Gedrag in organisaties, 9e editie Stephen P. Robbins en Timothy A. Judge. Hoofdstuk 4 Perceptie en individuele besluitvorming

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Gedrag in organisaties, 9e editie Stephen P. Robbins en Timothy A. Judge. Hoofdstuk 4 Perceptie en individuele besluitvorming"

Transcriptie

1 Gedrag in organisaties, 9e editie Stephen P. Robbins en Timothy A. Judge Hoofdstuk 4 Perceptie en individuele besluitvorming 1

2 Na bestudering van dit hoofdstuk ben je in staat om: 1. Uit te leggen hoe twee mensen hetzelfde kunnen zien en verschillend interpreteren. 2. De drie bepalende factoren volgens de attributietheorie te noemen. 3. Te beschrijven hoe onbewuste beslisregels ons oordeel over anderen kunnen helpen of verstoren. 4. Uit te leggen hoe perceptie het besluitvormingsproces beїnvloedt. 5. De zes stappen in het rationele besluitvormingsmodel aan te geven. 2

3 Na bestudering van dit hoofdstuk ben je in staat om: 6. De handelingen van de vastberaden rationele besluitvormer te beschrijven. 7. De gebruikelijke vooroordelen of fouten bij het nemen van beslissingen aan te geven. 8. Vast te stellen onder welke omstandigheden individuen het waarschijnlijkst hun intuїtie gebruiken bij het nemen van beslissingen. 9. De drie ethische besluitvormingscriteria tegen elkaar af te zetten. 3

4 Wat is perceptie? Het proces waarin mensen hun zintuiglijke indrukken ordenen en interpreteren om zin te geven aan hun omgeving. Hun waarneming van de werkelijkheid, niet de werkelijkheid zelf. 4

5 Factoren die perceptie beїnvloeden: 5

6 De attributietheorie: Wanneer we iemands gedrag observeren, proberen we te bepalen of er interne of externe oorzaken zijn. Dit hangt af van: 1.Kenmerkendheid: is dit gedrag uitzonderlijk? 2.Consensus: komt dit gedrag ook bij anderen voor? 3.Consistentie: komt dit gedrag vaak voor? 6

7 Attributietheorie 7

8 Vertekening van attributies Fundamentele atributiefout: We onderschatten de invloed van externe factoren en overschatten die van interne factoren. Vertekening uit eigenbelang: De neiging succes aan jezelf toe te schrijven, en mislukking aan een externe factor. 8

9 Makkelijke beslisregels 1. Selectieve perceptie: We zien wat we willen zien, ingegeven door interesses, achtergrond, ervaring en attitudes. 2. Halo-effect: Op basis van één kenmerk een algemene indruk vormen. 3. Contrasteffecten: Het oordeel over gedrag wordt beїnvloed door gedrag van anderen. 4. Projectie: De neiging eigen kenmerken aan anderen toe te schrijven. 5. Stereotyperen: Generaliseren / hokjesdenken 9

10 Besluitvorming Besluitvorming kent de volgende karakteristieken: Rationele besluitvorming en beperkte rationaliteit Creativiteit zorgt voor meer ideeёn Veel voorkomende vertekeningen en fouten Aangevuld met gebruik van intuїtie Individuele verschillen 10

11 Het rationele besluitvormingsproces 1. Definieer het probleem 2. Bepaal de criteria 3. Ken de criteria een gewicht toe 4. Bedenk alternatieven 5. Toets elk alternatief aan de criteria 6. Bereken de optimale beslissing 11

12 Het rationele besluitvormingsmodel Dit model gaat uit van deze uitgangspunten: 1. Het probleem is duidelijk afgebakend 2. De criteria en alternatieven zijn bekend 3. Het belang van de criteria is meetbaar 4. De criteria zijn permanent 5. Er zijn geen tijds- of kostenbeperkingen 6. Er is een maximaal rendement te halen 12

13 Creativiteit helpt de rationele beslisser nieuwe en zinvolle ideeёn te produceren. 13

14 Fouten bij besluitvorming Beperkte rationaliteit: we kiezen vaak voor een bevredigende keuze, niet voor een optimale. We kiezen uit nature een korte weg tijdens de besluitvorming. Hierdoor ontstaan vertekeningen. 14

15 Vertekeningen bij beslissen Zelfoverschatting Verankeren / de fixatie op 1e indrukken Bevestiging van standpunten zoeken Informatiebeschikbaarheid Representativiteitsvertekening Escalatie van inzet Ontkenning van toeval Wijsheid achteraf 15

16 Intuїtieve besluitvorming Vult rationele besluitvorming aan en is een onbewust proces waar ervaring aan ten grondslag ligt. Vooral als er sprake is van: onzekerheid; weinig precedenten; als variabelen wetenschappelijk niet voorspelbaar zijn; feiten beperkt zijn; feiten geen duidelijke richting op wijzen; analytische gegevens van weinig nut zijn; er meerdere plausibele oplossingen zijn; bij tijdsdruk. 16

17 Individuele verschillen Persoonlijkheid is van invloed op de besluitvorming. Vrouwen wikken en wegen meer. Dit verschil tussen de seksen wordt echter minder naar gelang de leeftijd. 17

18 Beperkingen vanuit de organisatie Prestatiebeoordeling Beloningssysteem Officiёle voorschriften Tijdsbeperking opgelegd door systeem Historische precedenten 18

19 Ethische keuzes Drie criteria die je kunt toepassen (en die onderling kunnen botsen): 1. Nuttigheidscriterium: uitsluitend consequenties tellen. Gunstig voor productiviteit en efficiёntie. 2. Grondrechten: met respect voor rechten en vrijheden. 3. Rechtvaardigheid: eerlijk en onpartijdig. 19

20 Hoe vooroordelen en fouten te verminderen: 1. Concentreren op doelstellingen 2. Zoeken naar informatie die onze overtuigingen ontkracht 3. Proberen geen betekenis te ontlenen aan willekeurige gebeurtenissen 4. Mogelijkheden te vergroten (door middel van creativiteit) 20

