GEZONDHEID IN BEELD GEMEENTE ECHT-SUSTEREN. Resultaten uit de volwassenen- en ouderenmonitor 2012

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "GEZONDHEID IN BEELD GEMEENTE ECHT-SUSTEREN. Resultaten uit de volwassenen- en ouderenmonitor 2012"

Transcriptie

1 GEZONDHEID IN BEELD GEMEENTE ECHT-SUSTEREN Resultaten uit de volwassenen- en ouderenmonitor 2012

2 INHOUDSOPGAVE HOOFDSTUK 1: DEMOGRAFISCHE KENMERKEN GEMEENTE ECHT-SUSTEREN Algemene kenmerken Bevolkingsopbouw Etniciteit Sociaal economische status Conclusies Demografische kenmerken gemeente Echt-Susteren... 5 HOOFDSTUK 2: GEZONDHEIDSPROFIEL GEMEENTE ECHT-SUSTEREN Ervaren gezondheid Overgewicht Lichaamsbeweging Roken Alcoholgebruik Chronische aandoeningen Diabetes Hart- en vaatziekten Eenzaamheid Mantelzorg Conclusies Gezondheidsprofiel gemeente Echt-Susteren HOOFDSTUK 3: RISICOGROEPEN EN TRENDS REGIO LIMBURG-NOORD Focus op risicogroepen: geslacht Focus op risicogroepen: opleidingsniveau Trends 2008/ Conclusies - Risicogroepen en trends regio Limburg-Noord HOOFDSTUK 4: GEZONDHEIDSBELEID EN LOKALE TOEKOMSTVERKENNING Landelijk beleid en regelgeving Lokaal Gezondheidsbeleid Ontwikkelingen Aandacht voor risicogroepen in de regio Trends in de regio Aanbevelingen gemeente Echt-Susteren Innovatie Conclusies Beleidsaanbevelingen... 26

3 INLEIDING: LEESWIJZER Deze rapportage beschrijft per gezondheidsthema de belangrijkste resultaten van de GGD Gezondheidsmonitor voor de gemeente Echt-Susteren. De monitor is afgenomen in 2012 onder volwassenen en ouderen in de regio Limburg-Noord. Allereerst volgen een aantal demografische kenmerken van de gemeente Echt-Susteren (hoofdstuk 1). Vervolgens worden de gemeentelijke resultaten gepresenteerd en vergeleken met regionale en waar mogelijk met landelijke cijfers (hoofdstuk 2). Daarnaast worden er risicogroepen onderscheiden voor de regionale cijfers en wordt een vergelijking gemaakt met de monitors 2008/2009 (hoofdstuk 3). Tot slot volgt een toekomstverkenning voor de gemeente en worden een aantal beleidsaanbevelingen gedaan in het kader van de gezondheidsthema s (hoofdstuk 4). Ieder hoofdstuk wordt afgesloten met een conclusie.

4 HOOFDSTUK 1: DEMOGRAFISCHE KENMERKEN GEMEENTE ECHT-SUSTEREN Om de gezondheidsgegevens van een individuele gemeente te kunnen vergelijken met het gemiddelde van Limburg-Noord en Nederland (zie hoofdstuk 2) en de juiste conclusies hieraan te verbinden, is het van belang de demografische kenmerken van een gemeente in ogenschouw te nemen. Dit eerste hoofdstuk gaat daarom in op een aantal kenmerken van de bevolking die mogelijk van invloed zijn op het gezondheidsprofiel van de gemeente Echt-Susteren Algemene kenmerken De gemeente Echt-Susteren kent inwoners 1. De bevolkingsdichtheid in Echt-Susteren is laag vergeleken met de rest van de regio. In deze gemeente wonen 311 inwoners per km 2 tegenover 354 inwoners in Midden-Limburg en 337 inwoners in Noord-Limburg 2. Vergeleken met de rest van Nederland (498 inwoners per km 2 ) is dit zeer laag. Echt-Susteren is dan ook een weinig stedelijke gemeente met adressen per km Bevolkingsopbouw In de gemeente Echt-Susteren wonen evenveel mannen als vrouwen ( vs ). De gemeente heeft een relatief groot percentage ouderen. Meer dan de helft (55%) van de inwoners in deze gemeente is 45 jaar of ouder. In Nederland is dit minder dan de helft (45%). De totale demografische druk 3 in Echt-Susteren is 65%, waarvan 31% groene druk 4 en 34% grijze druk 5. De grijze druk in deze gemeente is hiermee hoger dan de grijze druk in Nederland (28%). De verwachting is dat de landelijke druk in 2060 oploopt tot 49%. Bovenstaande geeft weer dat de gemeente Echt- Susteren een sterke mate van vergrijzing kent (zie Figuur 1) Etniciteit In de gemeente Echt-Susteren is 17% van de bevolking van allochtone afkomst. Hiervan is de meerderheid Westerse allochtoon (14%) en 3% van niet-westerse afkomst. Noord- en Midden- Limburg kennen een iets hoger aandeel allochtonen (beide 18%) 2. Hiervan is ook een groter percentage van niet-westerse afkomst (7% en 6%). In vergelijking met landelijke percentages kent de gemeente relatief weinig allochtonen: 21% van de Nederlandse bevolking is van allochtone afkomst, waarvan 12% van niet-westerse afkomst Sociaal economische status De gemeente Echt-Susteren heeft vergeleken met de regio minder laagopgeleide volwassenen (30% vs. 33%). Vergeleken met Nederland (29%) zijn er juist meer laagopgeleiden. Verder is in deze gemeente 39% van de volwassenen gemiddeld opgeleid en 31% van de volwassenen laagopgeleid. Ouderen (65+) uit Echt-Susteren zijn in de meeste gevallen laagopgeleid (69%). Daarnaast is 18% van de 65-plussers gemiddeld opgeleid en 13% hoogopgeleid. Dit beeld is vergelijkbaar met regio Limburg-Noord (67%), maar in vergelijking met Nederland (64%) bevat deze gemeente veel laagopgeleide ouderen. 1 Peildatum 1 januari 2013, bron: CBS Statline. Voor de rest van de gegevens in dit hoofdstuk geldt dit ook, tenzij anders vermeld 2 Geen gegevens beschikbaar voor totale regio Limburg-Noord 3 De verhouding tussen het aantal personen van 0 tot 20 jaar en van 65 jaar of ouder ten opzichte van de personen in de zogenaamde 'productieve' leeftijdsgroep van 20 tot 65 jaar 4 De verhouding tussen het aantal personen van 0 tot 20 jaar ten opzichte van de personen in de zogenaamde 'productieve' leeftijdsgroep van 20 tot 65 jaar 5 De verhouding tussen het aantal personen van 65 jaar of ouder ten opzichte van de personen in de zogenaamde 'productieve' leeftijdsgroep van 20 tot 65 jaar 4

5 Het gemiddeld besteedbaar inkomen per persoon in Echt-Susteren is euro (peiljaar 2011). Dit is hoger dan het inkomen in zowel Midden-Limburg ( euro) als Noord-Limburg ( euro) 2, maar gelijk aan het landelijk gemiddelde. Ook zijn er in deze gemeente minder huishoudens met een laag inkomen (6%) vergeleken met Nederland (8%) 6. In de gemeente Echt-Susteren ontvangen iets meer inwoners een uitkering (11%) in vergelijking met Nederland (). Met name op het gebied van arbeidsongeschiktheid heeft Echt-Susteren een hoog aantal uitkeringsgerechtigden (7% vs. Nederland: 5%). Daarnaast ontvangt 3% van de inwoners ouder dan 18 jaar in Echt-Susteren een bijstandsuitkering. Dit is minder in vergelijking met Nederland (5%). Wat betreft werkloosheidsuitkeringen binnen de potentiële beroepsbevolking scoort Echt-Susteren gelijk aan de rest van het land. Zowel in Echt-Susteren als in Nederland als geheel komt 2% van de inwoners in aanmerking voor een WW-uitkering. 95 jaar of ouder 90 tot 95 jaar 85 tot 90 jaar 80 tot 85 jaar 75 tot 80 jaar 70 tot 75 jaar 65 tot 70 jaar 60 tot 65 jaar 55 tot 60 jaar 50 tot 55 jaar 45 tot 50 jaar 40 tot 45 jaar 35 tot 40 jaar 30 tot 35 jaar 25 tot 30 jaar 20 tot 25 jaar 15 tot 20 jaar 10 tot 15 jaar 5 tot 10 jaar Jonger dan 5 jaar Vrouwen Mannen Figuur 1. Bevolkingsopbouw in de gemeente Echt-Susteren op 1 januari 2013 (Bron: CBS Statline) 1.5. Conclusies Demografische kenmerken gemeente Echt-Susteren De gemeente Echt-Susteren heeft een lage bevolkingsdichtheid en een lage stedelijkheidsklasse. Wat betreft de bevolkingsopbouw, wonen in deze gemeente over het algemeen veel ouderen. Echt-Susteren kent dan ook een sterke mate van vergrijzing. In deze gemeente wonen relatief weinig allochtonen, en de meeste allochtonen zijn van Westerse afkomst. Een groot aandeel van de ouderen in Echt-Susteren is laagopgeleid. Toch hebben inwoners van deze gemeente gemiddeld een relatief hoog besteedbaar inkomen en kent deze gemeente in verhouding weinig huishoudens met een laag inkomen. Veel inwoners in Echt- Susteren ontvangen een uitkering. Vooral arbeidsongeschiktheid komt vaak voor. 6 Bron: Nationale Atlas Volksgezondheid,

6 HOOFDSTUK 2: GEZONDHEIDSPROFIEL GEMEENTE ECHT-SUSTEREN In dit hoofdstuk wordt het gezondheidsprofiel van de gemeente Echt-Susteren vergeleken met cijfers van Limburg-Noord en waar mogelijk met landelijke cijfers voor drie verschillende leeftijdscategorieën (19-64 jaar, jaar en 75+). In onderstaande grafieken gaat het telkens om het aantal inwoners uitgedrukt in percentages Ervaren gezondheid Ervaren gezondheid geeft aan hoe mensen zélf hun gezondheid beoordelen. Slecht ervaren gezondheid* in Echt-Susteren 70% 60% 50% 40% 30% 19% 40% 34% 32% 61% 53% 49% Gemeente Echt-Susteren Limburg-Noord Nederland 0% jaar jaar 75+ *Weergegeven is het percentage mensen dat hun gezondheid als niet goed ervaart Over het algemeen ervaren ouderen hun eigen gezondheid slechter dan volwassenen. Van de volwassenen in Echt-Susteren ervaart één op de vijf () hun gezondheid als slecht. Voor volwassenen in Limburg-Noord () en Nederland als geheel (19%) is dit aantal vergelijkbaar. In vergelijking met Limburg-Noord en Nederland zijn er in Echt-Susteren echter meer ouderen die hun gezondheid negatief beoordelen. Zo ervaart 40% van de groep ouderen van jaar in deze gemeente hun gezondheid niet goed, terwijl dit percentage in de regio (34%) en het land (32%) een stuk lager ligt. Van de 75+ ers in deze gemeente ervaren nog meer mensen hun eigen gezondheid slecht (61%) en de verschillen tussen de gemeente in vergelijking met Limburg-Noord (53%) en Nederland (49%) zijn voor deze groep ook groter. 6

