Reizen met kennis van zaken MICE-onderzoek in Vlaanderen en Brussel

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Reizen met kennis van zaken MICE-onderzoek in Vlaanderen en Brussel"

Transcriptie

1

2 Toerismecahiers Reizen met kennis van zaken MICE-onderzoek in Vlaanderen en Brussel

3 Colofon Toerisme Vlaanderen - dienst Planning & Onderzoek Raf De Bruyn (hoofd Planning & Onderzoek) Vincent Nijs Jan Van Praet Mia Lammens (cartografie) Ellen Denon (communicatie) Verantwoordelijke uitgever: Wim Vanseveren, Toerisme Vlaanderen Grasmarkt 61, 1000 Brussel Wettelijk Depot: D/2006/5635/13

4 Inhoud Woord vooraf 5 Ten geleide 7 Hoofdstuk 1 Concepten, methodologie en kengetallen Toerisme (in) Vlaanderen: Kunststeden, Vlaamse regio s en Kust Toerisme: vrijetijd en/of zaken? Over aanbieders, MICE-toeristen en tussenpersonen De MICE-studie: een onderzoek in 3 fasen Omvang van het MICE-toerisme in Vlaanderen 20 Hoofdstuk 2 Inventarisatie van het aanbod Situering Hotelaanbod Vergaderruimtes Tentoonstellingsruimtes Catering Maximum capaciteit 30 Hoofdstuk 3 Bepaling van de globale marktvraag Volumemeting Kenmerken van meetings en congressen Kenmerken van beurzen 45 3

5 Hoofdstuk 4 Kenmerken van de vraag De individuele residentiële meeting- en congrestoerist De organisatoren van residentiële meetings en congressen De bestedingen van de residentiële meeting- en congrestoerist en van de organisatoren van meetings en congressen 71 Hoofdstuk 5 Samenvatting Aanbodkenmerken van het MICE-toerisme Globale marktvraag naar het MICE-toerisme 80 Verklarende woordenlijst 89 4

6 Woord vooraf De term toerisme wordt in de eerste plaats geassocieerd met vakantie, vrijetijd en ontspanning. Het aandeel van de reizigers die voor zaken in ons land verblijven is echter niet te onderschatten. De voornaamste redenen waarom bedrijven en organisaties voor Vlaanderen kiezen om meetings en congressen te organiseren zijn de centrale ligging en bereikbaarheid, de kwaliteit van onze logies en congrescentra en de authentieke, unieke uitstraling van de bestemming. Vlaanderen heeft met haar historische kunststeden een sterke uitgangspositie voor de markt van het zakentoerisme met Brussel op kop. En er is nog veel potentieel. Dit toerismecahier is gebaseerd op recent en wetenschappelijk onderzoek naar de vraag en het aanbod van het zakentoerisme in Vlaanderen, meer bepaald dan van het georganiseerde zakentoerisme. Het onderzoek focust op de zogenaamde MICE-sector dat is het segment van vergaderingen (Meetings), motivatiereizen (Incentives), congressen (Conventions) en tentoonstellingen of beurzen (Exhibitions). Het onderzoek is voornamelijk opgezet om het marketingbeleid van Toerisme Vlaanderen te sturen. Vanzelfsprekend biedt het ook waardevolle informatie voor de toeristische ondernemers zelf. Recent cijfermateriaal en specifieke marktgegevens zijn essentieel om een goed beleid te voeren. De Vlaamse overheid wil die professionaliteit aanmoedigen. Zo werd o.a. het Barometersysteem Steunpunt Toerisme en Recreatie (SteR) in het leven geroepen, een nieuw informatiesysteem dat op constante basis prestatiegegevens verzamelt van attracties, hotels en campings. Het systeem onderbouwt het beleid, dat er al langer van overtuigd is dat toerisme een belangrijke economische pijler is in Vlaanderen. De toeristische sector biedt werkgeheid aan 5,6% van de totale Vlaamse werkende bevolking, en dat cijfer groeit elk jaar. Bovendien is het hoge overnachtingscijfer van toeristen in Vlaanderen een belangrijke bron van inkomsten. Dat geldt zeker en vast voor het segment van de MICE-sector. Zakenmensen hebben vaak een hoger budget 5

7 dan gewone toeristen. De bestedingen van zakentoeristen die in Vlaanderen overnachten voor een congres of vergaderingen leveren jaarlijks zo n 1,4 miljard euro op. Eén ding is zeker: het economisch belang van toerisme in Vlaanderen mag niet onderschat worden. Ik ben ervan overtuigd dat de bestemming Vlaanderen een groeimarkt is met nog vele mogelijkheden. Dit onderzoek toont aan dat ook op het vlak van het MICE-toerisme nog heel wat kansen te benutten zijn. Daarom stel ik het ook als topprioriteit in het Vlaamse beleid om nog meer de troeven van onze Vlaamse kunststeden uit te spelen en verre en nieuwe markten te verkennen. Geert Bourgeois Vlaams minister van Toerisme 6

8 Ten geleide Toerisme Vlaanderen heeft als missie het toerisme, de toeristische recreatie en de vrijetijdsbesteding in het kader van toerisme te bevorderen. Hiertoe vervult zij twee belangrijke basistaken: ten eerste de kwalitatieve ontwikkeling van het toeristische product en ten tweede de promotie van de bestemming Vlaanderen/Brussel in binnen- en buitenland. Vlaanderen en Brussel worden gepromoot voor zowel het recreatieve toerisme als voor het MICE-toerisme (Meetings, incentives, congressen en exhibitions). Een efficiënte en effectieve promotie is slechts mogelijk indien deze voldoende onderbouwd is door objectief cijfermateriaal. Tot voor kort beschikte het MICE-toerisme slechts over een beperkte hoeveelheid gegevens. Daarom was het voeren van eigen primair marktonderzoek noodzakelijk. Bovendien vormt het hierna omschreven onderzoek een primeur in Vlaanderen en Brussel. De belangrijkste resultaten uit dit omvattende marktonderzoek worden in dit toerismecahier toegelicht. Aan de hand van drie hoofdstukken worden het aanbod, de vraag en het profiel van de MICE-toerist en de organisator van meetings en congressen en beurzen in Vlaanderen en Brussel beschreven. Het eerste hoofdstuk omschrijft het huidige aanbod in Vlaanderen en Brussel voor de MICE-markt. Dit geeft ons een duidelijk beeld inzake het aantal venues en de spreiding hiervan in Vlaanderen en Brussel. De globale marktvraag wordt beschreven in het tweede hoofdstuk. Hierin gaan we na hoeveel meetings, congressen en beurzen plaatsvonden in Vlaanderen en Brussel. Vervolgens worden de kenmerken van deze bijeenkomsten toegelicht. Het derde hoofdstuk belicht de kenmerken van de vraag. Zowel voor de bedrijven en verenigingen die congressen en meetings hebben georganiseerd in Vlaanderen en Brussel als voor de residentiële MICE-toerist willen we een beeld krijgen van volgende onderzoeksthema s: profielbeschrijving, kenmerken van de trip, gebruikte informatiekanalen, typering en evaluatie van de gekozen be- 7

9 stemming, concurrentiepositie van Vlaanderen en Brussel, recreatieve activiteiten en bestedingen. Tot slot zet een laatste hoofdstuk de belangrijkste bevindingen nogmaals op een rij. Velen hebben bijgedragen om deze marktonderzoeken tot een goed einde te brengen. De auteurs danken dan ook graag alle betrokken medewerkers van het onderzoeksbureau WES Onderzoek & Advies, de venues, de congresbureaus en de eigen dienst Planning & Onderzoek. Toerisme Vlaanderen Planning & Onderzoek 8

10 Hoofdstuk 1 Concepten, methodologie en kengetallen 1.1 Toerisme (in) Vlaanderen: Kunststeden, Vlaamse regio s en Kust Het onderzoek naar de MICE-sector in Vlaanderen en Brussel is uitgevoerd in opdracht van Toerisme Vlaanderen, het Intern Verzelfstandigd Agentschap met rechtspersoonlijkheid van de Vlaamse Gemeenschap. Toerisme Vlaanderen heeft verschillende opdrachten. Naast Destination Management (het investeren in toerisme en het controleren en vergunnen van logiesinrichtingen en reisbureaus) is het vermarkten van de bestemming Vlaanderen en Brussel een van de kernopdrachten van Toerisme Vlaanderen. Zowel in binnen- als buitenland zet Toerisme Vlaanderen de toeristische bestemming Vlaanderen/Brussel op de markt, zowel voor de recreatieve verblijfstoerist als voor de MICE-toerist. Toerisme Vlaanderen concentreert zich op 13 markten, met name: België, Nederland, Frankrijk, Duitsland, Verenigd Koninkrijk, Verenigde Staten, Japan, Spanje, Italië, Oostenrijk, Tsjechië, Denemarken en Zweden. Ook de zogenaamde macroproducten de Kust, de Kunststeden en de Vlaamse regio s zijn componenten van deze strategie. Zij verdelen Vlaanderen op basis van productkenmerken en spelen een belangrijke rol in de werking van Toerisme Vlaanderen en in de marketingcommunicatie. De drie macroproducten bestaan echter niet sinds jaar en dag onder deze vorm en benaming. Het begrip Kust is de oudste entiteit en is weinig onderhevig geweest aan conceptuele renovaties. De Kunststeden (Antwerpen, Brugge, Brussel, Gent, Leuven en Mechelen) waren niet altijd gegroepeerd zoals we dat nu doen. En ook het begrip Vlaamse regio s, het jongste concept in de huidige toeristische marketing, legde een lange weg af alvorens het onder deze benaming het daglicht zag Situatie vóór het internationale toeristische marketingplan Een Internationaal Marketingplan vormt sinds 1994 de basis voor de toeristische promotiestrategie van Vlaanderen. Daarvoor was er sprake van de zogenaamde drie K s: Kust, Kunststeden en Kempen. Deze drie gehelen waren door de jaren 9

