ActiE! Wat als je elektriciteit kon zien? Dit heb je nodig. 4 Wrijf de ballon over je wollen trui (of over je haar). 2 Strooi wat zout op tafel.

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "ActiE! Wat als je elektriciteit kon zien? Dit heb je nodig. 4 Wrijf de ballon over je wollen trui (of over je haar). 2 Strooi wat zout op tafel."

Transcriptie

1 Wat als je elektriciteit kon zien? Dit heb je nodig fijngemalen peper grof zout een wollen trui een ballon Opgelet! Het is belangrijk dat de peper- en zoutkorrels een verschillende grootte (en dus een verschillend gewicht) hebben. ActiE! Blaas de ballon op en knoop hem dicht. Wrijf de ballon over je wollen trui (of over je haar). Strooi wat zout op tafel. Hou de ballon ongeveer cm boven de peper-enzoutmengeling. Strooi peper over het zout.

2 Wat gebeurt er? De peper springt over op de ballon, het zout blijft liggen. Als je de ballon dichterbij brengt, springt het zout ook over op de ballon. Hoe zit dat? Ah bon, zo zit dat! Een ballon die over een wollen trui (of over je hoofdhaar) wordt gewreven, krijgt een negatieve lading. Die negatieve lading trekt de positieve lading van de peper én het zout aan. Maar bij de lichte peperkorrels begint deze aantrekkingskracht al te werken als de ballon op cm nadert. Bij het zwaardere zout is meer aantrekkingskracht nodig vóór het overspringt op de ballon. Het verschil in gewicht verklaart dus waarom de peperkorrels van het zout worden gescheiden. Meer weten? aaelk voorwerp dat je in huis of op straat tegenkomt, bestaat uit piepkleine deeltjes: atomen. Met het blote oog kun je die natuurlijk niet zien, maar ze zijn er wel. In zo n atoom zit een kern waarrond een pak elektronen rondjes draaien. De kern is positief geladen, de elektronen negatief. Maar: die elektronen zijn redelijk avontuurlijke kerels en die willen weleens beginnen rondreizen. aaals voorwerpen over elkaar worden gewreven, springen de elektronen over. Het voorwerp dat er elektronen heeft bij gekregen, is nu negatief geladen. Logisch, want de hoeveelheid negatieve ladingen is gestegen door de bijkomende (negatieve) elektronen. aategengestelde ladingen trekken elkaar aan. Gelijke ladingen stoten elkaar af. aade peper en het zout zijn niet geladen. Toch raken hun ladingen onder invloed van de negatieve lading van de ballon: die stoot de negatieve ladingen van de peper en het zout van zich af. Anders gezegd: de ladingen van peper en zout worden gepolariseerd: alle negatieve ladingen verzamelen zich zo ver mogelijk van de ballon, de positieve ladingen zitten allemaal samen aan de kant van de ballon. aade kracht waarmee de ballon aan de positieve lading van de korrels trekt, is net iets sterker dan de kracht die de negatieve lading wegduwt. Dat komt omdat de positieve ladingen van de korrels dichter bij de ballon zitten, de negatieve ladingen zitten verderaf. aade peperkorrels zijn lichter dan het zout, en kunnen dus door een kleinere kracht dan het zout in beweging worden gezet. aahet is dus makkelijk om het zout en de peper te scheiden met behulp van materialen die goed statische elektriciteit vasthouden, zoals plastic, wol, een ballon.

3 Doe niet zo negatief geladen, man Dit heb je nodig ActiE! een ballon leeg blikje frisdrank (bij voorkeur cl). Leg het blikje op zijn kant op een gladde tafel.. Blaas de ballon op.. Knoop de ballon dicht.. Leg de ballon op enkele centimeters van het blikje. Ú Wat gebeurt er?. Wrijf de ballon over iemands haar of trui.. Leg de ballon nu opnieuw op enkele centimeters van het blikje. Ú Wat gebeurt er?. Verplaats de ballon heel langzaam. Ú Wat gebeurt er?. Neem de ballon van de tafel.. Leg de ballon op een twintigtal centimeter van het blikje. Ú Wat gebeurt er?. Breng de ballon geleidelijk weer dichter bij het blikje. Ú Wat gebeurt er? Tip-de-la-tip: Misschien is het nodig om de ballon tussendoor opnieuw elektrisch te laden (door hem nog eens over een trui te wrijven bijvoorbeeld).

4 Hoe zit dat? Ah bon, zo zit dat! Er gebeurt helemaal niets. Het blikje rolt naar de ballon. Door de wrijving is de ballon elektrisch geladen. We hebben het dan over een, even diep ademhalen: elektrostatische lading. Door deze lading ontstaat er een aantrekkingskracht tussen de ballon en het blikje. Het blikje is het lichtst en zal daarom in de richting van de ballon rollen. Het blikje volgt de ballon. Zolang de ballon geladen is, blijft de aantrekkingskracht spelen. Meer weten? Als je over een plastic voorwerp wrijft, wordt dat elektrisch (of juister: elektrostatisch) geladen. Zo ontstaat er een aantrekkingskracht tussen het voorwerp dat geladen is (de ballon) en het voorwerp dat niet geladen is (het blikje). Die lading blijft maar een korte tijd duren, langzaam neemt de lading af. Als de ontlading te snel gaat, zie je een vonk en voel je een schokje. Het blikje blijft ter plaatse. De aantrekkingskracht valt weg als de afstand tussen de twee voorwerpen te groot is. Zodra de afstand voldoende klein is, rolt het blikje weer naar de ballon. De aantrekkingskracht kan weer beginnen te spelen als de afstand tussen de voorwerpen kleiner wordt. Nog meer weten? Als de elektrostatische lading heel groot is, kan de ontlading een lichtflits veroorzaken. Dat is het geval bij een bliksem. Tip-de-la-tip Als je wil weten hoe lang de ballon elektrisch geladen blijft, kan je een (stevig) geladen ballon omhooggooien tegen het plafond. Zolang de ballon geladen is, blijft hij hangen. Als de ballon weer naar beneden komt, is de lading grotendeels weg.

5 Bouw zelf een elektromagneet Dit heb je nodig ActiE! Wikkel het papier rond de spijker en kleef het vast met de plakband. Strip de elektrische draad aan de uiteinden (over een lengte van tot 0 mm). ijzeren spijker van cm een soepele elektrische draad van, mm VOB ( m lang) batterij van, V striptang krokodillenklemmen een stukje papier plakband enkele paperclips Met de krokodillenklemmen verbind je de uiteinden van de draad met de batterij. Wikkel de draad vanaf ongeveer cm rond de spijker in lagen (eerst van boven naar beneden, dan van beneden naar boven en nog eens van boven naar beneden). Tip-de-la-tip! Beweeg de spijker in de richting van de paperclips. Er mogen geen openingen zijn, de draad moet goed aansluiten. Doe dit dus heel nauwkeurig. Als de draad niet goed rond de spijker zit, werkt je elektromagneet niet.

6 Wat gebeurt er? De spijker trekt de paperclips aan. Je elektromagneet werkt. Als je de draad losmaakt van de batterij, vallen de paperclips terug neer. Je hebt dus een echte elektromagneet gemaakt. Proficiat! Hoe zit dat? Ah bon, zo zit dat! Als de draad rond de spijker met de batterij verbonden is, loopt er stroom door. Die stroom richt alle deeltjes in het metaal van de spijker op dezelfde manier. Rond de draad ontstaat dan een magnetisch veld. De spijker versterkt dit magnetisch effect. Wanneer de stroom onderbroken wordt, valt de magnetische kracht weg. Als je de draad loskoppelt van de batterij, komen de paperclips dus meteen los. Meer weten? Elektromagneten zijn zeer belangrijk in ons dagelijkse leven. Dankzij elektromagnetisme bestaan er elektromotoren en die vind je terug in veel van onze huishoudelijke toestellen: in de koelkast van Tante Betsy, in de stofzuiger van Pol de Poetsman, in de ventilator van je eigen computer. Overal dus. Tip-de-la-tip! KROKODILLENKLEM Wil je iets voor even vastklemmen, dan is dit precies wat je nodig hebt. Geïnspireerd op het niet zo elegante, maar erg praktische gebit van onze vriend de krokodil.

