Ministerie van Infrastructuur en Milieu IMEA - Aansluitvoorwaarden

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Ministerie van Infrastructuur en Milieu IMEA - Aansluitvoorwaarden"

Transcriptie

1 Document D-6 Ministerie van Infrastructuur en Milieu IMEA - Aansluitvoorwaarden Versie 1.0 Datum 15 juli 2014 Status Definitief

2

3 Colofon Versie 1.0 Contactpersoon Paul Leunissen M Ministerie van Infrastructuur en Milieu Hoofddirectie Financiën, Management en Bedrijfsvoering Directie Concern Informatievoorziening Afdeling Architectuur en Informatie Management Team Architectuur Koningskade 4 Postbus EX Den Haag Auteurs Paul Leunissen Stephen Oostenbrink Pagina 3 van 24

4

5 Inhoud Inhoud Inleiding IMEA Dossier Waarom aansluitvoorwaarden? Intra- en interdepartementale afstemming Scope Comply or Explain Risicoanalyse Kwaliteitstoets software Leeswijzer Referenties Afkortingen en begrippen Begrippen Selectie eisen Ontwikkeleisen Eisen voor webapplicaties Voorwaarden in beheer nemen en exploitatie Pagina 5 van 24

6

7 1 Inleiding Voor u ligt een document met de Aansluitvoorwaarden van het Ministerie van Infrastructuur en Milieu (IenM), als onderdeel van het Infrastructuur en Milieu Enterprise Architectuur (IMEA) dossier. 1.1 IMEA Dossier In de onderstaande figuur is te zien welke plek voorliggend document in het IMEA Dossier inneemt. Figuur 1. Opbouw IMEA Dossier In het IMEA hoofddocument wordt de samenhang van de verschillende documenten die samen de Infrastructuur en Milieu Enterprise Architectuur beschrijven, uiteengezet en wordt het Werken onder Architectuur toegelicht. Werken onder architectuur is niet alleen noodzakelijk voor het gecontroleerd uitvoeren van wijzigingen, het zorgt ook voor grip op de al bestaande en verder toenemende complexiteit en helpt bij de besluitvorming. Of het nu gaat om veranderingen in de organisatie, een gewijzigde informatiebehoefte of het toepassen van innovatieve technieken, de wens is en blijft om in control te zijn. Werken onder architectuur is dus niet een doel op zich, het is het (stuur)middel om grip op te krijgen en houden op ontwikkelingen. Het document Aansluitvoorwaarden beschrijft, als hulpmiddel bij het Werken onder Architectuur, de niet-functionele eisen waaraan informatiesystemen, welke door IenM in beheer worden genomen en/of binnen een IenM ICT Infrastructuur beschikbaar worden gesteld, dienen te voldoen. Deze aansluitvoorwaarden gelden Pagina 7 van 24

8 niet enkel bij het selecteren c.q. het (laten) ontwikkelen van nieuwe applicaties en de overdracht hiervan naar beheer, maar ook gedurende de exploitatieperiode (het beschikbaar houden). Deze aansluitvoorwaarden gelden voor zowel applicaties die op een IenM ICT Infrastructuur gehost worden (intern) als applicaties die extern gehost worden (extern). 1.2 Waarom aansluitvoorwaarden? De aansluitvoorwaarden zijn enerzijds noodzakelijk en voorzien daarnaast in een behoefte: Dit document beschrijft niet-functionele eisen waaraan informatiesystemen dienen te voldoen zodat de informatie op een technische, communicatieve en voor de gebruikers eenduidige wijze ontsloten kan worden; Daarnaast biedt dit document voorwaarden waaraan voldaan moet worden alvorens een informatiesysteem in beheer kan worden genomen en gehouden; Voor proceseigenaren biedt dit document input voor het Programma van Eisen (PvE) bij het selecteren en (laten) ontwikkelen en beheren van informatiesystemen; Zowel functioneel als technisch beheer gebruikt dit document bij de beoordeling of het informatiesysteem in beheer genomen kan worden. Als zodanig zijn de Aansluitvoorwaarden een onderdeel van de acceptatiecriteria. 1.3 Intra- en interdepartementale afstemming Naast de IenM specifieke (aansluit)voorwaarden biedt dit document (verwijzingen naar) Rijksbrede aansluitvoorwaarden. Hiermee wordt geborgd dat IenM (ook) in de toekomst kan (blijven) aansluiten op interdepartementale ontwikkelingen zoals de Rijksbrede stijlgids, Rijksportaal en de Digitale Werkomgeving Rijksdienst (DWR), ofwel Rijkswerkplek. 1.4 Scope De scope van dit document omvat alle informatiesystemen welke in een IenM ICT Infrastructuur gehost worden (intern) en informatiesystemen extern gehost worden waar IenM eigenaar van en/of opdrachtgever voor is (extern). Naast de hier beschreven richtlijnen en voorwaarden dient voldaan te worden aan de bestaande afspraken en wet- en regelgeving t.a.v. persoonsgegevens en informatiebeveiliging (BIR en WBP), ARBO, milieu, inkoop en verwerving 1. Ter verheldering zijn een aantal van de hierin opgenomen afspraken expliciet vermeld in dit document. 1.5 Comply or Explain Aansluitvoorwaarden staan onder invloed van ontwikkelingen in de markt, ontwikkelingen binnen het Rijk en ontwikkelingen binnen IenM. Het doel van de aansluitvoorwaarden is om nu en in de toekomst de gewenste functionaliteit en dienstverlening te kunnen bieden op een (kosten) efficiënte en effectieve wijze. Het 1 Een praktisch voorbeeld hiervan is het actieplan Nederland Open in Verbinding. Dit actieplan stelt dat alle toepassingen gebruik moeten maken van open standaarden en dat open source software een gelijke kans moet krijgen. Pagina 8 van 24

9 niet voldoen aan de voorwaarden kan gevolgen hebben voor de IenM ICT Infrastructuur. Dit kan leiden tot meerkosten en/of het niet kunnen afgeven van garanties over de beheerbaarheid, beheersbaarheid, beschikbaarheid, robuustheid en performance van het informatiesysteem. Afwijkingen van de Aansluitvoorwaarden dienen te allen tijde onderbouwd, afgestemd met en geaccordeerd te worden door de Architecten van IenM (DCI Architectuur). Bij de beoordeling en afstemming is de Infrastructuur en Milieu Enterprise Architectuur [IMEA] en de daarin opgenomen principes leidend. Deze handelswijze wordt aangeduid met Comply or Explain. 1.6 Risicoanalyse Als het beveiligingsniveau van het BIR [BIR] niet volstaat voor het aan te schaffen of te ontwikkelen informatiesysteem, zal er een risicoanalyse worden uitgevoerd. Deze risicoanalyse leidt eventueel tot aanvullende eisen (in het kader van beveiliging) waaraan het informatiesysteem moet voldoen. Deze afweging wordt gemaakt door IenM en ook de uitvoering van een dergelijke risicoanalyse is de verantwoordelijkheid van IenM. 1.7 Kwaliteitstoets software De software van in opdracht van IenM ontwikkelde informatiesystemen wordt, op eenzijdig initiatief van IenM, aan een technische kwaliteitstoets onderworpen. Hierbij wordt uitgegaan van ISO/25010 norm, een internationale standaard voor de kwaliteit van software. Deze standaard definieert een aantal aspecten die invloed hebben op onderhoudbaarheid van software. Dit zijn o.a. analyseerbaarheid, veranderbaarheid, stabiliteit en testbaarheid. De toets is gericht op de technische kwaliteit van het systeem en heeft vooral betrekking op de hiervoor genoemde vier gebieden. De toets wordt uitgevoerd door een onafhankelijke derde partij (zie ook hoofdstuk 3). 1.8 Leeswijzer In navolging van de in paragraaf 1.4 vermelde scope is bij de opsomming van de eisen in de hierna volgende hoofdstukken bij elke eis de volgende kolommen opgenomen: Een kolom Toepassing ( T ) waarin met de volgende codering aangegeven wordt of de eis van toepassing is op welke infrastructuur: Interne ( I ), Externe ( E ) of Beide ( B ). Een kolom Kwaliteitstoets ( K ) waarin met een kruisje aangegeven is als een eis onderdeel is van de in paragraaf 1.7 genoemde kwaliteitstoets. Een kolom Acceptatie ( A ) waarin aangegeven wordt welke partij verantwoordelijk is voor het toetsen dat aan de eis voldaan is bij acceptatie van het systeem. De volgende waarden worden gebruikt: Architect (ARCH), FB (Beheer), LEV (leveranciersmanager), SEC (security officer), SM (Servicemanagement), COMM (communicatie), TB (technisch beheerder, hosting partij); Een kolom Relevant ( R ) waarin wordt aangegeven of de eis betrekking heeft op een client c.q. front-end applicatie ( C ), een server c.q. backend applicatie ( S ) of beide ( B ). Pagina 9 van 24