11 heen ontstaan op basis van een logische analyse van vraag en aanbod. De Kust was en is een traditierijke vakantiebestemming, vooral voor de Belgen en onze buurlanden. De Kunststeden, toen nog een verzamelnaam voor 19 grote en kleine toeristische steden, zetten met onder andere Antwerpen, Brugge, Brussel en Gent een periode van sterke groei in. En de Kempen was de populairste groene regio ge in de provincies Antwerpen en Limburg. Deze opdeling voldeed echter niet. Verschillende toeristisch interessante regio s waren onvoldoende geïntegreerd in het gevoerde marketingbeleid. Er moest daarom gezocht worden naar een omvattend concept dat de toeristische regio s die niet behoren tot de Kust of de Kunststeden zou groeperen. Ook voor de Kunststeden werden herhaalde pogingen ondernomen om het begrip beter te omschrijven en het een zo accuraat mogelijke inhoud te geven. Het geheel van 19 steden was te omvangrijk en te heterogeen om samen te promoten. Een analyse op basis van internationale gidsen, lokale brochures, het logiesaanbod en de restauratiemogelijkheden moest het aantal steden beperken Situatie vanaf 1994 In de periode bestelde Toerisme Vlaanderen een Internationaal Marketingplan bij het onderzoeksbureau WES Onderzoek & Advies en het Spaanse marketingbureau THR (Asesores en Turosmo, Hoteleria y Recreation). Bij de implementatie hiervan werd afstand genomen van de term Kempen en kwam het concept Groen Vlaanderen in de plaats. De benaming Groen Vlaanderen was niet alleen vernieuwend, ook de inhoud ervan was nieuw. Naast de Kempen incorporeerde Groen Vlaanderen alle regio s met een groen, natuurlijk en gezinsvriendelijk karakter. Nog later werd de conceptnaam Groen Vlaanderen geruild voor deze van Vlaamse regio s om beter te benadrukken dat er onder deze koepelbenaming talrijke en diverse ook niet groene regio s schuilgaan. Het drieluik Kust Kunststeden Vlaamse regio s was geboren. Gezien de concentratie van het MICE-toerisme in de steden niet enkel de Kunststeden, maar ook in andere steden worden een aantal specifieke steden apart bewerkt. Het gaat om plaatsen die geografisch gezien in de Vlaamse regio s zijn ge. Hierdoor komen we tot een vierledige indeling: Kunststeden, Vlaamse regio s, Kust en de andere steden. Voorliggend onderzoek is gestructureerd naar deze vierledige indeling. 10

12 In dit deel gaan we eerst dieper in op de definities rond toerisme en specifiek de MICE-sector. Vervolgens verduidelijken we vraag, aanbod en de interrelatie tussen beide en tenslotte lichten we de methodologie van dit onderzoek toe. 1.2 Toerisme: vrijetijd en/of zaken? Een van de meest globale opdelingen die we binnen de basisdefinitie van toerisme kunnen maken is die van het zakentoerisme ten opzichte van het vrijetijdstoerisme. Binnen het zakentoerisme is er verder een onderscheid tussen het individuele zakentoerisme en het MICE-toerisme. MICE is een Engelstalig letterwoord dat staat voor: Meetings (vergaderingen); Incentives (motivatiereizen); Conventions (congressen); Exhibitions (beurzen). Figuur 1 Schematische voorstelling van toerisme* TOERISME Vrijetijdstoerisme Zakentoerisme Individueel In groep Individueel In groep = MICE De vier MICE-segmenten geven de basisindeling weer binnen de toeristische zakenmarkt. Het MICE-toerisme is per definitie een groepsgebeuren. De term meetings vormt een verzamelnaam voor allerlei externe bijeenkomsten (vergaderingen) van bedrijven of verenigingen, en dat op één welbepaalde plaats. Ze kunnen ad hoc gebeuren of op basis van een vastgelegde planning en hebben als doel informatie uit te wisselen, problemen op te lossen en/of beslissingen te nemen. * Bron: P. De Groote & K. Ooms, (1998), Stilte... in vergadering!, Garant, Leuven-Apeldoorn, 285 p. 11

13 Incentives beschouwen we als beloningsreizen, waarbij het aspect ontspanning sterker aanwezig is dan het vergaderen of het verschaffen van informatie. Daarom sluiten incentives nauw aan bij vrijetijdstoerisme. Toch is er een zakelijke kant aan deze vorm van reizen, en vooral ook een sterke economische kant. Conventions of congressen zijn de bijeenkomsten waar personen samen over een bepaald thema beraadslagen of lezingen bijwonen. Het zijn, in vergelijking tot vergaderingen, meer formeel georganiseerde bijeenkomsten op een van tevoren afgesproken plaats waarbij het aantal deelnemers kan schommelen van een tiental tot meer dan Kenmerkend voor de congressen is dat de besprekingen zeer gestructureerd verlopen, maar het doel is net zoals bij de vergaderingen kennis over te dragen en/of tot een overeenstemming te komen. Tot slot worden de exhibitions of beurzen als een zeer apart segment ervaren. Tal van beurzen vallen onder deze noemer. Ze vormen veelal een commercieel platform voor bedrijven uit een bepaalde sector. Soms wordt aan de beurs ook een seminarie of een congres gekoppeld. Toeristische diensten en congresbureaus oefenen eerder een beperkte invloed uit op deze events. 1.3 Over aanbieders, MICE-toeristen en tussenpersonen Ook in de MICE-markt kunnen we de klassieke economische indeling naar vraag en aanbod onderscheiden. Onder aanbieders verstaan we deze organisaties die fysieke ruimte en diensten ter beschikking stellen voor een vergadering, een beurs of een congres. Tot de aanbieders op de MICE-markt rekenen we de conference centres (congres- en tentoonstellingscentra), de accommodaties (logiesinrichtingen), de special venues en de dienstverleners. Conference centres zijn ruimtes die specifiek voor de organisatie van congressen, seminaries, tentoonstellingen of beurzen ingericht zijn. Er bestaan ook logiesinrichtingen met infrastructuur voor seminaries en conferenties. Hieronder vallen zowel grootschalige als kleinschalige hotels, budgetaccommodaties als vakantiedorpen. Special venues zijn allerlei inrichtingen zoals toeristische attracties, kastelen, musea, theaters, bioscopen, boten, golfclubs, restaurants, waarvan de primaire activiteit niet gericht is op het MICE-gebeuren, maar die de aanwezige ruimte en de nodige service ter beschikking stellen voor vergaderingen, seminaries of congressen en die er expliciet voor kiezen om hun infrastructuur te positioneren als congres-, vergader- of incentive infrastructuur. Tot de dienstverleners behoren onder meer: vertaalbureaus, fotografen, traiteurs, communicatiebedrijven, verhuurders van audiovisueel materiaal, hostes- 12

14 ses, producenten van badges en promotiemateriaal, verhuurders van transport en dergelijke meer. Onder vraag verstaan we de commerciële en niet-commerciële organisaties die een vergadering, een congres, wensen te organiseren. De commerciële organisaties zijn bedrijven en andere organisaties die een commerciële activiteit uitoefenen. Ze zijn actief op de zakentoeristische markt omdat zij bedrijfsseminaries, bedrijfstrainingen, jaarvergaderingen, directievergaderingen, productlanceringen, verkoopvergaderingen, inrichten. We vermelden ze ook onder de noemer corporate. De niet-commerciële spelers worden ook wel associations genoemd. Tot niet-commerciële organisaties behoren onder meer onderwijsinstellingen, socio-culturele verenigingen, vakbonden, politieke partijen, EU-instellingen, enzovoort. Vraag en aanbod kunnen hetzij rechtstreeks met elkaar in contact komen hetzij via tussenpersonen. Het zijn organisaties, veelal verbonden aan een stad, regio of Gewest, die promotie voeren voor hun stad of regio als bestemming voor congressen en meetings. Een congresbureau creëert enerzijds een promotioneel platform voor de aanbodzijde en adviseert anderzijds de vraagzijde over locaties en dienstverlening. Zij staan ook in nauw contact met de Professional Conference Organisers (PCO s). Dit zijn professionele, commerciële privé-organisaties die in opdracht van derden en tegen betaling een congres organiseren. Zij kunnen de voorbereiding, de begeleiding, de promotie, de sponsoring en de financiële afhandeling van een congres op zich nemen. Tot de overige tussenliggende personen of organisaties behoren de congresreisbureaus (reisbureaus die zich specialiseren in het organiseren en het regelen van de verplaatsing van de deelnemers aan een congres), Conference Organisers, Destination Management Companies (DMC), Incentive Travel Houses (ITH) of Event Organisers. Figuur 2 toont de relaties tussen de verschillende spelers in het MICE-veld. Enerzijds kunnen vraag en aanbod op directe wijze met elkaar in contact treden, anderzijds is er de indirecte weg via verscheidene tussenpersonen. 13

15 Figuur 2 Organisatie van de MICE-markt* VRAAG TUSSENPERSONEN AANBOD Bedrijven Verenigingen Congresbureaus PCO's Congresreisbureaus Conference Organisers INDIRECT Conferentiecentra Accommodaties Special venues Andere dienstverleners DIRECT 1.4 De MICE-studie: een onderzoek in 3 fasen Om de MICE-markt grondig te kunnen benaderen, was het nodig dit onderzoek te sturen volgens de indeling naar vraag en aanbod. Daarom onderscheiden we drie onderzoeksfasen: FASE 1: Inventarisatie van het aanbod; FASE 2: Bepaling van de globale marktvraag; FASE 3: De kenmerken van de vraag (onderzoek bij de bedrijven en organisaties die meetings en congressen organiseren in Vlaanderen en Brussel en bij de individuele congres- en meetingtoeristen). In de volgende paragrafen gaan we dieper in op de methodologie van elk van de drie onderzoeksfasen Fase 1: Inventarisatie van het aanbod Gedurende de periode januari-maart 2004 is het MICE-aanbod in Vlaanderen en Brussel in kaart gebracht. We noteerden reeds dat het aanbod op de georganiseerde zakenmarkt bestaat uit vier categorieën: * Bron: P. De Groote & K. Ooms, (1998), Stilte... in vergadering!, Garant, Leuven-Apeldoorn, 285 p. 14