7 Er zit leven in de citroen Dit heb je nodig ActiE! een citroen een stukje koperdraad of een muntje van eurocent een stukje ijzerdraad of een paperclip een koptelefoon (geen draadloze) Steek de koperdraad en de ijzerdraad in de citroen. Zet de koptelefoon op je hoofd. Hou de plug van de koptelefoon tegen de twee draden.

8 Wat gebeurt er? Je hoort een gekraak. Hoe zit dat? Ah bon, zo zit dat! Het zuur in de citroen reageert verschillend op beide metalen: het koper van het muntstukje en het zink op de ijzerdraad. Het koper is positief geladen, terwijl het zink negatief geladen is. En hop: daar gaan de elektronen weer aan het bewegen. Deze lading wordt stroom als het circuit gesloten wordt: dat is op het moment dat je de twee draden tegen de plug van de hoofdtelefoon houdt. Wist je? aadat je heel lang zal moeten wachten om gekraak te horen, als je hetzelfde probeert met een banaan. Geen zuur, geen chemische reactie, geen stroom. aadat je om een ipod te doen werken.000 citroenen nodig hebt. aadat er citroenen nodig zijn om een laptop aan de praat te krijgen. aadat een led-lampje al brandt met citroenen.

9 Zeg het met Morse Dit heb je nodig Actie! paperclip stukje karton plakband schroevendraaier striptang lampenhouder met een kleine lamp van -, V geïsoleerde elektriciteitsdraden (ca. 00 cm) splitpennen krokodillenklemmen batterij van -, V morsealfabet (zie volgende bladzijde) Deel. Hoe bouw je een morseapparaat? Strip ongeveer, cm van de elektriciteitsdraad. Verbind de batterij, lampenhouder en draden zoals op de foto. Voor de verbinding tussen draden en batterij gebruik je de krokodillenklemmen. Duw de eerste splitpen door het karton. Maak een paperclip vast aan de tweede splitpen en duw die pen door het karton. Draai het karton om en wikkel een elektriciteitsdraad rond elke splitpen. Buig de splitpennen open en kleef ze met plakband tegen het karton. Duw het losse uiteinde van de paperclip op de kop van de andere splitpen. De stroomkring wordt nu gesloten en daardoor gaat het lampje branden.

10 Deel. Zend een SOS-bericht uit. Als de draden lang genoeg zijn, kan je met een map of een boekentas een scheiding aanbrengen. Aan de ene zijde laat je de seingever, de marconist, plaatsnemen. Wie aan de andere zijde zit, ziet enkel het lampje. Neem het morsealfabet bij de hand en stuur een SOS-bericht. pauze pauze (= keer kort voor een S) (= keer lang voor een O) (= keer kort voor een S) Deel. Word zelf marconist A B C D E F G H I J K L M N O P Q R S T U V W X Y Z ,? - / : - ) ; ( Maak nu zelf een boodschap en sein die door. De rest van de groep noteert de boodschap in puntjes en streepjes en probeert haar te ontcijferen. Meer weten? aaom een gesprek te voeren met iemand die zich mijlenver van jou bevindt, heb je nu verschillende mogelijkheden: een gsm, sms en of het internet. Maar ook lang geleden werd elektriciteit al gebruikt om met elkaar in contact te komen over een grote afstand. aain 8 legt Samuel Morse een code vast om berichten te versturen over zeer grote afstand met behulp van een telegraaf. aaelektrische stroom is niet meer dan snel bewegende elektronen. Maar daarvoor is er één belangrijke voorwaarde: je hebt een gesloten stroomkring nodig.

11 Kletter dekletter Onweer op komst! 6 Wist je dit al? Bliksem is een gevaarlijke vorm van elektriciteit. Het is een plotse elektrische ontlading die gepaard gaat met een knal (een donderslag). Bij een blikseminslag is het gevaar op elektrocutie zeer groot. Vermijd dat je een doelwit wordt voor de bliksem. Beantwoord snel volgende vragen. 6 7 Hoe weet je of de bliksem in jouw buurt is? Ken je de tiensecondenregel? Op de daken van huizen zie je bliksemafleiders. De bliksemafleider werd in de 8de eeuw uitgevonden in de VS. Door wie? Graham Bell Benjamin Franklin Je wilt jezelf beschermen tegen een blikseminslag. Wat doe je? onder een boom kruipen en je verschuilen onder de takken in een auto gaan zitten, en de ramen en deuren goed sluiten In de verte hoor je gedonder. Dan blijf je best uit de buurt van... gebouwen boten Je zit gezellig binnen in huis. Wat moet je vooral niet doen bij zwaar onweer? je vrienden opbellen met een vaste telefoon alle stekkers uit het stopcontact trekken de televisie afzetten Je broertje wil douchen, maar mag niet van je ouders. Waarom niet? omdat een nat lichaam een goede geleider is omdat het water van de douche de rioleringen doet overlopen Oeps het dondert hevig en nu begint het ook nog pijpenstelen te regenen! Hoe kun je jezelf het best beschermen? ga snel onder een grote paraplu staan de kap van je windjack is prima geschikt: aarzel niet en bedek meteen je hoofd

12 6 7 Hoe weet je of de bliksem nabij is? Ken je de tiensecondenregel? Antwoord: Geluid verplaatst zich veel trager dan het licht. Daarom zie je eerst een bliksemflits en hoor je pas daarna de donderslag. Zo kun je bepalen hoe ver je verwijderd bent van het onweer. Je telt het aantal seconden tussen de bliksemflits en de donderslag, en je deelt dat cijfer door. De uitkomst is bij benadering de afstand in kilometer. Als je minder dan 0 seconden telt, bevindt het onweer zich gevaarlijk dichtbij. Zoek dan snel een veilige plek om je te beschermen. Op de daken van huizen zie je bliksemafleiders. De bliksemafleider werd in de 8de eeuw uitgevonden in de VS. Door wie? Antwoord: Benjamin Franklin. Benjamin Franklin, een beroemde figuur uit de Amerikaanse geschiedenis, heeft veel wetenschappelijk onderzoek gedaan naar elektriciteit en weerkunde. We kennen hem omdat hij aantoonde dat bliksem een vorm van natuurlijke elektriciteit is en hij is ook de uitvinder van de bliksemafleider. Graham Bell is de uitvinder van de telefoon. Je wilt jezelf beschermen tegen een blikseminslag. Wat doe je? Antwoord: in een auto gaan zitten, en de ramen en deuren goed sluiten. Ga inderdaad nooit onder een boom schuilen, zeker niet als hij alleen staat of als het om een kleine groep bomen gaat. Het risico dat de bliksem inslaat op een vrijstaande boom ligt ongeveer vijftig keer hoger dan bij een rechtopstaande mens. Als er een onweer losbarst als je op wandel bent in een bos, kun je de bomen uiteraard niet vermijden. Je loopt het minste gevaar als je uit de buurt blijft van de stam en de lage takken. In de verte hoor je gedonder. Wat doe je dan? Antwoord: je blijft uit de buurt van boten. Op een groot watervlak springt een boot, zeker een zeilboot met een mast, erg in het oog. Het is dus een plek waar de bliksem graag op inslaat. Ook als je in een sloep of een bootje zonder mast zit, doe je er goed aan om zo snel mogelijk naar de oever te varen. Je zit gezellig binnen in huis. Wat moet je vooral niet doen bij zwaar onweer? Antwoord: je vrienden opbellen met de vaste telefoon. Bel bij dreigend onweer liefst niemand op met een vaste telefoon. Een mobieltje gebruiken is gelukkig helemaal niet gevaarlijk. Je broertje wil douchen, maar mag niet van je ouders. Waarom niet? Antwoord: omdat een nat lichaam een goede geleider is. Vermijd activiteiten waarbij je lichaam in contact komt met water (watersporten, douchen...). Want net als water is een vochtig lichaam een goede geleider voor elektriciteit en kun je blootstaan aan vrij intense en gevaarlijke stroomstoten. Oeps het dondert hevig en nu begint het ook nog pijpenstelen te regenen! Hoe kun je jezelf het best beschermen? Antwoord: de kap van je windjack is prima geschikt. Aarzel dus niet en bedek meteen je hoofd. Bij onweer doe je er goed aan geen enkel voorwerp te dragen dat boven je hoofd uitsteekt. Elk puntig en lang metalen voorwerp verhoogt het risico op een blikseminslag. Ga zeker nooit schuilen onder een geopende paraplu. Laat elke geleider zakken, of beter nog: leg hem naast je neer op de grond.

