Kleine WKK s. 1. Situering 2. Technologieën 3. Dimensionering 4. WKK-certificaten 5. Enkele knelpunten 6. Energie-project KHLim

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Kleine WKK s. 1. Situering 2. Technologieën 3. Dimensionering 4. WKK-certificaten 5. Enkele knelpunten 6. Energie-project KHLim"

Transcriptie

1 Kleine WKK s 1. Situering 2. Technologieën 3. Dimensionering 4. WKK-certificaten 5. Enkele knelpunten 6. Energie-project KHLim Annick Dexters 4 de Energiebesparingsforum De wereld van het goede voorbeeld CEDUBO 3 oktober

2 Situering 1.1 Klassieke energievoorziening (1) Energiebehoefte van een bedrijf,gebouw, : WARMTE + ELEKTRICITEIT Klassieke energievoorziening: GESCHEIDEN warmte lokaal geproduceerd met behulp van ketel elektriciteit centraal geproduceerd in een bulkcentrale, en getransporteerd naar de verbruiker via het elektriciteitsnet + 2

3 Situering 1.1 Klassieke energievoorziening (2) Maar: Brandstof gebruiken voor warmte op lage temperatuur = energieverspilling. kwaliteitsverliezen of exergieverliezen! Elektriciteitscentrales η gem = 35 %. 55% energieverliezen! 3

4 1.Situering 1.2 Begrip WKK (1) WKK = warmtekrachtkoppeling WKK = toestel dat zorgt voor een gelijktijdige opwekking v. warmte en elektriciteit m.b.v fossiele of biobrandstof. Principe: Warmtebron op hoge temperatuur (hoogwaardige warmte) gebruiken om mechanische energie op te wekken. Restwarmte (laagwaardige warmte) gebruiken voor specifieke warmtevraag WKK = geinstalleerd kort bij de warmteverbruiker Warmtetransport gaat gepaard met grote verliezen!!!! 4

5 1.Situering 1.2 Begrip WKK (2) VOORDELEN: Serieuze primaire energiebesparing mogelijk(10 tot 20 %) vergeleken met afzonderlijke opwekking van warmte en elektriciteit. Minder uitstoot van CO 2 en andere schadelijke stoffen WKK technologie bij uitstek om Kyoto te halen (Over periode reductie CO 2 - uitstoot met 7,5 % t.o.v 1990) Gedecentraliseerde productie, een betere beschikbaarheid van energie noodgroepfunctionaliteit minder transportverliezen Energiebesparing: 27 ~ 18,5% 5

6 1.Situering 1.2 Begrip WKK (3) Energiebesparing: = 27 ~ 14% 20 centrale 10 50% E = 55 Q = WKK WKK perfecte match met energiebehoeften openbaar elektriciteitsnet buffervat en/of backupketel blijven nodig. ketel 90% 22 6

7 1. Situering 1.3 Wat zijn kleine WKK s? Geen duidelijke definitie: 1MWe?! Voor VREG WKK 200 kwe - geen rendementsmetingen vereist voor bepalen WKKcertificaten. - gegevens leverancier WKK volstaan. WKK 50 kwe = micro-wkk WKK 10 kwe - werking met terugdraaiende teller toegestaan. - teveel elektriciteit op jaarbasis w. niet vergoed 7

8 1. Situering 1.4 Waar worden ze gebruikt? Daar waar n n continue behoefte aan warmte aanwezig is. Gebouwenverwarming + sanitair warm water: wijken, flatgebouwen, sociale woningen met collectieve verwarming, hospitalen, zwembaden, sportcentra, rustoorden,, hotels, bakkerijen, scholen, openbare gebouwen,.., zelfs individuele huishoudens. Glastuinbouw (warmte, elektriciteit en CO2) Veeteeltbedrijven De WKK wordt meestal gedimensioneerd op de warmtevraag tenzij men het overschot aan elektriciteit niet rendabel kan verkopen. 8

9 1. Situering: 1.5 Trias Energetica?! Stap 1. Beperk de energievraag (goed geïsoleerd en luchtdicht bouwen, warmteterugwinning). Stap 2. Gebruik duurzame energiebronnen (bodemwarmte, zonne-energie, wind, etc.) Stap 3. Gebruik eindige energiebronnen efficiënt (hoog rendement). - Dus alvorens de WKK te dimensioneren voorgaande stappen doorlopen. - De WKK is wel zeer zuinig met brandstof maar toch - Grote interesse voor WKK s s die draaien op biobrandstof zoals koolzaadolie, palmpitolie,, biogas gekoppeld aan vergistingsinstallaties.. 9

10 2.Technologieën Elektrisch vermogen 10

11 2.Technologieën 2.1 Interne verbrandingsmotor EC-power 13 kwe/27 kwth Dachs 5,5 kwe/12,5 kwth 11

12 2.Technologieën 2.2 Microturbines Microturbine:Capstone Vermogens: 30 tot 200 kw Modulair systeem 12

13 2.Technologieën 2.2 Motoren contra microturbines η e = ± 35 40% η th =±50% Meerdere warmtebronnen Niveau warmtevrijstelling H 2 O 90 tot 110 Geschikt voor intermitterend bedrijf Onderhoudsintensief Om de 5000u. Levensduur u Batchgewijze verbranding / λ= 1 à 2 geluidsomkasting vereist Aandacht emissies vooral belangrijk bij dieselmotor. η e = ±25 30%(energievoor compressie) η th = ± 50 % 1 warmtebron 250 C/650 C m/z recuperator (stoom, gassen, H 2 O) Modulair concept want niet geschikt voor intermitterend bedrijf. Om de 8000 t.g.v luchtlagering continu verbrandingsproces / λ= 6 tot 8 Fluittoon, makkelijk af te schermen Brandstofeisen minder streng lagere globale emissies 13

14 2.Technologieën 2.3 Stirling Stirling engine : 55 kwe Vermogens: 1-60 kwe Whispergen 1,2 kwe / 8 kwt 14

15 2.Technologieën 2.3 Stirling a c d g Lucht of edelgas f e b P V T S Legenda: a) Verdringer b) Zuiger c) Verwarmer d) Regenerator e) Koeler f ) Compressiekamer g) Expantiekamer 15

16 2.Technologieën 2.3 Stirling elektriciteit Stirling schouw 800ºC brander Verschillende uitvoeringsvormen koelwater Direct gestookte stirlingmotoren resterende warmte in rookgassen kan gebruikt worden om warm water op te wekken elektriciteit is het hoofdproduct, warmte een bijproduct Stirlingmotoren geïntegreerd in een traditionele verbrandingsketel deel van de warmte gebruikt voor elektriciteitsproductie warmte is het hoofdproduct, elektriciteit een bijproduct 16

17 2.Technologieën 2.3 Stirling Stirlingmotor 1 HTwarmtebron, 2 LTwarmtebronnen (koeling koude cilinder /generator) Verbranding: extern + continu Verschillende brandstoftypes mogelijk (biomassa, ) Lagere emissies /minder lawaai Transient: cfr boiler Maakt relatief gezien weinig elektriciteit Weinig onderhoud nodig Interne verbrandingsmotor Meerdere warmtebronnen (oliecircuit, intercooler, rookgassen) Verbranding: intern + batch strikte brandstofspecificaties hogere emissies/meer lawaai Transient: traag Onderhoudsintensief 17

18 2.Technologieën 2.3 Stirling Variabele warmte-krachtverhouding αe/αq mogelijk waardoor extra investering voor backupketel of buffervat niet nodig. Erg geschikt als huishoudelijke WKK 1,2 tot 3 kwe 8 tot 20 kwth. 18

19 2.Technologieën 2.4 Rankine-machine Lion van Otag kWe 2-16 kwth 19

20 2.Technologieën 2.5 Organische Rankine cyclus.(orc) -Organische stof = pentaan, hexaan, tolueen, ammoniak,. -verdampt bij lagere temperaturen -minder oververhitting want geen risico op condensatie tijdens expansie 20

21 2.Technologieën 2.5 Organische Rankine cyclus (ORC). Kan werken met warmte op lage temperatuur Geothermische warmte, Industriële afvalwarmte, verbranding vaste biomassa 21

22 2.Technologieën 2.6 Brandstofcellen brandstof Reformer zuurstof waterstof Brandstofcel elektriciteit warmte water VAILLANT (PEM) - Elektrische Leistung: 1-4,6 kwel netzparallel 2H - Thermische 2 + O2 æ 2H2O Leistung: + elektriciteit 1, warmte kwth plus ca kwth - Elektrischer Netz-Wirkungsgrad > 35 % - Gesamtwirkungsgrad > 80 % - Brennstoff: Erdgas - Lebensdauer des Systems: 15 Jahre, h - Wartungsintervall: alle 2 Jahre (Inspektion jedes Jahr) - Vor-/ Rücklauftemperatur max. 70 / 55 C 22

23 2.Technologieën 2.6 Brandstofcellen:werking 23

24 2.Technologieën 2.6 Brandstofcellen: soorten e - Belasting AFC H 2 H 2 O PEMFC H 2 DMFC PAFC H 2 CH 3 OH CO 2 MCFC H 2 H 2 O SOFC H 2 H 2 O OH - H + H + H + 2- CO 3 O 2- O 2 70ºC O 2 80ºC H 2 O O 2 80ºC H 2 O O 2 200ºC H 2 O O 2 650ºC O ºC Brandstof Oxidans Anode Elektrolyt Kathode 24

25 2.Technologieën 2.6 Brandstofcellen: vergelijk AFC PEM DMFC PAFCM MCFC SOFC elektrolyt KOH polymeer polymeer fosforzuur gesmolten carbonaat vast oxide temperatuur opstarttijd Enkele minuten Enkele minuten Enkele minuten 4 uren 10 uren Enkele uren Elektrisch rendement Schadelijke componenten CO 2, CO CO, S CO CO,S S, HCl S status Demo voor commerc Demo voor commerc labo Eerste units op markt maar duur Demo voor commerc. Demo vermogen 5-50kW kw < 1kW 200 kw kw kW 25

