NV Thuis. Wijzer met je centen omgaan. Wijzer met je centen omgaan. Alphonse Degryse, ADC commv nv Thuis Consumer, ADC commv VEWA 2014

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "NV Thuis. Wijzer met je centen omgaan. Wijzer met je centen omgaan. Alphonse Degryse, ADC commv. 14 22 nv Thuis Consumer, ADC commv VEWA 2014"

Transcriptie

1 NV Thuis Wijzer met je centen omgaan. Alphonse Degryse, ADC commv nv Thuis Consumer, ADC commv VEWA 2014 Het copyright van deze publicatie is geregistreerd bij VEWA, Vereniging voor Wetenschappelijke en Educatieve Auteurs. Gebruik van de inhoud door derden is vrij mits volledige bronvermelding. 3

2 Je wil graag de jaarlijkse, en vaak zelfs voorspelbare pieken in je gezinskosten tijdig voorzien, en hiervoor een beetje reserve aanleggen? Je hebt de indruk dat het juiste de kleine en ogenschijnlijk verwaarloosbare kosten zijn die je door de vingers glippen, en je op het eind van de maand (te vroeg) je gezinsrekening rood kleuren? Rondkomen met je maandelijks loon, je hele huishouden draaiende houden en toch eens iets extra voor jezelf kunnen kopen. Het lijkt mooi op papier en de succesverhalen in de magazines klinken aantrekkelijk. Probeer je het echter zelf, dan zie je gegarandeerd dat jij wel in het rood gaat, dat die extraatjes altijd duur uitvallen, en achteraf heb je niet dat goeie gevoel. Het lijkt soms onoverkomelijk. Een goed beheer van je geldzaken kan flink helpen. Het begint met een eerlijke kijk op wat je verdient, wat je elke maand móet uitgeven (vaste kosten) en wat je elke maand kán uitgeven. Als je alles op een rijtje durft zetten, zie je veel beter waar je echt kan op besparen, wat je als pure luxe kan inruilen voor iets goedkoper, enz.... Dit en nog veel meer redenen waren in het verleden de motieven waarom deelnemers inschreven op dit programma. Het doel van het programma is juist om je inzicht en instrumenten aan te bieden om beter met je gezinsbudget om te gaan. Beter? Laat zeggen dat beter voor hier staat voor voorzienig omgaan met je centen, en zo misschien meer doen met evenveel. Engelstaligen hebben het wel 's over Financial Literacy, letterlijk financiële geletterdheid. Je zou het ook kunnen hebben over Wise Money Choices, vrij vertaald wijs omgaan met je (gezins)budget. Milieuvriendelijk als toetje Je bent dagelijks verantwoordelijk voor het gezinsbudget, of je staat binnenkort op eigen benen? Je vermoedt dat je meer zou kunnen doen met evenveel? Je wil graag controle houden over je budget, en in de komende tijd niet meteen voor financiële verrassingen komen te staan? Het programma mag dan wel over centen in het gezin gaan, een flinke hap 4

3 van de kosten gaat ontegensprekelijk naar energie, wonen en mobiliteit. De spaarzame maatregelen die je op dat vlak neemt hebben, dankzij een resem overheidsmaatregelen een directe impact op de CO 2 -uitstoot en je zogenaamde ecologische voetafdruk. De kans is dus groot dat door verstandig(er) met je budget om te gaan onrechtstreeks ook een bijdrage levert aan het milieu. Dit verband wordt in het programma verder bloot gelegd. Je mag het nochtans niet blindelings omkeren: niet alle spaarzame maatregelen zijn perse goed voor het milieu, en niet alle milieuvriendelijke maatregelen die je kan nemen zijn meteen een besparing op je budget. Financieel directeur van je eigen nv Thuis Wie verantwoordelijk is voor het gezinsbudget wordt door marketingspecialisten soms een VVA, verantwoordelijke voor aankoop genoemd. In een professionele omgeving (bedrijven, organisaties) zijn dit de aankopers of de financiële directeurs. We hebben naar analogie jouw gezin dan maar de nv Thuis genoemd, waarvan jij vanaf nu de financieel directeur bent (of in het Engels: de CFO Chief Financial Officer). Daarmee is meteen nog extra gewicht gegeven aan jouw zeer gewichtige taak en zorg: het financieelen aankoopbeheer van jouw gezin! Welke functiebeschrijving zou er bij zo'n visitekaartje horen? Wat zouden jouw taken zijn in deze nv, naamloze vennootschap? We ontleenden de opsomming hierna aan een échte job beschrijving van een professionele financieel directeur. de leiding over de financiële afdeling In nauw overleg met de Algemeen Directeur instaan voor de financiële opvolging en organisatie. Je bepaalt de financiële parameters en stemt die af op de behoeften en situaties Als financieel eindverantwoordelijke verzeker je de optimalisatie van administratieve processen en procedures, en de kwaliteit van de informatie inzake kosten, inkomsten en resultaten Als lid van het directiecomité werk je beleidsondersteunend en adviseert de Algemeen Directeur en de Raad van Bestuur voor het financieel beleid op korte en lange termijn Uiteraard is ook een belangrijke rol weggelegd in het kader van het volledig aankoopbeleid Je verzorgt de externe relaties met onder meer de banken en overheidsinstanties Herken je hierin zorgen van jouw dagelijkse huishoudelijke rol? Als je naar de kern gaat van de zaak is er weinig écht verschil tussen het financieel leiden van een bedrijf en het financieel leiden van een gezin. Bedrijf en gezin willen beiden plannen realiseren, en hiervoor moeten ze geld uitgeven. Kosten 5

4 bij beiden komt geld in het laatje uit verschillende bronnen. Inkomsten Beiden proberen ze op het einde van de rekening geld over te hebben voor uitbreiding en toekomstige plannen, als reserve of gewoon een appeltje voor de dorst. Positieve resultaten ze willen geen van beiden onprettige verrassingen die er zouden voor zorgen dat er plots geld te kort is of dat er drastisch moet worden ingegrepen. Er zal met visie moeten worden gepland. Hoe beter beiden zicht hebben op hun rekeningen, des te sterker ze in hun schoenen staan wanneer ze met financiers, zoals bankiers gaan praten, bv. over een lening of schuldherschikking Onnodig erbij te vermelden dat er geen twee gelijke nv Thuis zijn. Twee bedrijven zijn nooit gelijk aan elkaar. De gezinssamenstelling, de woonomstandigheden, de structuur van kosten en inkomsten... Het plan van je buurman gebruiken omdat je denkt dat hij zoveel slimmer is zal nooit lukken. Joùw plan of geen plan! Levensverwachting Kinderen die vandaag begin eenentwintigste eeuw geboren worden hebben een levensverwachting van meer dan 100 jaar. Dat zal voor velen goed nieuws zijn, maar dat heeft ook zo zijn gevolgen: had je in 1956 als 65-jarige nog een gemiddelde verwachting van 15 jaar, dan moest je ook in een spaarpotje voorzien tot je 80ste. In 2025 zullen 65- jarigen al een levensverwachting hebben van gemiddeld 20 jaar, en dus over spaarcenten moeten beschikken tot hun 85ste. In 2050 worden 65-jarigen gemiddeld ruim 90 jaar... Wie vandaag (2014) 30 jaar is moet dus al behoorlijk voorzienig zijn. En wie nu pas geboren wordt des te meer! forget circumstances, create opportunities Carl Sandburg,The People, Yes,

5 INHOUD 7

6 1 AANPAK IN VIJF STAPPEN Een budget opmaken vraagt meer dan rekenvaardigheden Aandacht voor sterke en verbeterpunten. SWOT ONVERSTANDIGE BUDGETPLANNEN STAP EEN: inventaris STAP TWEE: doelen, voorspellingen en dromen STAP DRIE: eerste budgetplan STAP VIER: in de praktijk zetten STAP VIJF: opvolgen en bijsturen INVENTARIS VAN KOSTEN EN BATEN Kosten Indexkorf en inflatie Regelmatige (vaste) en variabele kosten. Een overzicht Leningen: investeringen en afschrijvingen. Schulden. Een overzicht Inkomsten Inkomsten. Een overzicht Loon: van bruto naar netto besteedbaar Geblokkeerde reserves Persoonsbelastingen Jaaroverzicht resultaatrekening. Budget in evenwicht

7 9 OMGAAN MET JE GEZINSBUDGET Dagelijks inventariseren. Regelmatig opvolgen en snel bijsturen De verleiding van marketing. Gecreëerde verwachtingen Social shopping Maak eens een SWOT De Bankier maakt het je gemakkelijk Leefbare zuinigheid in de nv Thuis. De Kyoto les Uit het leven gegrepen Budgetbegeleiding. Begeleid budgetbeheer en schuldbemiddeling BIJLAGEN Overzicht sociale rechten Bouwen en wonen in Vlaanderen Premies bouw en verbouwen Testaankoop Spaarzaam omgaan met het milieu Fotogalerij Kyoto Werkbladsets en software voor beheer van je gezinsbudget Werkbladen set voedingsmiddelen en dranken tabak kleding en schoeisel huisvesting, EGW stoffering, huishoudelijke apparaten en dagelijks onderhoud woning gezondheid vervoer communicatie

