Figuur 1. Schematisch overzicht van de structuur van het twee-stadia recourse model.

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Figuur 1. Schematisch overzicht van de structuur van het twee-stadia recourse model."

Transcriptie

1 Samenvatting In dit proefschrift worden planningsproblemen op het gebied van routering en roostering bestudeerd met behulp van wiskundige modellen en (numerieke) optimalisatie. Kenmerkend voor de bestudeerde klasse van problemen is dat er enerzijds hier-en-nu beslissingen moeten worden genomen, terwijl gedeeltelijk slechts probabilistische informatie over de relevante planningsperiode beschikbaar is, en er anderzijds gedurende de planningsperiode online (direct) gereageerd moet worden op binnenkomende serviceverzoeken. Hiertoe is een nieuw type recourse model ontwikkeld dat ideeën uit de onderzoeksgebieden stochastisch programmeren en online optimalisatie verenigt. Het model omvat twee stadia. In het eerste stadium, dat het vóórstadium van de planningsperiode modelleert, zijn reeds een aantal serviceverzoeken in detail bekend, de zogenoemde vroege serviceverzoeken. Ook is bekend dat er nog meer serviceverzoeken tijdens de planningsperiode zullen binnenkomen, maar details ontbreken. Verondersteld wordt dat over deze zogenoemde late serviceverzoeken probabilistische informatie beschikbaar is. Deze informatie wordt gebruikt bij het nemen van beslissingen aangaande de vroege serviceverzoeken, de eerste-stadium beslissingen. Deze modellering is niet anders dan die van de traditionele recourse modellen van de stochastische programmering. In het tweede stadium, waarin de planningsperiode wordt gemodelleerd, komen de late serviceverzoeken één voor één binnen. Met betrekking tot deze verzoeken moeten online beslissingen gemaakt worden. De probabilistische informatie betreffende de overige late serviceverzoeken wordt in het tweede stadium niet gebruikt bij het maken van beslissingen, precies zoals gebeurt in online optimalisatie. Figuur 1 bevat een schematisch overzicht van de structuur van het twee-stadia recourse model. Naast theoretische interesse is praktische relevantie een belangrijk motief voor het bestuderen van deze klasse van problemen. Het nieuwe type model beschrijft

2 122 Eerste stadium Tweede stadium Vóór de planningsperiode Beslissing over vroege verzoeken mede gebaseerd op probabilistische informatie over late verzoeken Tijdens planningsperiode Late verzoeken worden één voor één bekend Online beslissingen Figuur 1. Schematisch overzicht van de structuur van het twee-stadia recourse model. de genoemde problemen realistischer dan pure stochastisch programmeringsmodellen of pure online optimalisatie. Vóór de planningsperiode wordt alle beschikbare (probabilistische) informatie gebruikt om een zo goed mogelijke beslissing te nemen, terwijl gedurende de planningsperiode beslissingen snel genomen worden, uitsluitend gebaseerd op de aanwezige (deterministische) data. Vergeleken met een traditioneel multi-stadia recourse model worden beslissingen gebaseerd op minder informatie, aangezien na het eerste stadium geen rekening wordt gehouden met nog niet bekende late serviceverzoeken. Daar staat tegenover dat beslissingen sneller worden genomen, wat beter overeenkomt met de praktijk. Vergeleken met modellen van online optimalisatie wordt de eerste-stadium beslissing gebaseerd op meer informatie, aangezien rekening wordt gehouden met de late serviceverzoeken door middel van probabilistische informatie. Op deze manier verwachten we een betere beslissing te kunnen nemen. Dat kost natuurlijk de nodige rekentijd, maar in het eerste stadium is dat (binnen zekere grenzen) geen bezwaar. Alleen gedurende de planningsperiode moeten beslissingen online genomen worden. In dit proefschrift wordt het nieuwe type model voor twee toepassingen nader uitgewerkt en numeriek geanalyseerd: een planningsprobleem voor een taxibedrijf voor het vervoer van zieken en gehandicapten en een vergelijkbaar planningsprobleem betreffende de inzet van monteurs voor een woningcorporatie. In hoofdstukken 2, 3 en 4 wordt het planningsprobleem voor een taxibedrijf bestudeerd, aangeduid als het deeltaxiprobleem (klanten delen een taxi). Zieken en gehandicapten bellen naar het taxibedrijf met het verzoek om op een bepaald tijdstip opgehaald en naar een bestemming gebracht te worden. Eén dag voor de planningsdag is slechts een deel van de verzoeken bekend bij het taxibedrijf; de overige verzoeken worden gedaan op de planningsdag zelf. In het deeltaxiprobleem wordt

3 Samenvatting (Summary in Dutch) 123 één dag voor de planningsdag besloten welke van de bekende verzoeken worden uitbesteed en welke door eigen voertuigen zullen worden uitgevoerd, onder onzekerheid van de late verzoeken die op de planningsdag bekend worden. Aangezien er niet voldoende eigen voertuigen aanwezig zijn om alle verzoeken uit te voeren en uitbesteden een dag van te voren goedkoper is dan gedurende de planningsdag, kan het rendabel zijn om deze beslissing te nemen. Naast de onzekerheid met betrekking tot de late verzoeken is het combineren van verzoeken een belangrijk aspect van het deeltaxiprobleem. Door geschikt te combineren zullen er minder voertuigen nodig zijn om alle verzoeken te kunnen uitvoeren, en zullen er ook minder verzoeken uitbesteed hoeven te worden. In hoofdstuk 2 wordt een variant van het deeltaxiprobleem bestudeerd waarin wordt aangenomen dat alle late verzoeken bekend worden aan het begin van de planningsdag. Vanwege deze vereenvoudigende doch onrealistische aanname komt er op slechts twee momenten informatie beschikbaar: een dag van te voren en aan het begin van de planningsdag. De structuur van het ontwikkelde twee-stadia recourse model is standaard voor stochastisch programmeren; online optimalisatie wordt niet gebruikt. De gebruikte oplossingsmethode is niet standaard, maar ad hoc ontworpen. In beide stadia worden achtereenvolgens twee optimaliseringsproblemen opgelost. Eerst het combineren van verzoeken tot routes en vervolgens het toewijzen van routes aan voertuigen (zowel eigen voertuigen als die van onderaannemers). Vanwege de complexiteit van het probleem is ervoor gekozen om geavanceerde heuristieken te ontwikkelen voor beide deelproblemen. Voor het bepalen van een goede eerste-stadium oplossing is gebruik gemaakt van een genetisch algoritme. Het doel van hoofdstuk 2 is om inzicht te krijgen in het deeltaxiprobleem, het ontwikkelde model en de oplossingsmethode. Door middel van experimenten met kleine instanties hebben we geleerd dat het combineren van verzoeken een complicerende factor is, maar ook zeer rendabel doordat de geschatte kosten sterk dalen. Verder is gebleken dat het rekening houden met de late verzoeken, bij het nemen van een beslissing over de vroege verzoeken, ook rendabel is. Een minpunt is de aanzienlijke rekentijd, veroorzaakt door het veelvuldig aanroepen van zowel de combinatie- als de toewijzingsheuristiek, met name in het tweede stadium. In hoofdstuk 3 bestuderen we het deeltaxiprobleem waarbij de vereenvoudigende doch onrealistische aanname betreffende de late verzoeken is weggelaten. In plaats daarvan wordt nu aangenomen dat de late verzoeken één voor één bekend worden gedurende planningsdag, precies zoals in de praktijk gebeurt. Het

