Ontwikkelingen in de financiële verhouding

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Ontwikkelingen in de financiële verhouding"

Transcriptie

1 Ontwikkelingen in de financiële verhouding

2 Aandelen overheidslagen in uitgaven (2012)

3 Slechts een klein deel van de belasting- en premieopbrengst gaat naar gemeenten (Bron: rapport Adviescommissie Financiële ruimte voor gemeenten)

4 Inkomstenbronnen 2016 Totaalinkomsten 56,9 miljard gemeentefonds specifieke uitkeringen gemeentelijke heffingen en belastingen onttrekkingen reserves overige middelen

5 Bestuurlijke ontwikkelingen gaan snel Decentralisatie Schaalvergroting Regionalisatie urbanisatie vs krimp Focus verschuift van publieke naar persoonsgebonden diensten Toenemende rol burgers en maatschappelijke organisaties Financiële verhoudingen lopen achter

6 Ontwikkelingen Rapport Rinnooy Kan: Bepalen betekent betalen. Brief Plasterk/Wiebes: mogelijkheden uitbreiding lokale belastingen RFV/VNG: kijk eens naar de verdeling Moties Tweede Kamer: Werkgroep Bzk Omgevingswet Wetsontwerp Veldman Afschaffen precario Voorstellen nieuwe trap op trap af Versterken lokale democratie Advies RFV: eerst de politiek dan de techniek Advies CPB: een economische blik op verevening Advies Raad van State Verkiezingsprogramma s CPB: Keuzes in Kaart

7 Raad voor de financiële verhoudingen (Rfv) advies Eerst de politiek, dan de techniek Financiële verhoudingen hangen af van maatschappelijke voorkeuren Eerst politieke keuzes maken Daaruit volgen gewenste financiële verhoudingen

8 Discussie gaat te vaak alleen over onderdelen Gemeentefonds Lokaal belastinggebied Specifieke uitkeringen Decentralisaties Maar: een hangt met ander samen - partiële analyse werkt niet

9 Gemeentefonds Uitkering van het Rijk, beheerd door Ministers van Financiën en Minister van BZK In 2016 bijna 28 miljard Algemene uitkering: 15,6 mld Integratie-uitkering sociaal domein: 10,0 mld Decentralisatie- en integratie-uitkeringen: 2,3 mld Besteding niet gekoppeld aan bepaald doel, maar vrij besteedbaar Groei gemeentefonds is voor het grootste deel gekoppeld aan groei rijksuitgaven

10 Onderdelen gemeentefonds % 58% 35% Algemene uitkering Decentralisatie- en Integratieuitkeringen Integratie-uitkering sociaal domein

11 Ontwikkelingen gemeentefonds Normeringssystematiek (trap op trap af) Verdeling Sociaal domein

12 Begrotingsbeleid Kabinet UITGAVENKADER 243,7 254,2 259, ,9 9,50% RIJKSBEGROTING 104,2 107,6 109,3 110,7 111,5 7,00% SOCIALE ZEKERHEID 73,3 76,9 80,2 80,9 80,9 10,30% ZORG 66,2 69, ,4 74,6 12,70%

13 Normeringssystematiek Sinds begrotingsjaar 1995 Gelijk de trap op én gelijk de trap af : ontwikkeling grootste deel van het gemeentefonds gekoppeld aan ontwikkeling rijksbegroting Vuistregel: 20% van elke euro die het Rijk extra uitgeeft gaat naar het gemeentefonds (en omgekeerd)

14 Waarom nieuwe systematiek? Instabiliteit bestaande systematiek Integratie sociaal domein (3D) in gemeentefonds (nu aparte groeiafspraken)

15 Ontwikkeling AU en groei economie 8% 6% 4% 2% 0% -2% -4% Nominale groei Reële groei Groei BBP

16 Stabiliteit over jaren

17 Voorkeur voor koppeling aan totale rijksuitgaven Sociaal domein goed geïndexeerd Stabielere uitkomsten door brede basis

18 Vooruitblik kabinetsformatie Centraal Planbureau: Keuzes in Kaart Opschalingskorting Apparaatskorting

19 Verdeling gemeentefonds. Verdeling gemeentefonds moet zorgen dat alle gemeenten een gelijkwaardige voorzieningencapaciteit kunnen aanbieden aan hun burgers met gelijke lasten. Rekening houden met kostenverschillen en verschillen in belastingcapaciteit. Verschillen in kosten en in belastingcapaciteit worden verevend.

20 Waarom verevenen? Geen verevening, dan grote verschillen in voorzieningenniveau en belastingdruk Sommige gemeenten hebben relatief veel klanten (schoolgaande kinderen, hulpbehoevende ouderen, ) Sommige gemeenten hebben meer fysieke kosten (slappe bodem, groot buitengebied) Belastingcapaciteit verschilt

21 Redenen om te verevenen Rechtvaardigheid gelijkwaardig voorzieningenniveau Doelmatigheid locatiekeuze Verzekering tegen regionale schokken inzakkende bedrijfstakken, krimp Maakt prestaties lokale bestuurders zichtbaar maatstafconcurrentie

22 Verdeelmaatstaven educatie bedrag 1,04 inwoners 162,25 jongeren 41,71 huishoudens met laag inkomen 230,78 leerlingen (V)SO 370,38 leerlingen VO 2.312,25 achterstandsleerlingen (drempel) 48,34 minderheden 217,62 minderheden (drempel) 220,56 extra groei leerlingen VO 256,36 extra groei jongeren 0,07 klantenpotentieel regionaal 8,59 land 8,56 binnenwater 2,95 omgevingsadressendichtheid 4.422,19 kernen

23 Verdeling algemene uitkering 2015

24 Top 5 Gemeenten euro per inwoner Laagste vijf Gemeenten Schiermonnikoog 2286 Blaricum 509 Vlieland 1959 Bloemendaal 527 Amsterdam 1553 Bunnik 565 Rotterdam 1458 Laren 576 Den Haag 1395 Son en Breugel 576 Gemiddelde uitkering per inwoner: 874

25 Discussies over verdeling Steeds meer taken op regionaal niveau uitgevoerd Hoe weet je dan de gemeentelijke kosten?? Krimp versus verstedelijking Kan verdeling prikkelen tot economische groei Verevening

26 Redenen om niet te verevenen Huishoudens en bedrijven vestigen zich op dure plekken Slappe bodem Gemeenten kunnen investeringen niet terugverdienen uit hogere woz-waarden Prikkel om te onderscheiden ontbreekt Er treden nu geen schaalvoordelen op

27

28 Veel verevenen Sociale rechtvaardigheid Weinig acceptatie voor verschillen bij persoonsgebonden voorzieningen Weinig verevenen Economische doelmatigheid Regio vanwege schaalvoordelen

29 Raad voor de financiële verhoudingen (Rfv) advies Eerst de politiek, dan de techniek Financiële verhoudingen hangen af van maatschappelijke voorkeuren Eerst politieke keuzes maken Daaruit volgen gewenste financiële verhoudingen HOE??