8 recreatie en cultuur onderwijs HoReCa Diverse goederen en diensten lonen en vergoedingen extra variabel leningen, investeringen, afschrijvingen en schulden inkomsten jaaroverzicht kosten resultaatrekening Microsoft Gezinsbudget per maand Observatorium Krediet en Schuldenlast BRONNEN

9 1 AANPAK IN VIJF STAPPEN Een budget opstellen en zorgen dat het ook werkt is vooral geen opeenstapeling van toevalstreffers. Geluk hebben heeft weinig te maken met plannen maken. Al sinds de jaren '40 wijzen specialisten er op dat de aanpak van een vraagstuk, een project of een vraag een stapsgewijze aanpak vergt (zoek maar 's naar wat Deming, Osborn of Kepner & Tregoe hierover schrijven). We stellen daarom voor het gezinsbudget aan te pakken in 5 wel onderscheiden stappen 1. Inventariseren: meteen een lastig maar ontzettend belangrijk eerste karwei. We maken een betrouwbaar overzicht van alle ekende of te verwachten kosten en baten die rechtstreeks of onrechtstreeks een invloed zullen hebben op het budget. Juist omdat van dit voorbereidend werk zoveel afhangt besteden we een uitgebreid afzonderlijk hoofdstuk aan kosten en baten toekomst. Waar willen we naartoe, wat willen we bereiken, wat verwachten we van de toekomst? Hoe concreter, des te beter, maar voetjes op de grond a.u.b. 3. Plannen: de beschikbare middelen toewijzen aan de doelen en de dromen, met inbegrip van een spaarplan. Plannen maak je voor de korte termijn en voor de lange termijn. Kijk goed na waar je met het resultaat uit komt en stuur desgevallend het plan bij. Het kan handig zijn 3 plannen te maken: wat in het beste geval, wat in het slechtste geval, wat kan je redelijker wijze verwachten? 4. Implementatie. Het plan is getoetst, het kan nu worden uitgevoerd in de praktijk: doén, en hierbij de nodige dagelijkse discipline aan de dag leggen 5. Budgetopvolging & -bijsturing. Wat gisteren nog je plan was, is morgen een nieuw stukje inventaris. Dit is het werk van elke dag, het bord goed in de gaten houden, het plan constant toetsen aan de werkelijkheid, en waar nodig tijdig bijsturen 2. Doelen beschrijven: een budget is gericht op de 11

10 Uitvoeren betekent ook bijhouden van de gemaakte kosten. Dit komt eigenlijk overeen met constant bijwerken van je vroegere inventaris met recentere informatie. 8 INVENTARIS VAN KOSTEN EN BATEN Kijk zeker ook in: STAP EEN: inventaris 7 STAP VIJF: opvolgen en bijsturen De bewaking, opvolging en bijsturing in een wereld die in permanente beweging is, en waaraan ook de elementen van je budgetplan geen dag ontsnappen, is een klus die je geen dag mag overslaan. Een budgetplan leeft: prijzen veranderen, inkomsten en kosten vallen weg of komen er plots bij, gezondheid is een kostbaar goed, wat als je dan 's ziek wordt,... Een budgetplan is dus niet iets wat je een keer maakt, en dan zonder aanpassing in de kast stopt. De rekeningen beheren als een goede huisvader (ook als dat een huismoeder is). Beheren is meer dan erover waken dat het plaatje klopt. Het is met een gezond gevoel voor argwaan steeds op vinkeslag liggen of er geen zaakjes kunnen worden gedaan. Waar kan ik snoeien in de kosten? Waar kan ik extra inkomsten halen? Ieder moet voor zich bepalen hoeveel inspanningen hij hiervoor wil doen. Je kan maar beter regelmatig nakijken of alles nog wel is zoals het voorzien en gepland was. Actieve budgetopvolging, niet enkel een rituele oefening die daarna in de kast verdwijnt. We noemen dit voortgangscontrole, en erbij horende bijsturing. De regering spreekt over budgetcontroles, bedrijven over revised budgets... bron: &task=view&id=71&itemid=1&lang=nl Wat blijft er over voor uw gezin na de betaling van de lopende lasten? Ongeacht uw toestand en los van het feit of u al dan niet leent, het is belangrijk dat u uw financiële toestand correct inschat. Het opstellen van uw gezinsbudget is hierbij de eerste stap. Voor u deze tool gebruikt is het nuttig even stil te staan bij de volgende vragen en de volgende aanbevelingen te volgen: Kent u het nettobedrag van uw inkomsten (loon, tegemoetkomingen of winsten) en eventueel ook die van uw partner? Hebt u gecontroleerd en/of laten controleren of de kosten die aan u of een van de leden van uw gezin worden aangerekend stroken met de overeenkomst en/of met de wet en of ze niet overdreven zijn? Hebt u rekening gehouden met eventuele premies, maaltijdcheques en dubbel vakantiegeld waar u en eventueel ook uw partner geniet of zal genieten? 23

11 Hebt u van uw bruto-inkomen de sociale bijdragen, de directe belastingen (volgens het aanslagbiljet dat u meestal in het voorjaar krijgt) en de verschillende (provinciale, gemeentelijke) taksen afgetrokken die u en eventueel ook uw partner moet betalen? Bent u en eventueel uw partner zelfstandig: hebt u de voorafbetalingen afgetrokken van uw inkomsten (winsten) en opgenomen in uw kosten? U hebt er belang bij deze voorafbetalingen te doen in functie van een raming van uw eerstvolgende berekening van de directe belastingen? Hebt u de kosten van uw gezin die jaarlijks, halfjaarlijks, tweemaandelijks, enz. worden betaald, herbekeken op maandbasis door het bedrag van deze kosten te delen door het aantal maanden waarop ze betrekking hebben? Hebt u in de lopende lasten van uw gezin rekening gehouden met de verzekeringspremies ter dekking van: de schade die uzelf of een lid van uw gezin aan andere kan berokkenen; de burgerlijke aansprakelijkheid van de bestuurder van het voertuig dat u eventueel gebruikt ; de schade die uzelf of een lid van uw gezin kan oplopen door uw eigen toedoen of door dat van anderen; de schade die kan worden veroorzaakt aan het gebouw dat uw gezin bewoont en waarvan u eigenaar of huurder bent; de risico op overlijden, langdurige en/of ernstige ziekte en desgevallend het job verlies van uzelf of van een lid van uw gezin? Hebt u in de kosten van uw gezin rekening gehouden met de bedragen die nodig zijn voor de inrichting, het onderhoud en de herstelling die verband houden met het gebouw dat u bewoont en die verschillen naargelang u eigenaar dan wel huurder bent, en voor de vervanging van de auto of de huishoudapparatuur die u nodig hebt, maar waarvan de levensduur beperkt is? Hebt u in de kosten van uw gezin rekening gehouden met het bedrag dat maandelijks nodig is om binnen de eerstvolgende drie maanden het eventuele debetsaldo aan te zuiveren van de rekeningen waarvan de leden van uw gezin houder zijn of de geldreserve waarover zij beschikken om goederen aan te kopen in bepaalde winkels en de kostprijs (intresten en kosten) ervan te betalen binnen dezelfde termijn? Als dat mogelijk is voor uw gezin, hebt u regelmatig wat spaargeld kunnen vergaren door kleine bedragen over te hevelen naar een spaarboekje of door een specifieke verzekering af te sluiten? Hebt u rekening gehouden met een reserve die u elke maand moet aanleggen om het hoofd te kunnen bieden aan onvoorziene kosten die vroeg of laat toch zullen opduiken? Als u het modelbudget hebt gebruikt en merkt u dat het verschil tussen de inkomsten en de lasten van uw gezin (contante uitgaven + financieringen) op maandbasis een negatief saldo oplevert: Bepaal de behoeften die van wezenlijk belang zijn voor uw gezin. Betaal geen kosten die men u vraagt en die niet stroken met de overeenkomst en/of de wet of die overdreven zijn vergeleken met de wet. Probeer uitgaven te vermijden die niet aanleunen bij essentiële behoeften. Of herzie het bedrag ervan, door te controleren of u dezelfde goederen of diensten niet elders kunt krijgen voor een lagere prijs (laat het spel van de concurrentie spelen!). Kies voor goederen en diensten die beter inspelen op uw behoeften en die minder duur zijn. 24

