Schreeuwende mannen, koersen die plotseling dalen, champagne

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Schreeuwende mannen, koersen die plotseling dalen, champagne"

Transcriptie

1 Hoofdstuk 5 De werking van de effectenbeurs In dit hoofdstuk: Een korte geschiedenis De facetten van het aandeel Hoe een bedrijf naar de beurs gaat De obligatie in beeld Waarom koersen stijgen en dalen Het voorspellen van aandelenkoersen Hoe je een beursorder opgeeft Schreeuwende mannen, koersen die plotseling dalen, champagne op de beursvloer vanwege een nieuw bedrijf op de beurs. Op tv ziet het er allemaal spannend maar ook mysterieus uit. In dit hoofdstuk nemen we een kijkje achter de schermen van de beursvloer. Ik neem het aandeel en de obligatie onder de loep, laat zien waarom koersen stijgen en dalen en ga in op de vraag of je toekomstige koersen kunt voorspellen. Voorts komen de ins en outs van de beursgang aan bod en geef ik je tips hoe je zelf toetreedt tot de wondere wereld van de beurs. Maar we beginnen bij het begin, ofwel bij de Verenigde Oost-Indische Compagnie. Het begin van de aandelenmarkt Het was de Verenigde Oost-Indische Compagnie, opgericht in 1602, die het startsein gaf voor een nieuw fenomeen: het aandeel. De VOC had destijds het astronomische bedrag van florijnen nodig en besloot de inschrijving voor de aandelen open te stellen voor het brede publiek. Deelnemers werden opgenomen als vennoten van de Compagnie en deelden mee in de winst in de vorm van contant geld en specerijen p65 51

2 52 DEEL II: Aandelen en obligaties De vennoten konden hun waardepapier verhandelen via de Amsterdamse Effectenbeurs. In de beginjaren had zij nog geen onderkomen en vond de handel plaats op bruggen en in koffiehuizen. In 1611 vestigde de Amsterdamse Effectenbeurs zich voor het eerst op een fysieke plaats en wel op het Rokin. In de jaren hierna is de beurs een aantal keren verkast, maar heeft zich altijd rond de Amsterdamse Dam weten te nestelen. Ook in Rotterdam (aan de Blaak) en Den Haag hebben zich in het verleden effectenbeurzen gevestigd. In 1974 zijn deze beurzen gesloten. Niet alleen het koffiehuis is als beursplaats verdwenen, ook de schreeuwende handelaren op de beursvloer kunnen de geschiedenisboeken in. Niet de stem, maar het scherm is het belangrijkste instrument van de beurshandelaar geworden. Effectenhandel verloopt vandaag de dag vrijwel geheel automatisch. Wat echter altijd hetzelfde is gebleven, is het fundament van de aandelenmarkt: koersen stijgen en koersen dalen onder invloed van vraag en aanbod. Het aandeel Met een aandeel koop je letterlijk een (aan)deel van een bedrijf. Je wordt mede-eigenaar van de onderneming en je hebt net als alle andere aandeelhouders recht op winst en zeggenschap in de firma. TIP Zeggenschap Heb je bijvoorbeeld vijftig aandelen van onderneming X, die vijftig miljoen aandelen heeft uitgegeven, dan ben je voor 0,0001% eigenaar van het bedrijf. Ook al is je macht hiermee niet groot, je bent van harte welkom op de aandeelhoudersvergaderingen en je krijgt een lunch voorgeschoteld en vaak een presentje mee naar huis. Wil je een wantoestand binnen een bedrijf aan de orde stellen, koop dan één aandeel, ga naar de aandeelhoudersvergadering en doe je zegje. Zeer effectief, want op aandeelhoudersvergaderingen zit meestal veel pers. Dividend Voor de gemiddelde particuliere belegger is het belangrijker dat je als aandeelhouder recht hebt op een deel van de winst. Maakt een bedrijf winst, dan kan het besluiten een deel uit te keren aan de aandeelhouders. Het is niet vanzelfsprekend dat dit gebeurt. Het bedrijf kan er bijvoorbeeld ook voor kiezen om leningen af te lossen, of geld te reserveren voor toekomstige investeringen. Vaak wordt dan ook niet de gehele p65 52

3 Hoofdstuk 5: De werking van de effectenbeurs 53 winst uitgekeerd. De winst die wel wordt uitgekeerd heet dividend. Deze beloning aan de aandeelhouders wordt gewoonlijk uitgekeerd na de presentatie van de jaarcijfers. Soms keert een bedrijf ook halverwege het jaar interim-dividend uit. TIP Koersstijgingen Dividend is een alleraardigste bijkomstigheid, maar wordt door beleggers vaak als een fooi gezien. Zij eisen meer van de onderneming en wel dat de koers van het aandeel stijgt. De aandelenbelegger is niet tevreden met een paar procent dividendrendement: daar weegt het risico van een koersdaling niet tegenop. Hij wil opgaande koersgrafieken zien en wel zo steil mogelijk. Een aandelenbelegger wil dus dividend ontvangen en een stijging van de aandelenkoers zien. Is dit hebzuchtig? Ja, absoluut. Maar de risico s die hij loopt zijn navenant: de aandelenbelegger loopt, in tegenstelling tot een spaarder, de kans dat zijn investering in waarde daalt. En om dat te compenseren verlangt hij extra rendement. Staar je niet blind op koersstijgingen alleen, maar neem ook het dividend in acht. Vooral in tijden dat de aandelenmarkt tegenzit, kun je hierop terugvallen. Ook in mindere perioden probeert een onderneming dividend uit te keren, al is het maar om de aandeelhouders zoet te houden. Sterker nog: bij slechte toekomstverwachtingen kan een onderneming besluiten om zelfs relatief veel dividend uit te keren omdat zij geen betere kansen ziet om het geld te herinvesteren. Hoe bedrijven naar de beurs gaan De meeste ondernemingen zijn al tientallen jaren genoteerd op de beurs. Toch maken regelmatig nieuwe talenten hun opwachting voor een beursintroductie. Een beursgang is altijd smullen. Je leest verhalen van de oprichter die al op de lagere school chocoladerepen met winst doorverkocht aan zijn vriendjes en dankzij jarenlang tachtig uur per week te werken uiteindelijk zijn droom waarmaakt: de beursintroductie van zijn eigen bedrijf. Achteraf hoor je ondernemers toch vaak klagen over de beursintroductie. Wil je naar de beurs, dan krijg je te maken met advocaten, accountants en de bank(en) die de emissie voor je begeleiden. Al die dienstverleners schrijven hoge rekeningen uit en het hele proces vergt veel papierwerk. Het belangrijkste document dat uiteindelijk uit de bus moet komen is het prospectus waarmee beleggers over de streep moeten worden getrokken. In dit prospectus vind je: gedetailleerde informatie over de onderneming; over haar verleden en over verwachtingen, inclusief omzet- en winstprognoses; p65 53

4 54 DEEL II: Aandelen en obligaties een overzicht van de risico s die je als belegger loopt als je in het bedrijf gaat investeren; een volledige balans; het track-record van de leden van de Raad van Bestuur, de belangen die zij hebben en de beloning die zij krijgen; welke partijen betrokken zijn bij de emissie, waaronder banken, accountants en advocaten. Vervolgens wordt er een prijsrange vastgesteld. Bijvoorbeeld 40 euro tot 47 euro. Is de introductie een groot succes, dan worden de aandelen tegen de bovenkant van de range geplaatst. Is de interesse klein, dan zullen de aandelen tegen een lage prijs moeten worden verkocht. Om het risico van een mislukte beursgang te voorkomen, wordt vaak eerst een roadshow georganiseerd voor de grote jongens, zoals pensioenfondsen, banken en managers van beleggingsfondsen. Als zij zich inschrijven voor grote pakketten aandelen, dan is de kans op succes al een stuk groter. PAS OP! TIP Er kleeft vreemd genoeg een nadeel aan een succesvolle beursgang. Populaire emissies worden namelijk vaak overtekend, wat inhoudt dat niet alle geïnteresseerden de hoeveelheid aandelen ontvangen die ze hadden besteld. Je kunt anticiperen op dit fenomeen door meer aandelen te bestellen dan je eigenlijk wenst. Dit heet op de beurs majoreren. Je loopt dan wel de kans dat achteraf blijkt dat je meer aandelen krijgt toegewezen dan je had gewild. Het is vooraf moeilijk te peilen hoe goed een emissie zal verlopen. Soms staat er in alle kranten negatief nieuws, maar blijkt achteraf toch dat de beursgang een succes was. Bijvoorbeeld omdat institutionele beleggers, zoals pensioenfondsen, in het geheim zeer grote hoeveelheden aandelen bleken te hebben besteld. Wil je meer kans maken op een gunstige toewijzing van aandelen, open dan een effectenrekening bij de bank die de emissie begeleidt. Uit het verleden blijkt dat de begeleidende bank haar eigen klanten vaak voortrekt. De introductie op de eerste handelsdag zelf is vaak een mediafeest. Er mag gevoetbald worden op het beursplein, een auto rijdt de beursvloer op, duimen mogen de lucht in en champagneflessen worden ontkurkt op de vroege ochtend. Dit allemaal met de oprichter als stralend middelpunt. Deze is nu overgeleverd aan de grillen van de jungle. Het is, of de ondernemer het nu leuk vindt of niet, voortaan de effectenmarkt die de koers van de onderneming bepaalt p65 54