10 Het document is verder als volgt opgebouwd: Hoofdstuk 2 beschrijft de eisen welke gehanteerd worden bij de selectie van informatiesystemen; Hoofdstuk 3 geeft de eisen weer welke van toepassing zijn in geval van maatwerk, aanvullend op de selectie-eisen uit het voorgaande hoofdstuk; Indien een geselecteerd, dan wel ontwikkeld informatiesysteem een webapplicatie betreft of biedt zijn de eisen zoals opgenomen in hoofdstuk 4 additioneel van toepassing; Hoofdstuk 5 beschrijft de voorwaarden voor het in beheer nemen en de exploitatie van informatiesystemen; Hoofdstuk Fout! Verwijzingsbron niet gevonden. geeft een beknopte beschrijving van de IenM ICT Infrastructuur en de daarin gebruikte producten. De navolgende figuur geeft de samenhang en opbouw van de eisen visueel weer. Figuur 2. Samenhang en opbouw eisen 1.9 Referenties In dit document wordt, onder vermelding van de tussen blokhaken geplaatste afkorting, verwezen naar de volgende documenten en publicaties Referentie BIR CvS DigiK ESB Document Baseline Informatiebeveiliging Rijksdienst Lijst met Open Standaarden (www.formumstandaardisatie.nl) Digikoppeling Architectuur IenM ESB Koppelingen Eisen Pagina 10 van 24

11 IMEA MeC IMEA Infrastructuur en Milieu Enterprise Architectuur IenM Standaard Platform Maatwerk en Componenten NKT Normen en Kaders Testen, versie 1.1 NOiV SGA SP VIRBI BEH Actieplan Nederland Open in Verbinding IMEA Katern Service Gerichte Architectuur IMEA Katern Standaard Platform Voorschrift Informatiebeveiliging Rijksdienst Bijzondere Informatie IenM Beheerst naar beheer 1.10 Afkortingen en begrippen In dit document worden de volgende afkortingen en begrippen gehanteerd. Afkorting ACC ADV ARCH BIR CA COMM COTS DAP FB IAM IdM IMEA LEV NOK ONT OTAPP PRD PRE PSA SA SBC SEC SIG SLA SMI Toelichting Acceptatieomgeving Adviseur Architect Baseline Informatiebeveiliging Rijksdienst Centraal Aansluitpunt Communicatie Commercial Off The Shelf, standaard software Dossier Afspraken en Procedures Functioneel beheerder Identity and Access Management Identity Management Infrastructuur en Milieu Enterprise Architectuur Leveranciersmanager Nadere Overeenkomst Ontwikkelomgeving Ontwikkel, Test, Acceptatie, Preproductie en Productie Productieomgeving Preproductieomgeving Project Start Architectuur Solution Architectuur Server Based Computing Security Officer Software Improvement Group Service Level Agreement Servicemanager Pagina 11 van 24

12 SP TB TST VIRBI WBP Standaard Platform Technisch beheer Testomgeving Voorschrift Informatiebeveiliging Rijksdienst - Bijzondere Informatie Wet bescherming persoonsgegevens 1.11 Begrippen Aangezien dit document voor diverse doelgroepen bedoeld is en het in algemene zin belangrijk is dat een document op een eenduidige manier geïnterpreteerd wordt, volgen hierna diverse begrippen die van belang zijn bij het lezen van dit document. Begrip Applicatie Dossier Afspraken en Procedures Identity Management Informatiefunctie Informatiesysteem Nadere Overeenkomst Remote beheer Server Based Computing Service Level Agreement Toelichting Applicatie is een door een leverancier geleverde implementatie van een Informatiesysteem. Het Dossier Afspraken en Procedures (DAP) is een invulling of nadere detaillering van de tussen partijen afgesloten Nadere Overeenkomst (NOK). Kortweg kan men stellen dat in de NOK staat wat de dienstverlening is, in het SLA aan welke eisen die dienstverlening moet voldoen en in het DAP hoe de communicatie rond de dienstverlening verloopt. Identity Management (IdM) betreft het beheer van identiteiten ten behoeve van fysieke toegang tot gebouwen en logische toegang tot informatiesystemen en gegevens. Tegenwoordig ook vaak aangeduid met Identity and Access Management (IAM). Een Informatiefunctie is een in een proces onderkende functionaliteit voor de verwerking van informatie. Een Informatiesysteem is een logische clustering van een aantal Informatiefuncties. In een Nadere Overeenkomst (NOK ) worden in contractvorm de afspraken vastgelegd met betrekking tot de specifieke zaken rond één opdracht. Dat kan zijn het beheer en onderhoud van één systeem of een cluster van systemen, maar het kan ook een éénmalig project betreffen zoals het bouwen van een systeem. Op afstand beheer, zonder dat fysieke aanwezigheid bij het te beheren apparaat noodzakelijk is. Server Based Computing (SBC) een techniek waarbij de toepassing wordt uitgevoerd op centraal geplaatste servers terwijl de in- en uitvoer van toetsenbord, muis en beeldscherm van het werkstation worden gebruikt. Een Service Level Agreement (SLA) is Overeenkomst tussen aanbieder en afnemer van dienstverlening waarin afspraken rondom deze dienstverlening zijn vastgelegd. Pagina 12 van 24

13 2 Selectie eisen Dit hoofdstuk beschrijft niet-functionele eisen die gehanteerd worden bij de selectie van informatiesystemen. Bij de aanbesteding gelden deze als aanvulling op de functionele en toepassingsspecifieke eisen. Nr. Eis T K A R 2.1 Het informatiesysteem voldoet aan de Ministerie van Infrastructuur en Milieu Enterprise Architectuur [IMEA] en de Project Start Architectuur (PSA). B ARCH B 2.2 De gebruikersinterface van een informatiesysteem wordt (in volgorde van voorkeur) op de volgende wijze beschikbaar gesteld aan de gebruiker(s): 1. Als webapplicatie; 2. Als virtuele applicatie op een Citrix XenApp Server. Het informatiesysteem is bij voorkeur gecertificeerd voor Citrix. I ARCH C 2.3 Voor applicatie virtualisatie wordt (in volgorde van voorkeur) gebruik gemaakt van Microsoft App-V, applicatiedistributie (installatie) vindt plaats in de vorm van MSIpackages met behulp van Microsoft SCCM. I ARCH C 2.4 Het informatiesysteem is geschikt voor gebruik in de beoogde IenM ICT Infrastructuur en voldoet aan de eisen zoals gesteld door de beheerder (hostingpartij) van deze infrastructuur. I ARCH B 2.5 Het informatiesysteem wordt ondersteund in een gevirtualiseerde hardware omgeving op basis van het virtualisatie product zoals dit in de beoogde IenM ICT Infrastructuur wordt toegepast. I ARCH S 2.6 Voor gegevensuitwisseling met een informatiesysteem in een IenM ICT Infrastructuur wordt gebruik gemaakt van het Enterprise Service Bus platform in die ICT infrastructuur conform de eisen zoals opgenomen in [ESB]. Gegevensuitwisseling met andere overheidsinstanties gebeurt op basis van de standaarden van Digikoppeling [DigiK]. Voor uitwisseling met andere partijen wordt gebruik gemaakt van open standaarden zoals vastgesteld door het College van Standaardisatie [CvS]. B ARCH S 2.7 Zowel inkomend als uitgaand berichtenverkeer tussen systemen in een IenM ICT Infrastructuur en systemen daarbuiten vindt plaats via het Centraal Aansluitpunt (CA). E ARCH S Pagina 13 van 24

14 2.8 De applicatie- en gebruikersdata wordt opgeslagen op de generieke opslagvoorziening in de IenM ICT Infrastructuur. Deze voorziening voorziet in de dataopslag en beheer. 1. De data kan, bij een openstelling anders dan de standaard openstellingstijd, online (terwijl de applicatie actief is) in de back-up meegenomen worden; of 2. De applicatie kan via een script afgesloten worden zodat een consistente back-up gemaakt kan worden. I X TB B 2.9 Applicatielogica en -data dienen gescheiden te worden opgeslagen. Deze locaties dienen configureerbaar te zijn. B X TB B 2.10 Het informatiesysteem maakt duidelijk onderscheid tussen gebruikersinformatie en (globale) applicatie-informatie. De eerste wordt opgeslagen op een gebruikerslocatie of in een gebruikersprofiel, de tweede op een locatie welke toegankelijk is voor alle instanties van de applicatie(componenten). Deze locaties dienen configureerbaar te zijn. B X TB B 2.11 Applicatiecomponenten welke in het gebruikersprofiel worden opgeslagen hebben een maximale grootte van 5 MB. I TB C 2.12 Het informatiesysteem voldoet aan het geldende beveiligingsbeleid (BIR [BIR], VIRBI [VIRBI], WBP). B SEC B 2.13 Voor authenticatie en autorisatie wordt gebruik gemaakt van Microsoft Active Directory in geval van client applicaties en de Standaard Platform IS component in geval van server applicaties, waarbij authenticatie op beveiligde wijze plaatsvindt. I TB B 2.14 Mits onderbouwd en afgestemd met de IenM Architecten kan, in afwijking op 2.13, gebruik worden gemaakt van een eigen authenticatie en/of autorisatiemodule c.q. database. Deze voorziening dient te voldoen aan de eisen zoals gesteld in het BIR (wachtwoorden verplicht, complexiteit en geldigheidsperiode in te stellen, wachtwoorden versleuteld opgeslagen, wachtwoorden zijn niet te hergebruiken en ook door beheerder niet in te zien). I TB S 2.15 Het informatiesysteem ondersteunt Single Sign On (SSO) voor authenticatie gebruikmakend van de in 2.13 genoemde authenticatie en autorisatievoorziening, c.q. de credentials in de Windows omgeving in geval van een client applicatie. Indien een extra beveiliging noodzakelijk is vanwege bijvoorbeeld de gevoeligheid van (gerubriceerde) informatie, is dit niet van toepassing. I TB B 2.16 De authenticatie van de gebruiker dient modulair van opzet te zijn. D.w.z. dat gebruik gemaakt moet worden van binnen de infrastructuur aanwezige authenticatiemechanismen, bijv. Federatieve Authenticatie (Rijksbreed). I TB B Pagina 14 van 24