4 124 ontwikkelde twee-stadia recourse model is een uitbreiding van het model uit het vorige hoofdstuk, en bevat ideeën van zowel stochastisch programmeren als online optimalisatie. Het eerste stadium bevat nog steeds de twee optimaliseringsproblemen, maar het dynamische tweede-stadium probleem is nu gemodelleerd als een online optimaliseringsprobleem. Om dit probleem te analyseren is gebruik gemaakt van simulatie. Twee typen beslissingen worden hierin genomen waarvoor twee geavanceerde heuristieken zijn ontwikkeld: een heuristiek om late verzoeken te combineren met reeds bestaande routes en een andere heuristiek om routes toe te wijzen aan voertuigen. Wederom is een genetisch algoritme toegepast om het gehele recourse model op te lossen. Zowel het ontwikkelde model als de oplossingsmethode zijn flexibel en kunnen eenvoudig worden aangepast, bijvoorbeeld om onvoorziene gebeurtenissen zoals afgezegde verzoeken en kapotte voertuigen op te nemen. In hoofdstuk 3 zijn numerieke experimenten met relatief kleine instanties uitgevoerd om het deeltaxiprobleem en de vereenvoudigde versie van hoofdstuk 2 te kunnen vergelijken. Het blijkt, niet verrassend, dat betere beslissingen gemaakt kunnen worden indien informatie over de late verzoeken eerder bekend zou zijn. In de praktijk wordt deze informatie evenwel pas bekend gedurende de planningsdag en we hebben aangetoond dat het rendabel is om het realistische model op te lossen in plaats van het vereenvoudigde model. De verschillen in geschatte kosten zijn overigens klein. De rekentijd om het model van hoofdstuk 3 op te lossen voor een relatief kleine instantie is aanzienlijk. Dit wordt veroorzaakt door de twee heuristieken die in de simulatie gebruikt worden om beslissingen te nemen, aangezien beide heuristieken erg gedetailleerd zijn en vaak aangeroepen worden. In hoofdstuk 4 worden beide heuristieken vereenvoudigd om zodoende het model op te kunnen lossen voor grote, realistische instanties met een acceptabele rekentijd en toch kwalitatief goede oplossingen. In de toewijzingsheuristiek leidt een kleine aanpassing tot een grote daling van het aantal aanroepen, zonder een groot kwaliteitsverlies. De vereenvouding van de combinatieheuristiek is minder voor de hand liggend en daarom zijn verschillende alternatieven ontwikkeld die ofwel het aantal aanroepen verminderen ofwel de rekentijd per aanroep. Op basis van numerieke experimenten met kleine instanties is een alternatief gekozen met een bevredigend compromis tussen rekentijd en kwaliteit van de oplossingen. Ook voor het model met de twee snelle, vereenvoudigde heuristieken zijn numerieke experimenten uitgevoerd, ditmaal met grote instanties geïnspireerd op de

5 Samenvatting (Summary in Dutch) 125 praktijk. De rekentijd is nu zeer acceptabel. Om inzicht te krijgen in de kwaliteit van de door ons model gevonden oplossingen is een vergelijking gemaakt met twee andere modellen, beiden oplosbaar in seconden: het optimistische model (in het Engels aangeduid als myopic model) en het pessimistische model. In het optimistische model wordt alleen de hier-en-nu beschikbare (deterministische) informatie gebruikt. Er wordt dus geen rekening gehouden met de late verzoeken en de bekende routes worden zoveel mogelijk toegewezen aan eigen voertuigen. In het pessimistische model daarentegen worden alle bekende routes uitbesteed om zoveel mogelijk te vermijden dat late verzoeken tegen hoge kosten moeten worden uitbesteed. Het blijkt dat ons vereenvoudigde recourse model beide andere modellen overtreft, tenzij uitbesteden gedurende de planningsdag zeer onwenselijk is (hoge strafkosten). In dat geval is het pessimistische model een snelle concurrent voor ons (vereenvoudigde) recourse model. In hoofdstuk 5 wordt het tweede planningsprobleem bestudeerd: een planningsprobleem betreffende de inzet van monteurs voor een woningcorporatie, aangeduid als het monteursprobleem. Bekende onderhoudsprojecten en toekomstige spoedklussen moeten door dezelfde groep van monteurs uitgevoerd worden. Aangezien de woningcorporatie weet dat zij niet voldoende eigen monteurs in dienst heeft om alle taken (projecten en spoedklussen) uit te voeren, zullen een aantal taken uitbesteed moeten worden aan onderaannemers. In het monteursprobleem wordt bepaald, één dag voor de start van de planningsperiode, welke onderhoudsprojecten door onderaannemers uitgevoerd worden en welke door eigen monteurs. Hierbij is de onzekerheid van toekomstige spoedklussen, die bekend worden gedurende de planningsperiode, een complicerende factor. Het doel is om de totale (verwachte) kosten te minimaliseren. Aangezien uitbesteden gedurende de planningsperiode duurder is dan ervoor, kan het rendabel zijn om deze beslissing te nemen. Het ontwikkelde model is wederom een twee-stadia recourse model waarin ideeën van stochastisch programmeren en online optimalisatie zijn verenigd. In het dynamische tweede-stadium probleem wordt gebruik gemaakt van simulatie, waarin twee typen beslissingen worden genomen. Ten eerste wordt, na aankomst van een spoedklus, de starttijd van de betreffende klus bepaald (roosteringsbeslissing), en ten tweede worden taken toegewezen aan eigen monteurs of onderaannemers (toewijzingsbeslissing). Voor beide beslissingen is een geavanceerde heuristiek ontwikkeld en het gehele recourse model wordt opgelost met behulp van een genetisch algoritme. Zowel het model als de oplossingsmethode zijn flexibel

