Dassault Systèmes brengt SolidWorks naar de cloud

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Dassault Systèmes brengt SolidWorks naar de cloud"

Transcriptie

1 a lles ov er innovat ie in ic t w w w.cloudworks.nu Jaargang 5, nr. 1 / 2014 Frank Hoekstra en Maarten de Boer van Insight: In cloud-markt steeds meer behoefte aan gedegen advies Rondetafeldiscussie i-to-i en Orange Business Services: Big Data betekent een complete transformatie van de organisatie Dassault Systèmes brengt SolidWorks naar de cloud En verder A10 wil datacenters effectief beschermen tegen DDoS-aanvallen Open data biedt kansen voor innovatie Nieuwe retail-trends stellen IT-afdelingen voor grote problemen Red Hat zorgt met CloudForms voor multivendor cloud-beheer VeliQ omarmt Knox-containertechnologie van Samsung

2 Cloud talk Meer weten over business, innovatie & IT? Innovatie? Bittorrent! Lees CloudWorks gaat over innovatie in IT-omgevingen. Nieuwe ideeën en technieken toepassen om de IT sneller, flexibeler en liefst ook goedkoper te maken. Geen eenvoudige opgave. Want hoe komen we dat soort vernieuwingen op het spoor? En dan bovendien liefst ruim voordat concurrerende bedrijven op hetzelfde idee zijn gekomen. Er spelen hierbij minstens twee problemen. De eerste is om - temidden van alle drukke werkzaamheden om de IT-infrastructuur aan de praat te houden - tijd te vinden om websites en blogs bij te houden waar nieuws staat over nieuwe technische ontwikkelingen of verrassende toepassingen van bestaande technologie. Er hoeft natuurlijk maar iets te gebeuren en we zijn zomaar wekenlang als IT-managers alleen nog maar intern bezig met het oplossen van incidenten en storingen. Maar er speelt nog iets mee en dat is zo mogelijk een nog lastiger probleem. Hoe beoordelen we al die nieuwe ideeën op relevantie of haalbaarheid? Te meer omdat lang niet alle vernieuwende ideeën en technieken goed begrepen worden. Kijk maar eens naar bittorrent. Deze technologie is zeker niet nieuw, maar biedt veel kansen - ook voor bedrijven. Tegelijkertijd wordt het door veel partijen - aanbieders, belangengroeperingen, overheden, noem maar op - echter verguisd. Waarom? Men verwart torrent-technologie met het illegaal downloaden van door auteursrechten beschermd materiaal. Hoewel keer op keer Colofon door tal van analisten is gewezen op het feit dat torrents bedoeld zijn om op zeer efficiënte wijze bestanden te distribueren en uit te wisselen, kijkt men vooral naar een handvol toepassingen van die technologie die illegaal zijn. En dus wordt de onderliggende technologie ook als illegaal gezien. Niets is echter minder waar. Kijk maar eens naar twee voorbeelden: Bittorrent Sync en Academic Torrents. De eerste is bedoeld als zeer veilige manier om zakelijke bestanden uit te wisselen. Gebaseerd op torrent-technologie is dit een snelle en efficiënte aanpak. Bovendien veilig, want er is geen server-in-the-middle of zo u wilt cloud service tussen zender en ontvanger nodig. Academic Torrents is een andere slimme toepassing van dezelfde basistechnologie. Het is bedoeld om wetenschappers razendsnel toegang te bieden tot elkaars onderzoeken, publicaties en dergelijke. Beide voorbeelden geven aan dat er met een al langer bestaande technologie zeer interessante innovaties mogelijk zijn. Maar dan moeten we als IT-manager wel heel goed tussen alle negatieve publiciteit door het innovatieve karakter van de torrent-technologie herkennen. Een van de belangrijkste taken van de IT-manager kon daarmee ook wel eens meteen de meest lastige zijn. Robbert Hoeffnagel Business & IT publiceert artikelen en blog posts over de relatie tussen IT, business en innovatie. Ook publiceren? Kijk op In CloudWorks staat innovatie centraal. Met traditionele ICT-omgevingen is het steeds moeilijker om de business goed te ondersteunen. Innovatieve oplossingen op het gebied van bijvoorbeeld cloud computing, mobility, Big Data, software defined datacenters en open source kunnen echter helpen om de IT-omgeving ingrijpend te moderniseren en klaar te maken voor de toekomst. Uitgever Jos Raaphorst Hoofdredacteur Robbert Hoeffnagel Advertentie-exploitatie Will Manusiwa Eindredactie/traffic Ab Muilwijk Vormgeving Studio Kees-Jan Smit BNO Druk Control Media CloudWorks is een uitgave van FenceWorks BV Beatrixstraat CK Zoetermeer Niets uit deze uitgave mag op enigerlei wijze worden overgenomen zonder uitdrukkelijke toestemming van de uitgever. CloudWorks - nr. 1 /

3 inhoud Bedrijfsapplicaties wereldwijd via de cloud aanbieden is een uitdaging Steeds meer organisaties willen dat hun bedrijfstoepassingen wereldwijd toegankelijk zijn. Hoewel dit een vrij vanzelfsprekende verwachting lijkt in een tijd waarin iedereen overal en altijd toegang heeft tot internet, zijn er de nodige uitdagingen en vraagstukken die beantwoord moeten worden. Hoe kan worden voorzien in de behoeften van de gebruikers op het gebied van de prestaties en beschikbaarheid, en tegelijkertijd aan van die van de organisatie, op het gebied van kosten, beheer en wet- en regelgeving? Akamai beschikt over s werelds grootste cloudplatform voor het afleveren, optimaliseren en beveiligen van online content en bedrijfsapplicaties, en helpt organisaties bij het aangaan van deze uitdagingen. VeliQ omarmt Knox-containertechnologie van Samsung Met de introductie van MobiDM 5 bouwt VeliQ verder aan zijn mondiale netwerk van diensten voor het beheren van mobiele apparaten. Met de onstuitbare opmars van smartphones en tablets in de zakelijke wereld lijkt die markt nog lang niet verzadigd. De rijke functionaliteit van de nieuwe generatie mobiele besturingssystemen biedt schier onbegrensde mogelijkheden voor mobiele beheerdiensten aan vooral het midden- en kleinbedrijf. Inhoud 7 Gregor Petri over de blow van Amazon 8 Flexibiliteit en dynamiek nodig tussen datacenters, clouds en beheerde omgevingen 12 Gaat Flash het datacenter veroveren? 16 Steeds meer behoefte aan gedegen advies 20 Red Hat zorgt met CloudForms voor multivendor cloud-beheer 22 Belangrijk voordeel hosted UC zijn de voorspelbare kosten 24 CloudVPS introduceert gratis CDN 26 Bedrijfsapplicaties wereldwijd via de cloud aanbieden is een uitdaging 29 Louis van Garderen over eigen vermogen, vreemd vermogen en gratis vermogen 30 Open data biedt kansen voor innovatie 34 Dassault Systèmes brengt SolidWorks naar de cloud 36 Big Data betekent een complete transformatie van de organisatie 40 VeliQ omarmt Knox-containertechnologie van Samsung 42 Datacenters effectief beschermen tegen DDoS-aanvallen 44 Big Data betekent een complete transformatie van de organisatie 44 Veiligheid en privacy bij omnichannel-projecten steeds lastiger te garanderen 46 De cloud is voor ons een duidelijk vernieuwingsproces 48 Nieuws van EurocloudNL Nieuwe ontwikkelingen als Big Data en business analytics hebben een grote impact op de manier waarop organisaties hun IT-voorziening organiseren. Met name de relatie tussen IT en business wordt hierdoor ingrijpend veranderd, waarbij niet in de laatste plaats de rol van de CIO ter discussie staat. Big Data is namelijk niet zomaar een nieuw IT-project, maar is veel eerder een complete transformatie van de organisatie. Een veranderingsproces dat bovendien bepaald niet zonder afbreukrisico s is. Adviesbureau i-to-i en Orange Business Services organiseerden over dit thema onlangs een discussieavond. 50 Legal Look 4 CloudWorks - nr. 1 / 2014 CloudWorks - nr. 1 / Go!

4 MIGRATIE MIGRATIE CLOUDCOMPUTING PUBLIC DATACE IT MANAGEMENT SAAS GREEN IT PAAS PRIVATE SECURITY STORAGE HYBRIDE LAAS SOLUTIONS VIRTUALISATIE SECURITY SECURITYPRIVATE LAAS CONVERSION SLA CLOUDCOMPUTING VIRTUALISATIE GREEN IT HYBRIDE CLOUDSHOPPING SOLUTIONS PUBLIC STORAGE LAAS MIGRATIE APPS PRIVATE CONVERSION IT MANAGEMENT GREEN IT cloudworks.nu geheel vernieuwd! Feiten en fictie in kaart gebracht PAAS APPS Column Blow* door Gregor Petri Eens in de zoveel tijd staat er een powerhouse op die een complete industrie een enorme opdonder (blow) geeft. Een voorbeeld hiervan is hoe Beyoncé haar laatste album op een fan- en niet industrie-georiënteerde manier uitbracht. In de cloud is een dergelijke rol weg gelegd voor Amazon Web Services, die tegen bestaande logica en business modellen in begon met het verkopen van IT infrastructuur per uur (as a service). Amazon Web Services praat graag over haar customer-first strategie. Hierbij gaan ze - naar eigen zeggen - niet uit van wat voor het bedrijf strategisch het meest gunstig zal uitpakken, maar van wat voor klanten de beste aanpak is. Erop vertrouwend dat dit uiteindelijk ook voor de aanbieder gunstig zal uitwerken. Dit lijkt een voor de hand liggende strategie, maar helaas zien we vaak het tegenovergestelde. Zo besloot een Amerikaanse mobiele operator om de populaire bundel van SMS jes voor 10 dollar te vervangen door een bundel van voor 20 dollar. Niet omdat klanten hierom vroegen, maar omdat men verwachtte dat dit de omzet en winst zou verhogen. Eindresultaat van deze en andere telco acties was overigens dat de SMS markt - tot voor kort een van de meest winstgevende segmenten - niet meer bestaat. Klanten gingen massaal over op gratis of goedkopere (cloud) alternatieven en inmiddels promoten een aantal telecom aanbieders flexibiliteit (bijvoorbeeld als pizza zonder ansjovis ) als een kernvoordeel van hun aanbod. Veel SaaS (software as a service) leveranciers lijken overigens ook iets anders dan klanten als eerste prioriteit te hebben. Zo wordt SaaS vaak nog op basis van 3-jarige contracten aangeboden. Contracten die - zelfs als daar geen technische redenen voor zijn, zoals bijvoorbeeld de noodzaak van het neerzetten van een dedicated server farm per klant - wel omhoog, maar niet omlaag aangepast kunnen worden. Iets wat wel door aandeelhouders maar niet door klanten wordt gewaardeerd. wellicht werkt voor powerhouses als Beyoncé maar niet voor de meeste artiesten. Net zoals veel traditionele geesten in de IT nog denken dat IaaS per uur prima is voor diensten als Netflix, DropBox en Flickr maar niet voor het gros van de reguliere bedrijven. Wat wel leuk is om te zien, is dat Amazon zich ook heel traditioneel kan opstellen. Zo besloot het samen met retailketen Target om - naar aanleiding van het gedurende de eerste week exclusief verschijnen op itunes - Beyoncé s album helemaal niet aan te bieden (hoezo customers-first?). Waarop Beyoncé overigens besloot tot verschillende onaangekondigde promotiebezoekjes aan uitdager Wallmart. Analoog hieraan mogen we nog interessante tijden in de cloud industrie verwachten. * Blow werd (overigens incorrect) voorspeld als de eerste single van het nieuwe Beyoncé album dat zonder promotie en voor publiciteit singles geheel in eigen beheer - en met een geheimzinnigheid die vergelijkbaar is met productlanceringen van Apple en Amazon Web Services - door Beyoncé werd uitgebracht. Forbes beschreef de Go To Market aanpak van Beyoncé, met haar nieuwe album, als het ontkennen van de logica waarop de muziekindustrie gebaseerd is en ziet het als een aanpak die CloudWorks - nr. 1 /

5 Delivery-modellen Optimaliseer en bescherm applicaties in constant veranderende omgevingen Flexibiliteit en dynamiek nodig tussen datacenters, clouds en beheerde omgevingen door Hans Vandam IT staat op een keerpunt. Dat is al vaker gezegd, maar wie zich realiseert dat de druk op IT-afdelingen nog immer oploopt terwijl er in het verleden nauwelijks langdurig effectieve oplossingen zijn aangedragen, zouden we nu wel eens op een waar tipping point kunnen staan. Het moeten voldoen aan de eisen van de gebruiker, en inmiddels ook die van de applicaties, duwt de IT-beheerder richting cloud-toepassingen, maar hij wordt nog altijd door legacy deployment-modellen tegengehouden. In de huidige situatie lijkt het onmogelijk te kunnen voorzien in snelle en continue levering van services met een stabiele kwaliteit over meerdere platformen heen. Er wordt onverminderd fanatiek geprobeerd IT-processen en services te automatiseren en meer flexibiliteit toe te voegen. Daarbij wordt enthousiast geëxperimenteerd met bijvoorbeeld software defined networking (SDN) en network functions virtualization (NFV). Een belangrijk en kritisch gedeelte van de datacenter-stack - de applicatielaag - blijft echter aangestuurd worden door middel van een meer traditioneel model. Bedrijven vertrouwen op services uit de applicatielaag om in te spelen op belangrijke bedrijfs- en operationele issues als prestaties en beveiliging. Service providers kijken naar dezelfde services om hun aanbod te differentiëren richting de afnemer met regelmatig veranderende wensen. Het is dan ook noodzakelijk dat deze services snel zijn uit te rollen, gemakkelijk zijn te automatiseren en idealiter ook zijn aan te sturen in verschillende omgevingen en datacenter-modellen. 8 CloudWorks - nr. 1 / 2014 CloudWorks - nr. 1 /

6 Delivery-modellen Met name dat laatste is nieuw. De uitbreiding van het datacenter naar cloud-omgevingen heeft zijn weerslag op de handhaving van policies voor beveiliging, prestaties en beschikbaarheid. Het idee dat een beheerder hier (nog) minder controle over heeft, is een angstbeeld dat velen tegenhoudt. De veranderingen aan de applicatie-architectuur als gevolg van virtualisatie, cloud computing en API-modellen hebben directe impact op hoe een applicatie aangestuurd en beheerd wordt. Nieuwe services en service provisioning-methodes zijn ontstaan, gecombineerd met nieuwe integratiemodellen tussen cloud providers en bedrijven, service ecosystemen en service providers. Om de druk te weerstaan, grijpen beheerders vaak naar makkelijk te verkrijgen, veelal open source, oplossingen. Een kortetermijnoplossing, want deze bedrijven krijgen waarschijnlijk te kampen met een wirwar aan deeloplossingen die niet met elkaar kunnen communiceren. De complexiteit groeit alleen maar. Een nieuw model Er is een nieuw model nodig om deze uitdagingen te lijf te gaan. Een model dat meer flexibiliteit brengt in service provisioning en aansturing (orchestration), en dat schaalvoordelen biedt voor kritische applicatieservices. En dat implementatie over meerdere omgevingen ondersteunt, inclusief operationele efficiëntie. Applicatielevering moet gelijk opgaan met opkomende applicatie- en netwerkmodellen. Applicatielevering blijft tegenwoordig niet bij load balancing. Het gaat over security, beschikbaarheid, identiteits-authenticatie en toegangscontrole, cloud services en prestatiebeheer. Het enthousiasme over SDN voegt daar programmeerbaarheid en uitbreidingsmogelijkheden aan toe. De manier waarop applicatieservices worden geleverd moet ook veranderen, vanwege datacenter-automation en de adoptie van cloud computing-principes. De standaard high-availability pairs minimaliseren fouten op apparaatniveau, maar niet op applicatieniveau. Moderne architecturen en datacenter-modellen eisen een meer flexibele aanpak; eentje die beter inspeelt op de groei van micro-services en API-gebaseerde architecturen. Bovendien vindt het meeste transport tegenwoordig plaats over HTTP in plaats van TCP, waardoor bedrijven en service providers moeten heroverwegen hoe ze diensten aanbieden. Software Defined Application Services (SDAS) is een nieuw model dat de voordelen benut van schaalbaarheid, programmeerbaarheid en de loskoppeling van data en beheer. Er ontstaat een applicatieservice-structuur die in staat is de voordelen van applicatielevering-services uit te breiden naar alle applicaties, onafhankelijk van de locatie. F5 is de eerste partij die recent een dergelijk model heeft geïntroduceerd, onder de noemer Synthesis. SDAS is een fabric-gebaseerd systeem, waardoor een geoptimaliseerd dynamisch datacenter ontstaat. Daarnaast combineert het automation en orchestration; het vult het gat op tussen software defined datacenter- en netwerkarchitecturen en bespaart OPEX. De uitrol van applicaties is daardoor te stroomlijnen. Verder biedt het een unified framework van applicatieservices om mee te werken. Performance, security en beschikbaarheid zijn volledig te sturen in alle mogelijke omgevingen. Drie componenten SDAS is opgebouwd uit drie componenten: het applicatieservices-platform, de applicatieservices-structuur en de applicatieservices. Platform Het applicatieservices-platform zorgt voor uitbreidingsmogelijkheden en programmeerbaarheid binnen SDAS. Het platform is uit te rollen op uiteenlopende hardware, software en cloud-omgevingen. Zowel uitrol als schaalbaarheid worden hier beter van, terwijl kosten in de hand zijn te houden. Centraal staat de programmeerbaarheid van data- en beheerbanen (control path). API s verzorgen integratie, automatie en orchestration van uiteenlopende taken. Programmeerbare databanen maken snelle responses op wisselende omstandigheden en het creëren van nieuwe services mogelijk. SDN-modellen gebruiken programmeerbaarheid voor operationele uitbreidingsmogelijkheden, terwijl SDAS de kans grijpt om zowel de services als de structuur schaalbaar te maken. Hierdoor is continue levering mogelijk, kunnen beheerders makkelijk resources en services toevoegen en beheren en is integratie mogelijk met cloud management systemen als OpenStack, VMware vcloud en Amazon EC2 voor een snelle uitrol van traditionele en hybride cloudtoepassingen. Structuur De adoptie van cloud computing heeft gezorgd voor andere verwachtingen ten aanzien van schaalbaarheid en flexibiliteit. De applicatieservice-fabric is een verweven, elastische, altijd actieve structuur voor SDAS dat de schaalbaarheid weghaalt bij het apparaat en plaatst bij de applicatie. In de situatie van het F5 platform biedt hun ScaleN-technologie on-demand applicatie- en operationele schaalbaarheid op de platformlaag. Dit betekent dat de structuur uitgerold kan worden op een combinatie van hardware, software en virtuele vormen daarvan, en buiten het datacenter in cloud-omgevingen. Policies worden zo gesynchroniseerd en gedeeld door de hele servicestructuur. Op die manier wordt provisioning, licentiebeheer en configuratie locatie-onafhankelijk. De SDAS-structuur is elastisch, waardoor alle platformen met elkaar kunnen samenwerken en op elkaar afgestemd blijven, juist ook bij groei of krimp van de behoeften. Verder breekt de structuur met het traditionele model van standby-elementen, een primaire bron of operationele overhead. Het all-active principe elimineert die noodzaak. Nieuwe datacentermodellen leggen de nadruk op applicaties. Modellen voor applicatielevering zouden dat ook moeten doen, waardoor context-deling tussen services mogelijk wordt en failover op de applicatielaag plaats kan vinden, in plaats van op de apparatuurlaag. F5 s ScaleN biedt failover voor de SDAS-structuur, waardoor failures geïsoleerd blijven en schaalbaarheid per applicatie of gebruiker mogelijk is. De applicatieservices-structuur deelt context over services voor intelligente service-orchestration. De applicatieservices-structuur heeft dus dezelfde economische en operationele principes als cloud computing en SDN: een overeenkomstig, gedeeld platform biedt schaalvoordelen, snelle uitbreidingsmogelijkheden en operationele efficiëntie. Applicatie-services Applicatieservices worden bovenop de SDAS-structuur uitgerold. Ze raken uiteenlopende gebieden zoals security, prestatie, mobility en beschikbaarheid, zijn binnen de structuur elastisch te schalen en bieden ondersteuning aan multi-tenant en rolgebaseerd management. Elke service is context-bewust en heeft de beschikking over een schat aan real-time informatie over de gebruiker, de applicatie en het netwerk. Hierdoor zijn programmeerbare applicatie- en gebruiker-policies op te stellen, die de beveiliging, prestatie en betrouwbaarheid aanzienlijk versterken. Applicatieservices zijn daarnaast af te stemmen op specifieke business- of operationele eisen. Aan de hand van netwerk-, applicatie- en gebruikerseigenschappen zijn dynamische policies en logica op maat toe te voegen. In geval van F5 is het platform ook multi-tenant, waardoor netwerk- en administratieve isolatie per tenant mogelijk is. Zo blijft de beveiliging gewaarborgd, en hebben foutieve aanpassingen op gebruikersniveau geen gevolgen voor anderen. Services kunnen aangestuurd worden op basis van de meeste effectieve uitvoering. Security-services zijn bijvoorbeeld uit te voeren voorafgaand aan de load balancing services om te voorkomen dat resources worden besteed aan onrechtmatige verzoeken die in een later stadium afgewezen worden. Complexiteit verminderen Applicaties die in meerdere netwerken en omgevingen draaien, veroorzaken uitdagingen op het gebied van performance, beveiliging en beschikbaarheid. Het is steeds complexer geworden deze uitdagingen effectief aan te gaan, zeker met de komst van cloud computing. Men zoekt vaak de toevlucht in meerdere oplossingen van verschillende leveranciers met als gevolg dat er geen consistent beheer is door te voeren. Deze inconsistentie is evident in de datacenter-stack, waar applicatielevering vrij statisch is, gezien het belang ervan in applicatie-uitrol en gebruikerstevredenheid. Cloud computing en SDN zijn geïntroduceerd om economische en operationele problemen op te lossen, maar bieden geen antwoord op de vraag hoe om te gaan met applicaties en veranderende applicatie-architecturen. Service providers en ondernemingen hebben dan ook inmiddels behoefte aan het toewijzen van applicatieservices, gebaseerd op de behoeftes van individuele gebruikers en services. Een applicatie die vandaag de dag niet noodzakelijk schaalbaar hoeft te zijn, kan nog steeds profiteren van prestatiegerelateerde services. Gebruikers willen bijvoorbeeld wel een premium betalen voor een geoptimaliseerde mobiele beleving, maar niet voor verbeterde beveiliging. Daar moet een aanbieder zonder al te veel moeite en kosten op in kunnen spelen. Software Defined Application Services levert schaalvoordelen en uitbreidbare, flexibele applicatieservices dankzij een elastische, fabric-gebaseerde benadering. Services zijn hiermee snel uit te rollen en toe te wijzen dankzij gestandaardiseerde mechanismen in zowel datacenters als cloud computing-omgevingen. Nieuwe applicaties en architecturen zijn daarmee sneller en goedkoper dan ooit te ontwikkelen. 10 CloudWorks - nr. 1 / 2014 CloudWorks - nr. 1 /