5 Hoofdstuk 5: De werking van de effectenbeurs 55 De obligatie Kopen en dumpen De eerste officiële notering van een beursnieuwkomer is vaak direct al hoger dan de vastgestelde introductieprijs. Dat was vroeger zo en geldt nog steeds. Dit fenomeen blijkt uit diverse onderzoeken en wordt underpricing genoemd. Hier is een aantal verklaringen voor te noemen. Globaal kunnen we ervan uitgaan dat een beursdebutant zijn aandelen liever tegen een relatief lage prijs in de markt zet, dan dat hij het gevaar loopt dat de emissie mislukt. Op de lange termijn blijkt dat nieuwe beursgangers het vaak slecht doen. Een onderzoek naar aandelenintroducties in Amerika over de periode tussen 1975 en 1984 laat zien dat het gemiddelde rendement over de eerste drie jaar van de introductie (exclusief de eerste handelsdag) circa 27% minder was dan de rendementen op vergelijkbare ondernemingen. Ook uit meer recent onderzoek blijkt dat nieuwkomers het relatief slecht doen. Een genoemde verklaring hiervoor is het overoptimisme op de eerste handelsdag, waarna de markt op de lange termijn langzaam neerwaartse aanpassingen verricht. Het advies? Schrijf je in voor een emissie en verkoop de aandelen aan het einde van de eerste handelsdag nog. Maar onthoud: rendementen uit het verleden bieden geen garantie voor de toekomst: de ene emissie is immers de andere niet. Met een obligatie koop je een schuldbewijs van de Staat (een Staatsobligatie ), een overheidsinstelling of een onderneming. Je vergoeding bestaat uit een vaste rente die meestal jaarlijks wordt uitgekeerd. Onafhankelijk van haar prestaties, is de uitgevende instelling verplicht rente af te dragen en de lening af te lossen. Een obligatielening heeft een looptijd. Bijvoorbeeld van vijf, tien of dertig jaar. Als je een obligatie aanhoudt tot het einde van de looptijd, is de obligatie van een betrouwbare instelling een relatief veilige belegging. Je loopt dan, mits de uitgevende instelling niet failliet gaat, geen koersrisico: je krijgt gewoon de koers die van tevoren is afgesproken. Ofwel: je krijgt het geld terug dat je hebt geleend plus een jaarlijkse vergoeding in de vorm van rente. Dit ligt echter anders wanneer je de obligatie tussentijds wilt verkopen. Want koersen van obligaties reageren op schommelingen van de rente. Daalt de marktrente, dan stijgt de waarde van een obligatie. Maar stijgt de (korte) rente, dan dalen de koersen van obligaties: beleggers kunnen hun geld nu immers elders wegzetten tegen een hogere rente. Je kunt obligaties kopen op de Amsterdamse effectenbeurs. Ze worden vaak verhandeld in coupures van minimaal 1000 euro. Wil je beleggen in obligaties, dan kun je er ook voor kiezen om participaties te kopen van p65 55

6 56 DEEL II: Aandelen en obligaties een obligatiefonds (beleggingsfonds). Je kunt in veel fondsen al voor een paar tientjes terecht. Belangrijke verschillen tussen obligatiehouders en aandelenbeleggers De obligatiehouder: krijgt bij een faillissement eerder zijn geld terug dan aandelenbeleggers; ontvangt jaarlijks een vaste vergoeding. Daar staat tegenover dat hij: niet direct mee profiteert van de winst en andere successen van het bedrijf; niet welkom is op de aandeelhoudersvergaderingen van de onderneming. Waarom aandelen stijgen en dalen Of aandelen stijgen of dalen, wordt bepaald door de strijd tussen kopers en de verkopers, ofwel de bulls (de stieren) en de bears (de beren). Een stier vecht in de strijd van beneden naar boven: hij is het symbool voor stijgende koersen. Een beer slaat met zijn klauwen naar beneden en staat voor dalende koersen. In de markt zijn altijd kopers en verkopers actief. Soms zijn de kopers aan de winnende hand en soms de verkopers. Zijn de stieren oppermachtig, dan spreken we van een bullmarket en stijgen de koersen. Zijn er veel beren in het spel betrokken, dan dalen de koersen. Waarom willen bepaalde beleggers een aandeel graag hebben en willen anderen op hetzelfde moment graag van hetzelfde aandeel af? Misschien heb je het gevoel dat dat komt omdat bepaalde beleggers slimmer zijn, of meer weten van beleggen. Maar dat kan geen verklaring zijn, want dan zouden bepaalde aandelen door alle (goede) analisten ter wereld op de kooplijst staan en andere unaniem op een verkooplijst. En dat is juist niet het geval: dezelfde aandelen staan bij bank A op de kooplijst en bij bank B op de verkooplijst. De reden dat bepaalde analisten een aandeel koopwaardig vinden en anderen het aandeel willen dumpen, is dat iedereen andere argumenten gebruikt om een aandeel te kopen dan wel te verkopen en een andere waarde hecht aan de argumentatie. Zo is voor de ene belegger het aftre p65 56

7 Hoofdstuk 5: De werking van de effectenbeurs 57 den van een directeur reden tot grote zorg en speelt dat voor de andere belegger geen enkele rol. Eigenlijk is de effectenmarkt te zien als een groot Lagerhuis : een spel waarin veel verschillende individuen een mening verdedigen (in dit geval kopen of verkopen) en tal van argumenten gebruiken om een opinie te vormen en anderen mee te krijgen. Het spel tussen de kopers en verkopers is te beschouwen als een grote discussie, waarin er uiteenlopende redenen zijn om een aandeel te kopen en vele argumenten bestaan om een aandeel te verkopen. Mogelijke argumenten die een analist kan gebruiken om een aandeel te kopen, zijn: het bedrijf heeft een nieuwe directeur in wie de bank vertrouwen heeft; het bedrijf heeft een nieuw product gelanceerd met grote marktpotentie; de prijzen in de sector waarin het bedrijf actief is, zullen stijgen; de onderneming heeft een mooi contract afgesloten met een afnemer; het bedrijf verwacht meer winst te maken dan het eerder heeft voorspeld; het aandeel van het bedrijf lijkt duurder dan aandelen van zijn concurrentie; de onderneming profiteert van de gestegen dollar omdat deze in de Verenigde Staten actief is; de rente is gedaald, waardoor de onderneming kan lenen tegen lagere tarieven; de koers van het aandeel van de onderneming is de afgelopen tijd minder gestegen dan de rest van de aandelenmarkt; de onderneming kan worden overgenomen door een concurrent die bereid is een hogere prijs te betalen dan de huidige beurskoers; de verwachting is dat de onderneming een strategische overname gaat doen waarover de bank positief is gestemd; de verwachting is dat de onderneming onrendabele activiteiten gaat verkopen p65 57