26 2.Technologieën 2.6 Brandstofcellen: vergelijk + geluidloos + hoog elektrisch rendement en hoge brandstofbenuttiging. + bij deellastwerking blijft het rendement hoog. - kinderziektes - geen verdeelnet van waterstof een reformer die aardgas omzet naar waterstof. - duur 26

27 2.Technologieën 2.6 URL s Meer info: c/wkk_microturbine.pdf (microturbines) (brandstofcellen) (micro-wkk s) (rentabiliteitsstudie) LEVERANCIERS WKK s tot 200 kwe: AEC-SMT, Buderus, Cogengreen, Ineltra Systems, voor oplijsting raadplaag de wegwijzer en nota ziekenhuizen van Cogen Vlaanderen 27

28 3. Haalbaarheidsstudie WKK 3.0 Deelaspecten GEEN VUISTREGELS WEL MAATWERK EERST TRIAS ENERGETICA: investering in isolatie loont meer!!!! Belangrijke aspecten haalbaarheidsstudie: 3.1. Analyse van de energievraag 3.2. Dimensioneren van de installatie (technische haalbaarheid) 3.3. Rentabiliteitsberekening (economische haalbaarheid) 3.4. Sensitiviteitsanalyse 28

29 3. Haalbaarheidsstudie WKK 3.1 Analyse energievraag (1) Enkel het voor WKK-relevante deel van de warmte en elektriciteitsvraag beschouwen! (geen gas voor keuken) Analyseren op een zo nauwkeurig mogelijke methode Metingen (over langere periode) Factuuranalyse (brandstoffacturen) Voor elektriciteit: kwartuurgegevens opvragen bij de elektriciteitsleverancier. Typeprofielen Kengetallen combinatie van voorgaande! Om JBDC opstellen van de warmte- en elektriciteitsvraag!! 29

30 3. Haalbaarheidsstudie WKK 3.1 Analyse warmtevraag (2) 1. Maandfacturen opsplitsen naar dagverbruik mbv graaddagen 2. A.d.h.v. metingen dagprofielen opstellen voor warmteverbruik Voor KHLim -> lesdagen; vakantiedagen secretariaat open; vakantiedagen secretariaat gesloten (hieronder vallen ook weekends). 3. Het dagverbruik verder opsplitsen aan de hand van deze dagprofielen 30

31 2,50% 2,00% 1,50% 1,00% 0,50% 0,00% 0:00 2:24 4:48 7:12 9:36 12:00 14:24 16:48 19:12 21:36 0:00 3. Haalbaarheidsstudie WKK 3.1 Analyse warmtevraag (3) Maandprofiel Maandverbruik (kwh) 16% 21% 21% 21% 21% Week 1 Week 2 Week 4 Week 5 Week 3 Weekprofiel 17% 17% 14% 17% 10% 8% 17% Maandag Dinsdag Woensdag Donderdag Vrijdag Zaterdag Zondag Dagverbruikprofiel Dagverbruik = Maandverbruik x 21% x 17% 31

32 3. Haalbaarheidsstudie WKK 3.1 Analyse warmtevraag (4) Lesdag Geraamd vs reëel verbruik 13/12/2005 5,00% 1400,0 Procentueel halfuur verbruik (%) 4,00% 3,00% 2,00% 1,00% Vermogen (kw) 1200,0 1000,0 800,0 600,0 400,0 200,0 0,00% 0:00 2:24 4:48 7:12 9:36 12:00 14:24 16:48 19:12 21:36 0:00 Uren (uu:mm) 0,0 0:00 2:24 4:48 7:12 9:36 12:00 14:24 16:48 19:12 21:36 0:00 Uren (uu:mm) Geraamd Reëel doel: 1. JBDC voor warmte opstellen 2. synchronisme tss elektriciteits- en warmtebehoefte 32

33 3. Haalbaarheidsstudie WKK 3.1 Analyse warmtevraag (5) JBDC Vermogen (kw) Tijd (u) Elektricitetsverbruik kw Warmteverbruik kw 33

34 3. Haalbaarheidsstudie WKK 3.1 Analyse warmtevraag (6) Jaar Belastings Duur Curve Pe (kw) Geproduceerde energie (MWh) 200 Draaiuren: 4700 uren Vermogen: 345 kw Jaarproductie: 4700*345 = 1621,5 MWh Uren Verbruik kw Geproduceerde energie MWh 34

35 3. Haalbaarheidsstudie WKK 3.2 Dimensionering v/d installatie (1) In theorie: vermogengrootte bepaald door grootste rechthoek onder JBDC van de warmtevraag. In praktijk ook rekening houden met: Verkoopprijs < aankoopprijs per kwh. WKK normaal dimensioneren op warmte maar omwille van economische redenen op elektriciteit op de markt beschikbare installaties (niet alle vermogens beschikbaar) warmtekrachtverhouding Is deellastwerking mogelijk? aantal start-stops (herstart eerst na bepaalde tijd mogelijk) Synchronisme tussen warmte- en elektriciteitsvraag: anders buffering voorzien. betrouwbaarheid installatie: meerdere kleine ipv. één grote 35

36 3. Haalbaarheidsstudie WKK 3.2 Dimensionering v/d installatie (2) KHLim: 50 tot 70 kwe Jaar Belastings Duur Curve Pe (kw) kW 1500 draaiuren 2004 Elektrisch:320 kwp / 732 MWh Thermisch: 2,5 miljoen kwh gas liter mazout gasverbuik van de keuken Geproduceerde energie (kwh) kW 7000 draaiuren Uren Verbruik 2004 kw Geproduceerde energie kwh 36

37 3. Haalbaarheidsstudie WKK 3.2 Dimensionering v/d installatie (3) WKK dimensioneren op basislast niet op pieklast zoals een ketel. Extra ketel en het elektriciteitsnet als bijkomende leverancier. WKK op basis van inwendige verbrandingsmotoren hebben een warmte-kracht-ratio van ± 2. Zij worden meestal gedimensioneerd op 10 tot 25 % van de pieklast voor warmte en dekken 60 % van de gevraagde warmte-energie op jaarbasis. Bij uitwendige verbrandingsmachines is het gemakkelijker om een supplementaire warmtebron in de WKK te integreren om de pieklast te dekken. Hierdoor kan men dus ook de grootte van een warmtebuffer beperken. Bij deze systemen probeert men de warmte-kracht-ratio af te stemmen op de behoefte van bv. individuele huishoudens. 37

38 3. Haalbaarheidsstudie WKK 3.3 Economische haalbaarheid De economische haalbaarheid van enkele technisch haalbare cases bekijken (motoren, microturbines, brandstofcellen) Kosten 1. Investeringskosten (1,2 2) 2. vaste en variabele exploitatiekosten (onderhoud, bediening, verzekering) 3. kost brandstofverbruik 4. boete voor verhoogd piekverbruik als de WKK in panne is Baten 1. daling elektriciteitsfactuur 2. WKK-certificaten 3. Subsidies (ecologiepremie, demonstratiesteun, investeringsaftrek) 4. vermeden brandstofkost voor verwarming 38

39 3. Haalbaarheidsstudie WKK 3.4 Sensitiviteitsanalyse (1) Invloedsfactoren op opbrengst 35% 30% 25% 20% Prijs kwh e Aantal draaiuren Jaarlijkse opbrengst verandering 15% 10% 5% 0% -30% -25% -20% -15% -10% -5% 0% 5% 10% 15% 20% 25% 30% -5% -10% -15% -20% -25% -30% -35% Stijging van beschouwde factor (%) Brandstofprijs Elektriciteitsprijs Certificaat waarde Draaiuren 39

40 3. Haalbaarheidsstudie WKK 3.4 Sensitiviteitsanalyse (2) Gasprijs en elektriciteitsprijs stijgen samen Stijgingen heffen mekaar op als de gasprijs 2 keer zo sterk stijgt als de elektriciteitsprijs 40

41 3. Haalbaarheidsstudie WKK 3.5 Besluit Een WKK draait best op vollast want η dan maximaal Onderhoudskost is per draaiuur, vollast of deellast De WKK betaalt zich terug door de hoeveelheid elektriciteit die hij kan genereren en de WKK- certificaten. Een WKK moet dus een hoge gebruiksduur hebben wil men een redelijke terugverdientijd realiseren. Overdimensionering is slecht voor de rentabiliteit. Een terugverdientijd van 7 tot 8 jaar is gebruikelijk voor gebouwen-wkk. Een WKK voor gebouwenverwarming draait slechts ± 7 maanden/j aantal vollastdraaiuren van 4000u/j lijkt hier een grote belastingsgraad. Trigeneratie ( = gebruik van absorptiekoelmachine die warmte omzet in koude) kan het aantal gebruiksuren vergroten 41

42 3. Haalbaarheidsstudie WKK 3.6 Cijfermateriaal (1) 3.6 (5) 4000 tot 5000 euro/kwe Bron: Cogen-Vlaanderen 42

43 3. Haalbaarheidsstudie WKK 3.6 Cijfermateriaal (2) Bron: EAW Tabel geeft de moduleprijs maar geinstalleerd best vermenigvuldigen met factor 1,2 tot 2 (grote installaties) 43

44 3. Haalbaarheidsstudie WKK 3.6 Cijfermateriaal (3) Bron: EAW + kostprijs van netontkoppelingsrelais + synchrocheck + meetsysteem + buffervaten + keuringen +. 44

45 3. Haalbaarheidsstudie WKK 3.6 Cijfermateriaal (4) Berekening voor Senertec 5,5 kwe/12,5 kwth (www.aecsmt.be) Energiebehoefte op jaarbasis kwh th, elekticiteit zelf gebruikt. Ketelrendement = 90% 1m 3 aardgas = 10 kwh th Brandstof ketel: /10/0.9 = m 3 aardgas Brandstof WKK: kwhth /12,5 kwth = 4000 draaiuren 4000 draaiuren x 2m 3 aardgas/uur = 8000 m 3 Meerkost brandstof: = 2445 m 3 aardgas extra 2445 x 0.33 /m 3 = 806. Onderhoud: 0.02 /kwhe 0.02 x kwhe = 440. Opbrengst elektriciteit: 4000 draaiuren x 5,5 kw e x 0,158 /kwh e = 3476 Jaarlijkse winst: = 2230 Kostprijs toestel geinstalleerd ± euro Toestel terugverdiend na 8 jaar maar geen rekening gehouden met eender welke subsidiëringsvorm. 45