21 Gevolgen voor managers Rekening houden met de perceptie van baan en bedrijf door werknemers. De eigen besluitvorming te verbeteren door aanpassing aan land en organisatie, bewust te zijn van vertekeningen en fouten, rationele analyse met intuїtie te combineren, de creativiteit te verbeteren. 21

Besluitvorming en perceptie

Besluitvorming en perceptie Hoofdstuk Besluitvorming en perceptie 5 Na bestudering van dit hoofdstuk ben je in staat om: 1. perceptie te definiëren en aan te geven waar onze perceptie door wordt beïnvloed; 2. te beschrijven hoe we

Nadere informatie

Gedrag in organisaties, 9e editie Stephen P. Robbins en Timothy A. Judge. Hoofdstuk 10. Communicatie

Gedrag in organisaties, 9e editie Stephen P. Robbins en Timothy A. Judge. Hoofdstuk 10. Communicatie Gedrag in organisaties, 9e editie Stephen P. Robbins en Timothy A. Judge Hoofdstuk 10 Communicatie 1 Na bestudering van dit hoofdstuk ben je in staat om: 1. Het communicatieproces te beschrijven. 2. De

Nadere informatie

Gedrag in organisaties, 9e editie Stephen P. Robbins en Timothy A. Judge. Hoofdstuk 3 Persoonlijkheid en waarden

Gedrag in organisaties, 9e editie Stephen P. Robbins en Timothy A. Judge. Hoofdstuk 3 Persoonlijkheid en waarden Gedrag in organisaties, 9e editie Stephen P. Robbins en Timothy A. Judge Hoofdstuk 3 Persoonlijkheid en waarden 1 Na bestudering van dit hoofdstuk ben je in staat om: 1. Aan te geven welke factoren bepalend

Nadere informatie

Ke(r)n jouw waarde. Ontdek jouw kernwaarden.

Ke(r)n jouw waarde. Ontdek jouw kernwaarden. Ke(r)n jouw waarde Ontdek jouw kernwaarden Ontdek jouw kernwaarden - pag. 2 Ontdek jouw kernwaarden Wat jou drijft in jouw leven en werk bepalen jouw keuzes. Het is dus belangrijk om te weten wát je drijft,

Nadere informatie

Taxanomie van Bloom en de kunst van het vragen stellen. Anouk Mulder verschil in talent

Taxanomie van Bloom en de kunst van het vragen stellen. Anouk Mulder verschil in talent Onthouden Kunnen ophalen van specifieke informatie, variërend van feiten tot complete theorieën Opslaan en ophalen van informatie (herkennen) Kennis van data, gebeurtenissen, plaatsen Kennis van belangrijkste

Nadere informatie

Workshop voorbereiden Authentieke instructiemodel

Workshop voorbereiden Authentieke instructiemodel Workshop voorbereiden Authentieke instructiemodel Workshop voorbereiden Uitleg Start De workshop start met een echte, herkenbare en uitdagende situatie. (v.b. het is een probleem, een prestatie, het heeft

Nadere informatie

De Taxonomie van Bloom Toelichting

De Taxonomie van Bloom Toelichting De Taxonomie van Bloom Toelichting Een van de meest gebruikte manier om verschillende kennisniveaus in te delen, is op basis van de taxonomie van Bloom. Deze is tussen 1948 en 1956 ontwikkeld door de onderwijspsycholoog

Nadere informatie

Rijke Lessen. zetten je aan het denken. Handleiding(etje) Minka Dumont 26 november 2009 SLO - Landelijke Plusklasnetwerkdag

Rijke Lessen. zetten je aan het denken. Handleiding(etje) Minka Dumont 26 november 2009 SLO - Landelijke Plusklasnetwerkdag Rijke Lessen zetten je aan het denken Minka Dumont 2009 www.lesmateriaalvoorhoogbegaafden.com Handleiding(etje) Minka Dumont 26 november 2009 SLO - Landelijke Plusklasnetwerkdag Onthouden Kunnen ophalen

Nadere informatie

Opgave 2 Doen wat je denkt

Opgave 2 Doen wat je denkt Opgave 2 Doen wat je denkt 7 maximumscore 2 een argumentatie waarom Swaab het bestaan van vrije wil verwerpt op grond van de experimenten van Libet: bewustzijn komt pas na de beslissingen van de hersenen

Nadere informatie

Perceptie. dinsdag 6 maart 2012

Perceptie. dinsdag 6 maart 2012 Perceptie H7 Gestuurde perceptie... Perceptie betekent observatie, hoe je iets waarneemt, je blik zoals in is een glas half vol of half leeg?. Je perceptie wordt beïnvloed door je ervaringen en je basishouding

Nadere informatie

Laag Vaardigheden Leerdoelen Formulering van vragen /opdrachten

Laag Vaardigheden Leerdoelen Formulering van vragen /opdrachten Blooms taxonomie Laag Vaardigheden Leerdoelen Formulering van vragen /opdrachten Evalueren Evalueren = de vaardigheid om de waarde van iets (literatuur, onderzoeksrapport, presentatie etc) te kunnen beoordelen

Nadere informatie

Samenvatting (Summary in Dutch)

Samenvatting (Summary in Dutch) Samenvatting (Summary in Dutch) Elke dag nemen mensen talrijke beslissingen. Belangrijk voor het maken van keuzen is dat men weet wat de gevolgen van de verschillende mogelijkheden zijn. Het verzamelen

Nadere informatie

Wat zie je? Niet alles is wat het lijkt. - een artikel over beoordelingsfouten in het onderwijs -

Wat zie je? Niet alles is wat het lijkt. - een artikel over beoordelingsfouten in het onderwijs - OAB Dekkers De Pinckart 54 5674 CC Nuenen 040-291 37 33 bureau@oabdekkers.nl Niet alles is wat het lijkt. - een artikel over beoordelingsfouten in het onderwijs - Wat zie je? Het beoordelen van prestaties

Nadere informatie

Dit is een digitale voorbeeldversie van de opdrachten voor de leerlingen. Mail naar kiesvaardig@lerenkiezen.nl voor de originele versie.