7 2.2. Overgewicht Overgewicht is het resultaat van een verstoorde balans tussen voeding en beweging. Bij het ontstaan van overgewicht spelen psychische en sociale factoren en de inrichting van de omgeving een rol. Overgewicht hangt samen met tal van chronische aandoeningen. Na roken draagt overgewicht het sterkst bij aan de totale ziektelast. Het aantal mensen met overgewicht is de afgelopen jaren fors gestegen. Overgewicht* in Echt-Susteren 70% 60% 56% 60% 61% 58% 60% 56% 50% 48% 47% 45% 40% 30% Gemeente Echt-Susteren Limburg-Noord Nederland 0% *Met overgewicht wordt bedoeld een Body Mass Index (BMI) groter dan 25 Wanneer we kijken naar de gemeente Echt-Susteren heeft bijna de helft (48%) van de volwassen inwoners overgewicht of ernstig overgewicht. Dit is ongeveer gelijk voor volwassenen in geheel Limburg-Noord (47%), voor Nederland ligt dit percentage echter iets lager (45%). Onder ouderen is het aantal mensen met overgewicht nog hoger. Voor beide groepen ouderen geldt dat bijna 60% overgewicht of ernstig overgewicht heeft (56% vs. 58%). Voor ouderen tot 75 jaar is dit wel wat minder dan in Limburg-Noord (60%) en Nederland (61%). Ook voor de 75+ ers is het percentage in Echt-Susteren wat lager dan in de regio (60%), maar in deze gemeente hebben wel meer 75+ ers overgewicht dan in het land (56%). 7

8 2.3. Lichaamsbeweging De Nederlandse Norm Gezond Bewegen (NNGB) houdt in: minimaal 5 dagen per week minstens een half uur per dag matig tot intensief bewegen. Voldoende bewegen bevordert de kwaliteit van leven, verlaagt direct en indirect het risico op ziekten en kan het beloop van een aantal chronische aandoeningen gunstig beïnvloeden. Factoren als sociale en fysieke veiligheid en sport- en groenvoorzieningen in de omgeving stimuleren tot meer bewegen. 50% 46% Onvoldoende lichaamsbeweging* in Echt-Susteren 47% 45% 45% 40% 35% 35% 30% 26% 24% 22% Gemeente Echt-Susteren Limburg-Noord Nederland 0% jaar jaar 75+ *Onvoldoende bewegen betekent niet voldoen aan de Nederlandse Norm Gezond Bewegen (tenminste een half uur per dag matig intensieve lichamelijke activiteit op minimaal vijf dagen per week). Van de inwoners in Echt-Susteren beweegt bijna de helft (46%) van de volwassenen onvoldoende. Dit is meer dan in Limburg-Noord en Nederland, waar maar ruim één derde van de jarigen niet voldoende beweegt (beide 35%). Ouderen van jaar uit Echt-Susteren bewegen daarentegen meer dan de volwassenen. Slechts ongeveer een kwart van deze groep (26%) krijgt onvoldoende lichaamsbeweging. In zowel Limburg-Noord (24%) als Nederland (22%) bewegen minder ouderen onvoldoende. Van de 75+ ers in Echt-Susteren beweegt ongeveer de helft (47%) te weinig. Dit is wat meer dan in deze groep op zowel regionaal als nationaal niveau (beide 45%). 8

9 2.4. Roken Roken vormt een belangrijke bedreiging voor onze volksgezondheid. Het is de grootste vermijdbare doodsoorzaak en draagt van alle leefstijlfactoren het meeste bij aan de totale ziektelast. Stoppen met roken leidt direct tot positieve gezondheidseffecten. Roken in Echt-Susteren 30% 21% 23% 25% 15% 13% 15% 9% 8% 9% Gemeente Echt-Susteren Limburg-Noord Nederland 0% jaar jaar 75+ In Echt-Susteren rookt op dit moment ongeveer één vijfde van de volwassenen (21%). Dit is minder dan zowel het regionale percentage (23%) als het landelijk percentage (25%). Het aantal ouderen dat rookt is relatief minder. Van de ouderen van jaar rookt ongeveer één zesde (15%). Ook in Nederland (15%) is dit het geval, maar in de regio roken wat minder mensen (13%). Van de oudste groep (75+) rookt een nog kleiner aandeel (9%). Nederland kent opnieuw eenzelfde aandeel (9%), in Limburg-Noord (8%) rookt een iets kleiner aandeel 75+ ers. 9

10 2.5. Alcoholgebruik Overmatig alcoholgebruik wordt gedefinieerd als meer dan 21 glazen per week voor mannen en meer dan 14 glazen per week voor vrouwen. Alcoholgebruik hangt samen met tal van aandoeningen, waaronder schade aan belangrijke organen zoals de lever en alvleesklier. Alcoholgebruik wordt beïnvloed door persoonlijke factoren zoals sociaal economische status en door omgevingsfactoren zoals de betaalbaarheid en verkrijgbaarheid van alcohol. Overmatig alcoholgebruik* in Echt-Susteren 7% 8% 8% 8% 9% 3% 4% 5% Gemeente Echt-Susteren Limburg-Noord Nederland 0% jaar jaar 75+ *Overmatig alcoholgebruik wil zeggen meer dan 21 glazen per week voor mannen of meer dan 14 glazen per week voor vrouwen Het aantal volwassenen in Echt-Susteren dat overmatig alcohol consumeert is 7%. In de regio Limburg-Noord en in Nederland liggen deze percentages voor de betreffende leeftijdscategorie wat hoger (beide 8%). Van de ouderen tot 75 jaar in deze gemeente drinken wat meer mensen overmatig dan van de groep volwassenen (8%). Dit is wel wat minder dan in Limburg-Noord (9%) en Nederland () het geval is. De 75+ ers nuttigen wat minder vaak overmatig alcohol (3%). Ook in deze groep zijn er in zowel de regio (4%) als het land (5%) wat meer mensen die overmatig alcohol drinken. 10

11 2.6. Chronische aandoeningen Chronische aandoeningen leiden vaak tot lichamelijke beperkingen die invloed hebben op het dagelijks functioneren en daarmee de kwaliteit van leven. Over het algemeen neemt de kans op chronische aandoeningen toe met de leeftijd. Door de vergrijzing zal het aantal mensen met een chronische aandoening dus verder stijgen met als gevolg een verdere toename van zorgkosten. Chronische aandoeningen* in Echt-Susteren 100% 90% 80% 85% 83% 80% 92% 93% 90% 70% 60% 50% 40% 30% 61% 58% 54% Gemeente Echt-Susteren Limburg-Noord Nederland 0% jaar jaar 75+ *Minstens één chronische aandoening. Onder chronische aandoeningen valt: diabetes, beroerte, hersenbloeding, herseninfarct, hartinfarct, andere hartaandoening, kanker, migraine, hoge bloeddruk, astma, COPD, psoriasis, chronisch eczeem, duizeligheid met vallen, ernstige darmstoornissen, urineverlies, artrose in heupen of knieën, reumatoïde artritis, ernstige aandoeningen van rug, andere ernstige aandoeningen van nek of schouder, ellenboog, pols of hand, andere langdurige ziekte/aandoening. In de gemeente Echt-Susteren heeft meer dan de helft (61%)van de volwassen inwoners minstens één chronische aandoening. Dit aantal ligt hoger dan in regio Limburg-Noord (58%), en vooral vergeleken met Nederland (54%) heeft deze gemeente veel volwassen inwoners met een chronische aandoening. Van de groep jarigen heeft de meerderheid (85%) minstens één chronische aandoening en van de 75+ ers heeft maar liefst 92% van de mensen een chronische aandoening. Voor deze groepen zijn de regionale percentages vergelijkbaar (83% vs. 93%), terwijl vergeleken met landelijke cijfers het aantal ouderen van jaar met chronische aandoeningen in Echt-Susteren iets hoger is (80%). Voor 75+ ers geldt dat het gemeentelijke percentage ongeveer gelijk is aan het landelijke percentage (90%). 11

12 2.7. Diabetes Diabetes is een chronische aandoening en is onder te verdelen in diabetes type 1 en diabetes type 2. Diabetes type 1 is een auto-immuunziekte en diabetes type 2 wordt beschouwd als een welvaartsziekte. De risicofactoren voor het ontstaan van diabetes type 2 zijn onder andere (ernstig) overgewicht, buikomvang en roken. De stijging van het aantal mensen met diabetes wordt daarnaast veroorzaakt door vergrijzing van de bevolking en gerichte vroege opsporing door huisartsen. Diabetes verhoogt het risico op hart- en vaatziekten, depressie, en ziekten van ogen, nieren en zenuwen. Over het algemeen komt diabetes (type 2) vooral voor bij ouderen. Diabetes* in Echt-Susteren 19% 18% 17% 15% 15% 15% Gemeente Echt-Susteren Limburg-Noord Nederland 4% 4% 4% 0% jaar jaar 75+ *Zowel diabetes type 1 als diabetes type 2 Voor de gemeente Echt-Susteren komt diabetes vooral voor onder ouderen. Van de volwassenen in deze gemeente heeft 4% diabetes. In Limburg-Noord en Nederland ligt dit percentage gelijk (ook beide 4%). Voor de oudere leeftijdscategorieën liggen deze percentages een stuk hoger. Van de groep tot 74 jaar heeft ongeveer één op de zes (15%) van de inwoners diabetes. Ook voor deze groep is dit gelijk aan het aandeel in de regio en het land (ook beide 15%). In de groep 75+ ers zijn er relatief nog iets meer mensen met diabetes (17%). In dit geval zijn dit iets minder mensen dan in Limburg-Noord (19%), maar Nederland (18%) kent in verhouding wel een vergelijkbaar aantal 75+ ers met diabetes. 12

13 2.8. Hart- en vaatziekten Eén derde van alle sterfte in Nederland wordt veroorzaakt door hart- en vaatziekten. Het ontstaan van deze ziekten wordt onder andere beïnvloed door een ongezonde leefstijl, waaronder roken, ongezonde voeding en onvoldoende beweging. Hart- en vaatziekten vallen ook onder de chronische aandoeningen. Deze ziekten komen ook weer vaker voor onder oudere mensen en het aantal mensen met hart- en vaatziekten zal dus door de vergrijzing alleen maar verder toenemen. Hart- en vaatziekten* in Echt-Susteren** 60% 50% 40% 40% 41% 53% 49% 30% Gemeente Echt-Susteren 13% 14% Limburg-Noord 0% jaar jaar 75+ * Inclusief hoge bloeddruk en vernauwing bloedvaten in buik of benen **Geen landelijke referentiecijfers beschikbaar Van de volwassenen in Echt-Susteren heeft 13% een hart- en of vaatziekte. De groep jarigen bevat een veel grotere groep met deze ziekten (40%). De regionale percentages als het gaat om harten vaatziekten zijn voor deze twee leeftijdsgroepen ongeveer gelijk (14% vs. 41%). Wanneer de 75+ ers worden bekeken, is te zien dat meer dan de helft (53%) van deze groep enige vorm van harten of vaatziekte heeft. Wat opvalt is dat er voor deze leeftijdsgroep in Echt-Susteren meer mensen zijn die een hart- of vaat gerelateerde aandoening hebben vergeleken met Limburg-Noord (49%). 13

14 2.9. Eenzaamheid Gevoelens van eenzaamheid worden veroorzaakt doordat mensen een gebrek ervaren in het aantal of de kwaliteit van relaties. Eenzaamheid kan leiden tot depressie en suïcide en verhoogt de kans op vroegtijdig overlijden. Eenzaamheid in Echt-Susteren 60% 50% 40% 30% 39% 34% 37% 36% 37% 41% 49% 48% 51% Gemeente Echt-Susteren Limburg-Noord Nederland 0% jaar jaar 75+ Eenzaamheid onder volwassenen komt in Echt-Susteren vaker voor dan in regio Limburg-Noord (34%) en Nederland (37%). In deze gemeente geeft 39% van de volwassen inwoners aan zich eenzaam te voelen. Als het gaat om eenzaamheid onder de ouderen, is te zien dat van de jongste groep (65 tot 74 jaar) in Echt-Susteren iets minder mensen eenzaam zijn dan de volwassenen (36%). Op zowel regionaal als nationaal gebied is deze categorie juist eenzamer dan de volwassenen. In deze groep zijn er voor deze gemeente minder mensen eenzaam dan in het land (41%), in de regio is dit aandeel wel enigszins gelijk (37%). Wanneer gekeken wordt naar de oudste groep inwoners (75+)is ongeveer de helft (49%) van de inwoners eenzaam. In Limburg-Noord is dit ook het geval (48%), in Nederland is iets meer dan de helft van de 75+ ers eenzaam (51%). 14