46 4. WKK-certificaten 4.1 Systeem 46

47 4. WKK-certificaten 4.2 Waarde van de certificaten (1) WKK-certificaten = uitbatingsteun Immateriële bewijzen Alleen voor kwalitatieve WKK opgesteld in Vlaams gewest. 1 certificaat per MWh primaire energiebesparing Marktwaarde van een certificaat = 41 / boeteprijs = 45 / mimimumwaarde 27 ( bij PV 450 euro per MWh elektriciteitsproductie) 47

48 4. WKK-certificaten 4.2 Waarde van de certificaten (2) Indien WKK op biomassa groenestroomcertificaten 1 certificaat per MWh elektriciteitsproductie Marktwaarde van een certificaat = 110 / boeteprijs = 125 / mimimumwaarde 80 ( bij PV 450 euro per MWh elektriciteitsproductie) Enkel hernieuwbaar deel van biomassa!!! 48

49 4. WKK-certificaten 4.3 Aantal certificaten (1) Bron: Cogen-Vlaanderen 49

50 4. WKK-certificaten 4.3 Aantal certificaten (2) 50

51 4. WKK-certificaten 4.3 Aantal certificaten (3) Toegepast op Senertec Rendement van referentieketel = 90% want warm water Rendement van de referentiecentrale = 50% want aardgas en aangesloten op laagspanningsnet. Elektrisch rendement WKK = 5,5/20 = 0,275 Warmterendement van WKK = 12,5/20 = 0,625 PEB = kwh e (1/0,5 + 0,635/(0,275x0.9) 1/0,275) = 20,35 MWh of 20,35 certificaten Uitbatingssteun = 41 /MWh x 20,35 MWh = 834 euro op jaarbasis. 462 euro na 10 jaar (PEB = 0.192) 51

52 4. WKK-certificaten 4.4 Andere steunmaatregelen (1) Ecologiesteun: (alleen voor ondernemingen!!) Bestaat niet meer en werd vervangen door: Call-systeem medio 2007 Alleen de beste (meest vernieuwende) projecten zullen steun ontvangen Verhoogde investeringsaftrek voor ondernemingen ± 13,5 % van de investering af te trekken van de winst van het belastbaar tijdperk tijdens dewelke de vaste activa zijn verkregen (stel vennootsschapsbelasting van 34,5% -> 4,5%) Belastingsvermindering voor particulieren: tot 40 % van de investeringskosten van de installatie met een maximum van 2600 euro voor inkomstenjaar (zie limitatieve lijst op 52

53 4. WKK-certificaten 4.4 Andere steunmaatregelen (2) Demonstratiesteun: - Het VEA kent een subsidie toe van 35% ( euro) - voor nieuwe technieken voor energiebesparing of milieuvriendelijke energieproductie toepassen. - Enkel het deel dat een nieuwe toepassing in Vlaanderen of in de sector betekent komt in aanmerking voor steun. - De projecten worden opgevolgd door een onderzoeksinstelling zodat de resultaten van het onderzoeksproject verder kunnen verspreid worden. - Er bestaan lijsten met prioritaire technologieen Bv: wkk met organic rankine cyclus / gewone WKK niet meer. Contactpersoon: 53

54 5. Enkele Knelpunten 5.1 Flatgebouwen en wijkverwarming Iedereen heeft het recht zijn elektriciteitsleverancier vrij te kiezen Eigenaar van WKK moet leveringsvergunning hebben om elektriciteit te verdelen naar de verschillende wooneenheden. In Wallonie en het Brussels Gewest is een beperkte leveringsvergunning mogelijk. In Vlaanderen nog niet. Als WKK eigendom van de gemeenschap van de eigenaars kan de elektriciteit alleen gebruikt worden voor het voeden van de gemeenschappelijke delen. Resterende elektriciteit moet verkocht aan elektriciteitsleverancier. Niet interessant voor rentabiliteit. 54

55 5. Enkele Knelpunten 5.2 Overheidssteun Alleen bedrijven genieten van ecologiepremies / verhoogde investeringsaftrek / certificaten. 55

56 5. Enkele Knelpunten 5.3 Netkoppeling (1) de technische en economische aspecten hiervan mag men niet onderschatten. De distributienetbeheerders verenigd in Infrax en Eandis bepalen de regels. Maar ook deze spelers, worden geconfronteerd met kosten, technische beperkingen en regelgevingen die verre van eenvoudig zijn. Elke distributienetbeheerder heeft immers verplichtingen. De spanning moet in alle omstandigheden binnen de normen blijven. Verschillende parameters zoals netvervuiling ( harmonischen, flicker en spanningsdips), reactief vermogen en het evenwicht tussen energieproductie en afname moeten goed opgevolgd worden. Naarmate de decentrale productie t.g.v WKK, PV en windturbines toeneemt, wordt de exploitatie en de dimensionering van het net complexer. 56

57 5. Enkele Knelpunten 5.3 Netkoppeling (2) Netontkoppelingsrelais verplicht voor veiligheid Ontkoppelt bij minste probleem op het distributienet. Voor netontkoppelingsbeveiliging mogen alleen die relais gebruikt worden die goedgekeurd zijn door Laborelec momenteel extra kost, die zwaarder doorweegt naarmate WKK kleiner. Naarmate het vermogen van de generator toeneemt en de kans op eilandwerking stijgt zal de netontkoppelingsbeveiliging gesofisticeerder worden. < 10 kwe : controle op Umax en Umin. (400 euro) > 10 kwe: controle op f min en fmax en df/dt of vectorsprong (1500 euro euro) 57

58 5. Enkele Knelpunten 5.3 Netkoppeling (3) Hiervoor zijn 3 redenen. Het distributienet is van oorsprong een radiaal net. Door decentrale energieproductie-eenheden ligt de zin van de energiestroom echter niet meer a priori vast en kunnen kortsluitstromen en aardfoutstromen bijkomend gevoed worden. Als in het distributienet een fout optreedt, zal iedere DG (PV, windturbine of WKk) zo snel mogelijk afgeschakeld worden zodat het net terug in zijn oorspronkelijke radiale toestand komt en de beveiligingen hun werk kunnen doen. ongewenste eilandwerking voorkomen om de elektriciens van de distributienetbeheerders tegen elektrocutie te beschermen. De derde reden is dat als het laagspanningsnet zich te snel herstelt van een fout, het niet meer in fase kan zijn met de nog aanwezige spanning van de generatoren die niet afgeschakeld werden. Hierdoor kunnen serieuze overgangsstromen vloeien die zowel het net als de generatoren kunnen beschadigen. 58

59 5. Enkele Knelpunten 5.3 Netkoppeling (4) Bij WKK s met gas- of dieselmotoren dikwijls asynchrone generatoren omdat ze goedkoop / robust zijn/ nauwelijks onderhoud / geen synchronisatieapparatuur Als functioneren als noodaggregaat gewenst, best een synchrone generator. Dan noodkoelsysteem vereist omdat WKK onder alle omstandigheden zijn warmte moet kunnen afgeven. 59

60 5. Enkele Knelpunten 5.4 Trigeneratie Eventueel problemen met WKK-certificaten Als referentiekoelmachine neemt men een compressorkoelmachine met een COP 5 terwijl een goede absorptiekoelmachine slechts een COP 0.75 heeft. Cogeneratie PEB = e. u (1/ηE + αq/(αe. ηq) 1/αE) e = elektrisch vermogen WKK u = aantal draaiuren Trigeneratie waarbij warmte volledig wordt omgezet in koude PEB = e. u (1/ηE + αk/(αe. ηk) 1/ αe) PEB = e. u (1/ηE + (COPabs.αQ)/(αE. ηe.copk ) 1/ αe) PEB = e. u (1/ηE + (COPabs.αQ)/(αE. ηe.5 ) 1/ αe) < 0 tenzij biobrandstoffen Maar de berekening van het aantal WKK-certificaten gebeurt maandelijks. voordeling voor WKK-eigenaar als geen gelijktijdige warmte en koudebehoefte. 60

61 Besluit Huis-WKK WKK s: nog een beetje geduld - schaalvergroting doet de prijzen zakken - problematiek ivm netaansluiting moet eenvoudiger - subsidiering en investeringssteun kan beter - consument wil compact systeem met weinig onderhoud en gebruiksgemak zoals huidig verwarmingssysteem. - in Nederland, GB en Frankrijk grootschalige proefprojecten. Zal waarschijnlijk gelanceerd worden door de grote elektriciteits- en gasmaatschappijen zoals EDF, Statoil, Gasunie,.. Niet echt geschikt voor nieuwe huizen indien zeer hoog isolatieniveau Wel geschikt voor bestaande woningen waar extra isolatie niet meer mogelijk. (in feite groter potentieel dan nieuwbouw) WKK = zeker te overwegen optie voor grotere gebouwen, flatgebouwen, wijkverwarming,. 61

62 6. Energie-project KHLIM België geeft serieuze subsidies voor het telen van energiegewassen en meer specifiek voor koolzaad om de landbouwsector opnieuw te laten herleven. (toeslagrechten van 390 /ha, ) Hernieuwbare energie verzekert de toekomst van Limburgse landbouwers Boeren die zelf hun koolzaad persen mogen de olie gebruiken voor hun voertuigen aan te drijven + vrijstelling accijnzen Bij het persen van 1000 kg koolzaad heeft men 372 liter olie. De rest is een voedzame koek voor de dieren. Door de koolzaadolie te gebruiken in een WKK kan de boer in zijn eigen elektriciteits- en warmtebehoefte voorzien. Door een absorptiekoelmachine op de WKK te koppelen (trigeneratie) kan hij zelfs in zijn eigen koelbehoeften voorzien. Koolzaad volledige energievoorziening 62