12 Probeer de kredietopeningen waarover uzelf of een van de leden van uw gezin beschikt niet aan te spreken (mogelijkheid voor de rekening(en) om een debetsaldo te vertonen of om over een geldreserve te beschikken). 8.1 Kosten. elektriciteitsrekening, huishoudbrandstof, huur, eten en drinken,... Omdat we geloven dat een mens niet enkel plichten heeft (geld dat we moeten uitgeven), maar ook rechten (geld dat we mogen uitgeven) zetten we onder vaste kosten een stukje extraatjes. Dit is jouw verwenbudget! 2. Variabele kosten: dit zijn kosten die mee op- en neergaan met de activiteit. Hoe meer je doet, des te meer kosten je maakt. Als je niets doet heb je geen variabele kosten, alleen is niets doen niet echt realistisch. Als je nooit 's op café of naar de cinema gaat is er ook geen extra kost van uitgaan. Variabele kosten zijn soms te vermijden, maar in elk geval moeilijker voorspelbaar. Laat ons eerst kijken naar het geld dat je uitgeeft, of dat je minstens opzij moet zetten omdat het risico voor een uitgave reëel is. Je geeft dagelijks geld uit aan eten en drinken, dat is zeker, maar de kans dat je kosten hebt aan je wagen is niet klein, dus kun je beter ook daarvoor geld voorzien. Heb je geluk, en blijkt deze kost overschat, dan heb je een extraatje, leuk toch? Kosten bestaan dus in soorten: 1. Regelmatige (vaste) kosten: geld dat je zéker uit geeft en waar je niet onderuit komt. Deze kosten komen steeds en periodisch terug, hetzij dagelijks, hetzij maandelijks, soms jaarlijks. Deze kosten zijn vrij goed in kaart te brengen en te budgetteren, omdat ze op niet te lange tijd voorspelbaar zijn. Een voorbeeld van zo'n kost is de regelmatige 3. Leningen, investeringen en afschrijvingen lijken een beetje op een vaste kost, alleen blijven ze niet een leven lang bestaan. Het gaat over grote bedragen, zoals de aankoop van een huis of de aankoop van een auto. Dikwijls krijg je hiervoor geld in bruikleen (een lening) die je dan natuurlijk wel moet terug geven (terug betalen). Voor de tijd dat je dit geld mag gebruiken betaal je een kost (de intrest of het JKP Jaarlijks Kosten Percentage). Als alle geleend geld en alle intresten (totale schuld) terug betaald zijn valt de kost weg. Hoewel niet helemaal correct zetten we onder deze rubriek ook (oude) schulden. Ze hebben in zoverre gemeen met afschrijvingen dat je over een bepaalde periode misschien nog geld moet terug betalen met bovenop een intrest. Hoe sneller je er vanaf bent, des te sneller ook vervalt deze kost... 25

13 8.1.1 Indexkorf en inflatie. Maandelijkse index De maandelijkse index komt overeen met de verhouding tussen de prijs van de korf van goederen en diensten in de loop van deze maand en de gemiddelde prijs van dezelfde korf tijdens het basisjaar. Gezondheidsindex Waaraan geven we zo allemaal geld uit? Welke kosten zijn onvermijdelijk? Niet alles waar we geld aan uitgeven is even belangrijk, toch? En is onvermijdelijk écht wel onveranderbaar? Zijn er alternatieven? Om een volledig beeld te krijgen van waaraan een gezin onvermijdelijk zijn geld uitgeeft hebben we als referentie genomen: de samenstelling van de indexkorf. Wat is de indexkorf? De prijzen van verschillende consumptiegoederen evolueren regelmatig volgens een indicator die 'de korf van goederen en diensten uit het consumptiepakket van de gezinnen' genoemd wordt. Het gaat om een korf van goederen die representatief zijn voor de uitgaven van gezinnen. De gemiddelde prijsontwikkeling wordt berekend met behulp van het indexcijfer van de consumptieprijzen. Er bestaat ook een gezondheidsindex, waarbij bepaalde producten uit de korf worden gehaald, zoals alcoholische dranken, tabakswaren en motorbrandstoffen. Normaal gezien wordt het rekenkundige gemiddelde van de indexen van de laatste vier maanden gebruikt voor de vergelijking met de spilindexen. Al vele jaren vindt het indexcijfer van de consumptieprijzen zijn weg naar verschillende tabellen in allerlei publicaties van de Algemene Directie Statistiek en Economische Informatie. Nu wordt de Consumptieprijsindex, zodra er toestemming is gegeven tot publicatie, snel verspreid via onze Internetsite en het Weekbericht. Maandelijks worden op de website niet alleen de consumptieprijsindex en de gezondheidsindex gepubliceerd, maar ook het volledige detail tot op het niveau van de getuigen. België is een van de enige landen binnen Europa dat zulk een groot detail publiceert. De indexen worden tot op productniveau onmiddellijk na de goedkeuring van de indexcommissie gepubliceerd. De gemiddelde prijzen worden met 3 maanden vertraging gepubliceerd. 26

14 9 OMGAAN MET JE GEZINSBUDGET Een (gezins)budget beheren vraagt een regelmatige actieve opvolging. Blijf geïnformeerd Volg de actualiteit, aanbieders van groepsaankopen, vraag brochures aan die je kunnen helpen bij het opvolgen of herzien van je budget langs uitgaven- én langs inkomstenzijde, loop 's langs in de gemeentebibliotheek (er liggen vaak interessante brochures, tijdschriften of boeken), en volg andere bronnen op zoals bv. de websites in de bijlagen van deze bundel... Andere mensen hebben vaak andere interessante ervaringen. Praat met anderen over kosten en inkomsten, en laat je door hen inspireren. Wees niet goedgelovig, en reken zelf Voor niets gaat de zon op, gratis bestaat dus niet. Controleer je betalingen en kastickets; is er toevallig niet in je nadeel gerekend? Hou betaalbewijzen bij, zeker wanneer hieraan ook de garantie vast hangt. Wanneer je iets nieuw koopt telt niet enkel de aankoopsom nù, maar bv. ook de kost voor gebruik en onderhoud achteraf. Dat is bv. bij elektrische toestellen vaak zeer relevant. Vergelijk in elk geval minstens om de 6 maand leveranciers van telefonie en internet, energie, brandstof enz. Prijzen variëren hier vaak zo snel dat veranderen van leverancier op zich een voordeel op levert. Zie bv. onderaan in de hoofdstuk de vergelijking tussen rendementen van spaarrekeningen. Bij belangrijke aankopen stel je je handtekening best 24 uur uit. Dat geeft je de tijd om na te denken en te vergelijken, en jezelf zo te behoeden voor een te impulsieve snelle beslissing. Laat je niet zo maar onder druk zetten. Zeldzaamheid creëren is een wapen van verkopers om je te doen geloven dat dit een unieke kans is. Dat is ze vaak niet. Hou data van je lopende contracten in de gaten. Wanneer een contract op zijn (tussentijds) einde loopt kan je vaak een zaakje doen met de tarieven, want niemand wil een klant verliezen, maar een concurrerende leverancier wil misschien een klant winnen. Doe hiermee je voordeel. 47

15 Beheer je rekeningen Stel je een moment voor: op de 1ste van de maand waarin we starten met het gebruik van het Budgetplan staan alle inkomsten op een bankrekening. Het is belangrijk hiervoor bankrekening(en) te gebruiken, liever dan het geld in je portemonnee te houden. Een bankrekening vergroot de afstand om geld (te) gemakkelijk uit te geven. We hebben het over 4 soorten geld: de maandelijks provisie, het huishoudbudget, op een zichtrekening: geld dat je dagelijks nodig hebt voor kleine aankopen zoals eten, drinken, onderhoudsproducten,... Je beslist zelf welke uitgaven je op die manier moet doen, maar houd je er dan ook aan. Hiervoor heb je echt wel geld nodig in je portemonnee, maar opgelet. Je loopt het risico om in de eerste weken van de maand net iets te veel uit te geven, en dan de laatste week verrassingen te hebben. Doe het even anders: van dit budget haal je begin van de week 1/4 van de bank. Dit is het enige geld dat je die week mag uitgeven, de rest is gereserveerd voor de volgende weken of de hiervoor beschreven uitgaven. Heb je eind van de week over? Geef dan dit geld niet zo maar uit. Haal enkel voldoende geld van de bank om de volgende week terug met je voorzien weekbudget te starten. geld dat je deze maand zult nodig hebben voor specifieke betalingen, zoals de maandelijkse huur, maandelijkse schuldaflossingen of de maandelijkse factuur elektriciteit. Dit geld gaat dan meestal per overschrijving (soms zelfs met een permanente opdracht) naar de bestemmeling geld dat deze maand niet uitgegeven wordt, maar een stukje van de voorziening voor een latere kost (bv. 1/12de van het jaarlijkse inschrijvingsgeld voor de school). We adviseren je dit geld over te dragen op bv. een spaarrekening korte termijn. Dit levert twee voordelen. 1. het geld is niet meer direct beschikbaar voor gemakkelijke uitgaven. Je bent dus extra zeker dat de reserve ook echt bestaat. 2. een spaarrekening brengt nog steeds meer op dan een gewone zichtrekening. Je geld groeit. 48

16 de geblokkeerde reserves spelen niet mee in dit verhaal: het gaat om geld dat niet meteen beschikbaar is, zelfs al is het van jou. Dit geld zit vast in pensioenplannen, bakstenen of andere... Het gaat hier om spaarpotjes op lange termijn met een hoog rendement. Het is niet de bedoeling dit geld bij de eerste kleine crisis (koelkast kapot en tegelijk accidentje in het nadeel met de wagen) meteen te mobiliseren. Zichtrekeningen vergelijken? g/?k=%2bzichtrekening%20%2bvergelij ken&d=c_nl&gclid=clnmn_c7h7wcfqdy 3godqDQAJg Spaarrekeningen kosten gemakkelijk kan worden vrij gemaakt. Een spaarrekening zou een optie kunnen zijn. Kijk goed uit naar het netto rendement van deze rekening. Dit hangt af van een snelle berekening in uw voordeel van de intresten (dagelijks?) een hoge intrestvoet geen of weinig kosten voor openen en beheer Spaarrekeningen vergelijken? rieven.html?utm_expid= dgnvr9yfqk2qmtrzujfoa.0&utm_referrer=https%3a%2f%2f Op het einde van de maand heb je waarschijnlijk nog wat geld staan op je rekening. Wat doe je hiermee? Zorg dat dit geld rendeert, en dat het zonder 49