30

31 Financiële verhoudingen hangen af van maatschappelijke voorkeuren Door beslissen, betalen en genieten in één hand te leggen Wie bepaalt, betaalt Samen leven, samen beslissen, samen betalen Dus niet winkelen met andermans portemonnee

32 Eerst de politiek dan de techniek: Beslisboom Weinig beleidsvrijheid Veel verevenen Weinig verevenen Veel beleidsvrijheid

33 Keuzes gemaakt: financiële verhoudingen volgen Bron: Rfv: Eerst de politiek, dan de techniek

34 Uitbreiding belastinggebied Ingezetenenheffing Onroerende zaakbelasting voor gebruikers woningen

35 Ingezetenenheffing Aantal huishoudens 7,7 miljoen Aantal miljoen Voorbeeld: Elke miljard extra ingezetenenheffing kost: 130 per huishouden 77 per ingezetene ouder dan 18

36 Onroerende zaakbelasting - Totale woningwaarde 2016: mln Iedere 1 miljard extra ozb : Tariefsverhoging 1000 mln / mln = 0,063% De gemiddelde woningwaarde is De extra heffing voor een gemiddelde woning is 0,063% * = 138.

37 Omvang clusters in de algemene uitkering Cluster Omvang (in miljarden) Eigen inkomsten -3,3 Werk en inkomen 1,9 Jeugd 1,0 Maatschappelijke ondersteuning 2,9 Educatie 2,1 Cultuur en ontspanning 3,3 Infrastructuur en gebiedsontwikkeling 4,2 Riolering en reiniging -0,4 Openbare orde en veiligheid 1,5 Bestuur en algemene ondersteuning 2,0 Overig 0

De toekomst van de financiële verhouding Rijk - gemeenten

De toekomst van de financiële verhouding Rijk - gemeenten De toekomst van de financiële verhouding Rijk - gemeenten ESBL studiemiddag De toekomst van de gemeentefinanciën Rotterdam, 14 februari 2017 Maarten Allers Bestuurlijke ontwikkelingen gaan snel Decentralisatie

Nadere informatie

Gemeentefinanciën Workshop

Gemeentefinanciën Workshop Gemeentefinanciën Workshop Raad op zaterdag, 22 november 2014 Renate Reusch, VNG/Financiën en Economie Programma 1. Inkomstenbronnen van gemeenten 2. Financiën van de decentralisatie in het sociaal domein

Nadere informatie

Besluit tot vaststelling van de bedragen per eenheid voor de uitkering uit het gemeentefonds over het uitkeringsjaar 2015

Besluit tot vaststelling van de bedragen per eenheid voor de uitkering uit het gemeentefonds over het uitkeringsjaar 2015 Besluit tot vaststelling van de bedragen per eenheid voor de uitkering uit het gemeentefonds over het uitkeringsjaar 2015 De minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties, handelende in overeenstemming

Nadere informatie

HET GEMEENTELIJK BELASTINGGEBIED. Robbert Verkuijlen, coördinator belastingzaken VNG

HET GEMEENTELIJK BELASTINGGEBIED. Robbert Verkuijlen, coördinator belastingzaken VNG HET GEMEENTELIJK BELASTINGGEBIED Robbert Verkuijlen, coördinator belastingzaken VNG VNG-ledenvergadering: Het gemeentelijk belastinggebied wordt uitgebreid door een keuze te maken uit de beschikbare alternatieven.tegelijkertijd

Nadere informatie

Geld voor gemeenten in het sociaal domein. Uithoorn, 17 september 2015 Gijs Oskam, VNG/Gemeentefinanciën

Geld voor gemeenten in het sociaal domein. Uithoorn, 17 september 2015 Gijs Oskam, VNG/Gemeentefinanciën Geld voor gemeenten in het sociaal domein Uithoorn, 17 september 2015 Gijs Oskam, VNG/Gemeentefinanciën Programma Inkomstenbronnen Eigen inkomstenbronnen Uitkeringen van het Rijk Decentralisatie Jeugdzorg

Nadere informatie

Concept Verdeelformules per cluster gemeentefonds 2015

Concept Verdeelformules per cluster gemeentefonds 2015 Concept Verdeelformules per cluster gemeentefonds 2015 Het betreft de bedragen per eenheid per cluster exclusief de uitkeringsfactor Bestuur en Algemene ondersteuning 50,99 * inwoners + 21,25 * minderheden

Nadere informatie

Herverdeling gemeentefonds Wikken en wegen. Gijs Oskam Expertisecentrum Gemeentefinanciën VNG Utrecht, 18 november 2013

Herverdeling gemeentefonds Wikken en wegen. Gijs Oskam Expertisecentrum Gemeentefinanciën VNG Utrecht, 18 november 2013 Herverdeling gemeentefonds Wikken en wegen Gijs Oskam Expertisecentrum Gemeentefinanciën VNG Utrecht, 18 november 2013 Programma Inkomsten van gemeenten Terugblik op de herverdeling 1997 en 2001 Voorgenomen

Nadere informatie

Artikel 1. Artikel 2. Dit besluit treedt in werking met ingang van de tweede dag na de dagtekening van de Staatscourant waarin zij wordt geplaatst.