7 Storage Nu kosten dalen, ligt nadruk vooral op voordelen van all-flash storage arrays Gaat flash het datacenter veroveren? door Robbert Hoeffnagel Gaat flash het datacenter overnemen? Dat is wellicht wat overdreven, maar dat Solid State Drives of zoals vaker genoemd Flash een steeds belangrijker rol in het datacenter speelt, zal duidelijk zijn. De voordelen van het gebruik van all-flash storage arrays zoals deze door aanbieders als EMC en een almaar groeiende rij van startups worden geleverd, zijn in veel gevallen zo groot dat zij meer en meer de nadelen van het gebruik van SSD teniet doen. Zowel gevestigde aanbieders van storage als start-ups zijn dan ook verwikkeld in een strijd om de flash-markt. 12 CloudWorks - nr. 1 / 2014 SSD gebruik is alles behalve nieuw. De eerste flash geheugens voor computertoepassingen stammen uit de tijd dat mainframes van IBM en Amdahl de dienst uitmaakten in het rekencentrum. Schijfgeheugens bleken in de praktijk echter veel goedkoper en verdrongen SSD s naar hooguit enkele exotische toepassingen op het gebied van high-performance computing of financieel rekenwerk voor Wall Street. De voordelen die deze chipgeheugens destijds kenden, staan nog steeds bovenaan het lijstje pluspunten van SSD s zoals we die vandaag de dag op de markt zien. Het gaat daarbij eerst en vooral om I/O-performance. Waar op schijf - of in het mainframetijdperk: tape - gebaseerde storage-systemen aanzienlijke beperkingen kennen als het om I/O-performance gaat doordat een lees- en schrijfkop fysiek naar een bepaalde positie boven een plaat gemanoeuvreerd dient te worden, laat SSD-geheugen zich misschien nog wel het beste vergelijken met het RAM-geheugen van een PC. Mits de interface tussen de processor die data wil opvragen of wegschrijven snel genoeg is, kan een zeer hoge I/O-prestatie worden neergezet. Een goed op elkaar afgestemde combinatie van processor, interface en geheugen zal tot consistente algehele systeemprestaties leiden. Real-time enterprise Met andere woorden: er dient balans te zitten in de toegepaste architectuur. Dat geldt ook voor het datacenter. Als er grote verschillen ontstaan tussen de snelheid waarmee server, storage en netwerk data kunnen verwerken, ontstaat er onbalans die voor de eindgebruiker zichtbaar wordt als een traag reagerende applicatie. Daar zit dan ook een van de belangrijkste - zeg maar - zakelijke drijfveren achter de opkomst van flash in enterprise IT. Businessorganisaties hebben behoefte aan applicaties die niet alleen steeds betere prestaties kennen, maar bovendien toepassingen waarvan de prestaties heel voorspelbaar zijn. Een adviesbureau als Gartner spreekt in dit opzicht van the real-time enterprise. Eigenlijk zoeken we als business-organisatie een IT-ondersteuning waarbij we in real-time over onze data kunnen beschikken, dus niet meer de data uit een database via een batchjob exporteren en deze vervolgens gaan bewerken, maar deze per direct kunnen bewerken en analyseren en - wederom in real-time - hierop acties richting de markt kunnen baseren. Dit verklaart enerzijds de enorme belangstelling voor in-memory business analytics en anderzijds de sterk toegenomen interesse in flash in het datacenter. CloudWorks - nr. 1 /

8 Storage Het is dus logisch dat IT-afdelingen meer en meer op zoek gaan naar mogelijkheden om performance bottlenecks uit hun IT-infrastructuur te halen. Dit is een onderzoek waarbij per applicatie en business-proces bekeken zal moeten worden welke componenten in de infrastructuur de gewenste prestaties leveren en welke niet. Storage blijkt dan vaak een punt dat om extra aandacht vraagt. Iedere applicatie heeft storage nodig om data te kunnen plaatsen en weer op te halen voor verwerking. In het overgrote deel van de gevallen komt die storage in de vorm van schijfgeheugens. Disk storage is niet ideaal, zullen we zelfs bij storage-grootmachten horen, maar biedt vaak wel een optimale oplossing als het gaat om de afweging van prestaties, schaalbaarheid, en bijvoorbeeld efficiency enerzijds en kosten anderzijds. Logisch dat disk storage dus lange tijd zowel voor online storage en nearline storage het belangrijkste type opslagmedium was. Onvoorspelbaar Hoewel nog lang niet iedere business-organisatie al daadwerkelijk op weg is richting Gartner s real-time enterprise, kunnen steeds minder organisaties het zich veroorloven om trage applicaties aan klanten beschikbaar te stellen. Misschien nog wel erger is een onvoorspelbaar prestatieniveau, iets wat bij traditionele vollopende disksystemen zomaar kan gebeuren. Flash kan hier al heel lang goede diensten bewijzen, ware het niet dat de kosten van dit soort chipgeheugens tot voor kort een brede toepassing in de weg stonden. Vanuit de chipindustrie is de afgelopen jaren echter hard gewerkt aan enerzijds het goedkoper maken van SSD, terwijl men anderzijds een tweede probleem heeft opgelost. Dat is het gebrek aan schaalbaarheid waar flash-geheugens tot voor kort mee kampten. Daar komt bij dat veel tijd en energie is gestoken in het verder ontwikkelen van een technologie die data reduction wordt genoemd. Het gevolg is dat sinds enkele jaren flash-geheugens klaar zijn voor het datacenter. Dit soort storage-systemen kent nu een kostprijs die haalbaar is voor een groeiend aantal applicaties, terwijl de schaalbaarheid op een dusdanig niveau ligt dat veel IT-afdelingen hiermee uit de voeten kunnen. Voeg daarbij het feit dat de schaalbaarheid van veel flash arrays (nagenoeg) lineair is en de business case voor flash in het datacenter begint steeds aantrekkelijker te worden. Veel storage managers hebben echter nauwelijks ervaring met andere geheugentypen dan disk, tape en soms - bijvoorbeeld voor archiveringsdoeleinden - optische geheugens. Een belangrijke vraag voor veel storage managers is dus: hoe zit flash-geheugen voor het datacenter nu precies in elkaar? Dit laat zich waarschijnlijk het beste beschrijven aan de hand van de architectuur zoals deze momenteel op de markt beschikbaar is. Gezien het feit dat de markt voor flash storage op dit moment heel nadrukkelijk bewerkt wordt door zowel traditionele storageleveranciers als allerhande startups, is het misschien wel zo interessant om hiervoor een startup te kiezen die redelijk recent is overgenomen door een van de grootmachten in de storagemarkt. Een logische keuze is dan XtremIO, dat in 2012 door EMC werd overgenomen. Vijf aspecten Wie flash storage goed wil kunnen beoordelen, dient naar vijf aspecten te kijken. Dit zijn het prestatieniveau, de schaalbaarheid, de efficiency, de manier waarop gegevensbescherming is geregeld en de functionaliteit. Allereerst de performance. Ongeacht de vraag hoeveel I/Ooperaties het opslagsysteem te verwerken heeft en hoeveel van de beschikbare opslagcapaciteit reeds benut wordt, dienen de responsetijden (latency) en de doorvoersnelheid (throughput) altijd voorspelbaar en constant te blijven. Als het gaat om kleine datablokken zal de reponsetijd bij een goed ontworpen systeem ruim onder de 1 milliseconde blijven. Bij grotere data blocks neemt de responsetijd uiteraard enigszins toe. De schaalbaarheid van flash storage is in principe lineair. Doordat dit soort systemen opgebouwd worden uit kleine bouwstenen kan de capaciteit uitgebreid worden door simpelweg meer bouwstenen toe te voegen. Hierdoor neemt de beschikbare hoeveelheid IOPS (I/O s per seconde) lineair toe, zonder dat dit een negatieve impact heeft op de latency. Efficiency is een ander belangrijk punt bij flash-geheugens. Aanbieders van flash storage noemen dit veelal data reduction waarmee zij eigenlijk vooral data deduplication bedoelen. Bij XtremIO - maar dat geldt ook voor andere aanbieders - gebeurt dit on the fly ofwel inline. Met andere woorden, ontdubbeling vindt plaatst zodra de data het systeem binnen komt. Er is hierbij dus geen sprake van zogeheten post-processing nadat de data al is weggeschreven. Hierdoor behoeft dus minder data naar flash te worden geschreven, waardoor dus ook minder opslagcapaciteit nodig is. Dat scheelt in de kosten, omdat de beschikbare capaciteit dan minder snel volloopt. Daarnaast wordt geheugencapaciteit on-demand aan storage volumes beschikbaar gesteld. Belangrijk hierbij is de granulariteit. Hoe kleiner de blokken waarin de-duplicatie plaatsvindt, hoe groter de efficiency is. Gegevensbescherming wordt bij flash-geheugens anders aangepakt dan bijvoorbeeld schijfgeheugens. Veelal is sprake van speciaal voor flash geschreven algoritmes die in staat zijn om gegevensbescherming op het RAID-6 niveau te realiseren, zonder dat dit een nadelig effect oplevert op de performance van het opslagsysteem. Tenslotte de functionaliteit van de meegeleverde beheersoftware. Hierbij is het met name belangrijk om - naast de eerder genoemde voorzieningen voor datareductie, thin-provisioning en dergelijke - te kijken naar de mogelijkheden voor integratie van de flash array in de bestaande storage-omgeving. Bij voorkeur biedt de flash array dan ook zowel poorten voor iscsi als Fibre Channel. Praktijkvoorbeeld Hoe is XtremIO nu met dit soort aspecten aan de slag gegaan om tot een flash array te komen? De officieel XtremIO Storage Array geheten opslagsystemen worden opgebouwd uit kleine bouwstenen die X-Bricks worden genoemd. Iedere X-Brick bestaat uit een 2U hoge 19 inch unit waarin zich vijfentwintig emlc SSD-disks bevinden. De keuze voor SSD-disks op basis van emlc chips is opvallend, aangezien andere aanbieders van flash storage nog wel eens voor chips kiezen die oorspronkelijk voor de consumentenmarkt zijn ontwikkeld. De emlc disks waarvoor EMC kiest zijn speciaal voor enterprise-toepassingen bedoeld. Iedere X-Brick kent een redundant uitgevoerde voeding, een van batterijen voorziene back-up-voeding en twee 1U hoge storage controllers. Iedere storage controller biedt plaats aan o.a. twee 8 Gbps Fibre Channel-poorten, twee 10 GbE iscsi, twee 40 Gbps Infiniband-poorten en een managementpoort (IPMI). Het storage-systeem maakt daarnaast gebruik van een beheersysteem - officieel de XtremIO Management Server (XMS) geheten - wat in feite een geoptimaliseerde Linux-server is. Ieder cluster van X-Bricks heeft een eigen XMS nodig. Deze kan - afhankelijk van de wensen van het datacenter - komen in de vorm van een fysieke dan wel een virtuele server. Alle configuratie en monitoring van de flash arrays gebeurt via de XMS. Zonder XMS kan de storage array weliswaar normaal functioneren, maar kan er niets gewijzigd worden in de configuratie en vindt er ook geen monitoring plaats. XtremIO gebruikt een zogeheten scale-out architectuur. Dit betekent dat meerdere X-Bricks aan elkaar gekoppeld kunnen worden tot een cluster van twee, drie of meer X-Brick modules. Hierdoor kan geschaald worden tot prestatieniveaus van desgewenst honderdduizenden of zelfs miljoenen IOPS. Dit schakelen van X-Bricks gebeurt via de eerder genoemde Infiniband-interfaces. Die worden gebruikt om de storage controllers van de gekoppelde X-Bricks met elkaar te verbinden. De keuze voor Infiniband laat zich verklaren door de behoefte om de hardwarematig gescheiden van elkaar functionerende storage controllers via een verbinding met zeer geringe latency, softwarematig als één systeem te laten functioneren. In de praktijk functioneert de XtremIO als ieder ander blockbased opslagsysteem. Doordat zowel iscsi als Fibre Channel wordt ondersteund, kan het systeem opgenomen worden in bestaande storage area networks (SAN). Ieder storage controller draait een op maat gemaakte Linux-versie waarop een eigen softwarelaag is geïnstalleerd die XtremIO Operating System of XIOS wordt genoemd. Conclusie Dit artikel begon met de vraag of flash het datacenter gaat overnemen? Wie onderzoeksbureaus als IDC hiernaar vraagt, ontdekt dat het antwoord op deze vraag nee is. Toch zijn analisten erg enthousiast over de toepassingsmogelijkheden van flash in het datacenter. Zij wijzen dan op het grote aantal applicaties dat inmiddels richting een hybryde cloud wordt gemigreerd waarbij een voorspelbare performance vereist is en de grote hoeveelheden data die bedrijven vastleggen. Een volledig op schijven gebaseerde storage-aanpak kan in dit soort use cases niet meer meekomen, stellen zij vast. Ook het gebruik van bijvoorbeeld flash-kaarten in servers die als het ware een extra soort cache in de storage-architectuur opnemen, wordt gezien als een oplossing voor hooguit enkele specifieke gevallen. Veel datacenters doen er verstandig aan, zo is het advies over het algemeen, om serieus onderzoek te doen naar de performance bottlenecks die zij ondervinden nu de business simpelweg snellere applicaties en meer voorspelbare prestatieniveaus nodig heeft. In veel gevallen zal dit onderzoek belangrijke problemen aan het licht brengen als het gaat om de mate waarin op schijven gebaseerde opslagarchitecturen mee kunnen in de ontwikkeling richting real-time enterprise. Door een goede analyse te doen, zal al snel duidelijk worden waar de prestatieproblemen met name zitten. Als vervolgstap kan dan bekeken worden in hoeverre flash hiervoor een oplossing kan bieden. Robbert Hoeffnagel 14 CloudWorks - nr. 1 / 2014 CloudWorks - nr. 1 /