6 126 en kunnen eenvoudig aangepast worden om (additionele) onvoorziene gebeurtenissen op te nemen. Voorbeelden van dergelijke gebeurtenissen zijn ziekte van monteurs en vertragingen in de duur van taken. In de numerieke experimenten zijn twee versies van het probleem geanalyseerd: met en zonder de mogelijkheid van overwerk voor eigen monteurs. In hoofdstuk 5 is meer nadruk gelegd op online optimalisatie doordat twee verschillende online algoritmes zijn ontwikkeld en vergeleken voor de roosteringsbeslissing. Het eerste algoritme is eenvoudig en snel. Iedere spoedklus begint direct nadat deze bekend is geworden, zelfs als er geen eigen monteurs meer beschikbaar zijn. Het tweede algoritme is complexer en flexibeler. In dit algoritme wordt gezocht naar de eerst mogelijke starttijd in het huidige rooster zodanig dat voldoende eigen monteurs beschikbaar zijn om de hele spoedklus uit te voeren. Numerieke experimenten tonen aan dat de geschatte kosten lager zijn wanneer het tweede algoritme wordt gebruikt, precies zoals verwacht. Bovendien blijkt dat het eerste algoritme inderdaad sneller is. Omdat ook het langzamere algoritme weinig rekentijd vraagt, is het mogelijk om probleeminstanties van kleine tot middelgrote woningcorporaties op te lossen. Verder is aangetoond dat uiteraard de geschatte kosten dalen indien overwerken is toegestaan, omdat overwerken goedkoper is dan het gebruiken van onderaannemers. Tot slot blijkt dat ons recourse model (zeer) goed presteert in vergelijking met het optimistische model waarin geen rekening wordt gehouden met de spoedklussen en er zo weinig mogelijk onderhoudsprojecten worden toegewezen aan onderaannemers. In dit proefschrift wordt geconcludeerd dat een veelbelovend nieuw type model is ontwikkeld voor dynamische en stochastische planningsproblemen op het gebied van routering en roostering waarbij gedurende de planningsperiode online beslissingen gemaakt moeten worden. Gezien de complexiteit van dit soort problemen zijn geavanceerde probleemspecifieke heuristieken benodigd om oplossingen van goede kwaliteit te krijgen. Hierbij dient een afweging gemaakt te worden tussen de mate van detaillering en acceptabele rekentijd.

Optieprijzen in een formule

Optieprijzen in een formule Optieprijzen in een formule Op de financiële markt worden allerlei soorten opties verhandeld. Banken en andere financiële instellingen willen een redelijke prijs bepalen voor zulke producten. Hoewel de

Nadere informatie

Klaar voor vertrek. Hoe zet je treinstellen s nachts handig op rangeersporen neer, zodat s morgens alle treinen weer op tijd kunnen vertrekken?

Klaar voor vertrek. Hoe zet je treinstellen s nachts handig op rangeersporen neer, zodat s morgens alle treinen weer op tijd kunnen vertrekken? Klaar voor vertrek Hoe zet je treinstellen s nachts handig op rangeersporen neer, zodat s morgens alle treinen weer op tijd kunnen vertrekken? Dagelijks vervoeren de Nederlandse Spoorwegen (NS) gemiddeld

Nadere informatie

Samenvatting (Summary in Dutch)

Samenvatting (Summary in Dutch) 163 Samenvatting (Summary in Dutch) Er zijn slechts beperkte financiële middelen beschikbaar voor publieke voorzieningen en publiek gefinancierde diensten. Als gevolg daarvan zijn deze voorzieningen en

Nadere informatie

Optimalisatie van de eerste klinische studies in bi ondere patie ntengroepen: op weg naar gebruik van semifysiologische

Optimalisatie van de eerste klinische studies in bi ondere patie ntengroepen: op weg naar gebruik van semifysiologische Nederlandse samenvatting Optimalisatie van de eerste klinische studies in bi ondere patie ntengroepen: op weg naar gebruik van semifysiologische farmacokinetische modellen Algemene inleiding Klinisch onderzoek

Nadere informatie

Containers stapelen. M.L. Koning april 2013

Containers stapelen. M.L. Koning april 2013 Technische Universiteit Eindhoven 2WH03 - Modelleren C Containers stapelen L. van Hees 0769244 M.L. Koning 0781346 2 april 2013 Y.W.A Meeuwenberg 0769217 1 Inleiding De NS vervoert dagelijks grote hoeveelheden

Nadere informatie

Sensornetwerk controleert omgeving

Sensornetwerk controleert omgeving Sensornetwerk controleert omgeving Wiskunde repareert imperfectie van een sensornetwerk en spoort zo indringers op. Een draadloos sensornetwerk kan gebruikt worden om een omgeving in de gaten te houden,

Nadere informatie

Cover Page. The handle holds various files of this Leiden University dissertation

Cover Page. The handle  holds various files of this Leiden University dissertation Cover Page The handle http://hdl.handle.net/1887/22286 holds various files of this Leiden University dissertation Author: Nezhinsky, A.E. Title: Pattern recognition in high-throughput zebrafish imaging

Nadere informatie

Methoden voor simultane toegang tot en verkeersregulering in draadloze communicatienetwerken

Methoden voor simultane toegang tot en verkeersregulering in draadloze communicatienetwerken Samenvatting Methoden voor simultane toegang tot en verkeersregulering in draadloze communicatienetwerken De enorme toename in het gebruik van draadloze communicatienetwerken heeft geleid tot een sterk

Nadere informatie

SAMENVATTING IN HET NEDERLANDS

SAMENVATTING IN HET NEDERLANDS SAMENVATTING IN HET NEDERLANDS SUMMARY IN DUTCH INTRODUCTIE In 1909 ontving de Italiaan Marconi de Nobelprijs voor zijn baanbrekende werk op het gebied van de draadloze telegraaf. Sinds het eind van de

Nadere informatie

Implementations of Tests on the Exogeneity of Selected Variables and Their Performance in Practice M. Pleus

Implementations of Tests on the Exogeneity of Selected Variables and Their Performance in Practice M. Pleus Implementations of Tests on the Exogeneity of Selected Variables and Their Performance in Practice M. Pleus Dat economie in essentie geen experimentele wetenschap is maakt de econometrie tot een onmisbaar

Nadere informatie

Efficiënte personeelsinzet door rekening te houden met medewerkervoorkeuren. Egbert van der Veen

Efficiënte personeelsinzet door rekening te houden met medewerkervoorkeuren. Egbert van der Veen Efficiënte personeelsinzet door rekening te houden met medewerkervoorkeuren About me 2009 2013: PhD Candidate @CHOIR - Universiteit Twente Proefschrift: Personnel Preferences in Personnel Planning and

Nadere informatie

Samenvatting (Summary in Dutch)

Samenvatting (Summary in Dutch) Samenvatting (Summary in Dutch) Dit proefschrift richt zich op procesverbeteringsconcepten voor aannemers die complexe installaties ontwerpen, bouwen en onderhouden (in het kort: EPCM-aannemers). Het doel

Nadere informatie

Simulatie dynamisch busstation

Simulatie dynamisch busstation (Bijdragenr. 45) Simulatie dynamisch busstation Diana Pikkert van de Weijenberg AGV-Movares Marc Stanescu AGV-Movares 1 1. Inleiding Als onderdeel van het project IJsei wordt aan de IJ-zijde van Amsterdam

Nadere informatie

dr. Katrien Antonio en dr. Richard Plat AAG RBA

dr. Katrien Antonio en dr. Richard Plat AAG RBA dr. Katrien Antonio en dr. Richard Plat AAG RBA 1 Micro-Level Stochastic Loss Reserving Katrien Antonio (UvA) Richard Plat (Richard Plat Consultancy) 2 Agenda Introductie Schadereservering Huidige technieken

Nadere informatie

Cover Page. The handle http://hdl.handle.net/1887/29754 holds various files of this Leiden University dissertation

Cover Page. The handle http://hdl.handle.net/1887/29754 holds various files of this Leiden University dissertation Cover Page The handle http://hdl.handle.net/1887/29754 holds various files of this Leiden University dissertation Author: Cao, Lu Title: Biological model representation and analysis Issue Date: 2014-11-20