8 58 DEEL II: Aandelen en obligaties Argumenten die een andere analist kan gebruiken om een aandeel te verkopen zijn: accountants hebben gebreken in de boekhouding gevonden. De bank vreest negatieve publiciteit en juridische gevolgen; de ontwikkelingen in de sector zijn somber: de vooruitzichten op lange termijn zijn slecht; nieuwe wetgeving zal ongunstig uitpakken voor het bedrijf; de analist vindt de overnameprijs die het bedrijf voor een concurrent heeft geboden veel te hoog; de nieuwe uitgifte van aandelen zorgt voor verwatering : het dividend zal in de toekomst met meer aandeelhouders moeten worden gedeeld; de kredietwaardigheidsbeoordelaars Moody s en Standard & Poors hebben een lagere kredietwaardigheid aan de onderneming toegekend; het bedrijf heeft aangekondigd het komend jaar geen dividend uit te keren. TIP De prijs van een aandeel wordt niet door een eenduidige formule bepaald, maar gevormd door veel criteria. Er zijn tegelijkertijd tientallen argumenten om een aandeel te kopen en te verkopen. Net als in het Britse Lagerhuis wordt er in de beurswereld veel geschreeuwd en geargumenteerd. Laat u niet leiden door gladde praatjes, maar wees kritisch en probeer met tegenargumenten te komen. De glazen bol Sommige analisten voorspellen de beweging van de aandelenmarkt vaker goed dan fout. Maar de meeste beursanalisten zitten er bij meer dan 50 procent van hun voorspellingen simpelweg naast, zo blijkt uit verschillende onderzoeken. Hoe komt dat toch? Zijn beursanalisten beunhazen, zijn het amateurs? Integendeel. Natuurlijk zijn er beunhazen actief op de aandelenmarkt, maar analisten die verbonden zijn aan gerenommeerde effectenbanken zijn meestal hoogvliegers. Ze hebben een universitaire titel op zak en werken tachtig uur per week. Hoe slim beursanalisten ook zijn en hoe toegewijd ze met hun vak bezig zijn, ook zij hebben geen glazen bol. Het blijkt extreem moeilijk, zo niet onmogelijk, om de richting van de aandelenmarkt te voorspellen. Mis p65 58

9 Hoofdstuk 5: De werking van de effectenbeurs 59 ANEKDOTE schien lukt het voor een keer, een jaar, wellicht drie jaar achtereenvolgend. Maar het aantal analisten dat erin slaagt om het structureel, jaar op jaar, gedurende een lange periode, beter te doen dan de rest is op één hand te tellen. Warren Buffet is een van de rijkste mannen ter wereld en heeft zijn rijkdom volledig aan de effectenbeurs te danken. Niet door te beleggen in ingewikkelde beleggingsconstructies, futures of opties, maar gewoon in aandelen. Buffet koopt via zijn beleggingsfirma Berkshire Hathaway simpelweg bedrijven die volgens zijn grondige fundamentele analyses zijn ondergewaardeerd. George Soros is een van oorsprong Hongaarse miljardair die zijn vermogen heeft vergaard met zijn eigen hedgefund Quantum Fund. In 1992 leende hij miljoenen Engelse ponden en kocht daar Duitse Marken van. Hiermee speculeerde hij op de val van het pond dat zijns inziens was overgewaardeerd. Op 16 september 1992 zakte het pond in elkaar en verdiende Soros in een week tijd een miljard dollar. Soros houdt zich momenteel voornamelijk bezig met filantropische activiteiten. Nick Leeson hielp als 28-jarige in zijn eentje Barings, de oudste en meest prestigieuze handelsbank van Engeland om zeep. Hij had naar schatting ongeveer futures op de Japanse Nikkei 225-index in zijn bezit toen Japan werd getroffen door een aardbeving. Zijn verlies werd geschat op 600 miljoen pond. John de Mol is na zijn verkoop van Endemol aan het Spaanse Telefonica aan het beleggen geslagen. Hij lijkt een neusje voor beleggen te hebben door aandelen goedkoop te kopen en tegen een goede Bekende beleggers prijs weg te doen. Zijn transacties in aandelen Manchester United, Fox Kids en Versatel zijn hiervan het bewijs. Sem van Berkel is een van de weinige echte beleggingsgoeroes van Nederland. Hij was betrokken bij de oprichting van de optiebeurs in 1978 als handelaar, bankdirecteur en vermogensbeheerder. Verwierf mede aanzien omdat hij het lef had om grote optieposities aan te gaan. Rienk Kamer heeft een twijfelachtige reputatie sinds hij beleggers adviseerde aandelen te kopen die hij zelf bleek te bezitten. Toch heeft Kamer een interessante visie over de dollar, goud en olie. Hij geeft jaarlijks een seminar waar veel beleggers op afkomen. Voorts zijn er nog vele andere Nederlandse beleggingsgoeroes, experts en deskundigen op te noemen. Een greep uit de selectie en excuses voor de personen die ik vergeet: Wilfried Steentjes, San Lie, Bob Emanuels, Eddy Schekman, Jaap van Duijn, Nico Bakker, Theo Kraan, André van Eerden, Han de Jong, Bert van Arkel, Royce Tosrams, Pieter Windt, Michael Kraland, Cees Smit, Marcel Tak, Freddy van Mulligen, Marcel Rila, Peter Paul de Vries, Adriaan Hiele, Corné van Zeijl, Willem Middelkoop, Royce Tosrams en Jeroen Vetter. Via vind je snel interessante columns die door deze personen zijn geschreven p , 16:09

10 60 DEEL II: Aandelen en obligaties De oorzaak van het feit dat slechts enkelen de markt weten te verslaan, ligt in de werking van de aandelenmarkt. Op deze efficiënte markt zijn miljoenen personen actief die ervoor zorgen dat alle informatie à la seconde in aandelenkoersen wordt verwerkt. Komt een onderneming met positief nieuws naar buiten, dan reageren handelaren er direct op met het kopen van aandelen, waarna de koers direct stijgt. Gebeurt er iets dat van negatieve invloed is op de gehele aandelenmarkt, dan zal ook het aandeel van deze onderneming niet buiten schot blijven: dit zal worden verkocht, waarna de koers daalt. TIP Het concept dat nieuwe informatie wordt vertaald in nieuwe aandelenkoersen is een continu proces en duurt telkens weer slechts enkele seconden. Eerder adequaat reageren op een nieuw bericht is onbegonnen werk: dat spel win je niet van de professionele handelaren. En ook de handelaren zelf zullen hun collega s doorgaans niet te slim af zijn, hoewel ze zelf anders zullen beweren. Zie je in de ochtendkrant een positief bericht over een bedrijf, maak je dan geen illusies. Die informatie is al lang en breed verwerkt in de koers van het aandeel. Toch is je situatie in de Grote Wereld der Aandelenhandel niet helemaal kansloos. Er is een sprankje hoop. De kans bestaat dat je informatie beter interpreteert dan de massa. Wat slimme beleggers doen Er kan een onderneming zijn die jij beter begrijpt dan de analisten, waardoor je voordeel kunt behalen. Bijvoorbeeld omdat je zelf in die sector actief bent. Zijn er overnamegeruchten in die markt, dan kun jij beter voorspellen of die roddels hout snijden. Sluit de onderneming een samenwerkingsovereenkomst met een ander bedrijf, dan kun jij beter dan de rest inzien wat voor een invloed dit heeft op de waarde van de onderneming. En wordt er een nieuwe topman gepresenteerd, dan weet jij wellicht wat voor impact die persoon juist wel of juist niet kan hebben op de firma. Ook kun je toegang zoeken tot informatiestromen die een doorsnee-analist niet direct gebruikt. Zo kun je kijken naar de eerste tekenen van een mogelijke groei of verval van een bedrijf. Bijvoorbeeld door te kijken naar de (on)tevredenheid van de klanten, het enthousiasme dat het management en het personeel uitstralen en naar de lancering van een nieuw product. Een analist zal deze eerste tekenen van verandering niet snel gebruiken: het staat immers niet professioneel als een analist met een verkoopadvies komt omdat de rijen bij de winkelkassa korter zijn dan voorheen p , 16:09

