Samenvatting. Bevorderen van verantwoord financieel gedrag in Nederland staat centraal

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Samenvatting. Bevorderen van verantwoord financieel gedrag in Nederland staat centraal"

Transcriptie

1 Jaarplan 2014

2 Samenvatting Ook in 2013 hebben de partners van Wijzer in geldzaken zich gezamenlijk ingezet voor het vergroten van financiële vaardigheden in Nederland. Een kleine greep uit de resultaten. Tijdens de Nationale Onderwijs Tentoonstelling bezochten ruim docenten de gezamenlijke stand over leren omgaan met geld. Aan de Pensioen3daagse deden ruim 250 organisaties mee. Het symposium Financieel Bewusteloos gaf partners de gelegenheid kennis te nemen van de laatste wetenschappelijke inzichten. Het platform ondernam in 2013 ook een aantal nieuwe initiatieven. Zo lanceerde Wijzer in geldzaken samen met het ministerie van Economische Zaken het Strategisch Kader Ondernemerschapsonderwijs en Financiële educatie, met als doel de beide onderwerpen de komende jaren te verankeren in het schoolcurriculum. Daarnaast ontwikkelde het platform de tool Wat betekent dit voor mij?, waarin burgers snel overzicht krijgen over de gevolgen van overheidsmaatregelen voor de portemonnee. Door hun gezamenlijke inspanningen hebben partners ervoor gezorgd dat steeds meer organisaties, maar ook steeds meer consumenten het belang van goed omgaan met geld inzien. Steeds meer werkgevers doen mee aan de Pensioen3daagse en in het onderwijs verwerft leren omgaan met geld langzaam maar zeker een structurele plek. De inzet van Hare Majesteit Koningin Máxima als erevoorzitter was hierbij van groot belang. In de media neemt het onderwerp personal finance een steeds prominentere plek in. Media weten het platform als autoriteit op dit terrein te vinden. Consumenten zien Wijzeringeldzaken.nl als een plek waar zij terecht kunnen voor laagdrempelige, onafhankelijke en overzichtelijke informatie en tips die hen helpen hun geldzaken op orde te brengen. Ook internationaal staat financiële educatie hoog op de agenda. De Nederlandse platformaanpak wordt nog steeds als voorbeeld gezien. Nederland draagt bij aan de uitwisseling van kennis en ervaring op het terrein van financiële educatie, vooral in OESO-verband. In de tweede helft van 2013 hield Wijzer in geldzaken de strategie en de resultaten van de afgelopen vijf jaar tegen het licht. Op basis van een uitgebreide evaluatie door Stewart Redqueen ontwikkelde het platform een nieuwe strategie, die tegelijk met dit jaarplan wordt gelanceerd. De nieuwe strategie bevat een aangescherpte missie en vijf strategische uitgangspunten. De strategische uitgangspunten bevatten heldere keuzes en geven richting aan de activiteiten van het platform in de komende vijf jaar: I II III IV V Bevorderen van verantwoord financieel gedrag in Nederland staat centraal Focus op specifieke levensgebeurtenissen en bijbehorende doelgroepen Meer impact door krachtenbundeling Meer impact door professionalisering Meer impact door innovatie 02 Wijzer in geldzaken Jaarplan 2014

3 In 2014 is de gezamenlijke uitdaging van partners om verder te bouwen op de successen van de afgelopen jaren, en tegelijkertijd de strategische uitgangspunten te verweven in de activiteiten van het platform. Zowel binnen de huidige projecten als in mogelijk nieuwe initiatieven. De focus ligt in 2014 op de volgende thema s en kernprojecten: Week van het geld Tijdens de vierde editie van de week van het geld (10 tot en met 14 maart) gaan partners aan de slag om omgaan met geld onder de aandacht te brengen in het basisonderwijs. Wat betekent dit voor mij? In het voorjaar wordt de tool geëvalueerd, waarna besloten wordt op welke wijze de tool gecontinueerd en de inhoud geborgd worden. Verankering in het onderwijs. In 2014 start de implementatie van het strategisch kader Ondernemerschaps- en financiële educatie, met als eerste stap de pilot in het vmbo. Daarnaast start de ontwikkeling van een doorlopende leerlijn. Nationale Onderwijs Tentoonstelling De voorbereidingen starten in 2014, de NOT vindt plaats in januari Werkgevers en financiële educatie. Een aantal partners van Wijzer in geldzaken onderzoekt op welke manier werkgevers ondersteund kunnen worden bij het invullen van schuldpreventie op de werkvloer. Pensioen3daagse. De Pensioen3daagse 2014 is gepland op 28, 29 en 30 oktober. Doel is om het succes van vorige edities uit te bouwen richting gedragsverandering. Netwerk. Platformbijeenkomsten, expert meetings en nieuwsbrieven stellen partners in staat om kennis te delen. Online. Bij de doorontwikkeling van Wijzeringeldzaken.nl wordt zo goed mogelijk gebruik gemaakt van informatie van partners en wordt ingespeeld op technologische ontwikkeling. Doel is het bevorderen van verantwoord financieel gedrag. Leeswijzer Dit jaarplan van Wijzer in geldzaken maakt onderdeel uit van het Strategisch Programma Het jaarplan bevat een korte terugblik op de resultaten van 2013 (hoofdstuk 1) en een vooruitblik op de activiteiten en projecten voor 2014 (hoofstuk 2). 03 Wijzer in geldzaken Jaarplan 2014