9 Interview Frank Hoekstra en Maarten de Boer van Insight: Steeds meer behoefte aan gedegen advies door de redactie In maart 2014 organiseert IT-reseller Insight voor het tweede achtereenvolgende jaar de Insight Technology Show in Amsterdam. In 2013, het introductiejaar van dit event, werd het bezocht door meer dan vijfhonderd belangstellenden die toegang hadden tot zestig IT-fabrikanten. Ze werden geïnformeerd over de laatste ontwikkelingen op het gebied van hardware, software en IT-diensten, en konden leren over belangrijke thema s als cloud en mobility tijdens hoogwaardige keynotes en kennissessies door IT-experts. De Insight Technology Show van 2014 belooft nog groter te worden dan de editie van Naar verwachting komen er achthonderd IT-professionals naar de Passenger Terminal Amsterdam. Het is duidelijk dat Insight zich goed thuis voelt in zijn rol als trusted advisor van klanten. Onze rol als betrouwbare en vertrouwde partner is minder nieuw dan het soms lijkt, benadrukt Frank Hoekstra, sinds 2012 verbonden aan Insight, waar hij leiding geeft aan de activiteiten in de Benelux. Wij zijn al jaren actief in het adviseren van klanten als het gaat om de beste oplossingen op technologiegebied. Daarbij maakt het ons niet uit waar de technologie te vinden is: on-premise bij de klant of in de cloud. Onze nieuwe Europese baas Wolfgang Ebermann heeft het onlangs treffend verwoord: de technologie is de kapstok om dingen mogelijk te maken en geen doel op zichzelf. Buzzwords Bedrijven hebben op dit moment te maken met allerlei buzzwords, variërend van cloud tot Bring Your Own Device en van Big Data tot analytics. Daar hebben zij de nodige vragen over. Insight wil graag helpen met het beantwoorden van die vragen, stelt Hoekstra. Wij zijn wereldwijd aanwezig. Dat klinkt misschien wat overbodig voor een puur lokale klant, maar die profiteert dan wel van alle kennis en expertise die wereldwijd binnen Insight aanwezig is. Schaalgrootte is dus belangrijk. Daarnaast bieden we producten van zo n vijfduizend vendors. Die ruime keuze maakt het mogelijk om voor iedere klant een passende oplossing te vinden. Deze keuzevrijheid is ook kenmerkend voor het cloud-aanbod van Insight. Maarten de Boer, Cloud Sales Specialist bij Insight: Ons aanbod op cloud-gebied is gebaseerd op drie pijlers: de vendor-clouds, de partner-clouds en de Insight SMARTcloud. Daarbij sturen we klanten niet bij voorkeur naar onze eigen oplossing. We kijken elke keer opnieuw naar wat het beste bij een klant past. Zo speelt bijvoorbeeld de bestaande situatie voor wat betreft het licentielandschap bij de klant een cruciale rol. We komen zelden een greenfield-situatie tegen. Keuzes zijn dus altijd nodig. Cloud Readiness Assessment Een van diensten die Insight in het kader van zijn cloudportfolio ontwikkelde, is de Cloud Readiness Assessment. De Boer: Daarbij kijken we op een gestructureerde manier naar de actuele licentiepositie van een klant en naar de functionaliteit die hij nu en in de toekomst nodig heeft. Op basis daarvan zorgen we voor een gedegen advies en voor de praktische invulling daarvan. Ook adviseren we in het inzetten van de meest geschikte endpoints. Kies je voor een ipad of een Surface? Of toch laptops? Het antwoord op dit soort vragen hangt af van zaken als functionaliteit, gewenste uptime en data-integriteit. En vergeet in dit verband zeker het beheeraspect niet. Dat is binnen IT-omgevingen een belangrijk punt. 16 CloudWorks - nr. 1 / 2014 CloudWorks - nr. 1 /

10 Interview Licentietrainingen Een andere service die Insight heeft ontwikkeld, is licentietrainingen voor gevirtualiseerde omgevingen. Die zijn voor wat betreft licenties complexer dan voor fysieke omgevingen. Met deze trainingen zorgen we ervoor dat klanten het maximale halen uit hun licenties, wanneer ze virtualisatie toepassen, zegt De Boer. Dat geldt zowel voor de licenties van de virtualisatie-vendors zelf, als voor het gebruik van licenties in de virtuele omgeving. Daarnaast informeren wij klanten over hoe ze compliant kunnen worden en blijven. Volgens Hoekstra is er een verschuiving te zien als het gaat om de waarneming van de cloud. De term zelf heeft nog wel de sfeer van een hype om zich heen, maar dat gold jaren geleden ook voor internet. Inmiddels beseft iedereen dat internet een middel - en vehikel - is, waar je iets mee kunt doen. Dat geldt ook voor de cloud. Het gaat erom wat je ermee doet, en voor ons als leverancier wat we ermee aanbieden. Dat idee begint steeds meer ingang te vinden. In dat verband kiezen wij ervoor om alleen datgene zelf te doen, waar we heel goed in zijn: het creëren en leveren van oplossingen. Voor de feitelijke infrastructuur zoeken we partners, bijvoorbeeld datacenterexploitanten. Zij weten alles van het runnen van een datacenter en daar profiteren onze klanten uiteindelijk van. Cloud-adoptie De Boer ziet de adoptie van cloud-technologie in Nederland snel toenemen. Nederland loopt bijvoorbeeld voor op België. Dat zal enerzijds te maken hebben met onze open houding als het om veranderingen gaat. Anderzijds hebben we een uitstekende infrastructuur die het cloud-concept goed ondersteunt. De Boer en Hoekstra wijzen erop dat cloud-concepten sterk afhankelijk zijn van het vertrouwen van klanten. Veel klanten geloven dat hun data veiliger is binnen een on-premise-omgeving, zegt Hoekstra. Dat is meer een gevoel dan een feit. Datacenters zijn volledig ingericht op data-integriteit en daardoor in principe veiliger dan on-premise-opslag. Zij versleutelen bijvoorbeeld alle data in hun datacenters. Dat zal on-premise niet zo snel gebeuren. Jan Kees de Jager keynotespreker tijdens Insight Technology Show 2014 Insight organiseert op 20 maart 2014 de Insight Technology Show in de Passenger Terminal in Amsterdam. Dit event is een platform waar alle denkbare IT-technologie samenkomt op één dag, onder één dak. Met meer dan vijfhonderd bezoekers en zestig exposanten was de eerste editie in 2013 een groot succes. De tweede editie zal naar verwachting nog groter worden dan het event van Insight denkt ruim achthonderd IT-professionals te verwelkomen in de Passenger Terminal Amsterdam. Partners als Microsoft, HP, Citrix en Cisco hebben al toegezegd om als exposant aanwezig te zijn op deze beurs. Insight werkt aan een sterk inhoudelijk programma waarbij de focus ligt op de thema s cloud, mobility, datamanagement en social media, en hoe deze tot zakelijke kansen kunnen leiden voor organisaties. De keynote tijdens het event wordt verzorgd door mr.drs. Jan Kees de Jager, voormalig minister van Financiën. Verder is er een debat met verschillende vertegenwoordigers uit de IT-industrie en krijgen bezoekers praktische adviezen van de vele IT-experts die aanwezig zijn op de beurs. De Insight Technology Show is gratis toegankelijk voor IT-professionals. Meer informatie is te vinden op de website van Insight (http://nl.insight.com/). Wolfgang Ebermann nieuwe President EMEA van Insight Wolfgang Ebermann is in januari 2014 gestart als President EMEA van Insight. Hij werkte eerder 22 jaar voor Microsoft. In zijn laatste functie daar was hij vicepresident en COO Centraal- en Oost-Europa. In die rol gaf hij leiding aan tweeduizend medewerkers in twintig landen. Ebermann vervulde daarvoor tal van functies bij Microsoft, waaronder die van EMEA Vice-President for Small, Midmarket and Partner Business. Voordat hij bij Microsoft in dienst trad, was Ebermann werkzaam bij de Hewlett-Packard Peripherals Group (Europa) als European Software Marketing Manager. LionGate De oplossing die CloudID biedt, LionGate, maakt de cloud transparant. LionGate biedt de gebruiker een portaal waarin al zijn cloud applicaties staan met een Single Sign-on functionaliteit, dus maar één keer inloggen en daarna snel toegang tot alle cloud applicaties! Het gaat erom wat je met de cloud doet, en voor ons als leverancier wat we ermee {aanbieden Het portaal is webbased, dus volledig aan te passen aan de wensen en de look and feel van het bedrijf. Met de koppeling van LionGate & de Active Directory kunnen gebruikers snel en makkelijk inloggen met de -voor hun vertrouwde- inloggegevens. Daarnaast behouden bedrijven zelf het eigendom en controle over de eigen gebruikers! LionGate fungeert dan als een federatie hub tussen de interne omgeving en de cloud. Frank Hoekstra van Insight 18 CloudWorks - nr. 1 / 2014

11 Applicatieontwikkeling Red Hat zorgt met CloudForms voor multivendor cloud-beheer Opmerkelijk aan Cloud- Forms 3.0 is dat het hier niet gaat om een open {source-product De beheervoorzieningen vallen in een viertal grote stukken uiteen: Zelfservice portals die gebruikers een servicecatalogus bieden waarmee zij de provisioning van IT-diensten en VM s kunnen regelen. Afhankelijk van de situatie binnen een organisatie kunnen hier goedkeuringstrajecten aan gekoppeld worden. Chargeback en quota s, waarbij inzicht wordt verschaft in het verbruik door classificaties en ondersteuning voor verschillende tarieflijsten (vaste kosten, allocatie en verbruik) en terugboekingen op basis van reserveringen. door Robbert Hoeffnagel Continu inzicht in OpenStack-activiteiten en relaties, maar ook in capaciteit en gebruik, samen met het tracken van configuraties en het vergelijken van doelstellingen. Red Hat heeft een nieuwe versie van haar cloud management-platform CloudForms uitgebracht. Release 3.0 biedt niet alleen beheer van private, public of hybride cloud-omgevingen op basis van Red Hat Enterprise Linux OpenStack-platform, maar integreert ook het beheer van cloud-diensten die gebaseerd zijn op VMware, Red Hat Enterprise Virtualization en Amazon Web Services. Daarmee kunnen IT-afdelingen vendor lock-in op cloud-gebied voorkomen. CloudForms is het beheerplatform van Red Hat voor cloud services, vertelde Koen van Bakel, senior solution architect van Red Hat Nederland tijdens de Open Source Conference. Deze conferentie vond begin december in Amsterdam plaats en trok ruim duizend bezoekers. Deels eigen ontwikkeling en gedeeltelijk bestaand uit de technologie van het in 2012 overgenomen ManageIQ, biedt CloudForms beheer voor VMware vsphere, Red Hat Enterprise Virtualization en Amazon AWS. Daar is nu ondersteuning voor ons OpenStack-platform bijgekomen. Voor beheerders van cloud services betekent dit dat zij nu kunnen werken met één uniforme beheeromgeving voor OpenStack en platformen als RHEV en VMware. Daar hebben we bovendien Amazon Web Services aan toegevoegd, zodat ook publieke cloud-diensten via een en dezelfde omgeving kunnen worden beheerd. Ondersteuning van Hyper V is inmiddels in de roadmap opgenomen. Licenties Opmerkelijk aan CloudForms 3.0 is dat het hier niet gaat om een open source-product. Dat klopt, vertelt Van Bakel. Dat zien we natuurlijk wel vaker bij softwareproducten die worden overgenomen door bedrijven als Red Hat die zich heel nadrukkelijk als aanbieder van open source-oplossingen positioneren. Het is voor ons en onze klanten van cruciaal belang dat we eerst absolute zekerheid hebben over de vraag of er bij de overgenomen software geen sprake is van stukjes code waar licenties voor afgesloten zijn of rechten van andere bedrijven op gelden. Pas als we dat honderd procent zeker weten, kunnen we een softwareproduct als open source vrijgeven. Ik ga er vanuit dat dit ook bij CloudForms op niet al te lange termijn zal gebeuren. Historisch gezien maakt Red Hat software afkomstig van overnames open source. CloudForms is een zeer belangrijk product voor Red Hat. Voor steeds meer IT-afdelingen geldt dat zij rond cloud vendor lock-in willen voorkomen. Een goede manier om dit te bereiken is door het implementeren van een slim gekozen systeem voor het beheren van cloud services. Dat is een zeer begrijpelijke wens van klanten, meent Van Bakel. Wij zien dat steeds meer bedrijven voor cloud en virtualisatie niet willen wedden op één paard. Daarom komen wij heel vaak bij klanten een gemengde omgeving tegen met combinaties van VMware, Hyper V en RHEV. Daarom is CloudForms voor ons ook zo belangrijk, omdat we met dit beheerplatform al deze cloud-omgevingen kunnen beheren en ondersteunen. Virtuele appliance CloudForms wordt geïnstalleerd als een virtuele appliance. De functionaliteit is behoorlijk uitgebreid: selfservice provisioning, monitoring van de beschikbare capaciteit en het gebruik daarvan, change management, alarmeringen, orkestratie en dergelijke. Bovendien kent CloudForms een discovery-functie waarmee een bestaande omgeving automatisch in kaart kan worden gebracht. Dat gebeurt door via de API s informatie op te vragen over de in gebruik zijnde VM s. We hoeven dus niet dagenlang een omgeving te scannen om te weten wat er speelt, een beheerder ziet met CloudForms binnen een paar seconden hoe zijn omgeving precies in elkaar zit. Unified Operations Management, dat gezamenlijk beheer van meerdere sites mogelijk maakt en zichtbaarheid van cloud en virtuele infrastructuren vergroot. Onder meer runtime operations, service configuratie, gebruik, events, timelines, rapporten en aanpasbare dashboards mash-ups behoren tot de opties. Hybrid Cloud Management Organisaties die op zoek zijn naar flexibele manieren om hun datacentercapaciteit te vergroten en daarmee efficiënter en kostenbesparend willen werken, verplaatsen hun workloads steeds vaker naar publieke clouds, zoals AWS. Met CloudForms 3.0 kunnen organisaties eenvoudig hun workloads bekijken, aanvragen en inzetten in AWS. Daarbij kunnen zij hetzelfde platform toepassen dat ze gebruiken om diensten te beheren in hun private cloud en virtuele infrastructuren. CloudForms gebruikt AWS-mogelijkheden voor lifecycle management van Amazon-workloads, inclusief de volgende opties: Provision Amazon Machine Instances (AMI s) binnen de mogelijkheden van het beleid, via door de organisatie bepaalde selfservice portals en dienstencatalogi. AMI s kunnen binnen bepaalde regio s en zones worden geplaatst. Ondersteuning van Amazon Virtual Private Cloud (VPC), een logisch geïsoleerde sectie van de Amazon Web Services (AWS) Cloud die door gebruikers gedefinieerde virtuele netwerken bevat. Gebruikers kunnen geautoriseerde VPC/subnets selecteren om hun taken in te richten en uit te voeren, die beheerd worden volgens het beleid van CloudForms. Integratie met Amazon s Identity en Access Management (IAM), die samen met CloudForm s Role Based Access Control (RBAC) organisaties de volledige controle geeft over het inrichten en beheren van Amazon workloads en bronnen. Amazon workload prestaties en gebruik nasporen, waarbij administrators en gebruikers worden gewaarschuwd over (gehaalde) targets. 20 CloudWorks - nr. 1 / 2014 CloudWorks - nr. 1 /

12 Interview Koen van Geffen van Voiceworks: Belangrijk voordeel hosted UC zijn de voorspelbare kosten door Robbert Hoeffnagel Aanbieders van hosted voice en unified communications (UC) uit de cloud schermen vaak met fraaie cijfers over de kostenverlaging die met een overstap mogelijk is. Dat is echter niet waar het om gaat, zegt Koen van Geffen, CEO van Voiceworks. Wij merken dat klanten vooral voordeel zien in de voorspelbaarheid van de kosten: all you can eat voor een vast bedrag per maand per gebruiker. Voiceworks lanceerde onlangs zijn managed UCdienst en heeft bovendien plannen voor een cloud middleware-laag die integratie van UC met grote portals als Open-Xchange en bijvoorbeeld Salesforce mogelijk maakt. Eind november lanceerde Voiceworks, een wholesale-aanbieder van zakelijke data-, mobiele en vaste telefonieoplossingen, zijn Managed UC-dienst. Dit is een volledig webbased alles-in-één unified communications-oplossing waarmee optimale bereikbaarheid en snelle communicatie- en informatieverwerking worden gerealiseerd. Voiceworks koppelt Managed UC aan zijn gehoste spraakdienst Managed Voice en het mobiele platform. Door deze integratie kan de gebruiker niet alleen zelf kiezen waar en wanneer hij communiceert, maar ook met welk device, zowel vast als mobiel. Managed UC is leverbaar in drie abonnementsvormen waarvan Managed UC Standard vast onderdeel is van de Managed Voice-dienst. Snelle acceptatie Koen van Geffen, CEO van Voiceworks, is erg optimistisch over de Nederlandse markt voor UC vanuit de cloud. Hij citeert onderzoek van onder andere het Britse Ovum dat constateert dat steeds meer bedrijven UC op een strategische manier willen inzetten en daar bovendien de budgetten voor beschikbaar hebben. Wij merken dat er bij Nederlandse bedrijven een toenemende belangstelling is om te investeren in optimale bereikbaarheid en snelle communicatie- en informatieverwerking door middel van UC uit de cloud. In 2014 zal dit nog verder toenemen. Medewerkers willen immers steeds vaker zelf bepalen welk communicatiemiddel zij gebruiken. Om aan deze wens te voldoen is een vergaande integratie van vaste en mobiele telefonie met UC in de cloud een vereiste. 22 CloudWorks - nr. 1 / 2014 Bedrijven omarmen UC met het oog op snellere reactietijden, hogere productiviteit van de medewerkers en lagere operationele kosten. Dit blijkt uit onderzoek van Infonetics in de VS. Om deze voordelen met UC te behalen heeft 22 procent van de ondervraagde bedrijven al hun UC-architectuur in de private cloud gebracht. Volgens het Ovum-onderzoek is 20 procent van de bedrijven wereldwijd van plan de komende twee jaar de cloud te gebruiken voor UC-projecten. Eén van de aanleidingen hiervoor is dat steeds meer business-applicaties cloud-gebaseerd zijn. Die applicaties moeten worden gekoppeld aan een communicatienetwerk. Van Geffen: Ook steeds meer Nederlandse bedrijven zien de voordelen van UC uit de cloud. Het is de manier waarop vanuit één platform gebruik kan worden gemaakt van alle mogelijke devices die medewerkers tegenwoordig tot hun beschikking hebben, zowel vast als mobiel. Hybrid en hosted Voiceworks is een voor het grote publiek relatief onbekende aanbieder van unified communications. Toch wordt het netwerk van Voiceworks door honderdduizenden users gebruikt. Dat heeft alles te maken met het business model. Van Geffen: Wij zijn een wholesale-aanbieder. Dit wil zeggen dat wij uitsluitend werken via partners die onze diensten onder eigen naam aan hun klanten aanbieden. Onze diensten worden gebruikt in zowel het MKB als in enterprise-omgevingen. Het bedrijf uit Almere is in 2005 opgericht en heeft toen op basis van open source-programmatuur zelf een complete hosted telefonie dienst, Managed Voice, ontwikkeld. Wij hebben een aantal open source-componenten genomen en daar een kant-enklaar oplossing van gemaakt. Onze eerste versie van de Managed Voice-dienst lanceerden wij in 2005 op het moment dat KPN net Internet Plus-bellen in de consumentenmarkt had gezet. De eerste reacties op deze KPN-dienst waren niet altijd even positief en daar hadden wij ook last van. Daarom hebben we destijds ons product aangepast tot een hybride aanpak, waarbij wij IP, SIPtrunking en het gebruik van traditionele PBX en combineren. Die combinatie sloeg aan en wordt nog altijd door circa de helft van ons klantenbestand toegepast. Enkele jaren later was de markt wel rijp voor een volledige IP-telefonie variant en hebben wij dat product opnieuw gelanceerd. We zien nu juist dat veel gebruikers die nog met een eigen bedrijfstelefooncentrale werken, overstappen op hosted voice of hosted UC op het moment dat hun PBX aan vervanging toe is. De diensten die Voiceworks aan zijn partners levert, zijn vooral gebaseerd op kostentransparantie. Wij kiezen voor een vast bedrag per maand per gebruiker. Daarvoor krijgt de klant alle functionaliteit die onze diensten te bieden hebben. Dus geen ingewikkelde licentiemodellen waarbij per extra module weer opnieuw moet worden betaald. De kern van Managed UC uit de cloud is in mijn ogen - naast alle technische functionaliteit: biedt de klant voorspelbare kosten. Voiceworks ondersteunt naast UC, IP- en vaste telefonie ook mobiele telefonie. Het bedrijf is hiertoe MVNE op het KPNnetwerk. Daardoor kunnen wij volledige vrijheid bieden als het gaat om de cliënt waarmee de gebruiker wil communiceren: vaste telefoon, mobiele telefoon, de eigen UC-portal van Voiceworks via de webbrowser, noem maar op. Op een mobiel apparaat hoeft de gebruiker ook geen app toe te passen, maar kan hij gewoon bellen. Cloud middleware Interessant is dat Voicworks ook wil integreren met andere portals. Van Geffen ziet namelijk goede kansen als leverancier van een cloud middleware-laag die UC integreert met andere software. Als voorbeeld noemt hij Salesforce. Voor veel mensen is Salesforce dé portal of interface waarmee zij de hele dag werken. Unified communications levert voor deze mensen maximaal rendement op als UC ook daadwerkelijk in Salesforce is geïntegreerd. Dan kunnen zij immers direct vanuit Salesforce communiceren, bellen, presence-info van hun klanten of collega s zien en dergelijke. Wij ontwikkelen momenteel een cloud middleware-laag die deze integratie met externe portals mogelijk maakt. Voiceworks is al een samenwerking gestart met Open-Xchange. Deze Duitse firma heeft onder andere het OpenOffice-ontwikkelteam in huis gehaald en werkt nu aan een open source-variant op Office365. Voiceworks levert straks via zijn cloud middleware de communicatielaag voor dit product. Meer details over deze cloud middleware-oplossing volgen in 2014, maar Van Geffen geeft wel aan dat - in zijn visie - dit een zeer interessante optie voor zijn partners wordt. Microsoft overheerst Office365 volledig. Zij hebben via deze portal dagelijks contact met de gebruiker, niet de wederverkoper. Wij zullen uitsluitend via partners werken, die daarmee dus altijd zelf het gezicht naar de klant vormen. Vijf datacenters Heel belangrijk voor iedere UC-oplossing is beschikbaarheid. Unified Communications raakt aan de kern van de business van de eindklant en de beschikbaarheid moet dus gegarandeerd zijn. Dat regelen wij op meerdere manieren. Allereerst ondersteunen we in UC natuurlijk een hele reeks van communicatiekanalen. Mocht onverhoopt een kanaal niet beschikbaar zijn, dan kan de gebruiker altijd via een van de andere kanalen verder werken. Daarvoor is het uiteraard wel van cruciaal belang dat ons platform altijd beschikbaar is. Ook daar hebben wij veel aandacht aan besteed. Onze software draait in Nederland in vijf verschillende datacenters. Daarnaast beschikken we over een eigen glasvezelring. Bovendien leveren wij aan onze partners en zij weer aan de eindklant adsl of glasvezel voor the last mile naar kantoor of huis. Daar hechten wij veel waarde aan omdat we alleen dan de beschikbaarheid èn de performance van ons UC-platform kunnen garanderen. Op die manier kunnen wij immers alle UCcommunicatie zo snel mogelijk naar ons eigen glasvezelnetwerk leiden. CloudWorks - nr. 12 /

