nieuwsbrief Van de voorzitter Aart van Rheineck Leyssius

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "nieuwsbrief Van de voorzitter Aart van Rheineck Leyssius"

Transcriptie

1 nieuwsbrief Inhoud: Jaargang 7, januari 2006 Van de voorzitter 1 Redactienieuws 2 Commissies 3 Secties 5 ATACC 5 Anesthesiologendagen 7 Bureau NVA 8 Negentig jaar 9 NTvA in het Engels 10 DARA 10 C/D-examen 11 In memoriam prof.dr.ir. A.G.L. Burm 12 Overleden 13 Proefschriften 13 Agenda 13 Presentatie Richtlijn 16 Officieel orgaan van de Nederlandse Vereniging voor Anesthesiologie Van de voorzitter Aart van Rheineck Leyssius In de kerstvakantie heb ik meer tijd voor het lezen van boeken en enige reflectie. Jozef K (in Het Proces van Kafka) leeft in een bureaucratische wereld zonder corruptie maar met een ongrijpbare overheid en onbekende spelregels. Jozef K is trouw aan dit systeem, maar wat hij ook doet, het verslechtert zijn positie. Uiteindelijk is hij reddeloos verloren en wordt hij vermalen door het systeem. Yossarian leeft in het boek Catch 22 van Joseph Heller in een absurde maar zeer wrede wereld en komt tot dezelfde conclusie als Jozef K: You re damned if you do and you re damned if you don t. Yosserian besluit dan maar niet deel te nemen en met opportunisme te proberen te overleven. Visueel kent heel Nederland binnen één jaar het begrip paarse krokodil. Vaak lijkt het of wij leven in de wereld van Kafka, Catch 22 en de paarse krokodil. Kafkaesk of kafkaiaans zijn termen die je wel kunt vernemen van degenen die op onaangename wijze in aanraking met de bureaucratie zijn gekomen. Wie ooit uren heeft moeten doorbrengen in de wachtkamers van griffie of stadhuis, van het ene loket naar het andere is gestuurd zonder ook maar een schijfje in de ambtelijke mallemolen verder te zijn gekomen, of zich gemangeld voelt in de raderen van de anonieme, maar niet minder effectieve staatsmacht, die kan zich een personage uit een roman nº 2 van Kafka voelen. 1 Kafkaiaans waren afgelopen jaar de verwikkelingen rond de DBC-producten voor de anesthesiologie. Ik geef nog enkele andere voorbeelden waarbij ik dit gevoel heb. Het nieuwe zorgstelsel moet een verbetering zijn, maar leidt naar verwachting tot 1 miljoen onverzekerden. Preoperatief onderzoek wordt niet betaald, maar druppelanesthesie verricht door de oogarts leidt wel tot honorarium van de anesthesioloog. Dit laatste is door de overheid in 2005 tot beleid verheven, maar tegelijkertijd vervolgt de overheid anesthesiologen die dit reeds in 2004 declareerden. De controlepolitie stelt zijn eigen regels vast, zo nodig met terugwerkende kracht. De opleiding tot medisch specialist moet korter, maar de wachttijden tijdens de medische studie en tussen het artsdiploma en de start van de opleiding worden niet aangepakt. De instroom van de opleiding tot anesthesioloog moet in 2006 met 30% beperkt worden met als argument de grote instroom van anesthesiologen opgeleid in het buitenland. Die instroom wordt echter veroorzaakt omdat we te weinig opleiden. Ziekenhuizen richten Zelfstandige Behandel Centra op om met eigen middelen en voor extra kosten tegen zichzelf te gaan concurreren en zo de echte concurrentie buiten de deur te houden. En zo kan ik nog wel een tijdje doorgaan. > 1

2 Gelukkig is het slechts een gevoel en leven we niet echt in de wereld van Kafka. Het probleem is dat onze maatschappij zo gecompliceerd is dat overheidsbeleid op korte termijn niet effectief en meestal contraproductief is en kafkaiaanse trekken lijkt te vertonen. De overheid heeft echter een duidelijke langetermijnvisie. Het doel is ontwikkelen en behouden van een effectieve, toegankelijke en betaalbare gezondheidszorg. Laten we eerlijk zijn, het oude systeem kraakte in al zijn voegen met inefficiëntie en wachttijden. Laten we niet treuren nu het oude systeem verlaten wordt. Bovendien: in een democratie zijn wij zelf de overheid. Laten we constructief meewerken aan de ombouw van het gezondheidsstelsel en waar mogelijk het verder verbeteren. Er zal altijd een spanningsveld zijn tussen beperkte middelen en te realiseren doelen en tussen verschillende belangen van partijen. Dat was zo in het verleden en het zal in de toekomst ook zo blijven. Het heeft dus geen zin je hier tegen te verzetten en als je meedoet aan het spel en ervoor zorgt dat je een goede uitgangspositie hebt, komen de kansen. Zie maar: de intensive care-geneeskunde heeft sinds 1 januari 2006 DBC-tarieven (en het zijn aantrekkelijke tarieven!). Ik verwacht dit jaar DBC-tarieven voor de anesthesiologie, ook voor het preoperatieve onderzoek. Dankzij de inspanningen van de leden van de DBC-commissie en de CBRA wordt er nu constructief samengewerkt met de overheid om dit te realiseren. Maar laat duidelijk zijn dat als vele vakgroepen in het verleden niet al begonnen waren met preoperatief onderzoek en de intensive care-geneeskunde, deze vakgebieden nu verloren waren voor de anesthesioloog. Ik zal dan ook altijd propageren werkzaamheden die tot ons domein behoren te ontwikkelen en defensief gedrag te vermijden. Ook het jaar 2006 zal de NVA en haar leden vele kansen bieden om de anesthesiologie en haar aandachtsgebieden verder te ontwikkelen. Dat vermeende ontwikkeling vaak het wegwerken van achterstallig onderhoud blijkt te zijn, werd mij recentelijk weer eens duidelijk. Medicatiefouten behoren tot de grootste oorzaken van vermijdbare mortaliteit en zijn aandachtspunt van overheidsbeleid. Met veel geld probeert de overheid de medicatieveiligheid van de patiënt te verhogen. In samenwerking met de ziekenhuisapotheker, anesthesiemedewerkers en anesthesiologen is in mijn ziekenhuis een protocol opgesteld om ook op de operatiekamer tot een veilig medicatiebeleid te komen. Het is vrij lastig om controle van medicatie vooraf door anesthesioloog en anesthesiemedewerker te laten plaatsvinden en vooral om het consequent toe te passen. Ik was best trots na de invoering van het protocol en had misschien wel het (ijdele) gevoel voorop te lopen in Nederland. Maar in de kerstvakantie las ik de volgende tekst in In Europa van Geert Mak (blz. 482). Uit het rapport van een verpleegster, over een nachtdienst buiten het ziekenhuis na een bombardement in Hampstead in 1940 gedurende de Slag om Engeland. De patiënte was beklemd en dr. S gaf mij de opdracht haar een 1/2 milligram morfine te geven (we controleerden dit en ik gaf het haar. Gegeven om 5.43 uur). Om 6.34 uur bestelde dr. S opnieuw een kwart gram morfine (gecontroleerd door dr. S en door mij gegeven). Vijfenzestig jaar geleden s nachts onder de moeilijkste omstandigheden buiten het ziekenhuis was er een controlesysteem op juiste medicatietoediening, maar er was ook nog verslaglegging, niet alleen van de medicatie maar ook van de controle. Na het lezen van deze tekst voelde ik enige schaamte in plaats van trots over het in 2005 gerealiseerde kwaliteitsbeleid in mijn ziekenhuis. Het bestuur van de NVA wenst u het beste voor 2006 en hoopt dat u wederom veel plezier mag ervaren met het uitvoeren en het opheffen van achterstallig onderhoud en met het ontwikkelen van ons prachtige vak. 1 kafka/franz_kafka.htm Redactienieuws Verantwoordelijkheid en aansprakelijkheid in de opleidingssituatie Is een aios zelfstandig verantwoordelijk voor zijn handelingen? Is hij of zij daarmee ook aansprakelijk voor eventuele negatieve gevolgen van dit handelen? Wat is de rol van de supervisor? MediRisk heeft het geactualiseerde boek Aansprakelijkheid rond arts-assistenten kosteloos verspreid onder aios in de bij MediRisk verzekerde ziekenhuizen. Wilt u meer exemplaren bestellen en bent u werkzaam in een bij MediRisk verzekerd ziekenhuis, stuurt u dan een aan onder vermelding van boekje aansprakelijkheid arts-assistenten, uw functie, ziekenhuis en het gewenste aantal. Werkt u niet in een bij MediRisk verzekerd ziekenhuis? Dan kan het boek via worden besteld bij de VVAA via Zie ook de link op de website van de NVA: www. anesthesiologie.nl. 2

3 Mededelingen vanuit de commissies Commissie Anesthesieonderwijs aan Derde Wereldlanden, Paul Borgdorff, voorzitter Mission Statement to make available the highest standards of anaesthesia, pain treatment, trauma management and resuscitation to all people of the world Deze Mission Statement van de World Federation of Societies of Anaesthesiologists (WFSA) weerspiegelt de globale verantwoordelijkheid die wij als vereniging hebben. De cijfers zijn bekend: Tsjaad heeft 1 anesthesioloog voor 10 miljoen inwoners, Indonesië 1 per inwoners, Pakistan 1 per In Nederland daarentegen is de verhouding 1 anesthesioloog per inwoners. Van de artsen in Derde Wereldlanden blijft het aantal van hen die voor een opleiding anesthesiologie kiezen bovendien ver achter bij de vraag. Het vak van anesthesioloog heeft in de Derde Wereld een lage status en het werk wordt dikwijls gedaan door niet-artsen, die vaak onvoldoende getraind zijn. Bovendien doen artsen die kiezen voor anesthesiologie vaak hun opleiding in een ontwikkeld land, waar velen vervolgens werkzaam blijven. Andere problemen zijn het gebrek aan (goed werkende) apparatuur, onvoldoende toegang tot medische boeken, tijdschriften en cursussen (bv. ATLS). De Commissie voor Anesthesieonderwijs in Derde Wereldlanden (CADW) is door de NVA opgericht om verzoeken voor assistentie uit Derde Wereldlanden te coördineren. Ook neemt de commissie van tijd tot tijd zelf initiatieven om hulp te bieden. Traumamanagement De nadruk van de activiteiten ligt momenteel op het organiseren en geven van cursussen voor traumamanagement binnen het kader van Primary Trauma Care (PTC). PTC is opgericht door Engelse en Australische anesthesiologen die geconfronteerd werden met het gebrek van een systeem voor traumamanagement in veel Derde Wereldlanden. Dit gold vijftien jaar geleden ook voor westerse landen, reden waarom de ATLS-cursus is ontwikkeld. Deze cursus is echter te duur voor Derde Wereldlanden en de inhoud is in veel gevallen niet toepasbaar op de praktijk in, met name, de wat kleinere districtsziekenhuizen. PTC is een op de ATLS geënte cursus die vrijwel kosteloos aangeboden wordt aan Derde Wereldlanden. Het (Engelse) handboek is vertaald in het Frans, Spaans en Portugees, Chinees en Indonesisch. De cursus is geïntroduceerd in meer dan 25 landen en er zijn in totaal meer dan 3000 artsen getraind. Nederlandse anesthesisten zijn betrokken geweest bij PTC-cursussen in Malawi, Zimbabwe, Lesotho, Suriname, Sri Lanka en Pakistan. In een ideale cursusweek wordt gedurende de eerste twee dagen een traumacursus gegeven aan de specialisten van de belangrijkste ziekenhuizen. Op de derde dag krijgen geïnteresseerde deelnemers een instructeurscursus aangeboden. Hierin komen verscheidene onderdelen van onderwijs aan volwassenen aan de orde, zoals het geven van een voordracht en het leiden van een workshop of een discussie. In de twee laatste dagen geven de nieuwe instructeurs zelf een cursus aan een tweede groep artsen, in aanwezigheid van de buitenlandse PTC-instructeurs. Op deze manier kan er een snelle overdracht van kennis en verantwoordelijkheid plaatsvinden. Opfriscursussen Zo nu en dan krijgen wij van het Education Committee van de WFSA een verzoek om een refresher course te geven in een Engelssprekend land. Deze cursussen zijn bedoeld voor anesthesiologen, anesthesiemedewerkers en anderen die zich met anesthesie bezighouden. Deze refresher courses zijn van groot belang voor deze landen, omdat het vaak de enige vorm van nascholing is, wegens een zeer beperkte toegang tot internet, medische tijdschriften en boeken. Het CADW probeert aan deze verzoeken van de WFSA te voldoen door Nederlandse anesthesiologen te vragen een week les te geven in het buitenland. Sponsorship Sporadisch krijgt de commissie een verzoek voor het sponsoren van een (gebruikt) medisch apparaat ten behoeve van een ziekenhuis in een Derde Wereldland. Het is daarbij van belang dat gebruikte apparatuur in goede conditie is en dat het onderhoud kan plaatsvinden in het betreffende land. Ook moeten er voldoende disposables, onderdelen en geschoold personeel aanwezig zijn om het apparaat te laten functioneren. Vorig jaar kregen wij het verzoek van het universiteitsziekenhuis in Bloemfontein, Zuid-Afrika, de aanschaf van een radiofrequente generator voor de pijnbehandeling te sponsoren, en om additionele training te geven. Het bestuur van de NVA heeft besloten om de aanschaf van de generator voor haar rekening te nemen. De bedrijven Janssen-Cilag, Mundipharma, Grünenthal en Abbott hebben de reiskosten gesponsord. Twee anesthesiologen en een anesthesiemedewerker hebben een week doorgebracht in Bloemfontein om training te geven. De week werd afgesloten met een symposium over acute en chronische pijn, waar beide Nederlandse anesthesiologen presentaties hielden. Training in Nederland Het voor training laten overkomen van anesthesiologen uit Derde Wereldlanden is over het algemeen minder kosteneffectief dan het trainen van grote groepen in het eigen land. Toch wordt er soms voor gekozen om specialisten te laten overkomen voor een specifieke training in Nederland. Op verzoek van professor Rahardjo uit Surabaya brachten twee Indonesische anesthesiologen twaalf weken door op de afdeling Intensive Care > 3