15 2.10. Mantelzorg Mantelzorg is vrijwillige en onbetaalde hulp die wordt gegeven aan of ontvangen door een hulpbehoevende uit de eigen sociale omgeving. Deze hulp bestaat uit praktische of emotionele hulp, verpleging of verzorging en wordt minimaal 3 maanden of minimaal 8 uur per week gegeven. Deze vorm van zorg wordt niet gezien als vrijwilligerswerk en is vaak een grote belasting voor degenen die deze vorm van zorg uitvoeren. Mantelzorg geven* in Echt-Susteren 14% 14% 14% 12% 12% 11% 11% 12% 11% Gemeente Echt-Susteren Limburg-Noord Nederland 0% jaar jaar 75+ *Onder mantelzorg geven wordt in dit geval bedoeld dat men minstens 8 uur per week of minstens 3 maanden lang mantelzorg verleend In Echt-Susteren wordt de meeste mantelzorg gegeven door de groep volwassenen. Van deze groep geeft 14% mantelzorg. Dit is wat meer dan het aantal volwassenen dat in regio Limburg-Noord en in Nederland als geheel mantelzorg geeft (beide 12%). De groep ouderen tot 74 jaar in Echt-Susteren geeft in verhouding minder mantelzorg (11%) vergeleken met de regio en het land (beide 14%). De groep 75+ ers daarentegen geeft in Echt-Susteren ongeveer evenveel mantelzorg (11%) in vergelijking met de regio (12%) en Nederland (11%). Opvallend is dat beide groepen ouderen in Echt- Susteren in gelijke mate mantelzorg geven. 15

16 Mantelzorg ontvangen in Echt-Susteren 40% 30% 34% 31% Gemeente Echt-Susteren Limburg-Noord 4% 4% 8% 7% 0% jaar jaar 75+ *Geen landelijke referentiecijfers beschikbaar Vooral de oudste leeftijdscategorie (75+ ers) van Echt-Susteren ontvangt mantelzorg (34%). In deze gemeente is het aantal 75+ ers dat deze vorm van zorg ontvangt ook iets meer vergeleken met Limburg-Noord (31%). Het aandeel 75+ ers dat mantelzorg ontvangt is aanzienlijk groter dan de andere leeftijdsgroepen. Volwassenen in Echt-Susteren ontvangen relatief de minste mantelzorg in vergelijking met de oudere leeftijdsgroepen (4%). Ook voor de gehele regio Limburg-Noord is dit het geval (4%). De groep ouderen van jaar uit Echt-Susteren krijgt iets meer mantelzorg dan de volwassenen (8%). Dit is ook wat hoger dan het regionale percentage (7%). 16

17 2.11 Conclusies Gezondheidsprofiel gemeente Echt-Susteren Veel inwoners in Echt-Susteren hebben een ongezonde leefstijl. Zo voldoet bijna de helft van de volwassenen en de 75+ ers in Echt-Susteren niet aan de norm als het gaat om bewegen. Ook kampt ongeveer de helft van de inwoners met overgewicht. Verder zijn er redelijk wat mensen die risicogedrag vertonen zoals roken en het overmatig gebruik van alcohol, en hebben veel inwoners een chronische aandoening, waaronder hart- en vaatziekten en diabetes. Een groot aantal inwoners beoordeelt hun eigen gezondheid dan ook vaak slecht, vooral de 65+ ers. Daarnaast voelen veel inwoners in Echt-Susteren zich eenzaam, inclusief een groot gedeelte van de volwassenen. Tot slot wordt mantelzorg door veel inwoners uit deze gemeente gegeven en met name 75+ ers ontvangen deze vorm van zorg. Gemeente Echt-Susteren vergeleken met regio Limburg-Noord en Nederland Inwoners van Echt-Susteren bewegen vaker onvoldoende in vergelijking met Limburg-Noord en Nederland, met name de volwassenen. Ook zijn volwassenen in deze gemeente wat vaker eenzaam dan volwassenen in de regio en het land, terwijl ouderen van 65+ wat minder eenzaam zijn dan ouderen in het land. Daarnaast komen chronische aandoeningen vooral onder volwassenen in deze gemeente vaker voor dan onder volwassenen in de regio en het land en hebben meer 75+ ers een hart- en vaatziekte. Ouderen van 65+ hebben in deze gemeente een negatievere kijk op hun eigen gezondheid dan ouderen in de rest van de regio en het land: zij beoordelen hun gezondheid vaker slecht. Wel hebben ouderen in deze gemeente iets minder vaak overgewicht dan ouderen in de regio. Verder drinken inwoners in Echt- Susteren minder vaak overmatig alcohol en minder volwassenen in deze gemeente roken. Tot slot wordt in Echt-Susteren minder mantelzorg gegeven door ouderen tot 75 jaar, maar volwassenen geven deze zorg wat vaker dan volwassenen in de regio en het land. Ook ontvangen 65+ ers in deze gemeente in meer gevallen mantelzorg dan hun leeftijdsgenoten in Limburg-Noord. 17

18 Risicogroep geslacht: volwassenen jaar Risicogroep geslacht: ouderen 65+ Slecht ervaren gezondheid 19% 21% Slecht ervaren gezondheid 39% 44% Overgewicht 39% 55% Overgewicht 63% 57% Onvoldoende lichaamsbeweging 33% 38% Onvoldoende lichaamsbeweging 25% 39% Roken 24% 22% Mannen Vrouwen Roken 13% Mannen Vrouwen Overmatig alcoholgebruik 5% 11% Overmatig alcoholgebruik 9% 5% Chronische aandoening(en) 52% 64% Chronische aandoening(en) 83% 91% Diabetes 4% 4% Diabetes 16% 17% Hart- en vaatziekten 14% 14% Hart- en vaatziekten 42% 47% Eenzaamheid 36% 32% Eenzaamheid 39% 43% Mantelzorg geven 9% 16% Mantelzorg geven 12% 14% 3% Mantelzorg krijgen 5% 0% 30% 40% 50% 60% 70% Mantelzorg krijgen 11% 22% 18 0% 40% 60% 80% 100%

19 HOOFDSTUK 3: RISICOGROEPEN EN TRENDS REGIO LIMBURG-NOORD Allereerst wordt er in dit hoofdstuk de focus gelegd op risicogroepen als het gaat om de gezondheid van inwoners in Limburg-Noord. Voor het gezondheidsprofiel van de regio Limburg- Noord wordt daarom een onderscheid gemaakt naar geslacht en opleidingsniveau. Vervolgens wordt bekeken hoe de gezondheid van inwoners in deze regio zich ontwikkeld heeft in de periode 2008/ De vergelijkingen vinden telkens plaats voor twee afzonderlijke leeftijdsgroepen, namelijk volwassenen (19-64 jaar) en ouderen (65+) Focus op risicogroepen: geslacht Volwassenen (19-64 jaar) Als het gaat om volwassenen is er voor een aantal gezondheidsthema s op regionaal niveau duidelijk verschil te zien tussen mannen en vrouwen. Zo geldt bijvoorbeeld voor het thema overgewicht dat meer dan de helft (55%) van de mannen in de regio hier last van heeft, terwijl het aantal vrouwen met overgewicht een stuk lager ligt (39%). Ook voor wat betreft alcoholgebruik is te zien dat meer dan 2 keer zoveel mannen (11%) als vrouwen (5%) overmatig alcohol consumeren. Verder voelen mannen van deze leeftijd zich vaker eenzaam dan vrouwen (36% vs. 32%). Volwassen vrouwen in de regio Limburg-Noord bewegen daarentegen vaker onvoldoende (38%) in vergelijking met mannen (32%) en hebben vaker te kampen met één of meerdere chronische aandoeningen (64%) dan mannen (52%). Daarnaast geven zij relatief vaker mantelzorg aan hun naasten (16%) dan dat mannen dit doen (9%) en ontvangen zij zelf ook wat meer mantelzorg (5% vs. 3%). Ouderen (65+) Voor ouderen zijn er ook een aantal verschillen tussen mannen en vrouwen waar te nemen op bepaalde gezondheidsthema s (op regionaal niveau). Voor wat betreft de thema s overgewicht en overmatig alcoholgebruik zijn het net als bij de volwassenen mannen die hoger scoren dan vrouwen, hoewel de verschillen tussen mannen en vrouwen in deze leeftijdsgroep kleiner zijn geworden. Verder geldt net als voor volwassenen dat vrouwen van 65+ vaker onvoldoende bewegen (39%) dan mannen in deze leeftijdsgroep (25%). Daarnaast hebben vrouwen in deze leeftijdscategorie vaker minstens één chronische ziekte (91%) in vergelijking met mannen (83%), maar beoordelen zij hun gezondheid ook slechter dan mannen (44% vs. 39%). Ook zijn het bij ouderen juist vrouwen die vaker eenzaam zijn (43%) dan mannen (39%). Wat verder opvalt is dat vrouwen nu dubbel zo vaak mantelzorg ontvangen (22%) in vergelijking met mannen (11%), terwijl door beide groepen ongeveer evenveel mantelzorg wordt gegeven (vrouw: 14% vs. man: 12%). 7 De volwassenenmonitor is destijds afzonderlijk van de ouderenmonitor afgenomen in 2009, de ouderenmonitor in

20 Risicogroep opleidingsniveau: volwassenen jaar Risicogroep opleidingsniveau: ouderen 65+ Slecht ervaren gezondheid 17% 12% 30% Slecht ervaren gezondheid 35% 27% 45% Overgewicht 45% 41% 55% Overgewicht 61% 58% 54% Onvoldoende lichaamsbeweging 32% 32% 44% Onvoldoende lichaamsbeweging 18% 35% 27% Roken 13% 21% 32% Roken 11% 12% Overmatig alcoholgebruik 8% 9% 8% Overmatig alcoholgebruik 5% 9% 12% Chronische aandoening(en) 55% 52% 68% Chronische aandoening(en) 90% 83% 78% Diabetes 6% 3% 2% Diabetes 18% 15% 11% Hart- en vaatziekten 11% 11% Hart- en vaatziekten 46% 40% 41% Eenzaamheid Mantelzorg geven Mantelzorg krijgen 6% 3% 2% 12% 13% 12% 32% 28% 41% Laag opleidingsniveau (LO, MAVO, LBO) Midden opleidingsniveau (HAVO VWO MBO) Hoog opleidingsniveau (HBO, WO) Eenzaamheid Mantelzorg geven Mantelzorg krijgen 12% 14% 15% 12% 8% 41% 40% 39% Laag opleidingsniveau (LO, MAVO, LBO) Midden opleidingsniveau (HAVO VWO MBO) Hoog opleidingsniveau (HBO, WO) 0% 40% 60% 80% 0% 40% 60% 80% %