16 congres- en seminariecentra; logiesaccommodatie; special venues; dienstverleners. Voor het verder onderzoek naar de kenmerken van het aanbod in Vlaanderen en Brussel houden we enkel rekening met de eerste drie categorieën, namelijk congres- en seminariecentra, logiesaccommodaties en de special venues. De categorie dienstverleners behoort omwille van hun ondersteunend karakter niet tot de scope van dit onderzoek. De afbakening van het onderzoeksdomein maakt ook duidelijk dat we ons in de eerste plaats willen toespitsen op de markt van vergaderingen, congressen en beurzen en in mindere mate op de aanbieders van incentives. De gegevens die we voor elke aanbieder inventariseren zijn de volgende: aantal vergaderzalen; maximale capaciteit van de vergaderzalen volgens verschillende opstellingen (seminarie, theater, auditorium, receptie, banket); aantal m 2 expositieruimte; cateringmogelijkheden (extern of intern); het aantal kamers en sterrenclassificatie (voor hotelaccommodaties). De vergaderruimtes en bijhorende receptieve ruimtes kunnen in verschillende stijlen opgesteld worden. Elke stijl heeft een bepaalde capaciteit aan deelnemers tot gevolg. We onderscheiden: seminariestijl, theaterstijl, auditorium, receptiestijl en banketstijl. In een ruimte in seminariestijl heeft iedere persoon een zitplaats. De stoelen zijn verplaatsbaar en iedere zitplaats is voorzien van een individuele schrijftafel of schrijftablet (bevestigd aan de stoel). In deze categorie worden ook boardrooms opgenomen. In dit laatste geval wordt de individuele schrijftablet dan vervangen door een grote tafel. Een ruimte in theaterstijl biedt aan iedere persoon een zitplaats. De stoelen moeten verplaatsbaar zijn. Ook in een auditorium heeft iedere persoon een zitplaats. De stoelen zijn vastgemaakt aan de vloer en zijn trapsgewijs gerangschikt naar boven toe. Een ruimte in receptiestijl biedt de deelnemers de mogelijkheid van een receptie te genieten. Tenslotte is een ruimte in banketstijl zodanig opgesteld dat alle aanwezigen over een zitplaats beschikken. Walking buffets vallen niet onder deze categorie. 15

17 Om het aanbod in kaart te brengen zijn diverse bronnen geraadpleegd. Het databestand van de MICE-cel van Toerisme Vlaanderen, vormt de basis. Een groot gedeelte van deze informatie wordt gepubliceerd in de Official Meeting & Incentive Guide to Flanders & Brussels en is ter beschikking van de (inter)nationale zakenklant. Volgende bronnen werden bijkomend geconsulteerd: Antwerpen Congresbureau; OPT (Brussel); Meeting in Brugge; Westtoer; Toerisme Oostende; Toerisme Provincie Oost-Vlaanderen; Gent Congres; Toerisme Vlaams-Brabant; Congressulations (provincie Limburg); Semindex 2002/2003; brochures diverse diensten voor toerisme; websites van individuele aanbieders. In het totaal werden ruim 500 potentiële aanbieders telefonisch gecontacteerd. Deze aanbieders werden opgenomen in het databestand wanneer ze zichzelf positioneren op de zakelijke markt als organisatie met congres-, seminarie- of beursfaciliteiten. Finaal werd het databestand afgesloten met 903 aanbieders. Gezien de concentratie van het MICE-toerisme in de steden niet enkel de Kunststeden, maar ook in andere steden zijn een aantal specifieke steden apart opgenomen. Het gaat om plaatsen die geografisch gezien in de Vlaamse regio s zijn ge. Hierdoor komen we tot een vierledige indeling: Kunststeden, Vlaamse regio s, Kust en de andere steden Fase 2: Bepaling van de globale marktvraag De bepaling van de globale marktvraag is de tweede stap in dit grootschalige MICE-onderzoek. Hierbij gaan we in eerste instantie na hoeveel meetings, congressen en beurzen plaatsvinden in Vlaanderen en Brussel. Vervolgens belichten we een aantal kenmerken van deze meetings, congressen en beurzen zoals het gemiddeld aantal deelnemers, het land van herkomst van de organisator, het internationale karakter van deze bijeenkomsten, Deze fase van het MICEonderzoek gebeurde in de zomer van

18 De globale marktvraag naar het MICE-toerisme wordt bepaald door de bedrijven en verenigingen die meetings, congressen en beurzen organiseren in Vlaanderen en Brussel. Het ligt het meest voor de hand om de marktvraag bij deze bedrijven en verenigingen te bevragen. Dit is echter niet zo eenvoudig omdat de bedrijven en verenigingen behoren tot de meest uiteenlopende sectoren en ze bovendien op nationale en internationale schaal opereren. Omwille van de verscheidenheid van de organisatoren en hun versnipperde locatie, opteerden we ervoor om de globale marktvraag naar het MICE-toerisme via de aanbodzijde te onderzoeken. Op basis van de eerste fase in dit onderzoek, de inventarisatie van het aanbod, is het duidelijk hoeveel venues Vlaanderen en Brussel telt. Bovendien weten we van elk van deze venues een aantal kenmerken, zoals: type venue (hotel, congres- of seminariecentrum, special venue, ); vergadercapaciteit volgens diverse opstelling van de zalen (seminarieopstelling, theateropstelling, ). De volgende punten kwamen aan bod bij deze vraagstelling: aantal meetings, congressen en beurzen in 2003, met verdeling over de diverse maanden; voor de drie meest recente meetings, congressen en beurzen in 2004 werden volgende kenmerken gevraagd: duur van de meeting/het congres/de beurs, gemiddeld aantal deelnemers per dag, aandeel residentieel tegenover niet-residentieel, Belgische tegenover buitenlandse deelnemers, commerciële of niet-commerciële organisatie (of corporate tegenover association), sector waartoe de organisator behoort, land (regio) waar de organisator gevestigd is, het rechtstreekse contact tussen de venue en de organisator tegenover het contact via tussenpersonen, de uitgaven verricht door de organisator aan de venue; belangrijke kanalen om meeting-, congres- en/of beursfaciliteiten te promoten. Bij de resultaten zal duidelijk zijn dat beurzen heel divers kunnen zijn. Zo zal blijken dat bepaalde bedrijven ruimte afhuren om hun eigen product aan vakmensen voor te stellen. In dit geval is er slechts één exposant. Maar aangezien dit eveneens een commercieel platform vormt, zijn deze beurzen eveneens opgenomen. 17

19 De globale vraagmeting heeft betrekking op 414 venues. Dit betekent een hoge respons van 47%. Daarenboven beantwoorden de verhoudingen naar macroproduct en naar type venue in de steekproef aan de verdeling in de realiteit Fase 3: Kenmerken van de vraag In een derde en laatste fase van het MICE-onderzoek gaan we de kenmerken van de vraag na. Bij bedrijven en organisaties die congressen en meetings organiseren in Vlaanderen en Brussel en bij individuele meeting- en congrestoeristen willen we een zicht krijgen op thema s zoals profielbeschrijving van de klant, kenmerken van de trip, gebruikte informatiekanalen, typering en evaluatie van de bestemming Vlaanderen en Brussel, concurrentiepositie van Vlaanderen en Brussel, recreatieve activiteiten en bestedingen. We spitsen ons toe op de residentiële meeting- en congresmarkt. Om informatie in te winnen bij twee soorten klantengroepen (de meeting- en congrestoerist enerzijds en de bedrijven of organisaties die de meerdaagse meetings of congressen organiseren anderzijds), zijn twee losstaande enquêtes uitgevoerd. De individuele meeting- en congrestoerist kon face-to-face ter plaatse geïnterviewd worden. Organisatoren (beslissingnemers) zijn in tegenstelling tot de individuele toerist niet altijd zelf aanwezig. Daarom zijn zij telefonisch benaderd. De vragen die zijn gesteld aan deelnemers en organisatoren van meerdaagse meetings en congressen liepen ook niet volledig parallel. Tabel 1 Onderwerpen in de enquête naar de individuele meeting- en congrestoerist en de organisatoren Inhoud van de bevraging Individuele meeting- en congrestoerist Bedrijven en verenigingen Profielbeschrijving van de klant X X Kenmerken van de trip X Concurrentiepositie van Vlaanderen/Brussel X Gebruikte informatiekanalen X X Evaluatie van de bestemming Vlaanderen/Brussel X X Bestedingen X X Recreatief luik X De steekproef van de individuele meeting- en congrestoerist is opgedeeld naar bestemming (Kunststeden, Kust en Vlaamse regio s), naar herkomstland en verblijfsperiode. In totaal werden 700 respondenten ondervraagd. De enquête- 18