11 ANEKDOTE Hoofdstuk 5: De werking van de effectenbeurs Huisvrouwen die de analisten versloegen In de Verenigde Staten versloeg in de jaren negentig een beleggingsvereniging bestaande uit louter huisvrouwen jarenlang de meest gerenommeerde beleggingsanalisten. De vrouwelijke beleggers spitten niet de jaarverslagen door maar keken simpelweg naar de populariteit van de supermarkten in hun buurt. Waren de parkeerplekken vol, dan kochten ze de aandelen, stonden er weinig auto s voor de deur geparkeerd, dan verkochten ze de stukken. 61 Met dergelijke tactieken heb je meer kans in een kleine onderneming dan bij een multinational. Ten eerste omdat kleine bedrijven door minder analisten worden gevolgd, ten tweede omdat van kleine bedrijven niet al het nieuws in alle kranten terecht komt en ten derde omdat de genoemde voorbeelden meer impact hebben bij een kleiner bedrijf. Bij een multinational zal het enthousiasme van een bepaalde manager immers niet direct leiden tot explosieve groei. Hoe je kunt beleggen in aandelen en obligaties Wil je beleggen in aandelen of obligaties, dan kan dat op twee manieren: via een beleggingsfonds of rechtstreeks op de beurs. Via een beleggingsfonds beleg je indirect op de beurs. De fondsmanager investeert in aandelen, in obligaties of een mix hiervan en geeft jou in ruil voor een jaarlijkse vergoeding de mogelijkheid om hierin een participatie te nemen. Een beleggingsfonds koop je bij je bank, een beursmakelaar (ook wel broker genoemd), of een gespecialiseerde online beleggingsfondssupermarkt. Via de telefoon of internet geef je door hoeveel participaties je wilt kopen of het bedrag dat je in het beleggingsfonds wilt steken. Je kunt ook rechtstreeks beleggen op de beurs. Je opent dan een effectenrekening bij je bank of een beursmakelaar, stort daar geld op en kan vanaf dat moment in duizenden aandelen, obligaties en andere beursproducten beleggen p , 16:09

12 62 DEEL II: Aandelen en obligaties Hoe je een aandelenorder opgeeft Het opgeven van een opdracht om aandelen te kopen is in principe zeer gemakkelijk. Geef het aantal aandelen op dat je wilt kopen. Roep de naam van het aandeel door de telefoon of typ het op de internetpagina van je internetmakelaar. Geef aan of je een prijslimiet wilt opgeven of niet. Geef aan hoe lang de opdracht geldig is (een dag, een maand en soms is ook een opdracht met een willekeurige looptijd mogelijk). TIP Na het opgeven van de order krijg je een terugleesscherm te zien op je beeldscherm of leest de medewerker van de beursorderlijn je order terug. Geef je dan je akkoord, dan wordt de opdracht direct naar de beurs verzonden. Soms weet je al binnen een minuut tegen welke prijs de aandelen zijn aangekocht. Hierna staan de belangrijkste tips om geld te besparen met het opgeven van aandelenopdrachten. Geef altijd een limiet op. Met een ongelimiteerde order, ook wel een bestensorder genoemd, betaal je vaak meer dan nodig is. Baseer je beslissingen op realtime-koersinformatie. Koersinformatie op bijvoorbeeld teletekst is met 15 minuten vertraagd. Bedenk dat de koers die wordt getoond, altijd de laatste koers is, ofwel de koers waartegen al gehandeld is. Deze koers is een indicatie van de prijs van het aandeel waartegen je kunt handelen, maar biedt geen garantie. Kijk naar de biedkoers en laatkoers, ook wel spread genoemd: dit is de belangrijkste informatie bij het opgeven van aandelenorders. De biedkoers is de koers die de beste bieder (koper) nu wil betalen en waarvoor je de aandelen à la seconde kwijt kunt. De laatkoers is de prijs van de beste later (verkoper) en de koers waarvoor je de aandelen direct kunt kopen. Stel voor jezelf vast hoe graag je de aandelen wil hebben. Wil je ze graag hebben, geef dan een prijslimiet mee rond de laatkoers. Maar vaak kun je ook gerust tussen de bied- en laatkoers in gaan zitten. Heb je een limiet opgegeven en merk je dat je opdracht niet wordt uitgevoerd, dan kun je de order altijd annuleren waarna je een nieuwe order opgeeft met een andere limiet p , 16:09

13 Hoofdstuk 5: De werking van de effectenbeurs 63 Voorkom dat scherp limiteren een obsessie wordt. Ga niet bezuinigen als het om een heel klein totaalbedrag gaat. Wil je bijvoorbeeld vijftig aandelen kopen tegen een limiet van 50,10 euro waarvan de laatkoers 50,15 euro is en merk je dat die order niet wordt uitgevoerd: verhoog dan gewoon je limiet: het kost je 5 cent maal 50, ofwel een knaak extra om de aandelen in je bezit te krijgen. Wil je duizend aandelen dan is het een ander verhaal. ANEKDOTE Leg alleen beursorders in voordat de beurs is geopend (voor 9.00 uur) als het niet anders kan. Tussen het slot van de ene beursdag en de opening van de nieuwe beursdag gebeurt namelijk zoveel dat de opening van de beurs op de nieuwe dag moeilijk is in te schatten en limiteren moeilijk wordt. Ofwel: de openingskoers van de nieuwe beursdag kan flink afwijken van de slotkoers van de voorgaande beursdag! Je kunt je hiermee flink in de vingers snijden. Wil je beleggen in kleine aandelen, zoals kleine fondsen, dan is goed limiteren nog belangrijker: het kan zijn dat er in een klein aandeel al lange tijd niet is gehandeld, zodat de laatste koers achterhaald is. Nogmaals: kijk naar de bied- en laatkoersen. In de Verenigde Staten houden professionele beleggers jaarlijks een wedstrijd tegen de chimpansee genaamd Raven. De beleggers selecteren hun aandelen aan de hand van grondige analyses, de aap gooit wat pijltjes op een bord. De aap blijkt een jaar later vrijwel altijd een hoger rendement te hebben gerealiseerd. Ook in Nederland zijn er bananenliefhebbers actief in beleggingsland. Zo kennen we de gorilla Jacko. Deze aap beweegt Aap verslaat analist zich in een bananenparadijs waarin elke vrucht een aandeel weerspiegelt. De bananen die hij eet, worden opgenomen in de portefeuille. Ook de prestaties van deze aap zijn tot dusver beter dan wat professionele beleggers weten te realiseren. Geen goed nieuws voor mensen die dag en nacht bezig zijn met de vraag of zij aandelen Unilever of Nestlé moeten kopen. Het selecteren van winnende aandelen blijkt ontzettend moeilijk te zijn p , 16:09

Welke soorten beleggingen zijn er?

Welke soorten beleggingen zijn er? Welke soorten beleggingen zijn er? Je kunt op verschillende manieren je geld beleggen. Hier lees je welke manieren consumenten het meest gebruiken. Ook vertellen we wat de belangrijkste eigenschappen van

Nadere informatie

Binaire opties termen

Binaire opties termen Binaire opties termen Bij het handelen in binaire opties zijn er termen die bekend of onbekend in de oren klinken. Als voorbereiding is het dan ook handig om op de hoogte te zijn van de verschillende termen

Nadere informatie

Vermogen: geld Kapitaal (aandelen, obligaties, leningen (lange termijn))

Vermogen: geld Kapitaal (aandelen, obligaties, leningen (lange termijn)) www.jooplengkeek.nl Vermogensmarkt De markt: vraag en aanbod Vermogen: geld Kapitaal (aandelen, obligaties, leningen (lange termijn)) Vermogen is een ruimer begrip dan geld. Een banksaldo is ook vermogen.

Nadere informatie

Risico s en kenmerken van beleggen

Risico s en kenmerken van beleggen Risico s en kenmerken van beleggen 1. Risico s en kenmerken in het algemeen Beleggen brengt risico s met zich mee. Vaak geldt: hoe hoger het verwachte rendement, hoe meer risico s. Ook geldt dat in het

Nadere informatie

Aandelenopties in woord en beeld

Aandelenopties in woord en beeld Aandelenopties in woord en beeld 2 Aandelenopties in woord en beeld 1 In deze brochure gaan we het hebben over aandelenopties zoals die worden verhandeld op de optiebeurs van Euronext. Maar wat zijn dat

Nadere informatie

Trade van de Week. Meeliften. op het succes. van BESI

Trade van de Week. Meeliften. op het succes. van BESI Trade van de Week Meeliften op het succes van BESI Wanneer we de in Nederland genoteerde aandelen bekijken sinds de start van 2009, dan komen we toch wel tot de conclusie dat BE Semiconductor N.V. (BESI)

Nadere informatie

Dinsdag 22 september 2015. Beleggen met ETF s Van theorie tot strategie

Dinsdag 22 september 2015. Beleggen met ETF s Van theorie tot strategie Dinsdag 22 september 2015 Beleggen met ETF s Van theorie tot strategie Wie geven deze presentatie? Tycho Schaaf Beleggingsspecialist LYNX Martijn Rozemuller Oprichter en directeur Think ETF s 1 De agenda

Nadere informatie

High Risk. Equity Interest Other. ING Dutch Plus Note

High Risk. Equity Interest Other. ING Dutch Plus Note High Risk Equity Interest Other ING Dutch Plus Note Minimaal 155%* aflossing bij stijgende of beperkt dalende beurzen Bescherming tot 35% koersdaling t.o.v. de startwaarde Profiteer van een mogelijke stijging

Nadere informatie

Ezcorp Inc. TIP 2: Verenigde Staten. Ticker Symbol. Credit Services

Ezcorp Inc. TIP 2: Verenigde Staten. Ticker Symbol. Credit Services TIP 2: Ezcorp Inc. Beurs Land Ticker Symbol ISIN Code Sector Nasdaq Verenigde Staten EZPW US3023011063 Credit Services Ezcorp (EZPW) is een bedrijf dat leningen verstrekt en daarnaast tweedehands spullen

Nadere informatie

Advanced Battery Tech Inc.