63 Onderzoeksproject Automatiseren koolzaadpers Energiebron Energieproductie output Teelt van energiehoudende gewassen pers voor pure plantaardige olie (PPO) Biobrandstof WKK Warmte- Krachtkoppeling op PPO Elektriciteit Warmte koolzaad Zonne-energie (warmte) Zonnecollectoren absorptiekoelmachine Koude Waterstof Brandstofcel Elektriciteit Warmte Energievoorziening gebouw Zonne-energie (licht) Fotovoltaïsche zonnecellen Elektriciteit koolzaadpers Aardgas WKK Warmte- Krachtkoppeling GAS Elektriciteit Warmte WKK op PPO (Cogen Green) 63

64 Onderzoeksproject Koeling via zonne-energie/trigeneratie energie/trigeneratie 6.2 Energiebron Energieproductie output Teelt van energiehoudende gewassen pers voor pure plantaardige olie (PPO) Biobrandstof WKK Warmte- Krachtkoppeling op PPO Elektriciteit Warmte Zonne-energie (warmte) Zonnecollectoren absorptiekoelmachine Koude WKK op PPO Waterstof Brandstofcel Elektriciteit Warmte Energievoorziening gebouw Zonne-energie (licht) Fotovoltaïsche zonnecellen Elektriciteit Aardgas WKK Warmte- Krachtkoppeling GAS Elektriciteit Warmte Absorptiekoeling zonnecollectoren Afvalwarmte 64

65 Onderzoeksproject 2 Begrip: Absorptiekoeling THERMO-CHEMISCH PROCES Thermische compressor GEEN COMPRESSOR In de absorber absorbeert de koelstofdamp, en in de generator wordt de koelstofdamp weer uit de vloeistof verdreven. Voor dit laatste proces is warmte nodig. Daarom zegt men soms ook wel dat de absorptiekoelmachine met een thermische compressor werkt. Vooral interessant bij goedkope afvalwarmte 65

66 Onderzoeksproject 2 Begrip: Absorptiekoeling STOFFENPAAR Lithiumbromide - Water 6 tot 9 ºC Meestal gekoeld via condensor met waterkoeling en een koeltoren. Amoniak - Water < 4 ºC Meestal gekoeld via lucht. 66

67 Onderzoeksproject Brandstofcel Energiebron Energieproductie output Teelt van energiehoudende gewassen pers voor pure plantaardige olie (PPO) Biobrandstof WKK Warmte- Krachtkoppeling op PPO Elektriciteit Warmte Zonne-energie (warmte) Zonnecollectoren absorptiekoelmachine Koude Waterstof Brandstofcel Elektriciteit Warmte Energievoorziening gebouw Zonne-energie (licht) Fotovoltaïsche zonnecellen Elektriciteit Aardgas WKK Warmte- Krachtkoppeling GAS Elektriciteit Warmte Brandstofcel Intensys 67

68 Onderzoeksproject 4: 6.4 Microgrids Energiebron Energieproductie output Brandstofcel Teelt van energiehoudende gewassen pers voor pure plantaardige olie (PPO) Biobrandstof WKK Warmte- Krachtkoppeling op PPO Elektriciteit Warmte Zonne-energie (warmte) Zonnecollectoren absorptiekoelmachine Koude Waterstof Brandstofcel Elektriciteit Warmte Energievoorziening gebouw WKK s Zonne-energie (licht) Fotovoltaïsche zonnecellen Elektriciteit Aardgas WKK Warmte- Krachtkoppeling GAS Elektriciteit Warmte 68

69 Cogen-Vlaanderen Zie nota Ziekenhuizen COGEN Vlaanderen is een non-profitorganisatie opgestart in 2001 op vraag van de Vlaamse Overheid en met financiële steun van Electrabel en Distrigas. - COGEN Vlaanderen promoot WKK s in Vlaanderen. - heeft een zeer groot internationaal kennisnetwerk - doet prehaalbaarheidsstudies en stellen hiervoor software ter beschikking. - zorgt voor dialoog tussen de overheid en de belangrijkste spelers van de WKK-markt - volgt de wetgeving op de voet en formuleert voorstellen naar de overheid via hun platformwerking. 69

70 Kleine WKK s 1. Situering 2. Technologieën 3. Dimensionering 4. WKK-certificaten 5. Enkele knelpunten 6. Energie-project KHLim 1,5 3 kwe 4,5 10,5 kwth houtpellets SPM-module van KWB 1 kwe / 15kW Th Houtpellets Microgen van BG Group 1 kwe/ 4-40 kw Th gas Dank voor uw aandacht! Eventuele vragen? 70

Bio-WKK en WKK in de glastuinbouw: meer met minder

Bio-WKK en WKK in de glastuinbouw: meer met minder Voor kwaliteitsvolle WarmteKrachtKoppeling in Vlaanderen Bio-WKK en WKK in de glastuinbouw: meer met minder 16/12/2010 Cogen Vlaanderen Daan Curvers COGEN Vlaanderen Houtige biomassa in de landbouw 16

Nadere informatie

COGEN Vlaanderen vzw. Doelstelling: actief meewerken aan de ontwikkeling van kwaliteitsvolle WKK Expertisecentrum Expertiseverstrekking naar leden

COGEN Vlaanderen vzw. Doelstelling: actief meewerken aan de ontwikkeling van kwaliteitsvolle WKK Expertisecentrum Expertiseverstrekking naar leden Voor kwaliteitsvolle WarmteKrachtKoppeling in Vlaanderen WKK voor ruimteverwarming Algemene principes van WKK Tine Stevens COGEN Vlaanderen Studiedag VIBE 12 november 2010 1 COGEN Vlaanderen vzw Doelstelling:

Nadere informatie

Warmtekrachtkoppeling Wat, waarom en wanneer? Tine Stevens COGEN Vlaanderen Studiedag Slimme netten en WKK 29 februari 2012

Warmtekrachtkoppeling Wat, waarom en wanneer? Tine Stevens COGEN Vlaanderen Studiedag Slimme netten en WKK 29 februari 2012 Voor kwaliteitsvolle WarmteKrachtKoppeling in Vlaanderen Warmtekrachtkoppeling Wat, waarom en wanneer? Tine Stevens COGEN Vlaanderen Studiedag Slimme netten en WKK 29 februari 2012 1 COGEN Vlaanderen Doelstelling:

Nadere informatie

25/03/2013. Overzicht

25/03/2013. Overzicht Micro-WKK: basisbegrippen en toepassingsmogelijkheden Tine Stevens, Vlaams Energieagentschap Regiovergadering Provincie West-Vlaanderen 12 en 14/03/2013 2 Warmte-krachtkoppeling (WKK) De gelijktijdige

Nadere informatie

Warmtekrachtkoppeling. steunmaatregelen WKK in gebouwen

Warmtekrachtkoppeling. steunmaatregelen WKK in gebouwen Warmtekrachtkoppeling steunmaatregelen WKK in gebouwen ir. An Stroobandt Cogen Vlaanderen vzw 19 april 2007 1 Overzicht 1. Inleiding 2. Investeringssteun 3. Certificaten 4. Dimensionering 5. Financiële

Nadere informatie

Overzicht. Inleiding Micro-WKK in woningen Technologieën Aandachtspunten Toekomstperspectieven Conclusies 15-11-2010

Overzicht. Inleiding Micro-WKK in woningen Technologieën Aandachtspunten Toekomstperspectieven Conclusies 15-11-2010 Voor kwaliteitsvolle WarmteKrachtKoppeling in Vlaanderen WKK voor ruimteverwarming Toepassingen in de woningbouw Tine Stevens COGEN Vlaanderen Studiedag VIBE 12 november 2010 1 Overzicht Inleiding Micro-WKK

Nadere informatie

De plaats van WKK in een rationele energiepolitiek

De plaats van WKK in een rationele energiepolitiek Voor kwaliteitsvolle WarmteKrachtKoppeling in Vlaanderen De plaats van WKK in een rationele energiepolitiek Jean-Pierre Lemmens COGEN Vlaanderen easyfairs Industrie & Milieu 2010 Seminarie Bio-energie

Nadere informatie

WARMTEKRACHTKOPPELING (WKK) INFOBROCHURE

WARMTEKRACHTKOPPELING (WKK) INFOBROCHURE WARMTEKRACHTKOPPELING (WKK) INFOBROCHURE Wat is het? Warmtekrachtkoppeling (WKK) is een verzamelnaam voor veel verschillende technologieën waarbij warmte en mechanische energie gelijktijdig worden opgewekt.

Nadere informatie

WKK in de glastuinbouw samen sterk. Mechelse Veiling 23 mei 2006

WKK in de glastuinbouw samen sterk. Mechelse Veiling 23 mei 2006 WKK in de glastuinbouw samen sterk Mechelse Veiling 23 mei 2006 WKK in de glastuinbouw Welkom R. Libotte - Fiburo WKK Ideaal voor glastuinbouw H.Marien - GlasReg Deutz-Concept Pauze WKK en milieu Voordelen:

Nadere informatie

DE RYCK Klima. 1 kw primaire energie 2,25 kw warmte. ŋ verlies op motor 10% netto vermogen op WP 34% geeft warmte afvoer verwarmingscircuit

DE RYCK Klima. 1 kw primaire energie 2,25 kw warmte. ŋ verlies op motor 10% netto vermogen op WP 34% geeft warmte afvoer verwarmingscircuit DE RYCK Klima LUWAGAM : pomp lucht-water aangedreven met gasmotor PAUL DE RYCK Werking op laag niveau (buitenlucht min. 0 C) omzetten naar warmte op hoog niveau (buiswater max. 50 C) Serreverwarming buis

Nadere informatie

Brandstofcellen, de toekomst voor verwarming in residentiële gebouwen?