21 3.2. Focus op risicogroepen: opleidingsniveau Volwassenen (19-64 jaar) Wanneer we kijken naar volwassenen, is te zien dat laagopgeleiden over het algemeen een slechtere gezondheid hebben dan mensen die hoger opgeleid zijn. Zij beoordelen hun gezondheid dan ook in meer gevallen slecht (30%) in vergelijking met midden- (17%) en hoogopgeleiden (12%). Laagopgeleiden hebben daarnaast vaker overgewicht (55%), chronische aandoeningen (68%), diabetes (6%) en hart- en vaatziekten () en een groter aandeel van deze groep rookt (32%). Ook zijn zij vaker eenzaam (41%) en ontvangen zij vaker mantelzorg (6%). De verschillen tussen middenen hoogopgeleiden zijn op de meeste thema s minder groot. Opvallende uitzondering is dat onvoldoende lichaamsbeweging vaker voorkomt onder hoogopgeleiden (44%) dan onder lager opgeleiden (32%). Voor wat betreft overmatig alcoholgebruik en mantelzorg geven zijn er vrijwel geen verschillen waarneembaar tussen de betreffende opleidingsniveaus. Ouderen (65+) De verschillen binnen de diverse gezondheidsthema s voor ouderen van 65+ laten een vergelijkbaar beeld zien als dat voor volwassenen. Ook hier hebben de laagopgeleiden over het algemeen een minder goede gezondheid dan de midden- en hoogopgeleiden. De verschillen tussen de opleidingsklassen zijn voor ouderen echter een stuk kleiner dan voor volwassenen, bijvoorbeeld op het gebied van chronische aandoeningen (laag: 90%, midden: 83%, hoog: 78%). Verder is er op de thema s roken en eenzaamheid voor deze groep nauwelijks verschil te zien tussen de laag-, middenen hoogopgeleiden. Wat voor ouderen verder opvalt is dat in dit geval de hoogopgeleiden vaker overmatig alcohol consumeren (12%) dan de midden-(9%) en laagopgeleiden (5%), terwijl er voor volwassenen nauwelijks verschil is tussen de opleidingsniveaus. 21

22 Trends : volwassenen jaar Trends : senioren 65+ Slecht ervaren gezondheid* Slecht ervaren gezondheid* 42% Overgewicht 44% 47% Overgewicht 59% 60% Onvoldoende lichaamsbeweging** 35% Onvoldoende lichaamsbeweging** 32% Roken Overmatig alcoholgebruik 9% 8% 24% 23% Roken Overmatig alcoholgebruik 12% 11% 7% 7% Chronische aandoening(en) 55% 58% Chronische aandoening(en) 84% 87% Diabetes 4% 4% Diabetes 14% 17% Hart- en vaatziekten*** 14% Hart- en vaatziekten*** 44% Eenzaamheid 36% 34% Eenzaamheid 42% 41% Mantelzorg geven 9% 12% Mantelzorg geven 7% 13% Mantelzorg krijgen 3% 4% Mantelzorg krijgen 15% 17% 0% 40% 60% 80% 0% 40% 60% 80% 100% *Slecht ervaren gezondheid kan in de trends niet worden vergeleken met 2008/2009 door onvoldoende consistentie in de antwoordmogelijkheden op beide meetmomenten **Onvoldoende lichaamsbeweging kan in de trends niet worden vergeleken met 2008/2009 door gebrek aan consistentie in de vraagstelling op beide meetmomenten ***Hart- en vaatziekten kan in de trends niet worden vergeleken met 2008/2009 door ontoereikende consistentie in de indicatoren op beide meetmomenten 22

23 3.3. Trends 2008/ Rondom de gezondheid van inwoners in Limburg-Noord zijn er verschillende ontwikkelingen waar te nemen over de jaren heen. Op een aantal gebieden is een negatieve trend te zien. Volwassenen (19-64 jaar) Wat betreft volwassenen is het aantal mensen met overgewicht licht toegenomen in deze jaren (47% vs. 44%), evenals het aantal mensen met minstens één chronische aandoening (58% vs. 55%). Ook wordt er door volwassenen in 2012 vaker mantelzorg gegeven (12%) dan in 2009 (9%). Ouderen (65+) Voor ouderen in Limburg-Noord zijn er ook een aantal veranderingen waar te nemen over de jaren heen. Deze verschillen zijn in grote lijnen vergelijkbaar met de volwassen populatie. Zo hebben ouderen in 2012 vaker een chronische aandoening (87%) dan in 2008 (84%), waaronder diabetes (17% vs. 14%), en geven zij in meer gevallen mantelzorg (13% vs. 7%) Conclusies - Risicogroepen en trends regio Limburg-Noord Geslacht Geslacht blijkt een belangrijke factor voor het onderscheiden van gezondheidsrisico s in Limburg-Noord. Vrouwen in deze regio bewegen bijvoorbeeld vaker onvoldoende en hebben vaker chronische aandoeningen in vergelijking met mannen. Daarnaast geven volwassen vrouwen vaker mantelzorg dan mannen. Verder beoordelen vrouwen van 65+ hun gezondheid slechter, zijn zij vaker eenzaam en ontvangen zij in meer gevallen mantelzorg. Mannen in Limburg-Noord hebben daarentegen vaker overgewicht dan vrouwen en nuttigen vaker overmatig alcohol. Ook zijn volwassenen mannen juist vaker eenzaam dan vrouwen. Tot slot roken meer mannen dan vrouwen van 65 jaar en ouder. Opleidingsniveau Ook opleidingsniveau blijkt een cruciale onderscheidende factor te zijn als het gaat om gezondheidsrisico s in de regio. Zo hebben mensen met een laag opleidingsniveau over het algemeen een minder goede gezondheid dan mensen met een hoger opleidingsniveau. Zij ervaren hun gezondheid slechter, hebben vaker overgewicht, hebben vaker een chronische aandoening (waaronder diabetes en hart- en vaatziekten) en ontvangen in meer gevallen mantelzorg. Voor volwassenen geldt nog specifiek dat mensen met een laag opleidingsniveau vaker roken en vaker eenzaam zijn dan mensen met een midden of hoog opleidingsniveau. Ouderen met een laag opleidingsniveau bewegen ook vaker onvoldoende dan hoger opgeleiden. Volwassenen met een hoog opleidingsniveau daarentegen bewegen minder dan laagopgeleiden en ouderen die hoog opgeleid zijn drinken vaker overmatig alcohol dan de lager opgeleiden. Trends Over de jaren heen is de gezondheid van inwoners in Limburg-Noord niet op alle gezondheidsgebieden gelijk gebleven. In 2012 hebben meer mensen in deze regio een chronische aandoening en geven zij vaker mantelzorg. Daarnaast hebben volwassenen vaker overgewicht in dit jaar vergeleken met

24 HOOFDSTUK 4: GEZONDHEIDSBELEID EN LOKALE TOEKOMSTVERKENNING In dit hoofdstuk wordt vanuit landelijk beleid en regelgeving toegewerkt naar het beleid van de gemeente. Daarbij worden de landelijke en lokale ontwikkelingen aangestipt. De resultaten uit de voorgaande hoofdstukken komen terug in de risicogroepen en trends in de regio. Ten slotte worden aanbevelingen gedaan aan de gemeente door alle resultaten en conclusies te verbinden Landelijk beleid en regelgeving Het landelijk beleid is vastgelegd in de Wet publieke gezondheid (Wpg). In dat kader hebben de gemeenten de taak om op uniforme wijze gezondheidsinformatie te verzamelen en deze te gebruiken voor de ontwikkeling, uitvoering en evaluatie van het gemeentelijk gezondheidsbeleid. In de nota Gezondheid Dichtbij (2011) van het Rijk zijn roken, schadelijk alcoholgebruik, overgewicht, diabetes en depressie de vijf speerpunten van het preventiebeleid. Het kabinet legt hierbij met name het accent op bewegen. Gemeenten behoren de landelijke speerpunten in acht te nemen bij het vaststellen van hun gemeentelijke gezondheidsbeleid en zijn verplicht zorg te dragen voor de uitvoering van de preventieve zorg voor ouderen. Ten behoeve van de gemeentelijke gezondheidsnota s is de handreiking Gezonde Gemeente ontwikkeld. De handreiking beschrijft mogelijkheden voor een integrale aanpak voor acht gezondheidsthema s Lokaal Gezondheidsbeleid De gemeente Echt-Susteren heeft het uitvoeringsprogramma PPG2 in 2013 vastgesteld. Speerpunten voor de gemeente Echt-Susteren zijn schadelijk alcohol gebruik en eenzaamheid. Andere ontwikkelingen die spelen zijn de pilot generalisten en buurtnetwerken Ontwikkelingen De gemeente Echt-Susteren wil voor de uitvoering van haar lokaal gezondheidsbeleid zo veel mogelijk de aansluiting vinden bij de ontwikkelingen in het sociaal domein, namelijk 1. Invoering van de Wet werken naar vermogen; 2. Overheveling van de AWBZ-begeleiding naar de WMO; 3. Transitie van de jeugdzorg Aandacht voor risicogroepen in de regio De cijfers in deze volwassenen- en ouderenmonitor laten zien dat op het terrein van gezonde leefstijl nog gezondheidswinst te halen is. Het biedt aangrijpingspunten voor verbetering van preventie in het algemeen. Maar ook specifieke informatie per speerpunt of doelgroep. Op basis van de regionale gezondheidscijfers komen de volgende risicogroepen naar voren: Mensen met een laag opleidingsniveau en vrouwen van 65+ ervaren een slechtere gezondheid; Mannen en laagopgeleiden hebben vaker overgewicht; Vrouwen, hoogopgeleide volwassenen en laagopgeleide ouderen bewegen te weinig; Vrouwen en laagopgeleiden hebben vaker chronische aandoeningen; Mannen van 65+ en volwassenen met een laag opleidingsniveau roken vaker; Mannen en ouderen met een hoog opleidingsniveau drinken vaker overmatig alcohol; Volwassen mannen, vrouwen van 65+ en laagopgeleide volwassenen zijn vaker eenzaam; Vrouwen van 65+ en laagopgeleiden ontvangen vaker mantelzorg; Volwassen vrouwen geven vaker mantelzorg. 24

25 4.5. Trends in de regio De volwassenen- en ouderenmonitors worden al een aantal jaren afgenomen. Wat regionaal opvalt is dat er meer mensen zijn met een chronische aandoening en dat er meer mantelzorg gegeven wordt dan in Tevens neemt het aantal volwassenen met overgewicht toe. Er zijn veranderingen in vraagstelling geweest waardoor er niet voor alle gezondheidsthema s een trend aan te duiden is Aanbevelingen gemeente Echt-Susteren De gemeente Echt-Susteren heeft een groot percentage ouderen en zal de komende jaren verder vergrijzen. De verwachting is dat de trends die nu zichtbaar zijn, doorzetten in de komende jaren. Daar komt bij dat gemeenten in het kader van de ontwikkelingen in het sociale domein meer taken gaan krijgen. De omslag van verzorgingsstaat naar een participatiesamenleving gaat geleidelijk. Burgers moeten wennen aan de omslag die de ontwikkelingen in het sociale domein met zich mee brengt. De gemeente kan ten eerste een rol spelen in het goed en helder communiceren van wat er gaat veranderen voor de burger. Wat kan men van de gemeente verwachten en waar zijn burgers zelf aan zet. Daar waar burgers voorheen terecht konden bij de gemeente zal er nu meer een beroep gedaan worden op de zelfredzaamheid van de burger en op naastenhulp. Burgers moeten in dit proces meegenomen en gestimuleerd worden en handvatten krijgen om zelfredzaam te kunnen zijn. Goede voorlichting aan burgers kan de zelfredzaamheid bevorderen. Daarnaast kan deze voorlichting gecombineerd worden met aandacht voor een gezonde leefstijl. Op deze manier wordt er op een laagdrempelige manier ingezet op het bevorderen van de gezondheid. Naast de speerpunten schadelijk alcoholgebruik en eenzaamheid is het aan te bevelen dat de gemeente Echt-Susteren aandacht besteed aan bewegen en mantelzorg. Er is gezondheidswinst te behalen op meerdere gezondheidsthema s met bewegen. Zo heeft bewegen een goede invloed op overgewicht, chronische aandoeningen, eenzaamheid en de gezondheid in het algemeen. De focus zou daarbij mogen liggen bij vrouwen en laagopgeleiden. Door het inventariseren van het beweegaanbod en toetsen of dit aanbod aansluit bij de behoeften van de burgers krijgt men zicht op waar eventuele hiaten zitten. De gemeente Echt-Susteren heeft buurtnetwerken. Deze zouden een centrale rol kunnen spelen enerzijds bij de aanpak van het thema bewegen, maar anderzijds ook bij het voorlichten van de burgers in het kader van de zelfredzaamheid. Wellicht zijn er nog andere initiatieven in dorpen binnen de gemeente waar aansluiting bij gezocht kan worden. Daarnaast kan ook de preventienetwerkanalyse of de zelfredzaamheidacademie (zie paragraaf 4.6) hierbij ondersteunend zijn voor de gemeente Echt-Susteren. De handreiking Gezonde Gemeente biedt aanknopingspunten voor een integrale aanpak van sport en bewegen. Naast een aanbod dat aansluit bij de behoefte van de burgers is het ook belangrijk dat er samenwerkingen aangegaan en maatregelen genomen worden op andere gemeentelijke beleidsterreinen. In Echt-Susteren ontvangen veel ouderen van 75+ mantelzorg. Opvallend is dat de groep ouderen van jaar minder mantelzorg geeft in vergelijking met Limburg-Noord. Door de vergrijzing is de verwachting dat er nog meer een beroep gedaan wordt op mantelzorgers. Gezien de Wmo en de participatiesamenleving is het wenselijk dat nog meer ouderen enthousiast worden om mantelzorg te gaan verlenen. De gemeente kan inzichtelijk maken wat mantelzorg inhoudt, het aantrekkelijk maken om mantelzorg te verlenen en mantelzorgers goede ondersteuning bieden Innovatie Om haar preventietaak zo goed mogelijk uit te voeren is de GGD voortdurend op zoek naar nieuwe mogelijkheden. Voor de doelgroep ouderen heeft de GGD drie pilots ontwikkeld die momenteel in een aantal gemeenten worden uitgevoerd. Dit zijn de Zelfredzaamheidacademie, Preventienetwerkanalyse en Digitale Signalerings- en Advieslijst (DSA). De verschillende projecten 25