13 Bijsluiter voor leiders en leidsters Voor wie? De Elektroshock is een speelkit voor nieuwsgierige jongeren van 8 tot jaar. Op de speelfiches vind je welk materiaal je nodig hebt, de verschillende stappen in de spelletjes en proefjes (met foto s) en een woordje uitleg over de technische en wetenschappelijke achtergrond. De jonge leden van je vereniging kunnen gemakkelijk zelf aan de slag met de Elektroshock, maar dan wel onder jouw begeleiding. Wat? De speelkit bevat eenvoudige proefjes die de deelnemers op een speelse manier de wereld van elektriciteit laten ontdekken. In de kit zit ook een mini-quiz over de bliksem. Op vind je pdf-documenten die je nodig hebt om de Elektroshock te spelen. aahet eerste document (optioneel en alleen voor de leiding) is een inschrijvingsformulier. Na ontvangst zenden we je een set knotsgekke tatoeages voor iedereen die meedoet aan de Elektroshock, maar ook het leuke elektro doe-boek Vonk vol weetjes over elektriciteit en elektrische toepassingen, én een print van de speelfiches. De eerste 0 inschrijvers winnen een set draagbare luidsprekers op zonneenergie. Vergeet zeker niet om een originele slogan over elektriciteit in te vullen. Zo win je misschien een bezoekje van Mister Elektron (himself, in levenden lijve!) om de lokalen van je vereniging elektrisch op te frissen (grotere veiligheid, energiebesparing, ). aahet tweede document bestaat uit 6 fiches met de opdrachten. Die kunnen afzonderlijk afgedrukt worden. Goed begonnen is half gewonnen aaop de boodschappenlijst (zie verder) vind je een overzicht van alle benodigdheden om de opdrachten tot een goed einde te brengen. aaverdeel je lokaal in 6 kleine werkruimtes rond een tafel. (Bij mooi weer kun je de Elektroshock ook buiten spelen.) aaleg op elke tafel een van de 6 speelfiches. aaleg op elke tafel ook het materiaal dat nodig is om de bewuste opdracht uit te voeren. Op elke fiche vind je bovenaan een lijstje met wat je nodig hebt. aatel het aantal deelnemers en verdeel die zo gelijk mogelijk over de 6 groepen. aahou de tijd goed in de gaten. Elke groep krijgt per opdracht 0 à minuten de tijd. Als die tijd verstreken is, schuiven de ploegen door naar de volgende tafel, totdat elk team de 6 opdrachten uitgevoerd heeft. Hoe lang? Om de hele Elektroshock te doen moet je op een halve dag rekenen. Elk proefje afzonderlijk duurt ongeveer 0 à minuten. De teams schuiven door totdat ze alle proefjes en de quiz gedaan hebben. Als je minder tijd ter beschikking hebt, kun je altijd zelf een kleiner aantal proefjes selecteren.

14 Boodschappenlijst Een handige lijst met een overzicht van al het materiaal dat je nodig hebt (per tafel) om de opdrachten tot een goed einde te brengen. e proefje aafijngemalen peper aagrof zout aaeen wollen trui aaenkele opblaasbare ballonnen e proefje aaenkele opblaasbare ballonnen aaleeg blikje frisdrank (bij voorkeur cl) e proefje aaeen doos spijkers van cm aaeen soepele elektrische draad van, mm VOB ( m lang) aa batterij van, V aa striptang aa krokodillenklemmen aaeen paar stukjes papier aaplakband aaenkele paperclips e proefje aaenkele citroenen aaeen stukje koperdraad of een muntje van eurocent aaeen stukje ijzerdraad of enkele paperclips aaeen hoofdtelefoon (geen draadloze) e proefje aa paperclip aa stukje karton aaplakband aa schroevendraaier aa striptang aa lampenhouder met een kleine lamp van -, V aa geïsoleerde elektriciteitsdraden (ongeveer 00 cm) aa splitpennen aa krokodillenklemmen aa batterij van, V aa morsealfabet (dat vind je in de speelfiches zelf)

Werkstuk elektriciteit Mees Kleefmann Groep 7a Oktober 2010. Elektriciteit

Werkstuk elektriciteit Mees Kleefmann Groep 7a Oktober 2010. Elektriciteit Werkstuk elektriciteit Mees Kleefmann Groep 7a Oktober 2010 Elektriciteit Inhoudsopgave 1 - Wat is elektriciteit? 2 - Statische elektriciteit 3 - Stromende elektriciteit maken met een dynamo 4 - Elektriciteit

Nadere informatie

Elektriciteit en stroom, wat is het? Proefjes met stroom en electriciteit

Elektriciteit en stroom, wat is het? Proefjes met stroom en electriciteit Energie 5 en 6 2 Elektriciteit en stroom, wat is het? Proefjes met stroom en electriciteit Doelen Begrippen Materialen De leerlingen: begrijpen hoe elektriciteit en stroom ontstaan, als een brandstof wordt

Nadere informatie

Elektriciteit. Inlage

Elektriciteit. Inlage Elektriciteit Inlage Proef 1 Batterijen - Werkblad 1 - Potlood - Verschillende batterijen Bekijk de verschillende batterijen. Maak nu je werkblad. Proef 2 Brandend lampje - 1 Lampje (nr. 14) - Hittedraad

Nadere informatie

Naam: Hoe werk je met dit boekje?

Naam: Hoe werk je met dit boekje? 0 Naam: Hoe werk je met dit boekje? Dit boekje bestaat uit twee delen: een werkboek (blz. 1 t/m blz. 15) en de bronnen (blz. 16 t/m blz. 18). Hieronder staat uitgelegd hoe je met deze delen werkt. Het

Nadere informatie

Het weer. Expertgroep 5 : Donder en bliksem. Naam leerling:... Leden expertgroep:..

Het weer. Expertgroep 5 : Donder en bliksem. Naam leerling:... Leden expertgroep:.. Naam leerling:...... Leden expertgroep:.. De voorbereiding Iedereen heeft het wel eens meegemaakt: onweer! Sommige kinderen vinden het eng en zien het liever niet, anderen vinden het juist spannend en

Nadere informatie

Alles om je heen is opgebouwd uit atomen. En elk atoom is weer bestaat uit protonen, elektronen en neutronen.