4 van het OLVG in Amsterdam en het UMCU in Utrecht. Doel van het bezoek was het verbeteren van de interpretatie van monitoring en van case management. De betreffende anesthesiologen en de hoofden van de Intensive Care-afdelingen beoordeelden de stage als bijzonder nuttig en effectief. Anesthesiologen gezocht In de nabije toekomst zal de commissie zich blijven inzetten voor het trainen van anesthesiologen en andere artsen uit Derde Wereldlanden, zoveel mogelijk in samenwerking met de WFSA. Terwijl de commissie de coördinatie doet van activiteiten is zij voor de personele invulling vaak afhankelijk van anesthesiologen buiten de commissie. Eenieder die affiniteit heeft met onderwijs in Derde Wereldlanden kan dit te allen tijde kenbaar maken aan leden van de commissie: Paul Borgdorff, voorzitter Peter Rosseel, secretaris Constance Breeveld Haico de Gast Marten van Wijhe Wetenschapsdag 2006 De derde Wetenschapsdag Anesthesiologie wordt gehouden op vrijdag 29 september in het AMC te Amsterdam. De commissie komt deze maand bij elkaar om het raamwerk van het programma te bespreken. U krijgt in het voorjaar nader bericht. Commissie Beroepsbelangen en Rechtspositie Anesthesioloog, A.P. Nierich DBC voor de IC Een belangrijk onderdeel van veel anesthesiologische praktijken is de inbreng en inzet van anesthesiologen op de Intensive Care als intensivist. Een reeds lang bestaand probleem is de financiering van de IC s in Nederland, vooral wat betreft de specialistische vergoeding voor dit werk vanuit de CTG-systematiek. Met de komst van de DBC s is de mogelijkheid ontstaan om de financiering inzichtelijk te maken, zowel ten opzichte van het ziekenhuis als ten opzichte van de specialist. Dat dit een moeizaam en tijdrovend proces is, zal iedereen duidelijk zijn. Toch is er voor de IC s in Nederland een mijlpaal bereikt, aangezien er in december 2005 een voorstel vanuit de werkgroep DBC IC van NVIC en NVA door het CTG/Zaio is geaccordeerd. Dit betekent niet dat er nu op korte termijn veel verandert in de directe financiering van de IC s in Nederland, maar het is wel een eerste stap om tot een evenwichtige IC-bekostiging te komen. Het overzicht van de deze ontwikkeling is te lezen in de Netherlands Journal of Critical Care, vol. 9, no 6, december 2005 (zie bij DBC). Over verdere ontwikkelingen zullen we u informeren. World Congress Het World Congress of Anaesthesia (WCA) wordt gehouden in Kaapstad, Zuid-Afrika, van 30 maart tot 4 april Volg de ontwikkelingen op 4

5 Mededelingen vanuit de secties Sectie Pijnbestrijding November: achtste congres Het achtste congres van de sectie Pijnbestrijding vindt plaats op zaterdag 4 november 2006 in het Evoluon World Class Conference Centre te Eindhoven. Het Organiserend Comité is bezig met de samenstelling van het programma rond een drietal thema s. Er worden contacten gelegd met een aantal gerenommeerde sprekers uit binnen- en buitenland. In het voorjaar volgt een aankondiging en kunt u (elektronisch) inschrijven. Sectie Urgentiegeneeskunde, M.G.M. Scot Beleidsplan Het bestuur van de Sectie Urgentiegeneeskunde heeft de afgelopen twee jaar veel tijd en energie gestoken in een beleidsplan voor de komende jaren, waarin zij de plaats van de anesthesioloog binnen de urgentiegeneeskunde probeert vast te stellen. Hoe zien wij ons eigen vak en wat rekenen wij tot onze verantwoordelijkheid? Als hierop een duidelijk antwoord komt, kunnen wij vaststellen wat tot ons takenpakket hoort en kan er een beleid worden gemaakt. Dit beleidsplan zal in de eerstvolgende ledenvergadering van de sectie worden voorgelegd aan de leden, voordat het stuk de vereniging in zal gaan. Agenda Het komende jaar zal het bestuur van de Sectie Urgentiegeneeskunde overleggen met MMT-anesthesiologen en militaire artsen. Verder staan er uiteraard twee ledenvergaderingen gepland. Tijdens de eerste ledenvergadering zal het beleidsplan worden besproken, voor de tweede vergadering zal er een wetenschappelijk programma worden ingevuld. Ook het komende jaar zal het bestuur zijn contacten verder onderhouden en uitbreiden met landelijke en buitenlandse collega-wetenschappelijke verenigingen, overheid en prehospitale hulpverleners. Door zitting te nemen in de werkgroep SEH-arts van de Orde zal het bestuur de komende ontwikkelingen rondom de (toekomstige) opleiding van de (toekomstige) SEH-arts niet alleen verder vervolgen, maar hierin ook de anesthesiologische inbreng verzekeren. Voor het komende jaar ziet de agenda van de Sectie Urgentiegeneeskunde er als volgt uit: woensdag 1 februari: overleg met de MMT-anesthesiologen woensdag 5 april: ledenvergadering: huishoudelijke vergadering, bespreking beleidsplan donderdag 18 mei: Anesthesiologendagen vrijdag 19 mei: Anesthesiologendagen, uur Sectie Urgentiegeneeskunde woensdag 6 september: bestuursvergadering woensdag 1 november ledenvergadering: huishoudelijke vergadering, wetenschappelijke vergadering ATACC, Anaesthesia Trauma & Critical Care, M.G.M. Scot, ATACC-instructeur ATACC is een Britse non-profit organisatie die in 1988 door de anesthesioloog Mark Forest is opgericht als een Britse anesthesiologische traumacursus. Deze is o.a. geaccrediteerd door de Royal College of Surgeons en de Royal College of Anaesthetists. De ATACC-cursus wordt drie- tot viermaal per jaar gegeven aan artsen, geneeskundige militairen (Special Forces), (gespecialiseerde) verpleegkundigen, ambulanceverpleegkundigen en de brandweer. Daarvan zijn de medische disciplines anesthesiologie, orthopedie, chirurgie, en SEH-artsen (Accident and Emergency) het meest vertegenwoordigd. Nieuwe aanpak De cursus richt zich op het management van traumaslachtoffers van de straat tot en met de aflevering op de ICU. Er wordt gestreefd naar de best mogelijke zorg, vanaf het moment van ongeval, zonder dat levering van de definitieve zorg vertraagd wordt. Niet alleen komt de (prehospitale) samenwerking met de ambulance en brandweer uitgebreid aan bod, ook de onderlinge samenwerking en communicatie van het traumateam krijgt veel aandacht. De opvang voor en tijdens opname wordt immers verricht door een team dat is samengesteld uit de verschillende disciplines. In het onderwijs staat daarbij de anesthesiologische input centraal, in de praktijk is een anesthesioloog (i.o.) of een ODP (nurse practitioner/anesthesiemedewerker) aanwezig. Deze aanpak verschilt enorm met de gangbare cursussen voor traumazorg, zoals bijvoorbeeld de Amerikaanse, op chirurgie gebaseerde ATLS, waar (conform het Amerikaanse traumasysteem) > 5

6 traumaopvang geleerd wordt op de SEH met één dokter en één (non obstructive) verpleegkundige. Materiaal en instructeurs ATACC wil met zijn scholing up to date blijven; zo nodig wordt het cursusmateriaal nog tot vlak voor een cursus aangepast aan de laatste wetenschappelijke en technische ontwikkelingen. De cursushandleiding is nu aan de vijfde versie (in zeven jaar) toe. In de tekst wordt duidelijk onderscheid gemaakt tussen feiten (met variatie in level of evidence ) en meningen ( expert opinions ). Ook wordt er ingegaan op huidige en mogelijke toekomstige ontwikkelingen. De instructeurs zijn afkomstig uit verschillende disciplines: anesthesiologie, orthopedie, brandweer, ambulancediensten, het leger en zelfs bouwkunde. Daardoor komt een holistische, daadwerkelijk multidisciplinaire benadering tot stand waarin niet alleen het directe probleem wordt opgelost, maar ook in doorlopende zorg wordt voorzien. Het devies van ATACC is dan ook from roadside to critical care. Opzet De cursus duurt drie dagen en omvat korte theoretische voordrachten, veel praktische vaardigheden en scenario s met slachtoffers. De praktische handelingen worden uitgevoerd in groepen van vijf tot zes personen, waarin alle disciplines zijn vertegenwoordigd. Bij elke handeling of scenario is er steeds een wisselende teamleider. Door de aanwezigheid van verschillende disciplines ontstaat een beter inzicht en begrip in elkaars (on)mogelijkheden bij traumaopvang. De scenario s zijn meer dan levensecht door de cursuslocatie: het trainingscentrum van de brandweer van Cheshire. Daar staat o.a. een echt stuk snelweg met autowrakken voor extricatietraining en moeilijke toegang, maar er is ook een confined space area : een gangenstelsel onder de grond waaruit slachtoffers op een veilige manier moeten worden bevrijd. Elk onderdeel wordt afgesloten met een evaluatie voor de leden en de teamleider. De cursus wordt afgesloten met een theoretisch multiple choice-examen, een examen praktische vaardigheden en een scenario. Het theoretische gedeelte is voor iedereen hetzelfde, maar het praktijkgedeelte wordt beoordeeld op het niveau van de kandidaat. Gouden standaard ATACC is uitgegroeid tot de gouden standaard voor traumaopvang in Groot- Brittannië. Het is een organisatie met een vernieuwende, vooruitstrevende en dynamische kijk op spoedeisende zorg vanuit een anesthesiologisch perspectief. Na de cursus is het mogelijk om in samenwerking met de vakgroep anesthesiologie van de universiteit van Liverpool een academisch diploma ATACC te behalen. Voor meer informatie zie ATACC heeft ook andere cursussen ontwikkeld, zoals rescue-trauma training (RTACC), scene safety and assessment (ISAC), critical care transport (BATT), human simulation critical incident training (CISTR). Verder verzorgt ATACC de traumaopvang voor de regio Merseyside en Cheshire tijdens de drukke weekends en vakanties, organiseerde zij onder andere het Thelwall Viaduct Medical Rescue Team (waar voor het eerst een niet-geneeskundige een levensreddende handeling verrichtte met een larynxmasker) en gaven zij ondersteuning aan de 2002 Commonwealth Games. Bij de tsunami eind 2004 was ATACC direct ter plaatse en vormde deze organisatie lange tijd de enige Britse medische ondersteuning. In mei 2004 heeft ATACC de Northern Region Health and Social Care Award for Outstanding Achievement in Emergency Care van de NHS gekregen als waardering voor haar inspanningen om snellere, betere en veilige spoedeisende zorg te verlenen. ATACC organiseert elke twee jaar een internationaal traumacongres in Liverpool. Dit jaar vindt dit plaats van 20 tot 22 november onder de titel: Trauma 2006, what is new. 6