Dit is een digitale voorbeeldversie van de opdrachten voor de leerlingen. Mail naar kiesvaardig@lerenkiezen.nl voor de originele versie. Dit is een digitale voorbeeldversie van de opdrachten voor de leerlingen. Mail naar kiesvaardig@lerenkiezen.nl voor de originele versie. Via dit mailadres kunt u ook informatie aanvragen over de docentenhandleiding

Nadere informatie

Taxonomie van Bloom. (taxonomie = wetenschap van het indelen) 6. Creëren. Nieuwe ideeën, producten of gezichtspunten genereren

Taxonomie van Bloom. (taxonomie = wetenschap van het indelen) 6. Creëren. Nieuwe ideeën, producten of gezichtspunten genereren Taxonomie van Bloom (taxonomie = wetenschap van het indelen) 6. Creëren Nieuwe ideeën, producten of gezichtspunten genereren Ontwerpen, maken, plannen, produceren, uitvinden, bouwen 5. Evalueren Motiveren

Nadere informatie

Eindexamen filosofie vwo 2010 - II

Eindexamen filosofie vwo 2010 - II Opgave 2 Religie in een wetenschappelijk universum 6 maximumscore 4 twee redenen om gevoel niet te volgen met betrekking tot ethiek voor Kant: a) rationaliteit van de categorische imperatief en b) afzien

Nadere informatie

E-CURSUS 1: WELKE WAARDEN ZIJN VAN WEZENLIJK BELANG VOOR JOU?

E-CURSUS 1: WELKE WAARDEN ZIJN VAN WEZENLIJK BELANG VOOR JOU? E-CURSUS 1: WELKE WAARDEN ZIJN VAN WEZENLIJK BELANG VOOR JOU? Thuis en op school heb je allerlei waarden meegekregen. Sommigen passen bij je, anderen misschien helemaal niet. Iedereen heeft waarden. Ken

Nadere informatie

MARIETA KOOPMANS PROFESSIONEEL LEIDERSCHAP COACHEND LEIDERSCHAP

MARIETA KOOPMANS PROFESSIONEEL LEIDERSCHAP COACHEND LEIDERSCHAP PROFESSIONEEL LEIDERSCHAP MARIETA KOOPMANS COACHEND LEIDERSCHAP Inleiding Coachend leiderschap is in. In veel organisaties is performancemanagement ingevoerd en wordt coachen de stijl van leidinggeven,

Nadere informatie

MANAGEMENTVAARDIGHEDEN / 11

MANAGEMENTVAARDIGHEDEN / 11 MANAGEMENTVAARDIGHEDEN / 11 Raymond Reinhardt 3R Business Development raymond.reinhardt@3r-bdc.com 3R Doelen van deze module M Deze module gaat over: G het verband kunnen leggen tussen effectiviteit, creativiteit

Nadere informatie

Ontstaan, werking, voortbestaan en verandering van stereotypen

Ontstaan, werking, voortbestaan en verandering van stereotypen Ontstaan, werking, voortbestaan en verandering van stereotypen Introductie op Module 2 Training Selecteren zonder Vooroordelen Voor de beste match! Dit opleidingsaanbod is tot stand gekomen met financiële

Nadere informatie

burchtstraat@kosh.be Naam:

burchtstraat@kosh.be Naam: Campus Burchtstraat Burchtstraat 14 2200 Herentals SEMINARIE: VERDIEPING VAN JE STUDIEKEUZE 014/21.23.83. burchtstraat@kosh.be Naam: Eerste deel: verder werken aan de opdracht van vorige week: opzoeken

Nadere informatie

Thomas-Kilmann test Merlijn Camp WDP29 juni 2012

Thomas-Kilmann test Merlijn Camp WDP29 juni 2012 Thomas-Kilmann test Merlijn Camp 11099003 WDP29 juni 2012 Inhoudsopgave Inhoud Voorwoord 2 1. Inleiding 2 2. Karaktereigenschappen 3 2.1 Doordrukken 3 2.2 Vermijden 3 2.3 Samenwerken 3 2.4 Toegeven 3 2.5

Nadere informatie

Belbin Teamrollen Vragenlijst

Belbin Teamrollen Vragenlijst Belbin Teamrollen Vragenlijst Lindecollege 2009 1/ 5 Bepaal uw eigen teamrol. Wat zijn uw eigen teamrollen, en die van uw collega s? Deze vragenlijst kan u daarbij behulpzaam zijn. Zeven halve zinnen dienen

Nadere informatie

paardencoach Frederieke van der Lijn Buitenpost www.equinama.nl

paardencoach Frederieke van der Lijn Buitenpost www.equinama.nl Loop je steeds tegen dezelfde valkuilen aan? Ben je toe aan veranderingen of aan een volgende stap in je ontwikkeling? Wil je persoonlijke inzichten? Graag begeleiden mijn paarden Gio, Stanley en ikzelf

Nadere informatie

Ontstaan, werking, voortbestaan en verandering van stereotypen

Ontstaan, werking, voortbestaan en verandering van stereotypen Ontstaan, werking, voortbestaan en verandering van stereotypen Introductie op Module 2 Cursus Selecteren zonder vooroordelen: Voor de beste match! Dit opleidingsaanbod is tot stand gekomen met financiële

Nadere informatie

Ongewenst gedrag binnen XXXXXXXXXXX

Ongewenst gedrag binnen XXXXXXXXXXX 1 Moduleopdracht: Organisatiegedrag Ongewenst gedrag binnen XXXXXXXXXXX Naam: XXXXXXX Studentnummer: XXXXXXX Datum: 02-03-2012 Opleidingsinstituut: NCOI Opleiding: Bedrijfskunde (management & organisatie)

Nadere informatie

EQ - emotionele intelligentie in kaart

EQ - emotionele intelligentie in kaart EQ - emotionele intelligentie in kaart 24-3-2014 BASISPROFIEL Laan van Vlaanderen 323 1066 WB Amsterdam INTRODUCTIE Het EQ rapport brengt iemands emotionele intelligentie in kaart. Dit is het vermogen

Nadere informatie

INHOUD Verantwoording 1 De macht van de situatie 2 Koester je zeurende collega 19 3 De calculerende medewerker 4 Respect!