Brandstofcellen, de toekomst voor verwarming in residentiële gebouwen? Brandstofcellen, de toekomst voor verwarming in residentiële gebouwen? Daniel Küpper ing. Van Marcke College Eerste vraag: wat is een brandstofcel? Antwoord: een batterij! Het verschil met een gewone batterij:

Nadere informatie

Opleiding Duurzaam Gebouw : ENERGIE

Opleiding Duurzaam Gebouw : ENERGIE Opleiding Duurzaam Gebouw : ENERGIE Leefmilieu Brussel Warmte Kracht Koppeling in duurzame gebouwen Yves LEBBE WKK specialist Dienst Facilitator Duurzame Gebouwen Objectieven van deze presentatie Warmtekrachtkoppeling

Nadere informatie

ECN-RX--05-116 MICRO-WARMTEKRACHT: Hoe magisch is de Toverketel? G.J. Ruijg. ECN colloquium 2 mei 2005

ECN-RX--05-116 MICRO-WARMTEKRACHT: Hoe magisch is de Toverketel? G.J. Ruijg. ECN colloquium 2 mei 2005 ECN-RX--05-116 MICRO-WARMTEKRACHT: Hoe magisch is de Toverketel? G.J. Ruijg ECN colloquium 2 mei 2005 MEI 2005 Micro-Warmtekracht: Hoe magisch is de Toverketel? ECN colloquium 2 mei 2005 Gerrit Jan Ruijg

Nadere informatie

Wetgevende aspecten: ondersteuningsmaatregelen en emissienormen

Wetgevende aspecten: ondersteuningsmaatregelen en emissienormen Wetgevende aspecten: ondersteuningsmaatregelen en emissienormen Overzicht 1. Algemeen 2. Investeringssteun 3. Certificaten 4. Emmisienormen Algemeen Bio-WKK Biomassa als duurzame brandstof groene stroom

Nadere informatie

Toelichting 05: WKK-Potentieelstudie en toepasbaarheid warmte- en koudenetten

Toelichting 05: WKK-Potentieelstudie en toepasbaarheid warmte- en koudenetten COMMISSIE ENERGIEBELEIDSOVEREENKOMST Toelichting 05: WKK-Potentieelstudie en toepasbaarheid warmte- en koudenetten 1 Inleiding Volgens Art. 6(6) van de EBO verbinden de Ondernemingen zich ertoe om een

Nadere informatie

Groene energie op bedrijfsniveau

Groene energie op bedrijfsniveau Groene energie op bedrijfsniveau 13-01-2009 Jan Pieters TREVI nv Dulle-Grietlaan 17/1 B-9050 Gentbrugge Tel. +32 9 220 05 77 Fax +32 9 222 88 89 www.trevi-env.com 1 INHOUD 1. Inleiding 2. Groene stroom

Nadere informatie

De Visie: Elektriciteit en warmte uit houtpellets

De Visie: Elektriciteit en warmte uit houtpellets De Visie: Onze missie is om een houtpelletketel te maken die ook elektriciteit kan opwekken. Het bijzondere daaraan? ÖkoFEN ontwikkelt een CO2-neutrale technologie met houtpellets als energiedrager, met

Nadere informatie

Excellent in CleanTech

Excellent in CleanTech heeft als missie Excellent in CleanTech innovatieve en duurzame oplossingen toe te leveren met een aantoonbare bijdrage aan het Trilogie succes Geel van 27 het mei ondernemen, 2011 vandaag en morgen. Aktiviteiten

Nadere informatie

BEDRIJFSECONOMISCHE WETENSCHAPPEN master in de toegepaste economische wetenschappen: handelsingenieur: operationeel management en logistiek

BEDRIJFSECONOMISCHE WETENSCHAPPEN master in de toegepaste economische wetenschappen: handelsingenieur: operationeel management en logistiek BEDRIJFSECONOMISCHE WETENSCHAPPEN master in de toegepaste economische wetenschappen: handelsingenieur: operationeel management en logistiek 2011 2012 Masterproef De toepassing van micro-warmtekrachtkoppeling

Nadere informatie

Brandstofcel in Woning- en Utiliteitsbouw

Brandstofcel in Woning- en Utiliteitsbouw Brandstofcel in Woning- en Utiliteitsbouw Leo de Ruijsscher Algemeen directeur De Blaay-Van den Bogaard Raadgevende Ingenieurs Docent TU Delft faculteit Bouwkunde Inleiding Nu de brandstofcel langzaam

Nadere informatie

Warmtekrachtkoppeling. Waarom Vaillant? Om eenvoudigweg dubbel gebruik te maken van energie. ecopower

Warmtekrachtkoppeling. Waarom Vaillant? Om eenvoudigweg dubbel gebruik te maken van energie. ecopower Warmtekrachtkoppeling Waarom Vaillant? Om eenvoudigweg dubbel gebruik te maken van energie. ecopower Waarom ecopower? Eenvoudigweg omdat het de moeite waard is! Bij een traditionele productie van energie

Nadere informatie

Stand van zaken: WKK in Vlaanderen

Stand van zaken: WKK in Vlaanderen Voor kwaliteitsvolle Warmte-krachtkoppeling in Vlaanderen Stand van zaken: WKK in Vlaanderen Joni Rossi 8 December WKK in de hotelsector, wellness en aanverwante sectoren Wat gebeurt er in Europa? Tot

Nadere informatie

GEBRUIKSAANWIJZING VAN COGENCALC.XLS

GEBRUIKSAANWIJZING VAN COGENCALC.XLS GEBRUIKSAANWIJZING VAN COGENCALC.XLS 1. INLEIDING De berekeningstool COGENcalc.xls stelt u in staat snel een eerste dimensionering 1 uit te voeren van een eventuele warmtekrachtkoppeling die is aangepast

Nadere informatie

Opleiding Duurzaam Gebouw ENERGIE

Opleiding Duurzaam Gebouw ENERGIE 1 Opleiding Duurzaam Gebouw ENERGIE Leefmilieu Brussel Hernieuwbare elektriciteitsproductie voor woningen met maximum 10 eenheden Gregory Neubourg APERe Doelstellingen van de presentatie Kennis van de

Nadere informatie

WARMTE-KRACHTKOPPELINGEN (WKK) - Stand van zaken. Koos Kerstholt Tobias Platenburg

WARMTE-KRACHTKOPPELINGEN (WKK) - Stand van zaken. Koos Kerstholt Tobias Platenburg WARMTE-KRACHTKOPPELINGEN (WKK) - Stand van zaken Koos Kerstholt Tobias Platenburg Introductie Koos Kerstholt Stichting KIEN thema coördinator 0-energie Onderzoek & presentatie: Tobias Platenburg Werktuigbouwkunde

Nadere informatie

Opleiding Duurzaam Gebouw ENERGIE

Opleiding Duurzaam Gebouw ENERGIE Opleiding Duurzaam Gebouw ENERGIE Leefmilieu Brussel Hernieuwbare elektriciteitsproductie voor woningen met maximum 10 eenheden Gregory Neubourg APERe Doelstellingen van de presentatie Kennis van de belangrijke

Nadere informatie

elektriciteit en warmte uit houtpellets www.okofen-e.com www.facebook.com/okofen.e

elektriciteit en warmte uit houtpellets www.okofen-e.com www.facebook.com/okofen.e elektriciteit en warmte uit houtpellets www.okofen-e.com www.facebook.com/okofen.e Onze visie De visionairen van de pelletverwarmingsindustrie: Herbert en Stefan Ortner ELEKTRICITEIT EN WARMTE UIT HOUTPELLETS

Nadere informatie

Haalbaarheid van een collectieve energie + CO2 voorziening voor glastuinbouwbedrijven

Haalbaarheid van een collectieve energie + CO2 voorziening voor glastuinbouwbedrijven 05/05/2015 Haalbaarheid van een collectieve energie + CO2 voorziening voor glastuinbouwbedrijven Dries Vos, Mathias Coomans Inhoud 1. Inleiding 2. Aannames 3. Collectieve stookplaats met als warmteproductie:

Nadere informatie

HR WKK met CO 2 winning

HR WKK met CO 2 winning HR WKK met CO 2 winning Door: Herman Klein Teeselink HoSt Sheet 1 of 22 Inhoud HoSt HoSt ImtechVonkV.O.F. - Reinigen van rookgassen - Rookgascondensor / Scrubber - Nat elektrostatisch filter - Waterbehandeling

Nadere informatie

Introductie HoSt B.V.

Introductie HoSt B.V. HR Hout WKK (Vink Sion) voor glastuinbouw en stadverwarming door HoSt Imtech Vonk vof door H. Klein Teeselink info@host.nl Introductie HoSt B.V. Inhoud: Waarom biomassa WKK, belang van warmte? Wie zijn

Nadere informatie

Zelf Duurzaam Stroom opwekken

Zelf Duurzaam Stroom opwekken Zelf Duurzaam Stroom opwekken De meest efficiënte thuiscentrale ter wereld Gas wordt stroom Innovatieve Brandstofcel-technologie De BlueGEN wordt op uw gasaansluiting aangesloten en wekt vervolgens stroom

Nadere informatie

WKK naar de toekomst Workshop Energiek Event ZON LLTB LTO Groeiservice Kas Als Energiebron

WKK naar de toekomst Workshop Energiek Event ZON LLTB LTO Groeiservice Kas Als Energiebron WKK naar de toekomst Workshop Energiek Event ZON LLTB LTO Groeiservice Kas Als Energiebron Woensdag 25 september 2013 Sander Peeters, sander.peeters@energymatters.nl www.energymatters.nl Wat doet Energy

Nadere informatie

Hoeveel kost 1 ton stoom?