Artikel 1. Artikel 2. Dit besluit treedt in werking met ingang van de tweede dag na de dagtekening van de Staatscourant waarin zij wordt geplaatst. Besluit tot vaststelling van de bedragen per eenheid voor de uitkering uit het gemeentefonds over het uitkeringsjaar 2009 De staatssecretaris van Binnenlandse Zaken en Koninkrijskrelaties, handelende in

Nadere informatie

Financiële verhouding Rijk en gemeenten

Financiële verhouding Rijk en gemeenten Financiële verhouding Rijk en gemeenten Freek Verbakel; gemeente Amersfoort VNG Expertisecentrum Gemeentefinanciën Mei 2014 Inleiding Financiële verhouding Rijk en gemeenten Inkomstenbronnen van gemeenten

Nadere informatie

Meer financiële ruimte voor gemeenten. Jan van Groos (wethouder te Waalwijk)

Meer financiële ruimte voor gemeenten. Jan van Groos (wethouder te Waalwijk) Meer financiële ruimte voor gemeenten Jan van Groos (wethouder te Waalwijk) Meer ruimte voor gemeenten Meer taken betekent meer zeggenschap over lokale middelen De commissie Rinnooij Kan volgt vier sporen,

Nadere informatie

FINANCIËLE VERHOUDINGEN LOPEN VAST

FINANCIËLE VERHOUDINGEN LOPEN VAST L.DEMOCRATIE.BW. 19-09-16 17:54 Pagina 21 FINANCIËLE VERHOUDINGEN LOPEN VAST De bestuurlijke omgeving van gemeenten is de laatste jaren sterk veranderd. De manier waarop gemeenten worden bekostigd loopt

Nadere informatie

Naar een nieuwe balans tussen taken, sturing en inkomsten van gemeenten

Naar een nieuwe balans tussen taken, sturing en inkomsten van gemeenten Naar een nieuwe balans tussen taken, sturing en inkomsten van gemeenten Bestuurdersdag VNG 30 november 2016 Rik Buddenberg Lid Raad voor de financiële verhoudingen Besturen kan niet zonder geld: financiële

Nadere informatie

Verdeling gemeentefinanciën: een vernieuwd recept

Verdeling gemeentefinanciën: een vernieuwd recept Verdeling gemeentefinanciën: een vernieuwd recept Regiodag Rotterdam 20 oktober 2011 Jiska Nijenhuis projectleider decentralisaties Projectleider ordening en onderhoud gemeentefinanciën (OOG) Opbouw presentatie

Nadere informatie

Ministerie van BZK DCB/FEZ/BBV. Aan het gemeentebestuur van : Marum Postbus ZG Marum. Blad: 1

Ministerie van BZK DCB/FEZ/BBV. Aan het gemeentebestuur van : Marum Postbus ZG Marum. Blad: 1 Aan het gemeentebestuur van : Marum Postbus 96 ZG Marum Blad: 1 Blad: Provincie: Gemeente: Groningen Marum Postbus Datum: 0-0-014 01 014-04 96 ZG Marum Bankrekeningnummer: NL 9 BNGH 08500559 Gemeentecode:

Nadere informatie

Financiering van stedelijke voorzieningen

Financiering van stedelijke voorzieningen Financiering van stedelijke voorzieningen Maarten Allers Centrum voor onderzoek van de economie van de lagere overheden RUG Stad en Land Gestileerd economisch model Concrete en vergaande beleidsaanbevelingen

Nadere informatie

Weg met het kadastraal inkomen?

Weg met het kadastraal inkomen? Weg met het kadastraal inkomen? Waardering onroerende zaken en ozb Robbert Verkuijlen Coördinator Gemeentefinanciën en Belastingen VNG Gent, 12 oktober 2017 Inleiding Korte schets financiële verhouding

Nadere informatie

Inhoudsopgave. Literatuur... 87

Inhoudsopgave. Literatuur... 87 Inhoudsopgave 1 Inleiding... 6 1.1 Het principe van verevening... 6 1.2 De financiering van gemeenten... 8 1.3 De verdeling van de algemene uitkering... 13 1.4 De opbouw van deze studie... 21 2 Een welvaartseconomisch

Nadere informatie

Prikkels in de financiële verhoudingen

Prikkels in de financiële verhoudingen Prikkels in de financiële verhoudingen Maarten Allers Datum 25.11.2008 Wanneer prikkelen? Gewenst gedrag treedt niet spontaan op Dwang werkt niet, of is ongewenst Prikkels: Wie prikkelt? principal Wie

Nadere informatie

Ministerie van BZK DCB/FEZ/BBV. Aan het gemeentebestuur van : Marum Postbus ZG Marum. Blad: 1

Ministerie van BZK DCB/FEZ/BBV. Aan het gemeentebestuur van : Marum Postbus ZG Marum. Blad: 1 Aan het gemeentebestuur van : Marum Postbus 96 ZG Marum Blad: 1 Blad: Provincie: Gemeente: Groningen Marum Postbus Datum: 1-0-01 01 01-0 96 ZG Marum Bankrekeningnummer: NL 9 BNGH 08500559 Gemeentecode:

Nadere informatie

Toekomst gemeentelijk belastinggebied. Meer gemeentebelasting, meer a. Prof.dr. J.A. Monsma

Toekomst gemeentelijk belastinggebied. Meer gemeentebelasting, meer a. Prof.dr. J.A. Monsma Toekomst gemeentelijk belastinggebied Meer gemeentebelasting, meer a Prof.dr. J.A. Monsma Rfv rapport Eerst de politiek, dan de techniek Op 11 januari 2017 bracht de Rfv het rapport Eerst de politiek,

Nadere informatie

Groot onderhoud gemeentefonds. 25 & 27 maart en 1 april 2014

Groot onderhoud gemeentefonds. 25 & 27 maart en 1 april 2014 Groot onderhoud gemeentefonds 25 & 27 maart en 1 april 2014 Onno IJsselsteijn Elze de Vries Inhoud bespreking & doel 1. Proces 2011 heden 2. Doelen groot onderhoud 3. Uitgangspunten verdeling 4. Doorwerking

Nadere informatie

De financiële stromen van Rijk naar gemeenten

De financiële stromen van Rijk naar gemeenten De financiële stromen van Rijk naar gemeenten November 2016 Om de steeds groter wordende gemeentelijke verantwoordelijkheden waar te kunnen maken is het noodzakelijk dat gemeenten voldoende financiële

Nadere informatie

Ontwikkelingen gemeentefonds 2014 en verder. Utrecht, 7 juni 2013 Gijs Oskam

Ontwikkelingen gemeentefonds 2014 en verder. Utrecht, 7 juni 2013 Gijs Oskam Ontwikkelingen gemeentefonds 2014 en verder Utrecht, 7 juni 2013 Gijs Oskam Programma Enkele cijfers van CPB Ontwikkeling accressen Accressen nader beschouwd Normeringssystematiek inclusief /exclusief