15 2.17 Het functionele beheer van het informatiesysteem kan worden uitgevoerd door gebruikers met aanvullende rechten (zonder administrator rechten op het onderliggende operating systeem) met behulp van een webgebaseerde gebruikersinterface. In de documentatie van het informatiesysteem (zie ook 5.1) worden de rechten en de objecten/componenten waarop de rechten betrekking hebben, beschreven. B TB B 2.18 Informatiesystemen moeten separaat en flexibel (per gebruiker) configureerbaar zijn en geen vaste verwijzingen bieden naar: Databasenamen; Driveletters; Werkfolders; Tijdelijke folders; IP adressen; Directory systemen (LDAP); Domeinnamen; Licentie-gegevens, c.q. bestand(en); (Service) accounts; Omgevingsspecifieke (OTAPP) variabelen; Configureerbare applicatie instellingen. B X TB B 2.19 Het informatiesysteem maakt geen gebruik van hardware (dongles) voor licentiebeheer. B TB B 2.20 Het informatiesysteem maakt geen gebruik van parallelle poorten. B TB B 2.21 Informatiesystemen welke gebruik maken van een klok, geven de juiste tijd aan volgens GMT+1, rekening houdend met zomer- en wintertijd. Voor tijdsynchronisatie wordt gebruik gemaakt van een NTP-service, al dan niet afgenomen door het onderliggende Operating System. B TB B 2.22 De integratie van het informatiesysteem met bestaande informatiesystemen is, indien van toepassing, op gebruikersniveau en per toepassing af te dwingen (bijvoorbeeld wel voor AutoCAD, niet voor Word en Excel). I TB C 2.23 De gebruikersinterface werkt op zowel de Internationale (multilingual user interface) als Nederlandstalige versies van het actuele, op de werkplek toegepaste besturingssysteem. B TB C 2.24 Het informatiesysteem moet geschikt zijn voor opname in de system management tooling van de beheerder van de beoogde IenM ICT Infrastructuur, indien de systeemprocessen bewaakt moeten worden (bijvoorbeeld monitoring van services of batchverwerking). Zie hoofdstuk Fout! Verwijzingsbron niet gevonden. Fout! Verwijzingsbron niet gevonden.. B TB S Pagina 15 van 24

16 2.25 Het informatiesysteem maakt gebruik van de standaard eventlog faciliteiten (syslog) van het operating systeem, waarbij ten minste op basis van applicatie ID, proces/thread ID en een timestamp de applicatie specifieke events zijn te onderscheiden. B X TB B 2.26 Het informatiesysteem biedt de mogelijkheid om het niveau van logging te specificeren (trace, debug, information, warning, error, fatal, security). B X TB S 2.27 Bekende gegevens worden niet opnieuw gevraagd. Op basis van de gebruikersnaam is de gebruiker bekend en worden waar relevant gegevens in formulieren automatisch gevuld. Deze (persoons)gegevens worden uit reeds beschikbare bronnen opgehaald, zoals (in volgorde van voorkeur) Active Directory, IdM platform. I ARCH B 2.28 Van het informatiesysteem is het volgende bekend c.q. beschikbaar: 1. Change log met wijzigingen t.o.v. de voorgaande versie; 2. Hardware specificaties zoals CPU, memory, externe devices (gerelateerd naar het te verwachten gebruik binnen IenM); 3. Verwerkingswijze van transacties en/of handelingen: batch of (near) realtime; 4. Afhankelijkheden met andere informatiesystemen en/of applicaties in de vorm van specificaties van software die door het informatiesysteem gebruikt wordt zoals database, databaseversie, benodigde licenties, etc.; 5. Gebruikte randapparatuur; 6. Op welke wijze de authenticatie beveiligd is, bijvoorbeeld m.b.v. gebruikersnaam/wachtwoord en/of 2-factor authenticatie (zie 2.13); 7. Welke autorisaties vereist zijn; 8. Databeheer: bewaartermijn(en), databehoefte (verwachte hoeveelheid opslag), belangrijke normwaarden en beschrijving hoe te handelen in geval van een verstoring; 9. Informatie over netwerkconnectiviteit: a) welke protocollen gebruikt het informatiesysteem in communicatie met andere lagen (tiers) of andere systemen en/of applicaties; b) welke poorten gebruikt het informatiesysteem in communicatie met andere lagen (tiers) of andere systemen en/of applicaties; c) ondersteunt de communicatie routering en Network Addres Translation (NAT) over IP; d) bandbreedtegebruik voor verschillende vormen van functionaliteit (bijv. queries uitvoeren, printen, etc.); e) robuustheid van de netwerkcommunicatie bij lage bandbreedte: - hoge latency; - wat gebeurt er bij uitval van een verbinding / wat zijn de gevolgen voor de gebruiker. B TB B 2.29 Indien een informatiesysteem uit meerdere componenten bestaat, een relatie heeft of een integratie kent met andere systemen en/of applicaties (bijvoorbeeld de MS Office componenten), wordt aangegeven welke functionaliteit wordt gebruikt, welke datastromen (transport en opslag) worden onderkend en welke eisen worden gesteld aan de gerelateerde systemen en applicatie(s) c.q. componenten van applicatie(s). B X TB B Pagina 16 van 24

17 2.30 Het gebruik van MS Access als databaseplatform is niet toegestaan zonder uitdrukkelijke toestemming van IenM Architectuur en deze toestemming wordt niet verleend wanneer de applicatie naar verwachting door meer dan 5 gelijktijdige gebruikers wordt benaderd of een databasegrootte van 100 MB (megabyte) of meer kent. I ARCH C 2.31 Serverapplicaties dienen als service of daemon in het besturingssysteem te functioneren. B TB S 2.32 Remote beheer van het informatiesysteem moet mogelijk zijn. B TB S 2.33 Het informatiesysteem mag geen eisen stellen aan de omgeving die conflicterend zijn met andere systemen en/of applicaties (gebruik conflicterende DLL s, etc.). I TB B 2.34 Voor de juiste werking van het informatiesysteem zijn geen aanpassingen aan (de instellingen van) bestaande informatiesystemen in de beoogde IenM infrastructuur, of delen daarvan, noodzakelijk. B TB B 2.35 Indien de gebruikersinterface wordt aangeboden op een Citrix XenApp Server, dan dient deze gebruikersinterface met minimaal 40 gelijktijdige gebruikers op één (1) Citrix server, volgens de gestelde kwaliteitsnormen, te functioneren. I TB 2.36 De gebruiker kan op eenvoudige wijze middelen (b.v. printers) selecteren die nodig zijn voor het uitvoeren van de werkzaamheden met behulp van het informatiesysteem. I TB B 2.37 De maximale grootte van een applicatiesequence (Microsoft App-V) welke naar een Citrix XenApp server of naar een werkplek wordt gedistribueerd is 1 GB (gigabyte). I TB C 2.38 Software componenten ter ondersteuning van hardware (bijv. drivers voor randapparatuur) dienen gecertificeerd te zijn voor het betreffende Operating System van het apparaat waarop installatie plaatsvindt. B TB C 2.39 Het informatiesysteem maakt geen gebruik van scripts (vbs, bat, cmd) en command line interpreters (zoals de Windows command prompt, cmd.exe). I X TB C 2.40 Indien de gebruikersinterface vanaf een Citrix XenApp server wordt aangeboden en deze applicatie maakt gebruik van tijdelijke bestanden welke op deze server worden geplaatst, dan mogen deze bestanden (per gebruiker) niet groter worden dan 100 MB (megabyte). I TB C Pagina 17 van 24

18 2.41 De gebruikersinterface en de helpbestanden voor eindgebruikers van het informatiesysteem moeten in het Nederlands zijn. De gebruikersinterface en de helpbestanden voor beheerders mag in het Engels zijn De gebruikersinterface dient in zijn volledigheid getoond te worden bij de laagste schermresolutie met een gebruikersaandeel van minimaal 20%. Zie voor de schermstatistieken de volgende website Voor mobiele devices zie De getoonde gegevens en toepassingen zijn gepersonaliseerd. De getoonde gegevens zijn relevant voor de gebruiker, er worden alleen toepassingen en/of functionaliteiten getoond waarvoor de gebruiker geautoriseerd is Het informatiesysteem voldoet aan de eisen c.q. aansluitvoorwaarden die de beheerder c.q. hosting partij van de beoogde ICT Infrastructuur hieraan stelt. B TB B Pagina 18 van 24