Alles om je heen is opgebouwd uit atomen. En elk atoom is weer bestaat uit protonen, elektronen en neutronen. 2 ELEKTRICITEITSLEER 2.1. Inleiding Je hebt al geleerd dat elektriciteit kan worden opgewekt door allerlei energievormen om te zetten in elektrische energie. Maar hoe kan elektriciteit ontstaan? En waarom

Nadere informatie

S C I E N C E C E N T E R

S C I E N C E C E N T E R DE WILLIE WORTEL QUIZZZ Gaat er bij jou ook een lampje branden? Dan heb je het goede antwoord op de vraag gegeven. Maak een knotsgekke elektroquiz. Daarvoor gaan jullie zelf de quizvragen en antwoorden

Nadere informatie

Elektriciteit! Om van te bibberen! Of niet? Klas: Namen: Elektriciteit Om van te bibberen! Of niet? Stephanie Vermeulen (2 BALO WPL) 1

Elektriciteit! Om van te bibberen! Of niet? Klas: Namen: Elektriciteit Om van te bibberen! Of niet? Stephanie Vermeulen (2 BALO WPL) 1 Elektriciteit! Om van te bibberen! Of niet? Klas: Namen: 5... Elektriciteit Om van te bibberen! Of niet? Stephanie Vermeulen (2 BALO WPL) 1 1. Taakverdeling! Iedereen in de groep krijgt een taak! Wie doet

Nadere informatie

Probeer je een dag in te beelden zonder stekkers en stopcontacten? Wat moeten we allemaal missen?

Probeer je een dag in te beelden zonder stekkers en stopcontacten? Wat moeten we allemaal missen? Probeer je een dag in te beelden zonder stekkers en stopcontacten? Wat moeten we allemaal missen?.......... Iedereen is het erover eens dat we eigenlijk niet meer zonder elektriciteit kunnen. Maar heb

Nadere informatie

Word elektrotechnisch inspecteur

Word elektrotechnisch inspecteur 8 Word elektrotechnisch inspecteur 1. Behaal je diploma Vóór je een van jouw 5 favoriete toestellen aan een onderzoek mag onderwerpen, moet je bewijzen dat je iets kent van elektriciteit. Logisch toch?

Nadere informatie

Energie : elektriciteit : stroomkringen

Energie : elektriciteit : stroomkringen Energie : elektriciteit : stroomkringen De netspanning is uitgevallen! Pas dan merk je wat elektriciteit voor ons betekent. Geen licht, geen computer, geen playstation, het eten op het elektrisch fornuis

Nadere informatie

Hier brandt de lamp. Klas:.. Hier brandt de lamp Blz 1 / 13 Cremers François, Boutsen Ingrid, Kenens Hilde

Hier brandt de lamp. Klas:.. Hier brandt de lamp Blz 1 / 13 Cremers François, Boutsen Ingrid, Kenens Hilde Hier brandt de lamp. Naam: Klas:.. Hier brandt de lamp Blz 1 / 13 Opdracht 1. Wat werkt met elektriciteit. 1. Welk toestel heeft elektriciteit nodig om de kunnen werken? Zet een kruisje onder JA of NEEN.

Nadere informatie

Lessencyclus Elektriciteit

Lessencyclus Elektriciteit Lessencyclus Elektriciteit Gegeven in het Science Lab op zowel de 4 e Montessorischool de Pinksterbloem als op de 5 e Montessorischool Watergraafsmeer te Amsterdam Samengesteld door Elmer Roze 2013 In

Nadere informatie

Groep 7 - Les 1 Stroom in huis

Groep 7 - Les 1 Stroom in huis Leerkrachtinformatie Groep 7 - Les Stroom in huis Lesduur: 45 minuten (zelfstandig) DOEL De leerlingen ontdekken en beschrijven de werking van een stekker en stopcontact. De leerlingen kunnen het gebruik

Nadere informatie

Deel 2 Word elektrisch inspecteur!

Deel 2 Word elektrisch inspecteur! 1 Behaal je diploma Alvorens je één van jouw 5 favoriete toestellen aan een onderzoek mag onderwerpen, moet je bewijzen dat je iets kent van elektriciteit. Logisch toch? Je laat toch ook niet om het even

Nadere informatie

een eigen lamp op veel manieren*

een eigen lamp op veel manieren* let op: al het klooien is op eigen risico! ;) Lekker samen klooien! Klooikoffer voor ouders & kinderen die samen aan de slag willen een eigen lamp op veel manieren* klooikoffer #1: de striptang! * bijvoorbeeld

Nadere informatie

Multifunctionele detector Metaal- en stroomdetector

Multifunctionele detector Metaal- en stroomdetector De verpakking bevat volgende stukken: Omschrijving: Multifunctionele detector Metaal- en stroomdetector 1) Kantelbare metaaldetector 6) Metalen plaat voor gelijkstroomtest 2) Batterijvak 7) Controlelampje

Nadere informatie

Windmolenpark Houten. Project nask & techniek Leerjaar 2 havo/atheneum College de Heemlanden, Houten. Namen: Klas:

Windmolenpark Houten. Project nask & techniek Leerjaar 2 havo/atheneum College de Heemlanden, Houten. Namen: Klas: Namen: Klas: Windmolenpark Houten Project nask & techniek Leerjaar 2 havo/atheneum College de Heemlanden, Houten Ontwikkeld door: Geert Veenstra Gerard Visker Inhoud Probleem en hoofdopdracht Blz 3 Samenwerking

Nadere informatie

Lessuggesties energie Ter voorbereiding van GLOW. Groep 3, 4, 5

Lessuggesties energie Ter voorbereiding van GLOW. Groep 3, 4, 5 Lessuggesties energie Ter voorbereiding van GLOW Groep 3, 4, 5 Eindhoven, 8 september 2011 In het kort In deze lesbrief vind je een aantal uitgewerkte lessen waarvan je er één of meerdere kunt uitvoeren.

Nadere informatie

Geschiedenis en Techniek Groep 8

Geschiedenis en Techniek Groep 8 Geschiedenis en Techniek Groep 8 Oude elektriciteit Oudheid Groep 8 Handleiding voor de leerkracht Deze handleiding en de opdrachten zijn bedoeld als aanvulling op de geschiedenislessen over oudheid. De

Nadere informatie

Laat de kinderen ook opzoeken in een woordenboek en/of spreekwoorden boek

Laat de kinderen ook opzoeken in een woordenboek en/of spreekwoorden boek Voorbereiding: Materialen verzamelen Voor de les alles al klaarzetten. De tafels in groepjes van vier zetten zodat je elk proefje eventueel twee keer kan klaar leggen. De werkbladen kopiëren De opdrachtvellen

Nadere informatie

Toets Wetenschap en Techniek groep 8 SAM

Toets Wetenschap en Techniek groep 8 SAM Toets Wetenschap en Techniek groep 8 SAM Magnetisme 1. magneten trekken de volgende stoffen aan (zet een cirkel om de goede antwoorden): A. hout B. ijzer C. plastic D.kurk E.staal F. koper G. porselein

Nadere informatie

Haal de bliksem in huis!

Haal de bliksem in huis! Hiernaast zie je gravure van een bolbliksem, één van de vijf soorten bliksem die er zijn. Lange tijd dachten wetenschappers dat het een bestaan van de bolbliksem een fabeltje was maar tegenwoordig denkt

Nadere informatie

LESVOORBEREIDING nr: 31-32-33

LESVOORBEREIDING nr: 31-32-33 Professionele Bachelor Lager Onderwijs Campus Noord 2 Oudesteenweg 81 2060 Antwerpen 03 613 14 05 http://praktijkweb.kdg.be LESVOORBEREIDING nr: 31-32-33 naam: Tinneke Princen doestage: 2 opleidingsgroep:

Nadere informatie

STAP 1 Bekijk de doebladen goed. Kijk vooral goed naar de tekeningen. Probeer nu al zoveel mogelijk te snappen van wat je allemaal gaat doen.

STAP 1 Bekijk de doebladen goed. Kijk vooral goed naar de tekeningen. Probeer nu al zoveel mogelijk te snappen van wat je allemaal gaat doen. doeblad WAT GA JE DOEN? Je gaat een elektrospel maken. Je leert hoe je elektrische verbindingen moet maken en hoe je een batterij en een fitting moet aansluiten. Het werkstuk mag je meenemen naar huis.

Nadere informatie

Groep 7 - Les 3 Wat als het misgaat?