7 Tiende Anesthesiologendagen: 18 en 19 mei 2006 Eind december is de aankondiging van de Anesthesiologendagen naar alle leden verzonden. Hiermee is tegelijk de mogelijkheid geopend voor inschrijving via het openbare gedeelte van Mocht u problemen ondervinden bij de elektronische inschrijving, neemt u dan contact op met Congress & Meeting Services Holland: tel of Op donderdagavond wordt een lustrumdiner en een feest georganiseerd in de grotten van Berg en Terblijt. Ook de partners van de congresdeelnemers zijn hierbij van harte welkom. Problem-based learning discussion sessies Wij willen u wijzen op een kleine verandering in de voorinschrijving van de problem-based learning discussion sessies. De opzet van deze sessies is actieve participatie van de deelnemers. De afgelopen jaren is echter gebleken dat niet iedereen die zich heeft opgegeven ook daadwerkelijk de sessie bijwoont. De open plaatsen worden dan ingenomen door deelnemers die niet de casus hebben ontvangen en zich dus niet hebben kunnen voorbereiden. Dat is jammer van alle moeite die de moderatoren doen om een goede discussie te bewerkstelligen. Dit jaar wordt de casuïstiek op de NVAwebsite geplaatst zodat u thuis van tevoren uw keuze kunt maken. Op de congresdagen zelf kunt u zich bij de inschrijfbalie melden voor deelname aan de interactieve sessie per dag. De toewijzing van het beperkte aantal plaatsen geschiedt op volgorde van aanmelding. SIMLAB Het SIMLAB-team van het UMC Groningen zal met een complete set-up aanwezig zijn. U kunt in een sessie van anderhalf uur kennismaken met de verschillende mogelijkheden die deze training biedt. Voor meer informatie over The UMC Groningen Anaesthesia and Intensive Care Simulation Training Centre verwijzen wij u naar de website Het aantal deelnemers is vanwege de opzet van deze training beperkt. Er wordt daarom een life videoweergave gegeven in de aangrenzende zaal. Een medewerker van het SIMLAB zal hierbij uitleg geven. Alleen voor deelname aan deze interactieve simulatiesessie en de videoweergave van deze sessie is voorinschrijving via deelnemersregistratie noodzakelijk. Zie de informatie in de aankondiging. FIETSTOCHT 2006, 2e editie Evenals vorig jaar wordt er aansluitend aan de Anesthesiologendagen een fietstocht in de Limburgse heuvels georganiseerd. Coördinator: Bart van Wijck, UMCU Programma: diner op vrijdagavond 19 mei, fietstocht op zaterdagmorgen 20 mei. Bijdrage in de kosten 15. Voor een eventuele overnachting dient u zelf te zorgen. Het is een pittige tocht op eigen racefiets voor geoefende fietsers. U kunt zich inschrijven via de registratiesite van de Anesthesiologendagen op Presentatie Werkgroep Geschiedenis van de anesthesie in Nederland, Marten van Wijhe Wie zijn geschiedenis niet kent is ver- loot aan de NVA-boom. betekenden. Oud-anesthesiologen moe- oordeeld tot het maken van dezelfde Ons doel is het anesthesiologisch gedach- ten systematisch geïnterviewd worden fouten als in het verleden, is een bekend tegoed, de plaats ervan in de vader- om hun herinneringen vast te leggen. gezegde waarmee geschiedbeoefening landse geneeskunde en in het bijzonder Aan de hand van deze bronnen dient his- gerechtvaardigd wordt. De geschiedenis de samenhang tussen de ontwikkelingen torisch verantwoord onderzoek gedaan van een vak leert ons wie wat ontwik- in binnen- en buitenland vast te leggen, te worden, waarbij de hulp van profes- keld heeft niet alleen wanneer en waar, toegankelijk te maken en te bewaren. sionele medisch historici niet gemist kan maar vooral waarom. Daardoor begrijpen De werkgroep wil dit onder andere op worden. Dit alles kan alleen bereikt wor- wij ons dagelijks werk beter. de volgende manieren bereiken. Boe- den door een breed gedragen en breed Omdat er in het buitenland al langer historisch anesthesiologisch gewerkt wordt (na een eerste Nederlands initiatief in 1981 met het eerste wereldsymposium History of Anaesthesia in Rotterdam), omdat inmiddels meerdere NVA-leden op dit terrein actief zijn én omdat er voldoende draagvlak blijkt te zijn, presenteert de werkgroep zich als een nieuwe ken, tijdschriften, reclames, archieven van verenigingen en ziekenhuizen moeten professioneel beheerd worden om de toegankelijkheid blijvend te garanderen. Instrumentarium verdient het om museaal verantwoord bewaard te worden. Veel te gemakkelijk verdwijnt anders het inzicht hoe en met welke middelen er gewerkt werd en wat de beperkingen samengestelde werkgroep. Tijdens de Anesthesiologendagen zal een programma worden voorgeschoteld waarbij wij nagaan wat er tot nu toe op historisch anesthesiologisch gebied verricht is en wat er nog verricht zal moeten worden. Wij hopen u op deze eerste bijeenkomst in groten getale te mogen begroeten. 7

8 Bureau NVA Per januari 2006 is Marjolijn Swinkels in dienst getreden van de NVA. Ursula van Duin heeft haar werkzaamheden na het zwangerschapsverlof hervat. Na het vertrek van Elsje Pot per 1 februari zal de taakverdeling worden herzien. Wij doen de dingen waarvan iedereen denkt dat ze vanzelf gebeuren Afscheid van Elsje Pot, Jet Quadekker De mensen zien ons werk vaak simpeler dan het is, wij doen de dingen waarvan iedereen denkt dat ze vanzelf gebeuren. Aan het woord is Elsje Pot, projectmanager van het bureau van de NVA. Zij gaat op 1 februari a.s. met prepensioen en is reeds enige jaren als hoofd van het bureau opgevolgd door Patricia Liem. Wat doet het bureau van de NVA dan precies? Vraag dat aan honderd anesthesiologen en je krijgt honderd verschillende antwoorden. Iedereen weet wel dat het bureau veel coördinerend werk doet als het gaat om bijvoorbeeld vergaderingen en cursussen, maar een essentiële taak is ook het sturen en bewaken van de informatiestroom op momenten dat er hot news is en de kranten gaan bellen. Juist dan komt het aan op diplomatie, tact en een duidelijke taakverdeling, en juist dan moet het bureau weten wie de voorlichting over het specifieke onderwerp in kwestie op zich kan nemen zou een van de drie warmste jaren van de eeuw worden. Voor de NVA was het een buitengewoon roerig jaar, dat in het teken stond van de tariefmaatregelen van staatssecretaris Simons, de instelling van de commissie-biesheuvel, het bundelen van de krachten van de wetenschappelijke verenigingen en de budgetbewakingsweken. Toen Elsje Pot op 1 januari van dat jaar hoofd van het bureau van de NVA werd viel zij dus met haar neus in de boter, maar bij de Nederlandse Vereniging voor Heelkunde en het Collegium Chirurgicum had zij al kennisgemaakt met de heersende problemen. Het opzetten van een nieuw secretariaatsteam nam een jaar in beslag, terwijl de taken zich steeds uitbreidden. Op zich waren de werkzaamheden bij de NVA te overzien: er waren slechts negen opleidingsklinieken en niet, zoals bij Heelkunde, bijna vijftig. De politieke ontwikkelingen veroorzaakten echter veel extra werk en dat betekende heel veel faxen, bellen, spoedmailings verzorgen en extra ledenvergaderingen beleggen en dat alles nog zonder computer. Maar het ging snel: er kwamen medewerksters bij en het secretariaat werd geautomatiseerd. Gelukkig kon Elsje nog vaak terugvallen op het fabelachtige geheugen van haar voorgangster mevrouw J.M. Bongertman- Diek. Naast een gezamenlijk congres met de Engelse anesthesiologen in Brighton, meteen al in 1994, maakte zij veel hoogtepunten van de Vereniging mee, zoals het wereldcongres WFSA in Sydney in 1996, de geboorte van de Anesthesiologendagen in 1997 en de viering van het vijftigjarig bestaan van de NVA in Veel zaken vroegen tact (horen, zien en zwijgen), maar de helicopter-view van Elsje stelde haar in staat te sturen en erop te wijzen dat bepaalde problemen al eerder aan de orde kwamen en hoe ze toen werden opgelost. Het Bureau heeft veel contacten met de overheid en andere instanties en ook dat vraagt zekere vaardigheden. Regeren is vooruitzien: er werd op tijd naar een opvolgster gezocht en in 1998 deed Patricia Liem haar intrede. Zij begon met de ondersteuning van de enthousiaste jonge commissie-ckap en heeft in het najaar van 1999 het secretariaat van het bestuur volledig overgenomen. Daarmee kreeg zij de leiding van het bureau van de NVA. Gemakkelijker is het er niet op geworden: het bureau is inmiddels zo gegroeid dat het onmogelijk is nog van alle details op de hoogte te zijn. Het is dus van belang goede mensen aan te nemen die enerzijds eigen initiatief en organisatietalent tonen en anderzijds zich ook af en toe laten sturen. Ook is de moderne communicatie veel sneller geworden; de druk op het bureau is hierdoor groter. Het werk op het bureau van de NVA beperkt zich niet van negen tot vijf: ook s avonds zijn er vaak vergaderingen. Bovendien heeft elk nieuw commissielid, elke nieuwe secretaris, elke nieuwe voorzitter weer een andere stijl en ook dat vraagt flexibiliteit. Verandert er nu veel? Waarschijnlijk wel. Niet alleen zijn de introverte Elsje en de extraverte Patricia elkaars tegenpolen, maar ook zou het bureau an sich gaandeweg een andere uitstraling kunnen krijgen. De trend in deze tijd is immers professionalisering op het gebied van politiek en beleid, management, onderhandelen, opleiden, nascholing, om maar enkele zaken te noemen. Het zou dan mogelijk zijn dat op het bureau zelf alleen nog inhoudelijke werkzaamheden worden verricht met professionele beleidsmedewerkers. Zover is het nu echter nog niet. We weten ook nog niet in hoeverre de komende verhuizing naar de nieuwe Domus een rol zal spelen in uitstraling en sfeer. Het afscheid van Elsje Pot valt dus samen met een verandering in de tijdgeest en met een markante verhuizing. Ook voor haar begint een ander bestaan. Wij hopen dat zij ook daarin haar vele talenten tot bloei kan laten komen en wensen haar veel geluk. 8

9 Elsje Pot Eigenlijk wilde Elsje Pot graag naar de hogere hotelschool of een fysiotherapieopleiding, maar die opleidingen zaten vol. Zij studeerde een aantal jaren Engels en volgde de opleiding voor medisch secretaresse in het Academisch Ziekenhuis Leiden. Zeven jaar was zij secretaresse van een hoogleraar-afdelingshoofd in het Rotterdamse Dijkzigt. Zeven jaar heeft ze als purser bij de KLM gevlogen, maar de jetlags wogen te zwaar. Na een korte periode als officemanager van een vertaalbureau kwam zij in 1989 terug in de medische wereld als hoofd van het bureau van de Nederlandse Vereniging voor Heelkunde en het Collegium Chirurgicum in de Domus. Zij had daar veel contact met Hannie Bongertman en hoorde veel leuke verhalen over de NVA, o.a. over de organisatie van het tiende Wereldcongres dat in 1992 in Den Haag werd gehouden. Op 1 januari 1994 werd zij hoofd van het NVA-bureau. Patricia Liem Patricia Liem is bioloog, maar wilde niet op microniveau werkzaam zijn. De ervaringen die zij tijdens haar studie opdeed met grote complexe systemen (endocrinologie en immunologie) blijken uitstekend van pas te komen bij het sturen van een bureau van een wetenschappelijke vereniging. In augustus 1998 kwam zij op het bureau en per 1 november 1999 nam zij de functie van bureauhoofd over. Maandag 30 januari 2006 Afscheidsborrel Elsje Pot vanaf uur op de vide in Domus Medica, Lomanlaan 103, 3526 XD Utrecht Negentig jaar Op de voorlaatste dag van 2005 vierde mevrouw professor D.M.E. Vermeulen- Cranch, erelid van de NVA, in huiselijke kring haar negentigste verjaardag. Direct na de oorlog zag de Amsterdamse hoogleraar chirurgie Boerema de vaderlandse achterstand ten opzichte van de Angelsaksische wereld, waar de oorlogschirurgie met infectiebestrijding, bloed- en plasmatransfusie en betere narcosetechniek zoveel vorderingen had gemaakt. Hij trok in 1946 de Engelse anesthesioloog mevrouw Vermeulen aan. Zij maakte de oversteek met haar Raleigh sportfiets, Engelse apparatuur, boeken en tijdschriften, om haar werk in het Wilhelmina Gasthuis aan te vangen voor f 2,50 per uur. De opleiding kon beginnen. Uit restanten en legerdumps werden narcoseapparaten samengesteld, de eerste assistenten meldden zich en er werd allerlei onderzoek opgezet. Mevrouw Vermeulen werd in 1952 benoemd tot privaatdocent aan de Gemeentelijke Universiteit te Amsterdam en in 1958 volgde de benoeming tot de eerste hoogleraar anesthesiologie in Nederland. Haar inaugurele rede was getiteld In somno securitas. Prof. Vermeulen werd in 1952 benoemd tot het eerste erelid van de Nederlandse Vereniging voor Anesthesiologie. Namens alle leden van de NVA bieden wij haar onze hartelijke gelukwensen aan. 9