19 3 Ontwikkeleisen In dit hoofdstuk worden de eisen weergegeven die gesteld worden aan informatiesystemen die IenM laat ontwikkelen (maatwerksoftware). De eisen zijn een aanvulling op de selectie eisen voor informatiesystemen, welke in een IenM ICT Infrastructuur worden opgenomen (hoofdstuk 2). Nr. Eis T K A R 3.1 Maatwerksoftware is geschikt voor het IenM Standaard Platform (SP) en het daarvan onderdeel uitmakende principe van geautomatiseerd uitrollen. I ARCH S 3.2 Maatwerksoftware wordt ontwikkeld in Java EE. Hierbij gelden de eisen die het Standaard Platform voorschrijft aan Applicaties en Componenten [MeC]. B ARCH S 3.3 De broncode die ontwikkeld is in opdracht van IenM is en blijft eigendom van IenM. Bij het opleveren van een release wordt de broncode die hoort bij die versie van het informatiesysteem meegeleverd als product. Onderdeel van deze code is een Maven build script. De code wordt op basis van Sonar technisch gecontroleerd en geaccepteerd. 3.4 De resultaten van de kwaliteitstoets op de software van het informatiesysteem (zie paragraaf 1.7) worden gebruikt in de acceptatieprocedure, waarbij een minimum score van 4 (model van 1 tot 5 sterren) SIG/ TÜViT sterren geldt. B X ARCH B 3.5 De ontwikkelaar van het informatiesysteem hanteert de door IenM voorgeschreven coding, naamgeving en documentatiestandaarden. B ARCH B 3.6 De leverancier is verplicht om bij de start van een project een solution architectuur (SA) op te leveren. Hiermee toetst IenM Architectuur of de PSA begrepen is en correct is vertaald in een oplossing. De SA dient aan de start van het project opgeleverd te worden en pas na akkoord van IenM Architectuur mag met de ontwikkeling en/of implementatie gestart worden. B ARCH S 3.7 IenM werkt volgens het OTAPP straat principe. De O en T omgeving is de verantwoordelijkheid van de leverancier, de overige omgevingen vallen onder verantwoordelijkheid van IenM. I LEV B Pagina 19 van 24

20 4 Eisen voor webapplicaties De volgende richtlijnen zijn van toepassing op de gebruikersinterface van een informatiesysteem, wanneer deze interface als webapplicatie wordt aangeboden. Nr. Eis T K A R 4.1 De ontsluiting mag geen belemmeringen hebben voor het plaats, tijd en apparaat onafhankelijk werken op of buiten de IenM locaties. I FB B 4.2 Het is voor de gebruiker duidelijk of hij gegevens bekijkt (bijv. communicatie op intranet en een adresgids) of bewerkt. 4.3 Applicatie en gegevens zijn van elkaar gescheiden, zodat het vervangen van een applicatie geen nadelige consequenties heeft voor de ontsluiting van de gegevens. 4.4 Voor webapplicaties welke ook van buiten een IenM ICT infrastructuur toegankelijk moeten zijn, geldt dat dit met een internetverbinding mogelijk moet zijn. B TB B 4.5 Webapplicaties moeten met goed gevolg gevalideerd worden met de W3C Markup Validation Service (http://validator.w3.org/). 4.6 Een webbased applicatie maakt geen gebruik van proprietary applicatiecomponenten, zoals plug-ins en applets. Deze kunnen namelijk niet door de gebruiker worden geïnstalleerd en worden als software beschouwd. I TB B 4.7 De applicatie is geschikt voor gebruik met alle standaard webbrowsers en versies die een marktaandeel van meer dan 5% hebben moeten ondersteund worden. Zie de volgende website voor de gebruiksstatistieken per browser type 4.8 De webinterface moet ook correct werken op elke mobile OS versie (Android, ios en Windows Phone) met een marktaandeel van meer dan 5%. Zie de volgende website voor de gebruiksstatistieken per OS type Pagina 20 van 24

21 4.9 De gebruikersinterface moet voldoen aan de Rijkshuisstijl voor het Ministerie van Infrastructuur en Milieu Internet, zie: Het publieke deel van de webapplicatie voldoet aan de Webrichtlijnen 2.0 (http://www.webrichtlijnen.nl/ en Dit geldt in beperkte mate voor geografische viewerfunctionaliteit De leverancier van de webapplicatie overhandigt een rapport waaruit blijkt dat de webapplicatie met goed gevolg een security scan op (ten minste) de top 10 kwetsbaarheden, zoals opgenomen in de meest actuele versie van het OWASP Top Ten Project, heeft doorstaan, zie: B ARCH B https://www.owasp.org/index.php/category:owasp_top_ten_project Pagina 21 van 24

22 5 Voorwaarden in beheer nemen en exploitatie Alvorens een informatiesysteem in beheer kan worden genomen dient aan een aantal voorwaarden te worden voldaan. Deze voorwaarden blijven van kracht gedurende de exploitatieperiode. Wanneer niet aan deze voorwaarden wordt voldaan, wordt het informatiesysteem niet in beheer genomen of worden er geen garanties afgegeven voor beschikbaarheid en performance. Nr. Eis T K A R 5.1 Het informatiesysteem dient te worden opgeleverd met de documentatie zoals opgenomen in het document Beheerst naar beheer [BEH]. B ARCH FB TB B 5.2 Software en (in geval van een eindgebruiker applicatie) applicatie specifieke iconen zijn beschikbaar. B FB C 5.3 Risicoanalyse is beschikbaar wanneer deze noodzakelijk is (zie paragraaf 1.6). 5.4 De aanvullende maatregelen, als resultaat van de risicoanalyse, zijn getroffen. 5.5 Indien van toepassing, op basis van beveiligingseisen (volgt uit Risicoanalyse), dient het functioneel ontwerp te vermelden: Hoe gegevens die worden ingevoerd in informatiesystemen, worden gevalideerd op juistheid en volledigheid door de uitvoering van integriteitcontroles; Hoe de controles op het juiste verloop van de geautomatiseerde gegevensverwerking worden uitgevoerd. 5.6 Het informatiesysteem is gereed bevonden (geaccepteerd) door de proceseigenaar alvorens deze in beheer genomen kan worden. Aan de basis van deze acceptatie ligt een advies van de functioneel beheerder, gebaseerd op met de gebruikersgroep afgestemde acceptatiecriteria. 5.7 Updates en upgrades van applicaties en Operating Systemen dienen, alvorens in productie te worden genomen, in een acceptatie omgeving getest te worden op basis van de acceptatiecriteria. B TB B 5.8 Er is een dienstverleningsovereenkomst (DVO) tussen de proceseigenaar en DCI afgesloten. B SMI B Pagina 22 van 24

Ministerie van Infrastructuur en Milieu Beheerst naar beheer

Ministerie van Infrastructuur en Milieu Beheerst naar beheer Document D-2 Ministerie van Infrastructuur en Milieu Beheerst naar beheer Versie 1.0 Datum 15 juli 2014 Status Definitief Colofon Versie 1.0 Contactpersoon Paul Leunissen M 06-5250 6691 Paul.Leunissen@minienm.nl

Nadere informatie

Digikoppeling adapter

Digikoppeling adapter Digikoppeling adapter Versie 1.0 Datum 02/06/2014 Status Definitief Van toepassing op Digikoppeling versies: 1.0, 1.1, 2.0, 3.0 Colofon Logius Servicecentrum: Postbus 96810 2509 JE Den Haag t. 0900 555

Nadere informatie

ICT Beheermodel informatiesystemen Drechtsteden Baseline inrichting ICT beheermodel Drechtsteden

ICT Beheermodel informatiesystemen Drechtsteden Baseline inrichting ICT beheermodel Drechtsteden Drechtsteden Technische Architectuur (DTA) ICT Beheermodel informatiesystemen Drechtsteden Baseline inrichting ICT beheermodel Drechtsteden Status : Definitief 1.0 Redactie : DTA Datum : 29-08-2007 1 Versiebeheer

Nadere informatie

Werkplekvisie. Hans van Zonneveld Senior Consultant Winvision

Werkplekvisie. Hans van Zonneveld Senior Consultant Winvision Werkplekvisie Hans van Zonneveld Senior Consultant Winvision De essentie De gebruiker centraal Verschillende doelgroepen Verschillende toepassingen Verschillende locaties Het beschikbaar

Nadere informatie

Werken zonder zorgen met uw ICT bij u op locatie

Werken zonder zorgen met uw ICT bij u op locatie Werken zonder zorgen met uw ICT bij u op locatie Naast de mogelijkheden om uw programmatuur en gegevens bij Drie-O via Evy 2.0 in de cloud te hosten hebt u ook de mogelijkheid om uw ICT omgeving bij u

Nadere informatie

Remote Toegang Policy VICnet/SPITS

Remote Toegang Policy VICnet/SPITS Ministerie van Verkeer en Waterstaat opq Rijkswaterstaat Remote Toegang Policy VICnet/SPITS 16 Februari 2005 Eindverantwoordelijkheid Goedgekeurd Naam Datum Paraaf Security Manager SPITS E.A. van Buuren

Nadere informatie

Ministerie van Infrastructuur en Milieu Standaard Platform - Afkortingen en begrippen

Ministerie van Infrastructuur en Milieu Standaard Platform - Afkortingen en begrippen Document D-5 Ministerie van Infrastructuur en Milieu Standaard Platform - Afkortingen en begrippen Versie 1.0 Datum 15 juli 2014 Status Definitief Colofon Versie 1.0 Contactpersoon Paul Leunissen M 06-5250

Nadere informatie

PGGM. Inkomensverzorger voor de sector zorg en welzijn. Hans de Harde Sr. ICT Architect Fysieke Infrastructuur

PGGM. Inkomensverzorger voor de sector zorg en welzijn. Hans de Harde Sr. ICT Architect Fysieke Infrastructuur PGGM Inkomensverzorger voor de sector zorg en welzijn Hans de Harde Sr. ICT Architect Fysieke Infrastructuur Wat doet PGGM Uitvoeringsorganisatie collectieve pensioenregelingen voor de sector zorg en welzijn

Nadere informatie

Beveiligingsbeleid Perflectie. Architectuur & Procedures

Beveiligingsbeleid Perflectie. Architectuur & Procedures Beveiligingsbeleid Perflectie Architectuur & Procedures 30 november 2015 Versiebeheer Naam Functie Datum Versie Dimitri Tholen Software Architect 12 december 2014 0.1 Dimitri Tholen Software Architect

Nadere informatie

SURFconext Cookbook. Het koppelen van Alfresco aan SURFconext. Versie: 1.0. Datum: 8 december 2013. 030-2 305 305 admin@surfnet.nl www.surfnet.