Nadere informatie

Groot onderhoud gemeentefonds

Groot onderhoud gemeentefonds faculteit economie en bedrijfskunde COELO Groot onderhoud gemeentefonds 17 oktober 2013 Maarten Allers COELO Centrum voor onderzoek van de economie van de lagere overheden Groot onderhoud gemeentefonds

Nadere informatie

Groot onderhoud gemeentefonds Brede bijeenkomst 17 oktober Onno IJsselsteijn Elze de Vries

Groot onderhoud gemeentefonds Brede bijeenkomst 17 oktober Onno IJsselsteijn Elze de Vries Groot onderhoud gemeentefonds Brede bijeenkomst 17 oktober 2013 Onno IJsselsteijn Elze de Vries Inhoud presentatie & doel Groot onderhoud Gemeentefonds per 2015 a. Doelen en opbrengsten groot onderhoud

Nadere informatie

Een ruimer lokaal belastinggebied

Een ruimer lokaal belastinggebied Een ruimer lokaal belastinggebied FAMO Voorjaarsbijeenkomst Remco van Eijkel Wouter Vermeulen Waarom een ruimer lokaal belastinggebied? Nederland kent een klein lokaal belastinggebied kloof tussen uitgaven

Nadere informatie

Slappe bodemdag 21 juni 2013

Slappe bodemdag 21 juni 2013 Slappe bodemdag 21 juni 2013 Financieel kennisgebied Hoe werkt het gemeentefonds en waar let je op in de begroting? Doel van financiële workshop Informeren Gemeentefinanciën en slappe bodem Wat doet de

Nadere informatie

De gemeente en haar financiën. Introductie in de financiële verhouding tussen het Rijk en de gemeenten

De gemeente en haar financiën. Introductie in de financiële verhouding tussen het Rijk en de gemeenten De gemeente en haar financiën Introductie in de financiële verhouding tussen het Rijk en de gemeenten Vooraf Elke gemeente heeft een groot aantal verschillende wettelijke taken en daarnaast ook (wensen

Nadere informatie

gemeentefonds bekendmaking van beleid en het geven van informatie

gemeentefonds bekendmaking van beleid en het geven van informatie de gemeentebesturen, ter attentie van de raden en de colleges van B&W OBD BFV Schedeldoekshaven 200 2511 EZ Den Haag Postbus 20011 2500 EA Den Haag www.rijksoverheid.nl Contactpersoon Algemeen: Y. Drese

Nadere informatie

VNG Ledenbrief Financiële gevolgen regeerakkoord voor gemeenten

VNG Ledenbrief Financiële gevolgen regeerakkoord voor gemeenten Van: VNG Aan: OW-Info Onderwerp: Lbr. 17/068 Financiële gevolgen regeerakkoord voor gemeenten Datum: woensdag 15 november 2017 10:45:08 Bekijk deze nieuwsbrief in uw browser 0 VNG Ledenbrief Financiële

Nadere informatie

Toekomst gemeentelijk belastinggebied. Meer gemeentebelasting, wat betekent dat? Prof.dr. J.A. Monsma

Toekomst gemeentelijk belastinggebied. Meer gemeentebelasting, wat betekent dat? Prof.dr. J.A. Monsma Toekomst gemeentelijk belastinggebied Meer gemeentebelasting, wat betekent dat? Prof.dr. J.A. Monsma Bouwstenenbrief Plasterk en Wiebes 24 juni 2016 Plasterk en Wiebes stellen, in navolging van het rapport

Nadere informatie

BIEO Begroting in één oogopslag

BIEO Begroting in één oogopslag BIEO 2017 Begroting in één oogopslag INLEIDING Voor u ligt de begroting in één oogopslag (BIEO) 2017 van de gemeente Wierden. Naast het begrotingsjaar 2017 wordt er aandacht geschonken aan de ontwikkeling

Nadere informatie

INHOUDSOPGAVE. (alle vermelde bedragen x euro)

INHOUDSOPGAVE. (alle vermelde bedragen x euro) INHOUDSOPGAVE (alle vermelde bedragen x 1.000 euro) Omschrijving Pagina Overzicht personele sterkte en personeelskosten 3 Specificatie geactiveerde kapitaaluitgaven 5 Specificatie reserves en voorzieningen

Nadere informatie

Doorkiesnr.:

Doorkiesnr.: Gemeente Hellendoorn Gemeenteraad van Hellendoorn Postbus 200 7440 AE NIJVERDAL Uw brief/kenmerk: Ons kenmerk: 14UIT11334 Doorkiesnr.: 63 02 64 Typ. /coll. ATI Bijlagen: Onderwerp: Ontwikkeling gemeentefonds

Nadere informatie

Hoe komt de gemeente aan haar geld?

Hoe komt de gemeente aan haar geld? Rob Rfv Raad voor de f inanciële verhoudingen De gemeente en haar financiën Introductie in de financiële verhouding tussen het Rijk en de gemeenten Rfv Vooraf Elke gemeente heeft een groot aantal verschillende

Nadere informatie

Wijzigingen uitkering gemeentefonds cluster educatie

Wijzigingen uitkering gemeentefonds cluster educatie Wijzigingen uitkering gemeentefonds cluster educatie De uitkering educatie ondergaat ingrijpende wijzigingen. De structurele wijziging van de systematiek vindt plaats voor het kalenderjaar 2015 en ook

Nadere informatie

Hervorming van het gemeentelijk belastinggebied

Hervorming van het gemeentelijk belastinggebied Hervorming van het gemeentelijk belastinggebied mr Johan de Jong Inhoudsopgave Aanloop Knelpunten Bouwstenen Beoogde doelen Politieke spel Nieuw Kabinet Wat kost u dit? Welke voorstellen krijgen we via

Nadere informatie

B en W d.d

B en W d.d B en W 14.0354 d.d. 8-4-2014 Onderwerp Reactie aan VNG op de onderzoeksrapportage Groot-onderhoud gemeentefonds Besluiten:Behoudens advies van de commissie 1. Vast te stellen de brief aan de gemeenteraad

Nadere informatie

Rekening houden met verschil

Rekening houden met verschil Rekening houden met verschil Ruimte bieden in de financiële verhoudingen 2 Rekening houden met verschil Rekening houden met verschil Ruimte bieden in de financiële verhoudingen Rekening houden met verschil

Nadere informatie

ACTUALITEITEN. Robbert Verkuijlen Coördinator Gemeentefinanciën en Belastingen VNG. Papendal 21 & 22 maart 2017