Hoeveel kost 1 ton stoom? Hoeveel kost 1 ton stoom? ENERGIK 23 november 2011 Valérie de Groote, INDEA Voorstelling INDEA Bruikbaar energieadvies voor industriële bedrijven Audits / Haalbaarheidsstudies Wetgeving Begeleiding bij

Nadere informatie

TOEKOMSTBEELD. Gigantische warmteverliezen, energieschaarste, bevoorradingsonzekerheid

TOEKOMSTBEELD. Gigantische warmteverliezen, energieschaarste, bevoorradingsonzekerheid TOEKOMSTBEELD Gigantische warmteverliezen, energieschaarste, bevoorradingsonzekerheid TOEKOMSTBEELD In veel opzichten kan energie-efficiëntie worden gezien als Europa's grootste energiebron Energie-efficiëntieplan

Nadere informatie

Opleiding Duurzaam Gebouw:

Opleiding Duurzaam Gebouw: Opleiding Duurzaam Gebouw: Verwarming en sanitair warm water: ontwerp en regeling Leefmilieu Brussel Overzicht van de belangrijkste warmteopwekkers Jonathan FRONHOFFS CENERGIE Doelstelling(en) van de presentatie

Nadere informatie

Inhoudsopgave THE TRI-O-GEN ORGANIC RANKINE CYCLE. De onderneming Tri-O-Gen B.V Opgericht mei 2001 door Professor Jos van Buijtenen.

Inhoudsopgave THE TRI-O-GEN ORGANIC RANKINE CYCLE. De onderneming Tri-O-Gen B.V Opgericht mei 2001 door Professor Jos van Buijtenen. THE TRI-O-GEN ORGANIC RANKINE CYCLE Inhoudsopgave Wat we doen De onderneming De ORC installatie Processchema ORC technologie Referenties Toepassingsgebieden Brandbaar gas of vloeistof Wat we doen Tri-O-Gen

Nadere informatie

M. De Paepe Opleiding Energietechniek in gebouwen 2006-2007. WKK in gebouwen

M. De Paepe Opleiding Energietechniek in gebouwen 2006-2007. WKK in gebouwen WKK in gebouwen 1/22 2/22 3/22 4/22 5/22 6/22 7/22 8/22 9/22 10/22 11/22 12/22 13/22 14/22 15/22 16/22 WKK en koeling - Trigeneratie Traditioneel verstaat men onder warmtekrachtkoppeling de gecombineerde

Nadere informatie

PRO GAHP ROBUR GASABSORPTIEWARMTEPOMPEN

PRO GAHP ROBUR GASABSORPTIEWARMTEPOMPEN PRO GAHP ROBUR GASABSORPTIEWARMTEPOMPEN ROBUR GASABSORPTIEWARMTEPOMPEN CoolingWays ontwikkelt en levert, in samenwerking met Robur, verwarmingssystemen die werken op aardgas. Hierdoor kunnen wij zeer hoge

Nadere informatie

De meest gehoorde vraag is ; hoe lang de WhisperGen wel niet moet draaien om voldoende energie te leveren voor een gehele installatie.

De meest gehoorde vraag is ; hoe lang de WhisperGen wel niet moet draaien om voldoende energie te leveren voor een gehele installatie. Veel gestelde vragen Er worden ons veelvuldig vragen gesteld over de werking en toepassing van de WhisperGen in scheeps- en woning installaties. De meest voorkomende ze zullen hieronder behandeld worden.

Nadere informatie

Alternatieve energieopwekking voor de glastuinbouw: Warmtekrachtkoppeling (WKK)

Alternatieve energieopwekking voor de glastuinbouw: Warmtekrachtkoppeling (WKK) Alternatieve energieopwekking voor de glastuinbouw: Warmtekrachtkoppeling (WKK) 19 04 2007, KHK Geel 2007 04 19 Marc Moons 1 Innovatiesteunpunt\Energie Inspiratie: Prospectie Informeren: Energie-InfoDag

Nadere informatie

Steunmaatregelen voor energie-investeringen (REG, HEB, WKK) in Vlaanderen

Steunmaatregelen voor energie-investeringen (REG, HEB, WKK) in Vlaanderen Steunmaatregelen voor energie-investeringen (REG, HEB, WKK) in Vlaanderen ir. Paul Zeebroek VLAAMS ENERGIEAGENTSCHAP (VEA) VOKA - Mechelen 25 november 2009 1 Onderwerpen A. Ecologiepremie Call systeem

Nadere informatie

voor energie- en milieu-investeringen Katrien De Maeyer

voor energie- en milieu-investeringen Katrien De Maeyer Steunmaatregelen voor energie- en milieu-investeringen 31 maart 2011 Katrien De Maeyer Ik wil besparen op mijn energiefactuur! Ik wil milieuvriendelijker produceren! Hoegaikditfinancieren? 1. Advies nodig

Nadere informatie

Tips en tricks voor een rendabele WKK. Hans Clijsters Sales Manager

Tips en tricks voor een rendabele WKK. Hans Clijsters Sales Manager Tips en tricks voor een rendabele WKK Hans Clijsters Sales Manager Het bedrijf Het is niet alleen WAT we doen POWER QUALITY Ononderbroken stroomvoorziening (UPS) Technisch totaalconcept ENERGIE OPLOSSINGEN

Nadere informatie

WAAROM IS DE AUTONOME ELEKTRICITEITSPRODUCTIE ZO BELANGRIJK?

WAAROM IS DE AUTONOME ELEKTRICITEITSPRODUCTIE ZO BELANGRIJK? 1 HET AUTONOME HUIS VOOR MEER ENERGIEZEKERHEID NIEUWSBRIEF NR 1 -- 21 JUNI 2011 WAAROM IS AUTONOMIE ZO BELANGRIJK? Nog geen 100 jaar geleden waren de meeste mensen veel meer onafhankelijk voor de water-

Nadere informatie

De HR-ketel die óók elektriciteit opwekt. De persoonlijke energiecentrale voor warmte, warm water én elektriciteit in huis.

De HR-ketel die óók elektriciteit opwekt. De persoonlijke energiecentrale voor warmte, warm water én elektriciteit in huis. De HR-ketel die óók elektriciteit opwekt. De persoonlijke energiecentrale voor warmte, warm water én elektriciteit in huis. Introductiedatum: 1 november 2010. Inhoudsopgave Het belang van duurzame innovatie

Nadere informatie

Notitie Duurzame energie per kern in de gemeente Utrechtse Heuvelrug

Notitie Duurzame energie per kern in de gemeente Utrechtse Heuvelrug Notitie Duurzame energie per kern in de gemeente Utrechtse Heuvelrug CONCEPT Omgevingsdienst regio Utrecht Mei 2015 opgesteld door Erwin Mikkers Duurzame energie per Kern in gemeente Utrechtse Heuvelrug

Nadere informatie

Biogas is veelzijdig. Vergelijking van de opties 1-2-2012. Vergelijking opties voor benutting van biogas

Biogas is veelzijdig. Vergelijking van de opties 1-2-2012. Vergelijking opties voor benutting van biogas 1--1 Ongeveer 7 deelnemende organisaties Promotie van optimale benutting van biomassa Kennisoverdracht door workshops, excursies, nieuwsbrief en artikelen in vakbladen Vergelijking opties voor benutting

Nadere informatie

Infosessie. WKK-potentieelstudie. Geert Reunes Hoofd Verificatiebureau (VBBV) 16 september 2014

Infosessie. WKK-potentieelstudie. Geert Reunes Hoofd Verificatiebureau (VBBV) 16 september 2014 Infosessie WKK-potentieelstudie Geert Reunes Hoofd Verificatiebureau (VBBV) 16 september 2014 WKK-potentieelstudie Art.6(6) EBO: studie van het economisch potentieel aan kwalitatieve WKK in de vestiging

Nadere informatie

DE RENDABILITEIT VAN HERNIEUWBARE ENERGIE (HE 03)

DE RENDABILITEIT VAN HERNIEUWBARE ENERGIE (HE 03) DE RENDABILITEIT VAN HERNIEUWBARE ENERGIE (HE 03) 1 HOE BEOORDEEL JE DE RENDABILIEIT VAN EEN INVESTERING? Is het rendabel om in uw woning te investeren in een systeem dat werkt op hernieuwbare energie?

Nadere informatie

Praktijkervaringen met WKK. 19.03.2013 Boris Fornoville, Stad Antwerpen

Praktijkervaringen met WKK. 19.03.2013 Boris Fornoville, Stad Antwerpen Praktijkervaringen met WKK 19.03.2013 Boris Fornoville, Stad Antwerpen Technologie WKK met motoren Technologie WKK met motoren warmtedistributie motorblok alternator Randvoorwaarden WKK Haalbaarheid: Voldoende

Nadere informatie

SOLIDpower. Presentatie ISSO New Business event J.W. Tolkamp 5 november 2015

SOLIDpower. Presentatie ISSO New Business event J.W. Tolkamp 5 november 2015 SOLIDpower Presentatie ISSO New Business event J.W. Tolkamp 5 november 2015 Decentraal stroom opwekken Huidige Situatie: Centrale opwekking Toekomstige situatie: Decentrale flexibele opwekking 2 3 Huidige

Nadere informatie

Net voor de Toekomst. Frans Rooijers

Net voor de Toekomst. Frans Rooijers Net voor de Toekomst Frans Rooijers Net voor de Toekomst 1. Bepalende factoren voor energie-infrastructuur 2. Scenario s voor 2010 2050 3. Decentrale elektriciteitproductie 4. Noodzakelijke aanpassingen

Nadere informatie

Doel van de presentatie

Doel van de presentatie WarmteKrachtKoppeling: Principe Beschikbare technologieën Groenestroomcertificaten Steunmaatregelen Yves LEBBE WKK Facilitator voor het Brussels Hoofdstedelijke Gewest Confederatie bouw - Brussel 4 november

Nadere informatie

WKK (warmte delen) een praktijkvoorbeeld met cijfers

WKK (warmte delen) een praktijkvoorbeeld met cijfers WKK (warmte delen) een praktijkvoorbeeld met cijfers 1) Wie is BeauVent? 2) WKK? 3) Case 1 4) Case 2 5) Samenwerken, kan lonen! Agenda BeauVent Hernieuwbare energiecoöperati Wil tegen 2050 een 100% hernieuwbare

Nadere informatie

Kinderuniversiteit (Groene) energie?