INHOUD Verantwoording 1 De macht van de situatie 2 Koester je zeurende collega 19 3 De calculerende medewerker 4 Respect! INHOUD Verantwoording 7 1 De macht van de situatie 11 We hebben de neiging te denken dat we zelf bepalen wat we doen, maar in werkelijkheid worden we ook gestuurd door allerlei omstandigheden. 2 Koester

Nadere informatie

De controller als choice architect. Prof. dr. Victor Maas Hoogleraar Management Accounting & Control Erasmus School of Economics

De controller als choice architect. Prof. dr. Victor Maas Hoogleraar Management Accounting & Control Erasmus School of Economics De controller als choice architect Prof. dr. Victor Maas Hoogleraar Management Accounting & Control Erasmus School of Economics Wat doet een controller? Hoofd administratie Boekhoudsysteem/grootboek/accountingregels

Nadere informatie

Leren in contact met paarden Communicatie die is gebaseerd op gelijkwaardigheid (Door Ingrid Claassen, juni 2014)

Leren in contact met paarden Communicatie die is gebaseerd op gelijkwaardigheid (Door Ingrid Claassen, juni 2014) Leren in contact met paarden Communicatie die is gebaseerd op gelijkwaardigheid (Door Ingrid Claassen, juni 2014) Inleiding De kern van (autisme)vriendelijke communicatie is echt contact, gebaseerd op

Nadere informatie

Activerend onderwijs Hoe kan dat anders?

Activerend onderwijs Hoe kan dat anders? Webquests Activerend onderwijs Bij activerend onderwijs zien we beelden van betrokken leerlingen die actief aan zichzelf gestelde opgaven of doelen werken, met voor hen interessante thema s en activiteiten.

Nadere informatie

Competenties in kaart

Competenties in kaart Cito Bedrijven en overheden Competenties in kaart Eerlijk en betrouwbaar beoordelen Zicht op competenties Uw medewerkers beschikken over kennis en vaardigheden die van onschatbare waarde zijn voor uw organisatie.

Nadere informatie

Assessment centers: wanneer wel, wanneer niet? Jo Verbeken

Assessment centers: wanneer wel, wanneer niet? Jo Verbeken Assessment centers: wanneer wel, wanneer niet? Jo Verbeken Assessment Wanneer wel Wanneer niet? Jo Verbeken 8 december 2011 2 Overzicht De assessment center methode Gedragsgerichte functieclassificatie

Nadere informatie

Beïnvloeding van risicobewustzijn. André Maranus

Beïnvloeding van risicobewustzijn. André Maranus Beïnvloeding van risicobewustzijn André Maranus Omgangsvorm In deze workshop bestaan geen fouten of mislukking enkel feedback! Beïnvloeding van risicobewustzijn Menselijk gedrag als risico en het nemen

Nadere informatie

Conflicten en onderhandelingen

Conflicten en onderhandelingen Gedrag in organisaties, 9e editie Stephen P. Robbins en Timothy A. Judge Hoofdstuk 13 Conflicten en onderhandelingen 1 Na bestudering van dit hoofdstuk ben je in staat om: 1. Het begrip conflict te definiëren.

Nadere informatie

Mens-vererger-het-niet. Nienke Wiersma, MfN-registermediator en partner bij BosnakBender, 2 juni 2016

Mens-vererger-het-niet. Nienke Wiersma, MfN-registermediator en partner bij BosnakBender, 2 juni 2016 Mens-vererger-het-niet Nienke Wiersma, MfN-registermediator en partner bij BosnakBender, 2 juni 2016 Programma: 1. conflicttheorie 2. ontstaan en escalatie conflicten 3. conflictstijlen 4. mediation 5.

Nadere informatie

Oefening 3: Keuzes maken

Oefening 3: Keuzes maken Oefening 3: Keuzes maken In oefening 2 heeft u gezien dat keuzes gemaakt kunnen worden op basis van belangrijkheid en urgentie. Wat belangrijk is wordt deels extern bepaald en is deels persoonlijk. De

Nadere informatie

H5 Consumentengedrag HOE EN WAAROM MENSEN KOPEN.

H5 Consumentengedrag HOE EN WAAROM MENSEN KOPEN. H5 Consumentengedrag HOE EN WAAROM MENSEN KOPEN http://www.youtube.com/watch?v=hpi-m3jwhbg 5.2 Besluitvormingsproces consument : Pearson: Solomon: Marketing Real Life koopbeslissingsproces vijf fasen (B2C):

Nadere informatie

Leef je Leven met Zin!

Leef je Leven met Zin! Leef je Leven met Zin! Geef zin aan het Leven, dan geeft het Leven zin aan jou Voor veel mensen is werk belangrijk. Niet alleen als bron van inkomen, maar ook als middel om je zelf te ontwikkelen en te

Nadere informatie

Gelukkig met geluksbeleid?