10 Nederlands Tijdschrift voor Anesthesiologie in het Engels Marco Marcus, hoofdredacteur Het Nederlands Tijdschrift voor Anesthesiologie begint aan een nieuwe fase. Na een lange discussie hebben de editors en het bestuur van de Nederlandse Vereniging voor Anesthesiologie besloten om als voertaal Engels te kiezen. Er zijn vele redenen om te veranderen. Vanaf het begin zijn er perioden geweest waarin er te weinig kopij werd aangeleverd. Dit gaf enorme problemen voor het editen van het tijdschrift: met zo weinig kopij is de tijd voor het verbeteren van artikelen zeer kort. Wanneer bovendien het tijdschrift Engelstalig zou zijn, zou het mogelijk moeten zijn om, met de medewerking van Elsevier, een citation index te verkrijgen. Hierdoor wordt het voor promovendi, andere onderzoekers en buitenlandse auteurs aantrekkelijk om in het NTvA te publiceren. In de overgangsfase is er natuurlijk wel de vrees dat er minder kopij zal worden ingestuurd. Daarom geven we (met enige terughoudendheid) nog de mogelijkheid om Nederlandse stukken in te sturen; deze zullen vertaald worden. Ook kan men hulp van een vertaler krijgen bij het editen van Engelstalige manuscripten. Verder hebben alle universiteiten en opleidingsclusters beloofd om eens per academisch jaar een origineel artikel en een review te schrijven. Dit voorstel is door het Concilium op 1 mei 2005 aangenomen en alle academische afdelingen anesthesiologie hebben hierover een brief gekregen. Over de sanctie op het niet naleven van deze afspraak moet nog nagedacht worden, maar de editors denken aan iets ludieks, waar de slechtst presterende afdeling anesthesiologie van dat jaar aan zou moeten voldoen. Van mij, editor in chief, is het de tweede poging om een citation index voor het tijdschrift te krijgen. De vorige poging (een fusie met Acta Anaesthesiologica Belgica) is na lange onderhandelingen mislukt. Wanneer er ook nu weer geen succes behaald wordt is het volgens mij tijd voor een nieuwe hoofdredacteur. Dutch Association for Regional Anesthesia Harald Rettig, penningmeester Op 26 oktober 2005 is naar analogie organisatie van de ESRA Zone Meeting land onder de aandacht brengen. Dat van de Belgian Association for Regional België op zich genomen en staat aan de kan alleen als wij veel leden hebben, Anesthesia (BARA) de Dutch Association basis van meerdere jaarlijkse workshops maar gezien de ontwikkelingen die de for Regional Anesthesia (DARA) opgericht, en kadavercursussen; het aantal leden locoregionale technieken ook in ons land met als bestuur Rudolf Stienstra (voorzit- is inmiddels gegroeid tot boven de 600. doormaken, verwachten en hopen wij ter), Eric Weber (secretaris), Geert Jan Tevens wordt uit het ledenbestand van dat gaandeweg meer dan de helft van van Geffen (algemeen adjunct) en Harald de BARA de vertegenwoordiging bij de de 1550 actieve NVA-leden ook lid zal Rettig (penningmeester). Een klankbord ESRA gekozen voor o.a. de locoregionale worden van de DARA. wordt gevormd door collega s die actief zijn op het gebied van de locoregionale anesthesie in het algemeen: Lydie Broe- anesthesie van België. Kijken wij naar een land als Frankrijk, dan zien wij een goede organisatie, een ruime interesse voor de Waarom geen sectie binnen de NVA? kema, Nigel Jack, Misha Simon, Dettie locoregionale anesthesie (publicaties) en Over deze vraag is uitvoerig gespro- Veering, Louis Vermulst en Frank Wille. een goed functionerend landelijk netwerk ken met het dagelijks bestuur van de Geert Jan van Geffen en Eric Weber zijn van complicatieregistratie. NVA. Expliciet is voor de huidige opzet al enige jaren lid van de BARA en hebben In Nederland moeten wij daar ook naar gekozen, mede om op politiek vlak daar ervaring opgedaan met de invulling toe groeien. Wij willen dat bereiken met een snelle en goede positie te kunnen en mogelijkheden voor de Nederlandse behulp van workshops, hands-on-ses- innemen zonder de NVA daar direct bij anesthesiologie. sies en symposia (de landelijke ESRA te betrekken. Het is de bedoeling dat Waarom en waarvoor? De DARA wil een koepel zijn voor alle locoregionale anesthesieactiviteiten in Nederland. Er is behoefte aan gestructureerde input en output van de locoregionale anesthesie in ons land: praktisch, wetenschappelijk en opleidingstechnisch. De in 2001 opgerichte BARA heeft de Zone Meeting georganiseerd door de DARA), waarbij gestreefd zal worden naar een verbetering van de kwaliteit en een verhoging van de veiligheid van de locoregionale technieken. Ook willen wij door contacten met gelijkwaardige verenigingen binnen en buiten Europa andere, nieuwe technieken op het gebied van de locoregionale anesthesie in ons de DARA, op democratische wijze en gebaseerd op inzet, kennis en kunde, vertegenwoordigers levert die in de ESRA de belangen van de Nederlandse locoregionale anesthesie behartigen. Juist nu is dit van belang, gezien de problematiek binnen het ESRA-bestuur. Overigens is met het huidige dagelijks bestuur van de NVA afgesproken dat de positie van 10

11 de DARA, als vereniging naast de NVA, over drie jaar geëvalueerd zal worden met als belangrijkste punt: doorgaan als vereniging of incorporeren als sectie binnen de NVA. Wie kan er lid worden? De DARA kent gewone en buitengewone leden. Alle in Nederland werkzame anesthesiologen kunnen lid worden, alsmede zij die daarvoor in opleiding zijn. De buitengewone leden niet-anesthesiologen hebben het recht om op de algemene vergaderingen aanwezig te zijn en zich te laten horen, maar zij mogen niet stemmen. Het lidmaatschap van de DARA is dus niet gekoppeld aan het lidmaatschap van de NVA. De contributie bedraagt 20 euro en gaat in op 1 januari U kunt zich aanmelden bij de secretaris van de DARA Wij, het eerste bestuur van de DARA, hopen op een ruime aanmelding en inzet van de in Nederland werkzame anesthesiologen. Alleen zo kunnen wij invulling geven aan onze doelstellingen. Mondeling C/D-examen Brandweerwagens op de snelweg,een ontspoorde trein niets kon de kandidaten en de examinatoren voor het vervolgexamen tegenhouden; ze waren er uiteindelijk allemaal. Sommige kandidaten waren duidelijk zenuwachtig. Bij één kandidaat was het wel heel zichtbaar: hij had twee verschillende schoenen aan. De kandidaten kregen drie verschillende casussen voorgelegd en hadden vijf minuten de tijd om zich voor te bereiden. De verrassing kwam echter aan de examentafel zelf. De casus bestond uit meerdere delen en die werden pas aan de examentafel uitgereikt. Toch heeft niemand zich hierdoor van zijn stuk laten brengen. Zowel voor de examencommissie als het bureau vergt het mondelinge examen veel voorbereiding. Het voltallige bureau was daarom ook ingezet om alles in goede banen te leiden. Aan het einde van de dag werden de uitslagen bekend gemaakt door de voorzitter van de examencommissie. De voorzitter van het Bestuur sprak vervolgens de geslaagden toe en gaf ze naast de gelukwensen ook goede raad mee met betrekking tot de keuzes die er moeten worden gemaakt bij de afronding van de opleiding en de start van de anesthesiologische carrière. 11

12 In memoriam prof.dr. ir. A.G.L. Burm Op 28 oktober j.l. is prof.dr.ir. A.G.L. (Toine) Burm op de leeftijd van 56 jaar overleden. Toine studeerde na zijn gymnasium-bèta scheikundige technologie aan de Technische Hogeschool Eindhoven. Zijn afstudeerrichting was de instrumentele analyse en zijn afstudeeronderzoek betrof de gaschromatografische analyse van vluchtige organische anesthetica (halothaan) in ademhalingsgassen en in bloed. Zijn ingenieursdiploma behaalde hij in februari Hij solliciteerde naar een plaats op de afdeling anesthesiologie in het toenmalige Academisch Ziekenhuis Leiden (AZL) om, zoals hij het in zijn sollicitatiebrief stelde, in zijn verdere loopbaan de analytische chemie te kunnen blijven toepassen op medische onderwerpen. Het afdelingshoofd, prof.dr. Joh.Spierdijk, zag wel iets in de jonge chemicus en zo begon de carrière van Toine Burm op 1 mei 1973 in Leiden. Met zijn aanstelling kwam ook een langgekoesterde wens om een eigen analytisch-chemisch anesthesiologisch laboratorium te ontwikkelen in vervulling. Onder zijn leiding is dit laboratorium tot volle wasdom gekomen en er zijn vele analyses uitgevoerd die de basis vormden voor de 110 publicaties waaraan zijn naam is verbonden en waarvan het merendeel in internationaal leidinggevende tijdschriften is verschenen. Toine was gedurende vele jaren de motor achter het wetenschappelijk onderzoek dat begon met luchtverontreiniging en dat via de farmacokinetiek en farmacodynamiek van anesthesiologische medicamenten uiteindelijk min of meer weer is geëindigd bij de luchtverontreiniging. De cirkel van zijn wetenschappelijke activiteiten is daarmee gesloten. Hij is tweemaal promotor en achtmaal copromotor geweest bij dissertaties. Helaas is zijn wens om een aantal nog op stapel staande promoties als promotor te kunnen afronden niet uitgekomen. Toine was een nationaal en internationaal erkend onderzoeker, maar hij bleef de bescheiden, integere en vriendelijke ingenieur uit Zeeuws-Vlaanderen die door iedereen zeer gewaardeerd werd om zijn goed gefundeerde mening en zijn grote kennis van zaken. Met zijn rustige stem formuleerde hij genuanceerd en ook uit zijn pen vloeiden vaak mooie volzinnen. Hij pakte de zaken waar hij voor stond altijd grondig en zeer secuur aan, waarbij de geleverde kwaliteit van zijn werk nimmer aan enige vorm van twijfel onderhevig is geweest. Zijn benoeming tot hoogleraar in de anesthesiologie op 1 september 1997 was het bewijs dat de faculteit der geneeskunde en de universiteit Leiden ook veel vertrouwen in hem hadden. Zijn inaugurele rede Het fundament onder de anesthesiologie, een kwestie van (aan)passen en meten hield hij op 16 april Begin 2005 openbaarde zich een ziekte waarvan het vooruitzicht niet positief was. Toine bleef echter buitengewoon strijdbaar en heeft de regie voor de rest van zijn leven in eigen hand genomen. Van de ietwat onzeker lijkende figuur werd hij iemand die gedecideerd wist hoe hij de zaken gedurende de rest van zijn leven zou gaan aanpakken. Zijn hulpvaardigheid heeft hij echter nimmer verloren. Ondanks zijn strijdlust en zijn vaak optimistisch overkomende houding is zijn strijd tegen het ziekteproces een ongelijke gebleken en is hij op 28 oktober 2005 overleden. De afdeling anesthesiologie moet nu verder zonder Toine Burm, althans zonder zijn fysieke aanwezigheid. Natuurlijk blijft hij voortleven in onze herinnering en natuurlijk zullen wij nog veel over hem praten, maar zijn expertise, zijn adviezen, zijn hulpvaardigheid en zijn warme karakter zullen wij missen. Wij zijn hem zeer veel dank verschuldigd voor alles wat hij voor ons gedurende ruim dertig jaar heeft betekend. Wij wensen zijn vrouw Mariëtte en dochters Judith en Saskia de kracht toe om het verdriet van het verlies van hun echtgenoot en vader te kunnen dragen. Namens de afdeling anesthesiologie, Jack W. van Kleef 12

