Energiemeesterhandleiding voor professionele energiemeesters

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Energiemeesterhandleiding voor professionele energiemeesters"

Transcriptie

1 KLIMAATWIJKEN Energiemeesterhandleiding voor professionele energiemeesters

2 [1] Wat zijn Klimaatwijken? Wat? Een Klimaatwijk is een groep van ongeveer 15 gezinnen die op uitdaging van het gemeentebestuur, het OCMW of een huisvestingsmaatschappij acht procent energie probeert te besparen in zes maanden. Om de weddenschap te halen, zal ieder gezin individueel in eigen huis besparen op het elektriciteit- en het gasverbruik. Hoe doen we dat? Elke groep heeft één of meerdere energiemeesters. Dit zijn werknemers van de organiserende OCMW s, sociale huisvestingsmaatschappijen, gemeente of van welzijnsorganisaties. Een energiemeester doet rond energie wat een compostmeester doet rond compost: hij adviseert je hoe je thuis energie kan besparen. De energiemeester heeft enkele precieze taken: hij/zij begeleidt de groep en adviseert over energiebesparing hij/zij legt de hulpmiddelen van de campagne uit aan de gezinnen via huisbezoeken of door de groep samen te brengen geeft de energiemeester zijn tips door aan de deelnemers hij/zij is ten slotte ook verantwoordelijk voor de opname van de meterstanden bij de deelnemers. In het laatste hoofdstuk wordt dit in detail beschreven. De deelnemers kunnen steeds bij de energiemeester terecht met vragen rond de campagne. De besparingen van klimaatwijken worden berekend op basis van werkelijke meterstanden. Meterstanden liegen niet. BBL moet die meterstanden hebben. Daarom worden meterstanden ingevuld op een website, De energiemeester is verantwoordelijk voor de meterstanden van de deelnemers op de site. De energiemeester vult de meterstanden in. Over hoe meterstanden invullen op de website, lees je meer in hoofdstuk 2. Waarom organiseren we klimaatwijken? Je kan natuurlijk in je eentje thuis energie besparen, maar het is leuker én interessanter om het in groep te doen. Zo sta je er niet alleen voor; je kan je energieverbruik vergelijken met anderen en kan tips en ervaringen uitwisselen. De verbranding van fossiele brandstoffen (zoals gas, steenkool en olie) om warmte en elektriciteit te produceren, stoot, naast andere vervuilende gassen, CO 2 (koolstofdioxide) uit. CO 2 is één van de zogenaamde broeikasgassen. We stoten in vergelijking met vroeger veel meer broeikasgassen uit zodat het normale broeikaseffect uit de hand loopt (zonder het normale broeikaseffect zou het ijzig koud zijn op aarde). Wetenschappers spreken van een versterkt broeikaseffect. Dat veroorzaakt klimaatveranderingen zoals stijging van temperaturen, smelten van poolkappen en gletsjers... Door dus minder energie te verbruiken, zorgen we ervoor dat er minder CO 2 -uitstoot is en helpen we mee de klimaatveranderingen tegen te gaan.

3 Maar hoeveel verbruikt nu eigenlijk de gemiddelde Vlaming? Het verbruik van een doorsnee gezin is kwh elektriciteit overdag en kwh s nachts. Dit kost het gezin ongeveer EUR 500 aan elektriciteit. Voor gas ziet het er als volgt uit: kwh of ongeveer 2300 m³ gas. Dit kost EUR op jaarbasis. De totale energiefactuur van een gemiddelde Vlaming is dus ongeveer EUR 1600 per jaar. Bovendien ziet het er niet naar uit dat dit zal dalen. Uit MIRA-T (het milieurapport van Vlaanderen) blijkt dat het energieverbruik per persoon nog steeds stijgt ten opzichte van Enkel Finnen verbruiken per persoon meer energie in Europa, maar daar is het dan ook een pak kouder. Waarom net acht procent energie besparen? In 1997 werd er in Kyoto (Japan) een internationale afspraak gemaakt om de uitstoot van broeikasgassen door de industrielanden te verminderen. De Europese Unie wil haar uitstoot met 8 % verminderen in de periode ten opzichte van België heeft onderhandeld om met 7,5% te verminderen. Wij volgen dus de Europese ambitie. Deze campagne wil hiertoe een bijdrage leveren en wil vooral aantonen dat alle beetjes helpen. Het is daarom de bedoeling om minstens acht procent te besparen in een beperkte periode. Wie doet er allemaal mee? Gezinnen: de deelnemers van jouw klimaatwijk - ongeveer 15 gezinnen per groep - zoeken naar de energie afrekening van vorig jaar - noteren meterstanden van gas en elektriciteit, geven deze door aan de energiemeester - krijgen besparingstips van de energiemeester - vullen in het begin een doe-het-zelf energie test in De energiemeester De ervaring met klimaatwijken leert dat een energiemeester de sleutel is tot succes. Een energiemeester die regelmatig contact houdt met de deelnemers stuwt de wijk naar de acht procent. Het werkt helaas ook omgekeerd. Laat de energiemeester het afweten, dan heeft de groep het gevoel dat niemand zich nog met hen bezig houdt. De provincie - eindverantwoordelijke en aanspreekpunt in je regio - ondersteuning van het lokaal georganiseerd slotmoment - gastheer van de energiemeester bijeenkomsten - gastheer van stuurgroepen (voor planning van het verdere verloop van de campagne) De gemeente, OCMW of sociale huisvestingsmaatschappij - gaat de weddenschap aan met haar inwoners of cliënten - zoekt wijken en duidt energiemeesters aan - gastheer van startmoment, energieborrel en slotmoment BBL, Dialoog en Ecolife - maken alle hulpmaterialen - organiseren en plannen samen de campagne met de provincie en gemeente - leiden de energiemeester op - zijn helpdesk voor de energiemeester (zie hoofdstuk 4: nuttige contacten)

4 - berekenen de besparing - zijn eindverantwoordelijke van het project op Vlaams niveau De netbeheerder - zorgt voor een tussentijds aanmoedigingspakket voor de deelnemende gezinnen ABLLO vzw - ondersteunt de klimaatwijk campagne in het Waasland - verzorgt startmomenten en energieborrels in het Waasland - geeft op aanvraag een sessie energiezuinig huishouden - geeft de wokshops van Ecolife in het Waasland Een kalender van de campagne: wanneer vindt wat plaats? juni-september De lokale organisatie begint te zoeken naar groepen en energiemeesters. oktober Opleiding van de energiemeesters oktober Startmoment: dat is een bijeenkomst met alle Klimaatwijken. Alle uitleg van de klimaatwijken wordt gegeven aan de deelnemers. Op een receptie achteraf kunnen er al ideeën worden uitgewisseld. 1 november De eerste opname van de meterstand! Niet vroeger, niet later. november-april Deelnemers beginnen met het wekelijks noteren van de meterstanden op een meterkaart. Ze doen dat best op een vast tijdstip in de week, zodat het een gewoonte wordt. Deelnemers zoeken naar de eindfactuur van vorig jaar en vullen hun doe-hetzelf energie audit in. Energiemeesters gaan naar energiemeesterbijeenkomsten, geven meterstanden in op het internet, begeleiden de groep. 25 december KERSTMIS 31 december Vraag ook deze meterstand op aan je deelnemers. 1 januari NIEUWJAAR Begin februari Energieborrels in elke gemeente: een bijeenkomst zoals het startmoment, maar ditmaal worden de tussentijdse resultaten besproken. Ideaal moment voor een kleine evaluatie tot nu toe. 30 april Laatste meterstand: niet vroeger, niet later. begin juni Feest: slotmoment van de klimaatwijken met resultaten en prijzen

5 [2] Campagnemiddelen 1. De meterkaart voor gezinnen Doel Om te vermijden dat de meterstanden van elektriciteit en gas terecht komen op kleine papiertjes die niet meer worden terug gevonden, of achteloos bij het oud papier belanden, is er de meterkaart voor gezinnen. Op de meterkaart kan elk gezin overzichtelijk de meterstanden invullen. Het is de bedoeling dat gezinnen wekelijks meterstanden bijhouden. Alleen al het bijhouden van de meterstanden zorgt er voor dat mensen hun verbruik beginnen te onderzoeken. Gezinnen kiezen best een vast tijdstip om de meterstanden te noteren, zodat het een gewoonte wordt. Op twee data moeten vast en zeker de meterstanden genoteerd worden: op 1 november 2009 en 30 april Als energiemeester heb je niet al die wekelijkse meterstanden nodig. Je mag de meterstanden wekelijks invullen op de website, maar het hoeft niet. Vul de meterstanden wel maandelijks in. Wat staat er op de meterkaart? Ze is onderverdeeld in 2 bladzijden. De eerste bladzijde vraagt om algemene gegevens. Op de tweede bladzijde komen de meterstanden. De eerste bladzijde Op het eerste blad vullen de gezinnen hun adres in. Bij opmerkingen schrijven ze allerlei zaken die verschillend zijn ten opzichte van de laatste eindafrekening. Bijvoorbeeld een verhuis, meer of minder personen in huis of een verandering in woonoppervlakte, belangrijke aankopen. Deze zaken zijn belangrijk voor ons om het besparingsresultaat juist te interpreteren. Ook wijzigingen die tijdens de meetperiode gebeuren, vermelden gezinnen hier. Gezinnen vullen ook in met welke brandstof ze verwarmen, warm water maken en koken. Het kan ook gebeuren dat gezinnen en aardgas en elektriciteit gebruiken om te verwarmen. Ze vullen dan gewoon één van beide in voor verwarming. Voor een correct resultaat noteren ze bij de opmerkingen dus dat ze en elektriciteit en aardgas gebruiken voor de verwarming. Wij zorgen dan wel voor de nodige wijzigingen in de berekeningen. Als laatste op deze pagina worden de verbruikscijfers van het voorbije jaar ingevuld. Hiervoor moeten gezinnen hun laatste eindfactuur opzoeken. Hebben ze die niet meer, laat ze dan hun distributienetbeheerder contacteren. De referentiegegevens moeten minimum 9 maanden omvatten en een winter. Men kan tot drie jaar terug gaan. Om te weten wie je distributienetbeheerder is, kan je bellen naar 1700 (gratis). Sinds 1 september kom je via dit telefoonnummer terecht bij de VREG. Je vindt je distributienetbeheerder ook terug op de energiefacturen of via de website (postcode invoeren). Let op! De referentiegegevens moeten minimum 9 maanden omvatten en een winter. Men kan tot drie jaar terug gaan. De tweede bladzijde Op de tweede bladzijde komen de meterstanden met de bijhorende datum.