Gelukkig met geluksbeleid? Gelukkig met geluksbeleid? George Gelauff SCP werkconferentie Sturen op geluk 24 november 2011 Wat is geluk? Van Dale Gunstige loop van de omstandigheden (bv loterij) Aangename toestand waarin men zijn

Nadere informatie

Olst-Wijhe, januari 2015 doc. nr.: Klachtenrapportage 2014 gemeente Olst-Wijhe

Olst-Wijhe, januari 2015 doc. nr.: Klachtenrapportage 2014 gemeente Olst-Wijhe Olst-Wijhe, januari 2015 doc. nr.: 15.010070 Klachtenrapportage 2014 gemeente Olst-Wijhe 1. Inleiding De Klachtenregeling is een door de gemeenteraad vastgestelde regeling. De regeling is gebaseerd op

Nadere informatie

Oefening: Profiel en valkuilen vragenlijst

Oefening: Profiel en valkuilen vragenlijst Oefening: Profiel en valkuilen vragenlijst Dit is een korte vragenlijst die bedoeld is om een aantal van je denkbeelden, attitudes en gedrag in werksituaties in kaart te brengen. Wees zo eerlijk mogelijk

Nadere informatie

Hoe worden consumenten psychologisch beïnvloedt op de website bookings.com zodat zij een hotel boeken? Tessa Kolfschoten

Hoe worden consumenten psychologisch beïnvloedt op de website bookings.com zodat zij een hotel boeken? Tessa Kolfschoten Hoe worden consumenten psychologisch beïnvloedt op de website bookings.com zodat zij een hotel boeken? Tessa Kolfschoten INHOUD Wat is booking.com? Wat is persuasive design? Hoe laat de consument zich

Nadere informatie

Filosofie en actualiteit. Tweede bijeenkomst

Filosofie en actualiteit. Tweede bijeenkomst Filosofie en actualiteit Tweede bijeenkomst Journalistieke vragen Over wat voor soort gebeurtenis hebben we het? Wat is de oorzaak? Wat gebeurt er verder? Hoe moeten we deze gebeurtenis beoordelen? Filosofische

Nadere informatie

Hoe word je succesvol in sales

Hoe word je succesvol in sales Hoe word je succesvol in sales Verkopen gaat niet vanzelf. Zeker niet in deze tijd. Toch zijn nog steeds veel verkopers erg succesvol. Dat komt niet door het product of de dienst die ze aanbieden, maar

Nadere informatie

Tot een geloofsgesprek komen. I Ontmoeten

Tot een geloofsgesprek komen. I Ontmoeten Tot een geloofsgesprek komen I Ontmoeten Het geloofsgesprek vindt plaats in een ontmoeting. Allerlei soorten ontmoetingen. Soms kort en eenmalig, soms met mensen met wie je meer omgaat. Bij de ontmoeting

Nadere informatie

Titel: Creatief met (kilo) gram Groep 5 rekenen 1

Titel: Creatief met (kilo) gram Groep 5 rekenen 1 Titel: Creatief met (kilo) gram Groep 5 rekenen 1 De leerlingen gaan in deze les op een speelse en kritische manier een verdieping leggen in de begrippen kilogram en gram aangezien de meeste leerlingen

Nadere informatie

Mens en rationaliteit

Mens en rationaliteit Mens en rationaliteit IIM - 2008 Rationaliteit Rationaliteit is de manier waarop men kennis (bij voorkeur wetenschappelijk) gebruikt om maatschappelijke en organisatorische problemen op te lossen Met de

Nadere informatie

Inhoudsopgave. Over Dingerdis Customer Care. Inleiding. 1. Situaties die weerstand oproepen. 2. Zes veel voorkomende vormen van weerstand

Inhoudsopgave. Over Dingerdis Customer Care. Inleiding. 1. Situaties die weerstand oproepen. 2. Zes veel voorkomende vormen van weerstand Ronald Dingerdis Inhoudsopgave Over Dingerdis Customer Care Inleiding 1. Situaties die weerstand oproepen 2. Zes veel voorkomende vormen van weerstand 3. Omgaan met weerstand van anderen 4. Omgaan met

Nadere informatie

Kwaliteiten en Vaardigheden

Kwaliteiten en Vaardigheden Kwaliteiten en Vaardigheden Voordat je solliciteert moet je weten wat je kwaliteiten zijn. In deze opdracht ga je je eigen kwaliteiten beschrijven. Doel: Als je deze les hebt doorgewerkt: Kun je uitleggen

Nadere informatie

Integrale lichaamsmassage

Integrale lichaamsmassage Integrale lichaamsmassage Eindtermen theorie: - De therapeut heeft kennis van anatomie/fysiologie en pathologie m.b.t. Integrale lichaamsmassage; - De therapeut is zich ervan bewust dat een massage behandeling

Nadere informatie

De wens een goede moeder te zijn

De wens een goede moeder te zijn De wens een goede moeder te zijn welke impact hebben de ethische bedenkingen van vrouwen op hun keuzes voor prenatale testen? Dr. E. Garcia 12-12-2013 In search of good motherhood How prenatal screening

Nadere informatie

Stap 1: Print deze oefening (als het even kan op wat dikker papier) en knip de waardenkaarten uit.

Stap 1: Print deze oefening (als het even kan op wat dikker papier) en knip de waardenkaarten uit. Oefening: Waarden Sorteertaak. Wat zijn waarden eigenlijk? Waarden zijn de dingen die jij als persoon écht belangrijk vindt in het leven. Het is belangrijk ze niet te verwisselen met normen, wat je meer

Nadere informatie

B a s S m e e t s w w w. b s m e e t s. c o m p a g e 1

B a s S m e e t s w w w. b s m e e t s. c o m p a g e 1 B a s S m e e t s w w w. b s m e e t s. c o m p a g e 1 JE ONBEWUSTE PROGRAMMEREN VOOR EEN GEWELDIGE TOEKOMST De meeste mensen weten heel goed wat ze niet willen in hun leven, maar hebben vrijwel geen

Nadere informatie

WAAROM PERSOONLIJKHEID?

WAAROM PERSOONLIJKHEID? WAAROM? Hoe Hogan assessments u helpen de juiste mensen te selecteren, talenten te herkennen én ontwikkelen en leiderschap te verbeteren. Gedistribueerd door: 2012 HOGAN ASSESSMENT SYSTEMS, INC. WAAROM?