SURFconext Cookbook. Het koppelen van Alfresco aan SURFconext. Versie: 1.0. Datum: 8 december 2013. 030-2 305 305 admin@surfnet.nl www.surfnet. SURFconext Cookbook Het koppelen van Alfresco aan SURFconext Auteur(s): Frank Niesten Versie: 1.0 Datum: 8 december 2013 Radboudkwartier 273 3511 CK Utrecht Postbus 19035 3501 DA Utrecht 030-2 305 305

Nadere informatie

Microsoft; applicaties; ontwikkelaar; developer; apps; cloud; app; azure; cloud computing; DevOps; microsoft azure

Microsoft; applicaties; ontwikkelaar; developer; apps; cloud; app; azure; cloud computing; DevOps; microsoft azure Asset 1 van 7 Over het bouwen van cloudoplossingen Gepubliceerd op 24 february 2015 Praktische handleiding voor ontwikkelaars die aan de slag willen met het maken van applicaties voor de cloud. Zij vinden

Nadere informatie

Beknopte dienstbeschrijving beveiligen van Webapplicaties m.b.v. digitale certificaten en PKI

Beknopte dienstbeschrijving beveiligen van Webapplicaties m.b.v. digitale certificaten en PKI Beknopte dienstbeschrijving beveiligen van Webapplicaties m.b.v. digitale certificaten en PKI Document: Beknopte dienstbeschrijving beveiligen van Webapplicaties Versie: maart 2002 mei 2002 Beknopte dienstbeschrijving

Nadere informatie

SYSTEEMEISEN UNIT4 MULTIVERS EXTENDED SPE

SYSTEEMEISEN UNIT4 MULTIVERS EXTENDED SPE SYSTEEMEISEN UNIT4 MULTIVERS EXTENDED SPE Systeemeisen by UNIT4 2013 UNIT4 Multivers Extended SPE De nieuwe versie van UNIT4 Multivers Extended SPE is een Service Pack georiënteerde versie die technisch

Nadere informatie

Single sign on kan dé oplossing zijn

Single sign on kan dé oplossing zijn Whitepaper Single sign on kan dé oplossing zijn door Martijn Bellaard Martijn Bellaard is lead architect bij TriOpSys en expert op het gebied van security. De doorsnee ICT-omgeving is langzaam gegroeid

Nadere informatie

Marlin Family. Marlin

Marlin Family. Marlin PCA Mobile PCA Mobile Organisatie PCA Mobile BV maakt deel uit van de Mobile Solution Group en biedt met ruim 40 enthousiaste collega s een veelomvattend pakket van innovatieve en gebruiksvriendelijke

Nadere informatie

Functionele beschrijving: scannen naar van Brug software.

Functionele beschrijving: scannen naar van Brug software. Functionele beschrijving: scannen naar van Brug software. Algemeen Met de KYOCERA scannen naar van Brug Software beschikt u over een efficiënte oplossing om uw documenten te scannen naar het Notarieel

Nadere informatie

Functionele beschrijving: scannen naar Exact Globe.

Functionele beschrijving: scannen naar Exact Globe. Functionele beschrijving: scannen naar Exact Globe. Algemeen Met de KYOCERA scannen naar Exact Globe beschikt u over een efficiënte oplossing om uw documenten te scannen naar Exact Globe. Met deze oplossing

Nadere informatie

Enterprise SSO Manager (E-SSOM) Security Model

Enterprise SSO Manager (E-SSOM) Security Model Enterprise SSO Manager (E-SSOM) Security Model INHOUD Over Tools4ever...3 Enterprise Single Sign On Manager (E-SSOM)...3 Security Architectuur E-SSOM...4 OVER TOOLS4EVER Tools4ever biedt sinds 2004 een

Nadere informatie

WSO2 ebms adapter. Yenlo WSO2 ontbijtsessie. Ministerie van Infrastructuur en Milieu. 1 DEFINITIEF, 18 september 2012

WSO2 ebms adapter. Yenlo WSO2 ontbijtsessie. Ministerie van Infrastructuur en Milieu. 1 DEFINITIEF, 18 september 2012 Ministerie van Infrastructuur en Milieu WSO2 ebms adapter Yenlo WSO2 ontbijtsessie Auteurs Paul Leunissen (Enterprise Architect IenM, 06 5250 6691) Stephen Oostenbrink (Enterprise Architect IenM, 06 4211

Nadere informatie

Zelftest Java concepten

Zelftest Java concepten Zelftest Java concepten Document: n0838test.fm 22/03/2012 ABIS Training & Consulting P.O. Box 220 B-3000 Leuven Belgium TRAINING & CONSULTING INLEIDING BIJ DE ZELFTEST JAVA CONCEPTEN Om de voorkennis nodig

Nadere informatie

ManualMaster Systeem 6.1 (ManualMaster Administrator, ManualMaster WebAccess en ManualMaster WebEdit)

ManualMaster Systeem 6.1 (ManualMaster Administrator, ManualMaster WebAccess en ManualMaster WebEdit) Let op: de versie op de gebruikerswebsite kan worden bijgewerkt! Het kan dus zijn dat uw geprinte versie verouderd is. Van toepassing op ManualMaster Systeem 6.1 (ManualMaster Administrator, ManualMaster

Nadere informatie

Installatie Remote Backup

Installatie Remote Backup Juni 2015 Versie 1.2 Auteur : E.C.A. Mouws Pagina 1 Inhoudsopgave BusinessConnect Remote Backup... 3 Kenmerken... 3 Beperkingen... 3 Gebruik op meerdere systemen... 3 Systeemeisen... 4 Support... 4 Installatie...

Nadere informatie

Technische Specificaties nieuwe Unix Applikaties

Technische Specificaties nieuwe Unix Applikaties Technische Specificaties nieuwe Unix Applikaties In 2010 werden 7 Unix servers geconsolideerd naar een nieuwe Unix omgeving, waar gebruik gemaakt wordt van srp s (vergelijkbaar met zone, of container).

Nadere informatie

Technische instructie Toegang tot Dienstenportaal via Webapplicatie (Internet Explorer) t.b.v. Repad

Technische instructie Toegang tot Dienstenportaal via Webapplicatie (Internet Explorer) t.b.v. Repad Technische instructie Toegang tot Dienstenportaal via Webapplicatie (Internet Explorer) t.b.v. Repad Versie 1.0 Technische instructie toegang Dienstenportaal versie 1.0 Colofon Afzendgegevens Dienst Justitiële

Nadere informatie

Functionele beschrijving: scannen naar UNIT4 DocumentManager

Functionele beschrijving: scannen naar UNIT4 DocumentManager Functionele beschrijving: scannen naar UNIT4 DocumentManager Algemeen Met de KYOCERA Scannen naar UNIT4 DocumentManager beschikt u over een efficiënte oplossing om uw documenten te scannen naar UNIT4 DocumentManager

Nadere informatie

DE BUSINESS CASE VOOR DE ASP OPLOSSING VAN CRM RESULTANTS VOOR ONDERWIJSINSTELLINGEN

DE BUSINESS CASE VOOR DE ASP OPLOSSING VAN CRM RESULTANTS VOOR ONDERWIJSINSTELLINGEN DE BUSINESS CASE VOOR DE ASP OPLOSSING VAN CRM RESULTANTS VOOR ONDERWIJSINSTELLINGEN Inleiding CRM Resultants biedt aan haar klanten de keuze om Microsoft Dynamics CRM in huis te installeren, of om de

Nadere informatie

Factsheet Outsourcing

Factsheet Outsourcing Factsheet Outsourcing www.vxcompany.com U wilt er zeker van zijn dat de IT-infrastructuur van uw organisatie in goede handen is, zodat u uw aandacht volledig kunt richten op de core business. Wij beheren

Nadere informatie

iprova Suite 4.7 Systeemeisen server

iprova Suite 4.7 Systeemeisen server iprova Suite 4.7 Systeemeisen server Hardware Dualcore Pentium IV 2 Ghz of beter met 4GB RAM; 100 Mbit netwerkverbinding of sneller; 1 GB vrije ruimte voor programmabestanden van iprova; min. 10 GB capaciteit

Nadere informatie

Dit voorbeeldproject beschrijft het gebruik van web services (open standaarden) voor de ontsluiting van kernregistraties bij de gemeente Den Haag.

Dit voorbeeldproject beschrijft het gebruik van web services (open standaarden) voor de ontsluiting van kernregistraties bij de gemeente Den Haag. Voorbeeldproject Een Haagse SOA Dit voorbeeldproject beschrijft het gebruik van web services (open standaarden) voor de ontsluiting van kernregistraties bij de gemeente Den Haag. Aanleiding Vanuit de visie

Nadere informatie

Welkom bij IT-Workz. Etten-Leur, 16 november 2010. Altijd en overal werken en leren. Applicatie en Desktop Delivery met Quest vworkspace

Welkom bij IT-Workz. Etten-Leur, 16 november 2010. Altijd en overal werken en leren. Applicatie en Desktop Delivery met Quest vworkspace Welkom bij IT-Workz Altijd en overal werken en leren Applicatie en Desktop Delivery met Quest vworkspace Etten-Leur, 16 november 2010 IT-Workz is de verzelfstandigde Dienst ICT van het ROC West-Brabant.