26 beogen een effectieve ouderengezondheidszorg te bewerkstelligen, waarbij de focus per project verschilt. De zelfredzaamheidacademie gaat met de burgers in overleg. De preventienetwerkanalyse streeft een gezamenlijke doelstelling na binnen een netwerk en toetst bij burgers. De DSA brengt kwetsbare ouderen in beeld en wil uiteindelijk kwetsbaarheid bij ouderen voorkomen of uitstellen Conclusies Beleidsaanbevelingen Helder communiceren over de veranderingen van de WMO geeft burgers (voornamelijk ouderen) van de gemeente Echt-Susteren duidelijkheid. Daarnaast kan het geven van voorlichting over zelfredzaamheid gecombineerd met een leefstijlthema de gezondheid van de burgers bevorderen. Het speerpunt bewegen zou een waardevolle toevoeging zijn aan het beleid van de gemeente Echt-Susteren met een focus op vrouwen en laagopgeleiden. Betrek burgers in dit proces zodat het niet opgelegd, maar iets van de samenleving wordt. Maak gebruik van bestaande netwerken en kies voor een integrale aanpak. De handreiking Gezonde Gemeente biedt de gemeente handvatten. 26

27 INFORMATIE Voor meer informatie over Gezondheid in beeld. Gemeente Echt-Susteren : Voor vragen kunt u contact opnemen met: Femke Hamers E: T: +31(0) ADRESGEGEVENS GGD Limburg-Noord, onderdeel van de Veiligheidsregio Drie Decembersingel 50, 5921 AC Venlo-Blerick Postbus 1150, 5900 BD Venlo Telefoon:

GEZONDHEID IN BEELD GEMEENTE LEUDAL. Resultaten uit de volwassenen- en ouderenmonitor 2012

GEZONDHEID IN BEELD GEMEENTE LEUDAL. Resultaten uit de volwassenen- en ouderenmonitor 2012 GEZONDHEID IN BEELD GEMEENTE LEUDAL Resultaten uit de volwassenen- en ouderenmonitor 2012 INHOUDSOPGAVE INLEIDING: LEESWIJZER... 3 HOOFDSTUK 1: DEMOGRAFISCHE KENMERKEN GEMEENTE LEUDAL... 4 1.1. Algemene

Nadere informatie

GEZONDHEID IN BEELD GEMEENTE ROERDALEN

GEZONDHEID IN BEELD GEMEENTE ROERDALEN GEZONDHEID IN BEELD GEMEENTE ROERDALEN Resultaten uit de volwassenen- en ouderenmonitor 2012 INHOUDSOPGAVE INLEIDING: LEESWIJZER... 3 HOOFDSTUK 1: DEMOGRAFISCHE KENMERKEN GEMEENTE ROERDALEN... 4 1.1. Algemene

Nadere informatie

GEZONDHEID IN BEELD GEMEENTE VENLO

GEZONDHEID IN BEELD GEMEENTE VENLO GEZONDHEID IN BEELD GEMEENTE VENLO Resultaten uit de volwassenen- en ouderenmonitor 2012 1 INHOUDSOPGAVE INLEIDING: LEESWIJZER... 3 HOOFDSTUK 1: DEMOGRAFISCHE KENMERKEN GEMEENTE VENLO... 4 1.1. Algemene

Nadere informatie

GEZONDHEID IN BEELD GEMEENTE NEDERWEERT

GEZONDHEID IN BEELD GEMEENTE NEDERWEERT GEZONDHEID IN BEELD GEMEENTE NEDERWEERT Resultaten uit de volwassenen- en ouderenmonitor 2012 INHOUDSOPGAVE INLEIDING: LEESWIJZER... 3 HOOFDSTUK 1: DEMOGRAFISCHE KENMERKEN GEMEENTE NEDERWEERT... 4 1.1.

Nadere informatie

GEZONDHEID IN BEELD GEMEENTE WEERT

GEZONDHEID IN BEELD GEMEENTE WEERT GEZONDHEID IN BEELD GEMEENTE WEERT Resultaten uit de volwassenen- en ouderenmonitor 2012 INHOUDSOPGAVE INLEIDING: LEESWIJZER... 3 HOOFDSTUK 1: DEMOGRAFISCHE KENMERKEN GEMEENTE WEERT... 4 1.1. Algemene

Nadere informatie

GEZONDHEID IN BEELD GEMEENTE BEESEL

GEZONDHEID IN BEELD GEMEENTE BEESEL GEZONDHEID IN BEELD GEMEENTE BEESEL Resultaten uit de volwassenen- en ouderenmonitor 2012 INHOUDSOPGAVE INLEIDING: LEESWIJZER... 3 HOOFDSTUK 1: DEMOGRAFISCHE KENMERKEN GEMEENTE BEESEL... 4 1.1. Algemene

Nadere informatie

GEZONDHEID IN BEELD GEMEENTE GENNEP

GEZONDHEID IN BEELD GEMEENTE GENNEP GEZONDHEID IN BEELD GEMEENTE GENNEP Resultaten uit de volwassenen- en ouderenmonitor 2012 INHOUDSOPGAVE INLEIDING: LEESWIJZER... 3 HOOFDSTUK 1: DEMOGRAFISCHE KENMERKEN GEMEENTE GENNEP... 4 1.1. Algemene

Nadere informatie

GEZONDHEID IN BEELD GEMEENTE MAASGOUW. Resultaten uit de volwassenen- en ouderenmonitor 2012

GEZONDHEID IN BEELD GEMEENTE MAASGOUW. Resultaten uit de volwassenen- en ouderenmonitor 2012 GEZONDHEID IN BEELD GEMEENTE MAASGOUW Resultaten uit de volwassenen- en ouderenmonitor 2012 INHOUDSOPGAVE INLEIDING: LEESWIJZER... 3 HOOFDSTUK 1: DEMOGRAFISCHE KENMERKEN GEMEENTE MAASGOUW... 4 1.1. Algemene

Nadere informatie

GEZONDHEID IN BEELD GEMEENTE PEEL EN MAAS

GEZONDHEID IN BEELD GEMEENTE PEEL EN MAAS GEZONDHEID IN BEELD GEMEENTE PEEL EN MAAS Resultaten uit de volwassenen- en ouderenmonitor 2012 INHOUDSOPGAVE INLEIDING: LEESWIJZER... 3 HOOFDSTUK 1: DEMOGRAFISCHE KENMERKEN GEMEENTE PEEL EN MAAS... 4

Nadere informatie

GEZONDHEID IN BEELD GEMEENTE ROERMOND

GEZONDHEID IN BEELD GEMEENTE ROERMOND GEZONDHEID IN BEELD GEMEENTE ROERMOND Resultaten uit de volwassenen- en ouderenmonitor 2012 INHOUDSOPGAVE INLEIDING: LEESWIJZER... 3 HOOFDSTUK 1: DEMOGRAFISCHE KENMERKEN GEMEENTE ROERMOND... 4 1.1. Algemene

Nadere informatie

GEZONDHEID IN BEELD GEMEENTE BERGEN. Resultaten uit de volwassenen- en ouderenmonitor 2012

GEZONDHEID IN BEELD GEMEENTE BERGEN. Resultaten uit de volwassenen- en ouderenmonitor 2012 GEZONDHEID IN BEELD GEMEENTE BERGEN Resultaten uit de volwassenen- en ouderenmonitor 2012 INHOUDSOPGAVE INLEIDING: LEESWIJZER... 3 HOOFDSTUK 1: DEMOGRAFISCHE KENMERKEN GEMEENTE BERGEN... 4 1.1. Algemene

Nadere informatie

GEZONDHEID IN BEELD GEMEENTE VENRAY

GEZONDHEID IN BEELD GEMEENTE VENRAY GEZONDHEID IN BEELD GEMEENTE VENRAY Resultaten uit de volwassenen- en ouderenmonitor 2012 INHOUDSOPGAVE INLEIDING: LEESWIJZER... 3 HOOFDSTUK 1: DEMOGRAFISCHE KENMERKEN GEMEENTE VENRAY... 4 1.1. Algemene

Nadere informatie

GEZONDHEID IN BEELD GEMEENTE HORST AAN DE MAAS

GEZONDHEID IN BEELD GEMEENTE HORST AAN DE MAAS GEZONDHEID IN BEELD GEMEENTE HORST AAN DE MAAS Resultaten uit de volwassenen- en ouderenmonitor 2012 INHOUDSOPGAVE INLEIDING: LEESWIJZER... 3 HOOFDSTUK 1: DEMOGRAFISCHE KENMERKEN GEMEENTE HORST AAN DE

Nadere informatie

Kernboodschappen Gezondheid Almelo

Kernboodschappen Gezondheid Almelo Kernboodschappen Gezondheid Almelo De GGD Twente verzamelt in opdracht van de gemeente Almelo epidemiologische gegevens over de gezondheid van de bevolking in Almelo en de factoren die hierop van invloed

Nadere informatie

Hoe gezond zijn de inwoners van Deventer? Gezondheidsmonitor volwassenen en ouderen

Hoe gezond zijn de inwoners van Deventer? Gezondheidsmonitor volwassenen en ouderen Hoe gezond zijn de inwoners van? Gezondheidsmonitor volwassenen en ouderen gemeente Kampen Steenwijkerland Zwartewaterland Staphorst 1.392 inwoners deden mee Hardenberg Gezondheid In het verleden werd

Nadere informatie

Kernboodschappen Gezondheid Enschede

Kernboodschappen Gezondheid Enschede Kernboodschappen Gezondheid Enschede De GGD Twente verzamelt in opdracht van de gemeente Enschede epidemiologische gegevens over de gezondheid van de bevolking in Enschede en de factoren die hierop van

Nadere informatie

Hoe gezond zijn de inwoners van Zwartewaterland? Gezondheidsmonitor volwassenen en ouderen

Hoe gezond zijn de inwoners van Zwartewaterland? Gezondheidsmonitor volwassenen en ouderen Hoe gezond zijn de inwoners van? Gezondheidsmonitor volwassenen en ouderen gemeente Kampen Steenwijkerland Staphorst 875 inwoners deden mee Hardenberg Gezondheid In het verleden werd gezondheid gedefinieerd

Nadere informatie

Hoe gezond zijn de inwoners van Zwolle? Gezondheidsmonitor volwassenen en ouderen