20 periode liep van oktober tot en met december 2004 en van maart tot en met april Er werden vier talen aangeboden om de mondelinge vragenlijst aan te brengen: Nederlands, Engels, Frans en Duits. Voor de bevraging van de bedrijven (corporate) en verenigingen (associations) gingen we op zoek naar de beslissingnemers van het congres of de meeting. Gegevens over organisatoren zijn verzameld tijdens de bevraging van de deelnemers aan de meerdaagse meetings en congressen. Daarnaast is deze databank aangevuld met contactgegevens die de venues hebben kunnen aanreiken. Zo werden 300 organisatoren gevonden en ondervraagd. Er werd in de steekproeftrekking rekening gehouden met de kenmerken van de organisatoren zoals blijkt uit de bevraging van het aanbod in de tweede fase van dit MICEonderzoek. Ook hier maken we het onderscheid naar het type organisator: commercieel (bedrijven of corporate ) en niet-commercieel (verenigingen of associations ). De enquêteperiode verliep telefonisch, in december 2004 en van april tot en met juni 2005 en in drie talen (Nederland, Engels en Frans). Tenslotte komen ook de bestedingen in Vlaanderen en Brussel van zowel de meeting- en congrestoeristen als de organiserende bedrijven en verenigingen aan bod. De berekening van deze bestedingen is geen sinecure. Afhankelijk van de organisatie van de meeting of het congres worden sommige bestedingen immers net wel of net niet door de deelnemer dan wel de organisator gedragen. Er werd al het mogelijke gedaan om dubbeltellingen te vermijden. Bij de deelnemers diende er bij de bevraging een onderscheid gemaakt te worden naar deelnemers die een deelnameprijs of participation fee betaalden en zij die geen globale prijs betaalden. Bij de deelnemers kunnen we de bestedingen in een viertal grote categorieën indelen: logiesbestedingen; transportbestedingen; dagdagelijkse bestedingen in Vlaanderen/Brussel; elementen die deel uitmaken van, enerzijds, de kosten betaald door de organiserende instantie, en anderzijds, de participation fee. Dit laatste item is in de enquête opgenomen om dubbeltellingen uit te sluiten. Deze elementen worden echter niet gebruikt voor de berekening van het economisch belang omdat ze reeds bij de bestedingen van de organisatoren voorkomen. 19

21 Ook bij de organisatoren kunnen we vier categorieën onderscheiden inzake bestedingen: huur van de meeting- of congresruimte; transportkosten; kosten voor lesgevers of sprekers; overige bestedingen. Soms kunnen organisatoren of deelnemers aan meetings en congressen niet weergeven hoeveel er in totaal is besteed. Of andersom, soms kent men één of meerdere detailposten niet. Daarom werd de gemiddelde besteding berekend op basis van alle beschikbare antwoorden en is er bij de verdere detaillering rekening gehouden met de volledig in detail ingevulde vragenlijsten. Er werden extra controles uitgevoerd om dubbeltellingen in de registratie te vermijden. 1.5 Omvang van het MICE-toerisme in Vlaanderen Voor een goed begrip van de resultaten van dit marktonderzoek is het nuttig een beeld te hebben van de omvang van de toerismestromen in en naar Vlaanderen en Brussel. De omvang van het verblijfstoerisme in België kunnen we schetsen aan de hand van de overnachtingstatistieken zoals beschreven door het Nationaal Instituut voor de Statistiek (NIS). Het NIS telt maandelijks het aantal personen dat in commerciële logiesvormen verblijft en het aantal nachten dat ze overnachten. Op deze wijze kennen we twee basisconcepten: het aantal aankomsten en het aantal overnachtingen. Het meetsysteem van het NIS biedt ons geen inzicht in het dagtoerisme noch in het verblijfstoerisme in private (al dan niet tweede) verblijven. De volgende logiesvormen worden wel opgenomen in de NIS-statistiek: hotels; campings; vakantieparken; logies voor doelgroepen; huurlogies. Voor de detailgegevens over de aankomst- en overnachtinggegevens van het NIS, verwijzen we naar de statistische publicatie Toerisme in Cijfers Op vindt u ook een detailrapport (Toerisme in Cijfers 2004 XL). In 2004 telt het NIS in België 35,5 miljoen overnachtingen. Zowel vrijetijdstoeristen als zakentoeristen worden meegeteld in deze optelsom. Het Vlaamse 20

Toerisme in cijfers 2011

Toerisme in cijfers 2011 Toerisme in cijfers 2011 de Belgische markt in Vlaanderen Juli 2012 toerisme vlaanderen INHOUDSTAFEL A. DE BELGISCHE MARKT IN VLAANDEREN 5 1. Kerncijfers 5 2. Verdeling binnen Vlaanderen 5 3. Evoluties

Nadere informatie

Toerisme in Kerncijfers editie 2013

Toerisme in Kerncijfers editie 2013 Toerisme in Kerncijfers editie 2013 Toerisme in kerncijfers is het kleine broertje van onze jaarlijkse publicatie Toerisme in cijfers. In één oogopslag willen we hierin de belangrijkste trends en bevindingen

Nadere informatie

Trendbarometer hotels 2012 Finaal rapport

Trendbarometer hotels 2012 Finaal rapport Trendbarometer hotels 2012 Finaal rapport Trendbarometer hotels 2012 Inlichtingen Dagmar.Germonprez@toerismevlaanderen.be Tel +32 (0)2 504 25 15 Verantwoordelijke uitgever: Peter De Wilde - Toerisme Vlaanderen

Nadere informatie

Toerisme in het Meetjesland

Toerisme in het Meetjesland studienamiddag Toerisme, economische troef voor het Meetjesland!? 27 maart 2007 Toerisme in het Meetjesland Voorstelling Situatieanalyse Els De Groote Coördinator research & planning Toerisme Oost-Vlaanderen

Nadere informatie

Tevredenheid bij bezoekers van infokantoren

Tevredenheid bij bezoekers van infokantoren Tevredenheid bij bezoekers van infokantoren Regionale infokantoren algemene resultaten Onderzoek uitgevoerd door Guidea in samenwerking met Toerisme Vlaanderen 1 Doelstellingen en Methodologie 3 1 Achtergrond

Nadere informatie

Toerisme in cijfers Tourism in figures 2013. 03 aantal overnachtingen naar verblijfsmotief 2013 number of overnight stays by motive of stay 2013

Toerisme in cijfers Tourism in figures 2013. 03 aantal overnachtingen naar verblijfsmotief 2013 number of overnight stays by motive of stay 2013 Toerisme in cijfers Tourism in figures 2013 XL 03 aantal overnachtingen naar verblijfsmotief 2013 number of overnight stays by motive of stay 2013 Ju i 2014 2 AANTAL OVERNACHTINGEN NAAR VERBLIJFSMOTIEF,

Nadere informatie

DE MEETINGINDUSTRIE IN VLAANDEREN. Roadshow Limburg 2 april 2015

DE MEETINGINDUSTRIE IN VLAANDEREN. Roadshow Limburg 2 april 2015 DE MEETINGINDUSTRIE IN VLAANDEREN Roadshow Limburg 2 april 2015 PROGRAMMA 9.30 11.00 Resultaten meetingonderzoek & vooruitblik activiteiten Toerisme Vlaanderen 11.00-11.30 Koffiepauze 11.30 13.00 Workshop

Nadere informatie

ContinuZakenreisOnderzoek 2010-2011

ContinuZakenreisOnderzoek 2010-2011 ContinuZakenreisOnderzoek 00-0 Meerdaagse binnenlandse zakenreizen Samenvatting Gelderland Uitgevoerd in opdracht van de provincie Gelderland Datum: februari 0 Bestemd voor: provincie Gelderland NBTC NIPO

Nadere informatie

Trendrapport hotelbarometer 2014. Jaarrapport

Trendrapport hotelbarometer 2014. Jaarrapport Trendrapport hotelbarometer 2014 Jaarrapport Trendrapport hotelbarometer 2014 - Jaarrapport Inlichtingen sofie.wauters@toerismevlaanderen.be Tel +32 (0)2 504 24 07 Verantwoordelijke uitgever: Peter De

Nadere informatie

Toerisme Vlaanderen i.s.m. Kennisbeheer. Foto s. Inlichtingen. Toerisme in cijfers online. Verantwoordelijke uitgever

Toerisme Vlaanderen i.s.m. Kennisbeheer. Foto s. Inlichtingen. Toerisme in cijfers online. Verantwoordelijke uitgever toerisme in cijfers g 2011 Toerisme Vlaanderen i.s.m. Kennisbeheer Foto s Diatheek Toerisme Vlaanderen, Westtoer Inlichtingen Tel.: 02-504.03.00 Fax: 02-504.03.77 Email: kennisbeheer@toerismevlaanderen.be

Nadere informatie

DE MEETINGINDUSTRIE IN VLAANDEREN. Roadshow Brussel 30 maart 2015

DE MEETINGINDUSTRIE IN VLAANDEREN. Roadshow Brussel 30 maart 2015 DE MEETINGINDUSTRIE IN VLAANDEREN Roadshow Brussel 30 maart 2015 PROGRAMMA 9.30 10.30 Resultaten meetingonderzoek & vooruitblik activiteiten Toerisme Vlaanderen 10.30-11.00 Koffiepauze 11.00 12.30 Workshop

Nadere informatie

DE MEETINGINDUSTRIE IN VLAANDEREN. Roadshow Antwerpen 26 maart 2015

DE MEETINGINDUSTRIE IN VLAANDEREN. Roadshow Antwerpen 26 maart 2015 DE MEETINGINDUSTRIE IN VLAANDEREN Roadshow Antwerpen 26 maart 2015 PROGRAMMA 9.30 11.00 Resultaten meetingonderzoek & vooruitblik activiteiten Toerisme Vlaanderen 11.00-11.30 Koffiepauze 11.30 13.00 Workshop

Nadere informatie

Hotels - cijfermatige trends (tot 2013)

Hotels - cijfermatige trends (tot 2013) Hotels - cijfermatige trends (tot 2013) 1 Inhoudsopgave Gebruikte termen... 4 Methodologie... 6 1. Commerciële logies in Vlaanderen... 8 1.1. Vlaanderen... 8 1.1.1. Evolutie aantal aankomsten en overnachtingen

Nadere informatie

Hotels en gelijkgestelde inrichtingen

Hotels en gelijkgestelde inrichtingen Hotels en gelijkgestelde inrichtingen Hotels en gelijkgestelde inrichtingen HET AANBOD IN 2006 Aantal inrichtingen Gemiddelde grootte Dagcapaciteit Bezettingsgraden 2006 1.900 64 121.662 34,8% Januari