Groep 7 - Les 3 Wat als het misgaat? Leerkrachtinformatie Groep 7 - Les 3 Wat als het misgaat? Lesduur: 50 minuten (zelfstandig) DOEL De leerlingen weten waarom er voorzichtig moet worden omgegaan met elektrische stroom. veiligheid, stroom,

Nadere informatie

Energie. Jouw werkbladen. In de klas. Ontdek zélf hoe de wereld werkt! Naam: Klas: Energie Onderbouw havo/vwo Leerlingen In de klas versie 04-2014 1

Energie. Jouw werkbladen. In de klas. Ontdek zélf hoe de wereld werkt! Naam: Klas: Energie Onderbouw havo/vwo Leerlingen In de klas versie 04-2014 1 Energie Jouw werkbladen In de klas Naam: Klas: Ontdek zélf hoe de wereld werkt! Energie Onderbouw havo/vwo Leerlingen In de klas versie 04-2014 1 Energie op aarde Energie, fossiele brandstoffen, groene

Nadere informatie

Opdracht 1. deel 8 De gereedschapskist van de elektricien. bektang. draadstriptang. krimptang. waterpomptang. combinatietang

Opdracht 1. deel 8 De gereedschapskist van de elektricien. bektang. draadstriptang. krimptang. waterpomptang. combinatietang deel 8 gereedschapskisk vkn de Opdracht 1 1. Bekijk de 5 foto s gereedschappen. Ontdek jij de verschillen? Schrijf bij de beschrijving op volgende pagina de naam tang op de foto. Tip: de naam tang kan

Nadere informatie

Deel 2 Word elektrisch inspecteur!

Deel 2 Word elektrisch inspecteur! 1 Behaal je diploma Alvorens je één van jouw 5 favoriete toestellen aan een onderzoek mag onderwerpen, moet je bewijzen dat je iets kent van elektriciteit. Logisch toch? Je laat toch ook niet om het even

Nadere informatie

lesbrieven geluidsgolven avonturenpakket de uitvinders en het leerkrachtenbestand Lesbrief 3:

lesbrieven geluidsgolven avonturenpakket de uitvinders en het leerkrachtenbestand Lesbrief 3: lesbrieven leerkrachtenbestand Lesbrief 3: geluidsgolven avonturenpakket de uitvinders en het VERBORGEN OOG Copyright De Uitvinders Uitgave 2014 Versie 3.0 KAPITEINS LOGBOEK derde Logboekbericht De kok

Nadere informatie

Sterke staaltjes. Proef 1. 4. Laat het kleine flesje voorzichtig in de grote pot vol koud water zakken.

Sterke staaltjes. Proef 1. 4. Laat het kleine flesje voorzichtig in de grote pot vol koud water zakken. Proef 1 1. Vul de glazen pot met koud water tot aan de vullijn. 2. Vul het kleine flesje met warm water. 3. Doe de inkt bij in het kleine flesje. 4. Laat het kleine flesje voorzichtig in de grote pot vol

Nadere informatie

Tevens is deze proefles ideaal als voorbereiding op de Mad Science workshop Elektriciteit die via deze link te boeken is.

Tevens is deze proefles ideaal als voorbereiding op de Mad Science workshop Elektriciteit die via deze link te boeken is. Lesbrief Elektriciteit : Voor u ligt een begeleidende lesbrief van Mad Science die u in uw eigen klas kunt gebruiken. De les bevat enkele experimenten die de kinderen zelf in de klas uit kunnen proberen.

Nadere informatie

Opgave 1 Er zijn twee soorten lading namelijk positieve en negatieve lading.

Opgave 1 Er zijn twee soorten lading namelijk positieve en negatieve lading. itwerkingen Opgave Er zijn twee soorten lading namelijk positieve en negatieve lading. Opgave 2 Een geleider kan de elektrische stroom goed geleiden. Metalen, zout water, grafiet. c. Een isolator kan de

Nadere informatie

Techniek? Electrospel. [Geef tekst op]

Techniek? Electrospel. [Geef tekst op] Techniek? Electrospel [Geef tekst op] Inhoudsopgave Inleiding... 2 Voorbereidende les Elektriciteit... 3 Aan de slag met het spelveld... 7 Voorbeelden voor het spelveld... 10 Praktijkles Electrospel...

Nadere informatie

POWER LINE. Lesmateriaal plus proeven over elektriciteit. Een lespakket van Zoleerjemeer

POWER LINE. Lesmateriaal plus proeven over elektriciteit. Een lespakket van Zoleerjemeer POWER LINE Lesmateriaal plus proeven over elektriciteit Een lespakket van Zoleerjemeer POWER LINE Colofon Zoleerjemeer Een uitgave van Zoleerjemeer www.zoleerjemeer.nl 2013 A. Elsinga, alle rechten voorbehouden.

Nadere informatie

Water en vuur Theorie en bouwbeschrijving van de Kelvindruppelaar Samenvatting

Water en vuur Theorie en bouwbeschrijving van de Kelvindruppelaar Samenvatting Theorie en bouwbeschrijving van de Kelvindruppelaar Samenvatting Met behulp van een Kelvindruppelaar kunnen spanningen worden opgewekt die voldoende groot zijn om in lucht vonken te laten overspringen.

Nadere informatie

S C I E N C E C E N T E R

S C I E N C E C E N T E R WELKOM! Een bezoeker die een science center binnenkomt, moet gelijk in de stemming komen om van alles te ontdekken. Dat kan doordat er iets verrassends gebeurt. Daar gaan jullie op een heel speciale manier

Nadere informatie

Wat u moet weten over onweer

Wat u moet weten over onweer Wat u moet weten over onweer Onweer fascineert ons Al sinds de oudheid hebben mensen ontzag voor onweer, vooral voor bliksem. Zo dachten de Germanen dat bliksem ontstond als de god Donar met een hamer

Nadere informatie

Elektriciteit. Elektriciteit

Elektriciteit. Elektriciteit Elektriciteit Alles wat we kunnen zien en alles wat we niet kunnen zien bestaat uit kleine deeltjes. Zo is een blok staal gemaakt van staaldeeltjes, bestaat water uit waterdeeltjes en hout uit houtdeeltjes.

Nadere informatie

ipad 1. Als je in dit projectboekje een QR code ontdekt kan je deze inscannen met QR scan app (application = toepassing)

ipad 1. Als je in dit projectboekje een QR code ontdekt kan je deze inscannen met QR scan app (application = toepassing) Nico Goddé Inhoud Inhoud 1 ipad 2 1. Probleemstelling 3 2. Technische realisatie 5-10 3. De stroomkring van onze boot 11-12 4. Serie-Parallelschakeling 13-16 5. Voorbeelden van een realisatie in beeld

Nadere informatie

vaardigheden [ TO ] gereedschappen oefeningen 1 2 3 klas 1 graa 3 werkstukken

vaardigheden [ TO ] gereedschappen oefeningen 1 2 3 klas 1 graa 3 werkstukken vaardigheden [ TO ] gereedschappen oefeningen 1 2 3 klas 1 graa 3 werkstukken Voordat je zelf gaat ontwerpen, leer je eerst hoe je van een tekening een werkstuk maakt. In het werkboek leer je wat een stroomkring

Nadere informatie

www.stroomopwaarts.be

www.stroomopwaarts.be www.stroomopwaarts.be Stroom-Opwaarts 2010 Concept en realisatie: Link Inc, www.linkinc.be Illustraties: Sam De Buysscher Grafische vormgeving: Zeppo, www.zeppo.be ISBN 9789081398206 NUR 231, 257 Stroom-Opwaarts

Nadere informatie

Het natekenen van twee logo s en deze plaatsen in een InDesign-document

Het natekenen van twee logo s en deze plaatsen in een InDesign-document OPDRACHTKAART PP-02-03-01 Het natekenen van twee logo s en deze plaatsen in een InDesign-document Voorkennis: Je hebt praktijkopdracht 1 en 2 van Illustrator afgerond. Voor het plaatsen in een InDesign-document