Nadere informatie

Rijkspas: veiligheid en flexibiliteit. ID-ware, C. Borgmann, MSc Heerhugowaard 24 november 2011

Rijkspas: veiligheid en flexibiliteit. ID-ware, C. Borgmann, MSc Heerhugowaard 24 november 2011 Rijkspas: veiligheid en flexibiliteit ID-ware, C. Borgmann, MSc Heerhugowaard 24 november 2011 24-11-2011 Profile Consultancy Services State of the art software solutions Project implementation Life-cycle

Nadere informatie

Leones. Business Case Service Management Tool

Leones. Business Case Service Management Tool Leones Business Case Service Management Tool Inhoudsopgave 1. AFBAKENING... 3 1.1 DOEL... 3 1.2 AANNAMES... 3 1.3 HUIDIGE SITUATIE... 3 1.4 PROBLEEMSTELLING... 3 1.5 WAT ALS ER NIETS GEBEURT?... 3 2. OPTIES...

Nadere informatie

Strategie Applicatie integratie Open.Amsterdam project. versie 1.0 juni 2008

Strategie Applicatie integratie Open.Amsterdam project. versie 1.0 juni 2008 Strategie Applicatie integratie Open.Amsterdam project versie 1.0 juni 2008 Document informatie Versiebeheer Versie Datum Auteur Activiteiten 1.0 juni 2008 drs. E. Willemsen Initiële opzet Archivering

Nadere informatie

SYSTEEMEISEN VOOR FACET FEBR. 2013

SYSTEEMEISEN VOOR FACET FEBR. 2013 SYSTEEMEISEN VOOR FACET FEBR. 2013 Het nieuwe computerexamensysteem Facet kan zowel offline als online gebruikt worden. Bij een online-afname worden de opgaven rechtstreeks ingelezen via het internet van

Nadere informatie

VMware ThinApp. Application Virtualization Platform that enables complex software to be delivered as self-contained EXE files

VMware ThinApp. Application Virtualization Platform that enables complex software to be delivered as self-contained EXE files VMware ThinApp Application Virtualization Platform that enables complex software to be delivered as self-contained EXE files Edwin Friesen Senior Solution Consultant @ Ictivity B.V. edwin.friesen@ictivity.nl

Nadere informatie

m.b.v. digitale certificaten en PKI Versie: mei 2002 Beknopte Dienstbeschrijving beveiligen van VPN s

m.b.v. digitale certificaten en PKI Versie: mei 2002 Beknopte Dienstbeschrijving beveiligen van VPN s Beknopte dienstbeschrijving Beveiligen van VPN's m.b.v. digitale certificaten en PKI Document: Versie: mei 2002 Beknopte Dienstbeschrijving beveiligen van VPN s Inhoudsopgave 1. Inleiding 2 2. Snel te

Nadere informatie

m.b.v. digitale certificaten en PKI Versie: mei 2002 Beknopte Dienstbeschrijving beveiligen van e-mail

m.b.v. digitale certificaten en PKI Versie: mei 2002 Beknopte Dienstbeschrijving beveiligen van e-mail Beknopte dienstbeschrijving Beveiligen van e-mail m.b.v. digitale certificaten en PKI Document: Versie: mei 2002 Beknopte Dienstbeschrijving beveiligen van e-mail Inhoudsopgave 1. Inleiding 2 2. Snel te

Nadere informatie

OpenIMS 4.2 Portaal Server

OpenIMS 4.2 Portaal Server OpenIMS 4.2 Portaal Server Inhoudsopgave 1 WAT IS EEN ENTERPRISE INFORMATIE PORTAAL?...3 1.1 BESPARINGEN...3 1.2 GERICHT OP EEN SPECIFIEKE DOELGROEP...3 2 OPENIMS PORTAAL SERVER (PS)...4 2.1 CENTRAAL BEHEER...4

Nadere informatie

Cloud Services Uw routekaart naar heldere IT oplossingen

Cloud Services Uw routekaart naar heldere IT oplossingen Cloud Services Uw routekaart naar heldere IT oplossingen Uw IT schaalbaar, altijd vernieuwend en effectief beschikbaar > Het volledige gemak van de Cloud voor uw IT oplossingen > Goede schaalbaarheid en

Nadere informatie

iprova Suite Systeemeisen iprova 5 Hosting

iprova Suite Systeemeisen iprova 5 Hosting iprova Suite Systeemeisen iprova 5 Hosting Let op Dit document bevat de systeemeisen voor versie 5.0 van de iprova Suite. Door nieuwe ontwikkelingen kunnen de systeemeisen voor iprova wijzigen. Controleer

Nadere informatie

Cerussa Mobile / MyCerussa Pre-requirements

Cerussa Mobile / MyCerussa Pre-requirements Pre-requirements Inhoudstafel A. Algemeen... 3 B. Type installaties... 3 C. Hardware en software vereisten... 4 1. PC Clients... 4 2. Mobile Device... 4 3. Server... 4 4. WI-FI... 4 D. Operating System

Nadere informatie

Handleiding voor aansluiten op Digilevering

Handleiding voor aansluiten op Digilevering Handleiding voor aansluiten op Digilevering Versie 1.0 Datum 1 augustus 2013 Status definitief Colofon Projectnaam Digilevering Versienummer 1.0 Contactpersoon Servicecentrum Logius Organisatie Logius

Nadere informatie

Martiris 2011. Secure Private Data. Gegevensbescherming in Oracle Databases

Martiris 2011. Secure Private Data. Gegevensbescherming in Oracle Databases Martiris 2011 Secure Private Data Gegevensbescherming in Oracle Databases Inhoudsopgave INTRODUCTIE... 3 HISTORIE... 4 SECURE PRIVATE DATA: FUNCTIONEEL... 4 A) ROW LEVEL SECURITY... 4 B) COLUMN MASKING...

Nadere informatie

Rapport. i-bridge FleetBroker en LocationBroker. Versie 1.0. Datum 22 December 2010

Rapport. i-bridge FleetBroker en LocationBroker. Versie 1.0. Datum 22 December 2010 Rapport i-bridge FleetBroker en LocationBroker Versie 1.0 Datum 22 December 2010 Status Final Colofon IVENT A&A CDC Madame Curielaan 4-6 Postbus 20703 2289 CA Rijswijk Contactpersoon Patrick Brooijmans

Nadere informatie

Identity Management Gebruikers en Rechten in Beheer (GRiB)

Identity Management Gebruikers en Rechten in Beheer (GRiB) Identity Management Gebruikers en Rechten in Beheer (GRiB) Meer grip op hoe we regelen wie wat mag P.J.M. Poos (Piet) Programma manager SNS REAAL organisatie Raad van Bestuur Groepsstaven SNS Bank REAAL

Nadere informatie

Hulpmiddelen bij implementatie van Digikoppeling

Hulpmiddelen bij implementatie van Digikoppeling Hulpmiddelen bij implementatie van Digikoppeling Versie 1.0 Datum 23/05/2014 Status Definitief Colofon Logius Servicecentrum: Postbus 96810 2509 JE Den Haag t. 0900 555 4555 (10 ct p/m) e. servicecentrum@logius.nl

Nadere informatie

APPLICATIONNET MISSIE. De missie van ApplicationNet: Complete dienstverlening rondom digitale werkplek

APPLICATIONNET MISSIE. De missie van ApplicationNet: Complete dienstverlening rondom digitale werkplek Maarten de Vries Telefoon: 06-5161 1426 E-mail vriesm@vapplicationnet.nl Internet www.applicationnet.nl Informatie info@applicationnet.nl APPLICATIONNET MISSIE De missie van ApplicationNet: Complete dienstverlening

Nadere informatie

owncloud centraliseren, synchroniseren & delen van bestanden

owncloud centraliseren, synchroniseren & delen van bestanden owncloud centraliseren, synchroniseren & delen van bestanden official Solution Partner of owncloud Jouw bestanden in de cloud Thuiswerken, mobiel werken en flexwerken neemt binnen organisaties steeds grotere

Nadere informatie

Functionele beschrijving: scannen naar UNIT4 Cura Documentmanagement.

