequent geluid (Mosquito) studentengekvanpieptoon.jpg; tinnituskattenverjager-png-png.jpg; oorpijnhoofdpijnmosquito. Hasic, Emira Van: B. Hoek [meldpunthogetonen@gmail.com] Verzonden: dinsdag 25 maart 2014 9:58 Onderwerp: Hoofdpijn en oorpijn van hoogfrequent geluid (Mosquito) Bijlagen: studentengekvanpieptoon.jpg; tinnituskattenverjager-png-png.jpg;

Nadere informatie

nederlands Accelereer uw laad proces

nederlands Accelereer uw laad proces Accelereer uw laad proces NEDERLANDS Accelereer uw laad proces Ancra Systems is DE specialist op het gebied van automatische vrachtauto laad- en lossystemen: van standaard Wat zijn automatische laad- en

Nadere informatie

Project Transumo A15 Van Maasvlakte naar Achterland Innovatie input TU Delft

Project Transumo A15 Van Maasvlakte naar Achterland Innovatie input TU Delft Project Transumo A15 Van Maasvlakte naar Achterland Innovatie input TU Delft Satish K. Beella, René van Someren september 2008 Inhoudsopgave Introductie 3 Schematisch overzicht transportpreventie (goederen)

Nadere informatie

Transport Sleep Allert - Drive Safe

Transport Sleep Allert - Drive Safe Transport Sleep Allert - Drive Safe Wist u dat; Uit studies blijkt dat de aandachtigheid van de chauffeur een belangrijk aandachtspunt is Dat de wetgeving rond rij- en rusttijden onvoldoende veiligheid

Nadere informatie

Veilig of gevaarlijk? Verkeersoefening - Kleuteronderwijs.

Veilig of gevaarlijk? Verkeersoefening - Kleuteronderwijs. 1 Veilig of gevaarlijk? Verkeersoefening - Kleuteronderwijs. C Wat doen deze kinderen?? Zijn ze voorzichtig? Kleur het bolletje groen. oen ze iets gevaarlijks? Kleur het bolletje rood. Ontwerp:. Vereecke

Nadere informatie

Evaluatie hinder bij wegwerkzaamheden

Evaluatie hinder bij wegwerkzaamheden Evaluatie hinder bij wegwerkzaamheden Projectnummer: 10203 In opdracht van: Dienst Infrastructuur, Verkeer en Vervoer drs. Merijn Heijnen dr. Willem Bosveld Oudezijds Voorburgwal 300 Postbus 658 1012 GL

Nadere informatie

SharePoint helpt ProRail het treinverkeer veiliger te maken

SharePoint helpt ProRail het treinverkeer veiliger te maken SharePoint helpt ProRail het treinverkeer veiliger te maken Case study ProRail Maart 2014 SharePoint helpt ProRail het treinverkeer veiliger te maken Pagina 2/5 SharePoint helpt ProRail het treinverkeer

Nadere informatie

De voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 4 2513 AA DEN HAAG

De voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 4 2513 AA DEN HAAG Retouradres Postbus 20901 2500 EX Den Haag De voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 4 2513 AA DEN HAAG Ministerie van Plesmanweg 1-6 2597 JG Den Haag Postbus 20901 2500 EX Den Haag

Nadere informatie

Garmin (Nederland) GARMIN NÜVI 465T Garmin s eerste draagbare navigatie voor vrachtwagens

Garmin (Nederland) GARMIN NÜVI 465T Garmin s eerste draagbare navigatie voor vrachtwagens GARMIN NÜVI 465T Garmin s eerste draagbare navigatie voor vrachtwagens 1 Voor wie is de nüvi 465T bedoeld? Vrachtwagenchauffeurs Buschauffeurs Campereigenaars Fleetmanagement 2 Welke kenmerken heeft de

Nadere informatie

Samen op weg naar veilig en gezond werk

Samen op weg naar veilig en gezond werk Samen op weg naar veilig en gezond werk Aanpak transport en logistiek 2012-2015 De Inspectie SZW werkt samen aan eerlijk, gezond en veilig werk en bestaanszekerheid voor iedereen Voorwoord Bij de sector