Advanced Battery Tech Inc. TIP 1: Advanced Battery Tech Inc. Beurs Land Ticker Symbol ISIN Code Sector Nasdaq Verenigde Staten ABAT US00752H1023 Industrial Electrical Equipment Advanced Batteries (ABAT) ontwikkelt, fabriceert en

Nadere informatie

Trade van de Week. Futures handelen. voor gevorderden

Trade van de Week. Futures handelen. voor gevorderden Trade van de Week Futures handelen voor gevorderden Het handelen van futures is een vak apart. Het maakt veel traders rijk, maar ook net zoveel traders arm. Wat is een future nu eigenlijk precies? Een

Nadere informatie

Sprinters Club 22/03/2011

Sprinters Club 22/03/2011 Sprinters Club 22/03/11 PORTEFEUILLE SPRINTERS Aankoop Sprinters Verkoop Sprinters Datum Markt LNG of SHT koers aantal totaal datum koers totaal AEX LNG 2 AEX SHT 9 9/3/11 OLIE LNG 69..02 71 2486.42 34.68

Nadere informatie

Technology Semiconductor Integrated Circuits

Technology Semiconductor Integrated Circuits TIP 1: Amkor Technology Beurs Land Ticker Symbol ISIN Code Sector Nasdaq Verenigde Staten AMKR US0316521006 Technology Semiconductor Integrated Circuits Amkor Technology (AMKR) is het op één na grootste

Nadere informatie

Kenmerken van effecten en daaraan verbonden specifieke risico s

Kenmerken van effecten en daaraan verbonden specifieke risico s Kenmerken van effecten en daaraan verbonden specifieke risico s Hieronder worden de kenmerken van diverse vormen van effecten besproken en de daaraan verbonden specifieke risico s. Bij alle vormen van

Nadere informatie

NIBE-SVV, 2015 OEFENEXAMEN INLEIDING EFFECTENBEDRIJF

NIBE-SVV, 2015 OEFENEXAMEN INLEIDING EFFECTENBEDRIJF NIBE-SVV, 2015 OEFENEXAMEN INLEIDING EFFECTENBEDRIJF 1. Een belegger met een defensief risicoprofiel krijgt de keuze uit vier verschillende beleggingsportefeuilles. Welke van de onderstaande portefeuilles

Nadere informatie

Kenmerken: XS0362112962. Munteenheid

Kenmerken: XS0362112962. Munteenheid Kenmerken: Uitgevende instelling ISIN Munteenheid ING Bank N.V. (rating: Aa1:AA) XS0362112962 Euro Nominale waarde per note 1.000,- Uitgifteprijs 1.020,- Kosten Onderliggende waarde Inschrijfperiode De

Nadere informatie

SEM Rendement Certificaten*

SEM Rendement Certificaten* SEM Rendement Certificaten* De visie van Sem van Berkel in een kant-en-klaar pakket * Net zoals met een belegging in aandelen bieden SEM Rendement Certificaten geen kapitaalgarantie. Beleggers kunnen de

Nadere informatie

Optie strategieën. Brochure bestemd voor particuliere beleggers INTERMEDIATE. Member of the KBC group

Optie strategieën. Brochure bestemd voor particuliere beleggers INTERMEDIATE. Member of the KBC group Optie strategieën Brochure bestemd voor particuliere beleggers INTERMEDIATE Gepubliceerd door KBC Securities in samen werking met Euronext. p. 2 Index 1. Grafische voorstelling 4 2. Bull strategieën 5

Nadere informatie

Vermogensbeheerder particulier - Beleggingsproducten

Vermogensbeheerder particulier - Beleggingsproducten Vermogensbeheerder particulier - Beleggingsproducten Beschrijving De vermogensbeheerders van Van Tornhout & Partners bespreken allerlei producten met hun cliënten. Hierna volgen vijf situaties waarin verschillende

Nadere informatie

Koersrisico Het koersrisico is het risico dat uw beleggingen minder waard worden.

Koersrisico Het koersrisico is het risico dat uw beleggingen minder waard worden. KENMERKEN EN RISICO S VAN BELEGGINGEN INHOUDSOPGAVE 1. Kenmerken en risico s in het algemeen 2. Belangrijke risico s 3. Kenmerken en risico s per belegging 4. Overig 1. Kenmerken en risico s in het algemeen

Nadere informatie

Gestructureerde ProductenWijzer

Gestructureerde ProductenWijzer Gestructureerde ProductenWijzer Producten met gehele of gedeeltelijke hoofdsombescherming U bent mogelijk geïnteresseerd in beleggen in gestructureerde producten. Maar wat zijn gestructureerde producten?

Nadere informatie

De financiële situatie van Pensioenfonds UWV vanaf 31 augustus 2014

De financiële situatie van Pensioenfonds UWV vanaf 31 augustus 2014 De financiële situatie van Pensioenfonds UWV vanaf 31 ustus 2014 Op 31 ustus 2014 liep het kortetermijnherstelplan van Pensioenfonds UWV af. Tegen de verwachting in heeft het pensioenfonds de pensioenen

Nadere informatie

Effectenhandelaar Beleggingsproducten

Effectenhandelaar Beleggingsproducten Effectenhandelaar Beleggingsproducten Beschrijving Effectenhandelaren hebben te maken met een breed pakket aan producten. Hierbij is steeds weer de vraag: wat zijn de kenmerken van het product, welke risico

Nadere informatie

Beursdagboek 24 Mei 2013.

Beursdagboek 24 Mei 2013. Beursdagboek 24 Mei 2013. Loopt Abenomics nu al op zijn laatste benen! Tijd 10:30 uur. Het was afgelopen nacht in Japan een angstige sessie voor de handelaren. Na eerst een winst van drie procent vlogen

Nadere informatie

Euronext.liffe. Inleiding Optiestrategieën

Euronext.liffe. Inleiding Optiestrategieën Euronext.liffe Inleiding Optiestrategieën Vooraf De inhoud van dit document is uitsluitend educatief van karakter. Voor advies dient u contact op te nemen met uw bank of broker. Het is verstandig alvorens

Nadere informatie

Kenmerken financiële instrumenten en risico s

Kenmerken financiële instrumenten en risico s Kenmerken financiële instrumenten en risico s Aan alle vormen van beleggen zijn risico s verbonden. De risico s zijn afhankelijk van de belegging. Een belegging kan in meer of mindere mate speculatief

Nadere informatie

Rendement Certificaten

Rendement Certificaten Rendement Certificaten Een alternatief voor een rechtstreekse belegging in aandelen!* Aantrekkelijk vast rendement, indien de onderliggende waarde boven de rendementgrens blijft handelen Ook kans op een

Nadere informatie

Aandelenmarktspel. Handleiding Dealingroom. BitPress Educatie B.V. Amsterdam 2015, versie NL

Aandelenmarktspel. Handleiding Dealingroom. BitPress Educatie B.V. Amsterdam 2015, versie NL BitPress Educatie B.V. Amsterdam 2015, versie NL 1 Inleiding Het Aandelenmarktspel speelt zich af gedurende een week op de London Stock Exchange. De handelsweek loopt van maandag tot en met vrijdag en

Nadere informatie

Kenmerken financiële instrumenten en risico s

Kenmerken financiële instrumenten en risico s Kenmerken financiële instrumenten en risico s Inleiding Aan alle vormen van beleggen zijn risico s verbonden. De risico s zijn afhankelijk van de belegging. Een belegging kan in meer of mindere mate speculatief

Nadere informatie

Beleggingrisico s. Rendement en risico

Beleggingrisico s. Rendement en risico Beleggingsrisico s Beleggingrisico s Onderstaand tref je de omschrijving aan van de belangrijkste beleggingsrisico s die samenhangen met jouw keuze voor een portefeuilleprofiel. Je neemt een belangrijke