Functionele beschrijving: scannen naar UNIT4 Cura Documentmanagement. Functionele beschrijving: scannen naar UNIT4 Cura Documentmanagement. Algemeen Met KYOCERA scannen naar UNIT4 Cura Documentmanagement beschikt u over een efficiënte oplossing om uw documenten te scannen

Nadere informatie

Position Paper. Doelarchitectuur Rijks Application Store (RAS) juni 2013 versie 1.0

Position Paper. Doelarchitectuur Rijks Application Store (RAS) juni 2013 versie 1.0 Position Paper Doelarchitectuur Rijks Application Store (RAS) juni 2013 versie 1.0 De Rijks Application Store (RAS) is één van de onderdelen uit de I-infrastructuur voor de rijksambtenaar, zoals beschreven

Nadere informatie

Technische randvoorwaarden dg DIALOG BGT versie 7.0

Technische randvoorwaarden dg DIALOG BGT versie 7.0 Technische randvoorwaarden dg DIALOG BGT versie 7.0 Een beschrijving van de technische randvoorwaarden voor de installatie en het gebruik van dg DIALOG BGT versie 7.0 Definitief Grontmij GIS & ICT Grontmij

Nadere informatie

zorgeloos werken in de cloud

zorgeloos werken in de cloud metacom cloud functionele mogelijkheden zorgeloos werken in de cloud vanmeijel.nl bouwen kan simpeler Metacom is één van de meest bedrijfskritische applicaties binnen uw organisatie. De beschikbaarheid,

Nadere informatie

Voorbeelden generieke inrichting Digikoppeling

Voorbeelden generieke inrichting Digikoppeling Voorbeelden generieke inrichting Versie 1.1 Datum 19/12/2014 Status Definitief Colofon Logius Servicecentrum: Postbus 96810 2509 JE Den Haag t. 0900 555 4555 (10 ct p/m) e. servicecentrum@logius.nl Documentbeheer

Nadere informatie

Applicatie Integratie in de zorg: implementatie tips uit de praktijk

Applicatie Integratie in de zorg: implementatie tips uit de praktijk Applicatie Integratie in de zorg: implementatie tips uit de praktijk Veel zorginstellingen geven aan informatievoorziening te willen verbeteren. Om bijvoorbeeld de cliënt meer centraal te stellen of Het

Nadere informatie

Het actieplan en uw website. Mr Mathieu Paapst (juridisch adviseur)

Het actieplan en uw website. Mr Mathieu Paapst (juridisch adviseur) Het actieplan en uw website. Mr Mathieu Paapst (juridisch adviseur) Doelen actieplan Doelstelling Actieplan Nederland Open in Verbinding Verbetering van interoperabiliteit Vermindering van leveranciersafhankelijkheid

Nadere informatie

Factsheet Penetratietest Webapplicaties

Factsheet Penetratietest Webapplicaties Factsheet Penetratietest Webapplicaties Since the proof of the pudding is in the eating DUIJNBORGH - FORTIVISION Stadionstraat 1a 4815NC Breda +31 (0) 88 16 1780 www.db-fortivision.nl info@db-fortivision.nl

Nadere informatie

Dienstbeschrijving Diginetwerk

Dienstbeschrijving Diginetwerk Dienstbeschrijving Diginetwerk Versie 1.2 Datum 4 oktober 2010 Status Definitief Colofon Projectnaam Diginetwerk Versienummer 1.2 Organisatie Logius Service Management servicecentrum@logius.nl Bijlage(n)

Nadere informatie

Wilt u volledige controle over uw ICT platform? Dat kan!

Wilt u volledige controle over uw ICT platform? Dat kan! Wilt u volledige controle over uw ICT platform? Dat kan! Een probleem met uw ICT omgeving is kostbaar en pijnlijk. De managed services van VBVB zijn ontworpen voor organisaties die 100% controle willen

Nadere informatie

Enabling Enterprise Mobility. Chantal Smelik csmelik@microsoft.com

Enabling Enterprise Mobility. Chantal Smelik csmelik@microsoft.com Enabling Enterprise Mobility Chantal Smelik csmelik@microsoft.com Nieuwe werkplek & digitaal toetsen Hanzehogeschool Groningen Agenda 1. Introductie Chantal Smelik Microsoft Maaike van Mourik project

Nadere informatie

NORA werkdocument. Katern Beveiliging. In 3 klikken naar bouwstenen voor invulling van de eisen. Sessie 6. Bijgewerkt op 23 aug.

NORA werkdocument. Katern Beveiliging. In 3 klikken naar bouwstenen voor invulling van de eisen. Sessie 6. Bijgewerkt op 23 aug. NORA werkdocument Sessie 6 In 3 klikken naar bouwstenen voor invulling van de eisen Katern Beveiliging Bijgewerkt op 23 aug. 2013 katern Beveiliging Jaap van der Veen Essentie Sessie 6 1. Opzet digitaal

Nadere informatie

Beveiligingsbeleid Stichting Kennisnet

Beveiligingsbeleid Stichting Kennisnet Beveiligingsbeleid Stichting Kennisnet AAN VAN Jerry van de Leur (Security Officer) DATUM ONDERWERP Disclaimer: Kennisnet geeft geen enkele garantie, met betrekking tot de geschiktheid voor een specifiek

Nadere informatie

Hardening. Een operationeel product op basis van de Baseline Informatiebeveiliging Rijksdienst (BIR)

Hardening. Een operationeel product op basis van de Baseline Informatiebeveiliging Rijksdienst (BIR) Hardening Een operationeel product op basis van de Baseline Informatiebeveiliging Rijksdienst (BIR) Colofon Onderhavig operationeel product, behorende bij de Baseline Informatiebeveiliging Rijksdienst

Nadere informatie

Hoe kunt u profiteren van de cloud? Whitepaper

Hoe kunt u profiteren van de cloud? Whitepaper Hoe kunt u profiteren van de cloud? Whitepaper Auteur: Roy Scholten Datum: woensdag 16 september, 2015 Versie: 1.1 Hoe u kunt profiteren van de Cloud Met de komst van moderne technieken en de opmars van

Nadere informatie

Ieder document direct beschikbaar

Ieder document direct beschikbaar Slide 1 Ieder document direct beschikbaar 4 februari 2016 1 Slide 2 Over Expansion Implementatiespecialist op gebied van digitale documentverwerking en archivering Verantwoordelijk voor volledig implementatietraject

Nadere informatie

Draaiboek Invoering Basisregistratie Personen l Afnemers

Draaiboek Invoering Basisregistratie Personen l Afnemers Draaiboek Invoering Basisregistratie Personen l Afnemers Hoofdstap 3 Voorbereiden Publicatiedatum: oktober 2014 Inleiding U heeft een vastgesteld plan van aanpak, u weet welke voorbereidende werkzaamheden

Nadere informatie

Systeemconfiguratie Policy VICnet/SPITS

Systeemconfiguratie Policy VICnet/SPITS Ministerie van Verkeer en Waterstaat opq Rijkswaterstaat Systeemconfiguratie Policy VICnet/SPITS 15 Februari 2005 Eindverantwoordelijkheid Opgesteld Naam Datum Paraaf Security Manager SPITS E.A. van Buuren

Nadere informatie

Werkplek anno 2013. De werkplek; maak jij de juiste keuze?

Werkplek anno 2013. De werkplek; maak jij de juiste keuze? Werkplek anno 2013 Welkom Agenda Bas van Dijk & Peter Klix (EIC) Pauze HP Converged infrastructuur Johan Benning Presales consultant HP Diner Wie is wie Bas van Dijk Infrastructuurarchitect Specialisatie

Nadere informatie

De weg naar SOA bij de Gemeente Rotterdam

De weg naar SOA bij de Gemeente Rotterdam De weg naar SOA bij de Gemeente Rotterdam Een reisverslag OGH Fusion Middleware SOA dag 19-5-2010 Lonneke Dikmans Oracle Ace Director Inhoud 2 Architectuur Doelstellingen Rotterdam Veilig, betrouwbaar

Nadere informatie

HANDLEIDING EXTERNE TOEGANG CURAMARE

HANDLEIDING EXTERNE TOEGANG CURAMARE HANDLEIDING EXTERNE TOEGANG CURAMARE Via onze SonicWALL Secure Remote Access Appliance is het mogelijk om vanaf thuis in te loggen op de RDS omgeving van CuraMare. Deze handleiding beschrijft de inlogmethode

Nadere informatie

TALIS. Systeemeisen Basis. Versie 3.0 Approved CREATED WITH

TALIS. Systeemeisen Basis. Versie 3.0 Approved CREATED WITH Systeemeisen Basis Versie 3.0 Approved Aangemaakt op: 28-7-2015 16:19:16 Auteur TANS CREATED WITH Inhoudsopgave 1. Inleiding 3 2. 4 2.1 Stand-alone 4 2.2 server en werkstations 4 2.3 Remote 5 1. Inleiding

Nadere informatie

Blackboard. Jan Willem van der Zalm Director EMEA, Blackboard Managed Hosting DATE

Blackboard. Jan Willem van der Zalm Director EMEA, Blackboard Managed Hosting DATE Blackboard Managed Hosting SURF Cloud Vendordag Jan Willem van der Zalm Director EMEA, Blackboard Managed Hosting DATE 2 Agenda SURF Cloud strategie Blackboard Managed Hosting & Private Cloud Blackboard

Nadere informatie

Uitwerking onderdelen werkplan

Uitwerking onderdelen werkplan Uitwerking onderdelen werkplan Het Nationaal Platform Data Model (NPDM) heeft een werkplan opgesteld om richting te geven aan de activiteiten voor de komende maanden en inzicht te krijgen in de benodigde

Nadere informatie

Technisch implementatiedocument Opdrachtgever: Tricon

Technisch implementatiedocument Opdrachtgever: Tricon Opdrachtgever: Auteur: Norbert van Korlaar Versie: 1.0 Datum: donderdag 23 februari Inhoudsopgave 1 INLEIDING... 3 2 ALGEMENE INFORMATIE... 4 3 DATABASE MANAGEMENT SYSTEM - CONFIGURATIE (DB-SERVER)...

Nadere informatie

Parasoft toepassingen

Parasoft toepassingen Testen op basis van OSB en Digikoppeling Voor de bestaande Overheid Service Bus en de nieuwe standaard Digikoppeling zijn verschillende test- omgevingen opgezet. Hiermee kan het asynchrone berichtenverkeer

Nadere informatie

Functionele beschrijving: Scannen naar AFAS Profit.