Nadere informatie

Zelfrijdende auto s en aansprakelijkheid. Kiliaan van Wees

Zelfrijdende auto s en aansprakelijkheid. Kiliaan van Wees Zelfrijdende auto s en aansprakelijkheid 15 e PIV-Jaarconferentie 27 maart 2015 - Apeldoorn Ontwikkelingen in de benadering van letselschade: concreet, abstract of toch anders? Kiliaan van Wees Voertuigautomatisering

Nadere informatie

Onderzoeksprogramma van het Kenniscentrum Voorrangsvoertuigen voor 2014-2015

Onderzoeksprogramma van het Kenniscentrum Voorrangsvoertuigen voor 2014-2015 Onderzoeksprogramma van het Kenniscentrum Voorrangsvoertuigen voor 2014-2015 In 2011 en 2012 heeft het Instituut Fysieke Veiligheid (IFV) onderzoek uitgevoerd naar voorrangsvoertuigen. Sinds 2013 wordt

Nadere informatie

VERKEER OP DE RINGDIJK ENQUÊTE ONDER BEWONERS, BEDRIJVEN EN DORPSRADEN

VERKEER OP DE RINGDIJK ENQUÊTE ONDER BEWONERS, BEDRIJVEN EN DORPSRADEN VERKEER OP DE RINGDIJK ENQUÊTE ONDER BEWONERS, BEDRIJVEN EN DORPSRADEN Beste Lezer, Met deze enquête willen we uw mening over de verkeersveiligheid op de Ringdijk in beeld brengen. Het verkeersadviesbureau

Nadere informatie

Nieuwe regels voor het rijbewijs. Het rijbewijs na implementatie van de derde Europese rijbewijsrichtlijn

Nieuwe regels voor het rijbewijs. Het rijbewijs na implementatie van de derde Europese rijbewijsrichtlijn Nieuwe regels voor het rijbewijs Het rijbewijs na implementatie van de derde Europese rijbewijsrichtlijn Wilt u binnenkort uw rijbewijs halen voor een of meerdere categorieën? Of beschikt u al over een

Nadere informatie

Geachte heer, mevrouw,

Geachte heer, mevrouw, Fractie Stem van Krimpen Hoflaan 40 2926 RC KRIMPEN AAN DEN IJSSEL Datum: D 22/01/2015 Zaaknummer: ZK14005472 Z Afdeling: Ruimte Contactpersoon: R. Brienne Uw brief van: 11-12-2014 Onderwerp: Schriftelijke

Nadere informatie

R e s u l t a a t g e r i c h t h e i d e n c o m p e t e n t i e m a n a g e m e n t b i j d r i e o v e r h e i d s o r g a n i s a t i e s

R e s u l t a a t g e r i c h t h e i d e n c o m p e t e n t i e m a n a g e m e n t b i j d r i e o v e r h e i d s o r g a n i s a t i e s R e s u l t a a t g e r i c h t h e i d e n c o m p e t e n t i e m a n a g e m e n t b i j d r i e o v e r h e i d s o r g a n i s a t i e s O p le i d i n g: M a s t e r P u b l i c M a n a g e m e n

Nadere informatie

PERSMEDEDELING VAN HET KABINET VAN MINISTER HILDE CREVITS VLAAMS MINISTER VAN MOBILITEIT EN OPENBARE WERKEN 19 november 2009

PERSMEDEDELING VAN HET KABINET VAN MINISTER HILDE CREVITS VLAAMS MINISTER VAN MOBILITEIT EN OPENBARE WERKEN 19 november 2009 PERSMEDEDELING VAN HET KABINET VAN MINISTER HILDE CREVITS VLAAMS MINISTER VAN MOBILITEIT EN OPENBARE WERKEN 19 november 2009 Start dynamisch verkeersmanagement op het knooppunt Gent Met het oog op een