4 Terugblik 2013 Dit hoofdstuk bevat een kort overzicht van de projecten die in 2013 plaatsvonden, met een samenvatting van de belangrijkste resultaten. Nationale Onderwijs Tentoonstelling De Nationale Onderwijstentoonstelling vond plaats in januari Wijzer in geldzaken stond samen met acht partners op deze grootste vakbeurs voor professionals in het primair onderwijs, voortgezet onderwijs en MBO. Het thema van de stand was Leren omgaan met geld is een kunst. Tijdens de beurs werd de leermiddelenwaaier aan docenten uitgedeeld: een handig overzicht van alle lesmaterialen over omgaan met geld voor alle onderwijssegmenten. De betrokken partners (Deloitte, De Nederlansche Bank, Geldmuseum, Nederlandse Vereniging van Banken, Nibud, Jong Ondernemen, Verbond van Verzekeraars, Stichting LEF en Stichting Weet Wat je Besteedt) brachten gezamenlijk leermiddelen over omgaan met geld onder de aandacht van docenten. De beurs trok ruim bezoekers, voornamelijk docenten uit het primair onderwijs. Bijna bezoekers kregen de leermiddelenwaaier van Wijzer in geldzaken. Ruim bezoekers bezochten de stand van Wijzer in geldzaken (43% primair onderwijs, 7% voortgezet onderwijs, 7% speciaal onderwijs, 4% middelbaar beroepsonderwijs, 23% stagiaire en 17% overig). Pilots Geldloket De pilots voor de Wijzer in geldzaken Geldloketten in Den Bosch en Amersfoort werden in mei afgerond. Minister Dijsselbloem stuurde eind mei het evaluatierapport aan de Tweede Kamer. De kwalitatieve resultaten uit het klanttevredenheidsonderzoek zijn positief. Respondenten gaven onder meer aan het loket weer te zullen bezoeken bij een vraag over geldzaken en het loket aan te raden bij anderen. De kwantitatieve resultaten echter tonen de behoefte aan een fysiek loket onvoldoende aan. Er waren gemiddeld slechts 2 à 3 klantcontacten per dag. Het loket leek daarnaast hoofdzakelijk voor enkel een aantal onderwerpen erg gewild. Het gaat dan onder andere om sociale voorzieningen, schulden en uit elkaar gaan. Deze behoefte zou voor een deel belegd kunnen worden bij bestaande organisaties. Op basis van deze resultaten besloot Wijzer in geldzaken de Geldloketten niet landelijk uit te rollen. Stadsring51 te Amersfoort, één van de samenwerkingspartners, zet het Geldloket lokaal voort. Netwerk Op vrijdag 31 mei organiseerde Wijzer in geldzaken een symposium in Den Haag met de titel Financieel bewusteloos voor professionals die zich met personal finance bezig houden. Hare Majesteit Koningin Máxima, erevoorzitter van Wijzer in geldzaken, sprak tijdens deze bijeenkomst over het belang van financiële educatie. Andere sprekers op het symposium waren onder anderen hoogleraar en oud-directeur van het Sociaal Cultureel Planbureau Paul Schnabel en hoogleraar en Eerste Kamerlid Esther-Mirjam Sent. Het symposium focuste op de vraag hoe consumenten in de huidige economische tijd inzicht in hun persoonlijke financiële situatie kunnen (be)houden. Met behulp van nieuwsbrieven en bijeenkomsten werden partners op de hoogte gehouden van de activiteiten van het platform. Tijdens de netwerkbijeenkomst in november werden de resultaten van de publieksmonitor gepresenteerd. Voor de kernprojecten (Week van het geld, 04 Wijzer in geldzaken Jaarplan 2014