6 TIP: vul voor elke deelnemend gezin een eigen meterkaart in. Zo raken de basisgegevens nooit verloren. 2. De website Deze site is er in de eerste plaats voor energiemeesters. Op deze site hebben de energiemeesters een overzicht van alle gegevens van hun deelnemers: meterstanden, besparingscijfers, algemene data. Energiemeesters hebben de eindverantwoordelijkheid over alle gegevens van hun wijk. Dankzij deze site kan je de gezinnen op de hoogte houden van hun besparingen. Hou er rekening mee dat we de berekeningen elke maand aanpassen aan de buitentemperaturen. Een strenge of zachte winter, het maakt veel uit voor de berekeningen. Die gegevens over de buitentemperaturen, de zogenaamde graaddagen krijgen we pas in het begin van elke maand, vandaar een maandelijkse correctie op de besparingen. De site is open vanaf 1 november. Hieronder vind je een leidraad hoe je als energiemeester de website invult. Registratie van de energiemeester. 1. Surf naar 2. Klik op energiemeester 3. Vul het formulier volledig in. Vul je adres goed in, bij een fout in het e- mailadres, krijg je namelijk geen bevestigingsmail. 4. Klik op registreer 5. Nu moet je wachten tot je een wachtwoord krijgt. Dit krijg je via je mailbox. Dit kan even duren. Je klikt op de link die in het bevestigingsbericht staat en je registratie is bevestigd. Klik op Log in en je kan een klimaatwijk aanmaken.

7

8 Klimaatwijk aanmaken 1. Als je ingelogd bent, krijg je onderstaand scherm: Je gegevens. Als je iets wil veranderen (je wachtwoord bijvoorbeeld) aan je persoonlijke gegevens, klik daarna steeds op bewaar. 2. Klik op je klimaatwijken. Hier zie je steeds al de klimaatwijken waar jij energiemeester voor bent.

9 3. Klik op geef details in voor een nieuwe wijk of maak een nieuwe wijk aan

10 4. Je vult alles in en geeft ook de distributeur voor aardgas in. Die staat op de eindafrekening van vorig jaar. Duid ook aan dat je een klimaat op maat wijk bent. Dit zijn wijken met professionele energiemeesters met als doelgroep kansarmen. Duid ook aan of je als energiemeester zelf lid bent van deze week of niet.

11 5. Klik op bewaar. Wacht tot BBL de wijk op actief heeft gezet. Dat kan één à twee dagen duren. Je krijgt een met het bericht dat je wijk op actief staat. Vanaf dan staat deze wijk in je lijstje klimaatwijken 6. Klik op de link in het bericht, vul je adres en wachtwoord in en je komt terecht op je gegevens. Klik op je klimaatwijken en daarna op naam van je pas aangemaakte wijk. Gezinnen toevoegen 1. Klik op het icoontje naast nieuw gezin onderaan de pagina van je klimaatwijk 2. Vul alle gegevens in, zet op actief. Klik de vakjes aan die van toepassing zijn (verhuisd, kindje bijgekomen, ). Het vak opmerkingen is ook verplicht!, vul gewoon niets in als er geen opmerkingen zijn. 3. Pas op: Wanneer je een gezin toevoegt en het adres ervan invult, zal ineens een mail gestuurd worden naar dit gezin met de mededeling dat ze toegevoegd zijn door jou samen met hun login-gegevens. Vanaf nu kan dat gezin zelf meterstanden toevoegen. Wanneer je een gezin wil toevoegen ZONDER een adres in te vullen, zal je gewaarschuwd worden dat je de meterstanden dan zelf zal moeten invullen. 4. Klik op bewaar

12 Wanneer een gezin zich zelf op de site registreert, staat het standaard inactief. Er wordt een mail gestuurd naar de energiemeester van de wijk. Pas als de energiemeester de deelname van dit gezin bevestigt voor deze specifieke wijk, worden ze actief. In het andere geval verwijst de energiemeester dit gezin door naar de juiste wijk.

13 Meterstanden toevoegen 1. Klik op meterstanden (icoontje rechts van de deelnemer zijn naam in het wijkoverzicht) 2. Je komt op een pagina waarop je eerst de referentiegegevens moet invullen. Dat zijn de getallen op de eindafrekening van vorig jaar. Klik nadien op bewaar. Zolang er geen referentiegegevens zijn ingevuld wordt de huidige besparing berekend ten opzichte van een voorbeeld gemiddeld referentieverbruik. Dit voorbeeld referentieverbruik wordt bepaald door het aantal gezinsleden en de soort woning. (de gezinnen die werken met dergelijk voorbeeld referentieverbruik, tellen nog niet mee in het totaal van de klimaatwijk). 3. Nu kan je ook de actuele meterstanden ingeven, de verbruiksgegevens. 4. Neem als eerste datum 1 november. Vanaf de tweede lijn berekent de website een besparing ten opzichte van de eerste meterstand. Groen betekent besparing. Rood betekent een meerverbruik. De berekening gebeurt steeds met de eerste en de laatste meterstanden. Klik na ingeven steeds op bewaar. 5. Voor een overzicht van je wijk, klik op de naam van je klimaatwijk bovenaan. 6. Voor het ingeven van een tweede gezin ga je opnieuw naar de details van je klimaatwijk. Daar kan je op dezelfde manier een tweede gezin toevoegen.

14 Enkele belangrijke zaken Soms kunnen gezinnen niet opgenomen worden in het eindresultaat van de wijk. Dit om de juistheid van de cijfers te garanderen en de weddenschap eerlijk te houden. De gezinnen krijgen natuurlijk wel hun persoonlijk resultaat maar zullen niet opgenomen worden in het totale resultaat van hun wijk. Basisregels: De referentieperiode moet minstens 9 maanden bedragen en een winter omvatten De referentieperiode mag niet meer dan 3 jaar geleden zijn Iedereen moet minstens 5 maanden zijn meterstanden noteren om opgenomen te worden in het eindresultaat. Zaken waarom een gezin niet kan opgenomen worden in het eindresultaat van de wijk: Er zijn inwoners bijgekomen of weggegaan en dit heeft het energieverbruik sterk beïnvloedt. Ze hebben geen 5 maanden hun meterstanden bijgehouden voor alle energiebronnen Andere mogelijkheden: Ze hebben grote werken laten uitvoeren voor de start van de campagne (isoleren dak, nieuwe ramen plaatsen, ) Ze hebben een nieuwe boiler laten instaleren Ze hebben een nieuwe verwarmingsinstallatie geplaatst Ze hebben zware renovatiewerken uitgevoerd of een deel van het huis herbouwd Ze hebben de grootte van het huis aangepast Als energiemeester bepaal je welke gezinnen al dan niet inactief worden gezet, en je heeft de reden hiervoor duidelijk op bij opmerkingen op de website. Halverwege de campagne volgt een controle waarop de zaken nog aangepast kunnen worden. Daarna ligt dit vast voor de eindresultaten! Gezinnen in maart inactief zetten om het wijkresultaat alsnog gunstig te laten zijn, kan dus niet.