17 Op 17/1/2014 was het hoogste aangeboden rendement in dit overzicht 2.20%, en het laagste 0.60%. Uitkijken en regelmatig verghelijken dus! 9.1 Dagelijks inventariseren. Regelmatig opvolgen en snel bijsturen. Verreken alles naar maandelijkse kosten. Voorzie kosten die niet regelmatig voorkomen, en leg hiervoor een reserve aan op de spaarrekening korte termijn. 2 verzamel alle inkomsten. Gebruik desgevallend het overzicht uit de personenbelasting als geheugensteuntje. Schrijf de inkomsten in op het overeenstemmend inkomstenblad. Dit moet je verder zelf doen, met steun en medewerking van alle gezinsleden. Het vraagt wat discipline, maar het belangrijkste wat je ervoor terug krijgt is gemoedsrust in plaats van financiële crisissen en brandjes blussen. 1 verzamel alle kosten die je dagelijks, wekelijks, maandelijks, jaarlijks hebt. Gebruik eventueel de indexkorf als geheugensteuntje. Schrijf de kosten in op het overeenstemmend kostenblad. Verreken alles naar maandelijkse inkomsten. 3 bereken regelmatig het resultaat. Kom je er gemiddeld per maand uit? Zijn er bepaalde piekmaanden, waar het resultaat negatief is? Bij negatief resultaat moet er eerst aan kosten- en daarna aan inkomstenzijde worden gekeken wat hieraan kan worden gedaan. 50

18 Bij positief resultaat kan het effectief overschot einde maand beter minstens voor een deel worden gereserveerd op een spaarboekje geblokkeerde reserves 4 beheer je budget dagelijks reserves naar een afzonderlijke rekeningen (spaarboekjes), overschrijvingen tijdig uitvoeren, huishoudbudget voor maximum een week in cash in je portemonnee Een budget leeft, hou dus regelmatig je budgetplan bij en leg desgevallend een huishoudboekje aan. Ga regelmatig, minstens maandelijks na welke kosten naar beneden en welke inkomsten naar boven kunnen. Hoe regelmatiger je dit in de gaten houdt, des te sneller heb je probleemsituaties door. Laat je persoonsbelastingen tijdig narekenen voor volgend jaar, of doe het zelf. 5 neem besparende en bewakende maatregelen, zo bv. bij het dagelijks shoppen, hou verleidingen onder controle, neem energiebesparende maatregelen, goed voor het milieu én voor je rekening! 9.2 De verleiding van marketing. Gecreëerde verwachtingen. Reclame is van alle tijden. Een bizarre getuige hiervan is bv. Kassa!Kassa! dat in 2013 verscheen en een overzicht geeft van reclame tijdens de 1ste wereldoorlog. In 1960 schreef J. Mc Carthy een boek dat de wereld van de reclame in die zin zou veranderen dat haar benadering beter gesystematiseerd en gestructureerd werd: Basic Marketing: A managerial approach. Er zijn inmiddels meer dan 10 herdrukken van verschenen. Marketingtechnieken zijn vandaag doorgedrongen in alle activiteiten waar producten en diensten worden geruild tegen geld, ook waar je dat niet zo meteen verwacht, bv. in vrije beroepen. Er is ook niks mis mee: marketing beoogt in de eerste plaats duidelijk te maken aan potentiële klanten welke diensten of producten ze bij een leverancier kunnen verwachten, tegen welke prijs en voorwaarden. De theorie van Mc Carthy (de 4 P's van marketing, zie verder) legt uit aan handelaars hoe ze kandidaat kopers het gevoel kunnen geven iets nodig te hebben (behoeften creëren), en er meteen voor te zorgen dat wat ze verkopen hierbij naadloos aansluit. Hiervoor zijn ontzettend veel middelen beschikbaar, die we allemaal dagelijks op ons afgevuurd krijgen: publiciteit, imago creëren, het juist uitstallen van producten in de winkel, de vorm, de kleur, de verpakking, het gebruiksgemak,... Er is niets te bedenken of het kan gebruikt worden om je te verleiden tot een aankoop. Marketingspecialisten beschrijven deze commerciële instrumenten vanuit 4 P's. Neem nu het voorbeeld van de supermarkt: 51

19 10.6 Werkbladsets en software voor beheer van je gezinsbudget Werkbladenset. 82

20 voedingsmiddelen en dranken. 83

Maak je eigen jaarbegroting

Maak je eigen jaarbegroting Maak je eigen jaarbegroting Inleiding Een begroting maken. Het woord begroting wordt normaal gesproken alleen gebruikt bij bedrijven en de overheid. Maar het is tijd om ook jouw budget dezelfde aandacht

Nadere informatie

Lening op afbetaling FINTRO. GAAT VER, BLIJFT DICHTBIJ.

Lening op afbetaling FINTRO. GAAT VER, BLIJFT DICHTBIJ. Lening op afbetaling FINTRO. GAAT VER, BLIJFT DICHTBIJ. Voor elke behoefte een krediet dat bij u past U plant een belangrijke aankoop of u wordt geconfronteerd met een onverwachte uitgave? En u beschikt

Nadere informatie

Krediet heeft een prijs! Onderteken niet om het even wat! Onderteken niet om het even wat! Krediet heeft een prijs!

Krediet heeft een prijs! Onderteken niet om het even wat! Onderteken niet om het even wat! Krediet heeft een prijs! Onderteken niet om het even wat! Je handtekening onder een contract betekent een verbintenis op lange termijn. Daar denk je toch best eerst eens goed over na. Neem de tijd om alle clausules van het contract

Nadere informatie

ADVIES &TIPS WEETJES. Krediet en Leningen

ADVIES &TIPS WEETJES. Krediet en Leningen ADVIES WEETJES &TIPS Krediet en Leningen 1. WELKE KREDIETEN BESTAAN ER? WELKE ZIJN DE VOORDELIGSTE? Eenvoudig gesteld, zijn er drie vormen van consumentenkrediet: Een kredietopening. Dit is een bedrag

Nadere informatie

Lening op afbetaling. kredieten

Lening op afbetaling. kredieten Lening op afbetaling kredieten Een krediet voor uw projecten, voor uw dromen Het kan al vanaf 1.250 EUR BNP Paribas Fortis vindt u altijd een Lening op afbetaling op maat van uw persoonlijke behoeften

Nadere informatie

nv Thuis Wijs omgaan met je gezinsbudget

nv Thuis Wijs omgaan met je gezinsbudget 2 NV Thuis. Wijs omgaan met je gezinsbudget (en de wereld een dienst bewijzen). Alphonse Degryse, ADC commv 3 U heeft een PRO-versie van de syllabus nv Thuis in handen. Het PRO-programma van nv Thuis is

Nadere informatie

PERSBERICHT Brussel, 24 september 2015

PERSBERICHT Brussel, 24 september 2015 PERSBERICHT Brussel, 24 september 2015 Een derde van de uitgaven gaat naar de woning De gemiddelde uitgaven van Belgische gezinnen in 2014 In 2014 gaf een doorsnee gezin in België bijna 36.000 euro uit;

Nadere informatie

Stel dat je toch sterft, welke impact heeft het op jouw leven? Je hebt een gezin

Stel dat je toch sterft, welke impact heeft het op jouw leven? Je hebt een gezin Stel dat je toch sterft, welke impact heeft het op jouw leven? Je hebt een gezin 1 Welke impact heeft een overlijden op jouw gezin? Wie zal je lopende leningen afbetalen? Wie zal de studies van je kinderen

Nadere informatie

E-Newsletter Een Econocom newsletter met focus op leasing

E-Newsletter Een Econocom newsletter met focus op leasing in dit nummer Een Econocom newsletter met focus op leasing Nr 2 Operationele lease is altijd dan zelf kopen Een Econocom newsletter met focus op leasing In dit nummer Nr 2 sluiten 03 Inleiding 04 Verborgen

Nadere informatie

WEGWIJS IN DE BUDGET- EN SCHULDHULPVERLENING VAN OCMW EN CAW. Eenmalige bemiddeling Budgetbegeleiding Budgetbeheer Collectieve Schuldenregeling

WEGWIJS IN DE BUDGET- EN SCHULDHULPVERLENING VAN OCMW EN CAW. Eenmalige bemiddeling Budgetbegeleiding Budgetbeheer Collectieve Schuldenregeling WEGWIJS IN DE BUDGET- EN SCHULDHULPVERLENING VAN OCMW EN CAW Eenmalige bemiddeling Budgetbegeleiding Budgetbeheer Collectieve Schuldenregeling INLEIDING ONZE KIJK OP HULP In deze brochure vind je informatie

Nadere informatie

Persoonlijke financiën: Inzicht en overzicht. Resultaten onderzoek Waar blijft mijn geld TNS NIPO

Persoonlijke financiën: Inzicht en overzicht. Resultaten onderzoek Waar blijft mijn geld TNS NIPO Persoonlijke financiën: Inzicht en overzicht Resultaten onderzoek Waar blijft mijn geld TNS NIPO Inleiding Voor u ligt de rapportage naar aanleiding van het onderzoek Waar blijft mijn geld? In totaal hebben

Nadere informatie

Kennismaking met Begeleid Zelfstandig Wonen. Wat mag jij van het BZW-team verwachten... en wat verwachten wij van jou

Kennismaking met Begeleid Zelfstandig Wonen. Wat mag jij van het BZW-team verwachten... en wat verwachten wij van jou Kennismaking met Begeleid Zelfstandig Wonen Wat mag jij van het BZW-team verwachten... en wat verwachten wij van jou Begeleid Zelfstandig Wonen In deze brochure leggen we uit wat jij van het BZW -team

Nadere informatie

Maak uw eigen Miljoenennota

Maak uw eigen Miljoenennota Maak uw eigen Miljoenennota Er is weer economische groei, de huizenmarkt trekt aan, en volgens de rijksbegroting gepresenteerd op Prinsjesdag gaat bijna iedereen er volgend jaar financieel op vooruit.