13 Technologie Exact.com Static content load time decreases 150 KB Websites met internationale gebruikers kunnen niet meer zonder een wereldwijd distributienetwerk CloudVPS introduceert gratis CDN van de redactie Niet eerder werd een wereldwijd Content Delivery Network door een Europese cloud provider gratis aangeboden. Klanten van cloudprovider CloudVPS hebben de primeur. Dankzij de samenwerking met telecombedrijf Level 3 wordt de laadsnelheid van webcontent wereldwijd vanuit 93 plekken tot wel 70% verbeterd. CloudVPS is sinds het ontstaan in 2006 hard aan de weg aan het timmeren om het Europese alternatief voor diensten als Amazon Web Services en Microsoft Azure te worden. De lancering van het CDN is een andere belangrijke stap om deze ambitie te kunnen nastreven. Een serieuze cloud provider heeft de verantwoordelijkheid om wereldwijd snelle aflevering van content te kunnen garanderen. Het moet hierbij niet nodig zijn voor klanten om meerdere sites wereldwijd te hebben. Wij zien dit als basisfunctionaliteit van een goede cloud en daarom bieden we deze dienst kosteloos aan, zegt Lennard Zwart, CEO CloudVPS. Snelheid belangrijk Er is een directe relatie tussen het succes van een website en de laadsnelheid. Deze factor wordt voor websitebezoekers steeds belangrijker. Laadt de site niet snel genoeg, dan zijn ze geneigd om vroegtijdig te vertrekken. Voor exact.com, de internationale website van Exact Software, waarvoor we de eerste CDN-pilot hebben uitgevoerd, hebben wij de wereldwijde afleversnelheid van de statische content met 69,5% verbeterd, aldus Lennard Zwart. Exact.com pilot succesvol De CDN-pilot was zeker een succes, vertelt Ebo Eppenga, Marketing & Communication manager bij Exact, een internationaal financieel softwarebedrijf. Vanwege onze internationale aanwezigheid is het extreem belangrijk voor ons om een snelle website aan onze bezoekers te presenteren. CDN technologie is essentieel om dit doel te bereiken. Tijdens de pilot is vanaf 21 internationale locaties de webperformance gemeten van de homepage van exact.com. Na activatie van het CDN verminderde de laadtijd van de statische content van de homepage met gemiddeld 69,5%. Nu kunnen stappen genomen worden om ook de dynamische content te versnellen. De technologie van Level 3 Level 3 heeft haar tier-1 internationale bandbreedte netwerk gebruikt om één van de grootste CDN s ter wereld te creëren, met een capaciteit van 26.8 terabit per seconde. Het netwerk gebruikt op 93 wereldwijde locaties meer dan servers om internationale content gemiddeld 70% sneller af te leveren. Bestanden die meerdere malen binnen dezelfde geografische regio worden opgevraagd, zullen door het CDN worden opgeslagen op een snelle server binnen een datacentrum in die regio. Klanten kunnen via de CloudVPS Interface eenvoudig bepalen welke bestanden beschikbaar moeten zijn voor gebruik binnen het CDN. Gratis CDN Bestaande en nieuwe klanten van CloudVPS kunnen kosteloos gebruikmaken van de nieuwe CDN-dienst. Zij blijven gewoon de normale kosten voor uitgaand verkeer betalen. Als de content in het cloud storage platorm, de CloudVPS Object Store, wordt opgeslagen, dan zijn de kosten e 357,50 voor 10 Terabyte CDN verkeer. Naar een Open Europese cloud Naast het CDN is CloudVPS druk doende nieuwe diensten uit te rollen op basis van OpenStack, een snelgroeiend open source cloud infrastructuur project waaraan veel bekende namen zoals Cisco en HP meewerken. Wij bemerken een enorme behoefte bij ontwikkelaars en grote bedrijven aan een open, Europees alternatief voor de eerste generatie cloud diensten. Belangrijke factoren hierbij zijn het toenemend bewustzijn voor zowel privacy bescherming als oplossingen waarbij flexibel van leveranciers gebruik kan worden gemaakt, in combinatie met het feit dat steeds belangrijkere data in de cloud worden geplaatst, zegt Lennard Zwart. Snelle uitrol van diensten door Open Stack Een belangrijk onderdeel van de strategie van CloudVPS is het snel beschikbaar maken van nieuwe diensten. De aansluiting bij Open- Stack biedt het bedrijf dan ook een enorm voordeel. Hierdoor hoeft het bedrijf het wiel niet opnieuw uit te vinden en kunnen klanten gebruikmaken van een open cloud model dat door veel bekende aanbieders wordt ondersteund. In april vorig jaar werd de CloudVPS Object Store gelanceerd, een succesvol Europees alternatief voor cloud storage platforms zoals Amazon S3. Op dit moment wordt CloudVPS Compute ge-bètatest, een flexibel platform voor het leveren van cloud servers en netwerken op basis van OpenStack. Het idee is om binnen een jaar na de lancering van de Object Store in april 2013, de basis functionaliteit voor een Europees cloud alternatief beschikbaar te hebben. Hier zullen vervolgens steeds nieuwe diensten aan toegevoegd worden. Over CloudVPS CloudVPS loopt voorop op cloud gebied in Nederland. Het bedrijf is in 2006 opgericht door een groepje pioniers en inmiddels bedienen ze een imposante lijst bedrijven vanuit een netwerk dat over drie A-klasse datacentra is verspreid. CloudVPS heeft een grote public cloud waar flexibel capaciteit kan worden afgenomen. Daarnaast heeft het bedrijf een groot aantal private clouds en maatwerk clusters geïmplementeerd. CloudVPS zet zich in voor onder meer cloudgerelateerde certificering en open source cloudtechnieken zoals OpenStack. 24 CloudWorks - nr. 1 / 2014 CloudWorks - nr. 1 /

14 Interview Hans Nipshagen, regional manager Benelux van Akamai: Bedrijfsapplicaties wereldwijd via de cloud aanbieden is een uitdaging door Robbert Hoeffnagel Steeds meer organisaties willen dat hun bedrijfstoepassingen wereldwijd toegankelijk zijn. Hoewel dit een vrij vanzelfsprekende verwachting lijkt in een tijd waarin iedereen overal en altijd toegang heeft tot internet, zijn er de nodige uitdagingen en vraagstukken die beantwoord moeten worden. Hoe kan worden voorzien in de behoeften van de gebruikers op het gebied van de prestaties en beschikbaarheid, en tegelijkertijd aan die van de organisatie op het gebied van kosten, beheer en wet- en regelgeving? Akamai beschikt over s werelds grootste cloudplatform voor het afleveren, optimaliseren en beveiligen van online content en bedrijfsapplicaties, en helpt organisaties bij het aangaan van deze uitdagingen. De cloud lijkt in eerste instantie een voor de hand liggende oplossing om bedrijfstoepassingen en -data wereldwijd aan te bieden aan gebruikers. Ogenschijnlijk beschikt internet van nature al over de toegankelijkheid, de flexibiliteit en de schaalgrootte die hiervoor nodig zijn. Vooral op het gebied van latency - de wachttijd die optreedt tussen het opvragen van informatie en het daadwerkelijk verschijnen van deze informatie - is het internet echter niet ideaal. Maar gebruikers verwachten dat de informatie die zij nodig hebben om productief te zijn, direct en zonder vertraging beschikbaar is, ongeacht waar ze zich bevinden of wat voor apparaat ze daarvoor gebruiken. Veel bedrijven die kiezen voor de cloud, zijn dan ook op zoek naar oplossingen om de prestaties op peil te houden. Akamai biedt hiervoor een oplossing met zijn Terra Alta-dienst. Hans Nipshagen, regional manager Benelux, gaat in op de uitdagingen rond de wereldwijde toegang tot bedrijfsapplicaties via de cloud. Puzzel Het optimaliseren van de prestaties van toepassingen via de cloud is een echte puzzel. Alle stukjes moeten in elkaar passen. Zowel de infrastructuur als het applicatiedesign moeten optimaal zijn, want als dat niet het geval is, kan je te maken krijgen met vertragingen. En alles heeft verband met elkaar, dus als je optimale performance wilt bereiken, zal de hele communicatieketen moeten kloppen, aldus Nipshagen. We zien regelmatig dat organisaties proberen om zowel publieke als private cloudinfrastructuren te ondersteunen. Dan komen ze tot de ontdekking dat zeker de publieke cloud nog wel wat nadelen heeft. Het probleem is eigenlijk drieledig: om te beginnen is er de inherente onvoorspelbaarheid van de prestaties van het internet, waar je nu eenmaal geen controle over hebt. De volgende vraag is: hoe kan je inzichtelijk maken waar de bottlenecks zitten? En dan natuurlijk de hamvraag: hoe los je die op? Het gebrek aan mogelijkheden om end-to-end de prestaties te meten en te beheren is een probleem dat niet zo maar op te lossen is. Zodra data de bedrijfsinfrastructuur verlaat, ben je afhankelijk van de kwaliteit en de prestaties van de verbindingen van een hele reeks internet service providers over de hele wereld. En dat beïnvloedt de ervaring van gebruikers die zich wat verder van het datacenter bevinden, in een ander land of zelfs op een ander continent. Dit is iets wat IT-afdelingen vaak nog niet kennen. Zij zijn gewend aan goed beheersbare, eigen LAN- en WAN-infrastructuren waarbij de prestaties aan de hand van SLA s goed te voorspellen zijn. In het publieke internet bestaat die mogelijkheid echter niet. Daar komt bij dat de internetinfrastructuur in Nederland bijzonder snel is, zoals ook blijkt uit het State of the Internetrapport dat Akamai ieder kwartaal publiceert. Daardoor kan bij bedrijven ten onrechte de verwachting ontstaan dat die hoge prestaties ook behaald worden als ergens anders op de wereld verbinding wordt gemaakt met een bedrijfstoepassing. Regionaal versus wereldwijd Organisaties beseffen lang niet altijd dat een regionale cloudinfrastructuur niet zo maar is op te schalen naar een wereldwijde omgeving, vervolgt Nipshagen. Natuurlijk kun je kiezen voor een cloud provider die in meerdere landen actief is, maar dat is niet altijd mogelijk. En het gebruik van verschillende regionale providers lijkt het probleem van regionale toegang tot applicaties misschien op te lossen, maar zorgt wel voor een flinke toename in de complexiteit en hogere kosten. En met die grotere complexiteit neemt ook de kans op uitval toe. Volgens Nipshagen zijn ook internationaal opererende cloud providers niet altijd de oplossing: Zelfs wanneer een toepassing via dezelfde cloud provider in meerdere landen kan worden aangeboden, wordt de boel een flink stuk complexer. Denk bijvoorbeeld aan vraagstukken op het gebied van het verzamelen, verzenden, opslaan en beveiligen van informatie in verschillende landen. Er moet ook vaak rekening gehouden worden met lokale wet- en regelgeving. Maar organisaties kunnen ook ineens te maken krijgen met verschillende prijsmodellen voor de verschillende regio s. Zelfs administratieve taken die in principe relatief eenvoudig zijn, zoals de facturatie, kunnen dan zorgen voor een hoop extra werk en kosten. Identieke omgevingen En ook op technisch gebied kan de inzet van cloud providers in verschillende regio s zorgen voor de nodige hoofdbrekens. Zo zijn er de keuzes die iedere provider maakt voor bijvoorbeeld de software die de basis vormt van zijn diensten. Of van technologische keuzes die zijn gemaakt uit oogpunt van kosten, functionaliteit of concurrentievermogen. Nipshagen: Dit soort verschillen kan het voor organisaties in de praktijk moeilijk maken om meerdere cloud providers effectief en efficiënt in te zetten. Daarnaast is het voor veel toepassingen belangrijk dat ze draaien in identieke omgevingen, om storingen te voorkomen. 26 CloudWorks - nr. 1 / 2014 CloudWorks - nr. 1 /

15 Interview Advies Dit houdt in dat de applicaties zeer robuust ontworpen moeten zijn om eventuele verschillen te kunnen verdragen, of er moet 100 procent zekerheid zijn dat de omgevingen waarbinnen ze draaien echt volledig gelijk zijn, zelfs wanneer ze via dezelfde cloud provider in meerdere regio s worden gedraaid. Maar er zijn nog andere factoren die de prestaties van een bedrijfsapplicatie via de cloud beïnvloeden. Voor optimale prestaties is het bijvoorbeeld belangrijk dat applicaties en data zo dichtbij gebruikers beschikbaar zijn als mogelijk is. Maar zelfs de grootste cloud providers hebben in het gunstigste geval slechts 9 of 10 fysieke locaties over de hele wereld. Daarmee is een applicatie wellicht wel toegankelijk op een ander continent, maar wordt de afstand tot de eindgebruiker al snel erg groot. Daarbij zorgt de inzet van meer datacenters - of het nu gaat om eigen IT-middelen of om die van cloud providers - ook voor extra beheer-overhead. Nipshagen: Als je applicatie draait in meerdere datacenters moet je namelijk niet alleen de toepassing in ieder afzonderlijk datacenter beheren, je wilt ook de prestaties kunnen meten of rechtstreeks onderhoudstaken uitvoeren op servers. Dat kan vaak op afstand, maar het kost allemaal wel een hoop tijd en inspanning. Eigen vermogen, vreemd vermogen, gratis vermogen - deel 1 Afgezien van de daadwerkelijke infrastructuur, moet ook rekening gehouden worden met de eindgebruikersapparatuur waarmee de toepassing wordt gebruikt. Er is een enorme variatie in de mogelijkheden van al die verschillende apparaten waarmee gebruikers applicaties en content gebruiken. Denk alleen aan de talloze modellen smartphones en tablets die momenteel in omloop zijn. Die hebben verschillende schermresoluties, verschillende besturingssystemen, verschillende browsers, verschillende prestaties, etc. En ook die zaken bepalen voor een belangrijk deel de uiteindelijke gebruiksbeleving. Als een toepassing of de daarin gebruikte content is ontworpen voor een bepaalde browser, een bepaalde resolutie of een bepaalde processorsnelheid, kan dat op een toestel met andere specificaties zorgen voor een veel slechtere beleving. Maar het is voor organisaties in feite ondoenlijk om applicaties en content aan te passen voor al die verschillende kenmerken. Wereldwijd platform Akamai pakt de problematiek rond bedrijfsapplicaties via de cloud op een andere wijze aan. Het bedrijf heeft ruim servers over de hele wereld, die als het ware een apart en zeer snel platform bovenop het internet vormen. Via dit platform is het voor klanten mogelijk om applicaties en content vanaf een centrale locatie aan te bieden aan gebruikers over de hele wereld, waarmee een intelligente application delivery-laag aan de voorkant van de datacenteromgeving van de organisatie ontstaat. Het platform is daarbij geoptimaliseerd om dynamische gegevens snel te transporteren. Daarnaast biedt het oplossingen voor uitdagingen die cloudproviders niet aanpakken, zoals wereldwijde schaalbaarheid, het vermogen om content geoptimaliseerd aan te kunnen bieden voor ieder type apparaat, of real-time load balancing en failover in geval van een storing. Klanten die applicaties via Akamai wereldwijd aanbieden, zien volgens Nipshagen daadwerkelijke en meetbare Hans Nipshagen verbeteringen: Zij zien niet alleen betere prestaties, maar merken ook dat meer gebruikers tegelijkertijd inloggen. Dit duidt erop dat medewerkers de toepassingen regelmatiger en langer gebruiken, dankzij de hogere snelheid en de betrouwbaarheid. En dat is een belangrijk pluspunt, omdat gebruikers die niet tevreden zijn met de prestaties en beleving van de door het bedrijf aangeboden applicatie, al snel andere manieren zoeken om hun werk makkelijker te maken. Een simpel voorbeeld is een support-ticketingsysteem. Als een gebruiker vindt dat dat niet snel genoeg werkt, pakt hij weer de telefoon. En daarmee ben je dan alle voordelen van zo n ticketingsysteem kwijt. Nog vervelender wordt het als gebruikers dan hun toevlucht zoeken in handige cloud-toepassingen van derden, die niet door het bedrijf kunnen worden beheerd of gecontroleerd, maar die de gebruikers wel de gewenste prestaties en mogelijkheden bieden. Deze trend richting Shadow IT neemt momenteel sterk toe bij bedrijven en kan grote gevolgen hebben voor de information governance en compliancy van een organisatie. Dat maakt het extra belangrijk om ervoor te zorgen dat de eigen bedrijfstoepassingen voldoen aan de verwachtingen en de behoeften van gebruikers, waar ter wereld ze zich ook bevinden. Er zijn dus wel degelijk mogelijkheden om gebruikers over de hele wereld op een goede wijze via de cloud toegang te bieden tot bedrijfstoepassingen. Daarvoor is echter een infrastructuur nodig die de schaal, de flexibiliteit en de intelligentie moet bieden om een optimale ervaring mogelijk te maken. Robbert Hoeffnagel is hoofdredacteur van CloudWorks door Louis van Garderen Over het vermogen van uw onderneming valt heel veel te schrijven. We pikken er voor deze miniserie drie uit: uw geactiveerde eigen vermogen, de eigenaardigheden van het vreemd vermogen en het financieren met - jawel - gratis vermogen. Eigen vermogen In dit eerste deel aandacht voor het eigen vermogen. U weet wel; de post rechtsboven in de balans. Niet zelden een bron van onbegrip en frustratie. De indicator van de sterkte van uw onderneming bij uitstek, te berekenen als het saldo van alle bezittingen en schulden, is nogal eens uit balans. Alle moeite van de afgelopen tijd resulteert in een negatief eigen vermogen?!? Als ondernemer wéét u dat veel energie is gestoken in nieuwe producten terwijl de kosten alleen maar het resultaat hebben verslechterd. Nieuwe producten veroorzaken hoge kosten die voor de baat uitgaan; niet in de laatste plaats de enorme brok aan personeelslasten. En waarom ziet u dat niet terug in uw eigen vermogen?!? En waarom presenteer ik die ontwikkeling als een verlies? We hebben het hier over in eigen beheer ontwikkelde producten zoals uw zelf vervaardigde platforms of zelfgeschreven software; zelfontwikkelde management tools of de ontwikkeling van nieuwe koelingssystemen. Activeren, tenzij Iedere ondernemer is wel doordrongen van het economisch principe dat de kost voor de baat uitgaat. Wat echter lang geen gemeengoed is, is dat die inspanningen wel degelijk kunnen leiden tot een gezonde balans. De hoofdregel is dat in eigen beheer ontwikkelde vaste activa op de balans worden gezet. En daarna in enkele jaren weer afgeschreven. Dus de loonkosten en de met de ontwikkeling samenhangende kosten worden als hoofdregel op de balans gezet. Impairment En dan stap twee: alles wat u activeert moet worden getoetst aan de economische waarde. Meer activeren dan u heeft uitgegeven mag niet (bovengrens) en u mag niet meer activeren dan wat u in de toekomst verwacht met die investeringen te kunnen realiseren. U moet uw investeringen wellicht weer verminderen als ze minder waard zijn (ondergrens). De wet schrijft dat voor; dat kan in de praktijk overigens nog een hele zoektocht zijn. Lekker belangrijk.! Zeker. Want activeren of niet beïnvloedt het beeld dat u over uw bedrijf met uw jaarrekening naar buiten brengt. Niet activeren kan het verschil maken tussen een positief en een negatief eigen vermogen. Het kan leiden tot onterechte verliesneming. Niet activeren is zelfs communiceren over uw karakter: hebt u wel vertrouwen in de kracht van uw eigen onderneming of kiest u voor een veilige route? Als u niet activeert staat u er blijkbaar zelf niet zo achter Visitekaartje Uiteraard voldoet u aan de wet. Dus overweegt u activering van uw voortgebrachte immateriële activa. Maar er is meer: straks verkoopt u uw onderneming. Of u gaat financiering aantrekken. Dan wilt u wél voor de dag komen. Met een verzameling goed doordachte jaarrekeningen. Want die zijn uw financiële visitekaartje. Tijd voor een belletje met uw accountant. Louis van Garderen is oprichter van Joinson & Spice 28 CloudWorks - nr. 1 / 2014 CloudWorks - nr. 1 /