Nadere informatie

PLUK DE VRUCHTEN VAN 3 STERAANDELEN

PLUK DE VRUCHTEN VAN 3 STERAANDELEN beleggen Autocall Belgacom-ING-Total PLUK DE VRUCHTEN VAN 3 STERAANDELEN n Een coupon van 11% bruto bij een stijging of een daling tot -50% van Belgacom-ING-Total n Looptijd van 1 tot 4 jaar De voordelen

Nadere informatie

Trade van de week. Welcome to. Africa

Trade van de week. Welcome to. Africa Trade van de week Welcome to Africa We versturen nu al een tijdje wekelijks de Trade van de Week. Een Trade van de Week hoeft in absolute termen niet de grootste winst op te leveren. Een kleine investering

Nadere informatie

Hoofdstuk 12. Vreemd vermogen op lange termijn. Een lening (schuld) met een looptijd van langer dan een jaar. We bespreken 3 verschillende leningen:

Hoofdstuk 12. Vreemd vermogen op lange termijn. Een lening (schuld) met een looptijd van langer dan een jaar. We bespreken 3 verschillende leningen: www.jooplengkeek.nl Vreemd vermogen op lange termijn Een lening (schuld) met een looptijd van langer dan een jaar. We bespreken 3 verschillende leningen: 1. Onderhandse lening. 2. Obligatie lening. 3.

Nadere informatie

Het eigen vermogen is permanent dat wil zeggen voor onbepaalde tijd (blijvend)aanwezig in de onderneming.

Het eigen vermogen is permanent dat wil zeggen voor onbepaalde tijd (blijvend)aanwezig in de onderneming. www.jooplengkeek.nl Eigen vermogen bij een bv en een nv Het eigen vermogen is permanent dat wil zeggen voor onbepaalde tijd (blijvend)aanwezig in de onderneming. Het bestaat uit aandelenkapitaal en opgebouwde

Nadere informatie

Voorwaarden Beleggersgiro

Voorwaarden Beleggersgiro Voorwaarden Beleggersgiro 1. Inleiding 1.1. Wat is beleggen via de beleggersgiro? 1. Via de beleggersgiro kunt u beleggen in bepaalde beleggingsproducten. Zie hiervoor artikel 1.2 (In welke beleggingsproducten

Nadere informatie

Rendement Certificaten

Rendement Certificaten Rendement Certificaten Een alternatief voor een rechtstreekse belegging in aandelen!* Aantrekkelijk vast rendement, indien de onderliggende waarde boven de rendementgrens blijft handelen Ook kans op een

Nadere informatie

Turbo s. Brochure bestemd voor particuliere beleggers BASIC. Een onderneming van de KBC-groep

Turbo s. Brochure bestemd voor particuliere beleggers BASIC. Een onderneming van de KBC-groep Brochure bestemd voor particuliere beleggers p. 2 Index 1. Hoe werken ze? 3 2. Welke kosten zijn er bij een belegging in Turbo s, Speeders, Sprinters,? 5 3. Wat zijn de voordelen van Turbo s? 5 4. Welke

Nadere informatie

Einddatumgericht Beleggen

Einddatumgericht Beleggen Allianz Nederland Levensverzekering N.V. Einddatumgericht Beleggen Een goede balans tussen rendement en risico Einddatumgericht Beleggen Bouwen aan een goed pensioen betekent voor u een afweging maken

Nadere informatie

Q&A met betrekking tot een claimemissie. Schiphol, 24 november 2014. 1 Q&A met betrekking tot een claimemissie

Q&A met betrekking tot een claimemissie. Schiphol, 24 november 2014. 1 Q&A met betrekking tot een claimemissie Q&A met betrekking tot een claimemissie Schiphol, 24 november 2014 1 Q&A met betrekking tot een claimemissie Wereldhave Q&A met betrekking tot een claimemissie NIET BESTEMD VOOR PUBLICATIE Of VERSPREIDING

Nadere informatie

Financiële analyse. Les 2 Vermogensbehoefte en financiering. Auteur: Witek ten Hove, MBA

Financiële analyse. Les 2 Vermogensbehoefte en financiering. Auteur: Witek ten Hove, MBA Financiële analyse Les 2 Vermogensbehoefte en financiering Auteur: Witek ten Hove, MBA In deze les gaan we kijken naar onderdelen uit de balans. Er wordt aangenomen dat de student weet hoe een balans is

Nadere informatie

Limited Speeders zijn nieuwe beleggingsproducten waarmee u met een nog grotere hefboom kunt beleggen. Doordat het financieringsniveau gelijk is aan

Limited Speeders zijn nieuwe beleggingsproducten waarmee u met een nog grotere hefboom kunt beleggen. Doordat het financieringsniveau gelijk is aan Limited Speeders Limited Speeders zijn nieuwe beleggingsproducten waarmee u met een nog grotere hefboom kunt beleggen. Doordat het financieringsniveau gelijk is aan het stop loss-niveau, en deze niveaus

Nadere informatie

ABN AMRO double up certificaat

ABN AMRO double up certificaat ABN AMRO double up certificaat 2 Verwacht u dat een specifiek aandeel het komende jaar in waarde zal stijgen? Dan kunt u dubbel profiteren van deze stijging tot een vooraf vastgesteld plafond met het ABN

Nadere informatie

Inflatie creëeren door geld drukken

Inflatie creëeren door geld drukken De heilige schrift stelt dat de bron van alle kwaad geld zou zijn. In I Tim.6:10, wordt dat terecht genuanceerd: de wortel van alle kwaad is geldzucht. Geld maken met geld Geld is een vreemd goedje. Met

Nadere informatie

Update april 2015 Beleggen

Update april 2015 Beleggen Update april 2015 Beleggen Laag, lager, laagst In mijn vorige column schreef ik over de actie van de ECB, die 22 januari jongstleden werd aangekondigd, om maandelijks 60 miljard Euro aan obligaties op

Nadere informatie

Centraal Bureau voor de Statistiek. Persbericht. Een van de slechtste kwartalen in 50 jaar. Obligaties en vastgoed geven positief rendement

Centraal Bureau voor de Statistiek. Persbericht. Een van de slechtste kwartalen in 50 jaar. Obligaties en vastgoed geven positief rendement Centraal Bureau voor de Statistiek Persbericht PB02-135 2 juli 2002 9.30 uur Aandelen hard onderuit in tweede kwartaal De koersen van Nederlandse aandelen zijn hard onderuit gegaan in het tweede kwartaal

Nadere informatie

ING Liric Eurozone oktober 2015

ING Liric Eurozone oktober 2015 ING Liric Eurozone oktober 2015 95% garantie van de nominale waarde op de einddatum Voor 104% participeren in de mogelijke stijging van een toonaangevende Europese aandelenindex Aflossingsdatum: 2 oktober

Nadere informatie

Single, Double or Triple!

Single, Double or Triple! VFB 11ste T.A. - DAG Single, Double or Triple! Door P. Gins Mark Schils Directeur CompuGraphics Uitgever van beursgrafiek.be CompuGraphics & TransStock Reeds gegeven onderwerpen Het belang van de Stop-Loss

Nadere informatie

Einddatumgericht Beleggen

Einddatumgericht Beleggen Allianz Nederland Levensverzekering N.V. Einddatumgericht Beleggen Allianz DGA Pakket Einddatumgericht Beleggen Bouwen aan een goed pensioen betekent voor u een afweging maken tussen rendement en risico.

Nadere informatie

Structured products. Juni 2015. Digital Coupon Notes

Structured products. Juni 2015. Digital Coupon Notes Structured products Juni 2015 Bij deze brochure hoort een Inlegvel over uw specifieke Note. Het Inlegvel wordt geacht deel uit te maken van deze brochure en geeft de voorwaarden van een specifieke Note.