ACTUALITEITEN. Robbert Verkuijlen Coördinator Gemeentefinanciën en Belastingen VNG. Papendal 21 & 22 maart 2017 ACTUALITEITEN Robbert Verkuijlen Coördinator Gemeentefinanciën en Belastingen VNG Papendal 21 & 22 maart 2017 Wetgeving, jurisprudentie, vragen, regio s, BO s, commissies, vakliteratuur, pers, persoonlijk

Nadere informatie

De financiële stromen van Rijk naar gemeenten

De financiële stromen van Rijk naar gemeenten De financiële stromen van Rijk naar gemeenten Januari 2013 Om de steeds groter wordende gemeentelijke verantwoordelijkheden waar te kunnen maken is het noodzakelijk dat gemeenten voldoende financiële armslag

Nadere informatie

Rekenkamer Leudal. Demografische ontwikkeling en het. effect op de Algemene Uitkering in Leudal. REKENKAMERBRIEF. onderzoeksteam:

Rekenkamer Leudal. Demografische ontwikkeling en het. effect op de Algemene Uitkering in Leudal. REKENKAMERBRIEF. onderzoeksteam: Rekenkamer Leudal REKENKAMERBRIEF Demografische ontwikkeling en het effect op de Algemene Uitkering in Leudal. onderzoeksteam: Projectleider : dr. S. Duindam februari 2011 1 Demografische ontwikkeling

Nadere informatie

De minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties De heer J.W. Remkes Postbus EA Den Haag

De minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties De heer J.W. Remkes Postbus EA Den Haag De minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties De heer J.W. Remkes Postbus 20011 2500 EA Den Haag Bijlagen Uw kenmerk -- -- Inlichtingen bij drs. G.IJ. Batelaan mr. G.A. van Nijendaal Onderwerp

Nadere informatie

Aan het college van Burgemeester en wethouders van Haarlemmerliede en Spaarnwoude. Onderwerp: Standaardrapport naar aanleid9ing van decembercirculaire

Aan het college van Burgemeester en wethouders van Haarlemmerliede en Spaarnwoude. Onderwerp: Standaardrapport naar aanleid9ing van decembercirculaire Aan het college van Burgemeester en wethouders van Haarlemmerliede en Spaarnwoude Onderwerp: Standaardrapport naar aanleid9ing van decembercirculaire Halfweg, 25 januari 2013 Geacht college, Het verschijnen

Nadere informatie

Gemeentefinanciën Najaar2017

Gemeentefinanciën Najaar2017 Gemeentefinanciën Najaar2017 FAMO, 27 september 2017 Teun Eikelboom Hoofd Financiele Regelgeving en Toezicht Een eclectisch verhaal Miljoenennota Septembercirculaire Formatie 2017 Verantwoording Miljoenennota:

Nadere informatie

De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus EA DEN HAAG. Datum 23 maart 2017 Betreft Kamervragen. Geachte voorzitter,

De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus EA DEN HAAG. Datum 23 maart 2017 Betreft Kamervragen. Geachte voorzitter, > Retouradres Postbus 20350 2500 EJ Den Haag De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG Bezoekadres: Parnassusplein 5 2511 VX Den Haag T 070 340 79 11 F 070 340

Nadere informatie

Doorkiesnummer : (0495) 575 521 Agendapunt: 8 ONDERWERP

Doorkiesnummer : (0495) 575 521 Agendapunt: 8 ONDERWERP Wijnen, Peter FIN S3 RAD: RAD131106 2013-11-06T00:00:00+01:00 BW: BW131001 voorstel gemeenteraad Vergadering van de gemeenteraad van 6 november 2013 Portefeuillehouder : J.M. Cardinaal Behandelend ambtenaar

Nadere informatie

Groot onderhoud gemeentefonds in 2015 en 2016

Groot onderhoud gemeentefonds in 2015 en 2016 De Vereniging van Nederlandse Gemeenten de voorzitter van de directieraad Postbus 30435 2500 GK Den Haag DGBK BDF/OFI Contactpersoon Elze de Vries T 06-52543506 Groot onderhoud gemeentefonds in 2015 en

Nadere informatie

Algemene uitkering

Algemene uitkering Onderwerp Decembercirculaire 2010 van het Gemeentefonds. Beslispunten 1. De Decembercirculaire 2010 voor kennisgeving aan te nemen; 2. Op basis van de uitkomsten van de Decembercirculaire 2010 de begroting

Nadere informatie

Regeerakkoord Maarten Allers COELO Centrum voor onderzoek van de economie van de lagere overheden COELO. Dreesseminar 16 november 2012

Regeerakkoord Maarten Allers COELO Centrum voor onderzoek van de economie van de lagere overheden COELO. Dreesseminar 16 november 2012 faculteit economie en bedrijfskunde COELO Regeerakkoord 2012 Dreesseminar 16 november 2012 Maarten Allers COELO Centrum voor onderzoek van de economie van de lagere overheden Bezuinigingen gemeentefonds

Nadere informatie

PROGRAMMABEGROTING

PROGRAMMABEGROTING PROGRAMMABEGROTING 2016-2019 Paragraaf 1 : Lokale heffingen Inleiding In deze paragraaf wordt inzicht gegeven in de door de gemeente Leiderdorp geheven belastingen, heffingen en leges. De paragraaf geeft

Nadere informatie

Rfv 04.11/ (070) Inleiding en samenvatting

Rfv 04.11/ (070) Inleiding en samenvatting de Minister van Verkeer en Waterstaat de Staatssecretaris van Binnenlandse Zaken, Mevrouw A.G.M. van de Vondervoort de Staatssecretaris van Financiën te D E N H A A G DEN HAAG Bijlagen -- Inlichtingen

Nadere informatie

Burgemeester en Wethouders

Burgemeester en Wethouders Burgemeester en Wethouders B en W nummer 12.0027. ; besluit d.d. 24-10-2012 Onderwerp Beantwoording brief over de herverdeling van het gemeentefonds en besteding op het Cluster Educatie. Besluiten:Behoudens

Nadere informatie

Algemene uitkering Beginstand algemene uitkering

Algemene uitkering Beginstand algemene uitkering R A A D S I N F O R M A T I E B R I E F De leden van de raad Postbus 200 2920 AE KRIMPEN AAN DEN IJSSEL Datum: 1-12-2016 Zaaknummer: ZK16006137 Afdeling: Financiën en Control Contactpersoon: J.M.T. Koren