Kinderuniversiteit (Groene) energie? Kinderuniversiteit (Groene) energie? Johan Driesen, Elektrotechniek Lieve Helsen, Werktuigkunde Leuven, 15 oktober 2011 Transport 15.10.2011 Kinderuniversiteit (Groene) Energie? 2 Transport 15.10.2011

Nadere informatie

Groenestroomcertificaten en subsidies voor het BHG toegepast op warmtekrachtkoppeling

Groenestroomcertificaten en subsidies voor het BHG toegepast op warmtekrachtkoppeling Opleiding voor energieverantwoordelijken in de dienstensector en collectieve huisvesting Groenestroomcertificaten en subsidies voor het BHG toegepast op warmtekrachtkoppeling Baptiste Buxant, verantwoordelijke

Nadere informatie

Opleiding Duurzaam Gebouw : Duurzaam bouwen van A tot Z

Opleiding Duurzaam Gebouw : Duurzaam bouwen van A tot Z Opleiding Duurzaam Gebouw : Duurzaam bouwen van A tot Z Leefmilieu Brussel Duurzaam bouwen vanuit de invalshoek van energie. Anne-Laure MAERCKX CENERGIE Doelstelling(en) van de presentatie Een denkoefening

Nadere informatie

BIOCHP. Enkele verschillende voorbeelden Kansen, mogelijkheden, calculaties

BIOCHP. Enkele verschillende voorbeelden Kansen, mogelijkheden, calculaties BIOCHP Enkele verschillende voorbeelden Kansen, mogelijkheden, calculaties 1. Biovergasser + WKK (productgasmotor) 2. De pelletbrander + stirlingmotor 3. De Pelletvergasser +WKK 4. De HT-water + ORC CHP

Nadere informatie

Voordelen van stoom door WKK in België : Projectaanpak THEOLIA

Voordelen van stoom door WKK in België : Projectaanpak THEOLIA S u s t a i n a b l e E n e r g y S o l u t i o n s Voordelen van stoom door WKK in België : Projectaanpak THEOLIA Promotiedag STOOM 18 mei 2006 VITO te Mol Frederic Vermeulen Marketing en Sales Manager

Nadere informatie

Warmtepompen besparen op energie, niet op comfort

Warmtepompen besparen op energie, niet op comfort WARMTEPOMPTECHNIEK Warmtepompen besparen op energie, niet op comfort Voor verwarming en productie van sanitair warm water in nieuwbouw en renovatie Warmtepomptechniek in nieuwbouwprojecten Nieuw bouwen?

Nadere informatie

Energie in de glastuinbouw

Energie in de glastuinbouw Energie info glastuinbouw 22-11-2004 Energie in de glastuinbouw Eenheden Voelbaar / niet voelbaar Brandstof Benutte deel Prijs energiekost Alternatieve energie BBT Serre verliezen Energieproductie Vermogen

Nadere informatie

Nulenergie in Brussel: perspectieven?

Nulenergie in Brussel: perspectieven? Nulenergie in Brussel: perspectieven? Seminarie Duurzaam Gebouw 22 maart 2013 Ir. Ismaël Daoud Politiek adviseur, Duurzaam bouwen en Energie Kabinet d'evelyne Huytebroeck, Brussels Minister voor Leefmilieu,

Nadere informatie

2016-04-15 H2ECOb/Blm HOE KAN DE ENERGIETRANSITIE WORDEN GEREALISEERD? Probleemstelling

2016-04-15 H2ECOb/Blm HOE KAN DE ENERGIETRANSITIE WORDEN GEREALISEERD? Probleemstelling HOE KAN DE ENERGIETRANSITIE WORDEN GEREALISEERD? Probleemstelling Op de internationale milieuconferentie in december 2015 in Parijs is door de deelnemende landen afgesproken, dat de uitstoot van broeikasgassen

Nadere informatie

ANRE-DEMONSTRATIEPROJECT WKK BIJ PSG SENTINEL, WELLEN

ANRE-DEMONSTRATIEPROJECT WKK BIJ PSG SENTINEL, WELLEN ANRE-DEMONSTRATIEPROJECT WKK BIJ PSG SENTINEL, WELLEN Eindrapport J. Desmedt, W. Luyckx en J. Cools Vito Juli 1999 2 SAMENVATTING In het kader van de bevordering van nieuwe energietechnologieën (KB van

Nadere informatie

Energieverbruik gemeentelijke gebouwen

Energieverbruik gemeentelijke gebouwen MILIEUBAROMETER: INDICATORENFICHE ENERGIE 1/2 Samenwerkingsovereenkomst 2008-2013 Milieubarometer: Energieverbruik gemeentelijke gebouwen Indicatorgegevens Naam Definitie Meeteenheid Energieverbruik gemeentelijke

Nadere informatie

Warmtekracht Koppeling

Warmtekracht Koppeling INHOUD. WARMTEKRACHT KOPPELING?... 3 2. DE TROEVEN VAN WKK.... 6 3. RATIONEEL ENERGIEGEBRUIK.... 8 4. PRIMAIRE-ENERGIEBESPARING.... 9 5. WARMTEKRACHTKOPPELING IN VLAANDEREN.... 0 6. TRIGENERATIE.... 7.

Nadere informatie

Les Biomassa. Werkblad

Les Biomassa. Werkblad LESSENSERIE ENERGIETRANSITIE Les Biomassa Werkblad Les Biomassa Werkblad Niet windenergie, niet zonne-energie maar biomassa is de belangrijkste bron van hernieuwbare energie in Nederland. Meer dan 50%

Nadere informatie

Mijn bedrijf en mijn energie

Mijn bedrijf en mijn energie Mijn bedrijf en mijn energie Staden, zondag 30 november 2014 arch. Luc Dedeyne energieconsulent Bouwunie Subsidies voor bedrijven Bedrijven kunnen genieten van financiële ondersteuning indien zij investeren

Nadere informatie

buffer warmte CO 2 Aardgas / hout WK-installatie, gasketel of houtketel brandstof Elektriciteitslevering aan net

buffer warmte CO 2 Aardgas / hout WK-installatie, gasketel of houtketel brandstof Elektriciteitslevering aan net 3 juli 2010, De Ruijter Energy Consult Energie- en CO 2 -emissieprestatie van verschillende energievoorzieningsconcepten voor Biologisch Tuinbouwbedrijf gebroeders Verbeek in Velden Gebroeders Verbeek

Nadere informatie

Steunmaatregelen voor geothermische investeringen in het Vlaamse Gewest

Steunmaatregelen voor geothermische investeringen in het Vlaamse Gewest Steunmaatregelen voor geothermische investeringen in het Vlaamse Gewest 8 november 2012 VCB - Brussel ing. Eddy Jonckheere, accountmanager transformatie & duurzaamheid - energie Overzicht Agentschap Ondernemen

Nadere informatie

Mededeling van de Vlaamse Reguleringsinstantie voor de Elektriciteits- en Gasmarkt. van 22 juli 2008

Mededeling van de Vlaamse Reguleringsinstantie voor de Elektriciteits- en Gasmarkt. van 22 juli 2008 Vlaamse Reguleringsinstantie voor de Elektriciteits- en Gasmarkt Graaf de Ferrarisgebouw Koning Albert II-laan 20 bus 19 B-1000 Brussel Tel. +32 2 553 13 79 Fax +32 2 553 13 50 Email: info@vreg.be Web:

Nadere informatie

Economische analyse en dimensionering van een verwarmingssysteem op. collectieve systemen

Economische analyse en dimensionering van een verwarmingssysteem op. collectieve systemen Economische analyse en dimensionering van een verwarmingssysteem op zonne-energie voor collectieve systemen Voordelen van gravitaire drainage voor collectieve systemen Economisch optimale dimensionering

Nadere informatie

Gas als zonnebrandstof. Verkenning rol gas als energiedrager voor hernieuwbare energie na 2030

Gas als zonnebrandstof. Verkenning rol gas als energiedrager voor hernieuwbare energie na 2030 Gas als zonnebrandstof Verkenning rol gas als energiedrager voor hernieuwbare energie na 2030 1 Inhoudsopgave 1 2 3 4 5 Introductie Meer hernieuwbare energie Extra hernieuwbare energie in Nederland? Verkennen

Nadere informatie

WARMTE UIT KOUDE. Inzet van warmte uit koude (koelinstallaties) Kansen en rentabiliteit. warmte uit koude is geld waard

WARMTE UIT KOUDE. Inzet van warmte uit koude (koelinstallaties) Kansen en rentabiliteit. warmte uit koude is geld waard Inzet van warmte uit koude (koelinstallaties) Kansen en rentabiliteit warmte uit koude is geld waard Fons Pennartz (KWA) Jan Grift (Energy Matters) 1 Wetgeving & timing 1 januari 2010 (bij)vullen met nieuw

Nadere informatie

EPB in Vlaanderen en hoe te gebruiken als verkoopstool

EPB in Vlaanderen en hoe te gebruiken als verkoopstool EPB in Vlaanderen en hoe te gebruiken als verkoopstool Inleiding EPB Wat Waarom Wanneer De 7 Eisen van EPB Huidige normen Normen 2016 E Peil als verkoopstool technieken 2 1 Wat EPB Energie Prestatie voor

Nadere informatie

Mogelijke oplossingen voor het energieprobleem

Mogelijke oplossingen voor het energieprobleem http://glasreg.khk.be/ www.kvlt.be Mogelijke oplossingen voor het energieprobleem Studiedag: Toekomst voor de glastuinbouw? 1 december 2006 Herman Marien Energieprobleem: van kennis tot besparing 1. Kennis

Nadere informatie

Toelichting Instrument 5. Onderdeel Toolbox voor energie in duurzame gebiedsontwikkeling

Toelichting Instrument 5. Onderdeel Toolbox voor energie in duurzame gebiedsontwikkeling Toelichting Instrument 5 Onderdeel Toolbox voor energie in duurzame gebiedsontwikkeling Instrument 5, Concepten voor energieneutrale wijken De gehanteerde definitie voor energieneutraal is als volgt: Een

Nadere informatie

Passiefhuis-Platform vzw De REFLEX voor energiebewust bouwen

Passiefhuis-Platform vzw De REFLEX voor energiebewust bouwen Passiefhuis-Platform vzw De REFLEX voor energiebewust bouwen Stefan Van Loon, technical consultant Ruimteverwarming in combinatie met balansventilatie 1 Programma Definitie passiefhuis zeer laagenergie

Nadere informatie

Energielasten als een van de uitgangspunten bij nieuwbouw en renovatie

Energielasten als een van de uitgangspunten bij nieuwbouw en renovatie Energielasten als een van de uitgangspunten bij nieuwbouw en renovatie Door Eric van Zee, april 2008 Energie steeds groter deel van de woonlasten De kosten voor verwarming en warm tapwater vormen een steeds

Nadere informatie

Brandstofcel en elektrisch vervoer: een slimme combinatie!