15 3. De doe-het-zelf energie audit Doel Deze doe-het-zelf energietest helpt gezinnen om de weddenschap te halen. De audit wordt door de gezinnen bij het begin van de campagne ingevuld. Op die manier heeft iedereen een idee hoe hij/zij er voor staat. Gebruiksaanwijzing De vragen zijn opgedeeld volgens de toepassing waar de energie naartoe gaat: isoleren en ventileren, verwarmen, warm water, de keuken en elektriciteit. De score per vraag duidt op hoeveel energie je kan besparen als je het goed doet: 3 punten als maximum betekent een grote energiebesparing, 2 punten als maximum is een kleinere energiebesparing. Aan elke vraag is een tip verbonden. Als je de tips toepast tijdens de meetcampagne, kan je je score voor die vraag verhogen (en heb je uiteraard meer kans om met je wijk de weddenschap te winnen). Hoe bereken je nu je score? Eerst tel je al jouw punten op. Daarna deel je dit door de maximumscore die je op deze vragen kan hebben. Vermenigvuldig daarna met honderd en zo kom je aan jouw percentage en kan je zien in welke categorie je valt: energiemaster, energiebewust of energiegroentje. Is er een bepaalde vraag niet van toepassing (bijvoorbeeld je hebt geen verwarmingsketel), dan kan je al die vragen natuurlijk niet beantwoorden. Pas dan gewoon je maximumscore (totaalscore) aan door de maximumscore van die vraag af te trekken van het de totaalscore. Je vult best de energie-audit samen met het gezin in tijdens een huisbezoek. Zo kan je onmiddellijk ter plaatse zien wat er kan verbeterd worden en waar het gezin reeds goed bezig is. Daarna kan je samen berekenen wat de score van dit gezin is. Je kan natuurlijk ook de verschillende gezinnen uit jouw groep samenbrengen (vb bij iemand thuis) en samen de vragen en tips overlopen aan de hand van voorbeelden en daarna samen de score berekenen. 4. De energiemeter Je kan als energiemeester gebruik maken van een energiemeter. Deze kan je meenemen op je huisbezoek om zo de grootste energieslokoppen van je gezinnen te weten te komen. Je kan ook je gezinnen samenroepen bij iemand thuis en met de energiemeter tonen hoeveel een ijskast, een televisie in stand-by, een staande lamp, enz verbruikt. De meter gebruiken Hoe beginnen? Steek de stekker van de meter in het stopcontact. Steek nu de stekker van de verbruiker (het huishoudtoestel bijvoorbeeld) in het stopcontact van het meettoestel en schakel het aan. De bijhorende meetwaarde wordt voortdurend geregistreerd en op een scherm weergegeven. Het tarief is momenteel vastgelegd op 0,16, maar is uiteraard louter indicatief en afhankelijk van je energieleverancier. Raadpleeg de uitvoerige handleiding alvorens te meten. Hoe kunnen gezinnen de meetresultaten vergelijken Met energiezuinige toestellen.

16 In onderstaande tabel staan verbruikscijfers van de meest energiezuinige toestellen. Bekijk onderstaande tabel en zie per toestel hoe lang je moet meten: per droogbeurt bvb. of per 24 uur. Als je gedaan hebt met meten, vergelijk je de waarde op de display van je meter met de waarde in de tabel. Heb je een hogere waarde gemeten, dan is je toestel niet bepaald energiezuinig. Toestel Referentietype Verbruikseenheid Gemiddeld verbruik Computer 40 watt verbruik per 24 uur 0,96 kwh Diepvries <200l A+ - label verbruik per 24 uur 0,53 kwh Diepvries >200l A+ - label verbruik per 24 uur 0,67 kwh Vrieskoffer 200l A+ - label verbruik per 24 uur 0,50 kwh Vrieskoffer >200l A+ - label verbruik per 24 uur 0,60 kwh Droogkast (1) A - label per droogbeurt 2,50 kwh Droogkast (2) C - label per droogbeurt 3,00 kwh Koelkast (3) A+ - label verbruik per 24 uur 0,30 kwh Koelkast (4) A+ - label verbruik per 24 uur 0,34 kwh Koelkast (5) A+ - label verbruik per 24 uur 0,41 kwh Microgolfoven 800 watt verbruik per uur 0,80 kwh Oven watt verbruik per uur 1,50 kwh Stofzuiger watt verbruik per uur 2,00 kwh Televisietoestel 40 watt verbruik per 24 uur 0,96 kwh TV in stand by 40 watt verbruik per 24 uur 0,14 kwh Vaatwasmachine A - label per afwasbeurt 65 C 1,10 kwh Boiler +/- 100 liter (goed geïsoleerd) verbruik per 24 uur 1,26 kwh Boiler > 200 liter (goed geïsoleerd) verbruik per 24 uur 3,40 kwh Wasmachine (5 kg) A - label per wasbeurt op 60 C 0,95 kwh (1) met condensatie (2) met luchtafvoer (3) zonder vriesvak tot 150 liter inhoud (4) zonder vriesvak tot 350 liter inhoud (5) met klein vriesvak Met gemiddelde waarden De gegevens die je in onderstaande tabellen vindt, zijn gemiddelde verbruiken uit verschillende onderzoeken. Soms staat er bij hoeveel keer het toestel gebruikt is, soms niet. Je kan dan ook de gegevens wijzigen naargelang je het toestel meer of minder verbruikt: 250kWh verbruik voor 4 wasbeurten wordt 312,5 kwh voor 5 wasbeurten. Het verbruik van het toestel is afhankelijk van verschillende factoren: hoeveel wordt het gebruikt, hoe groot is het vermogen, waar is het toestel opgesteld, enzovoort. Daarom zijn de cijfers een aanwijzing voor het gemiddeld verbruik van een toestel. apparaten gemiddeld verbruik in kwh grote verbruikers CV 250 was (4/week) 250 ijskast 280 diepvries 420 kookplaat 450

17 oven 130 microgolf 130 vaatwas (1/dag) 360 TV 130 verlichting 425 kleine verbruikers koffie 70 Video 60 stereo 80 strijk Kijk eerst welke grote verbruikers in jouw huis staan. Om snel te weten welke toestellen je portemonnee leegzuigen, volstaat het om na enkele uren het aantal kwh af te lezen op je energiemeter. Voor toestellen die dagelijks ongeveer hetzelfde verbruiken, meet je 1 dag met de energiemeter (diepvriezer, koelkast, ). Voor toestellen die een onregelmatig verbruik hebben (bijvoorbeeld een oven), kan je overwegen om gedurende een week het verbruik te meten. 2. Na de meting vermenigvuldig je het resultaat met 365 dagen (diepvriezer of koelkast) of 52 weken (oven), je vergelijkt dit totaal met de gemiddelde waarden. 3. Pas de tips toe! Meet opnieuw en bespaar. Eenheden van energie P (vermogen) is uitgedrukt in Watt. Een gloeilamp is bijvoorbeeld 60 W (Watt), de overeenkomstige spaarlamp is 11 W. Voor grotere toestellen wordt het vermogen in kilowatt (= 1000 Watt) uitgedrukt. Als een gloeilamp van 60 W 1 uur brandt, dan verbruikt de lamp 60Wh. Brandt ze twee uur, dan verbruikt ze 60 * 2= 120 Wh. Na 100 uur heeft de lamp 6000 Wh (Watturen) verbruikt. Dat is hetzelfde als 6 kwh (kilowatturen). Interessant om weten: 1m³ aardgas is ongeveer 10kWh energie, is ook ongeveer gelijk aan 1 l stookolie. Een rekenvoorbeeld We hebben het verbruik gemeten van een diepvriezer (koffermodel D63 x B120 x H 88, vermogen is 104 Watt) met een vrij dikke wand. Als we de diepvriezer niet open doen, zal de motor niet continu draaien om te koelen: slechts om de 30 minuten afgewisseld met 40 minuten rust (dat wil zeggen dat de diepvriezer 30 van de 70 minuten werkt). - Na een meting gedurende 24h verwachten we een totaal verbruik van 24 h* 30/70 *104 Watt = 1,07 kwh of 1070Wh. Dit getal lezen we af op de meter. - Over een gans jaar is dat 390 kwh=365 dagen*1,07 kwh. Ter referentie : een gelijkaardig toestel met energielabel A+ zou ongeveer 120 kwh per jaar verbruiken. Dat is een verschil van 270 kwh. Laten we dit verschil nu in geld uitdrukken. Prijs kwh dagtarief = 0,155 (incl BTW) Prijs kwh nachttarief = 0,0756 (incl BTW) We nemen aan dat het nachttarief gedurende negen uren per dag geldt. 270 kwh (het verschil in verbruik tussen onze diepvriezer en een energiezuinige diepvriezer)* [0,155 * 15 uur/24 uur (dag)+ 0,0756 * 9 uur/24 uur (nacht)] = 155 * 0,125 = 33,8 m.a.w. mijn diepvriezer kost me jaarlijks 34 meer aan verbruik dan het A+ label.