Nadere informatie

Doordecentralisatie en uitkeringen uit het gemeentefonds

Doordecentralisatie en uitkeringen uit het gemeentefonds uit het gemeentefonds Gertjan van Midden Adviseur huisvesting VOS/ABB De weg naar de onbegrensde mogelijkheden en de uitkeringen? WPO: Afdeling 3: de artikelen 91 tot en met 112 WEC: Afdeling 3: de artikelen

Nadere informatie

Raadsinformatiebrief. Onderwerp Septembercirculaire 2014 algemene uitkering

Raadsinformatiebrief. Onderwerp Septembercirculaire 2014 algemene uitkering Raadsinformatiebrief Onderwerp Septembercirculaire 2014 algemene uitkering Inleiding/Aanleiding Gemeenten ontvangen jaarlijks een algemene uitkering uit het Gemeentefonds. Deze algemene uitkering is een

Nadere informatie

gemeente Eindhoven 0,6 1,5 3,6 4,0 2,8 5,9 7,9 8,2

gemeente Eindhoven 0,6 1,5 3,6 4,0 2,8 5,9 7,9 8,2 gemeente Eindhoven Inboeknummer 14bst001068 Dossiernummer 14.27.601 1 juli 2014 Raadsinformatiebrief Onderwerp: Meicirculaire Gemeentefonds 2014. Inleiding Drie keer per jaar (in mei, september, december)

Nadere informatie

Ten opzichte van de kadernota ontwikkelt de algemene uitkering zich als volgt in de meicirculaire: [zie volgende pagina]

Ten opzichte van de kadernota ontwikkelt de algemene uitkering zich als volgt in de meicirculaire: [zie volgende pagina] Gemeenteraad van Wageningen Postbus 1 6700 AA WAGENINGEN *17.0102052* Wageningen 13 juni 2017 ons kenmerk FC/17.0102052 ons nr. ink. brief FC/ onderwerp Meicirculaire 2017 bijlagen 1 behandeld door R.

Nadere informatie

Gemeentefinanciën 403. Middelen. Gemeentefinanciën Personeel Belastingen Stadsdelen Amsterdam in cijfers 2014

Gemeentefinanciën 403. Middelen. Gemeentefinanciën Personeel Belastingen Stadsdelen Amsterdam in cijfers 2014 Gemeentefinanciën 403 Middelen.1.2.3.4 Gemeentefinanciën Personeel Belastingen Stadsdelen Amsterdam in cijfers 2014 404 Middelen Werk, inkomen en participatie De begroting van Amsterdam voor 20 is bijna

Nadere informatie

Ontwikkelingen, Prestaties (wat gaan we doen) en financiële consequenties per product

Ontwikkelingen, Prestaties (wat gaan we doen) en financiële consequenties per product Programma 11 Overzicht algemene dekkingsmiddelen Burgemeester W.J.F.M. van Beek Ontwikkelingen, Prestaties (wat gaan we doen) en financiële consequenties per product Product 11.01 Beleggingen en Treasury

Nadere informatie

2 a. Toelichting van de VNG bij de financiële aspecten van het Bestuursakkoord.

2 a. Toelichting van de VNG bij de financiële aspecten van het Bestuursakkoord. 2 a. Toelichting van de VNG bij de financiële aspecten van het Bestuursakkoord. Tijdens de ledenconsultaties die in juni over het Bestuursakkoord en het rapport De eerste overheid hebben plaatsgevonden

Nadere informatie

BIEO Begroting in één oogopslag

BIEO Begroting in één oogopslag BIEO 2016 Begroting in één oogopslag INLEIDING Voor u ligt de begroting in één oogopslag (BIEO) 2016 van de gemeente Wierden. Naast het begrotingsjaar 2016 wordt er aandacht geschonken aan de ontwikkeling

Nadere informatie

Begrotingsbeleid bij het Rijk en de relatie met gemeentefinanciën

Begrotingsbeleid bij het Rijk en de relatie met gemeentefinanciën Begrotingsbeleid bij het Rijk en de relatie met gemeentefinanciën VNG-congres Gemeentefinanciën Kyra Eikelboom-Doek Programma - Begrotingsbeleid bij het Rijk - Actuele ontwikkelingen: Miljoenennota 2014

Nadere informatie

Financieel beeld van de gemeente Naarden, Muiden, Bussum September 2014

Financieel beeld van de gemeente Naarden, Muiden, Bussum September 2014 Financieel beeld van de gemeente Naarden, Muiden, Bussum September 2014 Inleiding In de fusieraad van 30 juni 2014 is gesproken over een consolidatie van de drie begrotingen en om inzicht te krijgen in

Nadere informatie

Onderwerp : Gevolgen meicirculaire 2013 voor de Voorjaarsnota 2013 en de Kadernota

Onderwerp : Gevolgen meicirculaire 2013 voor de Voorjaarsnota 2013 en de Kadernota Nummer : 05.11.2013 (aanvullend voorstel) Onderwerp : Gevolgen meicirculaire 2013 voor de Voorjaarsnota 2013 en de Kadernota 2014 2017 Korte inhoud : Gevolgen voor de Voorjaarsnota 2013 We stellen voor

Nadere informatie

Gemeentefinanciën Delft

Gemeentefinanciën Delft Gemeentefinanciën Delft Politiek Café GroenLinks Gemeente Delft/Controlling 1 oktober 2014 1 Gemeentefonds (1) Uitkering van het Rijk voor de uitvoering van taken door de gemeente; Circulaires Min. van

Nadere informatie

Steeds minder rijksuitkeringen aan gemeenten

Steeds minder rijksuitkeringen aan gemeenten Tijdschrift voor Openbare Financiën, jaargang 45, 2013, nummer 4, blz. 216 Steeds minder rijksuitkeringen aan gemeenten M. van Gelder* M.A. Allers* Samenvatting In drie jaar tijd is het aantal rijksuitkeringen

Nadere informatie

Welke re-integratiemiddelen krijgen gemeenten onder de Participatiewet?