Nadere informatie

SPEL VAN DE GOUDEN EEUW - LESMATERIAAL

SPEL VAN DE GOUDEN EEUW - LESMATERIAAL Amsterdam in 1594, aan het begin van de Gouden Eeuw. De Nederlandse kunst, wetenschap en vooral de economie bloeien op. Ondernemers krijgen nieuwe kansen en kunnen steeds grotere investeringen doen. De

Nadere informatie

LYNX Beleggersdebat 2016

LYNX Beleggersdebat 2016 LYNX Beleggersdebat 2016 BELEGGERSDEBAT 2016 V.l.n.r.: Jim Tehupuring, Willem Middelkoop, Janneke Willemse, André Brouwers en Corné van Zeijl BELEGGERSDEBAT 2016 Tip 1 Jim Tehupuring BELEGGERSDEBAT 2016

Nadere informatie

Klik & Klaar Note Telecom 3

Klik & Klaar Note Telecom 3 Klik & Klaar Note Telecom 3 (Uitgevende instelling The Royal Bank of Scotland N.V.) Kans op hoog rendement, zelfs als de onderliggende aandelen licht dalen Kans op 9,5% 1 coupon voor ieder half jaar dat

Nadere informatie

Tradingtechnieken met candlesticks. Stochastic Indicator

Tradingtechnieken met candlesticks. Stochastic Indicator Tradingtechnieken met candlesticks & Stochastic Indicator Niveau: geschikt voor de meer ervaren belegger. Er wordt een zekere basiskennis verwacht van technische analyse en marktinstrumenten. Voordat u

Nadere informatie

Wat u moet weten over beleggen

Wat u moet weten over beleggen Rabo BedrijvenPensioen Wat u moet weten over beleggen Beleggen voor het Rabo BedrijvenPensioen Uw werkgever betaalt pensioenpremies voor het Rabo BedrijvenPensioen. In deze brochure leest u hoe we deze

Nadere informatie

Dow Jones EURO STOXX 50 Klik Note

Dow Jones EURO STOXX 50 Klik Note Dow Jones EURO STOXX 50 Klik Note Profiteren van een stijging en automatisch winst veilig stellen Profiteren van een stijging van de DJ EURO STOXX 50 Index tot en met een maximum van 175% 1 De mogelijkheid

Nadere informatie

Juli 2014. Structured products. Index Garantie Notes. Index Garantie Notes

Juli 2014. Structured products. Index Garantie Notes. Index Garantie Notes Structured products Juli 2014 1 Bij deze brochure hoort een Inlegvel over uw specifieke Note. Het Inlegvel wordt geacht deel uit te maken van deze brochure en geeft de voorwaarden van een specifieke Note.

Nadere informatie

Informatieblad Effectendienstverlening

Informatieblad Effectendienstverlening Informatieblad Effectendienstverlening Inleiding Dit informatieblad maakt deel uit van de Overeenkomst Effectenverlening van Bank ten Cate & Cie N.V. Het doel van dit informatieblad is een kort overzicht

Nadere informatie

ABN AMRO 10,5% Knock-In Reverse Exchangeable op Royal Dutch Shell PLC-A en Total SA

ABN AMRO 10,5% Knock-In Reverse Exchangeable op Royal Dutch Shell PLC-A en Total SA ABN AMRO 10,5% Knock-In Reverse Exchangeable op Royal Dutch Shell PLC-A en Total SA De ABN AMRO 10,5% Knock-In Reverse Exchangeable op aandelen Royal Dutch Shell PLC-A ( Royal Dutch ) of Total SA ( Total

Nadere informatie

LEREN BELEGGEN. theorie

LEREN BELEGGEN. theorie theorie LEREN BELEGGEN In deze serie lessen leer je meer over beleggen. Je kunt op veel manieren beleggen, maar je kunt er ook voor kiezen te sparen. Wat zijn eigenlijk de verschillen? En waar moet je

Nadere informatie

Rabo AEX Note mei 2016. Het is tijd voor de Rabobank.

Rabo AEX Note mei 2016. Het is tijd voor de Rabobank. Rabo AEX Note mei 2016 Het is tijd voor de Rabobank. Rabo AEX Note mei 2016 Het afgelopen jaar hebben de aandelenbeurzen extreme dalingen vertoond. De economische crisis die hieraan ten grondslag ligt,

Nadere informatie

Allianz Nederland Asset Management B.V. Allianz. Hypotheekrekening. Beleggen om uw hypotheek terug te betalen.

Allianz Nederland Asset Management B.V. Allianz. Hypotheekrekening. Beleggen om uw hypotheek terug te betalen. Allianz Nederland Asset Management B.V. Allianz Hypotheekrekening Beleggen om uw hypotheek terug te betalen. Beleggen om uw hypotheek terug te betalen Kies voor goede fondsprestaties van Allianz met de

Nadere informatie

Voorwaarden Futures ABN AMRO

Voorwaarden Futures ABN AMRO Voorwaarden Futures ABN AMRO De Voorwaarden Futures ABN AMRO bestaan uit de Voorwaarden Futures en de Bijlage Futures Voorwaarden Futures Belangrijke begrippen 1. INLEIDING 2. ORDERS 3. ADMINISTRATIE VAN

Nadere informatie

Allianz Nederland Asset Management B.V. Allianz. Beleggersrekening. Beleggen om uw geld te laten groeien.

Allianz Nederland Asset Management B.V. Allianz. Beleggersrekening. Beleggen om uw geld te laten groeien. Allianz Nederland Asset Management B.V. Allianz Beleggersrekening Beleggen om uw geld te laten groeien. Wilt u beleggen om uw geld te laten groeien? Kies dan voor goede prestaties en flexibiliteit met

Nadere informatie

GLOBAL 90% PROTECTION NOTE

GLOBAL 90% PROTECTION NOTE GLOBAL 90% PROTECTION NOTE Bent u op zoek naar een belegging met gedeeltelijke garantie van de nominale waarde? Terwijl u wél kunt profiteren van mogelijk stijgende aandelenkoersen? Dan kan de Global 90%

Nadere informatie

ABN AMRO Multi Manager Profiel Fondsen. Toegang tot een selectie van de best presterende beleggingsfondsen wereldwijd.

ABN AMRO Multi Manager Profiel Fondsen. Toegang tot een selectie van de best presterende beleggingsfondsen wereldwijd. ABN AMRO Multi Manager Profiel Fondsen. Toegang tot een selectie van de best presterende beleggingsfondsen wereldwijd. Toegang tot een selectie van de best presterende beleggingsfondsen wereldwijd. Beleggen

Nadere informatie

Maandbeleggen. Ook met een klein bedrag. Geen aankoopkosten. Betere spreiding. Flexibel. Van punt tot punt sneller naar je doel

Maandbeleggen. Ook met een klein bedrag. Geen aankoopkosten. Betere spreiding. Flexibel. Van punt tot punt sneller naar je doel Maandbeleggen Van punt tot punt sneller naar je doel Ook met een klein bedrag Geen aankoopkosten Betere spreiding Flexibel Elke maand dichter bij je doel Je legt geld opzij voor later. Om een onvergetelijke

Nadere informatie

Technische Analyse: Haarscheuren in de obligatiebubbel!

Technische Analyse: Haarscheuren in de obligatiebubbel! Technische Analyse: Haarscheuren in de obligatiebubbel! De 10-jarige Duitse obligatie index German Bund en de 30-Jarige Amerikaanse obligatie index T- Bund kenden een slechte maand. Een beperkte terugval

Nadere informatie

Ordertypes BASIC. Een onderneming van de KBC-groep

Ordertypes BASIC. Een onderneming van de KBC-groep Ordertypes BASIC Ordertypes BASIC p. 2 Index 1. Inleiding 3 2. Marktorder 4 3. Limietorder 6 4. Stoporder 7 5. Stop-loss order 8 6. Stop-limit order 9 Ordertypes BASIC p. 3 Inleiding Met een beursorder

Nadere informatie

Premium Special Report

Premium Special Report The Leading Authority on Value Research 15 Juni 2009 Bedrijfsomschrijving: Berkshire Hathaway De kredietcrisis heeft een schokgolf verzoorzaakt van verkopen op de effectenbeurzen die slechts zelden gebeurt.