Brandstofcel en elektrisch vervoer: een slimme combinatie! energiegids.nl Energie productie 17 Brandstofcel en elektrisch vervoer: een slimme combinatie! De huidige ontwikkelingen op het gebied van brandstofcellen (micro-wkk) en elektrisch vervoer zorgen ervoor

Nadere informatie

Tijdelijke duurzame energie

Tijdelijke duurzame energie Tijdelijke duurzame energie Tijdelijk Uitgewerkte businesscases voor windenergie, zonne-energie en biomassa Anders Bestemmen Tijdelijke duurzame energie Inleiding In het Corporate Innovatieprogramma van

Nadere informatie

Inventaris hernieuwbare energie in Vlaanderen 2013

Inventaris hernieuwbare energie in Vlaanderen 2013 1 Beknopte samenvatting van de Inventaris duurzame energie in Vlaanderen 2013, Deel I: hernieuwbare energie, Vito, februari 2015 1 1 Het aandeel hernieuwbare energie in 2013 bedraagt 5,8 % Figuur 1 zon-elektriciteit

Nadere informatie

Energie aspecten EPT en SiB

Energie aspecten EPT en SiB 26 Februari 2015 Energie aspecten EPT en SiB Jan Gielen DLV Plant MUSHROOMS j.gielen@dlvplant.nl 1 Energiebesparende opties EPT en SiB EPT www.energiekepaddenstoelentelers.nl Houtkachel Zonnepanelen WKO

Nadere informatie

Restwarmtebenutting in de vleesverwerkende industrie. Case. A.(Fons)M.G. Pennartz Ir. Manager team Energie KWA Bedrijfsadviseurs B.V.

Restwarmtebenutting in de vleesverwerkende industrie. Case. A.(Fons)M.G. Pennartz Ir. Manager team Energie KWA Bedrijfsadviseurs B.V. Restwarmtebenutting in de vleesverwerkende industrie d.m.v. HT-warmtepompen Case A.(Fons)M.G. Pennartz Ir. Manager team Energie KWA Bedrijfsadviseurs B.V. Aan bod komen: Situatie omschrijving case vleesbedrijf

Nadere informatie

ENERGIESUBSIDIES. Valérie de Groote INDEA 26 september 2013

ENERGIESUBSIDIES. Valérie de Groote INDEA 26 september 2013 ENERGIESUBSIDIES Valérie de Groote INDEA 26 september 2013 1 FEDERAAL 2 Federaal: investeringsaftrek Verhoogde investeringsaftrek voor energiebesparende investeringen fiscaal voordeel waarbij men een bepaald

Nadere informatie

Warmtenetten in Vlaanderen ACE 22-11/2012. Van Overberghe Koen

Warmtenetten in Vlaanderen ACE 22-11/2012. Van Overberghe Koen Warmtenetten in Vlaanderen ACE 22-11/2012 Van Overberghe Koen Wat Warmtenetwerk is een warmtenet? Nederland en Vlaanderen Breed platform voor alle organisaties die betrokken zijn bij collectieve warmte

Nadere informatie

VAN NUL ENERGIE NAAR AUTONOME WONING. Opgemaakt door Hugo Vanderstadt Bio-architectuur Duurzame stedenbouw Eco-housing

VAN NUL ENERGIE NAAR AUTONOME WONING. Opgemaakt door Hugo Vanderstadt Bio-architectuur Duurzame stedenbouw Eco-housing VAN NUL ENERGIE NAAR AUTONOME WONING Opgemaakt door Hugo Vanderstadt Bio-architectuur Duurzame stedenbouw Eco-housing Vermogen kernenergie Doel = 2.912 MW Energieproductie = 21 miljard KWh / jaar De warmte

Nadere informatie

ENERGIEZUINIGE BEDRIJVENTERREINEN. 18 april 2013

ENERGIEZUINIGE BEDRIJVENTERREINEN. 18 april 2013 ENERGIEZUINIGE BEDRIJVENTERREINEN 18 april 2013 EUROPESE DOELSTELLING tegen 2020 en tov 1990 CO2-uitstoot verlagen met 20% energieverbruik met 20% verlagen aandeel hernieuwbare energie +20% STEUNMAATREGELEN

Nadere informatie

Houtige biomassaketen

Houtige biomassaketen Houtige biomassaketen 27 januari 2016, Gilze Rijen Schakelevent RVO: Is houtige biomassateelt voor kleinschalige warmte-opwekking interessant? Ton.van.Korven@zlto.nl Eigen duurzame energieketen Biomassaproductie/Biomassa

Nadere informatie

Evaluatie van de rentabiliteit van een investering

Evaluatie van de rentabiliteit van een investering Evaluatie van de rentabiliteit van een investering Vorming voor Energieverantwoordelijken van het BHG Céline Martin ICEDD asbl 22 maart 2007 Vertreksituatie: vervanging van een verwarmingsketel Men wil

Nadere informatie

Europese primeur! WKK-installatie AGFA

Europese primeur! WKK-installatie AGFA Europese primeur! WKK-installatie AGFA 17 oktober 2007 AGFA-GEVAERT Mortsel Inleiding: WKK Agfa-Gevaert Installatie 4 x (gas-)motor 2 MWe 4 x recuperatieketel oververhitte stoom (19 bara 340 C) 4 x geïntegreerde

Nadere informatie

Stirling HRe-ketel Hoog Rendement Electra

Stirling HRe-ketel Hoog Rendement Electra Stirling HRe-ketel Hoog Rendement Electra Stirling HRe-ketel www.navien.com KOAMI bldg., 13-6, Yeongdeungpo-Gu, Seoul, 150-729, Korea Rep. +82 2 3489 2320 Fax +82 2 3489 2227 Hoofdkantoor, Seoul, Korea

Nadere informatie

BELEIDSOPTIES NUL-ENERGIEWONING

BELEIDSOPTIES NUL-ENERGIEWONING 1 BELEIDSOPTIES NUL-ENERGIEWONING IN HET KADER VAN DE BELANGSTINGSAFTREK HEEFT DE FEDERALE REGERING EEN DEFINITIE GEPUBLICEERD OVER DE NULEREGIEWONING Bij nader toezien was dit een foutieve en zeer contraproductieve

Nadere informatie

Nieuwe methodiek CO 2 -voetafdruk bedrijventerreinen POM West-Vlaanderen. Peter Clauwaert - Gent 29/09/11

Nieuwe methodiek CO 2 -voetafdruk bedrijventerreinen POM West-Vlaanderen. Peter Clauwaert - Gent 29/09/11 Nieuwe methodiek CO 2 -voetafdruk bedrijventerreinen POM West-Vlaanderen Peter Clauwaert - Gent 29/09/11 Inhoud presentatie 1.Afbakening 2.Inventarisatie energie 3.CO 2 -voetafdruk energieverbruik 4.CO

Nadere informatie

Presentatie Vanparijs-Maes THE WATERCYCLE. Benjamin De Vis 29 april 2010

Presentatie Vanparijs-Maes THE WATERCYCLE. Benjamin De Vis 29 april 2010 Presentatie Vanparijs-Maes THE WATERCYCLE Benjamin De Vis 29 april 2010 Inhoud Vanparijs-Maes Biogas WKK Dimensies / businessplan Concrete voorbeelden Subsidies Vanparijs-Maes Oprichting in 1994 dups BU

Nadere informatie

Seminarie Duurzaam Bouwen

Seminarie Duurzaam Bouwen Seminarie Duurzaam Bouwen Zoom op de kleinschalige warmtekrachtkoppeling (

Nadere informatie

Innoveren met financiering van zonnepanelen

Innoveren met financiering van zonnepanelen Innoveren met financiering van zonnepanelen Dexia Corporate Jean-Michel Baetslé, Gedelegeerd Bestuurder Inhoud Inleiding Fotovoltaïsche zonne-energie Voor- en nadelen van een fotovoltaïsch systeem Steun

Nadere informatie

Condenserende Ketels. Energiezuinig : niet enkel tegen de sterk gestegen energieprijzen... Laurent Vercruysse Viessmann Belgium

Condenserende Ketels. Energiezuinig : niet enkel tegen de sterk gestegen energieprijzen... Laurent Vercruysse Viessmann Belgium Condenserende Ketels Laurent Vercruysse Viessmann Belgium Vorlage 1 05/2008 Viessmann Werke Energiezuinig : niet enkel tegen de sterk gestegen energieprijzen... Maar ook : Reserve van fossiele brandstoffen

Nadere informatie

Homelab 2050, serie 4: Optimaal gebruik van beschikbare energiebronnen

Homelab 2050, serie 4: Optimaal gebruik van beschikbare energiebronnen Energie en exergie in de gebouwde omgeving Door Sabine Jansen (TU Delft) 7 April 2015 Homelab 2050, serie 4: Optimaal gebruik van beschikbare energiebronnen Exergie voor de gebouwde omgeving Statements

Nadere informatie

Hoge energieprijzen. Mazout blijft een voordelige brandstof.

Hoge energieprijzen. Mazout blijft een voordelige brandstof. Hoge energieprijzen. Mazout blijft een voordelige brandstof. Dit document zal u helpen een beter inzicht te krijgen in de verbruikskosten, in een huishoudelijke omgeving, voor de verschillende energiebronnen.

Nadere informatie