16 Technologie Open data biedt kansen voor innovatie Open data is een onderwerp dat geassocieerd wordt met big data, hackathons, open access en zelfs burgerrechten. Het uit Angelsaksische landen overgewaaide fenomeen lijkt verbonden met andere open onderwerpen, zoals open innovatie, open overheid, open access, open source en dergelijke. Open data kan ook een nieuwe vorm van bedrijvigheid stimuleren. De overheid en de maatschappij hebben daarbij een belang. Dit artikel gaat in op open data, de waarden van open data en de betekenis van open data voor en door het bedrijfsleven. door Jan Willem van Eck 30 CloudWorks - nr. 1 / 2014 Data heeft altijd wel een bepaald kenmerk van openheid in zich. Het is namelijk lastig werken met data die op geen enkele manier open of toegankelijk te maken is. Soms wordt open data gezien als een website waarin ook buiten de eigen organisatie naar digitale kaarten kan worden gekeken. Soms wordt open data in ruw formaat ter beschikking gesteld als puntjes op een kaart of als een Excel-bestand met coördinaten. Wij gaan uit van de volgende definitie: Open geodata is geografische data die in het publieke domein is vrijgegeven, en die voor iedereen zonder beperkingen voor hergebruik ter beschikking staat. Rechten op data De juridische component van open data wordt daardoor meteen naar voren gehaald. Rechten die op data rusten vormen een beperking voor hergebruik. Geen enkele barrière voor hergebruik verhoogt de kansen op nieuwe business modellen. In een ideale wereld, gezien vanuit de hergebruiker van data, vervalt de data in het publiek domein. Dat publiek domein (niet te verwarren met de publieke diensten) is niet van de overheid, maar van de maatschappij, dus van ons allemaal. De data is dan vrij van auteursrechten, of beter: de eigenaar ziet af van de auteursrechten. Uiteindelijk vervallen alle auteursrechten in het publieke domein, maar de lange tijdsduur die daarvoor nodig is veroorzaakt problemen voor onze digitale cultuur. Wil een eigenaar van data zijn data open data maken, dan moet een verklaring over de licentie worden afgeven, die tevens goed bij de data te vinden is. Deze verklaring heeft een grote invloed op wat mag en wat niet mag met de betrokken open dataset. Meestal wordt naar Creative Commons (creativecommons.nl) verwezen: een stelsel van afspraken, waarbinnen auteursrechten worden ingeperkt en dus bepaalde vormen van hergebruik mogelijk worden gemaakt. Zo bepaalt bijvoorbeeld de licentievorm NC (niet-commercieel) dat afgeleid werk (of hergebruikte data) niet voor commerciële doeleinden mag worden gebruikt. Rijksoverheid.nl heeft in september 2010 gekozen voor een CC-0-licentie. Hergebruikers van de teksten op de website zijn niet verplicht om de bron te noemen, maar dat is wel toegestaan. Veel organisaties stellen eigen voorwaarden op, waarin meer wordt vastgelegd, zoals aansprakelijkheid en privacy. Indien men op een andere manier van de open data gebruik wil maken dan door de licentie is bepaald, moet men contact opnemen met de bronhouder van de data. Het niet vermelden van het licentietype betekent niet automatisch dat er geen CC van toepassing is. Onder de open data-vlag worden ook eigen open data-licenties ontwikkelt met beperkingen, zoals de verplichting om te verwijzen naar de bron van de gegevens en dat deze om niet te verkrijgen zijn en de verplichting om een significant ander product te bouwen met deze open data dan onze eigen producten. Het moge duidelijk zijn dat dit soort bepaling geen stimulans voor bedrijvigheid vormen. Open data en de overheid Overheden wereldwijd nemen open data-plannen op in het beleid. Als doelstellingen worden een toename in transparantie, participatie en efficiency genoemd. De sociale en politieke gedachte is dat data, die met publieke middelen is verzameld voor een primair proces van de overheid, gewoon voor iedereen ter beschikking moet staan, zonder enige beperking. CloudWorks - nr. 1 /

17 Technologie De Verenigde Staten hebben al een aantal jaren een sterke nadruk op open data. Recent spreekt President Obama zelfs over de nieuwe default, standaard is de data open, tenzij Onder dat tenzij vallen zaken als persoonlijke data (of data die tot een persoon te herleiden is) en data met betrekking tot de nationale veiligheid. In Nederland en Europa speelt privacy dan meteen een sterke rol, in de VS denkt (en handelt) men duidelijk anders met betrekking tot data en persoonsgegevens (zie de PRISM / Snowden-casus). Opbrengsten Ook de Europese Commissie staat zeer positief tegenover het hergebruik van overheidsdata. Het versimpelde economische argument: door de vrijgave van overheidsdata kan de economische activiteit rondom overheidsdata verdubbelen. De belastingopbrengsten uit die verdubbeling overstijgt de huidige overheidsinkomsten verkregen uit de data. De inschattingen van toekomstige opbrengsten van open data variëren enorm en het blijft vooralsnog koffiedik kijken. Hoewel de economische impact van open data voorlopig nog onderwerp van onderzoek en discussie is, hebben de ontwikkelingen in verschillende landen al tot nationale open data-initiatieven geleid. Zo geeft de Britse overheid met data.gov.uk en de slogan Opening up government duidelijk aan waar het om te doen is. In de UK is men zelfs een stap verder gegaan en heeft de overheid een Open Data Instituut opgericht. De investering van 10 miljoen pond geeft aan dat men het serieus meent met open data. De Nederlandse overheid staat positief tegenover open data. Minister Schultz van Haegen heeft al in 2012 voor de data binnen het domein van het ministerie Infrastructuur & Milieu als doel gesteld dat alle publieke data vrij toegankelijk moet zijn in 2015, behalve als er dringende redenen zijn om dat niet te doen. Daarbij heeft zij de wij de data, u de toepassingen -positie van de overheid benadrukt. Rijkswaterstaat heeft inmiddels het nationaal wegenbestand (NWB) vrijgegeven. Het Kadaster heeft de Basisregistraties Grootschalige Topografie (BGT) en Adressen en Gebouwen (BAG) ook vrijgegeven. En ook het Satellietdataportaal van het Netherlands Space Office biedt de data als open data aan. Op data.overheid.nl is een centraal (meta)data portaal ingericht, waar het zoeken (en vinden) van open data bronnen mogelijk wordt gemaakt. Ook gemeentelijke overheden stellen radicaal open data beschikbaar en gaan over op een open data, tenzij beleid. Waardevolle open data Of open data voor anderen waardevol is, is vaak lastig te beoordelen voor een bronhouder. Indien een overheidsorganisatie beschikt over criminaliteitsstatistieken, dan zou deze data voor een makelaar (en voor een woningzoekende) zeer waardevol kunnen zijn. Maar wat is de waarde van de locatie van stiltegebieden? De waarde voor andere organisaties zal enorm variëren: soms is een as is -gebruik in de eigen processen zeer waardevol (door bijvoorbeeld naast de eigen informatie een OpenStreetMap met open data in een ander venster te raadplegen), soms kan open data tot een nieuwe toepassing leiden (zoals de Spotzi Atlas van D-Base, dat eigen data en open data van de Wereldbank samenvoegt en zo een nieuwe toepassing laat ontstaan). Waarde verhogen Bepaalde kernmerken van open datasets kunnen de waarde voor andere organisaties verhogen. Naast de gekozen licentievorm zijn dat kenmerken zoals: Kwaliteit (wat is de kwaliteit van de dataset, aan welke voorwaarden voldoet deze). Actualiteit (van wanneer is deze dataset). Continuïteit (wordt de data jaarlijks of maandelijks geüpdatet). Metadata (een beschrijving van de dataset zelf). Toegankelijkheid (via een ruw data bestand of een programmeeromgeving). Contactpersoon (bij wie kan ik terecht met vragen). Naast een formele beschrijving van de dataset verdient het aanbeveling ook een meer informele toe te voegen. Een voorbeeld: Deze dataset bevat gegevens over de hectometerpalen van de provinciale wegen. Het is met deze dataset mogelijk om een indruk te krijgen waar hectometerpalen zijn geplaatst. De gegevens zijn eenmalig opgesteld en worden jaarlijks gecontroleerd. De betrouwbaarheid is niet hoog. Regelmatig worden hectometerpaaltjes omgereden en niet op de oorspronkelijke positie teruggezet. Een dergelijke beschrijving geeft een goed beeld van de mogelijkheden en beperkingen van een dataset. Kansen voor bedrijven Als overheden langzaamaan open data met structuur aan de buitenwereld ter beschikking stellen, dan kunnen andere organisaties deze data opnemen in bestaande en nieuwe bedrijfsprocessen. Het is dan van belang welke positie de overheid zelf definitief inneemt: puur als leverancier van open data en/of als consument van open data van anderen en/of als bouwer van bepaalde toepassingen. Op basis van de gekozen positie van de leverancier van open data, zullen bedrijven deze open data mogelijk verrijken en er nieuwe dataproducten of datadiensten van maken. Zo zouden er boom-apps uit het eerdere voorbeeld kunnen ontstaan als gemeenten zelf het boomkadaster ter beschikking stellen. De winst voor de gemeente kan dan in meer gebruik van de eigen data, in meer informatie voor de burgers en in een hogere kans op feedback van de actualiteit van de eigen data te vinden zijn. Maar het is niet automatisch een gegeven dat bedrijven de data zullen opnemen in bestaande of nieuwe bedrijfsmodellen. Het is momenteel ook lastig om in het open data-portaal van de Nederlandse Overheid en het Nationaal Georegister, buiten een aantal landelijke datasets om, nuttige datasets te vinden. Maar wat nuttig is voor de een, is zonder waarde voor de ander. Om vraag en aanbod te matchen zijn er - veel - open databijeenkomsten en initiatieven. Het doel van de bijeenkomsten is om geïnteresseerden (leveranciers, gebruikers, bouwers, etc.) van de data bijeen te krijgen en een nieuw initiatief te kickstarten. Open data kan zo als innovatieversneller voor een consortium van samenwerkenden met een sterk gemeenschappelijk belang en interesse dienen. Vaak worden wedstrijden en prijzen gebruikt als stimulans om de juist mix van geïnteresseerden bij elkaar te krijgen. Open data van bedrijven Het principe voor het publiek domein ter beschikking stellen, zonder restricties, is niet aan de overheid voorbehouden: het is net als voor overheden ook voor bedrijven zeer goed mogelijk om delen van het bedrijfsproces zonder of met weinig beperkingen met de buitenwereld te delen. Zij zullen dat altijd doelmatig doen: in overeenstemming met de doelen van de eigen organisatie. Zo kan een congresorganisator er voor kiezen om alle gegevens van de deelnemers en standhouders met de buitenwereld te delen, met de hoop om nieuwe bijeenkomsten voor andere deelnemers en standhouders te mogen organiseren. Een uitgever van boeken kan voor een aantal boeken een CC licentievorm gebruiken. Het achterliggende doel is dan om meer lezers geïnteresseerd te krijgen in die ene en alle andere boeken van de uitgever. Andere praktische voorbeelden: de presentaties van uw klantendag, de ideeën van uw klanten voor uw producten, de kennis die u heeft over open standaarden: u kunt het allemaal in het publieke domein plaatsen. In het algemeen zijn de grenzen tussen organisaties en de buitenwereld poreuzer geworden. Dat betekent dat er kansen zijn om innovatie te versnellen en daar op een open manier mee om te gaan. Dankzij open data verleggen we samen grenzen van organisaties, waarbij de baten (transparantie, participatie, nieuwe waarden) de inspanning (tijd, investering, veranderwerk) ruim kunnen overtreffen. Maar het uitdagende fenomeen open data maakt veel los in organisaties, en daarbuiten. Al snel worden vanuit de eigen troeteltheorie en perspectief (juridisch, economisch, praktisch) voor en tegen argumenten op de tafel gelegd. Een open data experiment, een klein open data project met vooropgezette doelstellingen is dan een goede remedie. Een voorbeeld: stel een tiental datasets ter beschikking en vraag de buitenwereld welke tien dat zouden moeten zijn. Stel daarnaast als voorproefje alvast het complete boomkadaster ter beschikking, met de juiste licentievoorwaarden, en bekijk eens wat er gaat gebeuren. Wellicht komen er wel reacties van de buitenwereld op de data van de gemeente en bouwt een lokale interessegroep de data in een boomapp om. Open data is als onderwerp geen monopolie van de overheid: de academische wereld, bedrijven en burgers kunnen en moeten een actieve bijdrage leveren, willen de open data principes een succes betekenen voor de maatschappij. Daarvoor is gelegenheid genoeg: open data is voor iedereen toegankelijk. Het is voor iedereen ook mogelijk om door hergebruik van open data, nieuwe open data door te leveren en zo innovatie te versnellen. Dit artikel is een bewerking van een eerder verschenen whitepaper over een open geodata raamwerk. Jan Willem van Eck is directeur strategie bij ESRI Nederland advertentie // CONTINUÏTEIT GEWAARBORGD 32 CloudWorks - nr. 1 / 2014 CloudWorks - nr. 1 /