Nadere informatie

Samenvatting Zure gassen zijn veelvuldig aanwezig in verschillende concentraties in industriële gassen. Deze moeten vaak verwijderd worden vanwege corrosie preventie, operationele, economische en/of milieu

Nadere informatie

math inside Model orde reductie

math inside Model orde reductie math inside Model orde reductie Model orde reductie Met het voortschrijden van de rekenkracht van computers en numerieke algoritmen is het mogelijk om steeds complexere problemen op te lossen. Was het

Nadere informatie

Cover Page. The handle holds various files of this Leiden University dissertation

Cover Page. The handle  holds various files of this Leiden University dissertation Cover Page The handle http://hdl.handle.net/1887/32003 holds various files of this Leiden University dissertation Author: Yuanyuan Zhao Title: Modelling the dynamics of the innovation process : a data-driven

Nadere informatie

4.1 Simulatie in de analysefase

4.1 Simulatie in de analysefase 1 Bijlage 4 Simulatietechnieken Simulatie is een toetstechniek waarmee door middel van het nabootsen van een bepaalde situatie (bijvoorbeeld een herontworpen bedrijfsproces) in een afgeschermde omgeving

Nadere informatie

NEDERLANDSE SAMENVATTING (SUMMARY IN DUTCH)

NEDERLANDSE SAMENVATTING (SUMMARY IN DUTCH) Nederlandse Samenvatting NEDERLANDSE SAMENVATTING (SUMMARY IN DUTCH) Dankzij de opkomst van sociale media, zoals Facebook en Twitter, is de frequentie en het belang van niet-transactioneel klantgedrag

Nadere informatie

Samenvatting. (Summary in Dutch)

Samenvatting. (Summary in Dutch) (Summary in Dutch) Inflatie is de stijging van het algemeen prijspeil. De jaren 70 en 80 van de vorige eeuw waren periodes van relatief hoge inflatiecijfers in West-Europa, terwijl lage inflatie en deflatie

Nadere informatie

Modelleren van onzekerheid, met zekerheid!

Modelleren van onzekerheid, met zekerheid! Modelleren van onzekerheid, met zekerheid! Vergroting van betrouwbaarheid in verkeersmodellen in een onbetrouwbaar systeem Introductie Verkeersmodellen maar waarom? Niet alles in de werkelijkheid testen!

Nadere informatie

144 Samenvatting. Onderzoeksvraag 1: Hoe kunnen we Monte-Carlo Tree Search aanpassen

144 Samenvatting. Onderzoeksvraag 1: Hoe kunnen we Monte-Carlo Tree Search aanpassen Samenvatting Dit proefschrift onderzoekt hoe selectieve zoekmethoden de prestaties van een spelprogramma kunnen verbeteren voor een bepaald domein. Selectieve zoekmethoden hebben als doel om alleen de

Nadere informatie

Organisatie Ontwerp en inrichting Technologie Marktbenadering voorraadbeheer

Organisatie Ontwerp en inrichting Technologie Marktbenadering voorraadbeheer Studiedag Ondernemingsraad & Flexibiliteit Effectieve argumentaties naar de directie over flex 23, Woerden Anneke Goudswaard Senior onderzoeker/adviseur TNO TNO Balansmodel Balans tussen korte en lange

Nadere informatie

Hoofdstuk 8: Algoritmen en Complexiteit

Hoofdstuk 8: Algoritmen en Complexiteit Hoofdstuk 8: Algoritmen en Complexiteit Vandaag: Hoe meten we de performance van algoritmen? Waar ligt de grens tussen een goed en een slecht algoritme? 22 oktober 2014 1 Vandaag: Hoe meten we de performance

Nadere informatie

Mengen van scheikundige stoffen en het oplossen van scheikundige reacties, een wiskundig model. Wiskens&co Yoeri Dijkstra en Loes Knoben

Mengen van scheikundige stoffen en het oplossen van scheikundige reacties, een wiskundig model. Wiskens&co Yoeri Dijkstra en Loes Knoben Mengen van scheikundige stoffen en het oplossen van scheikundige reacties, een wiskundig model Wiskens&co Yoeri Dijkstra en Loes Knoben oktober 9 Inleiding In dit rapport zal gekeken worden naar verschillende

Nadere informatie

Project Management (H 9.8 + H 22 op CD-ROM)

Project Management (H 9.8 + H 22 op CD-ROM) Project Management (H 9.8 + H 22 op CD-ROM) CPM (Critical Path Method) Activiteiten met afhankelijkheden en vaste duur zijn gegeven. CPM bepaalt de minimale doorlooptijd van het project. PERT (Program

Nadere informatie

: van Reactief naar Proactief

: van Reactief naar Proactief Mensenlevens Redden met Wiskunde: van reactieve naar proactieve planning van ambulanceritten Prof.dr. Rob van der Mei Centrum Wiskunde & Informatica (CWI) Vrije Universiteit Amsterdam Amsterdam Centre

Nadere informatie

Griepepidemie. Modelleren B. Javiér Sijen. Janine Sinke

Griepepidemie. Modelleren B. Javiér Sijen. Janine Sinke Javiér Sijen Janine Sinke Griepepidemie Modelleren B Om de uitbraak van een epidemie te voorspellen, wordt de verspreiding van een griepvirus gemodelleerd. Hierbij wordt zowel een detailbenadering als

Nadere informatie

Rangeerplannen maken voor treinen

Rangeerplannen maken voor treinen s Nachts rijden de treinen niet en op rustige momenten zijn de treinen korter dan in de spits. Dat betekent dat er voortdurend met treinstellen gerangeerd moet worden. En dat op het intensiefst bereden

Nadere informatie

Dutch Summary. Dutch Summary

Dutch Summary. Dutch Summary Dutch Summary Dutch Summary In dit proefschrift worden de effecten van financiële liberalisatie op economische groei, inkomensongelijkheid en financiële instabiliteit onderzocht. Specifiek worden hierbij

Nadere informatie

Modelleren C Appels. Christian Vleugels Sander Verkerk Richard Both. 2 april 2010. 1 Inleiding 2. 3 Data 3. 4 Aanpak 3

Modelleren C Appels. Christian Vleugels Sander Verkerk Richard Both. 2 april 2010. 1 Inleiding 2. 3 Data 3. 4 Aanpak 3 Modelleren C Appels Christian Vleugels Sander Verkerk Richard Both 2 april 2010 Inhoudsopgave 1 Inleiding 2 2 Probleembeschrijving 2 3 Data 3 4 Aanpak 3 5 Data-analyse 4 5.1 Data-analyse: per product.............................

Nadere informatie

Samenvatting Een van de opmerkelijkste kenmerken van economische activiteit is de ongelijkmatige ruimtelijke verdeling. In tabel 1.1 op pagina 2 staan gegevens over de productie per oppervlakte van verschillende

Nadere informatie

Modelonzekerheid in GeoTOP

Modelonzekerheid in GeoTOP Modelonzekerheid in GeoTOP TNO Geologische Dienst Nederland Versiehistorie Documentversie GeoTOP versie Toelichting 24 juni 2014 GeoTOP v1.2 De in dit document beschreven modelonzekerheid is opgenomen

Nadere informatie

(a) (b) (c) (d) Oriënteren met behulp van duwacties.