18 Maken we nu de vergelijking met een diepvriezer van eenzelfde verbruik als in ons voorbeeld maar ditmaal zonder dikke wand en dus continu 24 uren aan een stuk draait. We moeten ons dan zelfs de bedenking maken dat deze de gewenste vriestemperatuur waarschijnlijk niet bereikt! 24h * 104 W = 2,496 kwh (of een jaarverbruik van 911 kwh) en in geld uitgedrukt (911 kwh- 120 kwh= 791 kwh verschil in verbruik) 791 * (0,155 * 15/24 + 0,0756 * 9/24) = 911 * 0,125 = 99.1 m.a.w. een continu draaiende diepvriezer zonder dikke wand kost je jaarlijks bijna 100 meer dan het A+ label. [3] De taken van een energiemeester Als energiemeester heb je drie belangrijke taken: 1. De klimaatwijken begeleiden en adviseren over energiebesparing 2. campagnemiddelen uitleggen aan gezinnen 3. Verantwoordelijkheid over de meterstanden van de klimaatwijk 1. De klimaatwijken begeleiden en adviseren over energiebesparing Gezinnen moeten weten hoe ze energie kunnen besparen. Wij kunnen natuurlijk infosessies geven aan iedereen, maar dat is bijlange niet zo efficiënt als een energiemeester die een klein groepje van mensen begeleidt. Dat een energiemeester hen begeleidt, geeft hen vertrouwen en moedigt aan. Hiervoor krijg je een degelijke basis mee tijdens de energiemeesteropleiding. Daarna zijn er enkele energiemeesterbijeenkomsten waar je nog meer informatie krijgt en vragen over de campagne aan bod kunnen komen. Als energiemeester kan je op vele manieren een groep begeleiden. Je kan iedereen persoonlijk adviseren of iedereen tezamen brengen. Je kan in contact komen via , telefoon of face to face. Hoe je de groep begeleidt, is jouw keuze en afhankelijk van je tijdsbesteding. Zorg er wel voor dat je regelmatig contact houdt om de motivatie te behouden en om de energietips onder de aandacht te houden. Een begeleiding in groep aangevuld door een persoonlijke begeleiding is de meest succesvolle manier. Een persoonlijke begeleiding kan via bezoek aan huis, een wekelijkse telefoon om de deelnemers te herinneren aan de meterstanden,. Je ziet, je zal een keuze moeten maken en uitproberen wat het beste is voor de leden van je groep. Een campagne van zes maanden is lang. Om de aandacht levendig te houden, kan je enkele van de reeds geplande activiteiten gebruiken: het startmoment en de energieborrel. Het startmoment is bijvoorbeeld een ideale gelegenheid om afspraken te maken met je groep (bijvoorbeeld hoe je de meterstanden ophaalt en wanneer) en om de timing te overlopen. Zo weet iedereen hoe die zes maanden in elkaar zitten. Om energietips te bespreken met je groep, kan je dit jaar gebruik maken van de fiches met energietips voor de deelnemers. Deze fiches kunnen de deelnemers thuis bijhouden als geheugensteun. Idee: een tupperware-avond over energiebesparing Een tupperware-avond, een gezellige klets over dozen en potten en wat je er mee kan doen. En als we dit nu eens zouden doen over energiebesparing, dacht BBL en zo was de idee klimaatwijken geboren. Een tupperware-avond, daarmee bedoelen we: de groep bij elkaar brengen. Het is tijdsefficiënt, er is altijd stof voor een levendige discussie, iedereen leert wat bij en kan daarna ervaringen uitwisselen.

19 2. Actiemiddelen uitleggen aan gezinnen Energiemeesters zorgen er voor dat elke deelnemer de campagnemiddelen kan gebruiken. Volgende campagnemiddelen worden op het startmoment verdeeld onder de deelnemers: de meterkaart de doe-het-zelf energie-audit Daarnaast stelt de netbeheerder ook enkele energiemeters ter beschikking. Je zorgt voor de verspreiding van de energiemeter. Het gebruik van die meter vergt wel wat uitleg, dus een huis-aan-huis bezoek zal veel tijd in beslag nemen. Daarom een suggestie: breng aan het begin van de meetcampagne je groep eens samen in het huis van een deelnemer. Daar kan je een live demonstratie geven over de energiemeter en natuurlijk ook over de doe-het-zelf energie-audit. 3. Verantwoordelijkheid over de meterstanden van de klimaatwijk Jij als energiemeester maakt op de website een wijk aan. Sommige deelnemers vullen liever zelf de meterstanden in. Dat is geen probleem, maar als energiemeester heb jij de verantwoordelijkheid over alle meterstanden, dus ook over degene die deelnemers zelf invullen. Controleer daarom regelmatig eens of de meterstanden correct zijn ingevuld (d.w.z. of de meterstanden geen buitensporige waarden hebben). Om de besparing van de gezinnen te berekenen, hebben we de eindfactuur van vorig jaar nodig. We hebben gezien dat sommige deelnemers lang wachten om te zoeken naar die afrekening en uiteindelijk vinden ze die niet meer. Stel daarom best een deadline voorop om die eindafrekening op tijd in te voeren op de website. Alle deelnemende gezinnen dienen voor 15 november geregistreerd te zijn. Hou zeker een dubbeltje bij van alle meterstanden die je invoert. Je weet maar nooit dat gegevens verloren raken. Als energiemeester bepaal je welke gezinnen al dan niet inactief worden gezet, en je heeft de reden hiervoor duidelijk op bij opmerkingen op de website. Halverwege de campagne volgt een controle waarop de zaken nog aangepast kunnen worden. Daarna ligt dit vast voor de eindresultaten! Gezinnen in maart inactief zetten om het wijkresultaat alsnog gunstig te laten zijn, kan dus niet. 4. Andere (kleinere) taken Wat voor de organisatie van het project graag meegenomen is: Je kan helpen bij de praktische organisatie van het startmoment en de energieborrel: tafels en stoelen klaar zetten, de zaal een leuk kleedje geven. Neem deel aan de energiemeesterbijeenkomsten! Op deze bijeenkomsten worden bepaalde thema s over energiebesparing grondiger toegelicht (vb. over verwarming, verlichting ) en kunnen energiemeesters vragen stellen over organisatie, timing. Je verspreidt de klimaatwijkkranten onder de deelnemers. De provincie bezorgt je de kranten. Het is een informatieblaadje voor deelnemers met luchtige info over het klimaat, energiebesparing, leuke en nieuwe tips, ervaringen. Heb je zelf leuke ervaringen meegemaakt in je groep, geef ze dan zeker door aan BBL. De energiemeester is ook de spreekbuis van de organisatoren om te communiceren met de deelnemers. Naast besparingstips geven jullie ook praktische informatie door: wanneer is de tussentijdse energieborrel, wanneer is het slotmoment Een tip: verdeel de taken onder meerdere energiemeesters. Zo is iemand bvb. goed met websites en kan hij/zij meterstanden invullen.

20 Contactgegevens Provincies Antwerpen Karin Van der Auwera, , Limburg Nina Nijsten, , Oost-Vlaanderen Saskia Van der Stricht, , Vlaams Brabant Els Cornelis, , West-Vlaanderen Doenja Lefebure, , Dialoog vzw Blijde Inkomststraat Leuven Inge Pauwels, 016/ , Ecolife vzw Isabel Rainchon, , ABLLO Jenny De Laet, Netbeheerders Eandis Kirsten Loncke PBE Walter Merckx INFRAX Guido Claes Bond Beter Leefmilieu Bernard Govaert, Projectmedewerker Energie

1. De website www.energiejacht.be

1. De website www.energiejacht.be 1. De website www.energiejacht.be Op de site krijg je als energiemeester een overzicht van alle gegevens van jouw deelnemers: meterstanden, besparingscijfers, algemene data. Energiemeesters hebben de eindverantwoordelijkheid

Nadere informatie

Hoe gebruik ik www.klimaatnet.be?

Hoe gebruik ik www.klimaatnet.be? Hoe gebruik ik www.klimaatnet.be? Je hebt van de energiemeester of op het startmoment een meterkaart en de flairtest gekregen. Fijn, dan kan je aan de slag. Dankzij de flairtest weet je op welke zaken

Nadere informatie

Registratie als energiemeester (als je je voor het eerst aanmeldt).

Registratie als energiemeester (als je je voor het eerst aanmeldt). Handleiding website Energiejacht voor energiemeesters In deze handleiding vind je de nodige informatie over hoe je met de website van Energiejacht aan de slag kunt gaan. Met vragen over de website kun

Nadere informatie

Wist je dat in Wijgmaal al twee jaar gezinnen deelnemen aan de actie Klimaatwijken? Lees over de resultaten en bekijk de foto s hieronder.

Wist je dat in Wijgmaal al twee jaar gezinnen deelnemen aan de actie Klimaatwijken? Lees over de resultaten en bekijk de foto s hieronder. Klimaatwijken in Wijgmaal Tot hiertoe hebben al zo n 30 gezinnen uit Wijgmaal deelgenomen aan een Klimaatwijk. Dat is een groep buurtbewoners die de uitdaging aangaan om te besparen op elektriciteit en

Nadere informatie

Klik helemaal bovenaan op de tab Registreren of klik op de Registreer je en start nu button op de homepage

Klik helemaal bovenaan op de tab Registreren of klik op de Registreer je en start nu button op de homepage Handleiding Energiejacht Op de website van de Energiejacht kun je je energie- en waterverbruik op de voet volgen. De unieke online tool biedt je de mogelijkheid om je huidige energieverbruik te vergelijken

Nadere informatie

Leen een energiemeter, want meten is weten!

Leen een energiemeter, want meten is weten! Leen een energiemeter, want meten is weten! Hoeveel elektriciteit verbruikt je oude diepvriezer? En de computer die de hele dag aan staat? En die droogkast, is dat nu echt zo n energievreter? Het elektriciteitsverbruik

Nadere informatie

Meterkaart gas/elektriciteit. Meten is weten!

Meterkaart gas/elektriciteit. Meten is weten! Meterkaart gas/elektriciteit Meten is weten! Meten is weten! Deze meterkaart helpt je om de evolutie van je elektriciteits- en aardgas op te volgen en te evalueren. Maak er een goede gewoonte van om je

Nadere informatie

Is uw verbruik normaal?