Nadere informatie

Windturbine. Bouwplan

Windturbine. Bouwplan Windturbine Bouwplan Bouwplan Om onderstaande windturbine te maken kun je de aanwijzingen volgen die op deze pagina s staan. Deze turbine wordt een Savonius windturbine genoemd. Natuurlijk kan je bij elke

Nadere informatie

IN HET BASISONDERWIJS. De Zenuwspiraal. www.techniekinhetbo.nl

IN HET BASISONDERWIJS. De Zenuwspiraal. www.techniekinhetbo.nl De Zenuwspiraal De onderdelen die je gaat gebruiken: Naam van het onderdeel: Plankje (20 x 0 cm) Aantal in de doos: Waar is het voor? Het plankje is de ondergrond van de zenuwspiraal. Je maakt hier alle

Nadere informatie

You, Me, Electricity

You, Me, Electricity You, Me, Electricity Jouw werkbladen In NEMO Mijn naam: Mijn school: Ik zit in groep: Ontdek zélf hoe de wereld werkt! You, Me, Electricity Groep 7-8 Leerlingen In NEMO versie 10-2013 1 You, Me, Electricity

Nadere informatie

een eigen lamp op veel manieren*

een eigen lamp op veel manieren* let op: al het klooien is op eigen risico! ;) Lekker samen klooien! Klooikoffer voor ouders & kinderen die samen aan de slag willen een eigen lamp op veel manieren* klooikoffer #1: de striptang! * bijvoorbeeld

Nadere informatie

Sector: Metaal en technologie Arbeiders. De lasser

Sector: Metaal en technologie Arbeiders. De lasser Hoek 2 Sector: Metaal en technologie Arbeiders De lasser In deze hoek is het de bedoeling dat de kinderen werken met een bibberspiraal. Een bibberspiraal kan men eenvoudig zelf maken. In de bijlage in

Nadere informatie

inkijkexemplaar Energie voor de lamp Techniek 1

inkijkexemplaar Energie voor de lamp Techniek 1 Nota s: Energie voor de lamp 1. Probleemstelling 50 2. Transport van elektriciteit in een kring 50 2.1. Wat is een elektrische stroomkring? 50 2.2. Stromen van water - stromen van elektriciteit 51 2.3.

Nadere informatie

TEST 1: Eerst denken of eerst doen? Kruis steeds het antwoord aan dat het best bij jou past. Probeer zo eerlijk mogelijk te antwoorden.

TEST 1: Eerst denken of eerst doen? Kruis steeds het antwoord aan dat het best bij jou past. Probeer zo eerlijk mogelijk te antwoorden. TEST 1: Eerst denken of eerst doen? Kruis steeds het antwoord aan dat het best bij jou past. Probeer zo eerlijk mogelijk te antwoorden. 5. Onderweg naar een feestje doe je nog even snel een boodschap.

Nadere informatie

Wijzer Techniekkit Besturing

Wijzer Techniekkit Besturing 1. Inhoud Techniekkit Besturing De Techniekkit besturing is te bestellen bij Opitec (www.opitec.nl) onder het bestelnummer 905.056. Onderdeel Aantal Eigenschappen Batterij 1 4,5 V Minizoemer 1 Rood ledje

Nadere informatie

OPDRACHT 1 Vul zelf de juiste fase in.

OPDRACHT 1 Vul zelf de juiste fase in. Het technologisch proces. Om een technisch probleem op te lossen gaan we altijd werken volgens een bepaalde methode. OPDRACHT 1 Vul zelf de juiste fase in. FASE 1:.. We willen zelf een voorwerp maken om

Nadere informatie

Batterij. Een platte, plastic schroevendraaier om de batterij uit de houder te halen

Batterij. Een platte, plastic schroevendraaier om de batterij uit de houder te halen Nederlands Instructies voor vervanging Batterij AppleCare Volg de instructies in dit document nauwgezet. Als u dit niet doet, kan uw apparatuur beschadigd raken en de garantie komen te vervallen. Opmerking

Nadere informatie

THIS WORK IS LICENSED UNDER A CREATIVE COMMONS ATTRIBUTION NON COMMERCIAL 4.0 2014 B. MALENGIER M. C. CIOCCI

THIS WORK IS LICENSED UNDER A CREATIVE COMMONS ATTRIBUTION NON COMMERCIAL 4.0 2014 B. MALENGIER M. C. CIOCCI THIS WORK IS LICENSED UNDER A CREATIVE COMMONS ATTRIBUTION NON COMMERCIAL 4.0 2014 B. MALENGIER M. C. CIOCCI WITH SUPPORT OF: VZW DE CREATIEVE STEM De Joule Dief kit Proficiat met je aankoop van de Ingegno

Nadere informatie

113.185 B l i k s e m b o l Let op!. Benodigd gereedschap: Stuklijst Aantal Afm. (mm) Omschrijving Nr.

113.185 B l i k s e m b o l Let op!. Benodigd gereedschap: Stuklijst Aantal Afm. (mm) Omschrijving Nr. is uniek 113.185 Bliksembol Let op!. Opitec bouwpakketten zijn na afbouw geen speelgoed, maar leermiddelen als ondersteuning in het pedagogisch vakgebied.dit bouwpakket mag door kinderen en jongeren alleen

Nadere informatie

Theorie: Energieomzettingen (Herhaling klas 2)

Theorie: Energieomzettingen (Herhaling klas 2) les omschrijving 12 Theorie: Halfgeleiders Opgaven: halfgeleiders 13 Theorie: Energiekosten Opgaven: Energiekosten 14 Bespreken opgaven huiswerk Opgaven afmaken Opgaven afmaken 15 Practicumtoets (telt

Nadere informatie

1.2. Breng een ballon (na wrijven over een wollen sok, haren of trui) dicht tegen een leeg drankblikje. Wat gebeurt er?

1.2. Breng een ballon (na wrijven over een wollen sok, haren of trui) dicht tegen een leeg drankblikje. Wat gebeurt er? 2 INLEIDING Wat is elektriciteit? Net als vuur is Elektriciteit is een natuurkundig verschijnsel. De mens heeft het alleen leren pwekken, beheersen en gebruiken.we kunnen elektriciteit niet zien maar wel

Nadere informatie

De condensator en energie

De condensator en energie De condensator en energie Belangrijkste onderdelen in de proeven De LEGO-condensator De condensator heeft een capaciteit van 1 Farad en is beschermd tegen een overbelasting tot 18 Volt. Wanneer de condensator

Nadere informatie

6.0 Elektriciteit 1 www.natuurkundecompact.nl

6.0 Elektriciteit 1 www.natuurkundecompact.nl 6.0 Elektriciteit 1 www.natuurkundecompact.nl 6.1 a Stroomkring b Geleiders en isolatoren 6.2 Chemische spanningsbron 6.3 a Schakelingen b Schakelingen (Crocodile) 6.4 a Stroom meten (Crocodile) b Schakelingen

Nadere informatie

Heb jij je zenuwen goed in bedwang? En heb je een hele vaste hand? We gaan een zenuwspiraal maken!

Heb jij je zenuwen goed in bedwang? En heb je een hele vaste hand? We gaan een zenuwspiraal maken! Heb jij je zenuwen goed in bedwang? En heb je een hele vaste hand? We gaan een zenuwspiraal maken! 1 Voor de zenuwspiraal gaan we een paar leuke technieken gebruiken. Deze wordt ook gebruikt als je sieraden

Nadere informatie

Spijkermotor. Dit moet hem worden:

Spijkermotor. Dit moet hem worden: Spijkermotor Dit moet hem worden: Dit heb je nodig: materialen blok hout (15 bij 15 bij 1,8 cm) twee hoekijzers 18 m koperdraad (gelakt, 0,5) 4 spijkers (65 mm) 1 spijkers (90 mm) 2 spijkers (80 mm) 6

Nadere informatie

Docentenhandleiding. Knetterende Elektriciteit!