13 Overleden Agenda A.N. Pandav, oud-lid van de NVA, is op 18 juni jl. overleden op de leeftijd van 70 jaar. Collega Pandav was destijds werkzaam in het ziekenhuis Velp. E.L. Ellis, oud-lid van de NVA, is op 21 oktober jl. overleden op de leeftijd van 81 jaar. Collega Ellis was destijds werkzaam in het Havenziekenhuis, Rotterdam. A.G.L. Burm, buitengewoon lid van de NVA, is op 28 oktober jl. overleden op de leeftijd van 56 jaar. Ontvangen proefschriften Ignacio Malagon Gut permeability and myocardial damage in paediatric cardiac surgery 1 december 2005 Universiteit Leiden Enquête psychische klachten bij anesthesiologen Hebt u er aan gedacht de enquête ingevuld te retourneren? De uiterlijke datum van inzending was 16 januari, maar snelle reacties worden nog meegenomen. diverse data 2006 Lunteren Fundamental Critical Care Support Course (FCCS) Inlichtingen: januari 2006 Villars, Zwitserland 4e Winter Workshop Intensive Care Inlichtingen: Travel Congress Management, Postbus 103, 1170 AC Badhoevedorp tel: fax: januari 2006 Amsterdam Cursus Evidence-Based Medicine in de klinische praktijk Dutch Cochrane Centre, Hanni Spitteler, AMC, J1b-108, Postbus 22660, 1100 DD Amsterdam tel: fax: februari 2006 Ede De Nederlandse Intensivistendagen 2006 Inlichtingen: NVIC-secretariaat, Nieuwe Kazernelaan 49B, 6711 JB Ede tel: fax: februari 2006 Heeze ESRA Nederland Zone Symposium 2006 Inlichtingen: Conference Management, Lommerlaan 9, 3956 BC Leersum tel: fax: februari 2006 Utrecht Cursus Inkoop en aanbesteding in de zorg Inlichtingen: drs. Yoka Y. Janssen tel: februari 2006 Amsterdam PAOG-cursuscyclus urgentiegeneeskunde: Macht en onmacht in de rampengeneeskunde Inlichtingen: PAOG-cursus- en congresorganisatie, VU medisch centrum tel: fax: februari 2006 Rio De Janeiro 2nd World Congress on Regional Anaesthesia and Pain Therapy Inlichtingen: Options Eurocongress, Rue de l Instruction 126B, B-1070 Brussel fax: maart 2006 Antwerpen FEEA-cursus I Inlichtingen: mw.dr. J.J.M. Langemeijer, Taveernelaan 36, 3735 KD Bosch en Duin tel: fax: gsm:

14 11 maart 2006 Utrecht Wetenschappelijk overleg Nederlands Gezelschap voor Neuro-anesthesiologie NVA en Nederlandse Vereniging voor Neurochirurgen Inlichtingen: Sectie Neuro- anesthesiologie, dr. M. Klimek maart 2006 Antwerpen FEEA-cursus II Inlichtingen: mw.dr. J.J.M. Langemeijer, Taveernelaan 36, 3735 KD Bosch en Duin tel: fax: gsm: maart 2006 Groningen Cursus Toegang tot de luchtweg; bijzondere intubatietechnieken en detubatiestrategieën Inlichtingen: K.F. Wenckebach Instituut Groningen tel: maart 1 april 2006 Rotterdam First international master class on Anesthesia and Perioperative Care in the Older Patient Inlichtingen: CO2 conference management tel: fax: april 2006 Bodrum, Turkije Third state of the art in chronic low back pain symposium Inlichtingen: tel april 2006 Rotterdam Cursus Inkoop en aanbesteding in de zorg Inlichtingen: drs. Yoka Y. Janssen tel: april 2006 nader te bepalen 8e Bloedgassymposium: Back to the (acid) base Inlichtingen: Marcel Grötzinger, Radiometer Nederland, Postbus 233, 2700 AE Zoetermeer tel: fax: april 2006 Amsterdam Cursus Evidence-based zoeken voor (para-)medici en bibliothecarissen Inlichtingen: mei 2006 Glasgow Obstetric Anaesthesia 2006 Inlichtingen: OAA Secretariat, PO Box 3219 Barnes, London SW13 9XR, England tel: fax: mei 2006 Maastricht NVA Anesthesiologendagen 2006 Inlichtingen: NVA, Postbus 20063, 3502 LB Utrecht tel: fax: mei 2006 Guadalajara, Mexico 2nd International Forum on Pain Medicine Inlichtingen: Forum Secretariat Kenes International, 17 Rue du Cendrier, P.O. Box 1725, CH1211, Geneva 1, Switzerland tel: fax: juni 2006 Madrid Euroanesthesia 2006, 14th ESA meeting Inlichtingen: ESA Secretarial Office, 21 Avenue de Tervuren, bte 30, B Brussel tel: fax: juni 2006 Ede NVIC congres neurologische problematiek op de Intensive Care Inlichtingen: NVIC-secretariaat, Nieuwe Kazernelaan 49B, 6711 JB Ede tel: fax:

15 15-16 juni 2006 Maastricht Cursus Toegang tot de luchtweg; bijzondere intubatietechnieken en detubatiestrategieën Inlichtingen: K.F. Wenckebach Instituut Groningen tel: juni 2006 nader te bepalen SKA-dagen 6-9 september 2006 Monte Carlo XXV Annual ESRA Congress Inlichtingen: Kenes International, PO Box 1726, CH-1211 Geneva 1, Switzerland tel: fax: september 2006 Istanbul Pain in Europe V; 5th congress of the European federation of IASP Chapters (EFIC) Inlichtingen: EFIC 2006, Congress Secretariat, Kenes International, 17 Rue du Cendrier, PO Box 1726, CH-1211, Geneva 1, Switzerland tel: fax: oktober 2006 Groningen Cursus Toegang tot de luchtweg; bijzondere intubatietechnieken en detubatiestrategieën Inlichtingen: K.F. Wenckebach Instituut Groningen tel: oktober 2006 California ASA annual meeting Inlichtingen: ASA secretariat, American Society of Anesthesiologists, 520 N Northwest Highway, Park Ridge, IL , USA tel: fax: oktober 2006 Spa 2nd Interuniversity Course in Algology Inlichtingen: Dr. Bart Morlion Leuvens Algologisch Centrum UZ Leuven, Herestraat 49, 3000 Leuven tel: november 2006 Eindhoven Achtste Pijncongres Sectie Pijnbestrijding NVA Inlichtingen: NVA-Secretariaat, Postbus 20063, 3502 LB Utrecht tel: fax: november en 1 december 2006 Ede NVIC Mechanische-beademingsdagen 2006 Inlichtingen: NVIC-secretariaat, Nieuwe Kazernelaan 49B, 6711 JB Ede tel: fax: december 2006 New York 60th Post Graduate Assembly in Anesthesiology (PGA) Inlichtingen: Kurt G. Becker, Executive Director, The New York State Society of Anesthesiologists, Inc., 85 Fifth Avenue, 8th Floor, New York, New York 10003, USA tel: fax:

16 Colofon Presentatie NVA-richtlijn Organisatie en Werkwijze op Intensive Care-afdelingen voor volwassenen in Nederland vrijdagmiddag 3 februari 2006 tijdens de Nederlandse Intensivistendagen 2006 in Hotel en Congrescentrum De Reehorst Bennekomseweg 24, 6717 LM Ede uur Inleiding Prof. dr. G.J. Scheffer uur IC knooppunt van multidisciplinaire samenwerking Dr. A.T. van Rheineck Leyssius uur Gedeelde verantwoordelijkheden Prof. mr.dr. J. Legemaate, juridisch adviseur uur Reactie namens Inspectie voor de Volksgezondheid Drs. P.A.W. Edgar, arts MBA, hoofdinspecteur Redactieraad A.T. van Rheineck Leyssius M. Bijkerk M. Dzoljic H.G. van Middelkoop Th.E.A. Pot (per : S.A.B. Gijtenbeek) Bureauredactie J. Quadekker Druk van wijland bv, laren De NVA Nieuwsbrief is een officieel orgaan van de Nederlandse Vereniging voor Anesthesiologie en wordt maximaal zesmaal per jaar gratis aan de leden toegestuurd. Deadline inzenden kopij voor Nieuwsbrief jaargang 7 nr. 3: 1 april 2006 Nederlandse Vereniging voor Anesthesiologie opgericht 24 januari 1948 Secretariaat Lomanlaan 103, 3526 XD Utrecht uur Schoenmaker hou je bij je leest Prof. dr. W.H. van Harten, directeur NKI uur De intensivist van de toekomst Prof. dr. J.G. van der Hoeven, internist-intensivist uur Reactie namens Nederlandse Vereniging van Ziekenhuizen Drs. N.G.M. Oerlemans, senior beleidsmedewerker uur Officiële overhandiging Richtlijn aan het veld uur Borrel Indien u alleen naar de presentatie van de NVA-richtlijn komt, bedraagt het registratiebedrag 35. U kunt het registratieformulier in pdf downloaden van het ledengedeelte van de website bij conceptrichtlijnen. Deelnemers aan de NVIC-Intensivistendagen hebben gratis toegang. Correspondentieadres Postbus 20063, 3502 LB Utrecht Telefoon Algemeen nummer secretariaat NVA Patricia Liem Janine Spruit Ursula van Duin Sandra Gijtenbeek Marjolein Swinkels Fax Website 16

Jaarplan 2015. KNMG district Groningen. info@knmg- groningen.nl

Jaarplan 2015. KNMG district Groningen. info@knmg- groningen.nl Jaarplan 2015 KNMG district Groningen info@knmg- groningen.nl BESPREKING IN JAARVERGADERING 18 juni 2015 INHOUDSOPGAVE 1. Algemeen... 3 2. Bestuurlijke activiteiten... 3 Bestuursvergaderingen... 3 Samenwerking

Nadere informatie

NVIC CURSUS LUCHTWEGMANAGEMENT OP DE INTENSIVE CARE 2013

NVIC CURSUS LUCHTWEGMANAGEMENT OP DE INTENSIVE CARE 2013 NVIC CURSUS LUCHTWEGMANAGEMENT OP DE INTENSIVE CARE 2013 dinsdagavond 4 juni en woensdag 5 juni 2013 of maandagavond 25 november en dinsdag 26 november 2013 Skills center OSG te Houten www.nvic.nl Nederlandse

Nadere informatie

EMSB Emergency Management of Severe Burns

EMSB Emergency Management of Severe Burns EMSB Emergency Management of Severe Burns Cursus voor spoedeisende hulp bij brandwonden Nederlandse Brandwonden Stichting i.s.m. de drie Nederlandse brandwondencentra en het Ministerie van Defensie Patiënten

Nadere informatie

nieuwsbrief Van de voorzitter Aart van Rheineck Leyssius

nieuwsbrief Van de voorzitter Aart van Rheineck Leyssius nieuwsbrief Inhoud: Jaargang 7, oktober 2005 Van de voorzitter 1 Commissies 2 Secties 2 Anesthesiologendagen 3 Het koffiegeld van Meursing 3 Tweede Wetenschapsdag 4 History of Anaesthesia 6 Masterclass

Nadere informatie

Onderzoek naar het functioneren van arts-assistenten in ziekenhuizen

Onderzoek naar het functioneren van arts-assistenten in ziekenhuizen Onderzoek naar het functioneren van arts-assistenten in ziekenhuizen BIJLAGE 1 Vragenlijst Vragen die betrekking hebben op de borging van de kwaliteit van de zorg. A. Algemeen Ik werk momenteel als arts

Nadere informatie

Luchtwegmanagement stage MCA (Discipline Anesthesiologie)

Luchtwegmanagement stage MCA (Discipline Anesthesiologie) Luchtwegmanagement stage MCA (Discipline Anesthesiologie) Voor anesthesiologen (i.o.) bestaat er op het gebied van luchtwegmanagement de cursus Toegang tot de luchtweg, van het Wenkebach Instituut. Afwisselend

Nadere informatie

2nd BBS Newsletter. Geachte collega s,

2nd BBS Newsletter. Geachte collega s, 2 februari2016 2nd BBS Newsletter Geachte collega s, De Belgian Back Society (BBS) verheugt zich om u allen een prachtig nieuw jaar toe te wensen. U vindt in deze tweede nieuwsbrief vooral informatie betreffende

Nadere informatie

Jaarplan 2014. KNMG district Groningen. info@knmg- groningen.nl

Jaarplan 2014. KNMG district Groningen. info@knmg- groningen.nl Jaarplan 2014 KNMG district Groningen info@knmg- groningen.nl BESPREKING IN JAARVERGADERING 28 mei 2014 INHOUDSOPGAVE 1. Algemeen... 3 Vernieuwing beleid... 3 Doelstellingen KNMG district Groningen...