(a) (b) (c) (d) Oriënteren met behulp van duwacties. Samenvatting Tegenwoordig worden veel processen met behulp van computers of computergestuurde robots uitgevoerd om ef

Nadere informatie

De link tussen onderzoek en praktijk op het gebied van gebouwsimulatie

De link tussen onderzoek en praktijk op het gebied van gebouwsimulatie De link tussen onderzoek en praktijk op het gebied van gebouwsimulatie Piet Standaert Physibel Samenvatting Als ontwikkelaar van bouwfysische software bevindt men zich in een positie tussen onderzoek en

Nadere informatie

Incore Solutions Learning By Doing

Incore Solutions Learning By Doing Incore Solutions Learning By Doing Incore Solutions Gestart in November 2007 Consultants zijn ervaren met bedrijfsprocessen en met Business Intelligence Alle expertise onder 1 dak voor een succesvolle

Nadere informatie

3D Modelling for everyone

3D Modelling for everyone Sketchup 3D Modelling for everyone 1. Inleiding Computers worden door veel mensen gebruikt voor CAD toepassingen. Dat staat voor Computer Aided Design, ofwel ontwerpen met computerhulp. Denk hierbij aan

Nadere informatie

Samenvatting in het Nederlands (Summary in Dutch)

Samenvatting in het Nederlands (Summary in Dutch) Samenvatting in het Nederlands (Summary in Dutch) In onze vergrijzende samenleving vormen de stijgende kosten van de gezondheidszorg een steeds groter probleem. Publieke zorgverzekeringsstelsels komen

Nadere informatie

NEDERLANDSE SAMENVATTING (DUTCH SUMMARY)

NEDERLANDSE SAMENVATTING (DUTCH SUMMARY) NEDERLANDE AMENVATTING (DUTCH UMMARY) 189 Nederlandse amenvatting (Dutch ummary) trekking van proefschrift Patiënten met een chronische gewrichtsontsteking, waaronder reumatoïde artritis (RA), de ziekte

Nadere informatie

Samenvatting. Grip krijgen op socio-technische systemen met agent-gebaseerd modelleren

Samenvatting. Grip krijgen op socio-technische systemen met agent-gebaseerd modelleren Grip krijgen op socio-technische systemen met agent-gebaseerd modelleren Wat is een geschikte modelleeraanpak voor socio-technische systemen? Het antwoord op deze vraag is van groot belang voor strategische

Nadere informatie

Project Paper: Tiling problem

Project Paper: Tiling problem Project Paper: Tiling problem Groep 11: Said Hattachi, Ismael el Hadad Hakim, Muttalip Küçük Januari 015 Abstract Dit artikel beschrijft een heuristiek waarmee een veld op een systematische wijze gevuld

Nadere informatie

Niet-technische samenvatting

Niet-technische samenvatting Niet-technische samenvatting 2016403 1 Algemene gegevens 1.1 Titel van het project Geneesmiddelenontwikkeling voor malaria 1.2 Looptijd van het project 1-4-2016-1-4-2021 1.3 Trefwoorden (maximaal 5) malaria,

Nadere informatie

Samenvatting (Summary in Dutch)

Samenvatting (Summary in Dutch) Het voornaamste doel van dit proefschrift is nieuwe methoden te ontwikkelen en te valideren om de effectiviteit van customization te kunnen bepalen en hoe dataverzameling kan worden verbeterd. Om deze

Nadere informatie

0.97 0.03 0 0 0.008 0.982 0.01 0 0.02 0 0.975 0.005 0.01 0 0 0.99

0.97 0.03 0 0 0.008 0.982 0.01 0 0.02 0 0.975 0.005 0.01 0 0 0.99 COHORTE MODELLEN Markov ketens worden vaak gebruikt bij de bestudering van een groep van personen of objecten. We spreken dan meestal over Cohorte modellen. Een voorbeeld van zo n situatie is het personeelsplanning

Nadere informatie

Summary in Dutch / Nederlandse Samenvatting. Chapter 7

Summary in Dutch / Nederlandse Samenvatting. Chapter 7 Summary in Dutch / Nederlandse Samenvatting Chapter 7 Chapter 7 3D en Subtractie MRI bij MS: Verbeterde detectie van spatiotemporele ziekteactiviteit Multiple sclerosis (MS) is een inflammatoire, demyeliniserende

Nadere informatie

8 Nederlandse samenvatting

8 Nederlandse samenvatting 8 Nederlandse samenvatting Achtergrond Bij een groot aantal ziektes (onder andere Alzheimer en Multiple Sclerose) treedt ontsteking op. Dit is een reactie van het lichaam op ongewenste (bijvoorbeeld lichaamsvreemde

Nadere informatie

Figuur A.2: Een lineair elastisch object met een snede. Het object is aan de achterkant vastgezet, en wordt zijwaarts uitgerekt.

Figuur A.2: Een lineair elastisch object met een snede. Het object is aan de achterkant vastgezet, en wordt zijwaarts uitgerekt. Samenvatting Wie kent niet het spelletje Flight Simulator? Gewapend met een joystick kunnen we tegenwoordig vanachter het buro een (virtueel) vliegtuig de hele wereld rondsturen. Achter dit ogenschijnlijk

Nadere informatie

Stochastische Modellen in Operations Management (153088)

Stochastische Modellen in Operations Management (153088) S1 S2 X ms X ms Stochastische Modellen in Operations Management (153088) R1 S0 240 ms Ack Internet R2 L1 R3 L2 10 ms 1 10 ms D1 Richard Boucherie Stochastische Operations Research TW, Ravelijn H 219 http://wwwhome.math.utwente.nl/~boucherierj/onderwijs/153088/153088.html

Nadere informatie

Nieuwe rekenmethode (voertuigafhankelijke) verkeerslichtenregelingen

Nieuwe rekenmethode (voertuigafhankelijke) verkeerslichtenregelingen Nieuwe rekenmethode (voertuigafhankelijke) verkeerslichtenregelingen Carl Stolz DTV Consultants Bart Veroude DTV Consultants Samenvatting In dit paper worden delen van een nieuwe methode voor het doorrekenen

Nadere informatie

1 Complexiteit. of benadering en snel

1 Complexiteit. of benadering en snel 1 Complexiteit Het college van vandaag gaat over complexiteit van algoritmes. In het boek hoort hier hoofdstuk 8.1-8.5 bij. Bij complexiteitstheorie is de belangrijkste kernvraag: Hoe goed is een algoritme?