Nadere informatie

Management en Organisatie. Proefles

Management en Organisatie. Proefles Management en Organisatie Proefles I. Geld lenen. Stel: je wordt 18 jaar, je haalt je rijbewijs en je wilt dan direct een auto hebben. Die kost 25.000, maar jij hebt geen cent. Je kijkt naar de TV en je

Nadere informatie

HET RENDEMENT. De aankoopprijs en huurinkomsten geven een Bruto Aanvangsrendement (BAR = huuropbrengst/totale aankoopprijs) van 5.42%.

HET RENDEMENT. De aankoopprijs en huurinkomsten geven een Bruto Aanvangsrendement (BAR = huuropbrengst/totale aankoopprijs) van 5.42%. HET RENDEMENT 23-5-2015 www.hetrendement.be Bart@hetrendement.be 0476/941477 BTW-BE 0598.805.645 IBAN BE77 1430 9238 6642 Ezelstraat 71, 8000 Brugge De woning staat te koop voor 630.000 bij vastgoed Acasa,

Nadere informatie

All en gaan wonen of op kot gaan Wat je moet weten als je verhuist

All en gaan wonen of op kot gaan Wat je moet weten als je verhuist All en gaan wonen of op kot gaan Wat je moet weten als je verhuist Alles over alleen gaan wonen of op kot gaan Huurdersbond www.huurdersbond.be Vlaamse regulator van de elektriciteits- en gasmarkt www.vreg.be

Nadere informatie

Financiële opvoeding. September 2007

Financiële opvoeding. September 2007 Financiële opvoeding September 2007 Inhoud INHOUD... 1 1 INLEIDING... 2 1.1 AANLEIDING... 2 1.2 METHODE VAN ONDERZOEK... 2 1.3 ACHTERGRONDVARIABELEN... 3 LEESWIJZER... 4 2 ZAKGELD EN KLEEDGELD... 5 2.1

Nadere informatie

Gezond met geld. Zo doe je dat. Uitkomen met je inkomen in duidelijke stappen

Gezond met geld. Zo doe je dat. Uitkomen met je inkomen in duidelijke stappen Gezond met geld Zo doe je dat Uitkomen met je inkomen in duidelijke stappen Gezond met geld Zo doe je dat Tineke Post Uitgeverij Gelderland Voorwoord Crisis in Europa crisis in Nederland. Bezuinigen, bezuinigen.

Nadere informatie

Slim omgaan met geld

Slim omgaan met geld Slim omgaan met geld Deel 1 Oorzaken en financieel overzicht. Dit werkboek is van: Datum: 1 Copyright - Drukke Moeders Marijke Minten Welkom Drukke Moeders Online Cursus Financiën Werkboek Dit is een werkboek

Nadere informatie

De begroting voor een eigen woning: een kopzorg voor de Belgen!

De begroting voor een eigen woning: een kopzorg voor de Belgen! De begroting voor een eigen woning: een kopzorg voor de Belgen! 13 februari 2014 In aanwezigheid van: 1 Johan Vande Lanotte, vice-eersteminister en minister van Economie en Consumenten 2 Koen Geens, minister

Nadere informatie

All en gaan wonen of op kot gaan Wat je moet weten als je verhuist

All en gaan wonen of op kot gaan Wat je moet weten als je verhuist All en gaan wonen of op kot gaan Wat je moet weten als je verhuist Alles over alleen gaan wonen of op kot gaan Huurdersbond www.huurdersbond.be Vlaamse regulator van de elektriciteits- en gasmarkt www.vreg.be

Nadere informatie

HUMO enquête naar de koopkracht

HUMO enquête naar de koopkracht HUMO enquête naar de koopkracht Steekproef N= 1000 respondenten representatief voor de Nederlandstalige 20-plussers (geen studenten) Methode Combinatie van telefonisch (23%; bij 65-plussers) en online

Nadere informatie

Thema Informatie vragen bij een instelling

Thema Informatie vragen bij een instelling http://www.edusom.nl Thema Informatie vragen bij een instelling Lesbrief 28. De belastingaanslag. Wat leert u in deze les? Informatie over uw inkomsten begrijpen. Informatie over uw uitgaven begrijpen.

Nadere informatie

Vakantiegeldenquete 2010

Vakantiegeldenquete 2010 Vakantiegeldenquete 2010 Inleiding Net als vorig jaar heeft het Nibud onderzoek gedaan naar de manier waarop mensen zich in financieel opzicht voorbereiden op de vakantie en of men zich aan hun budget

Nadere informatie

Mijn huis, mijn alles & alles voor mijn huis

Mijn huis, mijn alles & alles voor mijn huis Mijn huis, mijn alles & alles voor mijn huis ILIV, kenniscentrum, voerde een representatief onderzoek naar de impact van financiën op het thuisgeluk bij meer dan 4.000 Belgen. Een huis maakt gelukkig en

Nadere informatie

De 15 valkuilen om voor op te passen bij het aangaan van een lening of krediet!

De 15 valkuilen om voor op te passen bij het aangaan van een lening of krediet! De 15 valkuilen om voor op te passen bij het aangaan van een lening of krediet! Wees u bewust van deze valkuilen om niet bedrogen uit te komen Pagina 1 Inhoudsopgave Inleiding... 3 Valkuil 1. Aanbiedingen...

Nadere informatie

Informatieboekje BUDGET COACH

Informatieboekje BUDGET COACH Informatieboekje BUDGET COACH Inhoud Budgetcoach... 3 Het coachingstraject... 4 Inzicht in uw financiën... Fout! Bladwijzer niet gedefinieerd. gezonde financiële toekomst... 4 Schulden... 6 Bespaartips...

Nadere informatie

a Wie lenen er allemaal voor de aanschaf van een duurzaam consumptiegoed? b Wie lenen er allemaal wegens een onverwachte tegenslag?

a Wie lenen er allemaal voor de aanschaf van een duurzaam consumptiegoed? b Wie lenen er allemaal wegens een onverwachte tegenslag? Eindtoets hoofdstuk 1 Kopen doe je zo (CONSUMEREN) 1.3 Ik spaar, leen en beleg mijn geld 1 REDENEN OM TE SPAREN Hier staan zes mensen die sparen: Linda zet geld opzij voor haar vakantie Roy belegt in aandelen

Nadere informatie

Welke soorten beleggingen zijn er?

Welke soorten beleggingen zijn er? Welke soorten beleggingen zijn er? Je kunt op verschillende manieren je geld beleggen. Hier lees je welke manieren consumenten het meest gebruiken. Ook vertellen we wat de belangrijkste eigenschappen van

Nadere informatie

Autofinanciering KREDIETEN. Op weg naar de auto van uw dromen

Autofinanciering KREDIETEN. Op weg naar de auto van uw dromen Autofinanciering KREDIETEN Op weg naar de auto van uw dromen Autofinanciering Eenvoudig en efficiënt 2 Kredieten De kortste weg naar uw nieuwe wagen Denkt u aan een nieuwe wagen? Kies dan in uw kantoor

Nadere informatie

3 4 5 7 24 88 laag inkomen, +55 helemaal oneens eerder oneens 64 noch eens, noch oneens eerder eens helemaal eens [Voor ik iets koop, overweeg ik zorgvuldig of ik het me kan veroorloven.] 5 25 vrouwen,

Nadere informatie

Module 4 Inzicht in cijfers

Module 4 Inzicht in cijfers Geleerd in vorige presentaties Module 4 Inzicht in cijfers 1. Balans in detail 2. Kengetallen Les 4. Vergelijk je resultaten op 4 manieren + maak goede investeringsbeslissingen Les 4 Vergelijk je resultaten

Nadere informatie

DVD Jongeren en schulden

DVD Jongeren en schulden DVD Jongeren en schulden Werkwijze: De leerlingen bekijken het filmpje. Daarna krijgen zij een vragenlijst die ze beginnen invullen zo ver ze kunnen. Daarna wordt de film opnieuw bekeken in drie delen

Nadere informatie

Presentatie ZA 23 februari 2015. Onesto?

Presentatie ZA 23 februari 2015. Onesto? Presentatie ZA 23 februari 2015 Onesto? De grootste erkende kredietmaatschappij (groep) voor sociaal woonkrediet in Vlaanderen Opgericht in 1894 Eigen vermogen 30 mio portefeuille 250 mio Kantoren in Beringen,

Nadere informatie

GROEPSVERZEKERING. Brochure werknemer. Pension@work. Mijn werk, mijn groepsverzekering, mijn toekomst!