Nadere informatie

Masterclass Patiëntveiligheid III: Kwetsbare ouderen en preventie van risico s

Masterclass Patiëntveiligheid III: Kwetsbare ouderen en preventie van risico s Masterclass Patiëntveiligheid III: Kwetsbare ouderen en preventie van risico s Onderdeel van 4 sessies om Iedere patiënt altijd veilig op uw afdeling waar te maken 17 april 2012 19 juni 2012 25 september

Nadere informatie

Met subsidie en ontvangen stagevergoedingen financiert de SBOH sinds 1989 de huisartsopleiding en

Met subsidie en ontvangen stagevergoedingen financiert de SBOH sinds 1989 de huisartsopleiding en BOH in Beeld 2013 waar de sboh voor staat Met subsidie en ontvangen stagevergoedingen financiert de SBOH sinds 1989 de huisartsopleiding en sinds 2007 de opleiding tot specialist ouderen geneeskunde. De

Nadere informatie

Basisscholing Palliatieve Zorg voor artsen 2 november 2006 Nationaal Congres Palliatieve Zorg Sasja Mulder Onderwijs in palliatieve zorg in de medische specialisten opleiding 2001 2003 COPZ project ontwikkeling

Nadere informatie

SKA ZOMERCONGRES 2015

SKA ZOMERCONGRES 2015 Nederlandse Vereniging voor Anesthesiologie Sectie Kinderanesthesiologie SKA ZOMERCONGRES 2015 PROGRAMMA vrijdag 26 en zaterdag 27 juni Hotel Mooirivier, Dalfsen Het vrijdag programma is zo samengesteld

Nadere informatie

Programma Akademiehoogleraren. Nederlands toponderzoek, nu en in de toekomst

Programma Akademiehoogleraren. Nederlands toponderzoek, nu en in de toekomst Programma Akademiehoogleraren Nederlands toponderzoek, nu en in de toekomst Loopbaanimpuls Om ook in de toekomst Nederlands toponderzoek te kunnen leveren, zullen universiteiten nieuw wetenschappelijk

Nadere informatie

Rond om de hartklep een multidisciplinaire benadering

Rond om de hartklep een multidisciplinaire benadering Rond om de hartklep een multidisciplinaire benadering Nederlandse Vereniging voor Anesthesiologie Sectie Cardio Anesthesiologie 14 en 15 november 2014 Hotel Arena Amsterdam Voorwoord Met veel genoegen

Nadere informatie

HUISHOUDELIJK REGLEMENT LET S DANCE!

HUISHOUDELIJK REGLEMENT LET S DANCE! HUISHOUDELIJK REGLEMENT M.S.D.V. LET S DANCE! HUISHOUDELIJK REGLEMENT LET S DANCE! Huishoudelijk reglement van de, zoals bedoeld in artikel 19 van de statuten. LIDMAATSCHAP ARTIKEL 1 Aangaan van het lidmaatschap

Nadere informatie

Onderzoek naar de nazorg bij dikke darmkanker door de huisarts of de chirurg en het gebruik van een persoonlijke interactieve website (I CARE studie).

Onderzoek naar de nazorg bij dikke darmkanker door de huisarts of de chirurg en het gebruik van een persoonlijke interactieve website (I CARE studie). Onderzoek naar de nazorg bij dikke darmkanker door de huisarts of de chirurg en het gebruik van een persoonlijke interactieve website (I CARE studie). Verbetert de zorg na de behandeling van dikke darmkanker

Nadere informatie

Presteren op het hoogste niveau. 13/14/15 juni. Zwolle

Presteren op het hoogste niveau. 13/14/15 juni. Zwolle Presteren op het hoogste niveau D 13/14/15 juni EEG 2013 DEEG 2013 in het Michelin sterren restaurant van Librije s Hotel, een uitzonderlijke locatie. DEEG is een bijeenkomst met een besloten karakter

Nadere informatie

Update Acute Intoxicaties Meet the Experts

Update Acute Intoxicaties Meet the Experts Update Acute Intoxicaties Meet the Experts 2de Lage Landen Symposium Intoxicaties Vrijdag 13 september 2013 Het Pand, Onderbergen 1, 9000 Gent Gesponsord door: Heymans Stichting Organisatie onder auspiciën

Nadere informatie

Paul Brand Kinderarts Amalia kinderafdeling Isala klinieken Zwolle Hoogleraar klinisch onderwijs UMC Groningen 1

Paul Brand Kinderarts Amalia kinderafdeling Isala klinieken Zwolle Hoogleraar klinisch onderwijs UMC Groningen 1 Opleiden in de klinische praktijk Paul Brand Kinderarts Amalia kinderafdeling Isala klinieken Zwolle Hoogleraar klinisch onderwijs UMC Groningen 1 Leerdoelen Aan het einde van deze middag: Kent u de principes

Nadere informatie

Teaching on the Run. verbeter uw opleidingsvaardigheden voor dokters door dokters korte modules

Teaching on the Run. verbeter uw opleidingsvaardigheden voor dokters door dokters korte modules Teaching on the Run verbeter uw opleidingsvaardigheden voor dokters door dokters korte modules Teaching on the Run Teaching on the Run (TOTR) is een beknopte versie van het Teach the Teachers programma

Nadere informatie

Symposium Patiëntveiligheid en Medische technologie

Symposium Patiëntveiligheid en Medische technologie Uitnodiging en programma Symposium Patiëntveiligheid en Medische technologie Datum: donderdag 27 november 2014 Tijdstip: 12.00-18.00 uur Locatie: Domus Medica, Mercatorlaan 1200, 3528 BL Utrecht Universitair

Nadere informatie

A. De Stichting Natuurlijk Kind en Paard bestuurlijk I. Algemeen

A. De Stichting Natuurlijk Kind en Paard bestuurlijk I. Algemeen A. De bestuurlijk I. Algemeen Het huishoudelijk reglement mag geen bepalingen bevatten die in strijd zijn met de statuten. Het huishoudelijk reglement wordt samengesteld en goedgekeurd door het voltallige

Nadere informatie

Reglement van de werkgroep neuromusculaire aandoeningen

Reglement van de werkgroep neuromusculaire aandoeningen Reglement van de werkgroep neuromusculaire aandoeningen 1. Algemeen Naam: werkgroep revalidatieartsen voor neuromusculaire aandoeningen (NMA) van de VSN. De werkgroep is tevens een geaccrediteerde werkgroep

Nadere informatie

Foundation for Dutch Heritage Overseas BELEIDSPLAN NEW HOLLAND FOUNDATION 2016-2020. Hoofdstuk 1 Inleiding p. 2. Hoofdstuk 2 Huidige situatie p.

Foundation for Dutch Heritage Overseas BELEIDSPLAN NEW HOLLAND FOUNDATION 2016-2020. Hoofdstuk 1 Inleiding p. 2. Hoofdstuk 2 Huidige situatie p. BELEIDSPLAN NEW HOLLAND FOUNDATION 2016-2020 Hoofdstuk 1 Inleiding p. 2 Hoofdstuk 2 Huidige situatie p. 2 Hoofdstuk 3 Visie en Missie p. 3 Hoofdstuk 4 Ambities p. 4 Hoofdstuk 5 Stappenplan p. 5 1 Hoofdstuk

Nadere informatie

Verpleegafdeling G2, Intensive Care

Verpleegafdeling G2, Intensive Care Verpleegafdeling G2, Intensive Care Locatie Dordwijk Informatie voor bezoekers Albert Schweitzer ziekenhuis afdeling Intensive Care februari 2015 pavo 0032 Inleiding Uw familielid is opgenomen op de verpleegafdeling

Nadere informatie

Update Acute Intoxicaties Meet the Experts

Update Acute Intoxicaties Meet the Experts Update Acute Intoxicaties Meet the Experts 3 de Lage Landen Symposium Intoxicaties Vrijdag 26 juni 2015 Het Pand, Onderbergen 1, 9000 Gent Gesponsord door: Heymans Stichting Organisatie onder auspiciën

Nadere informatie

Definitive Anesthesiological Trauma Care Course. mr. C.P. Bleeker* DATC Course director. Dr E.C.T.H. Tan** DSTC Course director.

Definitive Anesthesiological Trauma Care Course. mr. C.P. Bleeker* DATC Course director. Dr E.C.T.H. Tan** DSTC Course director. 1 Definitive Anesthesiological Trauma Care Course mr. C.P. Bleeker* DATC Course director Dr E.C.T.H. Tan** DSTC Course director Radboudumc *Afdeling anesthesiologie **Afdeling Heelkunde -Traumachirurgie

Nadere informatie

nieuwsbrief Van de voorzitter Aart van Rheineck Leyssius

nieuwsbrief Van de voorzitter Aart van Rheineck Leyssius nieuwsbrief Inhoud: Jaargang 7, mei 2006 Van de voorzitter 1 Redactienieuws 2 Commissies 3 Boerhaavecursus 4 ASEAN Congress 4 Secties 5 www.dienstrooster.nu 6 60+-club 6 Anesthesiologendagen 7 Derde Wetenschapsdag

Nadere informatie

Oproep per specifieke mailing (30 januari 2013) en in de maandelijke nieuwsbrief als reminder (7 februari 2013) onder 145 leden

Oproep per specifieke mailing (30 januari 2013) en in de maandelijke nieuwsbrief als reminder (7 februari 2013) onder 145 leden Enquête 2013 Verspreiding: Oproep per specifieke mailing (30 januari 2013) en in de maandelijke nieuwsbrief als reminder (7 februari 2013) onder 145 leden Periode: 30 januari 2013 tot 15 februari 2013

Nadere informatie

A. De Stichting Natuurlijk Kind en Paard bestuurlijk I. Algemeen

A. De Stichting Natuurlijk Kind en Paard bestuurlijk I. Algemeen A. De bestuurlijk I. Algemeen Het huishoudelijk reglement mag geen bepalingen bevatten die in strijd zijn met de statuten. Het huishoudelijk reglement wordt samengesteld en goedgekeurd door het voltallige

Nadere informatie

Chapter 9 Samenvatting CHAPTER 9. Samenvatting

Chapter 9 Samenvatting CHAPTER 9. Samenvatting Chapter 9 Samenvatting CHAPTER 9 Samenvatting 155 Chapter 9 Samenvatting SAMENVATTING Richtlijnen en protocollen worden ontwikkeld om de variatie van professioneel handelen te reduceren, om kwaliteit van

Nadere informatie

What matters to you? IC nivo. National institutes of health, USA. Nivo van zorg. Nederland, CBO 2006 12-5-2015

What matters to you? IC nivo. National institutes of health, USA. Nivo van zorg. Nederland, CBO 2006 12-5-2015 Beeld van een Intensive care Internationale / locale kwaliteitseisen Intensive Care JJ Koeijers St. Elisabeth Hospitaal Internist-Intensivist-Acute geneeskundige 10-5-2015, quality of care Inhoud Intensive

Nadere informatie

Programma Stichting Educatie Atrium Innovations GEZONDHEID

Programma Stichting Educatie Atrium Innovations GEZONDHEID Programma Stichting Educatie Atrium Innovations GEZONDHEID Groeien in gezondheid door kennis Onze gezondheid is ons belangrijkste bezit. Daarom is het goed dat we ons er steeds meer van bewust worden dat

Nadere informatie

Wes- Rotterdam. Jaarverslag 2013

Wes- Rotterdam. Jaarverslag 2013 Wes- Rotterdam Jaarverslag 2013 A.E.M. Helsloot 1-5- 2014 Jaarverslag WES- Rotterdam 2013. Introductie. De Werkgroep Educatieve Symposia voor IC- verpleegkundigen is in 1981 opgericht door IC verpleegkundigen

Nadere informatie

Wes- Rotterdam. Jaarverslag 2014

Wes- Rotterdam. Jaarverslag 2014 Wes- Rotterdam Jaarverslag 2014 A.E.M. Helsloot februari- 2015 Jaarverslag WES- Rotterdam 2014. Introductie. De Werkgroep Educatieve Symposia voor IC- verpleegkundigen is in 1981 opgericht door IC verpleegkundigen

Nadere informatie

Jaarverslag 2014 Stichting Co-Cycling

Jaarverslag 2014 Stichting Co-Cycling Jaarverslag 2014 Stichting Co-Cycling Waar de medische grenzen eindigen, fietsen wij nog een stukje verder Stichting Co-Cycling Schierstins 7 1082 TC Amsterdam E: Info@cocycling.nl I: www.cocycling.nl

Nadere informatie

10 april 1997 97-000540

10 april 1997 97-000540 10 april 1997 97-000540 2 presentatie boek gesticht in de duinen op 16 april 1997 Op woensdag 16 april a.s. wordt het eerste exemplaar van boek Gesticht in de duinen overhandigd aan gedeputeerde Tielrooij,

Nadere informatie

NIEUWSBRIEF. Nieuwsbrief 1, 2015. In deze nieuwsbrief

NIEUWSBRIEF. Nieuwsbrief 1, 2015. In deze nieuwsbrief NIEUWSBRIEF Nieuwsbrief 1, 2015 In deze nieuwsbrief Resultaten van Meetbaar Beter Proefschrift: Emergency departments in the Netherlands. The influence of general practitioner cooperatives Kennis maakt