Nadere informatie

STAQ in HAAGLANDEN. PLATOS 11 maart 2015. Beeld plaatsen ter grootte van dit kader. Bastiaan Possel

STAQ in HAAGLANDEN. PLATOS 11 maart 2015. Beeld plaatsen ter grootte van dit kader. Bastiaan Possel STAQ in HAAGLANDEN Beeld plaatsen ter grootte van dit kader PLATOS 11 maart 2015 Bastiaan Possel 2 Introductie Bastiaan Possel Adviseur Verkeersprognoses bij het team Verkeersprognoses (20 medewerkers)

Nadere informatie

8. Complexiteit van algoritmen:

8. Complexiteit van algoritmen: 8. Complexiteit van algoritmen: Voorbeeld: Een gevaarlijk spel 1 Spelboom voor het wespenspel 2 8.1 Complexiteit 4 8.2 NP-problemen 6 8.3 De oplossing 7 8.4 Een vuistregel 8 In dit hoofdstuk wordt het

Nadere informatie

8. Nederlandse Samenvatting

8. Nederlandse Samenvatting 8. Nederlandse Samenvatting 164 Chapter 8: Nederlandse Samenvatting Marketeers hebben over het algemeen veel moeite met het verdedigen van de marketinguitgaven, ze ontbreken de kunde of de wil om de impact

Nadere informatie

9. Strategieën en oplossingsmethoden

9. Strategieën en oplossingsmethoden 9. Strategieën en oplossingsmethoden In dit hoofdstuk wordt nog even terug gekeken naar alle voorgaande hoofdstukken. We herhalen globaal de structuren en geven enkele richtlijnen voor het ontwerpen van

Nadere informatie

Nederlandse samenvatting (Dutch summary)

Nederlandse samenvatting (Dutch summary) Nederlandse samenvatting (Dutch summary) Ditproefschriftpresenteerteen raamwerk voorhetontwikkelenvanparallellestreaming applicaties voor heterogene architecturen met meerdere rekeneenheden op een chip.

Nadere informatie

Inhoud. Humane risico-evaluatie. Probleemstelling. Probleemstelling. Probleemstelling. Page 1. Probabilistische Humane Risicoanalyse in Bodemsanering

Inhoud. Humane risico-evaluatie. Probleemstelling. Probleemstelling. Probleemstelling. Page 1. Probabilistische Humane Risicoanalyse in Bodemsanering Inhoud Probabilistische Humane Risicoanalyse in Bodemsanering Frederik Verdonck, K. Maes, A. Vandercappellen, H. De Lembre, P.A. Vanrolleghem & M. Vangheluwe Doelstelling Denken vanuit onzekerheid Methodologie

Nadere informatie

Cover Page. The handle http://hdl.handle.net/1887/19772 holds various files of this Leiden University dissertation.

Cover Page. The handle http://hdl.handle.net/1887/19772 holds various files of this Leiden University dissertation. Cover Page The handle http://hdl.handle.net/1887/19772 holds various files of this Leiden University dissertation. Author: Bertens, Laura M.F. Title: Computerised modelling for developmental biology :

Nadere informatie

Verbanden tussen demografische kenmerken, gezondheidsindicatoren en gebruik van logopedie

Verbanden tussen demografische kenmerken, gezondheidsindicatoren en gebruik van logopedie Notitie De vraag naar logopedie datum 24 mei 2016 aan van Marliek Schulte (NVLF) Robert Scholte en Lucy Kok (SEO Economisch Onderzoek) Rapport-nummer 2015-15 Kunnen ontwikkelingen in de samenstelling en

Nadere informatie

De begrippen calculeren, begroten en ramen en de toepassingsgebieden

De begrippen calculeren, begroten en ramen en de toepassingsgebieden De begrippen calculeren, begroten en G1020 1 De begrippen calculeren, begroten en ramen en de toepassingsgebieden 1. Inleiding G1020 3 2. Calculeren G1020 3 3. Begroten G1020 3 4. Ramen G1020 4 5. Toepassingsgebieden

Nadere informatie

Verkeersafwikkeling weefvak A4 Nieuw-Vennep/Hoofddorp. April 2002

Verkeersafwikkeling weefvak A4 Nieuw-Vennep/Hoofddorp. April 2002 Verkeersafwikkeling weefvak A4 Nieuw-Vennep/Hoofddorp April 2002 ....................... Colofon Uitgegeven door: Adviesdienst Verkeer en Vervoer Informatie: ir. H. Schuurman Telefoon: 010 282 5889 Fax:

Nadere informatie

Local search. Han Hoogeveen. 21 november, 2011

Local search. Han Hoogeveen. 21 november, 2011 1 Local search Han Hoogeveen 21 november, 2011 Inhoud vandaag 2 Inhoud: Uitleg methode Bespreking oude opdrachten: ˆ Bezorgen wenskaarten ˆ Roosteren tentamens Slides staan al op het web www.cs.uu.nl/docs/vakken/opt/colleges.html

Nadere informatie

Omgaan met onzekerheden in het waterveiligheidsbeleid

Omgaan met onzekerheden in het waterveiligheidsbeleid Omgaan met onzekerheden in het waterveiligheidsbeleid Robin Nicolai, Ton Vrouwenvelder, Karolina Wojciechowska & Henri Steenbergen Nederland is wereldwijd vermaard om haar expertise op het gebied van waterbouw.

Nadere informatie

Modelleren C Appels. 1 Inleiding. Inhoudsopgave. 2 Probleembeschrijving. Christian Vleugels Sander Verkerk Richard Both.

Modelleren C Appels. 1 Inleiding. Inhoudsopgave. 2 Probleembeschrijving. Christian Vleugels Sander Verkerk Richard Both. 1 Inleiding Inhoudsopgave Modelleren C Appels Christian Vleugels Sander Verkerk Richard Both 18 mei 2010 1 Inleiding 2 2 Probleembeschrijving 2 3 Data 3 4 Aanpak 4 5 Deterministische aanpak 4 5.1 Populariteit

Nadere informatie

RoosterGenerator via BiljartPoint

RoosterGenerator via BiljartPoint via BiljartPoint [Beschrijving en toelichting, versie 15-07-2015] 1. Inleiding 2. Opzet 3. Wanneer optimaliseren en wanneer niet? 4. Wijzigingen t.o.v. de huidige werkwijze 5. Mogelijkheden en keuzes 6.

Nadere informatie

Verkoop aandelen Taxibedrijf Schutte en Mobiliteitscentrale BESLUITEN

Verkoop aandelen Taxibedrijf Schutte en Mobiliteitscentrale BESLUITEN Aanbiedingsformulier Onderwerp Verkoop aandelen Taxibedrijf Schutte en Mobiliteitscentrale In te vullen door Bestuurssecretariaat Ontwerper Parafanten Directeuren Portefeuilleh. B&W Nr: 01.0986/13 11 2001

Nadere informatie

Cover Page. The handle holds various files of this Leiden University dissertation.