Welke re-integratiemiddelen krijgen gemeenten onder de Participatiewet? Welke re-integratiemiddelen krijgen gemeenten onder de Participatiewet? Gemeenten ontvangen via het re-integratiebudget middelen voor ondersteuning en begeleiding van de doelgroep Participatiewet. Er zijn

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2015 2016 34 300 B Vaststelling van de begrotingsstaat van het gemeentefonds voor het jaar 2016 Nr. 23 BRIEF VAN DE MINISTER VAN BINNENLANDSE ZAKEN EN KONINKRIJKSRELATIES

Nadere informatie

Onderwerp : Verwerking septembercirculaire 2014 in de begroting, als 1 e begrotingswijziging op de programmabegroting 2015

Onderwerp : Verwerking septembercirculaire 2014 in de begroting, als 1 e begrotingswijziging op de programmabegroting 2015 Raadsvoorstel *Z0150D438FB* Aan de raad Documentnummer : INT-14-14335 Afdeling : Bedrijfsvoering Onderwerp : Verwerking septembercirculaire 2014 in de begroting, als 1 e begrotingswijziging op de programmabegroting

Nadere informatie

Aan de voorzitter van de Tweede Kamer der Staten- Generaal Postbus EA Den Haag

Aan de voorzitter van de Tweede Kamer der Staten- Generaal Postbus EA Den Haag Aan de voorzitter van de Tweede Kamer der Staten- Generaal Postbus 20018 2500 EA Den Haag www.rijksoverheid.nl www.facebook.com/minbzk www.twitter.com/minbzk Uw kenmerk Datum Betreft Herverdeling onderdeel

Nadere informatie

Ontwikkeling van de lokale woonlasten 2017

Ontwikkeling van de lokale woonlasten 2017 Ontwikkeling van de lokale woonlasten 2017 Inhoud 1. Aanleiding 2. Methode 3. Ontwikkeling totale woonlasten 4. Ontwikkeling afvalstoffenheffing, rioolheffing en OZB 5. Conclusies Bijlage 1 Hoe ontwikkelen

Nadere informatie

ECGF/U200900770 Lbr. 09/052

ECGF/U200900770 Lbr. 09/052 Brief aan de leden T.a.v. het college en de raad informatiecentrum tel. (070) 373 8020 betreft Ledenraadpleging over aanvullend bestuurlijk akkoord Rijk-VNG 17 april 2009 Samenvatting uw kenmerk ons kenmerk

Nadere informatie

Septembercirculaire 2015

Septembercirculaire 2015 Zaak Ministerie van Binnenlan Koninkrijksrelaties Gemeente BrielU 1^L 3U z v Gemeentefonds Septembercirculaire 2015 Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrela ries de gemeentebesturen, ter attentie

Nadere informatie

Ons kenmerk Rfv/ Doorkiesnummer

Ons kenmerk Rfv/ Doorkiesnummer De minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties, de staatssecretaris van Financiën Bijlagen Geen Inlichtingen bij S. Vroonhof Onderwerp Advies Uitlichting FWI Uw kenmerk FO2000/U69450 Ons kenmerk

Nadere informatie

Groot onderhoud algemene uitkering gemeentefonds Wikken en wegen. Gijs Oskam, VNG/Gemeentefinanciën 27 maart 2014

Groot onderhoud algemene uitkering gemeentefonds Wikken en wegen. Gijs Oskam, VNG/Gemeentefinanciën 27 maart 2014 Groot onderhoud algemene uitkering gemeentefonds Wikken en wegen Gijs Oskam, VNG/Gemeentefinanciën 27 maart 2014 Uitgangspunten VNG in verdeelkwesties De VNG richt zich in haar oordeel over verdeelkwesties

Nadere informatie

UITWERKING MEICIRCULAIRE bijlage -

UITWERKING MEICIRCULAIRE bijlage - UITWERKING MEICIRCULAIRE 2017 - bijlage - Het gemeentefonds is een fonds op de Rijksbegroting waaruit de gemeenten jaarlijks gelden ontvangen om van gemeente verwachte taken uit te voeren. Het gaat hierbij

Nadere informatie

Proeftuin regio Eindhoven

Proeftuin regio Eindhoven Proeftuin regio Eindhoven Financiële arrangementen voor een aantrekkelijk stedelijk voorzieningenniveau Werksessie denktank experts, Utrecht, 18 januari 2017 Wat gaan we vanmiddag doen? 14:00 Welkom door

Nadere informatie

Evaluatie normeringsystematiek gemeentefonds en provinciefonds

Evaluatie normeringsystematiek gemeentefonds en provinciefonds Evaluatie normeringsystematiek gemeentefonds en provinciefonds 2010-2015 Den Haag Eindrapport werkgroep vijfde evaluatie normeringsystematiek gemeentefonds en provinciefonds April 2016 Managementsamenvatting

Nadere informatie

HHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHH HHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHH

HHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHH HHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHH Gedeputeerde Staten STATENNOTITIE Aan de leden van Provinciale Staten HHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHH Nieuw verdeelmodel Provinciefonds HHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHH

Nadere informatie

23 juni 2015 Financiële gevolgen meicirculaire 2015 gemeentefonds M.A. Bouter

23 juni 2015 Financiële gevolgen meicirculaire 2015 gemeentefonds M.A. Bouter Aan Gemeenteraad Datum Betreft Contactpersoon 23 juni 2015 Financiële gevolgen meicirculaire 2015 gemeentefonds M.A. Bouter Doorkiesnummer Email Bijlage(n) Ons kenmerk Uw kenmerk CC 1 592113 Hofhoek 5

Nadere informatie

Financiële ontwikkelingen na gereedkomen primitieve begroting

Financiële ontwikkelingen na gereedkomen primitieve begroting Financiële ontwikkelingen na gereedkomen primitieve begroting Inleiding In de raadsvergadering van 3 december 2014 is een nieuwe Planning & Control Cyclus vastgesteld. Met deze vaststelling zijn de 1 e

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2000 2001 27 400 Nota over de toestand van s Rijks Financiën Nr. 42 BRIEF VAN DE MINISTER VAN FINANCIËN Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal

Nadere informatie

PROGRAMMABEGROTING

PROGRAMMABEGROTING PROGRAMMABEGROTING 2015-2018 Paragraaf 1 : Lokale heffingen Inleiding In deze paragraaf wordt inzicht gegeven in de door de gemeente Leiderdorp geheven belastingen, heffingen en leges. De paragraaf geeft

Nadere informatie

Vervolgens zijn de resultaten vergeleken met de ramingen voor de jaren 2015-2019, welke zijn gebaseerd op de meicirculaire 2015.