Is uw verbruik normaal? Is uw verbruik normaal? Maar dit mag ons niet doen vergeten wat zijn kostprijs en effecten op het milieu zijn. Ook al hebben we geen vat op de prijzen, ons verbruik kunnen we wel zelf beïnvloeden. Deze

Nadere informatie

Thema Energiegebruik Onderwerp Leeftijd Duurzame Ontwikkeling Energiebesparing Hernieuwbare energie Verkeer en vervoer

Thema Energiegebruik Onderwerp Leeftijd Duurzame Ontwikkeling Energiebesparing Hernieuwbare energie Verkeer en vervoer ELEKTRICITEIT TELT! Thema Energiegebruik Onderwerp Leeftijd Duurzame Ontwikkeling Energiebesparing Hernieuwbare energie Verkeer en vervoer Verwarming/Koeling Warm water CO2-zuinig vervoer Verlichting Elektrische

Nadere informatie

Zuinig wonen. 10. Doe de VREG-test! Bekijk zeker de website: http://www.vreg.be/nl/doe-de-v-test-voorgezinnen

Zuinig wonen. 10. Doe de VREG-test! Bekijk zeker de website: http://www.vreg.be/nl/doe-de-v-test-voorgezinnen 10. Doe de VREG-test! Bekijk zeker de website: http://www.vreg.be/nl/doe-de-v-test-voorgezinnen Hier vergelijk je de verschillende producten van de verschillende energieleveranciers. Zo kun je zien wat

Nadere informatie

Ik kan de meeste energie besparen door de volgende maatregel(en) toe te passen: 1. 2. 3.

Ik kan de meeste energie besparen door de volgende maatregel(en) toe te passen: 1. 2. 3. Antwoordblad Opdracht 1 Noteer de startwaarden en scores Kijk bij het dashboard. Noteer de startwaarden en scores die je hier ziet staan in de tabel hieronder. CO₂ uitstoot (ton per jaar ) Investeringen

Nadere informatie

Elektrisch tekenen: begeleiding

Elektrisch tekenen: begeleiding Elektrisch tekenen: begeleiding Vakinhoud: Deel I: residentieel Elektrische schema s leren lezen en tekenen AREI Oefeningen Deel II: industrieel Industriële motorschakelingen Oefeningen In het labo maken

Nadere informatie

Handleiding budgetmeter elektriciteit

Handleiding budgetmeter elektriciteit Handleiding budgetmeter elektriciteit Inhoud Hoe ziet je budgetmeter voor elektriciteit eruit?... Wat is de budgetmeter voor elektriciteit?... 3 Hoe zet je krediet over naar je budgetmeter?... 4 Welke

Nadere informatie

Energie besparen en meer wooncomfort. Een unieke kans om energie te besparen, aangeboden door Maaskant Wonen.

Energie besparen en meer wooncomfort. Een unieke kans om energie te besparen, aangeboden door Maaskant Wonen. Energie besparen en meer wooncomfort Een unieke kans om energie te besparen, aangeboden door Maaskant Wonen. Deze Menukaart geeft voorbeelden hoe u als bewoner geld kunt besparen en meer wooncomfort kunt

Nadere informatie

Samen besparen we ons rijk. Een unieke kans om energie te besparen, aangeboden door Rentree. thuis in Deventer

Samen besparen we ons rijk. Een unieke kans om energie te besparen, aangeboden door Rentree. thuis in Deventer Samen besparen we ons rijk Een unieke kans om energie te besparen, aangeboden door Rentree. thuis in Deventer Deze Menukaart geeft voorbeelden hoe u als bewoner geld kunt besparen en meer wooncomfort kunt

Nadere informatie

Mia en Albert besparen dankzij de V-test. Ze hebben nu een lagere energiefactuur.

Mia en Albert besparen dankzij de V-test. Ze hebben nu een lagere energiefactuur. Mia en Albert besparen dankzij de V-test. Ze hebben nu een lagere energiefactuur. Veel mensen betalen nog altijd te veel voor elektriciteit en aardgas. Toch is overstappen naar een voordeliger contract

Nadere informatie

Mia en Albert besparen dankzij de V-test. Ze hebben nu een lagere energiefactuur.

Mia en Albert besparen dankzij de V-test. Ze hebben nu een lagere energiefactuur. Mia en Albert besparen dankzij de V-test. Ze hebben nu een lagere energiefactuur. Veel mensen betalen nog altijd te veel voor elektriciteit en aardgas. Toch is overstappen naar een voordeliger contract

Nadere informatie

Simulator VREG V-test. Handleiding Resultaten

Simulator VREG V-test. Handleiding Resultaten Simulator VREG V-test Handleiding Resultaten 1 VREG De Vlaamse Regulator van de Elektriciteits- en Gasmarkt staat in voor: de regulering; de controle; de bevordering van de transparantie van de energiemarkt.

Nadere informatie

Energie weetjes. Stand-by functie is sluipverbruiker:

Energie weetjes. Stand-by functie is sluipverbruiker: Energie weetjes Het stroomverbruik is tussen 1950 en 2004 vervijfvoudigd. Dit komt vooral door een toename van het aantal wasdrogers, magnetrons, vaatwassers en computers in huis. In de Nederlandse huishoudens

Nadere informatie

Werkblad huismodule. Quintel Intelligence. Antwoordblad

Werkblad huismodule. Quintel Intelligence. Antwoordblad Antwoordblad Opdracht 1 Noteer de startwaarden en scores Kijk bij het dashboard. Noteer de startwaarden en scores die je hier ziet staan in de tabel hieronder. Dashboard onderdelen CO₂ uitstoot (ton per

Nadere informatie

Achtergrondinformatie The Bet

Achtergrondinformatie The Bet Achtergrondinformatie The Bet Wedden dat het ons lukt in 2 maanden 8 % CO 2 te besparen! In 1997 spraken bijna alle landen in het Japanse Kyoto af hoeveel CO 2 zij moesten besparen om het broeikaseffect

Nadere informatie

Jerometer activiteit Meet de impact van je activiteit op het milieu

Jerometer activiteit Meet de impact van je activiteit op het milieu Jerometer activiteit Meet de impact van je activiteit op het milieu Aan de hand van deze vragenlijst kan je op voorhand je huiswerk doen. Eenmaal de gegevens zijn ingevuld zal het makkelijker en sneller

Nadere informatie

Les De kosten van energie

Les De kosten van energie LESSENSERIE ENERGIETRANSITIE Les De kosten van energie Werkblad Les De kosten van energie Werkblad Elke dag gebruiken we heel wat energie om het huis warm te houden en te verlichten, televisie te kijken,

Nadere informatie

Een beginners handleiding voor energie en vermogen

Een beginners handleiding voor energie en vermogen Een beginners handleiding voor energie en vermogen Waarom moet je leren over energie en vermogen. Het antwoord is omdat we allemaal energie verbruiken in ons dagelijks leven om te verwarmen, te koelen,

Nadere informatie

Betaal minder voor uw elektriciteit en aardgas

Betaal minder voor uw elektriciteit en aardgas Betaal minder voor uw elektriciteit en aardgas Vergelijk de leveranciers van elektriciteit en aardgas en vind de beste leverancier. Veranderen van leverancier is gratis en niet moeilijk. 1 Betaal minder

Nadere informatie

Betaal minder voor uw elektriciteit en aardgas

Betaal minder voor uw elektriciteit en aardgas Betaal minder voor uw elektriciteit en aardgas Vergelijk de leveranciers van elektriciteit en aardgas en vind de beste leverancier. Veranderen van leverancier is gratis en niet moeilijk. 1 Betaal minder

Nadere informatie

Zorgeloos Verhuren? WOONWINKEL NIEUWSBRIEF WOONWINKEL REGIO TIELT. Gratis infoavond voor verhuurders. Woensdag 3 december 2014 WONING TE HUUR

Zorgeloos Verhuren? WOONWINKEL NIEUWSBRIEF WOONWINKEL REGIO TIELT. Gratis infoavond voor verhuurders. Woensdag 3 december 2014 WONING TE HUUR jaargang 3 NIEUWSBRIEF Dentergem, Meulebeke, Pittem, Ruiselede, Tielt & Wingene Infoavond voor verhuurders Zorgeloos Verhuren Gratis infoavond voor verhuurders Woensdag 3 december 2014 20u00 - Stadhuis

Nadere informatie

ENERGIE RONDGANG OP SCHOOL

ENERGIE RONDGANG OP SCHOOL ENERGIE RONDGANG OP SCHOOL Thema Energiegebruik Onderwerp Leeftijd Duurzame Ontwikkeling Energiebesparing Hernieuwbare energie Verkeer en vervoer Verwarming/Koeling Warm water CO 2 -zuinig vervoer Verlichting

Nadere informatie

Les De kosten van energie

Les De kosten van energie LESSENSERIE ENERGIETRANSITIE Les De kosten van energie Werkblad Les De kosten van energie Werkblad Elke dag gebruiken we heel wat energie om het huis warm te houden en te verlichten, televisie te kijken,

Nadere informatie

Elektrische energie. energie01 (1 min, 47 sec)

Elektrische energie. energie01 (1 min, 47 sec) Elektrische energie In huishoudens is elektrische energie de meest gebruikte vorm van energie. In Nederland zijn bijna alle huizen aangesloten op het netwerk van elektriciteitskabels. Achter elk stopcontact

Nadere informatie

Digitale huismodule. Quintel Intelligence. Inleiding

Digitale huismodule. Quintel Intelligence. Inleiding Inleiding s Ochtends word je gewekt door je smartphone. Je doet een lamp aan en zet de verwarming een graadje hoger. Snel onder de douche, haar föhnen. Dan kopje thee zetten of een glas melk uit de koelkast

Nadere informatie

Digitale huismodule. Quintel Intelligence. Inleiding

Digitale huismodule. Quintel Intelligence. Inleiding Inleiding s Ochtends word je gewekt door je smartphone. Je doet een lamp aan en zet de verwarming een graadje hoger. Snel onder de douche, haar föhnen. Dan kopje thee zetten of een glas melk uit de koelkast

Nadere informatie

Energiebespaar Tips!