Nadere informatie

Resultaten onderzoek Meeting aan zee Terugkoppeling met de sector Januari 2015

Resultaten onderzoek Meeting aan zee Terugkoppeling met de sector Januari 2015 Resultaten onderzoek Meeting aan zee Terugkoppeling met de sector Januari 2015 DEEL 1 AANBOD 2013 HOW BIG DATA Meetinglocaties, Kust, 2013 113 aanbieders met 469 zalen/ruimtes die ingezet worden voor meetingactiviteiten

Nadere informatie

De recreatieve verblijfs- en dagtoerist in Leuven

De recreatieve verblijfs- en dagtoerist in Leuven Kunststedenonderzoek De recreatieve verblijfs- en dagtoerist in 3 december 2012 @CentNijs Onderzoek: samenwerking tussen Toerisme Vlaanderen en de Vlaamse kunststeden regionale economie lokale economie

Nadere informatie

Voorwoord 4. Inleiding 7. Internationale context 9. Verblijfstoerisme in Vlaanderen 13. 1. De lange termijn trends 14. 2. De voornaamste trends 17

Voorwoord 4. Inleiding 7. Internationale context 9. Verblijfstoerisme in Vlaanderen 13. 1. De lange termijn trends 14. 2. De voornaamste trends 17 toerisme in cijfers g 2010 toerisme in cijfers g 2010 Voorwoord 4 Inleiding 7 Internationale context 9 Verblijfstoerisme in Vlaanderen 13 1. De lange termijn trends 14 2. De voornaamste trends 17 3. De

Nadere informatie

TRENDRAPPORT KUST 2013-2014

TRENDRAPPORT KUST 2013-2014 TRENDRAPPORT KUST 2013-2014 Inhoudsopgave Kerncijfers kusttoerisme... 1 Deel 1: Aanbod Logiescapaciteit in bedden... 9 Hotels... 10 Gastenkamers... 12 Jeugdlogies en vakantiecentra... 13 Kampeerbedrijven

Nadere informatie

Toerisme in cijfers 2012

Toerisme in cijfers 2012 Toerisme in cijfers 2012 de Nederlandse markt in Vlaanderen Juli 2013 toerisme vlaanderen Inhoudstafel A. DE NEDERLANDSE MARKT IN VLAANDEREN 5 1. Kerncijfers 5 2. Verdeling binnen Vlaanderen 5 3. Trends

Nadere informatie

De recreatieve verblijfstoerist in Brussel. Onderzoek naar de belangrijkste markten PLANNING & ONDERZOEK

De recreatieve verblijfstoerist in Brussel. Onderzoek naar de belangrijkste markten PLANNING & ONDERZOEK De recreatieve verblijfstoerist in Onderzoek naar de belangrijkste markten 2000 PLANNING & ONDERZOEK De recreatieve verblijfstoerist in De Vlaanderen-vakantieganger Elk jaar noteren Vlaanderen en samen

Nadere informatie

www.milo-profi.com Toerisme in cijfers 2013 de Nederlandse markt in Vlaanderen

www.milo-profi.com Toerisme in cijfers 2013 de Nederlandse markt in Vlaanderen www.milo-profi.com Toerisme in cijfers 2013 de Nederlandse markt in Vlaanderen Inhoudstafel A. ECONOMISCHE INDICATOREN 5 B. DE NEDERLANDSE MARKT IN VLAANDEREN 7 1. Kerncijfers 7 2. Verdeling binnen Vlaanderen

Nadere informatie

De positie van de Vlaamse kust op de Belgische reismarkt

De positie van de Vlaamse kust op de Belgische reismarkt Kusttoerisme West-Vlaanderen Werkt 3, 28 De positie van de Vlaamse kust op de Belgische reismarkt Foto: Evelien Christiaens Rik De Keyser bestuurder-directeur en hoofd afdeling toerisme, WES Evelien Christiaens

Nadere informatie

Voor wie? Meetingbureaus in België en het buitenland Zakenreisbureaus en beroepsfederaties Autoverhuur Logiesbedrijven Transportbedrijven...

Voor wie? Meetingbureaus in België en het buitenland Zakenreisbureaus en beroepsfederaties Autoverhuur Logiesbedrijven Transportbedrijven... ONDERZOEKSVOORSTEL Doel? Wat krijgt u? In kaart brengen en opvolgen van het profiel en gedrag van de Belgische zakenreiziger: Grootte van de Belgische zakenreismarkt (aantal reizen, overnachtingen, bestedingen)

Nadere informatie

TRENDRAPPORT KiTS KUST 2007-2012

TRENDRAPPORT KiTS KUST 2007-2012 TRENDRAPPORT KiTS KUST 2007-2012 Inhoudsopgave Deel 1: Toeristisch aanbod De gegevens over het logiesaanbod in dit rapport (2007-2012) houden reeds rekening met het nieuwe toeristische logiesdecreet van

Nadere informatie

INLEIDING... 5 1 PROJECTDOELSTELLINGEN... 6 2 BEGRIPPENKADER... 7 3 METHODOLOGIE VAN HET ONDERZOEK... 9

INLEIDING... 5 1 PROJECTDOELSTELLINGEN... 6 2 BEGRIPPENKADER... 7 3 METHODOLOGIE VAN HET ONDERZOEK... 9 Onderzoek Meeting aan Zee Februari 2015 INHOUDSTAFEL INLEIDING... 5 1 PROJECTDOELSTELLINGEN... 6 2 BEGRIPPENKADER... 7 3 METHODOLOGIE VAN HET ONDERZOEK... 9 4 MEETING AANBOD... 12 4.1 Meeting locaties

Nadere informatie

Katholieke Universiteit Leuven. 09 december 2003- AWI Meeting. Steunpunt Toerisme en Recreatie

Katholieke Universiteit Leuven. 09 december 2003- AWI Meeting. Steunpunt Toerisme en Recreatie Katholieke Universiteit Leuven 09 december 2003- AWI Meeting Steunpunt Toerisme en Recreatie Wetenschappelijk - beleidsondersteunend onderzoek domein toerisme & recreatie Prioriteiten = dataverzameling,

Nadere informatie

Toerisme in cijfers 2012

Toerisme in cijfers 2012 Toerisme in cijfers 2012 de Belgische markt in Vlaanderen Juli 2013 toerisme vlaanderen INHOUDSTAFEL A. DE BELGISCHE MARKT IN VLAANDEREN 5 1. Kerncijfers 5 2. Verdeling binnen Vlaanderen 5 3. Evoluties

Nadere informatie

Voorwoord 4. Inleiding 7. Internationale context 9. Verblijfstoerisme in Vlaanderen 13. 1. De langetermijntrends 14

Voorwoord 4. Inleiding 7. Internationale context 9. Verblijfstoerisme in Vlaanderen 13. 1. De langetermijntrends 14 toerisme in cijfers g 2012 toerisme in cijfers g 2012 Voorwoord 4 Inleiding 7 Internationale context 9 Verblijfstoerisme in Vlaanderen 13 1. De langetermijntrends 14 2. De voornaamste kortetermijntrends

Nadere informatie

Wie is de Vlaamse toerist? Zeeuwse ondernemers in Gent, 21 april 2015

Wie is de Vlaamse toerist? Zeeuwse ondernemers in Gent, 21 april 2015 Wie is de Vlaamse toerist? Zeeuwse ondernemers in Gent, 21 april 2015 Belang van de Belgische markt Reisverkeer vanuit België naar Nederland Vakanties (4n+) (2012): 328.000 Korte vakanties (1-3n) (2012):

Nadere informatie

De economische betekenis van toerisme in Vlaanderen

De economische betekenis van toerisme in Vlaanderen De economische betekenis van toerisme in Vlaanderen TSA 2012 voor het Vlaamse Gewest (incl. schatting voor het Brusselse Hoofdstedelijke Gewest) Pieter De Maesschalck, Karolien Weekers Studiedienst Vlaamse

Nadere informatie

TRENDRAPPORT TOERISME EN RECREATIE De Leiestreek- EDITIE 2007-2012 Inclusief cijfers over het logies op gemeenteniveau

TRENDRAPPORT TOERISME EN RECREATIE De Leiestreek- EDITIE 2007-2012 Inclusief cijfers over het logies op gemeenteniveau TRENDRAPPORT TOERISME EN RECREATIE De Leiestreek- EDITIE 2007-2012 Inclusief cijfers over het logies op gemeenteniveau INHOUD DEEL 1 TOERISTISCH AANBOD 11 DEEL 2 TOERISTISCHE VRAAG 33 VERBLIJFSTOERISME:

Nadere informatie

De recreatieve verblijfstoerist in de Vlaamse regio s. Vincent Nijs @centnijs

De recreatieve verblijfstoerist in de Vlaamse regio s. Vincent Nijs @centnijs De recreatieve verblijfstoerist in de Vlaamse regio s Vincent Nijs @centnijs Agenda De Vlaamse regio s in cijfers Methodologie onderzoek recreatief verblijfstoerisme Resultaten onderzoek Hotelbarometer

Nadere informatie

Hotelrapport Vlaamse Kunststeden 2014

Hotelrapport Vlaamse Kunststeden 2014 02 07 15 Hotelrapport Vlaamse Kunststeden 2014 Het 'Hotelrapport Vlaamse Kunststeden 2014' is vandaag in Antwerpen voorgesteld. Deze studie onderzoekt onder andere de graad van bezetting en de toenemende

Nadere informatie

HIER FOTO INVOEGEN BREEDTE 210mm x HOOGTE 99mm. Online boekingen in de hotelsector

HIER FOTO INVOEGEN BREEDTE 210mm x HOOGTE 99mm. Online boekingen in de hotelsector HIER FOTO INVOEGEN BREEDTE 210mm x HOOGTE 99mm Online boekingen in de hotelsector 2008 Guidea - Kenniscentrum voor Toerisme en Horeca vzw Deze informatie werd met de grootste zorg samengesteld. Guidea,

Nadere informatie

De recreatieve verblijfs- en dagtoerist in Brussel

De recreatieve verblijfs- en dagtoerist in Brussel Kunststedenonderzoek De recreatieve verblijfs- en dagtoerist in 17 oktober 2012 Onderzoek: samenwerking tussen Toerisme Vlaanderen en de Vlaamse kunststeden regionale economie lokale economie centrumbeheer

Nadere informatie

Vakantiegedrag. Waar gaat deze kaart over? Wat wordt er van jou verwacht? Factoren die van invloed zijn op vakantiegedrag. Wat is vakantiegedrag?