5 Pensioen3daagse) waren er diverse partnerbijeenkomsten georganiseerd. Ondernemerschapsonderwijs en financiële educatie Het Strategisch kader Ondernemerschapsonderwijs en Financiële Educatie gelanceerd in de zomer van bezegelt de samenwerking tussen meerdere partijen om tot een gezamenlijke aanpak te komen voor structurele aandacht in het onderwijs. De ambitie is dat ondernemerschaps- en financiële vaardigheden in 2025 een structurele plek hebben in het schoolcurriculum van alle onderwijssectoren. De ministeries van EZ en OCW en het Platform Wijzer in geldzaken hebben de handen ineen geslagen om deze ambitieuze doelstelling te realiseren. Aan de basis van deze ambitie ligt krachtenbundeling tussen verschillende disciplines. Experts op het terrein van financiële educatie en ondernemerschapsonderwijs worden gekoppeld aan onderwijsdeskundigen, scholen, docenten, het ministerie van OCW, bedrijfsleven, wetenschap en leermiddelenproducten. In het najaar van 2013 werden voorbereidingen getroffen voor de implementatie van het strategisch kader. Pensioen3daagse 2013 Op 1, 2 en 3 oktober 2013 vond de derde editie plaats van de Pensioen3daagse. In het hele land waren er activiteiten om mensen overzicht en inzicht te geven in hun pensioensituatie en waar nodig aan te zetten tot actie. Het thema van de Pensioen3daagse 2013 was: Heb jij het goed voor elkaar?. Hierbij werd niet alleen ingezet op de hoogte van het pensioenkomen, maar vooral op de gevolgen van life events als overlijden, arbeidsongeschiktheid, samenwonen/trouwen en uit elkaar gaan. Daarnaast werd extra aandacht gegeven aan de doelgroep jaar. De evaluatie-onderzoeken laten zien dat alle doelstellingen van de Pensioen3daagse werden gerealiseerd. De belangrijkste resultaten op een rijtje: Ruim 250 organisaties namen deel aan de Pensioen3daagse. Doelstelling was dat tenminste 200 organisaties een activiteit zou organiseren. Negen op de tien partners geven de Pensioen3daagse een zeven of hoger. Hiermee is de doelstelling 80% van de deelnemende partijen waardeert de gezamenlijke deelname aan de Pensioen3daagse met een rapportcijfer van 7 of hoger gehaald. Het gemiddelde rapportcijfer voor de Pensioen3daagse is een 7,6. Bijna iedere partner vindt de Pensioen3daagse een goed initiatief; volgens drie kwart versterkt een bundeling van activiteiten de boodschap. Een derde van de partners geeft aan dat het aantal belangstellenden voor de activiteit minder dan verwacht was. Bij 44% kwam het aantal overeen, bij 13% overtrof het aantal belangstellenden de verwachtingen. Een vijfde van de jarigen heeft wel eens iets gehoord, gelezen of gezien van de Pensioen3daagse. Hiermee is de doelstelling 20% van de mensen in de leeftijd jaar kent de Pensioen3daagse gehaald. De bekendheid met de Pensioen3daagse is voor de jongere doelgroep (30-55-jarigen werkzaam in loondienst) nagenoeg hetzelfde (23%). Ongeveer de helft (48%) van hen heeft actie ondernomen of is van plan dit naar aanleiding van de Pensioen3daagse te doen (verdiepen in de eigen pensioensituatie). De doelstelling tenminste 5% van de werknemers in loondienst (30-55 jaar) onderneemt actie of gaat actie ondernemen n.a.v. de Pensioen3daagse is daarmee ruimschoots gehaald. Het aantal bezoekers op de website steeg met 64% tot De publiciteitswaarde van de free publicity steeg met 60% naar Wijzer in geldzaken Jaarplan 2014