Energiebespaar Tips! Energiebespaar Tips! Hieronder vind u een aantal tips waarmee u op uw energierekening vele euro s kunt besparen. De tips zijn verdeeld in de verschillende onderdelen waaraan u energie verbruikt in uw huis.

Nadere informatie

1. Wat verstaat men onder R.E.G.?

1. Wat verstaat men onder R.E.G.? 1. Wat verstaat men onder R.E.G.? Rationeel Energie Gebruik of kortweg REG vormt een actieprogramma van de overheid om allemaal samen minder energie te verbruiken. Dit biedt belangrijke voordelen: het

Nadere informatie

Energie besparen = Geld besparen

Energie besparen = Geld besparen ENERGIEZUINIG WONEN Energie besparen = Geld besparen Energie besparen Zonder grote investeringen Met een kleine moeite Extra katern bij NIEUWS van WONEN netbeheerder Eandis - Jaargang 2 nr. 4 11 Besparen

Nadere informatie

Zet de verwarming een graadje lager

Zet de verwarming een graadje lager TIP 1 Zet de verwarming een graadje lager = 6 à 7 % minder gas of elektriciteit = 35 minder per jaar indien GAS 80 minder per jaar indien ELEKTRICITEIT TIP 1 Zet de verwarming een graadje lager = 6 à 7

Nadere informatie

Zet de verwarming een graadje lager

Zet de verwarming een graadje lager TIP 1 Zet de verwarming een graadje lager = 6 à 7 % minder gas of elektriciteit = 35 minder per jaar indien GAS 80 minder per jaar indien ELEKTRICITEIT Ben je uit huis of ga je slapen, draai de verwarming

Nadere informatie

Energiezuinig wonen. Energie besparen Zonder grote investeringen Met een kleine moeite

Energiezuinig wonen. Energie besparen Zonder grote investeringen Met een kleine moeite Energiezuinig wonen Energie besparen Zonder grote investeringen Met een kleine moeite Thema s ❶Verwarming van de woning ❷Verlichting ❸Wassen en plassen ❹Drogen en strijken ❺Koelen en vriezen ❻Koken ❼Afwassen

Nadere informatie

Vormingspakket Energie

Vormingspakket Energie Verhuis Vanuit ons project merken we dat er regelmatig problemen opduiken bij personen die verhuizen. Vaak worden voorschotfacturen nog te lang voor het oude adres opgemaakt, of men krijgt geen voorschotfacturen

Nadere informatie

Tekst lezen en vragen stellen

Tekst lezen en vragen stellen Tekst lezen en vragen stellen 1. Om een tekst goed te begrijpen is het erg belangrijk om een tekst actief te lezen. In de uitleg lees je hoe je dat moet doen. Als je actief leest, dan: - controleer je

Nadere informatie

Energiebespaar Tips!

Energiebespaar Tips! Energiebespaar Tips! Hieronder vind u een aantal tips waarmee u op uw energierekening vele euro s kunt besparen. De tips zijn verdeeld in de verschillende onderdelen waaraan u energie verbruikt in uw huis.

Nadere informatie

Handleiding inschrijvingsmodule raamovereenkomsten. Deel 1 : Inloggen als instelling

Handleiding inschrijvingsmodule raamovereenkomsten. Deel 1 : Inloggen als instelling Bisdom Antwerpen Vicariaat voor het onderwijs Handleiding inschrijvingsmodule raamovereenkomsten 1. INLEIDING Deel 1 : Inloggen als instelling Het inschrijven voor een raamovereenkomst gebeurt per instelling

Nadere informatie

DEH Energie platform. gebruikershandleiding

DEH Energie platform. gebruikershandleiding DEH Energie platform gebruikershandleiding Inhoudsopgave Inhoudsopgave 1. Wat is energie eigenlijk? 3 2. Hoe zie ik in één oogopslag hoeveel energie mijn huishouden verbruikt? 4 3. Hoeveel energie verbuikte

Nadere informatie

Vul energieovernamedocumenten in.

Vul energieovernamedocumenten in. U verhuist? Vul energieovernamedocumenten in. Waarop moet u letten en welke formulieren hebt u nodig als u verhuist? In deze folder ontdekt u alles wat u voor elektriciteit en/of aardgas moet regelen.

Nadere informatie

Meten = weten Instructie voor leerkrachten

Meten = weten Instructie voor leerkrachten Meten = weten Instructie voor leerkrachten Dit opdrachtenblad Meten = Weten is ontwikkeld als een voorproefje voor het lespakket Zonnepanelen op school. Het opdrachtenblad is zelfstandig te gebruiken.

Nadere informatie

ENERGIELABELS ONDER DE LOEP

ENERGIELABELS ONDER DE LOEP ENERGIELABELS ONDER DE LOEP Thema Energiegebruik Onderwerp Leeftijd Duurzame Ontwikkeling Energiebesparing Hernieuwbare energie Verkeer en vervoer Verwarming/Koeling Warm water CO2-zuinig vervoer Verlichting

Nadere informatie

Energiejacht 2014-2015

Energiejacht 2014-2015 Energiejacht 2014-2015 Campagneplan en samenwerkingsvoorstel aan provincies en gemeenten 1. Situering Slechts één vijfde van de Vlaamse gezinnen weet exact hoe hoog hun verbruik is. Toch zijn de mensen

Nadere informatie

Hoge energieprijzen. Mazout blijft een voordelige brandstof.

Hoge energieprijzen. Mazout blijft een voordelige brandstof. Hoge energieprijzen. Mazout blijft een voordelige brandstof. Dit document zal u helpen een beter inzicht te krijgen in de verbruikskosten, in een huishoudelijke omgeving, voor de verschillende energiebronnen.

Nadere informatie

1. INLEIDING p. 2. 2. MAAK EEN NIEUWE GEBRUIKERSACCOUNT AAN p. 3. a. KLIK OP NOG GEEN ACCOUNT? REGISTREER JE NU! p. 3. b. IK BEN KVLV-LID p.

1. INLEIDING p. 2. 2. MAAK EEN NIEUWE GEBRUIKERSACCOUNT AAN p. 3. a. KLIK OP NOG GEEN ACCOUNT? REGISTREER JE NU! p. 3. b. IK BEN KVLV-LID p. INHOUDSTAFEL 1. INLEIDING p. 2 2. MAAK EEN NIEUWE GEBRUIKERSACCOUNT AAN p. 3 a. KLIK OP NOG GEEN ACCOUNT? REGISTREER JE NU! p. 3 b. IK BEN KVLV-LID p. 5 c. IK BEN GEEN LID p. 6 d. BEN JE ERKEND KVLV-VORMINGSWERKER?

Nadere informatie

DUW Parkstad. Wij geven advies aan de inwoners van Parkstad over energiebesparing en verduurzaming van hun huis.

DUW Parkstad. Wij geven advies aan de inwoners van Parkstad over energiebesparing en verduurzaming van hun huis. DUW Parkstad Wij geven advies aan de inwoners van Parkstad over energiebesparing en verduurzaming van hun huis. Sprekers: Rick Muijen - duurzaamheidsdeskundige Joyce Bongers - duurzaamheidsdeskundige Programma

Nadere informatie

Zonnepanelen op school. Team 1: Meten Onderzoek naar de opbrengst van zonnepanelen. Jullie gaan meten wat zonnepanelen aan energie opbrengen

Zonnepanelen op school. Team 1: Meten Onderzoek naar de opbrengst van zonnepanelen. Jullie gaan meten wat zonnepanelen aan energie opbrengen Zonnepanelen op school Team 1: Meten Onderzoek naar de opbrengst van zonnepanelen Jullie gaan meten wat zonnepanelen aan energie opbrengen 1. SAMENWERKEN IN EEN TEAM Jullie gaan samenwerken in een team.

Nadere informatie

De Energiezuinige Wijk - De opdracht

De Energiezuinige Wijk - De opdracht De Energiezuinige Wijk De Energiezuinige Wijk De opdracht In deze opdracht ga je van alles leren over energie en energiegebruik in de wijk. Je gaat nadenken over hoe jouw wijk of een wijk er uit kan zien

Nadere informatie

1. De huur van uw woning

1. De huur van uw woning 1. De huur van uw woning Over uw stookkosten - De één trekt een trui aan - De ander stookt de verwarming op - Het ene huishouden bestaat uit één persoon - Het andere uit een gezin met drie kinderen - De

Nadere informatie

Thuis Slim Advies. Haal meer winst uit energie. Zon Wind Water. Gratis tips om energie te besparen

Thuis Slim Advies. Haal meer winst uit energie. Zon Wind Water. Gratis tips om energie te besparen Thuis Slim Advies Haal meer winst uit energie Zon Wind Water Gratis tips om energie te besparen Gratis tips om energie te besparen. Haal meer winst uit energie Voorwaarden van verspreiding Je mag dit E-book

Nadere informatie

VERRASSEND WARM, VERFRISSEND ANDERS

VERRASSEND WARM, VERFRISSEND ANDERS warmtenet Antwerpen Zuid VERRASSEND WARM, VERFRISSEND ANDERS Infobrochure warmte@zuid 2 ZORGELOOS, DUURZAAM VERWARMEN Waarom in elke woning een verwarmingsketel plaatsen als het ook eenvoudiger en vooral