Vakantiegedrag. Waar gaat deze kaart over? Wat wordt er van jou verwacht? Factoren die van invloed zijn op vakantiegedrag. Wat is vakantiegedrag? Waar gaat deze kaart over? Deze kaart gaat over vakantiegedrag van mensen. Het maakt je duidelijk waarom mensen met vakantie gaan en hoe de keuze voor een vakantie tot stand komt. Wat wordt er van jou

Nadere informatie

toerisme in cijfers tourism in figures 2010 13 aantal inrichtingen en capaciteit 2010 number of accommodations and capacity 2010

toerisme in cijfers tourism in figures 2010 13 aantal inrichtingen en capaciteit 2010 number of accommodations and capacity 2010 in cijfers tourism in figures 2010 XL 13 aantal inrichtingen en capaciteit 2010 number of accommodations and capacity 2010 planning & onderzoek Juni 2011 (coverfoto: Carl Pendle) 2 AANTAL INRICHTINGEN

Nadere informatie

RAADSINFORMATIEBRIEF. TITEL Prestatieafspraken opbrengst toeristenbelasting 2014

RAADSINFORMATIEBRIEF. TITEL Prestatieafspraken opbrengst toeristenbelasting 2014 RAADSINFORMATIEBRIEF Van : Burgemeester en Wethouders Reg.nr. : 4541230 Aan : Gemeenteraad Datum : 15 november 2013 Portefeuillehouder : Wethouder G.J. van der Werff Programma : 10. Economie en wonen TITEL

Nadere informatie

Herdenkingstoerisme Westhoek 2014

Herdenkingstoerisme Westhoek 2014 Visitor Management Herdenkingstoerisme Westhoek 2014 Persconferentie 8 april 2015 Opvolging bezoekerscijfers WOI-sites Westhoek BC Westfront 7 MUSEA: via ticketing 4 BEGRAAFPLAATSEN: via tellers Forse

Nadere informatie

TRENDRAPPORT KiTS KUST 2006-2011

TRENDRAPPORT KiTS KUST 2006-2011 TRENDRAPPORT KiTS KUST 2006-2011 Inhoudsopgave Kerncijfers uit het trendrapport... 5 Deel 1: Toeristisch aanbod De gegevens over het logiesaanbod in dit rapport (2006-2011) houden reeds rekening met het

Nadere informatie

Onderzoek naar vakantiewoningen aan de Belgische Kust

Onderzoek naar vakantiewoningen aan de Belgische Kust Onderzoek naar vakantiewoningen aan de Belgische Kust SusTRIP Sustainable Tourism Research and Intelligence Partnership Juli 2012 Contact Details Darline Vandaele Department for Knowledge Management Westtoer

Nadere informatie

Kerncijfers toerisme Zeeland 2014

Kerncijfers toerisme Zeeland 2014 Kerncijfers toerisme Zeeland 214 Oriëntatiefase Informatiebronnen tijdens de oriëntatiefase van de se toerist in Zeeland (aantallen zijn gebaseerd op toeristische vakanties) 3 Rechtstreeks bij accommodatieverschaffer

Nadere informatie

JONGERENTOERISME ONDER DE RADAR: EEN KWANTITATIEVE STEEKPROEF

JONGERENTOERISME ONDER DE RADAR: EEN KWANTITATIEVE STEEKPROEF JONGERENTOERISME ONDER DE RADAR: EEN KWANTITATIEVE STEEKPROEF NOVEMBER 2013 IN OPDRACHT VAN TOURIST INFO FOR YOUNG PEOPLE VZW IN SAMENWERKING MET VZW KUNSTSTEDEN VLAANDEREN, TOERISME VLAANDEREN EN VISITBRUSSELS

Nadere informatie

Collectieve logiesverstrekkende bedrijven 2 GEWESTEN 2012 2.1 BRUSSEL HOOFDSTEDELIJK GEWEST Kerncijfers

Collectieve logiesverstrekkende bedrijven 2 GEWESTEN 2012 2.1 BRUSSEL HOOFDSTEDELIJK GEWEST Kerncijfers 2 GEWESTEN 212 Kerncijfers 212 - + 212 Aankomsten % Bezettingsgr aad Aandeel in de (%) BRUSSEL HOOFDSTEDELIJK GEWEST 1, 3.165.92 5.978.378 6.715,1% 1,89 46,2% 8,6% 54,4% 4.815.717 3.25.599 1. Logisvormen

Nadere informatie

Betrokkenen WERKGROEPBETROKKENEN Provinciale toeristische organisaties Kunststeden Toeristische industrie Lokale congresbureaus (MICE)

Betrokkenen WERKGROEPBETROKKENEN Provinciale toeristische organisaties Kunststeden Toeristische industrie Lokale congresbureaus (MICE) Betrokkenen WERKGROEPBETROKKENEN Provinciale toeristische organisaties 1 VVP 2 Toerisme Provincie Antwerpen 3 Toerisme Limburg 4 Toerisme Oost-Vlaanderen 5 Toerisme Vlaams-Brabant 6 Westtoer Kunststeden

Nadere informatie

Bedrijfsprofiel. 1 & 2 sterrenhotels in beeld. Anders denken, anders doen. In dit profiel: Van Spronsen & Partners horeca-advies December 2006

Bedrijfsprofiel. 1 & 2 sterrenhotels in beeld. Anders denken, anders doen. In dit profiel: Van Spronsen & Partners horeca-advies December 2006 Bedrijfsprofiel 1 & 2 sterrenhotels in beeld Van Spronsen & Partners horeca-advies December 26 In dit profiel: Aanbod - - - - - - - - - - - - - - - -2 Ontwikkeling - - - - - - - - - - - - 3 Branche onder

Nadere informatie

open mind sharp business

open mind sharp business open mind sharp business De kracht van Amsterdam als (inter)nationale congresstad foto Siebe Swart Investeren in congresmarketing is goed voor de economische en maatschappelijke waarde van de metropool

Nadere informatie

Inleiding. Patrick Bontinck CEO. Alain Hutchinson Voorzitter van de vzw visit.brussels

Inleiding. Patrick Bontinck CEO. Alain Hutchinson Voorzitter van de vzw visit.brussels Activiteitenverslag Inleiding 2014 werd in het kader van de regionalisering van het toerisme als een scharnierjaar aangekondigd. Het is ook een jaar van consolidatie geweest voor het toerisme in Brussel.

Nadere informatie

De recreatieve verblijfs- en dagtoerist in Brugge

De recreatieve verblijfs- en dagtoerist in Brugge Kunststedenonderzoek De recreatieve verblijfs- en dagtoerist in 3 oktober 2012 Onderzoek: samenwerking tussen Toerisme Vlaanderen en de Vlaamse kunststeden regionale economie lokale economie centrumbeheer

Nadere informatie

www.milo-profi.com Toerisme in cijfers 2013 rapport kunststeden

www.milo-profi.com Toerisme in cijfers 2013 rapport kunststeden www.milo-profi.com Toerisme in cijfers 2013 rapport kunststeden TOERISMEVLAANDEREN november 2014 41T 14T 14TUVerblijfstoerisme 41T214T 14TUEconomische 41T314T 14TUWegwijsU14T 41T414T 14TULijst T41U1.1U14T

Nadere informatie

Tevredenheid bij bezoekers van infokantoren

Tevredenheid bij bezoekers van infokantoren Tevredenheid bij bezoekers van infokantoren Globale resultaten regionale infokantoren Onderzoek uitgevoerd door Guidea in samenwerking met Toerisme Vlaanderen Tevredenheid bij bezoekers van regionale infokantoren

Nadere informatie

Te gast in Vlaanderen

Te gast in Vlaanderen Te gast in Vlaanderen Logiesaanbod in Vlaanderen 2009-2013 Te gast in Vlaanderen - Logiesaanbod 2009-2013 COLOFON Verantwoordelijke uitgever: Peter De Wilde, Toerisme Vlaanderen, Grasmarkt 61, B 1000 Brussel

Nadere informatie

Te gast in Vlaanderen

Te gast in Vlaanderen Te gast in Vlaanderen Logiesaanbod in Vlaanderen 2008-2012 Te gast in Vlaanderen - Logiesaanbod 2008-2012 COLOFON Verantwoordelijke uitgever: Peter De Wilde, Toerisme Vlaanderen, Grasmarkt 61, B 1000 Brussel

Nadere informatie

Op 20 september wordt Square, het nieuwe Congrespaleis in Brussel, ingehuldigd. Dit conferentiecentrum kan tot 2.000 congresgangers ontvangen.