18 Technologie Dassault Systèmes brengt SolidWorks naar de cloud door Peter Gloudemans Tijdens het jaarlijkse SolidWorks World congres werd duidelijk dat Dassault Systèmes de gelijknamige ontwerpsoftware in de cloud aan het integreren is met het 3DEXPERIENCE-platform. Die ontwikkeling maakt deel uit van een lange termijn strategie gericht op online co-creatie met klanten en ketenpartners. Eind januari bezochten ruim klanten, partners en journalisten SolidWorks World, in het behaaglijke San Diego. Tijdens de keynote presentaties en een persconferentie met CEO Bernard Charlès werd duidelijk dat Dassault Systèmes volop bezig is om haar marktleidende 3D-software naar de cloud te brengen. Deze tweede grootste softwareleverancier van Europa is de afgelopen jaren ondanks moeilijke economische omstandigheden succesvol gegroeid. Het geheim daarachter is een lange termijnvisie over innovatie en investeringen in strategische samenwerkingsverbanden met klanten die voorop lopen in hun marktsectoren. Behalve een nieuwe applicatie, waarover verder in dit artikel meer te lezen is, lichtte Charlès ook de cloudstrategie van het bedrijf toe. Op het eerste gezicht lijken zware engineeringapplicaties en de cloud onverenigbaar. Toch is Dassault Systèmes achter de schermen al een tijd bezig om haar software naar de cloud te brengen, in de vorm van het 3DEXPERIENCE-platform. De komende maanden wordt SolidWorks daar zodanig mee geïntegreerd dat klanten op de eigen grafische werkstations kunnen blijven ontwerpen, maar alle data via de cloud kunnen delen en beheren. Voorlopig alleen via de proprietary Dassault Systèmes cloud, vanwege het hoge beveiligingsniveau dat nodig is om de intellectuele eigendommen van klanten goed te kunnen beschermen. Dat bedrijven als Airbus en Boeing, maar ook defensiedivisies en een groot aantal automobielfabrikanten al decennia software van Dassault Systèmes gebruiken voor hun productontwikkeling, geeft een indruk van die beveiliging. Het bedrijf kan bij piekbelastingen de benodigde capaciteit flexibel opschalen via de Amazon Elastic Cloud. Op termijn wil Dassault Systèmes ook private cloud installaties bij klanten gaan faciliteren. Verandering maakindustrie Bernard Charlès begon zijn uiteenzetting met drie wereldtrends. Allereerst dat de maakindustrie onomkeerbaar aan het veranderen is en dus ook het ontwerpen en de engineering van producten. Ten tweede dat steeds meer producten intelligent worden door de toevoeging van elektronica of sensoren. Zijn derde trend was hoe we kunnen leren van Big Data om zowel bedrijfsprocessen als de wereld te verbeteren. We leven volgens Charlès in een tijdperk waarin het creëren van bijzondere experiences voor en met klanten van doorslaggevend belang wordt voor het innovatief vermogen van bedrijven. Door meer via de cloud met supply chain partners en klanten te gaan samenwerken kunnen bedrijven zowel hun efficiency verder verhogen als de time-to-market van nieuwe producten verkorten. Tijdens SolidWorks World werd dit live gedemonstreerd door twee engineers die in de vorm van een rollenspel via de cloud met complementaire applicaties een ontwerp verbeterden. Uit de manier en snelheid waarop zij real-time samenwerkten, blijkt dat Dassault Systèmes het mogelijk maakt om alle in de cloud gebruikte data onafhankelijk van het bestandsformaat te delen en te visualiseren. Volgens Charlès gebruikt zijn bedrijf voor het 3DEXPERIENCE-innovatieplatform geen traditionele bestandsformaten meer, maar informatie geclusterd naar de logische toepassing in een applicatie, waarmee meerdere mensen tegelijkertijd kunnen samenwerken. Zo regelt Dassault Systèmes tevens de cruciale eigendomsbescherming bij industriële productontwikkeling en het voorkomen dat projectle- den per ongeluk elkaars wijzigingen overschrijven. De komende jaren lijken bestandsformaten en incompatibiliteit daartussen dus minder relevant te worden. SolidWorks World nieuwsfeiten Behalve de hiervoor beschreven cloudgerelateerde ontwikkelingen zijn er op SolidWorks World ook nieuwe producten geïntroduceerd. Voorafgaand aan het evenement presenteerde partner Stratasys al een 3D-printer die drie verschillende materialen kan combineren. Dat kunnen zowel drie kleuren zijn voor een kleurrijk prototype, als drie materialen waaruit een product is samengesteld, of die elkaar versterken. Op de partnerbeurs was tevens een nieuwe 3D-printer te zien die kunststoffen versterkt met koolstofvezels kan printen wordt dus ook het jaar van een volgende generatie 3D-printers. SolidWorks en moederbedrijf Dassault Systèmes introduceerden zelf de Mechanical Conceptual software, om de eerste ideeën voor een nieuw product, machine of installatie conceptueel vorm te geven. Die kunnen de ontwerpers en engineers vervolgens in SolidWorks verder uitwerken tot het definitieve product. Solid- Works Mechanical Conceptual is een cloudapplicatie die klanten tegen een maandelijks abonnementstarief kunnen gebruiken. Verder werden zoals gebruikelijk ook een aantal nieuwe functies gepresenteerd die SolidWorks aan de 2015-versie gaat toevoegen, die eind van dit jaar beschikbaar komt. SolidWorks CEO Bertrand Sicot maakte duidelijk dat de 3D-software waarvoor hij verantwoordelijk is steeds verder wordt geperfectioneerd om de productiviteit van ontwerpers en engineers te verhogen. Het wereldwijd online kunnen samenwerken en informatie delen met collega s en partners, wordt via de integratie met het 3DEXPERIENCE-platform van Dassault Systèmes geregeld. Peter Gloudemans is journalist 34 CloudWorks - nr. 1 / 2014 CloudWorks - nr. 1 /

19 Strategie Rondetafeldiscussie i-to-i en Orange Business Services: Big Data betekent een complete transformatie van de organisatie door Robbert Hoeffnagel Nieuwe ontwikkelingen als Big Data en business analytics hebben een grote impact op de manier waarop organisaties hun IT-voorziening organiseren. Met name de relatie tussen IT en business wordt hierdoor ingrijpend veranderd, waarbij niet in de laatste plaats de rol van de CIO ter discussie staat. Big Data is namelijk niet zomaar een nieuw ITproject, maar is veel eerder een complete transformatie van de organisatie. Een veranderingsproces dat bovendien bepaald niet zonder afbreukrisico s is. Adviesbureau i-to-i en Orange Business Services organiseerden over dit thema onlangs een discussieavond. Waar cloud computing en mobility steeds meer hun plek in het IT-landschap lijken te vinden, blijft Big Data nog vaak hangen in een abstracte discussie. Logisch dus dat de discussieleiders - Edwin van den Heijkant van i-to-i en Ton de Vos van Orange Business Services - tijdens deze in De Boerderij in Driebergen georganiseerde avond maar direct van start gingen met misschien wel het meest weerbarstige thema van de avond: de definitiekwestie. Hoe gevarieerd de meningen over Big Data zijn, bleek wel uit de antwoorden die de discussiedeelnemers gaven op de vraag wat het eerste woord is waaraan zij denken als zij de kreet Big Data horen. Dat ging van mysterieus tot microscoop, van shallow tot de waarheid en van beerput tot inzicht. Daarvoor hadden de twee gesprekleiders al laten zien dat het bij Big Data niet per definitie om massale hoeveelheden data hoeft te gaan. Beiden hadden van zichzelf een soort internet-profiel gemaakt. Wat komen we van onszelf tegen als we onze eigen naam bij Google invoeren? Eén zoekopdracht geeft al snel een heel aardig beeld van de persoon van - zeg - Ton de Vos. Inzicht kan dus kennelijk al met één search worden verkregen. Eenduidigheid Dat Big Data vooralsnog ook mysterieus is, blijkt wel uit de definities die partijen als Gartner, Microsoft of Oracle voor dit fenomeen geven (zie kader Mysterieus fenomeen ). Het is duidelijk dat de drie definities - omschrijvingen is wellicht een beter woord - over een en hetzelfde onderwerp gaan, maar van eenduidigheid is geen sprake. Dat zien we ook terug in het in figuur 1 weergegeven overzicht van aanbieders die zich op een of andere manier met Big Data bezighouden. Er staan - uiteraard - een aantal BI-leveranciers in dit overzicht, maar ook enkele ad/media apps en bijvoorbeeld ook applicaties voor het loggen van data en zelfs good old databases. En waar voor veel mensen Hadoop of Cassandra bijna synoniem zijn aan Big Data, staan zij in figuur 1 op een positie waaruit we bijna zouden afleiden dat het hier hooguit gaat om technologieën die een fundament voor Big Data leveren. Is dat een terechte conclusie? tools gebruiken we hiervoor, waar binnen de organisatie hoort de lead over Big Data-projecten te liggen, en hoe zit het in een Big Data-wereld nu precies met de relatie tussen business en IT? Misschien nog wel het beste te typeren aan de hand van de rol en positie van de CIO. Was dat immers niet de functionaris die met kennis van IT-zaken de business uitstekend kan adviseren over het zakelijk uitnutten van nieuwe technologie, of is de CIO toch eigenlijk eerst en vooral de baas van de IT? Rol van de CIO In De Boerderij ontspon zich over de rol van de CIO een levendige discussie. Waar staat bijvoorbeeld die letter I nu precies voor? Information, Infrastructure, Innovation, of vooral de I van intuïtie? De discussie kwam al snel op het punt van business and IT alignment. Of beter gezegd: het feit dat BITA het punt helemaal niet (meer) is. Of die kloof tussen business en IT werkelijk bestaat, is niet alleen per organisatie anders, maar het doet ook geen recht aan de ontwikkeling die we nu zien. Veel belangrijker is namelijk dat trends als Big Data samenwerking tussen business en IT simpelweg afdwingen. Een CIO dient hierbij vooral transactioneel leiderschap te vertonen. Door middel van een push/ pull-model brengt de CIO business-mensen en IT-specialisten bij elkaar en laat hen zien hoe zij optimaal kunnen samenwerken. De vraag is dan natuurlijk wel of de CIO daarmee vooral een IT-functionaris is of verder opschuift richting de business. Uit de discussie kwam toch een voorkeur naar voren van de CIO als IT-manager 2.0 met dus een duidelijke focus op IT. Tijdens de discussie kwam ook een duidelijke bezorgdheid aan de orde over de complexiteit van IT. Die is nu al zeer groot. Kunnen we daar in de vorm van Big Data straffeloos nog een extra laag complexiteit aan toevoegen en dan ook nog verwachten dat we dat allemaal onder controle kunnen houden? De vragensteller had hier duidelijk twijfels over. Steeds vaker worden beslissingen immers puur op basis van algoritmes genomen. Die algoritmes verzamelen zelf de data die zij nodig hebben om tot een beslissing te kunnen komen. Wat betekent dit voor de manier waarop een CIO leiding moet geven, wie maakt die algoritmes eigenlijk en hoe weten we zeker dat die algoritmes goed in elkaar zitten en de juiste beslissingen nemen op basis van de juiste data? Betekent dit dat de CIO in de toekomst vooral langs de sociale as leiding zal geven? Anders gezegd: vooral vertrouwen aan mensen zal geven, zodat zij doen wat het beste voor de organisatie is? 36 CloudWorks - nr. 1 / 2014 Figuur 1. Onder de noemer van Big Data kunnen tal van productgroepen worden geschaard. Het concept Big Data is voor veel organisaties echter inmiddels wel duidelijk: waarde genereren uit de enorme hoeveelheden data die zij verzamelen en verzameld hebben. Hoe we die waarde concreet gaan verkrijgen, is vaak echter minder duidelijk. Welke Een lastig aspect aan deze discussie is wat tijdens de discussieavond genoemd werd: reputational risk. Wat zijn de gevolgen als er met deze algoritmes fouten worden gemaakt? Een van de deelnemers gaf een eenvoudig voorbeeld dat zich echter makkelijk laat vertalen naar de veel complexere en gevaarlijker werelden van bijvoorbeeld de gezondheidszorg. Stel dat in een gezin de dochter op de ipad allerlei sites over pony s bezoekt. Een niet goed doordacht algoritme gaat iedere gebruiker van die ipad vervolgens zien als een Pony-liefhebber. Maar wat nu als het hier niet om de ipad van een meisje van 12 gaat, maar om een ipad die in de huiskamer ligt en door alle leden van het gezin als second screen bij het tv-kijken wordt gebruikt? IP-adressen - dat werd al direct duidelijk - zijn daarmee dus uitgerangeerd als zogeheten validatie-attribuut voor data. CloudWorks - nr. 1 /

20 Strategie Suggestie Er is dus meer data over die ipad nodig om tot goede conclusies over die gebruiker te komen. Die mening bleek tijdens de discussie niet zonder slag of stoot door iedereen geaccepteerd te worden. Door almaar meer data te verzamelen kan immers de suggestie ontstaan dat we meer te weten komen, maar is het niet zo dat in eerste instantie eerder het tegenovergestelde gebeurt? Steeds meer potentieel tegenstrijdige data, zonder dat een eenduidig beeld ontstaat. Pas als er zeer grote hoeveelheden data zijn verzameld over die ene ipad-gebruiker, kunnen we wellicht tot een beter profiel van die persoon komen. Eén conclusie werd daarmee al snel duidelijk: iedere organisatie kan in technische zin Big Data-projecten optuigen. Het is nu eenmaal niet moeilijk om een aantal tools te installeren. Het zijn echter de competenties van de mensen die met al die data aan de slag gaan, die maken dat we die zee aan data ook op de juiste manier interpreteren. Is daarin een rol voor de CIO weggelegd? De conclusie was vooralsnog: neen. Er leek tijdens de discussie een consensus te bestaan dat CIO s vooral leiding moeten geven aan de IT-afdeling en zich meer met technologische ontwikkelingen dienen bezig te houden. De trend dat zij nog verder dan nu vaak al het geval is opschuiven richting de business was in de ogen van de deelnemers aan de discussieavond minder gewenst. Daarbij speelt uiteraard ook de vraag van wie al die Big Data eigenlijk is. Die vraag wordt steeds lastiger te beantwoorden. Organisaties verzamelen zeer veel data. Waar deze data vandaan komt, is vaak zeer divers. Het varieert van Salesforce tot Google+, van interne collaboration-tools als Yammer tot Instagram, van Twitter tot LinkedIn en van formele interne databases tot tal van door de overheid beschikbaar gestelde (open) databronnen. Het was de deelnemers aan de discussieavond duidelijk dat een competence center op het gebied van Big Data geen overbodige luxe is om een goed zicht te houden op alle technologische keuzes, alle databronnen en alle benodigde competenties. Op de vraag waar dit competence center zijn plaats binnen de organisatie dient te krijgen, zijn echter verschillende visies mogelijk (zie figuur 2). groot manco in veel organisaties is vooralsnog het ontbreken van een Chief Data Officer. Dat is niet de nieuwe naam van een CIO, maar is net als een CFO een cruciale functie binnen de organisatie. Het is waarmee we als organisatie ons geld verdienen. Deze functionaris moet ook een einde maken aan de tweeslachtigheid die we in veel organisaties tegenkomen als het om data en de verantwoordelijkheid daarover gaat. Iedereen wil zich bemoeien met alle data, totdat men daarvoor ook financieel verantwoordelijk wordt gesteld. Dan haakt men vaak snel af. Een Chief Data Officer kan hierbij knopen doorhakken. Mits deze functionaris uiteraard vanuit de directie van de organisatie hiervoor voldoende mandaat krijgt. Alleen dan krijgt Big Data een serieuze kans van slagen. Wat dat betreft was de conclusie van een van de discussiedeelnemers heel helder: Big Data is geen programma en al helemaal geen project. Big Data is een complete transformatie van de organisatie. Robbert Hoeffnagel is hoofdredacteur van CloudWorks Uiteindelijk is het de business zelf die moet bepalen of zij daadwerkelijk business-kansen zien die zij met een van de door de CIO aangedragen technologieën kunnen benutten. Interessant in dat opzicht was ook de bijdrage van een van de deelnemers aan de discussie die werkzaam is bij een organisatie waar het bouwen van nieuwe applicaties geheel buiten de bestaande IT-organisatie is geplaatst. In die aparte organisatie wordt met scrum-achtige methoden gewerkt en worden alle projecten en activiteiten van deze DevOps-organsiatie volledig door de business gefinancierd. Geen geld uit het IT-budget, alles wordt betaald door de business. Competence Center Nog afgezien van de rol die de CIO speelt, heeft Big Data ook een duidelijke impact op de IT-afdeling zelf. Veel IT-afdelingen worstelen met de vraag hoe zij met Big Data moeten omgaan. Zij onderkennen uiteraard ook de trends dat er steeds meer data beschikbaar is en de tijd die beschikbaar is om tot een beslissing te komen almaar korter wordt. Maar hoe die - wat wel genoemd wordt - BI kloof gedicht moet worden, is vooralsnog niet duidelijk. Niet verrassend dus dat uit tal van onderzoeken naar voren komt dat IT-afdelingen de oplossing voorlopig zoeken in het vinden van de juiste tools en - vooral - het vinden van de juiste mensen om het probleem Big Data te kunnen helpen doorgronden. Uit de discussieavond kwam naar voren dat de rol van de CIO als chief integration officer of - zoals de Belgische journalist William Visterin het omschrijft - cloud service broker misschien nog wel de beste aanpak is. De CIO is daarbij vooral met IT bezig en beheert een palet van public cloud services, private cloud services en traditionele on-premise applicaties die hij op een zodanige manier aan elkaar knoopt dat deze maximaal rendement op het gebied van business analytics mogelijk maken. 38 CloudWorks - nr. 1 / 2014 Figuur 2. De positie van het Big Data Competence Center binnen de organisatie. Talent management De rol van de CIO en zijn IT-afdeling verandert onder invloed van Big Data dus steeds meer. In feite wordt de CIO steeds meer de functionaris die verantwoordelijk is voor talent management in combinatie met de vraag hoe hiervoor financiering kan worden gevonden. De eerder genoemde keuze van een van de discussiedeelnemers - bouw van nieuwe applicaties uit de IT-organisatie tillen - is hierbij een wellicht wat radicale aanpak, maar wel een die door analisten als Gartner serieus wordt aanbevolen. Voordat hierover echter beslissingen kunnen worden genomen, zal eerst de vraag beantwoord moeten worden welke talenten we intern beschikbaar willen hebben en welke we gaan inkopen. Want - zoals een van de deelnemers aan de discussie aangaf - veel organisaties hebben op dit moment simpelweg niet de juiste mensen en middelen in huis om serieuze Big Data-projecten aan te pakken. Hoe zet je de schaars beschikbare mensen en middelen in? Zeker bij Big Data is dit een belangrijk punt. Onderzoek en publicaties van i-to-i hebben bijvoorbeeld al aangegeven dat de kans groot is dat Big Data-projecten die niet zeer goed zijn voorbereid en met de juiste competenties worden ondersteund een grote kans hebben te mislukken: bezint eer gij begint. Talenten die organisaties absoluut intern beschikbaar moeten hebben, zijn vooral gericht op business rules en algoritmes, bleek tijdens de discussieavond. De techniek die nodig is om deze in applicaties of processen op te nemen, hoeft niet per se intern beschikbaar te zijn en kan ingekocht worden. Een Mysterieus fenomeen Hoe definiëren analisten als Gartner of aanbieders als Microsoft en Oracle Big Data: Gartner - 3 V s: Volume, Velocity, Variety Microsoft - Big Data is the term increasingly used to describe the process of applying serious computing power to seriously massive and often highly complex sets of information Oracle - Derivation of value from traditional relational database-driven business decision making, augmented with new sources of unstructured data Rondetafeldiscussie De rondetafeldiscussie over Big Data en Business Analytics vond plaats op 23 januari 2014 in De Boerderij te Driebergen. Organisatoren waren adviesbureau i-to-i en Orange Business Services. CloudWorks trad op als mediapartner. CloudWorks - nr. 1 /

Factsheet CLOUD DESIGN Managed Services

Factsheet CLOUD DESIGN Managed Services Factsheet CLOUD DESIGN Managed Services CLOUD DESIGN Managed Services We ontwerpen flexibele en kosteneffectieve cloud-architecturen als fundament voor uw digitale platform(en). De ontwikkelingen binnen

Nadere informatie

BRAIN FORCE THE JOURNEY TO THE CLOUD. Ron Vermeulen Enterprise Consultant

BRAIN FORCE THE JOURNEY TO THE CLOUD. Ron Vermeulen Enterprise Consultant BRAIN FORCE THE JOURNEY TO THE CLOUD Ron Vermeulen Enterprise Consultant BRAIN FORCE Europe Europese Professional Services Provider Consultancy, Projects & Solutions, Staffing Belangrijkste Partnerships

Nadere informatie

Asset 1 van 17. Mobile Application Management en security. Gepubliceerd op 18 april 2015

Asset 1 van 17. Mobile Application Management en security. Gepubliceerd op 18 april 2015 Asset 1 van 17 Mobile Application Management en security Gepubliceerd op 18 april 2015 Veel organisaties hebben de afgelopen jaren hun eigen mobiele enterprise apps ontwikkeld. De data hierin is potentieel

Nadere informatie

Naar de cloud: drie praktische scenario s. Zet een applicatiegerichte cloudinfrastructuur op. whitepaper

Naar de cloud: drie praktische scenario s. Zet een applicatiegerichte cloudinfrastructuur op. whitepaper Naar de cloud: drie praktische scenario s Zet een applicatiegerichte cloudinfrastructuur op whitepaper Naar de cloud: drie praktische scenario s Veel bedrijven maken of overwegen een transitie naar de

Nadere informatie

Meerdere clouds samensmeden tot één grote, hybride omgeving

Meerdere clouds samensmeden tot één grote, hybride omgeving Cloud of Clouds Meerdere clouds samensmeden tot één grote, hybride omgeving whitepaper CUSTOM 1 Bedrijven maken steeds vaker gebruik van meerdere clouddiensten, omdat ze aan iedereen in de organisatie

Nadere informatie

Factsheet CLOUD MANAGEMENT Managed Services

Factsheet CLOUD MANAGEMENT Managed Services Factsheet CLOUD MANAGEMENT Managed Services CLOUD MANAGEMENT Managed Services Met Cloud Management beheren we uw cloud-omgeving en ontzorgen we u 24x7. De ontwikkelingen binnen cloud computing volgen elkaar

Nadere informatie

Zet de volgende stap in bedrijfsinnovatie met een Open Network Environment

Zet de volgende stap in bedrijfsinnovatie met een Open Network Environment Overzicht van oplossingen Zet de volgende stap in bedrijfsinnovatie met een Open Network Environment Wat u leert De opkomst van nieuwe technologieën zoals cloud, mobiliteit, sociale media en video die

Nadere informatie

Gedegen Cloud management volgens Mirabeau

Gedegen Cloud management volgens Mirabeau Managed Services Managed Services Met Cloud Management beheren we uw cloud-omgeving en ontzorgen we u 24x7. De ontwikkelingen binnen cloud computing volgen elkaar in hoog tempo op. Regelmatig worden er

Nadere informatie

Vervang uw verouderde hardware

Vervang uw verouderde hardware Whitepaper Vervang uw verouderde hardware Dedicated of Cloud? Alles over virtualisatie. Wat is het, hoe werkt het en wat zijn de voordelen? INHOUD» Wat is virtualisatie?» Wat is een Virtual Server?» Besparen

Nadere informatie

Droom of werkelijkheid? Integratie VMware NSX en F5 zorgt voor effectieve uitrol van applicaties.