Docentenhandleiding. Knetterende Elektriciteit! Docentenhandleiding Knetterende Elektriciteit! Inhoud 1 Inleiding Knetterende Elektriciteit 2 a. Educatief programma 2 b. Leerdoelen 2 c. Doelgroepen 2 d. Tijd 2 e. Indeling programma 3 f. Kosten 3 g.

Nadere informatie

VWO 4 kernboek B hoofdstuk 8

VWO 4 kernboek B hoofdstuk 8 SAMENVATTING ELEKTRICITEIT VWO 4 kernboek B hoofdstuk 8 HOEVEELHEID LADING Symbool Q (soms q) Eenheid C (Coulomb) Iedereen heeft wel eens gemerkt dat voorwerpen elektrische eigenschappen kunnen krijgen.

Nadere informatie

Activiteit 1. Tel de punten Binaire Getallen. Samenvatting. Kerndoelen. Vaardigheden. Leeftijd. Materiaal

Activiteit 1. Tel de punten Binaire Getallen. Samenvatting. Kerndoelen. Vaardigheden. Leeftijd. Materiaal Activiteit 1 Tel de punten Binaire Getallen Samenvatting Data in de computer worden opgeslagen als een serie van nullen en enen. Hoe kunnen we woorden en getallen weergeven met alleen deze twee symbolen?

Nadere informatie

3 Slim met stroom. Inleiding

3 Slim met stroom. Inleiding 3 Slim met stroom Inleiding Hierboven zie je allerlei elektrische apparaten. Voor de een heb je batterijen nodig. De ander steek je met een stekker in het stopcontact. Al deze toestellen gebruiken stroom.

Nadere informatie

VWO-gymnasium. VWO gymnasium practicumboek. natuurkunde

VWO-gymnasium. VWO gymnasium practicumboek. natuurkunde VWO-gymnasium 3 VWO gymnasium practicumboek natuurkunde natuurkunde 3 vwo gymnasium Auteurs F. Alkemade L. Lenders F. Molin R. Tromp Eindredactie P. Verhagen Met medewerking van Th. Smits Vierde editie

Nadere informatie

2 ELEKTRISCHE STROOMKRING

2 ELEKTRISCHE STROOMKRING 2 ELEKTRISCHE STROOMKRING Om elektrische stroom nuttig te gebruiken moet hij door een verbruiker vloeien. Verbruikers zijn bijvoorbeeld een gloeilampje, een motor, een deurbel. Om een gloeilampje te laten

Nadere informatie

Handleiding GPS kaart tracker

Handleiding GPS kaart tracker Handleiding GPS kaart tracker Inhoudsopgave: 1. Specificaties 2. SIM kaart installatie 3. Personaliseren GPS tracker 4. Opladen 5. Functies knoppen 6. Status LED lampjes 7. SOS nummers 8. Familie nummers

Nadere informatie

SingStar Microphone Pack Gebruiksaanwijzing. SCEH-0001 7010521 2010 Sony Computer Entertainment Europe

SingStar Microphone Pack Gebruiksaanwijzing. SCEH-0001 7010521 2010 Sony Computer Entertainment Europe SingStar Microphone Pack Gebruiksaanwijzing SCEH-0001 7010521 2010 Sony Computer Entertainment Europe Bedankt voor het aanschaffen van het SingStar Microphone Pack. Lees voor u dit product gaat gebruiken

Nadere informatie

LiPo accu defect, wat nu?

LiPo accu defect, wat nu? LiPo accu defect, wat nu? Aan alles komt een eind dus ook een LiPo accu heeft niet het eeuwige leven. Zelfs als de LiPo accu altijd zeer goed behandeld is, altijd op de juiste manier op- en ontladen is,

Nadere informatie

Bee-Bot Oplaadbare, kindvriendelijk, programmeerbare vloerrobot

Bee-Bot Oplaadbare, kindvriendelijk, programmeerbare vloerrobot Bee-Bot Oplaadbare, kindvriendelijk, programmeerbare vloerrobot GEBRUIKERS- HANDLEIDING www.tts-shopping.com Bee-Bot is een bekroonde programmeerbare vloerrobot met een eenvoudige, kindvriendelijke lay-out,

Nadere informatie

WICO CAMPUS TIO OVERPELT

WICO CAMPUS TIO OVERPELT WICO CAMPUS TIO OVERPELT Het technologisch proces. Om een technisch probleem op te lossen gaan we altijd werken volgens een bepaalde methode FASE 1: We hebben een probleem. We willen s avonds voor een

Nadere informatie

Tandwielen. Katrollen

Tandwielen. Katrollen Met tandwielen kun je beweging van het ene apparaat overbrengen op een ander. Er zijn veel verschillende soorten tandwielen en de meeste apparaten maken er gebruik van. Met het aantal tandwielen kun je

Nadere informatie

Stroomkring XL handleiding voor leerkrachten

Stroomkring XL handleiding voor leerkrachten Stroomkring XL Inleiding Dagelijks verbruiken we elektriciteit. Maar toch is elektriciteit een heel abstract begrip. Waar komt elektriciteit vandaan? En wat gebeurt er precies wanneer we thuis de schakelaar

Nadere informatie

3D-printerpen 2016 versie Handleiding

3D-printerpen 2016 versie Handleiding 3D-printerpen 2016 versie Handleiding Gefeliciteerd! U bent nu in het bezit van de nieuwste generatie 3D-printerpen. Hiermee heeft u het creëren van unieke 3D-tekeningen, miniaturen en accessoires zelf

Nadere informatie

ACD-1000 STEKKERDOOS SCHAKELAAR

ACD-1000 STEKKERDOOS SCHAKELAAR GEBRUIKSAANWIJZING* v. 1.1 ACD-1000 STEKKERDOOS SCHAKELAAR *Op www.klikaanklikuit.nl vindt u altijd de meest recente gebruiksaanwijzingen Gefeliciteerd met de aankoop van dit KlikAanKlikUit product. U

Nadere informatie

BASISSCHOOL ONDERZOEKSKIST (009KIT) GEBRUIKERSHANDLEIDING

BASISSCHOOL ONDERZOEKSKIST (009KIT) GEBRUIKERSHANDLEIDING BASISSCHOOL ONDERZOEKSKIST (009KIT) GEBRUIKERSHANDLEIDING CENTRUM VOOR MICROCOMPUTER APPLICATIES http://www.cma-science.nl KORTE BESCHRIJVING De CMA Basisschool Onderzoekskist (Art. Nr 009kit) ondersteunt

Nadere informatie

GSM PANIEK ALARM SYSTEEM

GSM PANIEK ALARM SYSTEEM GSM PANIEK ALARM SYSTEEM Gebruikershandleiding LEES DEZE GEBRUIKERSHANDLEIDING GRONDIG VOORALEER DIT PRODUCT TE GEBRUIKEN! Vooraleer te starten met de installatie enkele belangrijke opmerkingen : Controleer

Nadere informatie

Licht in de ruimte. lesidee voor bovenbouw PO. colofon: info@ruimtevaartindeklas.nl www.ruimtevaartindeklas.nl

Licht in de ruimte. lesidee voor bovenbouw PO. colofon: info@ruimtevaartindeklas.nl www.ruimtevaartindeklas.nl Licht in de ruimte lesidee voor bovenbouw PO colofon: auteur: Wendy van den Putte, Science Center NEMO, Amsterdam info@ruimtevaartindeklas.nl www.ruimtevaartindeklas.nl Inhoud Lesopzet... 3 Materialenlijst...

Nadere informatie

Opdracht 1. Zoek in reclameblaadjes foto s van zaklampen en plak ze hier onder.