Functionele beschrijving: Scannen naar AFAS Profit. Functionele beschrijving: Scannen naar AFAS Profit. Algemeen Met de Kyocera Scannen naar AFAS Profit beschikt u over een efficiënte oplossing om uw documenten te scannen naar AFAS Profit. Met deze oplossing

Nadere informatie

Auteur Arjaan den Ouden Datum 13 september 2013 Status Definitief Versie 1.0

Auteur Arjaan den Ouden Datum 13 september 2013 Status Definitief Versie 1.0 Auteur Arjaan den Ouden Datum 13 september 2013 Status Definitief Versie 1.0 Behoudens uitzondering door de wet gesteld, mag zonder schriftelijke toestemming van de rechthebbende op het auteursrecht van

Nadere informatie

Functionele beschrijving: scannen naar Trivium FORTUNA.

Functionele beschrijving: scannen naar Trivium FORTUNA. Functionele beschrijving: scannen naar Trivium FORTUNA. Algemeen Met KYOCERA scannen naar Trivium FORTUNA beschikt u over een efficiënte oplossing om uw documenten te scannen naar Trivium FORTUNA. Met

Nadere informatie

Whitepaper. Veilig de cloud in. Whitepaper over het gebruik van Cloud-diensten deel 1. www.traxion.com

Whitepaper. Veilig de cloud in. Whitepaper over het gebruik van Cloud-diensten deel 1. www.traxion.com Veilig de cloud in Whitepaper over het gebruik van Cloud-diensten deel 1 www.traxion.com Introductie Deze whitepaper beschrijft de integratie aspecten van clouddiensten. Wat wij merken is dat veel organisaties

Nadere informatie

Systeemeisen Exact Compact product update 406

Systeemeisen Exact Compact product update 406 1 van 6 08-10-2013 12:07 Exact Compact Systeemeisen Exact Compact product update 406 Een pressionele administratie moet bedrijfszeker zijn. U moet er in het dagelijks gebruik snel en zonder onderbrekingen

Nadere informatie

Cloud werkplek anno 2014. Cloud werkplek anno 2014

Cloud werkplek anno 2014. Cloud werkplek anno 2014 Introductie Peter Klix Infrastructuurarchitect Specialisatie networking en desktop concepts Peter.klix@eic.nl Cloud desktop Introductie Desktop concepten door de jaren Infrastructuur Cloud concepten Focus

Nadere informatie

Installatiehandleiding Business Assistent

Installatiehandleiding Business Assistent Installatiehandleiding Business Assistent Wijzigingsgeschiedenis Versie Datum Omschrijving Status 0.1 25-09-2014 Eerste opzet van het installatie Concept document. 1.0 04-11-2014 Geen: Commercieel maken

Nadere informatie

Installatiehandleiding Cane Webservices.nl Integratie

Installatiehandleiding Cane Webservices.nl Integratie Installatiehandleiding Cane Webservices.nl Integratie Inhoud INHOUD... 1 1. INTRODUCTIE... 2 DOELSTELLING DOCUMENT... 2 GERELATEERDE DOCUMENTEN... 2 GEBRUIK VAN HET DOCUMENT... 2 LEZERS DOELGROEP... 2

Nadere informatie

Van 6 weken naar 6 minuten. met. OpenSource. Jan-Taeke Schuilenga Infrastructuur Architect Jantaeke.schuilenga@duo.nl

Van 6 weken naar 6 minuten. met. OpenSource. Jan-Taeke Schuilenga Infrastructuur Architect Jantaeke.schuilenga@duo.nl Van 6 weken naar 6 minuten met OpenSource Jan-Taeke Schuilenga Infrastructuur Architect Jantaeke.schuilenga@duo.nl Wat is DUO? Uitvoeringsorganisatie van Ministerie van OCW - Studiefinanciering - Bekostiging

Nadere informatie

Technische Specificaties

Technische Specificaties Technische Specificaties 1) Installatie Om Sophia te starten, hoeft niets geïnstalleerd te worden op de server. Sophia is een Windows applicatie: Sophia.ECDL.exe (app. 30 MB) Bij de installatie zal er

Nadere informatie

Single Sign On. voor. Residentie.net en Denhaag.nl

Single Sign On. voor. Residentie.net en Denhaag.nl Single Sign On voor Residentie.net en Denhaag.nl Omschrijving : -- Opgesteld door : Leon Kuunders Referentie : -- Datum : 30 augustus 2003 Versie : 0.31 (draft) Versiebeheer Versie Datum Auteur Wijziging

Nadere informatie

Visualisatie en Architectuur Praktijk Case: Digitale Werkruimte Belastingdienst en Gegevens Architectuur

Visualisatie en Architectuur Praktijk Case: Digitale Werkruimte Belastingdienst en Gegevens Architectuur Visualisatie en Architectuur Praktijk Case: Digitale Werkruimte en Gegevens Architectuur Robert van den Breemen Strategisch IT Architect 10 juni 2015 Even voorstellen Robert van den Breemen 17 jaar bij

Nadere informatie

1 Dienstbeschrijving all-in beheer

1 Dienstbeschrijving all-in beheer 1 Dienstbeschrijving all-in beheer De all-in beheer overeenkomst van Lancom is modulair opgebouwd. U kunt bij Lancom terecht voor deelgebieden zoals helpdesk ondersteuning of backup, maar ook voor totale

Nadere informatie

Gebruikershandleiding

Gebruikershandleiding . Gebruikershandleiding Inhoudsopgave 1 Inleiding... 3 1.1 Wat is Citrix?... 3 1.2 Voordelen van Citrix... 3 1.3 Wat heeft u nodig om toegang te krijgen... 3 2 Systeemeisen... 4 2.1 Ondersteunde Web browsers...

Nadere informatie

mpix VPN Dienstbeschrijving Copyright The Voip Company 2011 Pagina 1 van 8

mpix VPN Dienstbeschrijving Copyright The Voip Company 2011 Pagina 1 van 8 mpix VPN Dienstbeschrijving Copyright The Voip Company 2011 Pagina 1 van 8 Inhoudsopgave Inhoudsopgave... 2 1 mpix VPN... 3 2 Productbeschrijving... 4 2.1 mpix en IP-VPN... 5 2.2 Kwaliteit... 7 2.3 Service

Nadere informatie

Virtual Desktop Infrastructure Een alternatief SBC concept? Jacco Bezemer

Virtual Desktop Infrastructure Een alternatief SBC concept? Jacco Bezemer Virtual Desktop Infrastructure Een alternatief SBC concept? Jacco Bezemer Wat ga ik behandelen? Wat is VDI? Voordelen van SBC? VDI versus SBC De voor- en nadelen van VDI De techniek De componenten Use-cases

Nadere informatie

Kernwaarden versus principes. Johan Hobelman Nieuwegein, november 2011

Kernwaarden versus principes. Johan Hobelman Nieuwegein, november 2011 Kernwaarden versus principes Johan Hobelman Nieuwegein, november 2011 Enkele definities van architectuurprincipes: Fundamentele organisatiespecifieke keuzes Richtinggevende afspraken Regels en richtlijnen

Nadere informatie

Plan van aanpak Meesterproef 2: Workflowbeheer Voorwoord

Plan van aanpak Meesterproef 2: Workflowbeheer Voorwoord Plan van aanpak Meesterproef 2: Workflowbeheer Voorwoord Dit is het PVA versie 2. Dit wil zeggen dat ik de informatie op het gebeid van de netwerk instellingen en de setup heb verwerkt en uitgebreid heb

Nadere informatie

betrouwbare communicatie tussen overheden onderling en met burgers YENLO.COM

betrouwbare communicatie tussen overheden onderling en met burgers YENLO.COM Digikoppeling Appliance Yenlo betrouwbare communicatie tussen overheden onderling en met burgers YENLO.COM Het uitwisselen van elektronische berichten dient uniform, betrouwbaar en via open standaarden

Nadere informatie

Service Level Agreement (SLA)

Service Level Agreement (SLA) Service Level Agreement (SLA) Telefoon: 088 773 0 773 Email: Support@adoptiq.com Website: www.adoptiq.com Adres: Johan Huizingalaan 763a 1066 VH Amsterdam KvK nr: 61820725 BTW nr: NL.854503183.B01 IBAN

Nadere informatie

Installatiehandleiding Business Assistent

Installatiehandleiding Business Assistent Installatiehandleiding Business Assistent Wijzigingsgeschiedenis Versie Datum Omschrijving Status 0.1 25-09-2014 Eerste opzet van het installatie Concept document. 1.0 04-11-2014 Geen: Commercieel maken

Nadere informatie

o o o o E-mail Documenten beheer Kennis borging Vergaderen

o o o o E-mail Documenten beheer Kennis borging Vergaderen o o o o E-mail Documenten beheer Kennis borging Vergaderen Nieuwste versie van Office-desktoptoepassingen Licenties per gebruiker voor 5 computers incl Mac en mobiel Office-toepassingen naar een pc streamen

Nadere informatie

Bijlage 9. UNI 120621.9 REB GD. Releasebeleid

Bijlage 9. UNI 120621.9 REB GD. Releasebeleid Releasebeleid Ondanks alle aan de samenstelling van de tekst bestede zorg, kan Newway Retail Solutions bv (Newway) géén enkele aansprakelijkheid aanvaarden voor eventuele directe en/of indirecte schade,

Nadere informatie

Portal Handleiding voor de gebruiker 4.8

Portal Handleiding voor de gebruiker 4.8 Portal Handleiding voor de gebruiker 4.8 Deze handleiding beschrijft op gebruikersniveau de basisfuncties van de portal. Version: x.x MOBIDM Gebruikershandleiding Pagina 1 Index Introductie 2 Help-bestanden

Nadere informatie