Droom of werkelijkheid? Integratie VMware NSX en F5 zorgt voor effectieve uitrol van applicaties. Droom of werkelijkheid? Integratie VMware NSX en F5 zorgt voor effectieve uitrol van applicaties. Ralph Wanders Datacenter Solutions Manager IT SECURITY IS TOPSPORT! Datacenter solutions componenten Orchestrate

Nadere informatie

Ubuntu Release Party welkom @ XTG 11/23/12 1

Ubuntu Release Party welkom @ XTG 11/23/12 1 Ubuntu Release Party welkom @ XTG 11/23/12 1 Welkom! Xpert in virtualization technology Kenniscentrum op gebied van virtualisatie: VMware, Citrix, Linux Microsoft... LPI Approved Training Partner Guru

Nadere informatie

Cloud werkplek anno 2014. Cloud werkplek anno 2014

Cloud werkplek anno 2014. Cloud werkplek anno 2014 Introductie Peter Klix Infrastructuurarchitect Specialisatie networking en desktop concepts Peter.klix@eic.nl Cloud desktop Introductie Desktop concepten door de jaren Infrastructuur Cloud concepten Focus

Nadere informatie

De cloud die gebouwd is voor uw onderneming.

De cloud die gebouwd is voor uw onderneming. De cloud die gebouwd is voor uw onderneming. Dit is de Microsoft Cloud. Elke onderneming is uniek. Van gezondheidszorg tot de detailhandel, van fabricage tot financiële dienstverlening: geen twee ondernemingen

Nadere informatie

Bring it To The Cloud

Bring it To The Cloud Whitepaper Imtech ICT Communication Solutions, Rivium Boulevard 41 2909 LK Capelle a/d IJssel T +31 88 988 96 00, info.cs@imtech.nl, www.imtech-ict.nl/cs Imtech Voor organisaties is de keuze over hoe

Nadere informatie

Werkplekvisie. Hans van Zonneveld Senior Consultant Winvision

Werkplekvisie. Hans van Zonneveld Senior Consultant Winvision Werkplekvisie Hans van Zonneveld Senior Consultant Winvision De essentie De gebruiker centraal Verschillende doelgroepen Verschillende toepassingen Verschillende locaties Het beschikbaar

Nadere informatie

PUBLIEKE, PRIVATE OF HYBRIDE CLOUD?

PUBLIEKE, PRIVATE OF HYBRIDE CLOUD? North Trade Building Noorderlaan 133/8 B-2030 Antwerpen T +32 (0) 3 275 01 60 F +32 (0) 3 275 01 69 www.nucleus.be PUBLIEKE, PRIVATE OF HYBRIDE CLOUD? HOE MAAK IK DE KEUZE? NUCLEUS Hosting Solution Builder

Nadere informatie

Onze gedifferentieerde benadering tot de Intelligent Workload Management markt

Onze gedifferentieerde benadering tot de Intelligent Workload Management markt Onze gedifferentieerde benadering tot de Intelligent Workload Management markt de markt 1 het IT-landschap is aan het veranderen De risico's en uitdagingen van computerservices in meerdere omgevingen moeten

Nadere informatie

Cloud. BSA The Software Alliance

Cloud. BSA The Software Alliance Cloud Steeds meer bedrijven omarmen het werken in de cloud. Maar wat betekent dit voor bedrijven, hun werknemers en het managen van de softwarelicenties? Dit e-book behandelt dergelijke ontwikkelingen

Nadere informatie

REDEFINE SIMPLICITY BELANGRIJKSTE REDENEN: EMC VSPEX BLUE VOOR GEVIRTUALISEERDE OMGEVINGEN

REDEFINE SIMPLICITY BELANGRIJKSTE REDENEN: EMC VSPEX BLUE VOOR GEVIRTUALISEERDE OMGEVINGEN REDEFINE SIMPLICITY FLEXIBEL. SCHAALBAAR. VERTROUWD. BELANGRIJKSTE REDENEN: EMC VSPEX BLUE VOOR GEVIRTUALISEERDE OMGEVINGEN Herdefinieer eenvoud: Flexibel, schaalbaar en vertrouwd. Middelgrote en grote

Nadere informatie

Een dag uit het leven van een Cloud consument Stefan Willems, Architect @ Platani Marcel Steenman, Consultant @ Platani

Een dag uit het leven van een Cloud consument Stefan Willems, Architect @ Platani Marcel Steenman, Consultant @ Platani Een dag uit het leven van een Cloud consument Stefan Willems, Architect @ Platani Marcel Steenman, Consultant @ Platani any any any online Cloud Het Nieuwe Werken Het Nieuwe Gezin biedt een

Nadere informatie

De RealDolmen-cloud. Ademruimte voor uw ICT

De RealDolmen-cloud. Ademruimte voor uw ICT De RealDolmen-cloud Ademruimte voor uw ICT De cloud komt niet uit de lucht gevallen. Voor heel wat organisaties is de cloud een logische stap die voortvloeit uit de gewijzigde verwachtingen van hun gebruikers.

Nadere informatie

Release (p)review. Microsoft releases 2012

Release (p)review. Microsoft releases 2012 Microsoft releases 2012 Release (p)review Nspyre Herculesplein 24 3584 AA Utrecht T 088-827 50 00 F 088-827 50 99 www.nspyre.nl System Center 2012 is een verzameling van krachtige beheerproducten waarmee

Nadere informatie

Blackboard. Jan Willem van der Zalm Director EMEA, Blackboard Managed Hosting DATE

Blackboard. Jan Willem van der Zalm Director EMEA, Blackboard Managed Hosting DATE Blackboard Managed Hosting SURF Cloud Vendordag Jan Willem van der Zalm Director EMEA, Blackboard Managed Hosting DATE 2 Agenda SURF Cloud strategie Blackboard Managed Hosting & Private Cloud Blackboard

Nadere informatie

Factsheet E COMMERCE BEHEER Managed Services

Factsheet E COMMERCE BEHEER Managed Services Factsheet E COMMERCE BEHEER Managed Services E COMMERCE BEHEER Managed Services We zorgen voor een gegarandeerd stabiel, snel en schaalbaar e-business platform. Efficiënt beheer is cruciaal voor de continuïteit

Nadere informatie

Factsheet Enterprise Mobility

Factsheet Enterprise Mobility Factsheet Enterprise Mobility www.vxcompany.com Informatie willen we overal, altijd en op elk device beschikbaar hebben. Privé, maar zeker ook zakelijk. Met het gebruik van mobile devices zoals smartphones

Nadere informatie

Microsoft; applicaties; ontwikkelaar; developer; apps; cloud; app; azure; cloud computing; DevOps; microsoft azure

Microsoft; applicaties; ontwikkelaar; developer; apps; cloud; app; azure; cloud computing; DevOps; microsoft azure Asset 1 van 7 Over het bouwen van cloudoplossingen Gepubliceerd op 24 february 2015 Praktische handleiding voor ontwikkelaars die aan de slag willen met het maken van applicaties voor de cloud. Zij vinden

Nadere informatie

www.novell.com Veelgestelde vragen van Partners WorkloadIQ Veelgestelde vragen 17 augustus 2010

www.novell.com Veelgestelde vragen van Partners WorkloadIQ Veelgestelde vragen 17 augustus 2010 Veelgestelde vragen van Partners www.novell.com WorkloadIQ Veelgestelde vragen 17 augustus 2010 W a t i s d e I n t e l l i g e n t W o r k l o a d M a n a g e m e n t m a r k t? De Intelligent Workload

Nadere informatie

Capgemini kondigt SkySight aan: de nieuwste generatie cloudorkestratiedienst

Capgemini kondigt SkySight aan: de nieuwste generatie cloudorkestratiedienst Persbericht Capgemini kondigt SkySight aan: de nieuwste generatie cloudorkestratiedienst Perscontact : Sogeti Nederland B.V. Jolanda Peek Telefoon : (31)6 52327513 Mail : jolanda.peek@sogeti.nl Parijs,

Nadere informatie

HOE EENVOUDIG IS HET OM GEBRUIK TE MAKEN VAN CLOUD COMPUTING?

HOE EENVOUDIG IS HET OM GEBRUIK TE MAKEN VAN CLOUD COMPUTING? Innervate: Januari 2011 WHITEPAPER CLOUD COMPUTING HOE EENVOUDIG IS HET OM GEBRUIK TE MAKEN VAN CLOUD COMPUTING? Lees hier in het kort hoe u zich het best kunt bewegen in de wereld van cloud computing

Nadere informatie

Factsheet CLOUD MIGRATIE Managed Services

Factsheet CLOUD MIGRATIE Managed Services Factsheet CLOUD MIGRATIE Managed Services CLOUD MIGRATIE Managed Services We regelen een snelle en zorgeloze overstap naar een flexibele, veilige en stabiele cloud-omgeving. Een succesvol digitaal platform

Nadere informatie

Bring it Secure. Whitepaper

Bring it Secure. Whitepaper Whitepaper Imtech ICT Communication Solutions, Rivium Boulevard 41 2909 LK Capelle a/d IJssel T +31 88 988 96 00, info.cs@imtech.nl, www.imtech.nl/cs Imtech Vandaag de dag moet security een standaard

Nadere informatie

WHITEPAPER NIEUWE HARDWARE? LET OP UW ORACLE LICENTIES EN VOORKOM FINANCIËLE GEVOLGEN. Hardwarevirtualisatie en licenties

WHITEPAPER NIEUWE HARDWARE? LET OP UW ORACLE LICENTIES EN VOORKOM FINANCIËLE GEVOLGEN. Hardwarevirtualisatie en licenties WHITEPAPER NIEUWE HARDWARE? LET OP UW ORACLE LICENTIES EN VOORKOM FINANCIËLE GEVOLGEN Hardwarevirtualisatie en licenties Financieel risico? Vijf belangrijke vragen Prakijkscenario en advies Inleiding Virtualisatie

Nadere informatie

Intern (On-Premise) Co-Location Infrastructure-as-a-Service (IaaS) Platform-as-a-Service (PaaS)

Intern (On-Premise) Co-Location Infrastructure-as-a-Service (IaaS) Platform-as-a-Service (PaaS) Tot een aantal jaren geleden was het redelijk vanzelfsprekend om in een gebouw met een groot aantal werkplekken een eigen serverruimte te maken. Dit heeft nog steeds een aantal voordelen. Vandaag de dag

Nadere informatie

hoogwaardige IaaS Cloudoplossingen

hoogwaardige IaaS Cloudoplossingen hoogwaardige IaaS Cloudoplossingen Exclusieve partnership Cloudleverancier NaviSite is als onderdeel van mediaconglomeraat Time Warner Cable één van de grootste wereldwijde providers van enterprise class

Nadere informatie

Fors besparen op uw hostingkosten

Fors besparen op uw hostingkosten Whitepaper Fors besparen op uw hostingkosten Hoe kunt u een kostenvoordeel behalen zonder dat dat ten koste gaat van de kwaliteit van uw dienstverlening? INHOUD» De hostingmarkt» Cloud technologie» Uitbesteden

Nadere informatie

1 Dienstbeschrijving Lancom Workspace 365

1 Dienstbeschrijving Lancom Workspace 365 1 Dienstbeschrijving Lancom Workspace 365 2 Inleiding Lancom biedt haar klanten reeds sinds 2007 de mogelijkheid om te gaan werken van uit een Cloud model waarbij de servers in een datacenter van Lancom

Nadere informatie

WHITEPAPER. Datacenters: van een systeemgeoriënteerde naar een servicegeoriënteerde infrastructuur. Imtech ICT Communication Solutions

WHITEPAPER. Datacenters: van een systeemgeoriënteerde naar een servicegeoriënteerde infrastructuur. Imtech ICT Communication Solutions WHITEPAPER Datacenters: van een systeemgeoriënteerde naar een servicegeoriënteerde infrastructuur Imtech ICT Communication Solutions 1 1.0 Introductie De IT-infrastructuurmarkt is sterk in beweging. Dit

Nadere informatie

Geef uw onderneming vleugels. Met de soepele werkprocessen

Geef uw onderneming vleugels. Met de soepele werkprocessen Geef uw onderneming vleugels Met de soepele werkprocessen van Dutchict Cloud Online functionaliteiten Managed Cloud Online functio U wilt uw documenten overal kunnen beheren en delen. Maar applicaties

Nadere informatie

Factsheet CMS & DIGITAL MARKETING BEHEER Managed Services

Factsheet CMS & DIGITAL MARKETING BEHEER Managed Services Factsheet CMS & DIGITAL MARKETING BEHEER Managed Services CMS & DIGITAL MARKETING BEHEER Managed Services We zorgen voor een gegarandeerd stabiel, snel en schaalbaar digitaal platform. Efficiënt beheer

Nadere informatie

Viktor van den Berg. Xpert Training Group VMware Authorized Training Center Citrix Authorized Learning Center Microsoft CPLS Eigen datacenter

Viktor van den Berg. Xpert Training Group VMware Authorized Training Center Citrix Authorized Learning Center Microsoft CPLS Eigen datacenter VIRTUALISATIE IRTUALISATIE & C...EEN EEN INTRODUCTIE & CLOUD COMPUTING VIKTOR VAN DEN BERG (XTG) INTRODUCTIE Viktor van den Berg VMware Certified Instructor Product Manager VMware Trainingen Dutch VMUG

Nadere informatie

Hoe kunt u profiteren van de cloud? Whitepaper

Hoe kunt u profiteren van de cloud? Whitepaper Hoe kunt u profiteren van de cloud? Whitepaper Auteur: Roy Scholten Datum: woensdag 16 september, 2015 Versie: 1.1 Hoe u kunt profiteren van de Cloud Met de komst van moderne technieken en de opmars van

Nadere informatie

Cloud Computing. Definitie. Cloud Computing

Cloud Computing. Definitie. Cloud Computing Cloud Computing Definitie In de recente literatuur rond Cloud Computing zijn enorm veel definities te vinden die het begrip allemaal op een verschillende manier omschrijven. Door deze diversiteit zijn

Nadere informatie

IAM en Cloud Computing

IAM en Cloud Computing IAM en Cloud Computing Cloud café 14 Februari 2013 W: http://www.identitynext.eu T: @identitynext www.everett.nl www.everett.nl Agenda 1. Introductie 2. IAM 3. Cloud 4. IAM en Cloud 5. Uitdagingen 6. Tips

Nadere informatie

Leven na Windows Server 2003 end of service

Leven na Windows Server 2003 end of service whitepaper Leven na Windows Server 2003 end of service Gedwongen migratie is vooral een kans 2 De dagen van Windows Server 2003 zijn geteld. Op 14 juli 2015 trekt Microsoft definitief de stekker uit dit

Nadere informatie

Datacenters. Whitepaper. van een systeemgeoriënteerde naar een servicegeoriënteerde infrastructuur

Datacenters. Whitepaper. van een systeemgeoriënteerde naar een servicegeoriënteerde infrastructuur Whitepaper Datacenters van een systeemgeoriënteerde naar een servicegeoriënteerde infrastructuur T +31 10 447 76 00, info.cs@imtech.nl, www.imtech.nl/cs 1.0 Introductie Alleen organisaties die flexibel

Nadere informatie

Door toenemende automatisering en slimmere tools verdwijnt het werk voor de klassieke IT beheerder

Door toenemende automatisering en slimmere tools verdwijnt het werk voor de klassieke IT beheerder IT beheerder als bedreigde diersoort: Door toenemende automatisering en slimmere tools verdwijnt het werk voor de klassieke IT beheerder Auteur: Reinout Dotinga Quality Assured Services B.V. Thorbeckestraat

Nadere informatie

HP Hyper-ConvergedSystem StoreVirtual & EVO: RAIL

HP Hyper-ConvergedSystem StoreVirtual & EVO: RAIL U aangeboden door HP & Intel HP Hyper-ConvergedSystem StoreVirtual & EVO: RAIL Ready... Set... Done! Een gevirtualiseerde datacenter omgeving in 15 min. met de Hyper-Converged systemen van HP Server- en

Nadere informatie

Optimaliseer de performance van uw dienst

Optimaliseer de performance van uw dienst Whitepaper Optimaliseer de performance van uw dienst Succes van uw online applicatie hangt mede af van de performance. Wat kunt u doen om de beste performance te behalen? INHOUD» Offline sites versus trage

Nadere informatie

Vier goede redenen om over te stappen naar de cloud

Vier goede redenen om over te stappen naar de cloud Managed Services Managed Services We regelen een snelle en zorgeloze overstap naar een flexibele, veilige en stabiele cloud-omgeving. Een succesvol digitaal platform is continu in beweging. Daarom is een

Nadere informatie

Wat is de cloud? Cloud computing Cloud

Wat is de cloud? Cloud computing Cloud The Cloud Agenda Wat is de cloud? Ontwikkelingen en trends in de markt Bedrijfsstrategie Voordelen en vraagtekens Werken in de cloud: Hoe? Veiligheid & privacy Toepasbaarheid in breder verband Demo Borrel

Nadere informatie

ING stapt over naar de cloud. Rolf Zaal

ING stapt over naar de cloud. Rolf Zaal ING stapt over naar de cloud Rolf Zaal ING stapt over naar de cloud Lagere kosten en kortere doorlooptijden zonder datacentrum 11 september 2012 Rolf Zaal ING zet in rap tempo haar datacentra buiten de

Nadere informatie

Whitepaper Hybride Cloud Met z n allen naar de cloud.