6 Wijzer in geldzaken online De online doelstellingen zijn in 2013 ruimschoots behaald. Het bezoek op Wijzeringeldzaken.nl is in 2014 gestegen met ruim 27% tot 1,4 miljoen. Vooral de nieuw geïntroduceerde rekentools en contentpagina s, het onder de aandacht brengen van onderwerpen via Facebook en het gerichter inzetten op kwalitatieve zoekwoorden hebben ervoor gezorgd dat deze groei is gerealiseerd. Gemiddeld over het jaar heeft 60% van de bezoekers één of meerder doelen bereikt, dat betekent dat de bezoeker niet alleen de hompage heeft bezocht, maar gerichte informatie of een checklist heeft bekeken of een rekenhulp heeft bevraagd. Waardering wijzeringeldzaken.nl zeer positief Eind 2013 is er door Mare Research een onderzoek uitgevoerd om inzicht te verkrijgen in de meest optimale presentatiewijze van online informatie over geldzaken in het algemeen en op wijzeringeldzaken.nl in het bijzonder. Hieruit blijkt dat consumenten de website wijzeringeldzaken.nl zeer positief waarderen, met name in vergelijking met andere websites met informatie over geldzaken. Deze positieve waardering komt vooral door: de toegankelijke presentatiewijze van de vaak complexe materie over geldzaken, de breedte van de onderwerpen die het gevoel geven met alle vragen over geldzaken op de website terecht te kunnen (perceptie = volledigheid), de in perceptie betrouwbare informatie. Daarmee sluit wijzeringeldzaken.nl grotendeels aan bij de behoeften (gemak en vertrouwen) die consumenten ten aanzien van online informatie over geldzaken hebben. De perceptie van volledigheid is vooral het gevolg van de breedte van de onderwerpen ( beslaat het hele leven ). De combinatie van samenvattende/verklarende inhoud en links naar externe websites voor verdieping vormt hierdoor een sterk geheel. De positieve waardering en tevens onbekendheid van wijzeringeldzaken.nl zorgen voor positief verraste consumenten die aangeven de website, indien persoonlijk relevant, nogmaals te bezoeken. De bekendheid is echter nog steeds laag (10% geholpen naamsbekendheid). Men vindt het jammer niet eerder van de website te hebben geweten. Populaire pagina s op wijzeringeldzaken.nl De meest bezochte pagina s waren de pagina s over AOW, studiefinanciering, huishoudboekje, ontslag en regel je pensioen, sociale voorzieningen (waar heb je recht op) en uit elkaar gaan. De best bezochte rekenhulpen waren Bereken je WW uitkering, Bereken je AOW leeftijd en Bereken je hypotheek op basis van maximale maandlasten. De best bezochte checklists waren Geldzaken op orde, 18 jaar en je geldzaken, Uit elkaar gaan en Samenwonen/Trouwen. Facebook groot succes met likes Het afgelopen jaar is het succes van Wijzer in geldzaken op Facebook verder uitgebreid. De fanbase is gegroeid naar personen. De ervaring leert dat facebook zeer geschikt is om concrete informatie en rekenhulpen rechtstreeks bij de doelgroep onder de aandacht te brengen. Ook Linkedin en Twitter waren het afgelopen jaar goede kanalen om de professionele doelgroep te bereiken. Internationaal Wijzer in geldzaken is actief betrokken bij internationale kennisuitwisseling. Sinds 2010 is Nederland lid van het International Network for Financial Education (INFE) van de OESO. Sinds 2012 is Wijzer in geldzaken namens Nederland lid van het bestuur van INFE. In 2013 werd de NVB toegelaten als associate member van INFE. Nibud en het Verbond waren al associate members. 06 Wijzer in geldzaken Jaarplan 2014

7 Onderzoek Onderzoek vervulde ook het afgelopen jaar een belangrijke rol bij het realiseren van de doelstellingen van Wijzer in geldzaken. In 2013 werden de volgende onderzoeken uitgevoerd: Evaluaties van de pilots voor de Geldloketten, bestaande uit een klanttevredenheidsonderzoek, mystery shopping en naamsbekendheidonderzoek. Evaluaties van de Pensioen3daagse onder partners en werkzame Nederlanders. Evaluatie van de Nationale Onderwijs Tentoonstelling onder partners. Publieksmonitor financieel gedrag. De bestaande publieksmonitor werd hervormd en ondermeer als input gebruikt voor de nieuwe strategie. Pensioenmonitor. De bestaande pensioenmonitor werd hervormd en aangepast aan recente ontwikkelingen. De resultaten werden ondermeer gebruikt voor de Pensioen3daagse. Onderzoek financieel bewusteloos. De resultaten van dit onderzoek werden gebruikt als input voor de platformbijeenkomst van 31 mei. Onderzoek 18 jaar en geldzaken. De resultaten werden gebruikt voor de gelijknamige checklist. Gebruikersonderzoek online. Onderzoek naar het online zoekgedrag van consumenten in het kader van hun geldzaken. De resultaten zullen worden gebruikt om de website te verbeteren. De lessen uit het onderzoek zullen ook worden gedeeld met partners. Gebruikersonderzoek als onderdeel van het project Wat betekent dit voor mij? De resultaten worden gebruikt om de tool verder te verbeteren. 07 Wijzer in geldzaken Jaarplan 2014