Vervolgens zijn de resultaten vergeleken met de ramingen voor de jaren 2015-2019, welke zijn gebaseerd op de meicirculaire 2015. Resultaat Septembercirculaire 2015 Op basis van de septembercirculaire 2015 is de algemene uitkering berekend voor de jaren 2015 tot en met 2019. Berekening heeft plaatsgevonden op basis van constante

Nadere informatie

De Algemene Uitkering en gemeentelijke herindelingen: Koudwatervrees beheerst de discussie

De Algemene Uitkering en gemeentelijke herindelingen: Koudwatervrees beheerst de discussie De Algemene Uitkering en gemeentelijke herindelingen: Koudwatervrees beheerst de discussie Ferry Knaack 10 april 2013 De Algemene Uitkering en gemeentelijke herindelingen: Koudwatervrees beheerst de discussie

Nadere informatie

Atlas rijksuitkeringen aan gemeenten 2015

Atlas rijksuitkeringen aan gemeenten 2015 Atlas rijksuitkeringen aan gemeenten 2015 K. Kwakkel MSc prof. dr. M.A. Allers Centrum voor Onderzoek van de Economie van de Lagere Overheden Atlas rijksuitkeringen aan gemeenten 2015 K. Kwakkel MSc prof.

Nadere informatie

Provinciefonds: omvang en verdeling ter discussie

Provinciefonds: omvang en verdeling ter discussie Provinciefonds: omvang en verdeling ter discussie De rekensommen achter het advies van de Rfv Op 19 maart 2009 bracht de Raad voor de financiële verhoudingen (Rfv) zijn advies uit over de omvang en de

Nadere informatie

BIJDRAGE CONCERN AAN DEEL 3 BELEIDSBEGROTING 2002. d.d. 11-07-2001

BIJDRAGE CONCERN AAN DEEL 3 BELEIDSBEGROTING 2002. d.d. 11-07-2001 BIJDRAGE CONCERN AAN DEEL 3 BELEIDSBEGROTING 2002 d.d. 11-07-2001 1. Productgroepnummer: 0001 3. Productgroepnaam: Financieringsmiddelen Het betreft een verzameling van mogelijke financieringsmiddelen,

Nadere informatie

5.1.2 Woonlasten (lokale lastendruk)

5.1.2 Woonlasten (lokale lastendruk) 5.1.2 Woonlasten (lokale lastendruk) Tot de woonlasten worden gerekend de OZB, rioolrechten en afvalstoffenheffing. De woonlasten vormen het grootste deel van de opbrengst uit de gemeentelijke heffingen

Nadere informatie

Samenvatting Voorjaarsnota - decembercirculaire

Samenvatting Voorjaarsnota - decembercirculaire Memo meicirculaire 2016 De laatste bijstelling van de algemene uitkering heeft plaatsgevonden in de Voorjaarsnota 2016 op basis van de decembercirculaire 2015 en de meest actuele gegevens eenheden verdeelmaatstaven

Nadere informatie

Proeftuin regio Eindhoven

Proeftuin regio Eindhoven Proeftuin regio Eindhoven Financiële arrangementen voor een aantrekkelijk stedelijk voorzieningenniveau Simulatiesessie, 9 december 2016 Aanleiding voor BZK om proeftuinen te starten Maak verschil - Studiegroep

Nadere informatie

Eerst de politiek, dan de techniek. Spelregels voor toekomstbestendige financiële verhoudingen

Eerst de politiek, dan de techniek. Spelregels voor toekomstbestendige financiële verhoudingen Eerst de politiek, dan de techniek Spelregels voor toekomstbestendige financiële verhoudingen Januari 2017 1 Inhoud Ten geleide 3 1. Inleiding 6 2. Ontwikkelingen sinds 1997 10 3. Eerst de politieke beslispunten

Nadere informatie

De financiering van gemeenten is onnodig ingewikkeld

De financiering van gemeenten is onnodig ingewikkeld 38 De financiering van gemeenten is onnodig ingewikkeld M.A. Allers* Samenvatting Uit recent onderzoek is gebleken dat de 90 min of meer geoormerkte rijksuitkeringen aan gemeenten bij elkaar genomen op

Nadere informatie

Financiën Sociaal Domein

Financiën Sociaal Domein Financiën Sociaal Domein VNG Expertisecentrum Gemeentefinanciën Hans Giesing september 2013 Decentralisatie Sociaal Domein (1) Bouwen op de eigen kracht van burgers Motto: één gezin, één plan, één regisseur

Nadere informatie

Introductie provinciale financiën. Provincie Groningen

Introductie provinciale financiën. Provincie Groningen Introductie provinciale financiën Provincie Groningen 08.04.2015 1 Wie zijn wij? Afdeling Financiën & Control Fred Hassert (afdelingshoofd) Harmen Boeijenk (clustercoördinator beleid en advies) Johan Oosterling

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2013 2014 33 750 B Vaststelling van de begrotingsstaat van het gemeentefonds voor het jaar 2014 Nr. 15 BRIEF VAN DE MINISTER VAN BINNENLANDSE ZAKEN EN KONINKRIJKSRELATIES

Nadere informatie

Update 17 juni 2014. Tijdelijke wet deelfonds sociaal domein en Meicirculaire 1

Update 17 juni 2014. Tijdelijke wet deelfonds sociaal domein en Meicirculaire 1 Tijdelijke wet deelfonds sociaal domein en Meicirculaire Update Tijdelijke wet deelfonds sociaal domein en Meicirculaire 1 Schematisch Tijdelijke wet deelfonds sociaal domein en Meicirculaire 2 Tijdelijke

Nadere informatie

Bepalen betekent betalen. Advies van de Commissie Financiële ruimte voor gemeenten

Bepalen betekent betalen. Advies van de Commissie Financiële ruimte voor gemeenten Bepalen betekent betalen Advies van de Commissie Financiële ruimte voor gemeenten Bepalen betekent betalen Advies van de Commissie Financiële ruimte voor gemeenten 2] Woord vooraf 3] Voor u ligt het advies

Nadere informatie

Financiële verhouding tussen waterschappen en rijk

Financiële verhouding tussen waterschappen en rijk 58 Financiële verhouding tussen waterschappen en rijk C. Hoeben* Samenvatting Waterschappen zijn decentrale overheden die van oudsher de regionale wateren beheren en de werkzaamheden bekostigen uit belastingopbrengsten.

Nadere informatie