Hoe gezond zijn de inwoners van Zwolle? Gezondheidsmonitor volwassenen en ouderen Hoe gezond zijn de inwoners van? Gezondheidsmonitor volwassenen en ouderen gemeente Kampen Steenwijkerland Zwartewaterland Staphorst 1.589 inwoners deden mee Hardenberg Gezondheid In het verleden werd

Nadere informatie

Hoe gezond zijn de inwoners van Staphorst? Gezondheidsmonitor volwassenen en ouderen

Hoe gezond zijn de inwoners van Staphorst? Gezondheidsmonitor volwassenen en ouderen Hoe gezond zijn de inwoners van? Gezondheidsmonitor volwassenen en ouderen gemeente Kampen Steenwijkerland Zwartewaterland 1.129 inwoners deden mee Hardenberg Gezondheid In het verleden werd gezondheid

Nadere informatie

Kernboodschappen Gezondheid Borne

Kernboodschappen Gezondheid Borne Kernboodschappen Gezondheid Borne De GGD Twente verzamelt in opdracht van de gemeente Borne epidemiologische gegevens over de gezondheid van de bevolking in Borne en de factoren die hierop van invloed

Nadere informatie

Subregio Nederland t.o.v Sociaal economische status (SES) % / aantal subregio / regio

Subregio Nederland t.o.v Sociaal economische status (SES) % / aantal subregio / regio Tabel 1: Sociaal economische status Indicator Ridderkerk Afwijkend Subregio Nederland t.o.v Sociaal economische status (SES) % / aantal subregio / regio NL % / aantal % / aantal Percentage hoogopgeleiden

Nadere informatie

Kernboodschappen Gezondheid Dinkelland & Tubbergen

Kernboodschappen Gezondheid Dinkelland & Tubbergen Kernboodschappen Gezondheid Dinkelland & Tubbergen De GGD Twente verzamelt in opdracht van Noaberkracht Dinkelland Tubbergen epidemiologische gegevens over de gezondheid van de bevolking in Noaberkracht

Nadere informatie

Op weg naar de speerpuntennotitie lokaal gezondheidsbeleid Boxmeer 2009 2011: Speerpunten voor Boxmeer?? Esther Hendriks 24 september 2009

Op weg naar de speerpuntennotitie lokaal gezondheidsbeleid Boxmeer 2009 2011: Speerpunten voor Boxmeer?? Esther Hendriks 24 september 2009 Op weg naar de speerpuntennotitie lokaal gezondheidsbeleid Boxmeer 2009 2011: Speerpunten voor Boxmeer?? Esther Hendriks 24 september 2009 Op weg naar speerpuntennotitie? Wat doen/deden we al? Welke gezondheidsproblemen

Nadere informatie

Samenvatting Noaberkracht Dinkelland Tubbergen

Samenvatting Noaberkracht Dinkelland Tubbergen Samenvatting Noaberkracht Dinkelland Tubbergen Versie 1, oktober 2013 Bevolkingskrimp en vergrijzing punt van aandacht in Noaberkracht Dinkelland Tubbergen In Noaberkracht Dinkelland Tubbergen wonen 47.279

Nadere informatie

Kernboodschappen Gezondheid Rijssen-Holten

Kernboodschappen Gezondheid Rijssen-Holten Kernboodschappen Gezondheid Rijssen-Holten De GGD Twente verzamelt in opdracht van de gemeente Rijssen-Holten epidemiologische gegevens over de gezondheid van de bevolking in Rijssen-Holten en de factoren

Nadere informatie

Kernboodschappen Gezondheid Wierden

Kernboodschappen Gezondheid Wierden Wierden Twente Nederland Kernboodschappen Gezondheid Wierden De GGD Twente verzamelt in opdracht van de gemeente Wierden epidemiologische gegevens over de gezondheid van de bevolking in Wierden en de factoren

Nadere informatie

Samenvatting Twente. 2 van 6 Kernboodschappen Twente. Versie 2, oktober 2013

Samenvatting Twente. 2 van 6 Kernboodschappen Twente. Versie 2, oktober 2013 Samenvatting Twente Versie 2, oktober 2013 Twente varieert naar stad en platteland In Twente wonen 626.500 mensen waarvan de helft woont in één van de drie grote steden. Tot 2030 zal de Twentse bevolking

Nadere informatie

Kernboodschappen Gezondheid Losser

Kernboodschappen Gezondheid Losser Kernboodschappen Gezondheid Losser De GGD Twente verzamelt in opdracht van de gemeente Losser epidemiologische gegevens over de gezondheid van de bevolking in Losser en de factoren die hierop van invloed

Nadere informatie

Kernboodschappen Gezondheid Oldenzaal

Kernboodschappen Gezondheid Oldenzaal Kernboodschappen Gezondheid Oldenzaal De GGD Twente verzamelt in opdracht van de gemeente Oldenzaal epidemiologische gegevens over de gezondheid van de bevolking in Oldenzaal en de factoren die hierop

Nadere informatie

Kernboodschappen Gezondheid Twenterand

Kernboodschappen Gezondheid Twenterand Kernboodschappen Gezondheid Twenterand De GGD Twente verzamelt in opdracht van de gemeente Twenterand epidemiologische gegevens over de gezondheid van de bevolking in Twenterand en de factoren die hierop

Nadere informatie

Ouderenmonitor 2011. Gezondheidsonderzoek 65-plussers regio Nijmegen. Gezondheidsonderzoek kinderen 0-12 jaar regio Nijmegen

Ouderenmonitor 2011. Gezondheidsonderzoek 65-plussers regio Nijmegen. Gezondheidsonderzoek kinderen 0-12 jaar regio Nijmegen Ouderenmonitor 2011 Gezondheidsonderzoek 65-plussers regio Nijmegen Gezondheidsonderzoek kinderen 0-12 jaar regio Nijmegen De Ouderenmonitor is een onderzoek naar de lichamelijke, sociale en geestelijke

Nadere informatie

30 Gezondheid van volwassenen en ouderen in de regio Noord- en Oost-Gelderland

30 Gezondheid van volwassenen en ouderen in de regio Noord- en Oost-Gelderland 3 Gezondheid van volwassenen en ouderen in de regio Noord- en Oost-Gelderland resultaten van de monitor volwassenen en ouderen 12 13 Gezondheid is belangrijk! Mensen die zich gezond voelen kunnen beter

Nadere informatie

Wijkgericht werken: doel of middel?

Wijkgericht werken: doel of middel? Wijkgericht werken: doel of middel? Pim Assendelft Hoogleraar Huisartsgeneeskunde Afdeling Eerstelijnsgeneeskunde 13 juni 2017 Generalisme is ons specialisme Lichamelijke activiteit Overgewicht en obesitas

Nadere informatie

KERNCIJFERS VOLWASSENEN- EN OUDERENPEILING 2012 TEYLINGEN --> SASSENHEIM, VOORHOUT, WARMOND

KERNCIJFERS VOLWASSENEN- EN OUDERENPEILING 2012 TEYLINGEN --> SASSENHEIM, VOORHOUT, WARMOND KERNCIJFERS VOLWASSENEN- EN OUDERENPEILING 2012 TEYLINGEN --> SASSENHEIM, VOORHOUT, WARMOND De waarden die in de tabellen worden weergegeven zijn percentages, tenzij anders aangegeven. Sassenheim Voorhout

Nadere informatie

Kernboodschappen Gezondheid Haaksbergen

Kernboodschappen Gezondheid Haaksbergen Kernboodschappen Gezondheid Haaksbergen De GGD Twente verzamelt in opdracht van de gemeente Haaksbergen epidemiologische gegevens over de gezondheid van de bevolking in Haaksbergen en de factoren die hierop

Nadere informatie

Samenvatting Losser. 2 van 5 Twentse Gezondheids Verkenning Losser. Versie 1, oktober 2013

Samenvatting Losser. 2 van 5 Twentse Gezondheids Verkenning Losser. Versie 1, oktober 2013 Samenvatting Losser Versie 1, oktober 2013 Lage SES, bevolkingskrimp en vergrijzing punt van aandacht in Losser In de gemeente Losser wonen 22.552 mensen; 11.324 mannen en 11.228 vrouwen. Als we de verschillende

Nadere informatie

Centraal Bureau voor de Statistiek. Persbericht. Gezondere leefstijl blijkt voor velen moeilijk haalbaar

Centraal Bureau voor de Statistiek. Persbericht. Gezondere leefstijl blijkt voor velen moeilijk haalbaar Centraal Bureau voor de Statistiek Persbericht PB10-017 16 maart 2010 9.30 uur Gezondere leefstijl blijkt voor velen moeilijk haalbaar Bijna een op de twee beweegt onvoldoende Ruim een op de tien heeft

Nadere informatie

Lichamelijke gezondheid (19-64 jaar)

Lichamelijke gezondheid (19-64 jaar) 2a GEZONDHEIDSPEILING 2005 Het doel van de gezondheidspeiling is het volgen van ontwikkelingen in gezondheid en gezond gedrag. Ruim.0 personen in de leeftijd van t/m 94 in de regio Zuid-Holland Noord hebben

Nadere informatie

Voorlopig tabellenboek Volwassenen- en seniorenenquête 2012 Flevoland

Voorlopig tabellenboek Volwassenen- en seniorenenquête 2012 Flevoland Voorlopig tabellenboek Volwassenen- en seniorenenquête 2012 Flevoland 1 Dit is een voorlopige uitgave. Na de zomer 2013 komen definitieve tabellen beschikbaar. Gezondheidsenquête: volwassenen en senioren

Nadere informatie

Kernboodschappen Gezondheid Hengelo

Kernboodschappen Gezondheid Hengelo Kernboodschappen Gezondheid Hengelo De GGD Twente verzamelt in opdracht van de gemeente Hengelo epidemiologische gegevens over de gezondheid van de bevolking in Hengelo en de factoren die hierop van invloed

Nadere informatie

INFOKAART OUDEREN EN ROKEN

INFOKAART OUDEREN EN ROKEN INFOKAART OUDEREN EN ROKEN Roken Roken is de risicofactor die de meeste sterfte en het meeste gezondheidsverlies met zich brengt en zodoende ook zorgt voor veel verlies aan kwaliteit van leven (1). Vijftien

Nadere informatie

Leidenincijfers Beleidsonderzoek draagt bij aan de kwaliteit van beleid en besluitvorming

Leidenincijfers Beleidsonderzoek draagt bij aan de kwaliteit van beleid en besluitvorming incijfers Beleidsonderzoek draagt bij aan de kwaliteit van beleid en besluitvorming Uitkomsten GGD-gezondheidspeiling 2016 Gezondheid van aren BELEIDSONDERZOEK 071-516 5123 I info@leidenincijfers.nl I

Nadere informatie

Centraal Bureau voor de Statistiek. Persbericht. Gezonde leefstijl wint langzaam terrein. Licht dalende trend van zware drinkers

Centraal Bureau voor de Statistiek. Persbericht. Gezonde leefstijl wint langzaam terrein. Licht dalende trend van zware drinkers Centraal Bureau voor de Statistiek Persbericht PB08-018 18 maart 2008 9.30 uur Gezonde leefstijl wint langzaam terrein De laatste jaren zijn Nederlanders iets gezonder gaan leven. Het percentage rokers

Nadere informatie

Omgevingsanalyse Urk 19-11-2013

Omgevingsanalyse Urk 19-11-2013 Omgevingsanalyse Urk 19-11-2013 Programma Onderdeel Tijd Presentatie omgevingsanalyse 18.00-18.45 Interactief deel in twee groepen 18.45-19.30 Plenaire terugkoppeling 19.30-19.45 Afsluiting 19.45-20.00

Nadere informatie

Regionale VTV 2011. Levensverwachting en sterftecijfers. Referent: Drs. M.J.J.C. Poos, R.I.V.M.