Nadere informatie

dagbehandeling bij kinderen

dagbehandeling bij kinderen patiënteninformatie dagbehandeling bij kinderen Binnenkort wordt uw kind voor een behandeling of ingreep opgenomen op afdellng Dagbehandeling, locatie F1. Wat kunt u thuis doen om uw kind voor te bereiden

Nadere informatie

2001 heden Opleider Inwendige Geneeskunde AMC 2005 heden Voorzitter Consilium Interne Geneeskunde

2001 heden Opleider Inwendige Geneeskunde AMC 2005 heden Voorzitter Consilium Interne Geneeskunde Toespraak ter gelegenheid van de uitreiking van een Koninklijke Onderscheiding, aan de heer professor doctor P. Speelman, op vrijdag 18 maart 2011, uitgesproken door de burgemeester van Soest, de heer

Nadere informatie

Dilemma s in de hematologie PROGRAMMA

Dilemma s in de hematologie PROGRAMMA 7 e Nascholing Hematologie Verpleegkundigen en andere disciplines donderdag 20 maart 2014 Dilemma s in de hematologie PROGRAMMA Locatie: Onderwijscentrum Erasmus MC Wytemaweg 80 3015 CN Rotterdam Inlichtingen:

Nadere informatie

Dedicated Schakeljaar Vitale Functies

Dedicated Schakeljaar Vitale Functies Dedicated Schakeljaar Vitale Functies 1. Inleiding Het schakeljaar vormt de verbinding tussen de studie geneeskunde en de vervolgopleidingen. De student leert te functioneren op het niveau van een beginnende

Nadere informatie

CT Nieuws. Inhoud 05/12/2013 nummer 14 jaargang 48. Training Reis Veilig. International Office / Stagebureau

CT Nieuws. Inhoud 05/12/2013 nummer 14 jaargang 48. Training Reis Veilig. International Office / Stagebureau Faculteit Civiele Techniek en Geowetenschappen Onderwijs- en Studentenzaken CT Nieuws Inhoud 05/12/2013 nummer 14 jaargang 48 1 Training Reis Veilig 1 International Office / Stagebureau gesloten 2 Shell

Nadere informatie

MS-MasterclasS Exclusieve training door MS experts

MS-MasterclasS Exclusieve training door MS experts MS-MasterclasS Exclusieve training door MS experts MS-MasterclasS Graag nodigen wij u, neuroloog of neuroloog in opleiding, uit voor een tweedaagse training die zich richt op de klinische aspecten van

Nadere informatie

IAAS en NVDK : Internationaal. Vertrek: do 19/11/2015 13.35 Spoor 3 Ede

IAAS en NVDK : Internationaal. Vertrek: do 19/11/2015 13.35 Spoor 3 Ede IAAS en NVDK : Internationaal. Vertrek: do 19/11/2015 13.35 Spoor 3 Ede Jan Eshuis, anesthesioloog AMC, medisch hoofd Dagcentrum Secretary IAAS ExCo and GA Wat is de IAAS De IAAS is een internationale

Nadere informatie

Disseminatie: artikels schrijven, presenteren en publiceren. Katrien Struyven

Disseminatie: artikels schrijven, presenteren en publiceren. Katrien Struyven Disseminatie: artikels schrijven, presenteren en publiceren Katrien Struyven Ervaringen Wie heeft pogingen ondernomen of reeds een artikel geschreven? Hoe heb je dit ervaren? Wie heeft er reeds deelgenomen

Nadere informatie

Huishoudelijk Reglement Studievereniging der Kennistechnologie Incognito

Huishoudelijk Reglement Studievereniging der Kennistechnologie Incognito Huishoudelijk Reglement Studievereniging der Kennistechnologie Incognito October 30, 2013 Begripsbepaling: De Vereniging - de Studievereniging der Kennistechnologie Incognito te Maastricht De Statuten

Nadere informatie

Horsemanship en Rijkunst

Horsemanship en Rijkunst Horsemanship en Rijkunst Janet Bos Monique de Rijk Een solide basis voor u en uw paard begint bij een goed contact, plus de juiste fysieke ontwikkeling van uw paard. En dát leert u allemaal tijdens de

Nadere informatie

Advanced Life Support Provider Course (ALS)

Advanced Life Support Provider Course (ALS) Advanced Life Support Provider Course (ALS) Doelstelling Het grondig inoefenen van de nieuwe richtlijnen en technieken voor gevorderde reanimatie van volwassenen. Deze werden verspreid door de Europese

Nadere informatie

Projectmatig werken voor de secretaresse

Projectmatig werken voor de secretaresse Nationale Secretaresse Dag 2009 www.secretary.nl/officemanagement Schriftelijke cursus in vijf lessen met twee bijeenkomsten Startdatum 9 april 2009 Projectmatig werken voor de secretaresse Postzegel niet

Nadere informatie

MEDISCH DOSSIER KOPIËREN, INZIEN, BLOKKEREN

MEDISCH DOSSIER KOPIËREN, INZIEN, BLOKKEREN MEDISCH DOSSIER KOPIËREN, INZIEN, BLOKKEREN 643 Inleiding Indien u bij een specialist onder behandeling bent, worden alle gegevens die betrekking hebben op uw behandeling vastgelegd in een medisch dossier.

Nadere informatie

Nieuwsbrief Verzekerdenpanel Februari 2010

Nieuwsbrief Verzekerdenpanel Februari 2010 Nieuwsbrief Verzekerdenpanel Februari 2010 Beste Panelleden, Het is alweer even geleden dat u nieuws van ons hebt ontvangen. In 2009 hebben we weer een aantal interessante onderzoeken over de zorg en uw

Nadere informatie

Inhoud Jaarverslag cliëntenraad 2013

Inhoud Jaarverslag cliëntenraad 2013 Jaarverslag cliëntenraad 2013 Jaarverslag cliëntenraad 2013 Inhoud Jaarverslag cliëntenraad 2013 Voorwoord 3 hoofdstuk 1 Functioneren van de cliëntenraad 4 1.1 Samenstelling 4 1.2 Vergaderingen 4 1.3 Onderwerpen

Nadere informatie

HAND EN POLS: LETSELS, AANDOENINGEN EN REVALIDATIEGENEESKUNDE ARMAMPUTATIES EN REDUCTIEDEFECTEN

HAND EN POLS: LETSELS, AANDOENINGEN EN REVALIDATIEGENEESKUNDE ARMAMPUTATIES EN REDUCTIEDEFECTEN HAND EN POLS: LETSELS, AANDOENINGEN EN REVALIDATIEGENEESKUNDE ARMAMPUTATIES EN REDUCTIEDEFECTEN Locatie: Sint Maartenskliniek, Nijmegen Donderdag 12 en vrijdag 13 februari 2015 Toelichting De Nederlandse

Nadere informatie

JAARVERSLAG 2011. Patiënten Organisatie Stichting Transvisie VOORWOORD

JAARVERSLAG 2011. Patiënten Organisatie Stichting Transvisie VOORWOORD JAARVERSLAG 2011! JAARVERSLAG 2011 Patiënten Organisatie Stichting Transvisie VOORWOORD Het doet het bestuur van de Patiënten Organisatie Stichting Transvisie genoegen u het jaarverslag over 2011 te kunnen

Nadere informatie

Transmuraal Incident Melden (= T.I.M.) Miriam Eliel Coördinator transmurale zorg Westfriesgasthuis m.r.eliel@westfriesgasthuis.nl

Transmuraal Incident Melden (= T.I.M.) Miriam Eliel Coördinator transmurale zorg Westfriesgasthuis m.r.eliel@westfriesgasthuis.nl Transmuraal Incident Melden (= T.I.M.) Miriam Eliel Coördinator transmurale zorg Westfriesgasthuis m.r.eliel@westfriesgasthuis.nl Symposium Patiëntveiligheid maart 2014 1 Vragen Waarom naar deze workshop?

Nadere informatie

Huishoudelijk Reglement Gilde van Vrijwillige Molenaars

Huishoudelijk Reglement Gilde van Vrijwillige Molenaars Huishoudelijk Reglement Gilde van Vrijwillige Molenaars Vastgesteld op de ledenvergadering van 5 april 2014, met aanpassingen goedgekeurd op de bijzondere ledenvergadering van 7 november 2015. Lidmaatschap

Nadere informatie

MES-6 / 2 14. Informatie voor en over Coassistenten

MES-6 / 2 14. Informatie voor en over Coassistenten MES-6 / 2 14 A6 A6 Informatie voor en over Coassistenten A5 A5 A4 A4 Informatie voor en over Coassistenten Medisch Spectrum Twente Medisch Spectrum Twente (MST) behoort tot de grootste niet-academische

Nadere informatie

Nederland heeft ons veiligheid gegeven, we willen graag iets terugdoen

Nederland heeft ons veiligheid gegeven, we willen graag iets terugdoen Nederland heeft ons veiligheid gegeven, we willen graag iets terugdoen In haar werkkamer in het Universitair Medisch Centrum in Utrecht liggen op het bureau van Shaimaa Al Janabi houten lades met tientallen

Nadere informatie

HOVO NEDERLAND. Jaarverslag

HOVO NEDERLAND. Jaarverslag HOVO Nederland www.hovonederland.nl info@hovonederland.nl secretariaat Pb 1061 2302 BB Leiden HOVO NEDERLAND Jaarverslag 2013 HOVO-Nederland Jaarverslag 2013 In 2013 heeft HOVO Nederland een nieuwe start

Nadere informatie

De opleidingen tot medisch specialist

De opleidingen tot medisch specialist Intervisie voor aios verbetert communicatie, samenwerking en professionaliteit De vergeten competenties Chris B.T. Rietmeijer, huisarts-supervisor/coach Marcel Soesan, internist, Slotervaartziekenhuis,

Nadere informatie

Project CanBetter. Patiëntveiligheid. Doelmatigheid. Ouderenzorg. Medisch Leiderschap 01-04-2014 2

Project CanBetter. Patiëntveiligheid. Doelmatigheid. Ouderenzorg. Medisch Leiderschap 01-04-2014 2 Medisch Leiderschap Prof.dr. Margriet Schneider Loes Nissen, aios MDL Jessica Vogel, Bedrijfsleider MDL Judith Voogt, student geneeskunde, onderzoeker V & V Project CanBetter Patiëntveiligheid Doelmatigheid

Nadere informatie

in de Cardioanesthesiologie

in de Cardioanesthesiologie Nederlandse Vereniging voor Anesthesiologie Rondom nieuwe technieken in de Cardioanesthesiologie 13 en 14 november 2015 TU Eindhoven VOORWOORD Beste collega s, Met veel genoegen presenteren wij u het programma

Nadere informatie

Fellows IC Nieuwsbrief no. 2 29 juli 2014

Fellows IC Nieuwsbrief no. 2 29 juli 2014 Jacoba Floor Van: Secretariaat NVIC Verzonden: dinsdag 29 juli 201416:02 Aan: Secretariaat NVIC Onderwerp: Nieuwsbrief Fellows IC juli 2014 Fellows IC Nieuwsbrief no. 2 29 juli 2014 Telefoon: 030-68 68

Nadere informatie

Intensive care/coronaire care. Informatie voor de patiënt en familie

Intensive care/coronaire care. Informatie voor de patiënt en familie Intensive care/coronaire care Informatie voor de patiënt en familie De intensive care / coronairy care afdeling U of uw familielid is opgenomen op de intensive care of coronaire care afdeling. Deze afdeling

Nadere informatie

Algemeen klinisch fysicus in opleiding

Algemeen klinisch fysicus in opleiding Algemeen klinisch fysicus in opleiding ir. Mariken Zijlmans Beroepsoriëntatieavond voor Biomedisch Technologen (in opleiding) 17 september 2012 Curriculum Vitae ir. Mariken Zijlmans 30 jaar Algemeen Klinisch

Nadere informatie

Uitnodiging. endo richt lijn. Een evidence based handvat voor de endodontische behandeling

Uitnodiging. endo richt lijn. Een evidence based handvat voor de endodontische behandeling Uitnodiging De endo richt lijn Een evidence based handvat voor de endodontische behandeling Voorjaarscongres NVvE Zaterdag 7 maart 2015 Hotel Okura Amsterdam Met medewerking van de universiteiten van Nijmegen,

Nadere informatie

Samen voor de beste zorg

Samen voor de beste zorg Samen voor de beste zorg Introductie TraumaNet AMC ondersteunt, stimuleert en faciliteert alle ketenpartners in de acute zorg met als doel om ervoor te zorgen dat de acute patiënt zo snel mogelijk de best

Nadere informatie

Hij draagt in deze hoedanigheid zorg voor:

Hij draagt in deze hoedanigheid zorg voor: Inleiding Patiënten worden in het ziekenhuis regelmatig door meerdere medisch specialisten tegelijk behandeld. In het verleden is verschillende malen geconstateerd dat de onderlinge verantwoordelijkheden

Nadere informatie

Palliative care in an aging society Palliatieve zorg in een ouder wordende samenleving. 3rd Amsterdam Symposium on Palliative Care

Palliative care in an aging society Palliatieve zorg in een ouder wordende samenleving. 3rd Amsterdam Symposium on Palliative Care 3rd Amsterdam Symposium on Palliative Care Palliative care in an aging society Palliatieve zorg in een ouder wordende samenleving Dinsdag 8 oktober 2013 Auditorium Vrije Universiteit Amsterdam Palliative

Nadere informatie

Vragen naar aanleiding van informatiebijeenkomsten

Vragen naar aanleiding van informatiebijeenkomsten UMC St Radboud bouwt gespecialiseerde MS-zorg af De afdeling Neurologie van het UMC St Radboud heeft besloten om de gespecialiseerde MS-zorg die we de afgelopen jaren boden af te gaan bouwen. MS zal geen

Nadere informatie

Rapport onderzoek Afgevaardigden

Rapport onderzoek Afgevaardigden 1. Inleiding Op 30 november 2012 (herinnering op 12 december) hebben 28 afgevaardigden en 1 oudafgevaardigde van Badminton Nederland een mailing ontvangen met daarin een link naar de enquête Afgevaardigden

Nadere informatie

GEAR Reflectieverslag 2015

GEAR Reflectieverslag 2015 GEAR Reflectieverslag 2015 Huisartsopleiding Leiden Public Health en Eerstelijnsgeneeskunde MLM SCHUIVENS 12 januari 2016 Documentbeheer Versie Datum Auteur(s) Wijziging 0.1 09-12- MLM Schuivens Startdocument

Nadere informatie

Update Accute Intoxicaties Meet the Experts 3de Lage Landen Symposium Intoxicatiess

Update Accute Intoxicaties Meet the Experts 3de Lage Landen Symposium Intoxicatiess Update Acute Intoxicaties Meett the Experts 3 de Lage Landen Symposium Intoxicatiess Vrijdag 26 juni 2015 Het Pand, Onderbergen 1, 9000 Gent G Gesponsord door: Heymans Stichtingg Organisatie onder auspiciën

Nadere informatie

Jaarverslag 2015 CLIËNTENRAAD

Jaarverslag 2015 CLIËNTENRAAD Jaarverslag 2015 CLIËNTENRAAD De Cliëntenraad van het Meander Medisch Centrum bevordert proactief de belangen van patiënten en andere bezoekers binnen het ziekenhuis. Voorwoord Begin 2015 was de Cliëntenraad

Nadere informatie

NIEUWSBRIEF APRIL 2004. Netwerk Brandweervrouwen LEDENVERGADERING

NIEUWSBRIEF APRIL 2004. Netwerk Brandweervrouwen LEDENVERGADERING NIEUWSBRIEF APRIL 2004 Netwerk Brandweervrouwen LEDENVERGADERING We kunnen terugkijken op een goede ledenvergadering met zeer betrokken leden. In deze nieuwsbrief geven we een korte impressie van een aantal

Nadere informatie

ISPO Nederland. International Society for Prosthetics and Orthotics

ISPO Nederland. International Society for Prosthetics and Orthotics ISPO Nederland ISPO Nederland is een vereniging voor alle deskundigen op het gebied van prothesen en orthesen en voor deskundigen op het gebied van orthopedische schoentechniek. ISPO staat voor International

Nadere informatie

Peilstation Intensief Melden

Peilstation Intensief Melden Peilstation Intensief Melden Nederlands Centrum voor Beroepsziekten AMC Presentatie casus beroepsziekte en Capita Selecta 5 e PIM workshop, najaar 2013 Nederlands Centrum voor Beroepsziekten, AMC/Coronel

Nadere informatie

Statuten en regelgeving van de Dutch Society of NeuroRehabilitation

Statuten en regelgeving van de Dutch Society of NeuroRehabilitation Statuten en regelgeving van de Dutch Society of NeuroRehabilitation Artikel 1: Naam De vereniging draagt de naam Dutch society of Neuro-Rehablitation, Inc. of DSNR. Artikel 2: Een non-profit organisatie.

Nadere informatie

Cursus Spirituele en Mediamieke Ontwikkeling 2

Cursus Spirituele en Mediamieke Ontwikkeling 2 NIEUWSBRIEF 14 februari 2015 1 Lieve mensen, Iedere dag is een dag van de liefde, om degenen om je heen te vertellen hoeveel je van ze houdt, het leven in je hart te koesteren en te genieten van de grote

Nadere informatie

Tineke Boudewijns VERSTAG

Tineke Boudewijns VERSTAG Tineke Boudewijns VERSTAG Colofon Eindredactie Joost Pool Redactie Boris Goddijn Vormgeving Pien Vermazeren Fotografie Boris Goddijn Beeldbewerking Pien Vermazeren Copyright en disclaimer Het overnemen

Nadere informatie

Huishoudelijk Reglement

Huishoudelijk Reglement Huishoudelijk Reglement U.S.D.V. U Dance Huishoudelijk reglement van de Utrechtse StudentenDansVereniging U Dance, zoals bedoeld in artikel 12 van de statuten. Artikel 1 Algemene Bepalingen 1. De in dit

Nadere informatie

Uw behandeling bij PsyQ

Uw behandeling bij PsyQ Uw behandeling bij PsyQ Welkom bij PsyQ U heeft zich aangemeld voor een behandeling bij PsyQ. Een belangrijke eerste stap op weg naar herstel. Psychische problemen zijn de normaalste zaak van de wereld;

Nadere informatie

Het project heeft een looptijd van drie jaar. In die drie jaar moeten de beschreven resultaten behaald worden.

Het project heeft een looptijd van drie jaar. In die drie jaar moeten de beschreven resultaten behaald worden. 3.1 Doelstellingen Het project heeft de volgende doelstelling: De inwoners van de gemeente Nuth worden gestimuleerd in het trainen van reanimatievaardigheden en het gebruik van een AED zodat ze in staat

Nadere informatie

JAARVERSLAG 2014. p/a Oosterpark 53 1092AP Amsterdam tel 020-6921173 fax 020-6942077 Kamer van Koophandel Amsterdam nr. 34305055

JAARVERSLAG 2014. p/a Oosterpark 53 1092AP Amsterdam tel 020-6921173 fax 020-6942077 Kamer van Koophandel Amsterdam nr. 34305055 JAARVERSLAG 2014 Namens BESTUUR Stichting Verdriet door je hoofd Algemene gegevens De stichting Verdriet door je hoofd is opgericht op 19 juni 2008 Inschrijving KVK: Inschrijvingen. 34305055 Postadres:

Nadere informatie

NFU-master. Kwaliteit en Veiligheid in de Patiëntenzorg

NFU-master. Kwaliteit en Veiligheid in de Patiëntenzorg NFU-master Kwaliteit en Veiligheid in de Patiëntenzorg 2016-2018 De master Kwaliteit en Veiligheid in de Patiëntenzorg De zorg heeft initiatiefnemers en leiders in kwaliteit en veiligheid van zorg nodig.

Nadere informatie

nieuwsbrief Van de voorzitter Aart van Rheineck Leyssius

nieuwsbrief Van de voorzitter Aart van Rheineck Leyssius nieuwsbrief Jaargang 6, oktober 2004 Inhoud: Van de voorzitter 1 Redactienieuws 2 Wetenschapsdag 3 Commissies 4 Secties 6 FEAA 7 Benoemingen 8 Oratie 8 Proefschriften 8 Overleden 8 Secretariaat 8 Gelukwensen

Nadere informatie

Een gezonde mond in een gezond lichaam

Een gezonde mond in een gezond lichaam Een gezonde mond in een gezond lichaam Jubileumsymposium Ter gelegenheid van haar vijfentwintig jarig bestaan organiseert de Parodontologische Kliniek Den Haag een jubileumsymposium op vrijdag 27 september

Nadere informatie

JAARVERSLAG WMO ADVIESRAAD SCHIEDAM 2010-2011

JAARVERSLAG WMO ADVIESRAAD SCHIEDAM 2010-2011 JAARVERSLAG WMO ADVIESRAAD SCHIEDAM 2010-2011 Inleiding Sinds 1 januari 2007 is de Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo) van kracht. Het doel van de wet is dat iedereen kan meedoen in de maatschappij,

Nadere informatie

de agenda 3e periode 2013 sept t/m dec, van het CLI

de agenda 3e periode 2013 sept t/m dec, van het CLI de agenda 3e periode 2013 sept t/m dec, van het CLI CLI Centrum voor Leven en Intuïtie opleidingen workshops reading & healing Maliebaan 66, 3581 CT Utrecht, Nederland telefoon: 030-2300310, fax: 030-2331217

Nadere informatie

beslisschijf evaluatie pilot Besluitvorming in de palliatieve fase palliatieve zorg

beslisschijf evaluatie pilot Besluitvorming in de palliatieve fase palliatieve zorg evaluatie pilot Besluitvorming in de palliatieve fase beslisschijf palliatieve zorg Begin 2006 zijn de VIKC-richtlijnen voor de palliatieve zorg en het zakboekje verschenen. Het IKMN en het UMC Utrecht

Nadere informatie

75 JAAR EHBO VERENIGING TER AAR 1936-2011

75 JAAR EHBO VERENIGING TER AAR 1936-2011 75 JAAR EHBO VERENIGING TER AAR 1936-2011 1936 Oprichting 20 april 1936 Eerste bestuur bestond uit: De heer S. Valk (voorzitter) Mej. Dijkstra (1 e secretaresse) Mej. A. Kroft (2 de secretaresse) De heer

Nadere informatie

Planning en Evaluatie gespreksverslagen

Planning en Evaluatie gespreksverslagen Promotietraject RU / FNWI Inleiding Planning en Evaluatie gespreksverslagen Plannings en evaluatiegesprekken (minimaal 1 x per jaar) helpen begeleider en promovendus bij het doelgericht werken en plannen.

Nadere informatie

Agenda. Agenda OPR Koers VO

Agenda. Agenda OPR Koers VO Agenda OPR Koers VO Datum : 14 november 2013 Tijd : 16.00 uur 17.45 uur Plaats : Bureau Koers VO, Marshallweg 17, Rotterdam Zaal : vergaderzaal 3 Agenda 1. Welkom en mededelingen (5 minuten) 2. Kennismaking

Nadere informatie

Inhoudsopgave INLEIDING ONDERZOEK COMMUNICATIE ORGANISATIE CONCLUSIES & AANBEVELINGEN BIJLAGE 1: TOELICHTING KENNISINSTITUUT BIER

Inhoudsopgave INLEIDING ONDERZOEK COMMUNICATIE ORGANISATIE CONCLUSIES & AANBEVELINGEN BIJLAGE 1: TOELICHTING KENNISINSTITUUT BIER Jaarverslag 2010 Inhoudsopgave INLEIDING ONDERZOEK COMMUNICATIE ORGANISATIE CONCLUSIES & AANBEVELINGEN BIJLAGE 1: TOELICHTING KENNISINSTITUUT BIER 3 4 5 6 7 8 2 Inleiding Voor u ligt het jaarverslag 2010

Nadere informatie

E-HEALTH EN DE OUDERENZORG

E-HEALTH EN DE OUDERENZORG E-HEALTH EN DE OUDERENZORG Donderdag 6 februari 2014 Toelichting PAO Heyendael organiseert, samen met de doelgroepcommissie Ouderengeneeskunde op donderdag 6 februari 2014 de cursus: E-HEALTH EN DE OUDERENZORG

Nadere informatie

Spoedeisende Hulp en triage

Spoedeisende Hulp en triage Spoedeisende Hulp en triage Welkom op de afdeling Spoedeisende Hulp (SEH) van het Laurentius Ziekenhuis. Op de afdeling SEH komen dagelijks 40 tot 70 patiënten. Een kwart van deze personen wordt met de

Nadere informatie

Spanningsvelden bij toegankelijkheid van zorg : We hebben gezocht naar een titel die meteen naar de kern van de zaak gaat en die omvattend is voor de

Spanningsvelden bij toegankelijkheid van zorg : We hebben gezocht naar een titel die meteen naar de kern van de zaak gaat en die omvattend is voor de 1 Inleiding door dr. Walter Krikilion, voorzitter Werkgroep Ethiek in de Kliniek van ICURO - Symposium Spanningsvelden bij toegankelijkheid van zorg 19 oktober 2012 - Hasselt Beste deelnemers, Als Werkgroep

Nadere informatie