Cover Page. The handle  holds various files of this Leiden University dissertation. Cover Page The handle http://hdl.handle.net/1887/29764 holds various files of this Leiden University dissertation. Author: Takes, Frank Willem Title: Algorithms for analyzing and mining real-world graphs

Nadere informatie

SAMENVATTING. Samenvatting

SAMENVATTING. Samenvatting Samenvatting In deze studie is de relatie tussen gezinsfunctioneren en probleemgedrag van kinderen onderzocht. Er is veelvuldig onderzoek gedaan naar het ontstaan van probleem-gedrag van kinderen in de

Nadere informatie

Samenvatting (Summary in Dutch)

Samenvatting (Summary in Dutch) Samenvatting (Summary in Dutch) Dit proefschrift bestudeert het gebruik van handelskrediet in de rijstmarkten van Tanzania. 18 We richten ons daarbij op drie aspecten. Ten eerste richten we ons op het

Nadere informatie

TEN effecten in Den Haag, Duurzaam Dynamisch Verkeersmanagement door integrale afweging van Traffic, Emissie en Noise (TEN) bij inzet van scenario s

TEN effecten in Den Haag, Duurzaam Dynamisch Verkeersmanagement door integrale afweging van Traffic, Emissie en Noise (TEN) bij inzet van scenario s TEN effecten in Den Haag, Duurzaam Dynamisch Verkeersmanagement door integrale afweging van Traffic, Emissie en Noise (TEN) bij inzet van scenario s Tanja Vonk (TNO) Arjen Reijneveld (Gemeente Den Haag)

Nadere informatie

Leveranciersverplichting hernieuwbare energie

Leveranciersverplichting hernieuwbare energie De Nederlandse regering heeft zich gecommitteerd aan ambitieuze doelstellingen op het gebied van hernieuwbare energie in 2020 en verschillende beleidsinstrumenten ingezet om deze doelstellingen te behalen.

Nadere informatie

Samenvatting (Dutch Summary)

Samenvatting (Dutch Summary) Chapter 8 Samenvatting (Dutch Summary) * I thank Jacques Don, Ryanne van Dalen and Robert de Vries for help with the Dutch summary. Without them it would have been English with Dutch words. 192 Chapter

Nadere informatie

Dutch summary. Nederlandse samenvatting. Een bijdrage aan de grijp-puzzel

Dutch summary. Nederlandse samenvatting. Een bijdrage aan de grijp-puzzel Dutch summary Nederlandse samenvatting Een bijdrage aan de grijp-puzzel Mensen kunnen op allerlei manieren van elkaar verschillen. Sommige mensen hebben kleine handen, andere juist grote, sommige mensen

Nadere informatie

Samenvatting. Prestatiegaranties voor webapplicaties

Samenvatting. Prestatiegaranties voor webapplicaties Samenvatting Prestatiegaranties voor webapplicaties Gebruikers stellen steeds meer eisen aan responsieve webapplicaties. Uit een onderzoek uit 2006 blijkt dat 62% van de internetgebruikers slechts 6 seconden

Nadere informatie

Bark Verpakkingen. Outsourcing Concept

Bark Verpakkingen. Outsourcing Concept Bark Verpakkingen Outsourcing Concept Outsourcing Bark Verpakkingen BV als uw partner in strategisch verpakkingsmanagement. De win-win relatie tussen 'outsourcing' en uw 'core business efficiency'. Met

Nadere informatie

Niet-technische samenvatting 2016489

Niet-technische samenvatting 2016489 Niet-technische samenvatting 2016489 1 Algemene gegevens 1.1 Titel van het project Van buik naar brein: de rol van darm-bacteriën in autisme en attentie-stoornissen. 1.2 Looptijd van het project 21-4-2016-21-4-2021

Nadere informatie

Overzicht kostenramingen m.e.r. studie Randweg Nederweert. Nr. Titelraming Datum raming Inhoud / Alternatieven (Varianten)

Overzicht kostenramingen m.e.r. studie Randweg Nederweert. Nr. Titelraming Datum raming Inhoud / Alternatieven (Varianten) Toelichting Betreft Toelichting aanvullende SSK-ramingen randweg Nederweert Ons kenmerk PLI142/MVB Datum 6 mei 2014 Behandeld door De heer Corstjens De heer Rademakers 1.1 Inleiding Voorliggende toelichting

Nadere informatie

Geluidonderzoek fors goedkoper, sneller en beter met

Geluidonderzoek fors goedkoper, sneller en beter met Geluidonderzoek fors goedkoper, sneller en beter met www.bestelsrm2model.nl Met dit nieuws komen Henk de Kluijver van dbvision en Nico Schaefers van GeoNext. De beschikbaarheid van vrije data over onze

Nadere informatie

Praktische Numerieke Wiskunde

Praktische Numerieke Wiskunde Wiskunde, Utrecht Praktische Numerieke Wiskunde Gerard Sleijpen Paul Zegeling Department of Mathematics http://www.math.uu.nl/people/sleijpen Gerard Sleijpen Kamer 504, WG Tel: 030-2531732 sleijpen@math.uu.nl

Nadere informatie

Bijlage 1: het wetenschappelijk denk- en handelingsproces in het basisonderwijs 1

Bijlage 1: het wetenschappelijk denk- en handelingsproces in het basisonderwijs 1 Bijlage 1: het wetenschappelijk denk- en handelingsproces in het basisonderwijs 1 Bijlage 1: Het wetenschappelijk denk- en handelingsproces in het basisonderwijs: Stadium van het instructie model Oriëntatiefase

Nadere informatie

Managementsamenvatting adviesrapport platform voor Mensen met een Verstandelijke Beperking (MMEB)

Managementsamenvatting adviesrapport platform voor Mensen met een Verstandelijke Beperking (MMEB) Managementsamenvatting adviesrapport platform voor Mensen met een Verstandelijke Beperking (MMEB) In de interne analyse wordt er gebruikt gemaakt van het 7S model van McKinsey, bestaande uit de onderdelen:

Nadere informatie

In deze les. Het experiment. Hoe bereid je het voor? Een beetje wetenschapsfilosofie. Literatuuronderzoek (1) Het onderwerp.

In deze les. Het experiment. Hoe bereid je het voor? Een beetje wetenschapsfilosofie. Literatuuronderzoek (1) Het onderwerp. In deze les Het experiment Bart de Boer Hoe doe je een experiment? Hoe bereid je het voor? De probleemstelling Literatuuronderzoek Bedenken/kiezen experimentele opstelling Bedenken/kiezen analysevorm Hoe

Nadere informatie

Verbeterde afsprakenplanning voor patiënt en gipsverbandmeester

Verbeterde afsprakenplanning voor patiënt en gipsverbandmeester Verbeterde afsprakenplanning voor patiënt en gipsverbandmeester Maartje van de Vrugt, Petra Matel, Richard J. Boucherie, Peter van Engelen, Tiny Beukman en John de Laat. De gipsverbandmeesters van het

Nadere informatie

Cover Page. The handle http://hdl.handle.net/1887/20358 holds various files of this Leiden University dissertation.