8 2014 De aangescherpte missie van het platform luidt: Wijzer in geldzaken is hét platform waarin partners hun krachten bundelen om verantwoord financieel gedrag in Nederland te bevorderen. Vanaf 2014 staat het bevorderen van verantwoord financieel gedrag centraal bij alle activiteiten van het platform. In 2014 start het platform met het maken van de vertaalslag. Dit gebeurt op een aantal manieren: Binnen de bestaande kernprojecten zoals de Week van het geld, de Pensioen3daagse en de website - vindt een accentverschuiving plaats naar het bevorderen van verantwoord financieel gedrag. Zowel bij het formuleren van doelstellingen als bij het doorontwikkelen van de projecten en de evaluatie staat bevorderen van verantwoord financieel gedrag centraal. De partners van Wijzer in geldzaken intensiveren het vergaren van kennis over het bevorderen van gezond financieel gedrag. Dat gebeurt in de eerste plaats door evaluatie van de kernprojecten. Verder wordt ingezet op het delen van kennis op het terrein van het bevorderen van verantwoord financieel gedrag, bijvoorbeeld door een symposium en expert meetings. In de loop van 2014 beziet het platform op welke andere manieren Wijzer in geldzaken kan bijdragen aan het bevorderen van gezond financieel gedrag, bijvoorbeeld door expertise (van programmabureau en/of partners) in te zetten voor onderwerpen als financieel dashboard, pensioendashboard en standaard producten. Wijzer in geldzaken focust op de ontwikkeling van interventies die bewezen effectief zijn en om met deze interventies door krachtenbundeling zoveel mogelijk impact te genereren. Hieronder volgt een overzicht van de kernactiviteiten van het platform in Week van het geld 2014 De volgende editie van de Week van het geld, in het schooljaar , vindt plaats van 10 tot en met 14 maart Doelstellingen Doel voor 2014 is om de resultaten van de vorige editie van de Week van het geld te consolideren qua bereik en een verdiepingsslag aan te brengen. Die krijgt vorm door de ontwikkeling van een lespakket, waarmee scholen gedurende het hele schooljaar aan de slag kunnen. Bereik 90% van de basisscholen is bekend met de Week van het geld; 40% van de basisscholen heeft actief deelgenomen aan de Week van het geld; 50% van de ouders van kinderen tussen de 8 en 12 jaar is bereikt met informatie over financiële opvoeding; 10% van de gemeenten heeft scholen gestimuleerd deel te nemen aan de Week van het geld. Waardering 80% van de deelnemende basisscholen geeft de Week van het geld een rapportcijfer 7 of hoger; 80% van de deelnemende partijen geeft de Week van het geld een rapportcijfer van 7 of hoger. 08 Wijzer in geldzaken Jaarplan 2014