Nadere informatie

Werknemervertrouwen in Nederland 2010

Werknemervertrouwen in Nederland 2010 Werknemervertrouwen in Nederland 2010 - onderzoek naar vertrouwen, trots en plezier onder Werkend Nederland - Eindrapport Amersfoort, 8 april 2010 Great Place To Work Institute Nederland Postbus 1775 3800

Nadere informatie

Dilemmamethode. Formuleer het dilemma:

Dilemmamethode. Formuleer het dilemma: Dilemmamethode (zie: Jacques Graste, Omgaan met dilemma s. Een methode voor ethische reflectie hoofdstuk 2 in Henk Manschot en Hans van Dartel In gesprek over goede zorg. Overlegmethoden voor ethiek in

Nadere informatie

Persoonlijk Rapport Junior Scan

Persoonlijk Rapport Junior Scan Persoonlijk Rapport Junior Scan Persoonlijke gegevens Naam test junior Datum test 02/09/2011 (17:19) Jouw ondernemersprofiel In vergelijking met het branche normprofiel geeft jouw profiel het volgende

Nadere informatie

Zelfperceptietest teamrol dinsdag 12 november 2002

Zelfperceptietest teamrol dinsdag 12 november 2002 Zelfperceptietest teamrol dinsdag 12 november 2002 Deze test is ontwikkeld om op eenvoudige wijze je eigen teamrol te bepalen. Het jarenlange onderzoek naar teamrollen binnen managementteams is gedaan

Nadere informatie

Wat is het probleem precies -) probleem expliciet maken. Wat moet er gedaan worden? -) probleem rationaliseren, objectief beste oplossing zoeken

Wat is het probleem precies -) probleem expliciet maken. Wat moet er gedaan worden? -) probleem rationaliseren, objectief beste oplossing zoeken Probleemanalyse Clips Wat is het probleem precies -) probleem expliciet maken. Wat moet er gedaan worden? -) probleem rationaliseren, objectief beste oplossing zoeken Er is geen goed antwoord bij dit vak.

Nadere informatie

Denken kun je Leren!

Denken kun je Leren! Denken kun je Leren! Bekijk de twee vragen hieronder. Op welke manier verschillen deze twee vragen van elkaar? (Bedenk het antwoord voor jezelf draai je naar degene waar je het dichtste bij zit bespreek

Nadere informatie

De terugkeer naar het ware zelf! Leven en werken vanuit innerlijke kracht en verantwoordelijkheid!

De terugkeer naar het ware zelf! Leven en werken vanuit innerlijke kracht en verantwoordelijkheid! De terugkeer naar het ware zelf! Leven en werken vanuit innerlijke kracht en verantwoordelijkheid! Door: Nathalie van Spall De onzichtbare werkelijkheid wacht om door onze geest binnengelaten te worden.

Nadere informatie

Organisatiepsychologie Examennummer: 103587 Datum: 23 november 2013 Tijd: 10:00 uur - 11:30 uur

Organisatiepsychologie Examennummer: 103587 Datum: 23 november 2013 Tijd: 10:00 uur - 11:30 uur Organisatiepsychologie Examennummer: 103587 Datum: 23 november 2013 Tijd: 10:00 uur - 11:30 uur Dit examen bestaat uit 8 pagina s. De opbouw van het examen is als volgt: - 40 meerkeuzevragen (maximaal

Nadere informatie

22 voorbeeld vragen Hotel Operations semester 1 voor Black Board. Toetsbureau HHM, 6.4.2009 jl

22 voorbeeld vragen Hotel Operations semester 1 voor Black Board. Toetsbureau HHM, 6.4.2009 jl 22 voorbeeld vragen Hotel Operations semester 1 voor Black Board. Toetsbureau HHM, 6.4.2009 jl 3. HOP1-Onderdeel Rooms Division Met rack rate van een hotel wordt bedoeld A: de hoogste omzet van de hotelkamers

Nadere informatie

Observeren en interpreteren

Observeren en interpreteren 1 1 1 1 1 0 1 0 1 Opdrachtformulier Observeren en interpreteren Naam student: Datum: 1 Lees het handelingsformulier van deze vaardigheid en noteer vragen en opmerkingen. Bespreek deze met medestudenten

Nadere informatie

Het advies in praktijk

Het advies in praktijk Het advies in praktijk Werken met een ethisch stappenplan Studiedag 23 januari 2009 Laura is 17 en heeft sedert haar geboorte een diep mentale handicap. Meermaals per dag kent zij ernstige woedeuitbarstingen,

Nadere informatie

DENKVAARDIGHEDEN bron: The Parallel Curriculum

DENKVAARDIGHEDEN bron: The Parallel Curriculum DENKVAARDIGHEDEN bron: The Parallel Curriculum In 'The Parallel Curriculum' van Tomlinson et al. (2009) worden de 'Habits of Mind' van mensen die intelligent handelen beschreven, op basis van onderzoek

Nadere informatie

Competentiemeter Zelfsturing

Competentiemeter Zelfsturing Competentiemeter Zelfsturing Met het invullen van deze vragenlijst krijg je een beeld van je eigen bekwaamheden als zelfstuurder. Deze vragenlijst is in de eerste plaats bedoeld voor zelfanalyse. Je kunt

Nadere informatie

Leren van een assessment. Workshop IVG Scholingsdag Toetsing Eric Entken en Titia van Eijndhoven 12 november 2012

Leren van een assessment. Workshop IVG Scholingsdag Toetsing Eric Entken en Titia van Eijndhoven 12 november 2012 Leren van een assessment Workshop IVG Scholingsdag Toetsing Eric Entken en Titia van Eijndhoven 12 november 2012 Doelstelling Hoe kun je de kwaliteit van jouw beoordeling en feedback verbeteren bij een

Nadere informatie

P R O F. D R. Y V O N N E D. B U R G E R

P R O F. D R. Y V O N N E D. B U R G E R Mensen Veranderen OOA 1 7 M E I 2 0 1 1 P R O F. D R. Y V O N N E D. B U R G E R Een drietal thema s (1) 1. Kunnen mensen veranderen? 1. Over bezoekers, klagers en cliënten 2. Interventies bij veranderen

Nadere informatie

Participatie betrokkenheid

Participatie betrokkenheid 5 Participatie en betrokkenheid De mate van participatie in de sessies die je organiseert kan erg verschillen. Soms wil je gebruik maken van de ideeën van de medewerkers door een brainstorm te organiseren

Nadere informatie

Naslagwerk KOERS. Producten van dit documenten zijn:

Naslagwerk KOERS. Producten van dit documenten zijn: Naslagwerk KOERS Dit document is bedoeld om ieder individu een eigen beeld te laten formuleren van de eigen koers als werkend mens en vervolgens als functionaris. Daarna kun je collectief de afdelingskoers

Nadere informatie

Blij met je groepsplan? - NRCD en wat merken de leerlingen daarvan? E D C B A

Blij met je groepsplan? - NRCD en wat merken de leerlingen daarvan? E D C B A voor wie JA zegt tegen actief en inspirerend onderwijs drie groepen op basis van Cito vier groepen op basis van coachingbehoefte zes groepen op basis van analyse van de taak n groepen op basis van de match

Nadere informatie

MBTI vragenlijst. Wees eerlijk naar jezelf en wees eerlijk over jezelf. Succes met invullen!