Cover Page. The handle http://hdl.handle.net/1887/20358 holds various files of this Leiden University dissertation. Cover Page The handle http://hdl.handle.net/1887/20358 holds various files of this Leiden University dissertation. Author: Witsenburg, Tijn Title: Hybrid similarities : a method to insert relational information

Nadere informatie

Analyse van discrete-tijd-wachtlijnsystemen met meerdimensionale toestandsruimte

Analyse van discrete-tijd-wachtlijnsystemen met meerdimensionale toestandsruimte Openbare verdediging van het proefschrift Analyse van discrete-tijd-wachtlijnsystemen met meerdimensionale toestandsruimte Stijn De Vuyst Promotoren: Prof. Dr. ir. Herwig Bruneel Prof. Dr. ir. Sabine Wittevrongel

Nadere informatie

Dienstbeschrijving Managed Mobile. Versie: 2.0 Aantal bladen: 10

Dienstbeschrijving Managed Mobile. Versie: 2.0 Aantal bladen: 10 Dienstbeschrijving Managed Mobile Versie: 2.0 Aantal bladen: 10 Inhoud 1. Inleiding...3 Introductie...3 Positionering dienst Managed Mobile...3 Positionering dienst Managed Mobile Complete...4 2. Overzicht

Nadere informatie

Hoofdstuk 3: Cardiovasculaire toestandsveranderingen in gesimuleerde werkomgevingen

Hoofdstuk 3: Cardiovasculaire toestandsveranderingen in gesimuleerde werkomgevingen Een inspirerende nieuwe fase in het onderzoek naar mens-computer interactie heeft zich aangediend met het ontstaan van adaptieve automatisering. Binnen dit onderzoeksgebied worden technologische systemen

Nadere informatie

Samenvatting. Kort overzicht. Kartels

Samenvatting. Kort overzicht. Kartels Samenvatting Kort overzicht Dit proefschrift gaat over de economische theorie van kartels. Er is sprake van een kartel wanneer een aantal bedrijven, expliciet of stilzwijgend, afspreekt om de prijs te

Nadere informatie

Website Performance Rapport 2013: E-COMMERCE

Website Performance Rapport 2013: E-COMMERCE Website Performance Rapport 2013: E-COMMERCE E-commerce sites behoren als categorie tot de sites met de slechtste performance, ondanks het feit dat beschikbaarheid en performance rechtstreeks impact hebben

Nadere informatie

B&W-Aanbiedingsformulier

B&W-Aanbiedingsformulier Circulatiebesluit B&W.nr. 11.0434 d.d. 12-4-2011 B&W-Aanbiedingsformulier Onderwerp Erratum op voorstel raadsvoorstel 10.0076 Naar een (ver)nieuw(d) aanbestedings- en toewijzingsmodel Hulp bij het Huishouden

Nadere informatie

Vergaderdatum 6 januari 2016 Kredietaanvraag t.b.v. influentgemaal en -roosters Emmen Agendapunt 7. Opsteller/indiener J.R. Limbeek R.S.

Vergaderdatum 6 januari 2016 Kredietaanvraag t.b.v. influentgemaal en -roosters Emmen Agendapunt 7. Opsteller/indiener J.R. Limbeek R.S. Voorstel voor Commissie waterketen Vergaderdatum 6 januari 2016 Onderwerp Kredietaanvraag t.b.v. influentgemaal en -roosters Emmen Agendapunt 7 Kenmerk B2015/u1005 Portefeuillehouder R.K. van der Veen

Nadere informatie

Samenvatting (Summary in Dutch)

Samenvatting (Summary in Dutch) Samenvatting (Summary in Dutch) Het aantal eerste en tweede generatie immigranten in Nederland is hoger dan ooit tevoren. Momenteel wonen er 3,2 miljoen immigranten in Nederland, dat is 19.7% van de totale

Nadere informatie

Snelle glijbanen. Masterclass VWO-leerlingen juni Emiel van Elderen en Joost de Groot NWD Faculteit EWI, Toegepaste Wiskunde

Snelle glijbanen. Masterclass VWO-leerlingen juni Emiel van Elderen en Joost de Groot NWD Faculteit EWI, Toegepaste Wiskunde Masterclass VWO-leerlingen juni 2008 Snelle glijbanen Emiel van Elderen en Joost de Groot NWD 2009 1 Technische Universiteit Delft Probleemstelling Gegeven: een punt A(0,a) en een punt B(b, 0) met a 0.

Nadere informatie

Effecten voorstel verlengen periode tijdelijk behoud inschrijfduur na verhuizing van twee naar vijf jaar

Effecten voorstel verlengen periode tijdelijk behoud inschrijfduur na verhuizing van twee naar vijf jaar Effecten voorstel verlengen periode tijdelijk behoud inschrijfduur na verhuizing van twee naar vijf jaar 1 Aanleiding Bij behandeling van het beleidsvoorstel Actualisatie Woonruimteverdeling op 16 oktober

Nadere informatie

SAMENVATTING. Het onderzoek binnen deze thesis bespreekt twee onderwerpen. Het eerste onderwerp, dat

SAMENVATTING. Het onderzoek binnen deze thesis bespreekt twee onderwerpen. Het eerste onderwerp, dat SAMENVATTING Het onderzoek binnen deze thesis bespreekt twee onderwerpen. Het eerste onderwerp, dat beschreven wordt in de hoofdstukken 2 tot en met 6, heeft betrekking op de prestaties van leerlingen

Nadere informatie

Executive Briefing Managing Data Center Performance 2013 en verder

Executive Briefing Managing Data Center Performance 2013 en verder Managing Data Center Performance 2013 en verder Voor bedrijven in het economische gebied EMEA is de grootste uitdaging bij de exploitatie van hun rekencentra het zorgen voor de beschikbaarheid van services

Nadere informatie

Opdracht 2. Deadline maandag 28 september 2015, 24:00 uur.

Opdracht 2. Deadline maandag 28 september 2015, 24:00 uur. Opdracht 2. Deadline maandag 28 september 2015, 24:00 uur. Deze opdracht bestaat uit vier onderdelen; in elk onderdeel wordt gevraagd een Matlabprogramma te schrijven. De vier bijbehore bestanden stuur

Nadere informatie

Hoofdstuk 3 en 4 geven de resultaten weer van een retrospectieve dataverzameling om behandelpatronen, zorggebruik en kosten van longkanker in Nederlan

Hoofdstuk 3 en 4 geven de resultaten weer van een retrospectieve dataverzameling om behandelpatronen, zorggebruik en kosten van longkanker in Nederlan Samenvatting Niet-kleincellig longcarcinoom is de op één na meest voorkomende kanker en de meest dodelijke kanker voor zowel mannen als vrouwen, gevolgd door respectievelijk prostaatkanker en borstkanker.

Nadere informatie

Samenvatting. Het gebruik van ultrafiltratie (UF) membranen als oppervlakte water zuiveringstechnologie

Samenvatting. Het gebruik van ultrafiltratie (UF) membranen als oppervlakte water zuiveringstechnologie Samenvatting Het gebruik van ultrafiltratie (UF) membranen als oppervlakte water zuiveringstechnologie is in de laatste vijftien jaar enorm toe genomen. Ultrafiltratie membranen zijn gemakkelijk op te

Nadere informatie

Zet de volgende stap in bedrijfsinnovatie met een Open Network Environment

Zet de volgende stap in bedrijfsinnovatie met een Open Network Environment Overzicht van oplossingen Zet de volgende stap in bedrijfsinnovatie met een Open Network Environment Wat u leert De opkomst van nieuwe technologieën zoals cloud, mobiliteit, sociale media en video die

Nadere informatie