Regionale VTV 2011. Levensverwachting en sterftecijfers. Referent: Drs. M.J.J.C. Poos, R.I.V.M. Regionale VTV 2011 Levensverwachting en sterftecijfers Regionale Volksgezondheid Toekomst Verkenning 2011 Hart voor Brabant Deelrapport Levensverwachting en sterftecijfers Auteurs: Dr. M.A.M. Jacobs-van

Nadere informatie

Nota Lokaal Gezondheidsbeleid

Nota Lokaal Gezondheidsbeleid Nota Lokaal Gezondheidsbeleid 2012-2015 Wettelijk kader Gewijzigde Wet Publieke Gezondheid (januari 2012) Wijzigingen betreffen drie thema s, te weten: 1. Betere voorbereiding op infectieziektecrisis 2.

Nadere informatie

Centraal Bureau voor de Statistiek. Persbericht. Verbetering gezonde leefstijl stagneert

Centraal Bureau voor de Statistiek. Persbericht. Verbetering gezonde leefstijl stagneert Centraal Bureau voor de Statistiek Persbericht PB09-020 17 maart 2009 9.30 uur Verbetering gezonde leefstijl stagneert Percentage rokers blijft gelijk Licht dalende trend zware drinkers Ruim een op de

Nadere informatie

Gezond meedoen in Stein. Samenvatting Lokaal rapport Volksgezondheid Toekomst Verkenning 2014

Gezond meedoen in Stein. Samenvatting Lokaal rapport Volksgezondheid Toekomst Verkenning 2014 Gezond meedoen in Stein Samenvatting Lokaal rapport Volksgezondheid Toekomst Verkenning 214 Dit is de samenvatting van het lokaal rapport Volksgezondheid Toekomst Verkenning 214 Een nieuwe kijk op gezondheid

Nadere informatie

Centraal Bureau voor de Statistiek. Persbericht. Leefstijl Nederlander niet verbeterd. Weer meer mensen met overgewicht

Centraal Bureau voor de Statistiek. Persbericht. Leefstijl Nederlander niet verbeterd. Weer meer mensen met overgewicht Centraal Bureau voor de Statistiek Persbericht PB07-021 20 maart 2007 9.30 uur Leefstijl Nederlander niet verbeterd In 2006 zijn Nederlanders niet gezonder gaan leven. Het aandeel volwassen Nederlanders

Nadere informatie

Lichamelijke gezondheid

Lichamelijke gezondheid Lichamelijke gezondheid Deelrapportage met resultaten uit de gezondheidsenquête volwassenen/ouderen 2010 De ervaren gezondheid is een samenvattende gezondheidsmaat van alle gezondheidsaspecten zoals de

Nadere informatie

V O LW A S S E N E N

V O LW A S S E N E N LICHAMELIJKE GEZONDHEID V O LW A S S E N E N Volwassenen 2009 2 Volwassenenonderzoek 2009 Om inzicht te krijgen in de van de inwoners in haar werkgebied, heeft de GGD Zuid-Holland West in 2009 een schriftelijke

Nadere informatie

Factsheet Amsterdamse Gezondheidsmonitor 2012

Factsheet Amsterdamse Gezondheidsmonitor 2012 Factsheet Amsterdamse Gezondheidsmonitor 2012 Zuid gezond en wel? Van de inwoners van Zuid heeft 81% een positief oordeel over de eigen gezondheid, zo blijkt uit de gegevens van de Amsterdamse Gezondheidsmonitor

Nadere informatie

Gezondheidsmonitor volwassenen en ouderen 2016 Samenvatting gemeente Haarlemmerliede en Spaarnwoude

Gezondheidsmonitor volwassenen en ouderen 2016 Samenvatting gemeente Haarlemmerliede en Spaarnwoude Gezondheidsmonitor ouderen 2016 Samenvatting gemeente Haarlemmerliede Inhoud Deze samenvatting bevat de belangrijkste resultaten van de Gezondheidsmonitor en 2016 voor gemeente Haarlemmerliede en Spaarnwoude.

Nadere informatie

Centrum gezond en wel?

Centrum gezond en wel? Factsheet Amsterdamse Gezondheidsmonitor 2012 gezond en wel? Van de inwoners van heeft 85% een positief oordeel over de eigen gezondheid, zo blijkt uit de gegevens van de Amsterdamse Gezondheidsmonitor

Nadere informatie

Gezondheidsmonitor Ouderen (65 jaar en ouder) 2012 Tabel 1: Resultaten per indicator voor de gemeente, wijken Tilburg en Nederland

Gezondheidsmonitor Ouderen (65 jaar en ouder) 2012 Tabel 1: Resultaten per indicator voor de gemeente, wijken Tilburg en Nederland Gezondheidsmonitor Ouderen (65 jaar en ouder) 2012 Tabel 1: Resultaten per indicator voor de gemeente, wijken Tilburg en gemeente Tilburg en wijken Gezondheid en Ziekte Ervaren gezondheid Ervaart eigen

Nadere informatie

oinleiding 1 c oovergewicht en ernstig overgewicht (obesitas) in Nederlandd

oinleiding 1 c oovergewicht en ernstig overgewicht (obesitas) in Nederlandd oinleiding 1 c Gewichtsstijging ontstaat wanneer de energie-inneming (via de voeding) hoger is dan het energieverbruik (door lichamelijke activiteit). De laatste decennia zijn er veranderingen opgetreden

Nadere informatie

Gezondheidsmonitor volwassenen en ouderen 2016 Samenvatting gemeente Haarlemmermeer

Gezondheidsmonitor volwassenen en ouderen 2016 Samenvatting gemeente Haarlemmermeer Gezondheidsmonitor volwassenen en ouderen 2016 Samenvatting gemeente Haarlemmermeer Inhoud Deze samenvatting bevat de belangrijkste resultaten van de Gezondheidsmonitor en 2016 voor gemeente Haarlemmermeer.

Nadere informatie

Monitor jongeren 12 tot 24 jaar

Monitor jongeren 12 tot 24 jaar Alcoholgebruik Psychosociale gezondheid Genotmiddelen Voeding, bewegen en gewicht Seksueel gedrag Samenvatting en aanbevelingen Monitor jongeren 12 tot 24 jaar Jongerenmonitor In 2011 is in de regio IJsselland

Nadere informatie

Gezondheid in beeld:

Gezondheid in beeld: Gezondheid in beeld: Gemeente Gemert-Bakel Gezondheidsmonitor 2012/2013 www.regionaalkompas.nl Inleiding Eind 2012 zijn de Volwassenmonitor en Ouderenmonitor tegelijkertijd verzonden naar ongeveer 44.000

Nadere informatie

Bouwstenen nota volksgezondheid Renate Martens en Ivanka van der Veeken. Gemeente Drimmelen GGD West-Brabant:

Bouwstenen nota volksgezondheid Renate Martens en Ivanka van der Veeken. Gemeente Drimmelen GGD West-Brabant: Bouwstenen nota volksgezondheid 2013-2016 Gemeente Drimmelen GGD West-Brabant: Renate Martens en Ivanka van der Veeken Bouwstenen Evaluatieverslag nota volksgezondheid 2008-2011 Landelijke nota gezondheidsbeleid

Nadere informatie

Bijlagen bij hoofdstuk 6 Met zorg gezond leven

Bijlagen bij hoofdstuk 6 Met zorg gezond leven Bijlagen bij hoofdstuk 6 Met zorg gezond leven 1 Bijlage 6.1 Gezondheid en zorg Tabel B6.1 Niet-roken en verantwoord alcoholgebruik onder 12-plussers, naar achtergrondkenmerken, 2004 (in procenten) niet-roken

Nadere informatie

Gezondheidsprofiel Boxtel Oost

Gezondheidsprofiel Boxtel Oost Gezondheidsprofiel Boxtel Oost Verbinden preventie-curatie Presentatie wijkteam 6 februari 2014 Marije Scholtens (GGD Hart voor Brabant), Nicole de Baat (Robuust) Programma 16.00 16.05 welkom en voorstelrondje

Nadere informatie

volwassenmonitor 2009 Eerste resultaten van het onderzoek naar gezondheid en leefstijl van volwassenen in Limburg-Noord.

volwassenmonitor 2009 Eerste resultaten van het onderzoek naar gezondheid en leefstijl van volwassenen in Limburg-Noord. volwassenmonitor 2009 Eerste resultaten van het onderzoek naar gezondheid en leefstijl van volwassenen in Limburg-Noord. uitgave oktober 2010 Monitor volwassenen 2009 Eerste resultaten regio Limburg-Noord

Nadere informatie

Twenterand. Colofon. Maakt deel uit van de Twentse Gezondheidsverkenning. Samenstelling. Uitgave. Copyright. Pagina Pagina 1

Twenterand. Colofon. Maakt deel uit van de Twentse Gezondheidsverkenning. Samenstelling. Uitgave. Copyright. Pagina Pagina 1 Pagina 0 Twenterand Maakt deel uit van de Twentse Gezondheidsverkenning Colofon Samenstelling F.K. Schabbink, C.L.A.J. Boom en F.D.H. Koedijk. Uitgave GGD Twente, Enschede, april 2017. Copyright GGD Twente,

Nadere informatie

Gezond meedoen in Sittard-Geleen. Samenvatting Lokaal rapport Volksgezondheid Toekomst Verkenning 2014

Gezond meedoen in Sittard-Geleen. Samenvatting Lokaal rapport Volksgezondheid Toekomst Verkenning 2014 Gezond meedoen in Sittard-Geleen Samenvatting Lokaal rapport Volksgezondheid Toekomst Verkenning 214 Dit is de samenvatting van het lokaal rapport Volksgezondheid Toekomst Verkenning 214 Een nieuwe kijk

Nadere informatie

Volwassenen (19-65 jaar) Culemborg

Volwassenen (19-65 jaar) Culemborg Volwassenen (19-65 jaar) Culemborg man vrouw Aantal correct ingevulde vragenlijsten, bruikbaar voor analyse 19-35 jaar 35-50 jaar Opleidingsniveau 50-65 jaar laag midden hoog Totaal Regio Rivierenland

Nadere informatie

Volwassenen (19-65 jaar) Geldermalsen

Volwassenen (19-65 jaar) Geldermalsen man vrouw Aantal correct ingevulde vragenlijsten, bruikbaar voor analyse Volwassenen (19-65 jaar) Geldermalsen 19-35 jaar 35-50 jaar Opleidingsniveau 50-65 jaar laag midden hoog Totaal Regio Rivierenland

Nadere informatie

fluchskrift Vergrijzing in Fryslân neemt toe Aantal senioren sterk gestegen Aantal 65-plussers in Fryslân, /2012

fluchskrift Vergrijzing in Fryslân neemt toe  Aantal senioren sterk gestegen Aantal 65-plussers in Fryslân, /2012 Vergrijzing in Fryslân fluchskrift Vergrijzing in Fryslân neemt toe In Fryslân wonen op 1 januari 2011 647.282 inwoners. De Friese bevolking groeit nog jaarlijks. Sinds 2000 is het aantal inwoners toegenomen

Nadere informatie

Welzijn en (gezondheids)zorg

Welzijn en (gezondheids)zorg Hoofdstuk 14 Welzijn en (gezondheids)zorg 14.1 Inleiding Een belangrijke doelgroep voor het welzijns- en zorgbeleid zijn de ouderen. Dit hoofdstuk begint daarom met het in kaart brengen van deze groep

Nadere informatie

VOLWASSENEN EN OUDERENPEILING 2012

VOLWASSENEN EN OUDERENPEILING 2012 VOLWASSENEN EN OUDERENPEILING De volwassenen en ouderenpeiling heeft als doel om op systematische wijze ontwikkelingen in gezondheid en leefstijl van inwoners in kaart te brengen. Ongeveer.00 inwoners

Nadere informatie

Gezondheid in beeld:

Gezondheid in beeld: Gezondheid in beeld: Gemeente Cranendonck Gezondheidsmonitor 2012/2013 www.ggdgezondheidsatlas.nl Inleiding Eind 2012 zijn de Volwassenmonitor en Ouderenmonitor tegelijkertijd verzonden naar ruim 35.000

Nadere informatie

Nieuw-West gezond en wel?