Whitepaper Hybride Cloud Met z n allen naar de cloud. Whitepaper Hybride Cloud Met z n allen naar de cloud. Inhoudstafel 1. Inleiding 2. Met z n allen naar de cloud? 3. Voordelen van een hybride cloud 4. In de praktijk: Template voor moderne manier van werken

Nadere informatie

IaaS als basis voor maatwerkoplossingen

IaaS als basis voor maatwerkoplossingen 1 IaaS als basis voor maatwerkoplossingen De specialisten van Fundaments: uw logische partner INHOUD Vooraf Terugblik Cloud De rol van de IaaS Provider IaaS maatwerkoplossingen in het onderwijs Conclusie

Nadere informatie

Cloudsourcing onder Architectuur. Martin van den Berg Serviceline Manager Architectuur Sogeti Nederland 13 oktober 2011

Cloudsourcing onder Architectuur. Martin van den Berg Serviceline Manager Architectuur Sogeti Nederland 13 oktober 2011 Cloudsourcing onder Architectuur Martin van den Berg Serviceline Manager Architectuur Sogeti Nederland 13 oktober 2011 Architectuur en de Cloud 1. Heb je architectuur harder nodig als je services uit de

Nadere informatie

Profiteer van veranderende technologieën

Profiteer van veranderende technologieën Profiteer van veranderende technologieën Lees hoe Managed Services Providers u kunnen helpen profiteren van de nieuwste ontwikkelingen Uitdagingen en kansen in veranderende technologieën Ontwikkelingen

Nadere informatie

ImtechCloud, het platform voor een Hybride cloud

ImtechCloud, het platform voor een Hybride cloud ImtechCloud, het platform voor een Hybride cloud Erik Scholten Solution Architect Agenda Introductie Waarom cloud-oplossingen en wat zijn de uitdagingen? Wat is ImtechCloud? Toepassingen van Hybride Cloud

Nadere informatie

Application Services. Alles onder één dak: functioneel applicatiebeheer, applicatieontwikkeling en testdiensten

Application Services. Alles onder één dak: functioneel applicatiebeheer, applicatieontwikkeling en testdiensten Application Services Alles onder één dak: functioneel applicatiebeheer, applicatieontwikkeling en testdiensten Application Services van KPN Afdelingen smelten samen, markten verschuiven, klanten willen

Nadere informatie

Virtueel of Fysiek. Uitdagingen bij migratie naar Windows 7

Virtueel of Fysiek. Uitdagingen bij migratie naar Windows 7 Het jaar 2011/2012 staat voor veel organisaties in het teken van Windows 7. De overstap van Windows XP naar Windows 7 lijkt in eerste instantie eenvoudig te zijn maar blijkt in de praktijk toch complex.

Nadere informatie

Factsheet BEHEER CONSULTANCY Managed Services

Factsheet BEHEER CONSULTANCY Managed Services Factsheet BEHEER CONSULTANCY Managed Services BEHEER CONSULTANCY Managed Services We geven gedegen advies om de beschikbaarheid van uw platform en daarmee de user experience te verbeteren. Inclusief concrete

Nadere informatie

Partneren met een Cloud broker

Partneren met een Cloud broker Partneren met een Cloud broker Vijf redenen om als reseller te partneren met een Cloud broker Introductie Cloud broker, een term die je tegenwoordig vaak voorbij hoort komen. Maar wat is dat nu precies?

Nadere informatie

ROC ID College vergroot kracht van virtuele desktops

ROC ID College vergroot kracht van virtuele desktops ROC ID College vergroot kracht van virtuele desktops IT met impact Referentie Met deze oplossing kunnen we een beter serviceniveau aan ons hun productiviteit te verbeteren Voor beter onderwijs en meer

Nadere informatie

IaaS als basis voor maatwerkoplossingen

IaaS als basis voor maatwerkoplossingen 1 IaaS als basis voor maatwerkoplossingen De specialisten van Fundaments: uw logische partner INHOUD Vooraf Terugblik Cloud De rol van de IaaS Provider IaaS maatwerkoplossingen in het onderwijs Conclusie

Nadere informatie

Omarm de cloud. Een onderzoek naar de acceptatie van cloud computing onder Europese MKB s

Omarm de cloud. Een onderzoek naar de acceptatie van cloud computing onder Europese MKB s Omarm de cloud Een onderzoek naar de acceptatie van cloud computing onder Europese MKB s Introductie Cloud computing symboliseert een grote verschuiving in de manier waarop ITdiensten worden geleverd binnen

Nadere informatie

Desktop Delivery: een zakelijke afweging

Desktop Delivery: een zakelijke afweging Desktop Delivery: een zakelijke afweging Client - Server, SBC, virtuele desktops, virtuele applicaties of een virtueel besturingssysteem? Er zijn genoeg mogelijkheden om desktop functionaliteit aan de

Nadere informatie

Whitepaper Integratie Videoconferentie. Integreer bestaande UC oplossingen met Skype for Business

Whitepaper Integratie Videoconferentie. Integreer bestaande UC oplossingen met Skype for Business Whitepaper Integratie Videoconferentie Integreer bestaande UC oplossingen met Skype for Business Talk & Vision 2015 Inhoudsopgave 1. Introductie 3 2. Skype for Business/Lync 4 Hoe doen we dat? 4 3. Gebruiksvriendelijke

Nadere informatie

SaaS en cloud computing: in de mist of in de wolken? Karin Zwiggelaar, partner 20 september 2010

SaaS en cloud computing: in de mist of in de wolken? Karin Zwiggelaar, partner 20 september 2010 SaaS en cloud computing: in de mist of in de wolken? Karin Zwiggelaar, partner 20 september 2010 We staan aan de vooravond van de volgende Internetrevolutie De klassieke werkwijze van organisaties zal

Nadere informatie

Welkom bij IT-Workz. Etten-Leur, 16 november 2010. Altijd en overal werken en leren. Applicatie en Desktop Delivery met Quest vworkspace

Welkom bij IT-Workz. Etten-Leur, 16 november 2010. Altijd en overal werken en leren. Applicatie en Desktop Delivery met Quest vworkspace Welkom bij IT-Workz Altijd en overal werken en leren Applicatie en Desktop Delivery met Quest vworkspace Etten-Leur, 16 november 2010 IT-Workz is de verzelfstandigde Dienst ICT van het ROC West-Brabant.

Nadere informatie

Cloud Communicatie Hosted Voice powered by Detron Telecom Solutions

Cloud Communicatie Hosted Voice powered by Detron Telecom Solutions Cloud communicatie EDITIE NR. 1 Cloud Communicatie Hosted Voice powered by Detron Telecom Solutions Zeker, zorgeloos en optimaal bereikbaar Investeren in een nieuwe telefooncentrale of telefonie afnemen

Nadere informatie

VOOR DE SCHERMEN. Betrokken en betrouwbaar in ICT-oplossingen

VOOR DE SCHERMEN. Betrokken en betrouwbaar in ICT-oplossingen VOOR DE SCHERMEN Betrokken en betrouwbaar in ICT-oplossingen Voor de schermen Wat wij áchter de schermen voor u kunnen betekenen, begint vóór de schermen. Hoe kunnen wij uw organisatie helpen om efficiënter,

Nadere informatie

MASTERCLASS MOBILE DEVICE SECURITY CLOUD COMPUTING, SMARTPHONES, EN SECURITY

MASTERCLASS MOBILE DEVICE SECURITY CLOUD COMPUTING, SMARTPHONES, EN SECURITY MASTERCLASS MOBILE DEVICE SECURITY CLOUD COMPUTING, SMARTPHONES, EN SECURITY Hans Breukhoven BlinkLane Consulting 18 September 2012 2 Wie ben ik? Partner bij BlinkLane Consulting Interim IT-manager & adviseur

Nadere informatie

Alles in de cloud: bent u er al klaar voor? Whitepaper OGD ict-diensten. Alles in de cloud: bent u er al klaar voor? Whitepaper OGD ict-diensten

Alles in de cloud: bent u er al klaar voor? Whitepaper OGD ict-diensten. Alles in de cloud: bent u er al klaar voor? Whitepaper OGD ict-diensten Alles in de cloud: bent u er al klaar voor? Whitepaper OGD ict-diensten Alles in de cloud: bent u er al klaar voor? Whitepaper OGD ict-diensten 1 Cloudcomputing is populair, en niet zonder reden. Clouddiensten

Nadere informatie

Factsheet CLOUD CONSULTANCY Managed Services

Factsheet CLOUD CONSULTANCY Managed Services Factsheet CLOUD CONSULTANCY Managed Services CLOUD CONSULTANCY Managed Services We geven gedegen advies over ontwerp, integratie, bouw en beheer van schaalbare platformen op basis van cloud-technologie.

Nadere informatie

Cloud & Licenties. Welkom bij BSA The Live Sessions De Live Session start binnen enkele minuten. Dank voor uw geduld.

Cloud & Licenties. Welkom bij BSA The Live Sessions De Live Session start binnen enkele minuten. Dank voor uw geduld. Cloud & Licenties Welkom bij BSA The Live Sessions De Live Session start binnen enkele minuten. Dank voor uw geduld. TIP: controleer of uw geluid aanstaat en uw browserinstellingen toestaan dat u beeld

Nadere informatie

Van Virtualisatie naar Cloud Computing De roadmap voor de toekomst?

Van Virtualisatie naar Cloud Computing De roadmap voor de toekomst? Van Virtualisatie naar Cloud Computing De roadmap voor de toekomst? Louis Joosse Principal Consultant Alle intellectuele eigendomsrechten met betrekking tot de inhoud van of voortvloeiende uit dit document

Nadere informatie

Janjoris van der Lei. Gedelegeerd bestuurder LCP nv. E-governement oplossingen Cloud infrastructure provider Datacenter uitbater.

Janjoris van der Lei. Gedelegeerd bestuurder LCP nv. E-governement oplossingen Cloud infrastructure provider Datacenter uitbater. Janjoris van der Lei Gedelegeerd bestuurder LCP nv E-governement oplossingen Cloud infrastructure provider Datacenter uitbater Start Overzicht probleem Deel oplossingen Toekomstige oplossingen Wat doen

Nadere informatie

We stemmen uw cloud-verbruik automatisch af op de vraag

We stemmen uw cloud-verbruik automatisch af op de vraag Managed Services Managed Services We geven gedegen advies over ontwerp, integratie, bouw en beheer van schaalbare platformen op basis van cloud-technologie. Cloud computing vormt het fundament van elk

Nadere informatie

Werken zonder zorgen met uw ICT bij u op locatie

Werken zonder zorgen met uw ICT bij u op locatie Werken zonder zorgen met uw ICT bij u op locatie Naast de mogelijkheden om uw programmatuur en gegevens bij Drie-O via Evy 2.0 in de cloud te hosten hebt u ook de mogelijkheid om uw ICT omgeving bij u

Nadere informatie

Azure in de praktijk o.a. case van Heineken en Talpa

Azure in de praktijk o.a. case van Heineken en Talpa consulting - sourcing - solutions Azure in de praktijk o.a. case van Heineken en Talpa Marcel van Rijn Marco van Veen 9 januari 2014 Marcel van Rijn Mede oprichter Connect2Crowd Meer dan 15 jaar corporate

Nadere informatie

Cloud Computing. -- bespiegelingen op de cloud -- MKB Rotterdam, 10 november 2015. Opvallend betrokken, ongewoon goed

Cloud Computing. -- bespiegelingen op de cloud -- MKB Rotterdam, 10 november 2015. Opvallend betrokken, ongewoon goed Cloud Computing -- bespiegelingen op de cloud -- MKB Rotterdam, 10 november 2015 Opvallend betrokken, ongewoon goed Agenda Inleiding Mijn achtergrond Over Innvolve Cloud Computing Overwegingen Afsluiting

Nadere informatie

Bring Your Own Device onder controle. Tanja de Vrede

Bring Your Own Device onder controle. Tanja de Vrede Bring Your Own Device onder controle Tanja de Vrede Bring Your Own Device onder controle 5 tools om zelf meegebrachte apparaten te beheren 12 maart 2013 Tanja de Vrede Het gebruik van eigen mobiele apparatuur

Nadere informatie

Windows Server 2003 End of support

Windows Server 2003 End of support Windows Server 2003 End of support Wat betekent dit voor mijn organisatie? Remcoh legt uit Met dit nieuwsitem brengt Remcoh de naderende End of Support datum voor Windows Server 2003 onder uw aandacht.

Nadere informatie

Garandeer de continuïteit van uw dienstverlening

Garandeer de continuïteit van uw dienstverlening Whitepaper Garandeer de continuïteit van uw dienstverlening Hoe voorkomt u downtime? Hoe vermindert u de impact als het toch optreedt? Hoe bent u zo snel mogelijk weer online? INHOUD» Technische mogelijkheden»

Nadere informatie

De droom 5. Visie en missie 7. Mega innovatief 9. Super professioneel 11. Ultra flexibel 13. Puur persoonlijk 15. Vaste telefonie 17

De droom 5. Visie en missie 7. Mega innovatief 9. Super professioneel 11. Ultra flexibel 13. Puur persoonlijk 15. Vaste telefonie 17 W i t h i n r e a c h v o i c e w o r k s. c o m Inhoud De droom 5 Visie en missie 7 Mega innovatief 9 Super professioneel 11 Ultra flexibel 13 Puur persoonlijk 15 Vaste telefonie 17 Mobiele telefonie

Nadere informatie

Werkplek anno 2013. De werkplek; maak jij de juiste keuze?

Werkplek anno 2013. De werkplek; maak jij de juiste keuze? Werkplek anno 2013 Welkom Agenda Bas van Dijk & Peter Klix (EIC) Pauze HP Converged infrastructuur Johan Benning Presales consultant HP Diner Wie is wie Bas van Dijk Infrastructuurarchitect Specialisatie

Nadere informatie

Oplossingen overzicht voor Traderouter > 02/11/2010

Oplossingen overzicht voor Traderouter > 02/11/2010 Oplossingen overzicht voor Traderouter > 02/11/2010 Netconnex is opgericht in 2004 (Gezeteld in Belgie maar het hoofd datacenter gelegen in Nederland [omgeving Amsterdam]). Zeer gestaag groeiende onderneming

Nadere informatie

Backup bestaat niet meer

Backup bestaat niet meer Backup bestaat niet meer Reno van der Looij Account Manager De Ictivity Groep Dennis Zuiderwijk Channel Manager Benelux Seagate Cloud systems & Solutions Backup bestaat niet meer! Backup bestaat niet meer

Nadere informatie

Cloud Geintegreerde Backup & Storage met Microsoft Azure en Storsimple. Maarten Goet Bert Wolters

Cloud Geintegreerde Backup & Storage met Microsoft Azure en Storsimple. Maarten Goet Bert Wolters Cloud Geintegreerde Backup & Storage met Microsoft Azure en Storsimple Maarten Goet Bert Wolters Cloud Geintegreerde Backup met Microsoft Azure en SC Data Protection Manager Maarten Goet Availability

Nadere informatie

Vergroening Kennisnet Cloud

Vergroening Kennisnet Cloud Vergroening Kennisnet Cloud Have your cake and eat it too Dirk Linden 30 januari 2014 Inleiding / Aanleiding Aanbesteding Kennisnet Housing en Hosting 2013 Nieuwbouw aangegrepen door Vancis en Kennisnet

Nadere informatie

Whitepaper. Outsourcing. Uitbesteden ICT: Wat, waarom, aan wie en hoe? 1/6. www.nobeloutsourcing.nl

Whitepaper. Outsourcing. Uitbesteden ICT: Wat, waarom, aan wie en hoe? 1/6. www.nobeloutsourcing.nl Uitbesteden ICT: Wat, waarom, aan wie en hoe? 1/6 Inhoud Uitbesteden ICT: Wat, waarom, aan wie en hoe? 3 Relatie tussen ICT en 3 Outsourcen ICT: Wat? 3 Cloud Services 3 Service Level Agreement 3 Software

Nadere informatie

GOEDE ZORG VOOR ONDERZOEKSDATA.

GOEDE ZORG VOOR ONDERZOEKSDATA. GOEDE ZORG VOOR ONDERZOEKSDATA. Ziekenhuislaboratorium LabWest vertrouwt IT-infrastructuur toe aan Sentia Sinds 2011 werken verschillende ziekenhuizen in en rondom Den Haag met een gezamenlijke laboratoriumorganisatie.

Nadere informatie

Uw IT, onze business

Uw IT, onze business Techniek gaat prima samen. Uw IT, onze business Hoogendoorn IT Services biedt vele mogelijkheden om de kantoorautomatisering van bedrijven te beheren, optimaal te laten functioneren of het bedrijf zelfs

Nadere informatie

Conceptnota. Cloud Integratie - presentatielaag CD000496

Conceptnota. Cloud Integratie - presentatielaag CD000496 Conceptnota Cloud Integratie - presentatielaag CD000496 Pagina 1 van 8 Inhoudsopgave 1 Doelstelling conceptnota... 3 1.1 De opdracht... 3 1.2 Digipolis... 3 2 Opdrachtgevend bestuur, wijze van gunning,

Nadere informatie

White Paper - Quality as a Service & Waarom de Cloud? CeneSam, Februari 2014

White Paper - Quality as a Service & Waarom de Cloud? CeneSam, Februari 2014 White Paper - Quality as a Service & Waarom de Cloud? CeneSam, Februari 2014 Executive summary Cloud computing is een veelgehoorde term. Cloud computing is geen architectuurconcept maar een manier om een

Nadere informatie

VOOR EN NADELEN VAN DE CLOUD

VOOR EN NADELEN VAN DE CLOUD VOOR EN NADELEN VAN DE CLOUD VOOR EN NADELEN VAN DE CLOUD Cloud storage. Back-up in de cloud. Er zijn verschillende benamingen voor diensten die computergebruikers in staat stellen om hun documenten en

Nadere informatie

Netwerkvirtualisatie implementeren in VMware-omgevingen met NSX

Netwerkvirtualisatie implementeren in VMware-omgevingen met NSX Netwerkvirtualisatie implementeren in VMware-omgevingen met NSX VMware vforums 2014 Geordy Korte Networking and Security BU (NSX) System Engineer 2014 VMware Inc. Alle rechten voorbehouden. Agenda Het

Nadere informatie

Be here, be there, be everywhere Maak meer mogelijk met videosamenwerking

Be here, be there, be everywhere Maak meer mogelijk met videosamenwerking Be here, be there, be everywhere Maak meer mogelijk met videosamenwerking VideoSamenwerking Met het oog op zakelijk succes Videosamenwerking (collaboration) is een snelle en effectieve oplossing voor face

Nadere informatie