Opdracht 1. Zoek in reclameblaadjes foto s van zaklampen en plak ze hier onder. Opdracht 1. Zoek in reclameblaadjes foto s van zaklampen en plak ze hier onder. Materiaal: Een led is een speciaal soort lampje. Een lampje dat zeer weinig energie verbruikt. Hierdoor is het een milieuvriendelijke

Nadere informatie

VWO 4 kernboek B hoofdstuk 8

VWO 4 kernboek B hoofdstuk 8 SAMNVATTING LKTICITIT VWO 4 kernboek B hoofdstuk 8 HOVLHID LADING Symbool Q (soms q) enheid C (Coulomb) Iedereen heeft wel eens gemerkt dat voorwerpen elektrische eigenschappen kunnen krijgen. Als je over

Nadere informatie

Natraject Toelichting voor de leerkracht Een Talentkrachtige les

Natraject Toelichting voor de leerkracht Een Talentkrachtige les Natraject Toelichting voor de leerkracht Ter afsluiting van het bezoek aan de Magneet zijn er twee lessen waaruit gekozen kan worden: Een korte les van 1 uur of een lesmiddag van 2 uur. Een Talentkrachtige

Nadere informatie

Lesbrief Uitvinders. Inleiding

Lesbrief Uitvinders. Inleiding Lesbrief Uitvinders Inleiding Ruben laat Sara zien dat hij een satéprikker door een ballon kan prikken zonder dat de ballon knapt! Ook kan hij een regenboog maken met een glas water. Sara vindt het erg

Nadere informatie

molenaarsles Opdracht 1 Welkom in één van de Schatkamers van de wereld. In deze lessen leer je meer over de molens van Kinderdijk. Wat gebeurt daar?

molenaarsles Opdracht 1 Welkom in één van de Schatkamers van de wereld. In deze lessen leer je meer over de molens van Kinderdijk. Wat gebeurt daar? Naam: Klas: Datum: Welkom in één van de Schatkamers van de wereld. In deze lessen leer je meer over de molens van Kinderdijk. Wat gebeurt daar? Rik is 16 jaar en woont in een van de molens van Kinderdijk.

Nadere informatie

MEMORY WOORDEN 1.1. TaalCompleet A1 Memory Woorden 1 1

MEMORY WOORDEN 1.1. TaalCompleet A1 Memory Woorden 1 1 MEMORY WOORDEN 1.1 TaalCompleet A1 Memory Woorden 1 1 ik jij hij zij wij jullie zij de baby het kind ja nee de naam TaalCompleet A1 Memory Woorden 1 2 MEMORY WOORDEN 1.2 TaalCompleet A1 Memory Woorden

Nadere informatie

Introductie. De kit bestaat uit verschillende materialen en een DVD. Op de DVD staan de volgende bestanden: Handboek over Gebouwen, met animaties;

Introductie. De kit bestaat uit verschillende materialen en een DVD. Op de DVD staan de volgende bestanden: Handboek over Gebouwen, met animaties; IUSES Toolkit Introductie Met deze experimentele toolkit kunnen experimenten uitgevoerd worden op het gebied van energie efficiency, energiebesparing en duurzame energie. Hij is ontwikkeld voor docenten

Nadere informatie

GEBRUIKSAANWIJZING v. 1.0 APCR-2300 STEKKERBLOK SCHAKELAAR

GEBRUIKSAANWIJZING v. 1.0 APCR-2300 STEKKERBLOK SCHAKELAAR GEBRUIKSAANWIJZING v. 1.0 APCR-2300 STEKKERBLOK SCHAKELAAR A B C A: LED-indicator B: Verbindingsknop C: Kinderbeveiliging 1 [1] Plaatsen stekkerblok schakelaar Plaats de stekker van het stekkerblok in

Nadere informatie

Stroomkringen. opdracht 2

Stroomkringen. opdracht 2 Stroomkringen opdracht 8 Wat ga je doen? Je gaat een aantal stroomkringen maken. HIermee kun je bijvoorbeeld een lamp laten branden of een bel laten rinkelen. Lees eerst goed de opdracht en bekijk de illustratie

Nadere informatie

Wind, Sun & Rain Sensor Instructions

Wind, Sun & Rain Sensor Instructions Awning Instructions Wind, Sun & Rain Sensor Instructions B C D Nederlands Wind, Zon & Regen Sensor Instructies Inhoud Garantie Voordat u de sensor aansluit raden wij u aan de instructies zorgvuldig door

Nadere informatie

Om een technisch probleem op te lossen gaan we altijd werken volgens een bepaalde methode. OPDRACHT 1 Vul zelf de juiste fase in. FASE 1:..

Om een technisch probleem op te lossen gaan we altijd werken volgens een bepaalde methode. OPDRACHT 1 Vul zelf de juiste fase in. FASE 1:.. et technologisch proces. 2,7 B T S 2,9 T S Om een technisch probleem op te lossen gaan we altijd werken volgens een bepaalde methode. OPDRACT 1 Vul zelf de juiste fase in. FASE 1:.. We willen zelf een

Nadere informatie

Wijzer Techniekkit Energieomzetting

Wijzer Techniekkit Energieomzetting 1. Inhoud Techniekkit Energieomzetting De onderdelen van de Techniekkit energieomzetting zijn te bestellen bij Opitec (www.opitec.nl). Sommige onderdelen zijn te gebruiken uit het ontdekdoosje of uit de

Nadere informatie

LEERACTIVITEIT: De stroomkring in beeld

LEERACTIVITEIT: De stroomkring in beeld LEERACTIVITEIT: De stroomkring in beeld Duur leeractiviteit Graad Richting Vak Onderwijsnet Leerplan 2 3 ASO/TSO Fysica Toegepaste Fysica Elektriciteit Vrij onderwijs/go Bruikbaar in alle leerplannen met

Nadere informatie

Hieronder zie je een schema van een eenvoudige chemische cel met koper/zink elektroden. Bestudeer dit schema met aandacht:

Hieronder zie je een schema van een eenvoudige chemische cel met koper/zink elektroden. Bestudeer dit schema met aandacht: Cursus Chemie 7-1 Hoofdstuk 7 : INDIREKTE REDOXREACTIES (met elektrodes) Naast de directe zijn er ook indirecte redoxreacties. Dat wil zeggen: er is geen direct contact tussen de deeltjes van de oxidator

Nadere informatie

Je energie in balans-kursus

Je energie in balans-kursus Je energie in balans-kursus 10:00 start 10:10/ 10:45 voorstelrondje -Hoe heet je -wat doe je in het dagelijks leven -wat hoop je hier te leren tijdens de cursus, waarom volg je deze cursus? 10:45/11:00

Nadere informatie

Elektriciteit. Wat is elektriciteit

Elektriciteit. Wat is elektriciteit Elektriciteit Wat is elektriciteit Elektriciteit kun je niet zien, niet ruiken, niet proeven, maar wel voelen. Dit voelen kan echter gevaarlijk zijn dus pas hier voor op. Maar wat is het dan wel? Hiervoor

Nadere informatie

Meteen wakker... 1. Opgelijst staat netjes THUIS... ...OF OP SCHOOL. 1Meteen wakker...

Meteen wakker... 1. Opgelijst staat netjes THUIS... ...OF OP SCHOOL. 1Meteen wakker... 1Meteen wakker... Meteen wakker... 1. Opgelijst staat netjes THUIS......OF OP SCHOOL Elektriciteit is overal! Je duikt ermee in bed en staat ermee op. Letterlijk! Want je eerste contact met elektriciteit

Nadere informatie

Technologische Opvoeding Electro Junior Pagina 1

Technologische Opvoeding Electro Junior Pagina 1 Kenneth Van Minsel 3SL1 Technologische opvoeding 2008 2009 Zelfwerkzaamheidstaak Technologische Opvoeding Electro Junior Pagina 1 Voorwoord Beste leerlingen Om producten te maken, volg je best steeds het

Nadere informatie