Nadere informatie

Nationale Platoontest. Evaluatie van de testrit met semi-zelfrijdende auto s op de A2

Nationale Platoontest. Evaluatie van de testrit met semi-zelfrijdende auto s op de A2 Nationale Platoontest Evaluatie van de testrit met semi-zelfrijdende auto s op de A2 Aanleiding Aon Risk Solutions heeft in nauwe samenwerking met Business Lease, Royal HaskoningDHV en Prodrive Training

Nadere informatie

INFOBLAD 02. ATB-plicht onderhoudsmachines en historische spoorvoertuigen

INFOBLAD 02. ATB-plicht onderhoudsmachines en historische spoorvoertuigen INFOBLAD 02 ATB-plicht onderhoudsmachines en historische spoorvoertuigen INLEIDING Geachte relaties, in dit infoblad besteedt HHC/DRS aandacht aan de recent verplichte inbouw van een vereenvoudigde versie

Nadere informatie

Conclusie kort samengevat: Veiligheid voor langzaam verkeersbrug!

Conclusie kort samengevat: Veiligheid voor langzaam verkeersbrug! De Groene Corridor langzaam verkeersbrug Wilhelminakanaal Als eerste zullen we enkele kanttekeningen plaatsen bij de Groene Corridor. Vervolgens komt onze enquête aan bod en tot slot zullen we enkele conclusies

Nadere informatie

Lesonderwerp. Doelstelling

Lesonderwerp. Doelstelling Lesonderwerp Aan de hand van stellingen denken de leerlingen na over verkeerssituaties. Met behulp van post-its geven ze hun mening, op een schaal van helemaal akkoord tot helemaal niet akkoord. De leerlingen

Nadere informatie

Veilig in het verkeer

Veilig in het verkeer Veilig in het verkeer Hoe begeeft iemand met een visusbeperking zich in het verkeer en hoe ga je daar als fietser mee om? Met dank aan Blindenzorg Licht en Liefde voor de inbreng en beide personen met

Nadere informatie

Reizen zonder spoorboekje. Programma Hoogfrequent Spoorvervoer

Reizen zonder spoorboekje. Programma Hoogfrequent Spoorvervoer Reizen zonder spoorboekje Programma Hoogfrequent Spoorvervoer Reizen zonder spoorboekje Programma Hoogfrequent Spoorvervoer Reizen zonder spoorboekje Zes intercity s en zes sprinters per uur in de drukste

Nadere informatie

Winterbanden en sneeuwkettingen

Winterbanden en sneeuwkettingen en sneeuwkettingen zijn onmisbaar in winterse omstandigheden. Het enige echte alternatief is de auto laten staan. Het verschil tussen standaard banden en winterbanden zit in de rubbersamenstelling en het

Nadere informatie

Bilan 2002 PERSDOSSIER

Bilan 2002 PERSDOSSIER Bilan 2002 PERSDOSSIER Responsible Young Drivers Stichting van openbaar nut Barricadenplein 9 1000 Brussel Tel. : 02/513.39.94 Fax : 02/502.43.50 www.ryd.be info@ryd.be Inleiding Al voor de negentiende

Nadere informatie

Zero emissie busvervoer in Limburg Pilot lijn 4 in Maastricht

Zero emissie busvervoer in Limburg Pilot lijn 4 in Maastricht Zero emissie busvervoer in Limburg Pilot lijn 4 in Maastricht P.F.C.W. Van der Broeck, 15-03-2013 1 Waarom Zero Emissie Busvervoer? 1. Verbeteren luchtkwaliteit Maastricht (fijn stof); 2. Klimaatdoelen

Nadere informatie

Verhoging maximumsnelheid 80km zones naar 100 km/h

Verhoging maximumsnelheid 80km zones naar 100 km/h Verhoging maximumsnelheid 80km zones naar 100 km/h Effecten op luchtkwaliteit Datum November 2011 Status Definitief Colofon Uitgegeven door Rijkswaterstaat Dienst Verkeer en Scheepvaart Informatie DVS

Nadere informatie