Op 20 september wordt Square, het nieuwe Congrespaleis in Brussel, ingehuldigd. Dit conferentiecentrum kan tot 2.000 congresgangers ontvangen. Persbericht 10 september 2009 De komende inhuldiging van het nieuwe Congrespaleis (Square) stelt eens te meer de vraag omtrent de noodzaak van de BTW-verlaging in de Horeca, vooral voor het zakentoerisme

Nadere informatie

Visitor Management. BEZOEKERSCIJFERS WO I-SITES WESTHOEK Januari - juli 2015 Persconferentie 25 augustus 2015

Visitor Management. BEZOEKERSCIJFERS WO I-SITES WESTHOEK Januari - juli 2015 Persconferentie 25 augustus 2015 Visitor Management BEZOEKERSCIJFERS WO I-SITES WESTHOEK Januari - juli 2015 Persconferentie 25 augustus 2015 Opvolging bezoekerscijfers 11 WOI-sites Westhoek BC Westfront 7 MUSEA: via ticketing 4 BEGRAAFPLAATSEN:

Nadere informatie

Diensten voor het Algemeen Regeringsbeleid Studiedienst van de Vlaamse Regering (SVR)

Diensten voor het Algemeen Regeringsbeleid Studiedienst van de Vlaamse Regering (SVR) Diensten voor het Algemeen Regeringsbeleid Studiedienst van de Vlaamse Regering (SVR) Karolien Weekers Jan Van Praet, Toerisme Vlaanderen Christel Leys, Departement Internationaal Vlaanderen Pieter De

Nadere informatie

Economisch belang toerisme & vrije tijd. Augustus 2008

Economisch belang toerisme & vrije tijd. Augustus 2008 Economisch belang toerisme & vrije tijd Augustus 2008 1 Inleiding De bijdrage van de toerisme en vrije tijdsector aan de Nederlandse samenleving is groot. De sector draagt bij aan de kwaliteit van het

Nadere informatie

2. Stelt de minister een verschuiving vast van de nationaliteit van de bezoekers? Welke conclusies trekt de ministers uit deze cijfers?

2. Stelt de minister een verschuiving vast van de nationaliteit van de bezoekers? Welke conclusies trekt de ministers uit deze cijfers? VLAAMS PARLEMENT SCHRIFTELIJKE VRAGEN GEERT BOURGEOIS VICEMINISTER-PRESIDENT VAN DE VLAAMSE REGERING, VLAAMS MINISTER VAN BESTUURSZAKEN, BINNENLANDS BESTUUR, INBURGERING, TOERISME EN VLAAMSE RAND Vraag

Nadere informatie

KUNSTSTEDENONDERZOEK 2011 EINDRAPPORT AUGUSTUS 2012

KUNSTSTEDENONDERZOEK 2011 EINDRAPPORT AUGUSTUS 2012 KUNSTSTEDENONDERZOEK 2011 EINDRAPPORT AUGUSTUS 2012 STUDIE UITGEVOERD IN OPDRACHT VAN TOERISME VLAANDEREN EN DE KUNSTSTEDEN ANTWERPEN, BRUGGE, GENT, LEUVEN EN MECHELEN INHOUDSOPGAVE KUNSTSTEDENONDERZOEK

Nadere informatie

TOELICHTING BIJ DE KUBUS "AANTAL MIGRATIES NAAR PLAATS VAN HERKOMST EN PLAATS VAN BESTEMMING PER LEEFTIJD, GESLACHT EN NATIONALITEIT"

TOELICHTING BIJ DE KUBUS AANTAL MIGRATIES NAAR PLAATS VAN HERKOMST EN PLAATS VAN BESTEMMING PER LEEFTIJD, GESLACHT EN NATIONALITEIT TOELICHTING BIJ DE KUBUS "AANTAL MIGRATIES NAAR PLAATS VAN HERKOMST EN PLAATS VAN BESTEMMING PER LEEFTIJD, GESLACHT EN NATIONALITEIT" 1. Algemeen Deze tabellen geven aantallen migraties. In de "Inleiding

Nadere informatie

Diensten voor het Algemeen Regeringsbeleid Studiedienst van de Vlaamse Regering (SVR)

Diensten voor het Algemeen Regeringsbeleid Studiedienst van de Vlaamse Regering (SVR) Diensten voor het Algemeen Regeringsbeleid Studiedienst van de Vlaamse Regering (SVR) Karolien Weekers Jeroen Bryon en Jan Van Praet, Toerisme Vlaanderen Christel Leys, Departement Internationaal Vlaanderen

Nadere informatie

MOL: EEN TOEKOMST VOOR CONGRESTOERISME

MOL: EEN TOEKOMST VOOR CONGRESTOERISME MOL: EEN TOEKOMST VOOR CONGRESTOERISME INHOUDSTAFEL 0. INLEIDING 1. ZAKENTOERISME IN CIJFERS 1.1 Enkele nationale cijfers uit 2010 1.2 Spreiding zakentoerisme 1.3 Lokaal zakentoerisme: Resultaten voor

Nadere informatie

Toerismecahiers. De Vlaanderen-vakantieganger

Toerismecahiers. De Vlaanderen-vakantieganger Toerismecahiers De Vlaanderen-vakantieganger Toerismecahiers De Vlaanderen-vakantieganger anno 2011 COLOFON Verantwoordelijke uitgever: Peter De Wilde,, Grasmarkt 61, 1000 Brussel Alle rechten voorbehouden.

Nadere informatie

toerisme in cijfers 2012

toerisme in cijfers 2012 in cijfers 2012 rapport kunststeden t oerisme Mei 2013 Inhoudstafel/ 1 Verblijfs in de Vlaamse kunststeden...3 1.1 Marktaandeel kunststeden in Vlaanderen (2008-2012)... 3 1.2 Cijfers aankomsten en overnachtingen

Nadere informatie

Toerisme in perspectief. NBTC Holland Marketing Afdeling Research

Toerisme in perspectief. NBTC Holland Marketing Afdeling Research Toerisme in perspectief NBTC Holland Marketing Afdeling Research Inleiding In dit rapport wordt op hoofdlijnen een beeld geschetst van trends en ontwikkelingen in het (internationaal) toerisme en de factoren

Nadere informatie

toerisme in cijfers tourism in figures 2011 08 aantal aankomsten naar logiesvorm 2011 number of arrivals by type of accommodation 2011

toerisme in cijfers tourism in figures 2011 08 aantal aankomsten naar logiesvorm 2011 number of arrivals by type of accommodation 2011 in cijfers tourism in figures 2011 XL 08 aantal aankomsten naar logiesvorm 2011 number of arrivals by type of accommodation 2011 Kennisbeheer Juni 2012 2 AANTAL AANKOMSTEN NAAR LOGIESVORM, 2011 Tabel P.

Nadere informatie

Toerisme Reisonderzoek

Toerisme Reisonderzoek Toerisme Reisonderzoek De Algemene Directie Statistiek en Economische Informatie biedt onpartijdige statistische informatie. De informatie wordt conform de wet verspreid, meer bepaald voor wat betreft

Nadere informatie

De recreatieve verblijfs- en dagtoerist in Gent

De recreatieve verblijfs- en dagtoerist in Gent Kunststedenonderzoek De recreatieve verblijfs- en dagtoerist in Gent 20 september 2012 Vincent Nijs Onderzoek: samenwerking tussen Toerisme Vlaanderen en de Vlaamse kunststeden INHOUD Trends verblijfstoerisme

Nadere informatie

Kunststedenonderzoek De recreatieve verblijfs- en dagtoerist in Antwerpen

Kunststedenonderzoek De recreatieve verblijfs- en dagtoerist in Antwerpen Kunststedenonderzoek De recreatieve verblijfs- en dagtoerist in 25 september 2012 Vincent Nijs Onderzoek: samenwerking tussen Toerisme Vlaanderen en de Vlaamse kunststeden INHOUD Trends verblijfstoerisme

Nadere informatie

Voorstel Marketing en Promotie Veluwe. Regionaal Bureau voor Toerisme Arnhem Nijmegen

Voorstel Marketing en Promotie Veluwe. Regionaal Bureau voor Toerisme Arnhem Nijmegen Voorstel Marketing en Promotie Veluwe Regionaal Bureau voor Toerisme Arnhem Nijmegen VOORSTEL MARKETING & PROMOTIE VELUWE VRAAGSTELLING: Opstellen van een toeristisch marketingactiviteitenprogramma voor

Nadere informatie

4.2. Evaluatie van de respons op de postenquêtes. In dit deel gaan we in op de respons op instellingsniveau en op respondentenniveau.

4.2. Evaluatie van de respons op de postenquêtes. In dit deel gaan we in op de respons op instellingsniveau en op respondentenniveau. 4.2. Evaluatie van de respons op de postenquêtes 4.2.1. Algemeen In dit deel gaan we in op de respons op instellingsniveau en op respondentenniveau. Instellingsniveau (vragenlijst coördinator) provincie,

Nadere informatie

Holland imago onderzoek 2008. Onderzoek in Frankrijk, België, Duitsland, Groot-Brittannië en de Verenigde Staten NBTC Research Juni 2009

Holland imago onderzoek 2008. Onderzoek in Frankrijk, België, Duitsland, Groot-Brittannië en de Verenigde Staten NBTC Research Juni 2009 Holland imago onderzoek 2008 Onderzoek in Frankrijk, België, Duitsland, Groot-Brittannië en de Verenigde Staten NBTC Research Juni 2009 Copyrights 2009 Nederlands Bureau voor Toerisme & Congressen Alle

Nadere informatie

Buitenlandse toeristen besteden ruim 4 miljard euro in Nederland

Buitenlandse toeristen besteden ruim 4 miljard euro in Nederland Buitenlandse toeristen besteden ruim 4 miljard euro in Nederland Nieuw onderzoek naar inkomend toerisme door NBTC Door: Ton Vermeulen, NRIT Onderzoek Het inkomend toerisme levert de Nederlandse economie

Nadere informatie

Statistieken over bezettingsgraden: enkele methodologische beschouwingen

Statistieken over bezettingsgraden: enkele methodologische beschouwingen Statistieken over bezettingsgraden: enkele methodologische beschouwingen Inleiding Sinds een drietal jaar kunnen hotels maandelijks cijfers doorgeven aan het steunpunt over het aantal verhuurde kamers,