Nadere informatie

SLUIPVERBRUIK IN HUIS

SLUIPVERBRUIK IN HUIS SLUIPVERBRUIK IN HUIS Thema Energiegebruik Onderwerp Leeftijd Duurzame Ontwikkeling Energiebesparing Hernieuwbare energie Verkeer en vervoer Verwarming/Koeling Warm water CO2-zuinig vervoer Verlichting

Nadere informatie

DE ENERGIE[R]EVOLUTIE

DE ENERGIE[R]EVOLUTIE DE LEERLINGENHANDLEIDING VMBO Naam: Klas: Datum: Pagina 2 INLEIDING Mensen maken op grote schaal gebruik van fossiele brandstoffen: aardolie, aardgas en steenkool. Fossiele brandstoffen ontstaan uit resten

Nadere informatie

Spaar energie! Wat is energie? Zelf aan de slag. Waarom energie besparen? Sommige centrales die elektriciteit. Stijn Dekelver

Spaar energie! Wat is energie? Zelf aan de slag. Waarom energie besparen? Sommige centrales die elektriciteit. Stijn Dekelver Stijn Dekelver De maand oktober is al enkele jaren de maand van de energiebesparing. De overheid roept dan alle mensen in Vlaanderen op om zuinig om te gaan met energie. Sommige centrales die elektriciteit

Nadere informatie

Les Energie besparen LESSENSERIE ENERGIETRANSITIE. Werkblad

Les Energie besparen LESSENSERIE ENERGIETRANSITIE. Werkblad LESSENSERIE ENERGIETRANSITIE Les Energie besparen Werkblad Les Energie besparen Werkblad Stel je voor dat fossiele brandstoffen morgen bijna op zouden zijn. De huizen zouden koud blijven. Er zou geen energie

Nadere informatie

Minder energie verbruiken? Tips voor thuis

Minder energie verbruiken? Tips voor thuis Minder energie verbruiken? Tips voor thuis Inhoud PowerPoint Energieverbruik wordt steeds duurder. Je kan besparen door minder te verbruiken We geven je heel wat tips voor thuis! 2 Waar gaat je geld naartoe?

Nadere informatie

Handleiding: Hoe een activiteit inschrijven?

Handleiding: Hoe een activiteit inschrijven? Coördinatie Erfgoeddag p/a FARO. Vlaams steunpunt voor cultureel erfgoed vzw T +32 (0)2 213 10 60 F +32 (0)2 213 10 99 E info@erfgoeddag.be W www.erfgoeddag.be Handleiding: Hoe een activiteit inschrijven?

Nadere informatie

Jobbank Zuiddag 2012. Handleiding voor leerlingen

Jobbank Zuiddag 2012. Handleiding voor leerlingen Jobbank Zuiddag 2012 Handleiding voor leerlingen Inhoudstafel Account aanmaken Job zoeken in de jobbank Je wordt aanvaard voor een job Post je job op Facebook Je wordt geweigerd voor een job Een werkgever

Nadere informatie

Bespaar-toptips. die watt opleveren. samen@heuvelrugenergie.nl www.heuvelrugenergie.nl

Bespaar-toptips. die watt opleveren. samen@heuvelrugenergie.nl www.heuvelrugenergie.nl Bespaar-toptips die watt opleveren samen@heuvelrugenergie.nl www.heuvelrugenergie.nl Bespaar-toptip 1 Waterbesparende douchekop (max. 8L per minuut doe de emmerproef om dit te testen) ± 90 p.j. De groenste

Nadere informatie

EnergieBesparen. Alle tips in een overzicht. Pascal Wierckx

EnergieBesparen. Alle tips in een overzicht. Pascal Wierckx EnergieBesparen Alle tips in een overzicht Pascal Wierckx Inleiding De meeste huishoudens betalen teveel voor hun energierekening. Door eenvoudige tips op te volgen kan met weinig moeite veel geld bespaard

Nadere informatie

Energieverbruik gemeentelijke gebouwen

Energieverbruik gemeentelijke gebouwen MILIEUBAROMETER: INDICATORENFICHE ENERGIE 1/2 Samenwerkingsovereenkomst 2008-2013 Milieubarometer: Energieverbruik gemeentelijke gebouwen Indicatorgegevens Naam Definitie Meeteenheid Energieverbruik gemeentelijke

Nadere informatie

Gaat u binnenkort verhuizen? Hoe gaat u te werk? Stap 1 Een maand voor u verhuist. Stap 2 Wanneer u verhuist naar uw nieuwe adres

Gaat u binnenkort verhuizen? Hoe gaat u te werk? Stap 1 Een maand voor u verhuist. Stap 2 Wanneer u verhuist naar uw nieuwe adres Gaat u binnenkort verhuizen? Denk er dan aan om uw elektriciteits- en aardgasleverancier hiervan zo snel mogelijk op de hoogte te brengen. Via de onderstaande werkwijze kunt u bij uw verhuizing de elektriciteits-

Nadere informatie

Cursus Elektriciteit besparen. 1. Inleiding 2. Energiebesparing 3. Quiz 4. Antwoorden

Cursus Elektriciteit besparen. 1. Inleiding 2. Energiebesparing 3. Quiz 4. Antwoorden Cursus Elektriciteit besparen 1. Inleiding 2. Energiebesparing 3. Quiz 4. Antwoorden DUW Parkstad DUW is een initiatief van Stichting EnviAA in samenwerking met: DUW Parkstad Wij geven gratis en onafhankelijk

Nadere informatie

Huis & Erf steekt energie in uw woning. Isolatiemaatregelen

Huis & Erf steekt energie in uw woning. Isolatiemaatregelen Huis & Erf steekt energie in uw woning Isolatiemaatregelen Huis & Erf steekt energie in uw woning Huis & Erf steekt energie in uw woning in de vorm van een compleet isolatiepakket voor uw hele woning.

Nadere informatie

Veelgestelde vragen over het energieovernamedocument

Veelgestelde vragen over het energieovernamedocument Veelgestelde vragen over het energieovernamedocument 1. Wat is een energieovernamedocument? Een document dat wordt ingevuld als iemand de levering van elektriciteit en/of aardgas overneemt in een bepaalde

Nadere informatie

Doe-het-zelf energie audit

Doe-het-zelf energie audit Doe-het-zelf energie audit Hoe ga jij om met energie? Doe de test en ontdek hoe je scoort. Isoleren en ventileren 1. In een woning heb je verschillende ruimtes. Sluit jij alles af of laat je de deuren

Nadere informatie

Verhuist uw contract voor elektriciteit en aardgas met u mee?

Verhuist uw contract voor elektriciteit en aardgas met u mee? Verhuist uw contract voor elektriciteit en aardgas met u mee? U verhuist. Waarop moet u letten en welke formulieren hebt u nodig? In deze folder ontdekt u alles wat u voor elektriciteit en/of aardgas moet

Nadere informatie

Doprimo_NL.indd 1 14/10/2013 11:32:19

Doprimo_NL.indd 1 14/10/2013 11:32:19 Doprimo_NL.indd 1 14/10/2013 11:32:19 Welkom in de toekomst! De tijden waarin warmtekostenverdelers manueel moesten worden uitgelezen, is voorbij. Maak kennis met een echt manusje-van-alles: de doprimo

Nadere informatie

Waarom je blauw betalen aan energie?

Waarom je blauw betalen aan energie? Waarom je blauw betalen aan energie? Energieprijzen Voordeel van energievriendelijke installaties Opbrengst spaarboekje Haal je voordeel uit energievriendelijke oplossingen voor warmte en water! Bespaar

Nadere informatie

Handleiding www.thomasmore.carpool.be

Handleiding www.thomasmore.carpool.be Handleiding www.thomasmore.carpool.be STIP Thomas More Versie augustus 2014 Registratie op carpool.be 1.1 Inschrijving Surf naar www.thomasmore.carpool.be. BEN JE AL GEREGISTREERD ALS GEBRUIKER BIJ CARPOOLPLAZA?

Nadere informatie

Nr.01 / Februari 2012. Doe mee en verminder CO2!

Nr.01 / Februari 2012. Doe mee en verminder CO2! Nr.01 / Februari 2012 Doe mee en verminder CO2! De Groene Hollander is dé MVO-krant van Hollandridderkerk opgezet door het (milieu-)adviesteam. Het (milieu-)adviesteam is tot stand gekomen naar aanleiding

Nadere informatie

uw jaarafrekening onder de loep raadpleeg hieronder de details van uw factuur

uw jaarafrekening onder de loep raadpleeg hieronder de details van uw factuur uw jaarafrekening onder de loep raadpleeg hieronder de details van uw factuur eenvoud in energie eni.be Schardauwstraat VAN AT5300000000 5451501235 SINT-ELOOIS- Timmerman T.a.v. TOMME Christine WINKEL

Nadere informatie

BRUSIM De simulator van BRUGEL

BRUSIM De simulator van BRUGEL BRUSIM De simulator van BRUGEL Handleiding Resultaten FAQ 1 Inhoud Wat is BRUGEL De simulator BRUSIM Gebruikershandleiding BRUSIM 1. Verbruik is gekend 2. Verbruik is niet gekend Oefening De simulatie

Nadere informatie

Wat moet je doen? Lees de informatie in dit pakketje

Wat moet je doen? Lees de informatie in dit pakketje ENERGIE Wat moet je doen? Lees de informatie in dit pakketje Zoek meer informatie op de computer en bekijk filmpjes over het onderwerp (achterin deze lesbrief staan websites en links voor filmpjes) Overleg

Nadere informatie

Handleiding simulator VREG V-test. Gas elektriciteit: DURF VERGELIJKEN!