MBTI vragenlijst. Wees eerlijk naar jezelf en wees eerlijk over jezelf. Succes met invullen! MBTI vragenlijst Wees eerlijk naar jezelf en wees eerlijk over jezelf. Succes met invullen! 1. Op school of op het werk krijg ik mijn beste ideeën als ik A. mijn gedachten bespreek met anderen B. rustig

Nadere informatie

Afsluitende les. Leerlingenhandleiding. De Reizende DNA Rechter

Afsluitende les. Leerlingenhandleiding. De Reizende DNA Rechter Afsluitende les Leerlingenhandleiding De Reizende DNA Rechter Dossier HER2 cellijn Achtergrond informatie Mevrouw X is een borstkankerpatiënt. Voor onderzoek zijn bij haar tumorcellen afgenomen en op kweek

Nadere informatie

Ontdek je sterke punten Volgens Marcus Buckingham en Donald Clifton

Ontdek je sterke punten Volgens Marcus Buckingham en Donald Clifton Ontdek je sterke punten Volgens Marcus Buckingham en Donald Clifton De sterke puntenrevolutie s Werelds beste managers nemen de volgende 2 veronderstellingen tot hun richtsnoer: 1. Talenten van iedere

Nadere informatie

Op zoek naar geluk. Op zoek naar geluk. George Gelauff. Min. AZ 16 dec 2008

Op zoek naar geluk. Op zoek naar geluk. George Gelauff. Min. AZ 16 dec 2008 George Gelauff Opzet Kunnen we geluk meten? Maakt geld gelukkig? Wat zeggen de geluksmetingen over menselijk gedrag? Waar hangt geluk van af? Wat is geluk? Van Dale Gunstige loop van de omstandigheden

Nadere informatie

Pubers en het nieuwe leren. Anneke E. Eenhoorn

Pubers en het nieuwe leren. Anneke E. Eenhoorn Pubers en het nieuwe leren Anneke E. Eenhoorn Het nieuwe leren De nadruk wordt gelegd op sociale vaardigheden zoals samenwerken en naar elkaar luisteren. Nadruk op inspiratie vanuit het kind zelf (intrinsieke

Nadere informatie

MBTI vragenlijst. 1. Op school of op het werk krijg ik mijn beste ideeën als ik A. mijn gedachten bespreek met anderen B. rustig zelf ga nadenken

MBTI vragenlijst. 1. Op school of op het werk krijg ik mijn beste ideeën als ik A. mijn gedachten bespreek met anderen B. rustig zelf ga nadenken MBTI vragenlijst 1. Op school of op het werk krijg ik mijn beste ideeën als ik A. mijn gedachten bespreek met anderen B. rustig zelf ga nadenken 2. Als mijn docent of mijn baas me iets moeilijks opdraagt,

Nadere informatie

Organisatiepsychologie Examennummer: 77702 Datum: 25 mei 2013 Tijd: 10:00 uur - 11:30 uur

Organisatiepsychologie Examennummer: 77702 Datum: 25 mei 2013 Tijd: 10:00 uur - 11:30 uur Organisatiepsychologie Examennummer: 77702 Datum: 25 mei 2013 Tijd: 10:00 uur - 11:30 uur Dit examen bestaat uit 8 pagina s. De opbouw van het examen is als volgt: - 40 meerkeuzevragen (maximaal 40 punten)

Nadere informatie

DEKAPENTA. Dekapenta: een nieuwe manier om naar mensen in organisaties te kijken DEKAPENTA

DEKAPENTA. Dekapenta: een nieuwe manier om naar mensen in organisaties te kijken DEKAPENTA DEKAPENTA Dekapenta betekent vijftien in het Grieks. De test die Dekapenta heeft ontwikkeld bestaat uit vijftien typen, zeven voor vrouwen en acht voor mannen. Samen vijftien. Dekapenta! Dekapenta: een

Nadere informatie

Toon Vandevelde. Economische en menselijke rationaliteit

Toon Vandevelde. Economische en menselijke rationaliteit Toon Vandevelde Economische en menselijke rationaliteit uit: F. Verbeure en L. Apostel (reds), Verwijdering of ontmoeting? Pelckmans, 1994, 88-105 Inleidende beschouwingen: geen consensus over wat de economische

Nadere informatie

Waardensystemen van Graves

Waardensystemen van Graves Waardensystemen van Graves Afgebeeld op de lemniscaat van de Stichting Dialoog A beige - N Pijn, fysieke stimuli Bronnen voor vervulling primaire levensbehoeften Individueel Reageren Leven Fysiologisch

Nadere informatie

Welkom bij de training LEF!