Nadere informatie

Toeristisch bezoek aan Leiden in 2010

Toeristisch bezoek aan Leiden in 2010 April 2011 ugu Toeristisch bezoek aan in 2010 Al zeven jaar doet mee aan Toeristisch bezoek aan steden, onderdeel van het Continu Vakantie Onderzoek (CVO). Het CVO is een panelonderzoek waarbij Nederlanders

Nadere informatie

Digitale (r)evolutie in België anno 2009

Digitale (r)evolutie in België anno 2009 ALGEMENE DIRECTIE STATISTIEK EN ECONOMISCHE INFORMATIE PERSBERICHT 9 februari Digitale (r)evolutie in België anno 9 De digitale revolutie zet zich steeds verder door in België: 71% van de huishoudens in

Nadere informatie

Actieprogramma Toeristische Verblijfsaccommodaties Stadsregio Amsterdam. Februari 2007

Actieprogramma Toeristische Verblijfsaccommodaties Stadsregio Amsterdam. Februari 2007 Actieprogramma Toeristische Verblijfsaccommodaties Stadsregio Amsterdam Februari 2007 1. Inleiding Op 12 december 2006 is het onderzoek naar Toeristische Verblijfsaccommodaties Stadsregio Amsterdam aan

Nadere informatie

Koninklijke Artsenvereniging Antwerpen

Koninklijke Artsenvereniging Antwerpen Koninklijke Artsenvereniging Antwerpen Partnership Samenwerkingsvoorstellen ARTSENHUIS Het Collegium Medicum Antverpiense werd op 28 april 1620 opgericht bij keuze van de Stadsmagistraat en is een van

Nadere informatie

ANALYSE VAN INTERNATIONALE ASSOCIATION MEETINGS

ANALYSE VAN INTERNATIONALE ASSOCIATION MEETINGS ANALYSE VAN INTERNATIONALE ASSOCIATION MEETINGS De problematiek van de bestemmingskeuze, de partners en de financiering Studiegebied Handelswetenschappen en Bedrijfskunde Opleiding Toerisme en Recreatiemanagement

Nadere informatie

Hotels. Rabobank Cijfers & Trends. Trends. Kansen en bedreigingen. Branche-informatie

Hotels. Rabobank Cijfers & Trends. Trends. Kansen en bedreigingen. Branche-informatie Hotels Hotels hebben als hoofdactiviteit het verstrekken van logies. Logiesverstrekkers zonder sterclassificatie (dit loopt van één ster tot vijf sterren) mogen zich geen hotel noemen. Dit geldt bijvoorbeeld

Nadere informatie

TEXTIEL EN KUNSTSTOFFEN IN WEST VLAANDEREN

TEXTIEL EN KUNSTSTOFFEN IN WEST VLAANDEREN Provinciale Ontwikkelingsmaatschappij West-Vlaanderen Koning Leopold III-laan 66, 8200 Brugge T 050 40 31 66 F 050 71 94 06 E info@pomwvl.be KBO nummer: 0881.702.779 _ www.pomwvl.be TEXTIEL EN KUNSTSTOFFEN

Nadere informatie

VIP project Toeristische Open Data

VIP project Toeristische Open Data VIP project Toeristische Open Data 1. Marketingbeleid Toerisme Vlaanderen A. Contentpublicatie op de eigen kanalen B. Verstrekken van toeristische content naar (kanalen van) derden. Online travel sites

Nadere informatie

De studie B2B Press: De vakmedia bezetten een sleutelpositie in het medialandschap

De studie B2B Press: De vakmedia bezetten een sleutelpositie in het medialandschap 1 De studie B2B Press: De vakmedia bezetten een sleutelpositie in het medialandschap I. WIE IS B2B PRESS? 2 3 B2B Press: de federatie van de vakpers B2B Press is één van de vijf departementen * die samen

Nadere informatie

Onderzoek over het spreken van het Frans door de inwoners van Vlaanderen

Onderzoek over het spreken van het Frans door de inwoners van Vlaanderen Onderzoek over het spreken van het Frans door de inwoners van Vlaanderen Onderzoek uitgevoerd voor de vzw: Association pour la Promotion de la Francophonie en Flandre September 2009 Dedicated Research

Nadere informatie

KUNSTENDAG VOOR KINDEREN 2013 : ENQUÊTE

KUNSTENDAG VOOR KINDEREN 2013 : ENQUÊTE KUNSTENDAG VOOR KINDEREN 2013 : ENQUÊTE Onderstaande dat meewerkten evaluatie is gebaseerd op de resultaten van een enquête die op dinsdag 19 november, maandag is twee Methodologische 25 dagen aan november

Nadere informatie

Gedrag en ervaringen van professionele afnemers op de vrijgemaakte Vlaamse energiemarkt VREG - TECHNISCH RAPPORT

Gedrag en ervaringen van professionele afnemers op de vrijgemaakte Vlaamse energiemarkt VREG - TECHNISCH RAPPORT Gedrag en ervaringen van professionele afnemers op de vrijgemaakte Vlaamse energiemarkt VREG - TECHNISCH RAPPORT 10 september 2014 INHOUDSOPGAVE 1. TECHNISCH RAPPORT...3 1.1. Universum en steekproef...

Nadere informatie

Thema 4: Toeristische landschappen: Toerisme in Europa en België LWB p1-19

Thema 4: Toeristische landschappen: Toerisme in Europa en België LWB p1-19 Thema 4: Toeristische landschappen: Toerisme in Europa en België LWB p1-19 1. Toerisme in Europa 1.1 Aantrekkingsfactoren p6-7 Menselijke aantrekkingsfactoren Cultuurfactoren Begeleidende factoren Natuurlijke

Nadere informatie

Veranderingen in de internationale positie van Nederlandse banken

Veranderingen in de internationale positie van Nederlandse banken Veranderingen in de internationale positie van Nederlandse banken De Nederlandse bancaire vorderingen 1 op het buitenland zijn onder invloed van de economische crisis en het uiteenvallen van ABN AMRO tussen

Nadere informatie

Ieder zijn deel Verdeling toeristische bestedingen Zuid-Limburg: huidige stand van zaken (2006/2007) en terugblik (2002/2003)

Ieder zijn deel Verdeling toeristische bestedingen Zuid-Limburg: huidige stand van zaken (2006/2007) en terugblik (2002/2003) Ieder zijn deel Verdeling toeristische bestedingen Zuid-Limburg: huidige stand van zaken (2006/2007) en terugblik (2002/2003) Rapportage in opdracht van Stichting VVV Zuid-Limburg 14 februari 2008 Projectnummer

Nadere informatie

De arbeidsmarkt in juli 2014

De arbeidsmarkt in juli 2014 De arbeidsmarkt in juli 2014 Datum: 13 augustus 2014 Van: Stad Antwerpen Ondernemen & stadsmarketing Werk en Economie Betreft: Arbeidsmarktfiche juli 2014 In deze arbeidsmarktfiche zien we 1. dat Antwerpen

Nadere informatie

Enquête Revitalisering Bedrijventerrein Overvecht. Rapportage. Uitgevoerd in opdracht van: Gemeente Utrecht

Enquête Revitalisering Bedrijventerrein Overvecht. Rapportage. Uitgevoerd in opdracht van: Gemeente Utrecht Enquête Revitalisering Bedrijventerrein Overvecht Rapportage Uitgevoerd in opdracht van: Gemeente Utrecht Uitgevoerd door: ETIN Adviseurs s-hertogenbosch, mei 2009 Inhoudsopgave 1. Inleiding... 1 1.1 Populatie

Nadere informatie

De arbeidsmarkt in april 2015

De arbeidsmarkt in april 2015 De arbeidsmarkt in april 2015 Datum: 12 mei 2015 Van: Stad Antwerpen Ondernemen & stadsmarketing Business en innovatie Betreft: Arbeidsmarktfiche april 2015 In deze arbeidsmarktfiche zien we 1. dat Antwerpen

Nadere informatie

Resultaten enquête Een nieuwe invulling voor het Beekstraatkwartier

Resultaten enquête Een nieuwe invulling voor het Beekstraatkwartier Resultaten enquête Een nieuwe invulling voor het Beekstraatkwartier KLANT IS KONING Resultaten Om een beter beeld te krijgen over de meningen omtrent de nieuwe invulling van het Beekstraatkwartier in Weert

Nadere informatie

Evaluatie National Contact Point-werking van het Vlaams Contactpunt Kaderprogramma

Evaluatie National Contact Point-werking van het Vlaams Contactpunt Kaderprogramma Evaluatie National Contact Point-werking van het Vlaams Contactpunt Kaderprogramma Departement Economie, Wetenschap en Innovatie Afdeling Strategie en Coördinatie Koning Albert II-laan 35 bus 10 1030 Brussel

Nadere informatie

Vragen en opdrachten

Vragen en opdrachten Conferencemanagement Congres- en vergaderorganisatie in theorie en praktijk Vragen en opdrachten John E. Moreu u i t g e v e r ij c o u t i n h o c bussum 2010 Deze vragen en opdrachten horen bij de derde,

Nadere informatie

PERSBERICHT Brussel, 22 oktober 2014

PERSBERICHT Brussel, 22 oktober 2014 PERSBERICHT Brussel, 22 oktober 2014 Census 2011, een volkstelling voor de eenentwintigste eeuw Een schat aan gegevens over leven, werk en wonen in België 11.000.638 inwoners, gemiddeld 40,8 jaar oud en

Nadere informatie

Brussel OBSERVATORIUM VOOR TOERISME J A A R V E R S L A G EDITIE 2007

Brussel OBSERVATORIUM VOOR TOERISME J A A R V E R S L A G EDITIE 2007 Brussel OBSERVATORIUM VOOR TOERISME J A A R V E R S L A G 2006 EDITIE 2007 ObservatOrium voor toerisme J A A R V E R S L A G 2 0 0 6 Samenvatting 9 de uitgave van het jaarverslag van het Observatorium

Nadere informatie