Handleiding simulator VREG V-test. Gas elektriciteit: DURF VERGELIJKEN! Handleiding simulator VREG V-test Gas elektriciteit: DURF VERGELIJKEN! 1 Inhoud VREG V-test Veranderen van leverancier Voorbeeld 2 VREG VREG: wat? De Vlaamse Regulator van de Elektriciteits- en Gasmarkt,

Nadere informatie

Een lagere energiefactuur? Wij helpen u!

Een lagere energiefactuur? Wij helpen u! Een lagere energiefactuur? Wij helpen u! Stap 1 : Vraag snel een gratis energiescan aan. Stap 2 : Isoleer het dak van een private huurwoning en geniet van een extra hoge premie van 23 euro per m 2. Bekijk

Nadere informatie

Begeleiden van kansengroepen rond energie- en waterbesparing en afvalpreventie. Workshops - groepsmethodieken met begeleiding Individuele methodiek

Begeleiden van kansengroepen rond energie- en waterbesparing en afvalpreventie. Workshops - groepsmethodieken met begeleiding Individuele methodiek Begeleiden van kansengroepen rond energie- en waterbesparing en afvalpreventie Workshops - groepsmethodieken met begeleiding Individuele methodiek Wat? 7 workshops rond klimaatthematiek, energie, water

Nadere informatie

Vergeet niet uw energie mee te verhuizen.

Vergeet niet uw energie mee te verhuizen. Vergeet niet uw energie mee te verhuizen. Energie op uw oude en nieuwe adres: hoe regelt u het correct? MET HANDIG ENERGIEVERHUISFORMULIER GAAT U BINNENKORT VERHUIZEN? Denk er dan aan om uw elektriciteits-

Nadere informatie

Energieverbruik Thema Onderwerp Leeftijd Vervoer Verwarming/Koeling Warm & koud water Verlichting. Algemene duurzame ontwikkeling Hernieuwbare energie

Energieverbruik Thema Onderwerp Leeftijd Vervoer Verwarming/Koeling Warm & koud water Verlichting. Algemene duurzame ontwikkeling Hernieuwbare energie ZONNEOVEN Energieverbruik Thema Onderwerp Leeftijd Vervoer Verwarming/Koeling Warm & koud water Verlichting Algemene duurzame ontwikkeling Hernieuwbare energie Wiskunde Wetenschap Aardrijkskunde Taalvaardigheid

Nadere informatie

Voorwoord. Zuinig omspringen met energie 3. Beste lezer

Voorwoord. Zuinig omspringen met energie 3. Beste lezer Voorwoord Beste lezer Zuinig omspringen met energie, het loont echt wel de moeite! Met de huidige hoge energieprijzen kan je heel wat euro s besparen. Het OCMW voert al geruime tijd binnenshuis een zuinig

Nadere informatie

uw voorschotfactuur onder de loep raadpleeg hieronder de details van uw factuur

uw voorschotfactuur onder de loep raadpleeg hieronder de details van uw factuur uw voorschotfactuur onder de loep raadpleeg hieronder de details van uw factuur eenvoud in energie eni.be Uw eni-factuur toont u in één oogopslag wat u precies betaalt en waarvoor. Welke informatie vindt

Nadere informatie

Samen Besparen we ons Rijk

Samen Besparen we ons Rijk Samen Besparen we ons Rijk Voor iedere geïnteresseerde bewoner van de Rivierenwijk deel 1 te Deventer DE BEWONERSCOMMISSIE ZET ZICH VOOR U IN! Een unieke kans om energie te besparen, aangeboden door de

Nadere informatie

Lokaal Kyotoprotocol Rapportage verbruiksgegevens. Bernard Govaert

Lokaal Kyotoprotocol Rapportage verbruiksgegevens. Bernard Govaert Lokaal Kyotoprotocol Rapportage verbruiksgegevens Bernard Govaert Om te kunnen weten hoe uw geleverde inspanningen evolueren, is het van belang van dat u uw energieverbruik registreert. Ondertekenaars

Nadere informatie

Zuinig omgaan met energie: gedragstips

Zuinig omgaan met energie: gedragstips Zuinig omgaan met energie: gedragstips Besparen op je energiefactuur hoeft niet altijd moeilijk of duur te zijn. Ook door te letten op je verbruiksgedrag kan je energie besparen. We geven je hieronder

Nadere informatie

Duurzame elektriciteit in het EcoNexis huis

Duurzame elektriciteit in het EcoNexis huis Werkblad 1, mbo Duurzame elektriciteit in het EcoNexis huis Inleiding De wereldbevolking groeit al jaren vrij stevig. En de wereldwijde behoefte aan energie groeit mee: we kúnnen simpelweg niet meer zonder

Nadere informatie

Actief bezig met de I-CE!

Actief bezig met de I-CE! Actief bezig met de I-CE! Speciaal voor dorpshuizen heeft inrg een aantal leuke tips en weetjes over energiebesparing verzameld! In deze mail geeft inrg een aantal tips en weetjes over de I-CE die onlangs

Nadere informatie

Energiebesparingswijzer. STIJLGIDS COMMUNICATIE VERSIE 01 _Oktober 2012. Geld besparen met handige energietips voor thuis

Energiebesparingswijzer. STIJLGIDS COMMUNICATIE VERSIE 01 _Oktober 2012. Geld besparen met handige energietips voor thuis Energiebesparingswijzer STIJLGIDS COMMUNICATIE VERSIE 01 _Oktober 2012 Geld besparen met handige energietips voor thuis Energie besparen, snel verdiend! Ieder jaar betaal je veel geld voor een warm huis,

Nadere informatie

Voorbeeld van een lessenserie over energiebesparing:

Voorbeeld van een lessenserie over energiebesparing: Voorbeeld van een lessenserie over energiebesparing: Deze lessenserie is niet helemaal door ons gemaakt maar gedeeltelijk afkomstig van www.webquests.nl Lesdoelen: kerndoelen leerdoelen 4,34,39 Leerlingen

Nadere informatie

Energie bespaartips van Woningstichting Bergh

Energie bespaartips van Woningstichting Bergh Energie bespaartips van Woningstichting Bergh Energietips van Woningstichting Bergh - 1 Op tijd omlaag is geld besparen U kunt ook besparen in een energiezuinige woning U woont in een woning van Woningstichting

Nadere informatie

De energiemeter: meet uw elektrisch verbruik. Samen sparen we energie

De energiemeter: meet uw elektrisch verbruik. Samen sparen we energie De energiemeter: meet uw elektrisch verbruik. Samen sparen we energie De energiemeter Welk aandeel hebben de huishoudapparaten in het totale energieverbruik van jouw woning? Hoeveel verbruikt de wasmachine,

Nadere informatie

Energiescan.nu info@energiescan.nu www.energiescan.nu. Naam: Adres: Postcode Factuurnr.: Boekel, 6 januari 2016,

Energiescan.nu info@energiescan.nu www.energiescan.nu. Naam: Adres: Postcode Factuurnr.: Boekel, 6 januari 2016, Energiescan.nu info@energiescan.nu www.energiescan.nu Naam: Adres: Postcode Factuurnr.: Boekel, 6 januari 2016, Beste, Bedankt voor het invu llen van de Energiescan. Voor u ligt het adviesrapport. Op basis

Nadere informatie

Handleiding myworkandme. Aanmelden met e-mailadres en wachtwoord

Handleiding myworkandme. Aanmelden met e-mailadres en wachtwoord Handleiding myworkandme Aanmelden met e-mailadres en wachtwoord 22 juli 2013 Inhoudsopgave 1. Nieuwe gebruiker? Je profiel activeren... 3 1.1 Klik op de link in de activatiemail... 3 1.2 Geef je e-mailadres

Nadere informatie

Slim besparen, doe je samen!

Slim besparen, doe je samen! Slim besparen, doe je samen! Welkom Programma: 1. Opening, voorzitter dorpsraad Marco Hesp 2. Buurkracht, Patricia Vinclair 3. Buurtscan/Buurtadvies, Jaap Stel Kies Groen Licht Pauze 4. Uitleg duurzaam

Nadere informatie

20 vragen en antwoorden over EPC

20 vragen en antwoorden over EPC 20 vragen en antwoorden over EPC Inleiding Als renovatiecoach adviseer en begeleid ik mensen met bouw-of verbouwplannen. Stap voor stap neem ik ze mee in een voor hen ongekend avontuur. Een avontuur waarin

Nadere informatie

Nieuwsbrief 2. In deze nieuwsbrief

Nieuwsbrief 2. In deze nieuwsbrief Nieuwsbrief 2 Huurdersbelangenvereniging Sint-Oedenrode september 2014 jaargang 2 In deze nieuwsbrief Tips voor een energiezuinig huishouden Vacature penningmeester Ledenvergadering 6 oktober 2014 Overleg

Nadere informatie

Hoe komt de energieprijs tot stand en welke mogelijkheden zijn er om hierop te besparen? Fanny Schoevaerts

Hoe komt de energieprijs tot stand en welke mogelijkheden zijn er om hierop te besparen? Fanny Schoevaerts Hoe komt de energieprijs tot stand en welke mogelijkheden zijn er om hierop te besparen? Fanny Schoevaerts VREG Doe de V-test en bespaar op uw energiefactuur. VREG Fanny Schoevaerts 8 oktober 2015 Agenda

Nadere informatie