Welkom bij de training LEF! Welkom bij de training LEF! Gedicht.: Onze diepste angst is niet dat we ontoereikend zijn. Onze diepste angst is dat we oneindig machtig zijn. Het is ons licht, niet onze duisternis, waar wij het aller

Nadere informatie

Bas Smeets page 1

Bas Smeets  page 1 Bas Smeets www.bsmeets.com page 1 JE ONBEWUSTE PROGRAMMEREN VOOR EEN GEWELDIGE TOEKOMST De meeste mensen weten heel goed wat ze niet willen in hun leven, maar hebben vrijwel geen idee wat hoe hun ideale

Nadere informatie

Talent Unlimited Manus Peetstraat 29 1183 LG Amstelveen 06-21208755 www.talentunlimited.eu info@talentunlimited.eu KvK 51661438 BTW NL027580982B01

Talent Unlimited Manus Peetstraat 29 1183 LG Amstelveen 06-21208755 www.talentunlimited.eu info@talentunlimited.eu KvK 51661438 BTW NL027580982B01 Talent Unlimited Manus Peetstraat 29 1183 LG Amstelveen 06-21208755 www.talentunlimited.eu info@talentunlimited.eu KvK 51661438 BTW NL027580982B01 Bank 5992769 INHOUD STAP 1 TalentScan 1 Sterke punten

Nadere informatie

Het NLP communicatie model

Het NLP communicatie model Het NLP communicatie model Ontdek jouw communicatie waarnemingsfilters Leef je natuurlijk leiderschap 1 Inleiding Op het moment dat veranderingen in een organisatie plaatsvinden is communicatie één van

Nadere informatie

DEEL 1. WERKBOEK 6 2x Respect Monique van Dam YOU: De keuze is aan jou!

DEEL 1. WERKBOEK 6 2x Respect Monique van Dam YOU: De keuze is aan jou! DEEL 1 1 WERKBOEK 6 2x Respect Inhoud 2 1. Communiceren met jezelf 3 2. Communiceren met anderen 7 3. FairTalk: open & eerlijk confrontaties aangaan 9 4. Vervolg & afronding 13 1. Communiceren met jezelf

Nadere informatie

WERKBOEK DROMEN DURVEN DOEN. Het managen van de lastigste persoon op aarde: jezelf

WERKBOEK DROMEN DURVEN DOEN. Het managen van de lastigste persoon op aarde: jezelf WERKBOEK bij de nieuwe editie van DROMEN DURVEN DOEN Het managen van de lastigste persoon op aarde: jezelf dr. Ben Tiggelaar DROMEN DURVEN DOEN WERKBOEK BEN TIGGELAAR 1 OVER GEDRAG EN VERANDERING HOOFDSTUK

Nadere informatie

Bloom. Taxonomie van. in de praktijk

Bloom. Taxonomie van. in de praktijk Bloom Taxonomie van in de praktijk De taxonomie van Bloom kan worden toegepast als praktisch hulpmiddel bij het differentiëren in denken en doen. Het helpt je om in je vraagstelling een plaats te geven

Nadere informatie

Palliatieve zorg: Ethiek

Palliatieve zorg: Ethiek Palliatieve zorg: Ethiek Hogeschool van Amsterdam Naam: Lauri Linn Konter Studentnr: 500642432 Klas: Lv12-2E2 Jaar: 2012-2013 Docent: P. Vleugels Inhoudsopgave Inleiding Blz: 3 Omschrijving praktijksituatie

Nadere informatie

Lokaal Integraal Veiligheidsbeleid:

Lokaal Integraal Veiligheidsbeleid: Lokaal Integraal Veiligheidsbeleid: Onderzoek naar een geïntegreerde aanpak i.o.v. FOD Binnenlandse Zaken Onderzoeker: Tom Bauwens Promotor: prof. dr. Els Enhus Copromotoren: prof. dr. Paul Ponsaers &

Nadere informatie

MANAGEMENTVAARDIGHEDEN / 3

MANAGEMENTVAARDIGHEDEN / 3 MANAGEMENTVAARDIGHEDEN / 3 Raymond Reinhardt 3R Business Development raymond.reinhardt@3r-bdc.com 3R 1 Doelen van deze module M Deze module gaat over: G jezelf beter begrijpen; G weten hoe je continu over

Nadere informatie

Je waarden zijn o.a. bepalend voor de dingen die je doet. Ze vormen als het ware de onderlaag van waaruit je de keuzes maakt in het leven.

Je waarden zijn o.a. bepalend voor de dingen die je doet. Ze vormen als het ware de onderlaag van waaruit je de keuzes maakt in het leven. Waarden oefening Je waarden zijn o.a. bepalend voor de dingen die je doet. Ze vormen als het ware de onderlaag van waaruit je de keuzes maakt in het leven. Bekijk de waarden die hieronder vermeld staan.

Nadere informatie

Bijlage: Voorbeeldschema van mijlpalen in de verschillende ontwikkelingsgebieden

Bijlage: Voorbeeldschema van mijlpalen in de verschillende ontwikkelingsgebieden Bijlage: Voorbeeldschema van mijlpalen in de verschillende sgebieden Ontwikkeling 4-6 jaar 7-9 jaar 10-12 jaar Taal Opbouwen basiswoordenschat. Woordenschat en zinsbouw neemt sterk toe. Redelijk tot goed

Nadere informatie

Het GROW-model. Deze onderdelen worden hieronder toegelicht. Per onderdeel worden er voorbeeldvragen aangegeven.

Het GROW-model. Deze onderdelen worden hieronder toegelicht. Per onderdeel worden er voorbeeldvragen aangegeven. Het GROW-model Een ontwikkelingsgesprek is het meest effectief als je de vragen in een bepaalde structuur stelt. Het GROW-model biedt deze structuur. (Whitmore, 1995) Het GROW model bestaat uit de volgende

Nadere informatie

Een samenhangende kijk op samenwerking

Een samenhangende kijk op samenwerking Een samenhangende kijk op samenwerking Lenzen op samenwerking Soesterberg 14 november 2012 Audrey Rohen Samenwerken doet ertoe Geen enkele gemeente kan de grote vraagstukken van deze tijd alleen oplossen

Nadere informatie

Gedrag in organisaties

Gedrag in organisaties Gedrag in organisaties De basis Tweede editie Guido Valkeneers m.m.v. Steven Mestdagh & Tim Benijts Acco Leuven / Den Haag Inhoud Woord vooraf 13 DEEL I INLEIDING 15 Hoofdstuk 1 Introductie in de organisatiepsychologie

Nadere informatie