GROEPSVERZEKERING. Brochure werknemer. Pension@work. Mijn werk, mijn groepsverzekering, mijn toekomst! GROEPSVERZEKERING Brochure werknemer Pension@work Mijn werk, mijn groepsverzekering, mijn toekomst! 2 Gefeliciteerd! Uw werkgever biedt u de groepsverzekering Pension@work aan. Daarmee bouwt hij voor u

Nadere informatie

[zelf op te maken en in te vullen > denk hierbij aan het tonen van een foto en/of logo van de bank, je naam etc.

[zelf op te maken en in te vullen > denk hierbij aan het tonen van een foto en/of logo van de bank, je naam etc. Beschrijving Deze gastles gaat over inzicht krijgen in je inkomen en uitgaven. Jongeren moeten zorgen dat ze inkomen hebben. Anders is het lastig om een eigen leven in te vullen. Zakgeld, kleedgeld, baantje,

Nadere informatie

Lesbrief Meneer Beer

Lesbrief Meneer Beer Lesbrief Meneer Beer Het verhaal Het verhaal gaat over Meneer Beer. Hij is verliefd op een prachtig berinnetje, maar hij durft het haar niet te vertellen. Hij vindt zichzelf maar een eenvoudige beer. Om

Nadere informatie

PERSBERICHT Brussel, 13 mei 2015

PERSBERICHT Brussel, 13 mei 2015 01/2010 05/2010 09/2010 01/2011 05/2011 09/2011 01/2012 05/2012 09/2012 01/2013 05/2013 09/2013 01/2014 05/2014 09/2014 01/2015 Inflatie (%) PERSBERICHT Brussel, 13 mei 2015 Geharmoniseerde consumptieprijsindex

Nadere informatie

door: R-Newt jongerenwerk de Twern Werkboek Omgaan met Geld

door: R-Newt jongerenwerk de Twern Werkboek Omgaan met Geld door: R-Newt jongerenwerk de Twern Werkboek Omgaan met Geld Les 1 Omgaan met Geld eze les leren jullie een aantal woorden die met het omgaan van geld te maken hebben, gaan jullie praten over geld en gaan

Nadere informatie

PERSBERICHT Brussel, 11 december 2015

PERSBERICHT Brussel, 11 december 2015 PERSBERICHT Brussel, 11 december 2015 Geharmoniseerde consumptieprijsindex - november 2015 De Belgische inflatie volgens de Europees geharmoniseerde consumptieprijsindex stijgt in november naar 1,4%, ten

Nadere informatie

Mannen, vrouwen en geldzaken. Nibud Factsheet Juni 2012

Mannen, vrouwen en geldzaken. Nibud Factsheet Juni 2012 nen, vrouwen en geldzaken Nibud Factsheet Juni 2012 nen, vrouwen en geldzaken nen en vrouwen gaan verschillend met geld om, maar het risico op financiële problemen is bij beide groepen even groot. Meer

Nadere informatie

April 2012 Vakantiegeldenquête 2012

April 2012 Vakantiegeldenquête 2012 April Vakantiegeldenquête Auteurs Jasja Bos Daisy van der Burg 2. Aantal keer op 3. Uitgaven aan Inhoudsopgave 3 2. Aantal keer op 4 4 5 3. Uitgaven aan 6 6 7 8 10 11 2 2. Aantal keer op 3. Uitgaven aan

Nadere informatie

Welkom. Wie zijn wij? Wat doen wij voor u? Onze bedoeling: basisbegrippen boekhouding meegeven van het apothekersberoep. Isabel Delodder Maddy Tanghe

Welkom. Wie zijn wij? Wat doen wij voor u? Onze bedoeling: basisbegrippen boekhouding meegeven van het apothekersberoep. Isabel Delodder Maddy Tanghe Welkom Onze bedoeling: basisbegrippen boekhouding meegeven van het apothekersberoep Wie zijn wij? Isabel Delodder Maddy Tanghe Accountancy KOVAG BOA Wat doen wij voor u? Begeleiding, advies bij : - Opstarten

Nadere informatie

PRAKTISCH CONSUMENTENRECHT

PRAKTISCH CONSUMENTENRECHT PRAKTISCH CONSUMENTENRECHT l a n d e l i j k i n f o r m a t i e c e n t r u m g e z e l s c h a p s d i e r e n over houden van huisdieren Over het kopen en verkopen van dieren leven vele vragen. Die

Nadere informatie

Waar vind ik de verplichte bijlagen? Achtergrondinfo bij deze bijlagen!

Waar vind ik de verplichte bijlagen? Achtergrondinfo bij deze bijlagen! Waar vind ik de verplichte bijlagen? Achtergrondinfo bij deze bijlagen! A) PERSOONSGEGEVENS: 1. Kopie identiteitskaart 2. Bewijs van burgerlijke staat Dit bewijs kan worden geleverd met het gemeentelijk

Nadere informatie

PERSBERICHT Brussel, 7 november 2014

PERSBERICHT Brussel, 7 november 2014 01/2010 05/2010 09/2010 01/2011 05/2011 09/2011 01/2012 05/2012 09/2012 01/2013 05/2013 09/2013 01/2014 05/2014 09/2014 Inflatie (%) PERSBERICHT Brussel, 7 november 2014 Geharmoniseerde consumptieprijsindex

Nadere informatie

Valkuilen en Tips bij het afsluiten van een hypotheek

Valkuilen en Tips bij het afsluiten van een hypotheek Valkuilen en Tips bij het afsluiten van een hypotheek Versie 1.0 Auteur: H.H. (Rico) Geerling FFP 1 Inhoudsopgave Inleiding:... 3 Valkuilen en tips afsluiten hypotheek:... 4 Hypotheekrente... 4 Tips hypotheekrente:...

Nadere informatie

VLAAMS PARLEMENT VOORSTEL VAN RESOLUTIE. van de heren Paul Van Malderen, Eddy Schuermans en Jan Laurys en mevrouw Gisèle Gardeyn-Debever

VLAAMS PARLEMENT VOORSTEL VAN RESOLUTIE. van de heren Paul Van Malderen, Eddy Schuermans en Jan Laurys en mevrouw Gisèle Gardeyn-Debever Stuk 1525 (2002-2003) Nr. 1 VLAAMS PARLEMENT Zitting 2002-2003 21 januari 2003 VOORSTEL VAN RESOLUTIE van de heren Paul Van Malderen, Eddy Schuermans en Jan Laurys en mevrouw Gisèle Gardeyn-Debever betreffende

Nadere informatie

De Pensioenkrant. Wilt u ook uw pensioen veilig stellen? Lees verder in de pensioenkrant...

De Pensioenkrant. Wilt u ook uw pensioen veilig stellen? Lees verder in de pensioenkrant... De Pensioenkrant Wilt u ook uw pensioen veilig stellen? Lees verder in de pensioenkrant... Het probleem Levensstandaard behouden wordt moeilijker Uit cijfers van het nationaal instituut voor statistiek

Nadere informatie

Koop Goedkoop. Maakt een eigen woning betaalbaar! Initiatief van woningcorporaties

Koop Goedkoop. Maakt een eigen woning betaalbaar! Initiatief van woningcorporaties Koop Goedkoop Maakt een eigen woning betaalbaar! Initiatief van woningcorporaties Koop Goedkoop Maakt een eigen woning betaalbaar! Een huis kopen met een bescheiden inkomen? Koop Goedkoop maakt het mogelijk.

Nadere informatie

VAAK VERGETEN VRAGEN TOP 10 EN ALLES WAT U MOET WETEN OVER EEN OVERLIJDENSRISICOVERZEKERING

VAAK VERGETEN VRAGEN TOP 10 EN ALLES WAT U MOET WETEN OVER EEN OVERLIJDENSRISICOVERZEKERING VAAK VERGETEN VRAGEN TOP 10 EN ALLES WAT U MOET WETEN OVER EEN OVERLIJDENSRISICOVERZEKERING Natuurlijk hoopt u dat u nog lang gezond blijft en dat u oud mag worden. Maar helaas is dit niet voor iedereen

Nadere informatie

Consumentenkrediet. Wilfried Van Hirtum. Versie 1.06 6 januari 2010

Consumentenkrediet. Wilfried Van Hirtum. Versie 1.06 6 januari 2010 Consumentenkrediet Wilfried Van Hirtum Versie 1.06 6 januari 2010 Copyright 2010 Wilfried Van Hirtum Dit werk wordt vrij gegeven aan de gemeenschap en mag dus gekopieerd, verspreid en aangepast worden

Nadere informatie

Welke hypotheek past bij mijn persoonlijke en financiële situatie?

Welke hypotheek past bij mijn persoonlijke en financiële situatie? Welke hypotheek past bij mijn persoonlijke en financiële situatie? Stappenplan Wat voor hypotheek past bij mij EEN ONDERNEMING VAN ABN AMRO BANK N.V. WELKE HYPOTHEEK PAST BIJ MIJ? Je hebt je pijlen gericht

Nadere informatie

Meer succes met je website

Meer succes met je website Meer succes met je website Hoeveel geld heb jij geïnvesteerd in je website? Misschien wel honderden of duizenden euro s in de hoop nieuwe klanten te krijgen. Toch levert je website (bijna) niets op Herkenbaar?

Nadere informatie

Wij kunnen zeggen dat er een drietal manieren zijn als jij bij de banken niet terecht kunt.