Nieuw-West gezond en wel? Factsheet Amsterdamse Gezondheidsmonitor 2012 Nieuw-West gezond en wel? Twee derde van de inwoners van Nieuw-West heeft een positief oordeel over de eigen gezondheid, zo blijkt uit de gegevens van de Amsterdamse

Nadere informatie

Monitor jongeren 12 tot 24 jaar

Monitor jongeren 12 tot 24 jaar Alcoholgebruik Psychosociale gezondheid Genotmiddelen Voeding, bewegen en gewicht Seksueel gedrag Samenvatting en aanbevelingen Monitor jongeren tot 24 jaar Jongerenmonitor In 2011 is in de regio IJsselland

Nadere informatie

Inleiding. Meer informatie of vragen?

Inleiding. Meer informatie of vragen? Gezondheid in beeld: Gezondheidsmonitor 2012/2013 Gemeente Veldhoven Gezondheidsmonitor 2012/2013 www.regionaalkompas.nl www.ggdgezondheidsatlas.nl Inleiding Meer informatie of vragen? Eind 2012 zijn de

Nadere informatie

Leeswijzer Gezondheidspeiling tabellen Deze leeswijzer geldt ook voor tabellen van de Inwonersenquête van Interne Bedrijf Onderzoek, Gemeente Utrecht

Leeswijzer Gezondheidspeiling tabellen Deze leeswijzer geldt ook voor tabellen van de Inwonersenquête van Interne Bedrijf Onderzoek, Gemeente Utrecht Leeswijzer Gezondheidspeiling tabellen Deze leeswijzer geldt ook voor tabellen van de Inwonersenquête van Interne Bedrijf Onderzoek, Gemeente Utrecht In de volgende werkblad(en) staan tabellen behorend

Nadere informatie

Noord gezond en wel?

Noord gezond en wel? Factsheet Amsterdamse Gezondheidsmonitor 2012 gezond en wel? Meer dan twee derde van de inwoners van heeft een positief oordeel over de eigen gezondheid, zo blijkt uit de gegevens van de Amsterdamse Gezondheidsmonitor

Nadere informatie

Samenvatting Jong; dus gezond!?

Samenvatting Jong; dus gezond!? Samenvatting Jong; dus gezond!? Deel III Gezondheidsprofiel regio Nieuwe Waterweg Noord, 2005-2008 Samenvatting rapport Jong; dus gezond!? Gezondheidssituatie van de Jeugd (2004-2006) Regio Nieuwe Waterweg

Nadere informatie

Gezond meedoen in Nuth. Samenvatting Lokaal rapport Volksgezondheid Toekomst Verkenning 2014

Gezond meedoen in Nuth. Samenvatting Lokaal rapport Volksgezondheid Toekomst Verkenning 2014 Gezond meedoen in Nuth Samenvatting Lokaal rapport Volksgezondheid Toekomst Verkenning 214 Dit is de samenvatting van het lokaal rapport Volksgezondheid Toekomst Verkenning 214 Een nieuwe kijk op gezondheid

Nadere informatie

Monitor jongeren 12 tot 24 jaar

Monitor jongeren 12 tot 24 jaar Alcoholgebruik Psychosociale gezondheid Genotmiddelen Voeding, bewegen en gewicht Seksueel gedrag Samenvatting en aanbevelingen Monitor jongeren 12 tot 24 jaar Jongerenmonitor In 2011 is in de regio IJsselland

Nadere informatie

Gezondheid in beeld: Gemeente Nuenen.

Gezondheid in beeld: Gemeente Nuenen. . Gezondheid in beeld: Gemeente Nuenen Gezondheidsmonitor 2012/2013 www.regionaalkompas.nl Inleiding Eind 2012 zijn de Volwassenenmonitor en Ouderenmonitor tegelijkertijd verzonden naar ongeveer 44.000

Nadere informatie

Gezondheid in beeld: Gemeente Laarbeek

Gezondheid in beeld: Gemeente Laarbeek Gezondheid in beeld: Gemeente Laarbeek Gezondheidsmonitor 2012/2013 www.regionaalkompas.nl Inleiding Eind 2012 zijn de Volwassenenmonitor en Ouderenmonitor tegelijkertijd verzonden naar ongeveer 44.000

Nadere informatie

Ouderenonderzoek Kennemerland

Ouderenonderzoek Kennemerland Ouderenonderzoek Kennemerland Een onderzoek naar de gezondheid en het wel bevinden van 65-plussers en hun behoefte aan voor zieningen, zorg en vervoer. Ouderenonderzoek Kennemerland HET ONDERZOEK In het

Nadere informatie

Gezondheid in beeld:

Gezondheid in beeld: Gezondheid in beeld: Gemeente Geldrop-Mierlo Gezondheidsmonitor 2012/2013 www.regionaalkompas.nl Inleiding Eind 2012 zijn de Volwassenenmonitor en Ouderenmonitor tegelijkertijd verzonden naar ongeveer

Nadere informatie

Eerstelijnszorgateliers

Eerstelijnszorgateliers Eerstelijnszorgateliers Modellen voor versterking wijkgerichte geïntegreerde eerstelijnszorg Minke Nieuwboer, adviseur / onderzoeker Adviesgroep Procesverbetering en Innovatie Achtergrond 1 e lijns zorgateliers

Nadere informatie

Wijkscan Enschede Zuid-West. November 2013

Wijkscan Enschede Zuid-West. November 2013 Wijkscan Enschede Zuid-West November 2013 Gezond ouder worden in Enschede Zuid-West Wijkscan Enschede Zuid-West Van het gebied Enschede Zuid-West is een wijkscan gemaakt. In deze brochure vindt u de opvallendste

Nadere informatie

Factsheet Amsterdamse Gezondheidsmonitor 2012

Factsheet Amsterdamse Gezondheidsmonitor 2012 Factsheet Amsterdamse Gezondheidsmonitor 2012 West gezond en wel? Driekwart van de inwoners van West heeft een positief oordeel over de eigen gezondheid, zo blijkt uit de gegevens van de Amsterdamse Gezondheidsmonitor

Nadere informatie

Alcoholgebruik: omvang in de regio

Alcoholgebruik: omvang in de regio Alcoholgebruik: omvang in de regio Schadelijk alcoholgebruik in de regio Het alcoholgebruik(1) onder volwassenen (tot 65 jaar) in Zuid-Limburg is 85%. Van de ouderen (65+) geeft 75% aan alcohol te drinken.

Nadere informatie

Factsheet Amsterdamse Gezondheidsmonitor 2012

Factsheet Amsterdamse Gezondheidsmonitor 2012 Factsheet Amsterdamse Gezondheidsmonitor 2012 Oost gezond en wel? Driekwart van de inwoners van Oost heeft een positief oordeel over de eigen gezondheid, zo blijkt uit de gegevens van de Amsterdamse Gezondheidsmonitor

Nadere informatie

Lokaal gezondheidsbeleid 2016-2020. Workshop 18 februari 2016

Lokaal gezondheidsbeleid 2016-2020. Workshop 18 februari 2016 Lokaal gezondheidsbeleid 2016-2020 Workshop 18 februari 2016 Programma 9.30 uur Welkom Toelichting VTV 2014 en Kamerbrief VWS landelijk gezondheidsbeleid Concept Positieve Gezondheid Wat is integraal gezondheidsbeleid?

Nadere informatie

Gezondheid in beeld:

Gezondheid in beeld: Gezondheid in beeld: Gemeente Heeze-Leende Gezondheidsmonitor 2012/2013 www.regionaalkompas.nl Inleiding Eind 2012 zijn de Volwassenenmonitor en Ouderenmonitor tegelijkertijd verzonden naar ongeveer 44.000

Nadere informatie

Gezondheid in beeld: Gemeente Deurne

Gezondheid in beeld: Gemeente Deurne Gezondheid in beeld: Gemeente Deurne Gezondheidsmonitor 2012/2013 www.regionaalkompas.nl Inleiding Eind 2012 zijn de Volwassenenmonitor en Ouderenmonitor tegelijkertijd verzonden naar ongeveer 44.000 volwassenen

Nadere informatie

IJsselland. Wijkgezondheidsprofiel Borgele en Platvoet Deventer

IJsselland. Wijkgezondheidsprofiel Borgele en Platvoet Deventer IJsselland Wijkgezondheidsprofiel Deventer Januari 2015 Wijkgezondheidsprofiel Dit wijkgezondheidsprofiel bestaat uit gegevens afkomstig van diverse bronnen, registraties en (bewoners)onderzoeken. Voor

Nadere informatie

Volwassenen in Tynaarlo

Volwassenen in Tynaarlo Volwassenen in Resultaten van het volwassenenonderzoek 2016 Over de gezondheid en leefgewoonten van Drentse volwassenen Juli 2017 Colofon: Uitgave: GGD Epidemiologie, epidemiologie@ggddrenthe.nl Auteurs:

Nadere informatie

GEZONDHEID ALS AANGRIJPINGSPUNT OM BINNEN DE UITDAGINGEN VAN HET LEVEN ZELF AAN HET ROER TE BLIJVEN JULI 2016

GEZONDHEID ALS AANGRIJPINGSPUNT OM BINNEN DE UITDAGINGEN VAN HET LEVEN ZELF AAN HET ROER TE BLIJVEN JULI 2016 GEZONDHEID ALS AANGRIJPINGSPUNT OM BINNEN DE UITDAGINGEN VAN HET LEVEN ZELF AAN HET ROER TE BLIJVEN JULI 2016 INLEIDING Inmiddels is de regionale visie publieke gezondheidszorg een feit, een visie voor

Nadere informatie

40 De Staat van de Stad Amsterdam VIII

40 De Staat van de Stad Amsterdam VIII 3 Gezondheid Gezondheid is een belangrijke voorwaarde om te kunnen participeren in de samenleving. Fysieke en psychische beperkingen kunnen participatie belemmeren, omgekeerd kan participatie de gezondheid

Nadere informatie

Tabellenboek Ouderenmonitor Deventer

Tabellenboek Ouderenmonitor Deventer Tabellenboek Ouderenmonitor 2013 Aantal correct ingevulde 230 244 441 51 492 Burgerlijke staat N=228 N=241 N=424 N=48 N=472 Gehuwd, samenwonend 75 49 65 26 61 Ongehuwd, nooit gehuwd geweest 3 6 5 3 5 Gescheiden

Nadere informatie

Gezondheid in de Achterhoek

Gezondheid in de Achterhoek Gezondheid in de Achterhoek Resultaten van de Monitor volwassenen en ouderen 2012 mw. A. de Lange Barsukoff, MSc., epidemioloog mw. ir. P. Boluijt, epidemioloog mw. ir. C. Capel, beleidsadviseur mw. dr.

Nadere informatie

Conclusies en aanbevelingen

Conclusies en aanbevelingen Achtergrondinformatie Opvoeding en opvoedingsondersteuning Gezondheid Lichamelijke en leefstijl gezondheid leefstijl en psychosociaal welbevinden Conclusies en aanbevelingen Ouderenmonitor Monitor kinderen

Nadere informatie

Tabellenboek Volwassenenmonitor Steenwijkerland

Tabellenboek Volwassenenmonitor Steenwijkerland Tabellenboek Volwassenenmonitor 2012 - Algemene gegevens Aantal correct ingevulde vragenlijsten, bruikbaar voor analyse Burgerlijke staat 190 215 85 142 198 425 5459 N=190 N=214 N=79 N=135 N=190 N=404

Nadere informatie

Volwassenen in Emmen

Volwassenen in Emmen Volwassenen in Resultaten van het volwassenenonderzoek 2016 Over de gezondheid en leefgewoonten van Drentse volwassenen Juli 2017 Colofon: Uitgave: GGD Epidemiologie, epidemiologie@ggddrenthe.nl Auteurs:

Nadere informatie