Nadere informatie

Bouw je eigen pensioen Ontdek het licht aan het eind van de duistere tunnel

Bouw je eigen pensioen Ontdek het licht aan het eind van de duistere tunnel z Bouw je eigen pensioen Ontdek het licht aan het eind van de duistere tunnel Stephan Toom Inleiding Om maar gelijk met de deur in huis te vallen: dit is geen eeboek om je te verleiden je aan te sluiten

Nadere informatie

De grootste financiële beslissing in een mensenleven

De grootste financiële beslissing in een mensenleven De grootste financiële beslissing in een mensenleven 1 520.000.000.000,- ( 520 mrd) Totale hypotheekschuld van Nederlandse huishoudens Bron: NMa 2 170.000,- De gemiddelde grootte van een hypotheek in Nederland

Nadere informatie

LEREN BELEGGEN. theorie

LEREN BELEGGEN. theorie theorie LEREN BELEGGEN In deze serie lessen leer je meer over beleggen. Je kunt op veel manieren beleggen, maar je kunt er ook voor kiezen te sparen. Wat zijn eigenlijk de verschillen? En waar moet je

Nadere informatie

Factor Certificaten op Indices

Factor Certificaten op Indices Factor Certificaten op Indices Deze producten bieden geen kapitaalgarantie Het basisprospectus betreffende de Factor Certificaten is goedgekeurd door het BaFin, de Duitse regulerende instantie. De producten

Nadere informatie

Rente Rendement Note Beleggen met meer zekerheid

Rente Rendement Note Beleggen met meer zekerheid Rente Rendement Note Beleggen met meer zekerheid Acht jaar gegarandeerd 3% rente per jaar Drie jaar gegarandeerd ten minste 3% rente per jaar Elk jaar kans op een hogere rente tot maximaal 8,5% per jaar

Nadere informatie

Obligatiemarkt arkt Amsterdam ruimschoots s verdubbeld sinds eeuwwisseling

Obligatiemarkt arkt Amsterdam ruimschoots s verdubbeld sinds eeuwwisseling 7 Obligatiemarkt arkt Amsterdam ruimschoots s verdubbeld sinds eeuwwisseling ing Jos van Heiningen Publicatiedatum CBS-website: 27 maart 28 Voorburg/Heerlen, 28 Verklaring van tekens. = gegevens ontbreken

Nadere informatie

Opties. Brochure bestemd voor particuliere beleggers INTERMEDIATE. Member of the KBC group

Opties. Brochure bestemd voor particuliere beleggers INTERMEDIATE. Member of the KBC group Brochure bestemd voor particuliere beleggers Gepubliceerd door KBC Securities in samen werking met Euronext. p. 2 Index 1. Inleiding 3 2. Valutaopties 4 Twee valutaoptiecontracten 4 Waarom valutaopties

Nadere informatie

Online Seminar Beleggen Ook een beetje beleggen kan lonen

Online Seminar Beleggen Ook een beetje beleggen kan lonen Online Seminar Beleggen Ook een beetje beleggen kan lonen Annemarie van Gaal Ondernemer & financieel deskundige Bob Homan Manager ING Investment Office Amsterdam, 8 oktober 2013 Agenda 1. Wat is beleggen

Nadere informatie

Van Stuiver tot Miljardair

Van Stuiver tot Miljardair Van Stuiver tot Miljardair Ondernemend Beleggen pt 2 Rob Stuiver & Tycho Schaaf 26 november 2015 Sprekers Rob Stuiver RBA Tycho Schaaf Ondernemend belegger Beleggingsspecialist bij LYNX Masterclass Archief

Nadere informatie

Klik & Klaar Performance Note Uitzendbureau s Kans op hoge coupon of koersstijging

Klik & Klaar Performance Note Uitzendbureau s Kans op hoge coupon of koersstijging Klik & Klaar Performance Note Uitzendbureau s Kans op hoge coupon of koersstijging Uitzicht op een coupon van mogelijk 19% 1 per jaar Het Performance principe: profiteren van de procentuele stijging van

Nadere informatie

Checklist beleggen in vastgoed

Checklist beleggen in vastgoed i van 5 Checklist beleggen in vastgoed Je kunt beleggen in beursgenoteerde vastgoedfondsen (vaak aandelen die dagelijks verhandelbaar zijn op de beurs) en in niet-beursgenoteerde vastgoedfondsen. Deze

Nadere informatie

EMPEN C REDIT L INKED N OTE

EMPEN C REDIT L INKED N OTE EMPEN C REDIT L INKED N OTE per juli 2011 Profiteer van een aantrekkelijke rente met een beperkt risico Profiteer van een aantrekkelijke rente met een beperkt risico De Europese rente staat momenteel op

Nadere informatie

De Knab Participatie in het kort

De Knab Participatie in het kort De Knab Participatie in het kort De Knab Participatie in het kort Let op! De Knab Participatie in het kort geeft antwoord op vragen die je mogelijk hebt over de participatie. Als je overweegt om de Knab

Nadere informatie

Valutaoptie. Bescherming tegen koersschommelingen. Wat is valutarisico? Wat is een valutaoptie?

Valutaoptie. Bescherming tegen koersschommelingen. Wat is valutarisico? Wat is een valutaoptie? Bescherming tegen koersschommelingen Dit productinformatieblad is bedoeld voor ondernemers die internationaal zaken doen. In het kort leest u hierin wat een valutaoptie is, hoe het werkt en wat de voordelen,

Nadere informatie

Opties. Brochure bestemd voor particuliere beleggers BASIC. Member of the KBC group. Gepubliceerd door KBC Securities in samen werking met Euronext.

Opties. Brochure bestemd voor particuliere beleggers BASIC. Member of the KBC group. Gepubliceerd door KBC Securities in samen werking met Euronext. Brochure bestemd voor particuliere beleggers Gepubliceerd door KBC Securities in samen werking met Euronext. p. 2 Index 1. Call en put opties 3 2. Koper en schrijver 4 3. Standaardisatie 5 Onderliggende

Nadere informatie

Achmea life cycle beleggingen

Achmea life cycle beleggingen Achmea life cycle beleggingen Scheiden. Uw pensioengeld in vertrouwde handen Wat betekent dat voor uw ouderdomspensioen? Interpolis. Glashelder Achmea life cycle beleggingen Als pensioenverzekeraar beleggen

Nadere informatie

ING Dynamic Mix Fondsen Vol vertrouwen aan uw vermogen bouwen

ING Dynamic Mix Fondsen Vol vertrouwen aan uw vermogen bouwen ING Fondsen Vol vertrouwen aan uw vermogen bouwen Zoekt u een aantrekkelijke manier voor vermogensopbouw zonder veel omkijken? Dan zijn de ING Fondsen wellicht iets voor u. ING Fondsen als een moderne,

Nadere informatie

Hedging strategies. Opties ADVANCED. Member of the KBC group

Hedging strategies. Opties ADVANCED. Member of the KBC group Hedging strategies Opties p. 2 Index 1. Hedging met opties 3 2. Hedging met put opties 4 3. Hedgen met valutaopties 6 Twee valutaoptiecontracten 6 p. 3 Hedging met opties Hedging komt van het Engelse to

Nadere informatie

DE WIND ZIT MEE VOOR UW BELEGGINGEN

DE WIND ZIT MEE VOOR UW BELEGGINGEN BELEGGEN Absolute Direction Notes DE WIND ZIT MEE VOOR UW BELEGGINGEN een coupon zowel bij stijging als daling van de Europese aandelenmarkt een coupon van maximaal 35% bruto* op vervaldag een looptijd

Nadere informatie

Ambassador Investments Fondsen

Ambassador Investments Fondsen Ambassador Investments Fondsen Ambassador Investments Fondsen Vanaf het vierde kwartaal 2013 is het voor beleggers mogelijk te participeren in de beleggingsstijl van Ambassador Investments door zelfstandig

Nadere informatie

Evenwichtig beleggen? Ontdek de juiste balans tussen rendement en risico, zonder dat u ervan wakker hoeft te liggen.

Evenwichtig beleggen? Ontdek de juiste balans tussen rendement en risico, zonder dat u ervan wakker hoeft te liggen. Evenwichtig beleggen? Ontdek de juiste balans tussen rendement en risico, zonder dat u ervan wakker hoeft te liggen. Bent u als belegger op zoek naar rendement én bescherming, zonder de zorgen van het

Nadere informatie

2. STrUCTUUr 3. De BeHeerDer Michiel Goris (1956)

2. STrUCTUUr 3. De BeHeerDer Michiel Goris (1956) 1. profiel Het MM Fortune Fund ( hierna: het fonds) is een open-end beleggingsfonds voor gemene rekening, opgericht op 15 april 2008 en gevestigd te Rijswijk. Een fonds voor gemene rekening is geen rechtspersoon

Nadere informatie

Veel gestelde vragen kwartaalcijfers pensioenfondsen

Veel gestelde vragen kwartaalcijfers pensioenfondsen Veel gestelde vragen kwartaalcijfers pensioenfondsen 1. De kwartaalcijfers van de pensioenfondsen zijn negatief. Hoe komt dat? Het algemene beeld is dat het derde kwartaal, en dan in het bijzonder de maand

Nadere informatie