Wij kunnen zeggen dat er een drietal manieren zijn als jij bij de banken niet terecht kunt. 19. Kapitaal en kredietverlening 19.1.Kapitaal Kapitaal aantrekken is belangrijk voor jouw onderneming. Wij kunnen zeggen dat er een drietal manieren zijn als jij bij de banken niet terecht kunt. De 3

Nadere informatie

Pensioensparen. Verzekeringsnemer. Uw jaarlijks maximale premies van 940 EUR, hetzij maandelijks 78.33 EURO. Premies

Pensioensparen. Verzekeringsnemer. Uw jaarlijks maximale premies van 940 EUR, hetzij maandelijks 78.33 EURO. Premies Pensioensparen Verzekeringsnemer Premies Basisrentevoet Fiscaliteit Begunstigde bij leven Begunstigde bij overlijden Minimum kapitaal overlijden U Uw jaarlijks maximale premies van 940 EUR, hetzij maandelijks

Nadere informatie

Snelgids SNS Huishoudboekje

Snelgids SNS Huishoudboekje Snelgids SNS Huishoudboekje Zo werkt het SNS Huishoudboekje Wil jij ook meer inzicht in waar je je geld aan uitgeeft? Met het online huishoudboekje zie je in 1 oogopslag wat je per maand uitgeeft en overhoudt.

Nadere informatie

Hypotheekrecht en - vormen

Hypotheekrecht en - vormen Hypotheekrecht en - vormen Wat is een hypotheek? Een hypotheek is in theorie een zekerheidsrecht. Wanneer u een hypotheek afsluit, geeft u het recht van hypotheek aan de geldverstrekker. Dit recht van

Nadere informatie

PENSIOENSPAREN ZO DOE JE HET

PENSIOENSPAREN ZO DOE JE HET ZO DOE JE HET 1. WAT IS PENSIOENSPAREN? Wie aan pensioensparen doet, bouwt op individuele basis een extra pensioen op. Wat je spaart, kan je bovendien fiscaal in mindering brengen via de personenbelasting.

Nadere informatie

Beschrijving Deze gastles gaat over je leefstijl en welk soort uitgavenpatroon de leerling heeft. Ben je je bewust van de invloed van reclame en van

Beschrijving Deze gastles gaat over je leefstijl en welk soort uitgavenpatroon de leerling heeft. Ben je je bewust van de invloed van reclame en van Beschrijving Deze gastles gaat over je leefstijl en welk soort uitgavenpatroon de leerling heeft. Ben je je bewust van de invloed van reclame en van hoeveel geld je eigenlijk uitgeeft? Tenslotte: test

Nadere informatie

PERSBERICHT Brussel, 19 januari 2016

PERSBERICHT Brussel, 19 januari 2016 01/2010 05/2010 09/2010 01/2011 05/2011 09/2011 01/2012 05/2012 09/2012 01/2013 05/2013 09/2013 01/2014 05/2014 09/2014 01/2015 05/2015 09/2015 Inflatie (%) PERSBERICHT Brussel, 19 januari 2016 Geharmoniseerde

Nadere informatie

Loen Educatie & Schrijfwerk www.economieweb.nl. (N)iets op de bank? Lesbrief over sparen en lenen

Loen Educatie & Schrijfwerk www.economieweb.nl. (N)iets op de bank? Lesbrief over sparen en lenen (N)iets op de bank? Lesbrief over sparen en lenen Het is makkelijk en verstandig om geld achter de hand te hebben. Er kan bijvoorbeeld iets kapot gaan in huis, of je spaart voor iets dat je graag wil hebben.

Nadere informatie

Kortfilm: No more credit, game over www.budgetsurvivalkids.be

Kortfilm: No more credit, game over www.budgetsurvivalkids.be Paviljoenstraat 9 1030 Brussel www.centrumschuldbemiddeling.be Kortfilm: No more credit, game over www.budgetsurvivalkids.be Auteurs Vlaams Centrum Schuldbemiddeling en jeugddienst In Petto in samenwerking

Nadere informatie

Gouden Handdruk, drie verschillende manieren om een ontslagvergoeding te laten uitkeren

Gouden Handdruk, drie verschillende manieren om een ontslagvergoeding te laten uitkeren Gouden Handdruk, drie verschillende manieren om een ontslagvergoeding te laten uitkeren Als u eenmaal recht heeft op een ontslagvergoeding, dan kunt u deze vergoeding in feite op 3 verschillende manieren

Nadere informatie

Een nieuwe bank. Lesvoorbereiding Crisis graad 2. Verwondering

Een nieuwe bank. Lesvoorbereiding Crisis graad 2. Verwondering Een nieuwe bank Lesvoorbereiding Crisis graad 2 Voorzie speelgoed - geld, echte kleine muntstukken of print het blad met de centen. Op elk blad staan 100 centen in rijen van 10. Zo kan je gemakkelijk het

Nadere informatie

Vroeg wijs met geld. gemeente www.heumen.nl. Informatie over hoe u uw kind helpt slim en verstandig om te gaan met geld

Vroeg wijs met geld. gemeente www.heumen.nl. Informatie over hoe u uw kind helpt slim en verstandig om te gaan met geld Vroeg wijs met geld Informatie over hoe u uw kind helpt slim en verstandig om te gaan met geld gemeente www.heumen.nl Heumen HU.090 brch vroeg wijs met geld.indd 1 04-02-14 09:30 Inhoudsopgave Zakgeld

Nadere informatie

Geldtips van de Geld Universiteit. Een gratis e book gevuld met handige tips om goed met geld om te gaan.

Geldtips van de Geld Universiteit. Een gratis e book gevuld met handige tips om goed met geld om te gaan. Geldtips van de Een gratis e book gevuld met handige tips om goed met geld om te gaan. 1 Aankopen 1. Vermijd impulsaankopen, vaak heb je later spijt als het saldo van je bankrekening te laag is geworden

Nadere informatie

Verantwoord lenen bij Delta Lloyd

Verantwoord lenen bij Delta Lloyd Verantwoord lenen bij Delta Lloyd Beste klant, De huizenprijzen zijn de laatste jaren flink gedaald. Daardoor houden steeds meer mensen na verkoop van de woning een restschuld over. Als de verkoopopbrengst

Nadere informatie

DE ZELFSTANDIG ONDERNEMER Al je aftrekbare beroepskosten op een rijtje.

DE ZELFSTANDIG ONDERNEMER Al je aftrekbare beroepskosten op een rijtje. DE ZELFSTANDIG ONDERNEMER Al je aftrekbare beroepskosten op een rijtje. Iven De Hoon DE ZELFSTANDIG ONDERNEMER 2 INLEIDING 2 Wat bedoelt men met aftrekbare beroepskosten? 3 Wat zijn zoal belangrijke beroepskosten?

Nadere informatie

Klantinformatie document Altijd het beste advies voor een voordelige lening!

Klantinformatie document Altijd het beste advies voor een voordelige lening! Klantinformatie document Altijd het beste advies voor een voordelige lening! Dit document is puur informatief en wij hebben hierin tevens ons dienstverleningsdocument en dienstenwijzer verwerkt. U bent

Nadere informatie

CBS: Inflatie december naar laagste niveau in ruim 5 jaar

CBS: Inflatie december naar laagste niveau in ruim 5 jaar Persbericht PB15-001 8 januari 2015 9.30 uur CBS: Inflatie december naar laagste niveau in ruim 5 jaar Inflatie december daalt naar 0,7 procent Goedkopere autobrandstoffen verlagen inflatie Inflatie eurozone

Nadere informatie

Checklist voor mogelijk incorrect gebruik van het kaskrediet

Checklist voor mogelijk incorrect gebruik van het kaskrediet 28/03/2013 P11905 FEB177194 Published Checklist voor mogelijk incorrect gebruik van het kaskrediet Aan de hand van onderstaande checklist kan de ondernemer aftoetsen of hij op een correcte manier gebruik

Nadere informatie

(evt. te vervallen vragen 5, 7, 8, 9 en kader, scheelt 310 woorden, nu totaal 1200 woorden)

(evt. te vervallen vragen 5, 7, 8, 9 en kader, scheelt 310 woorden, nu totaal 1200 woorden) (evt. te vervallen vragen 5, 7, 8, 9 en kader, scheelt 310 woorden, nu totaal 1200 woorden) [chapeau] Tien prangende vragen over de grootste aankoop van je leven [kop] Een eigen huis, een plek onder de

Nadere informatie

Financieel bewustzijn kun je leren

Financieel bewustzijn kun je leren Financieel bewustzijn kun je leren prinses máxima 10 VERZEKERD! nummer 2, december 2010 Ze zet zich al jarenlang in voor een toegankelijke financiële sector. Sinds kort heeft ze er een nieuwe functie

Nadere informatie

Het verdriet kunt u hen niet besparen. De kosten wel.

Het verdriet kunt u hen niet besparen. De kosten wel. Het verdriet kunt u hen niet besparen. De kosten wel. kosten noch zorgen voor uw nabestaanden Families bijstaan tijdens een van de moeilijkste momenten in hun leven. Dat is de specialiteit van DELA. We

Nadere informatie

PLAN UW FINANCIEEL GELUK

PLAN UW FINANCIEEL GELUK PLAN UW FINANCIEEL GELUK "Een vermogen zonder plan, is onvermogen." Plan uw financieel geluk 1 2 Plan uw financieel geluk Verantwoordelijke uitgever : Jan De Paepe, Keizer Karelstraat 75, 9000 Gent. Copyrights

Nadere informatie

Verdieping Management en Organisatie (M&O) 3havo/vwo

Verdieping Management en Organisatie (M&O) 3havo/vwo Sectie economie 2012-2013 1 Verdieping Management en Organisatie (M&O) 3havo/vwo In de bovenbouw kunnen jullie in de vrije ruimte het vak M&O opnemen. Het is daarom handig om dit jaar al een aantal lessen

Nadere informatie

Mercedes-Benz Financial: Uw financiële partner

Mercedes-Benz Financial: Uw financiële partner Mercedes-Benz Financial: Uw financiële partner Deze prospectus werd opgemaakt in de naam van de verkoper wiens gegevens hieronder vermeld staan en die optreedt in de hoedanigheid van kredietbemiddelaar.

Nadere informatie

Inhoud. Mijn leven. ik regel mijn geldzaken

Inhoud. Mijn leven. ik regel mijn geldzaken Inhoud Inleiding...3 Hoofdstuk 1 Bewaren...5 Hoofdstuk 2 Administratie...7 Hoofdstuk 3 Inkomsten... 8 Hoofdstuk 4 Uitgaven... 10 Hoofdstuk 5 Sparen... 12 Hoofdstuk 6 Verzekeringen...15 Hoofdstuk 7 Begroting...

Nadere informatie

STUDIE (F)110519-CDC-1047

STUDIE (F)110519-CDC-1047 Niet vertrouwelijk Commissie voor de Regulering van de Elektriciteit en het Gas Nijverheidsstraat 26-38 1040 Brussel Tel. : 02/289.76.11 Fax : 02/289.76.09 COMMISSIE VOOR DE REGULERING VAN DE ELEKTRICITEIT

Nadere informatie

Huurprijsberekening:

Huurprijsberekening: Huurprijsberekening: Vanaf 1 januari 2008 wordt de berekening geregeld door het Sociale huurbesluit van 12 oktober 2007. Elk jaar wordt aan de huurder gevraagd hun inkomensgegevens te bezorgen aan de dienst

Nadere informatie

klantinformatie document

klantinformatie document klantinformatie document Dit document is puur informatief en wij hebben hierin tevens ons dienstverleningsdocument en dienstenwijzer verwerkt. U bent dan ook op geen enkele wijze aan dit document gebonden.

Nadere informatie

!" #$ % %& $ ' $ &!( & &!))* $ &!+((* &, & $ $&- $ & & & $

! #$ % %& $ ' $ &!( & &!))* $ &!+((* &, & $ $&- $ & & & $ Immo IQ-Test vraag 9!" #$ % %& $ ' $ &!( & &!))* $ &!+((* &, & $ $&- $ & & & $!.#!))*/!"'. Waarom niet waar? 11/02/2008 - Tip 23: Lenen op 20 of 30 jaar wat is de voordeligste keuze? Vijf jaar geleden

Nadere informatie

(1 m.) Klassikale aftrap Docent stelt jou als gastdocent voor

(1 m.) Klassikale aftrap Docent stelt jou als gastdocent voor (1 m.) Klassikale aftrap Docent stelt jou als gastdocent voor Beschrijving (ter info voor gastdocent) Deze gastles gaat over je leefstijl en welk soort uitgavenpatroon de leerling heeft. Ben je je bewust

Nadere informatie

Je geldzaken goed geregeld: een rustig gevoel!

Je geldzaken goed geregeld: een rustig gevoel! Je geldzaken goed geregeld: een rustig gevoel! Samen je centen de baas INFORMATIE VOOR NIEUWE CLIËNTEN GELD EN GELDZAKEN: SOMS BEST LASTIG Het gebeurt iedereen wel eens. Dat je een brief krijgt die je

Nadere informatie

Gemanipuleerde index kost Belg 2% loon en pensioen in 2014

Gemanipuleerde index kost Belg 2% loon en pensioen in 2014 Gemanipuleerde index kost Belg 2% loon en pensioen in 2014 Groen reageert tevreden op het feit dat vakbonden en werkgevers gisteren tot een akkoord kwamen over de ontslagregeling en de aanvullende pensioenen.

Nadere informatie

Eindexamen vmbo gl/tl economie 2011 - II

Eindexamen vmbo gl/tl economie 2011 - II Beoordelingsmodel Aan het juiste antwoord op een meerkeuzevraag wordt 1 scorepunt toegekend. MINpunten 1 maximumscore 1 2 / 6 x 100 % = 33,3% 2 maximumscore 1 Voorbeeld van een juiste reden: Klantenbinding:

Nadere informatie

Avondopleiding Basis Dubbel Boekhouden. Koen Vanlommel JCI Office

Avondopleiding Basis Dubbel Boekhouden. Koen Vanlommel JCI Office Avondopleiding Basis Dubbel Boekhouden Koen Vanlommel JCI Office 1 Agenda Kasboekhouding vs. Dubbele Boekhouding Activa en Passiva Kosten en Opbrengsten Balans en Resultaatrekening Grootboekrekeningen

Nadere informatie

Wat je moet weten als je een hypotheek kiest?

Wat je moet weten als je een hypotheek kiest? Wat je moet weten als je een hypotheek kiest? Als je een hypotheek af gaat sluiten, moet je aan een heleboel dingen denken. We hebben een aantal vragen voor je op een rijtje. Klik op de doorlinks hiernaast

Nadere informatie

Immotheker, hoe financier ik de aankoop van mijn woning?

Immotheker, hoe financier ik de aankoop van mijn woning? Immotheker, hoe financier ik de aankoop van mijn woning? De beste formule ook voor mijn verzekering Dankzij de Immotheker weet ik precies hoeveel ik kan besteden. Als klant krijg je bij de Immotheker gratis

Nadere informatie

Aflevering 6: Eigen bedrijf

Aflevering 6: Eigen bedrijf Aflevering 6: Eigen bedrijf Vragen vooraf: Heb je wel eens een eigen bedrijf gehad? Ken je mensen met een eigen bedrijf? Wat voor soort bedrijf is dat? Hoofditem Fragment 1 Korte inhoud: Khalid wil een

Nadere informatie

Taak 1 en 2 opdracht 3 De Balans deel 1

Taak 1 en 2 opdracht 3 De Balans deel 1 Taak 1 en 2 opdracht 3 De Balans deel 1 Naam leerling Klas Datum 1 Het is 1juli 2013. Je hebt nog niet eerder een balans gemaakt, daarom ga je dit samen met Almir doen. Eerst vul je alle rekeningen in

Nadere informatie

Dienstenpakket De Rendant

Dienstenpakket De Rendant Dienstenpakket De Rendant A. Administratie en Financiën 1. Het uitvoeren van het administratief beheer, naar beste weten en kunnen en met inachtneming van de belangen van de vereniging. Ledenbestand en

Nadere informatie

Beleggersprofiel - Vragenlijst voor de klant(en) :

Beleggersprofiel - Vragenlijst voor de klant(en) : Beleggersprofiel - Vragenlijst voor de klant(en) : Naam persoon 1 :.Voornaam :.. Naam persoon 2 :.Voornaam :.. Adres :. Heeft u een partner? : ja / neen Aantal kinderen ten laste + hun leeftijd :. Voor

Nadere informatie

Past een variabele rente bij u? Wel of niet doen...

Past een variabele rente bij u? Wel of niet doen... Past een variabele rente bij u? Wel of niet doen... 1 Inhoud De juiste keuze maken. 3 Vast en variabel. 4 Goed om even te weten. 6 2 De juiste keuze maken. U betaalt graag de laagste rente voor uw hypotheek.

Nadere informatie

Kinderen Van Dewindt Starter!

Kinderen Van Dewindt Starter! Kinderen Van Dewindt Starter! Handleiding voor de leerkracht 1. Wat is het? Starter! is een vakoverschrijdend, educatief simulatiespel waarin de speler een kledingwinkel opstart en beheert. Met dit spel

Nadere informatie

!!!!! Onze werkwijze

!!!!! Onze werkwijze Onze werkwijze Onze werkwijze Lastenbesparen.com helpt u te besparen op al uw vaste lasten. U kunt op twee verschillende manieren gebruik maken van onze service. Een besparingsconsult bij u thuis of een

Nadere informatie

Rapport De toegerekende huur van eigenaarswoningen in de CPI

Rapport De toegerekende huur van eigenaarswoningen in de CPI Rapport De toegerekende huur van eigenaarswoningen in de CPI Jan Walschots T projectnummer Overheidsfinanciën en consumentenprijzen 19 augustus 2013 kennisgeving De in dit rapport weergegeven opvattingen

Nadere informatie

Alle vrijheid van de wereld

Alle vrijheid van de wereld Lenen Alle vrijheid van de wereld Lenen Geld lenen is vandaag de dag heel vanzelfsprekend. Voor een auto of nieuwe caravan wordt vaak een lening afgesloten. Ook onvoorziene uitgaven zoals de vervanging

Nadere informatie

FD0578 0305(i) Leningen

FD0578 0305(i) Leningen FD0578 0305(i) Leningen Bij OHRA houden we van duidelijkheid. Dat betekent: weinig kleine lettertjes, geen lange wachttijden en korte lijnen. Zo houden we het overzichtelijk en weet u direct waar u aan

Nadere informatie