9 Kennis, houding en gedrag: 40% van de deelnemende basisscholen heeft de intentie om gedurende het schooljaar meer aandacht te besteden aan het onderwerp Leren omgaan met geld; 40% van de ouders die bereikt zijn, heeft n.a.v. de Week van het geld met het kind gesproken over het onderwerp Leren omgaan met geld. Wat betekent dit voor mij? Om het consumentenvertrouwen te herstellen is het belangrijk dat mensen inzicht krijgen in de effecten van de veranderingen op hun persoonlijke financiële situatie. Wijzer in geldzaken zet zich ervoor in deze veranderingen voor de consument zo eenvoudig en duidelijk mogelijk in beeld te brengen. Begin 2014 is de tool Wat betekent dit voor mij? gelanceerd. In het voorjaar van 2014 wordt de tool geëvalueerd. Op basis van de evaluatie wordt een besluit genomen voor het eventuele vervolg. Verankering in het onderwijs Met ingang van het schooljaar zal de inrichting van de beroepsgerichte programma s in de bovenbouw van het vmbo (leerjaar 3 en 4) worden gewijzigd. Deze herziening biedt een ideaal aanknopingspunt om ondernemerschapsonderwijs en financiële educatie een structurele plaats in het vmbo te laten krijgen. Immers: alle toekomstige vmbo-leerlingen zullen via het centraal eindexamen worden getoetst op het leerdoel economisch bewust en duurzaam omgaan met materialen en middelen. Bovendien zal er binnen het profiel Economie en ondernemen een apart keuzedeel Ondernemen worden ontwikkeld dat scholen kunnen aanbieden aan hun leerlingen. In 2014 zullen we op een aantal scholen pilots houden om de definitieve inrichting van deze onderwijsprogramma s voor te bereiden. Ons doel is daarmee dat ondernemerschaps- en financiële vaardigheden verankerd worden in het curriculum. Daarnaast wil Wijzer in geldzaken samen met partners de educatieve uitgeverijen bijstaan in het ontwikkelen van effectief lesmateriaal. Aan structurele onderwijsherzieningen gaan pilots vooraf. Deze testen wat werkt en wat niet werkt, opdat de feitelijke herziening zo effectief mogelijk is. Gedurende het lopende schooljaar worden pilots uitgevoerd op vmbo-scholen om de beoogde programma s voor ondernemerschap inhoudelijk te testen en zodanig te borgen dat deze bij de feitelijke invoering in 2015 een vliegende start maken. Bovendien maakt een eerste fase van wetenschappelijk onderzoek deel uit van de pilot, zodat na afronding van de pilot tijdens het schooljaar , een grootschalig onderzoek op een brede groep scholen kan worden uitgevoerd. Parallel wordt gewerkt aan de ontwikkeling van een doorlopende leerlijn. Met educatieve uitgeverijen wordt bekeken op welke wijze financiële competenties het beste kunnen worden ingebed in hun methoden. Nationale Onderwijs Tentoonstelling 2015 In januari 2015 vindt de eerstvolgende editie plaats van de Nationale Onderwijs Tentoonstelling (NOT), de grootste onderwijsvakbeurs van Nederland. Wijzer in geldzaken zal voor de derde keer acte de présence geven om het onderwerp leren omgaan met geld onder de aandacht van docenten te brengen. De evaluatie van de NOT 2013 geldt hierbij als basis. Netwerk In juni wordt een platformbijeenkomst georganiseerd met als thema Verantwoord financieel gedrag. Doel is om partners kennis te laten nemen van de laatste wetenschappelijke inzichten en praktijkervaring, zodat zij effectieve interventies kunnen ontwikkelen voor de bevordering van verantwoord financieel gedrag. 09 Wijzer in geldzaken Jaarplan 2014

10 Onderzoek Onderzoek vervult een belangrijke rol bij het realiseren van de doelstellingen van Wijzer in geldzaken. Met onderzoek meet Wijzer in geldzaken de resultaten van activiteiten, evenals trends en ontwikkelingen. Onderzoeksuitkomsten worden gebruikt om met de activiteiten van het platform meer impact te generen. Het onderzoek dat het platform Wijzer in geldzaken uitvoert, vervult drie functies: 1. Monitoren van ontwikkelingen en trends op het terrein van financiële geletterdheid. De uitkomsten van onderzoek zijn input voor het doorontwikkelen van bestaande activiteiten en het ontwikkelen van nieuwe interventies. 2. Evalueren van de activiteiten van het platform. De resultaten van de kernprojecten worden uitgebreid geëvalueerd, met als doel om de effectiviteit van de kernprojecten verder te vergroten. 3. Bijdragen aan agendasetting en bewustwording. Onderzoeksresultaten spelen een belangrijke rol in de free-publicitystrategie van het platform. En onderzoek vervult een belangrijke rol bij het aanjagen van de kernprojecten. Waar mogelijk wordt gebruik gemaakt van bestaand (nationaal en internationaal) onderzoek en bestaande expertise. Waar nodig wordt onderzoek geïnitieerd. Onderzoeksresultaten worden gedeeld met partners, zodat zij er hun voordeel mee kunnen doen voor eventuele eigen activiteiten. Naast de evaluaties van alle activiteiten en kernprojecten, staan voor 2014 de volgende onderzoeken op het programma: Juniormonitor. In het kader van de Week van het geld doet Wijzer in geldzaken samen met het Nibud onderzoek naar het financieel gedrag van 12- tot 15-jarigen. Jongeren en financieel gedrag. Omdat jongeren de komende jaren een belangrijke doelgroep vormen voor Wijzer in geldzaken, initieert Wijzer in geldzaken desk research om in kaart te brengen wat bekend is over jongeren en financieel gedrag, en op welke aspecten additioneel onderzoek nodig is. Publieksmonitor. Op basis van de hervormde publieksmonitor meet Wijzer in geldzaken het financieel gedrag van Nederlanders. OESO-benchmark. OESO heeft een vragenlijst ontwikkeld om financiële geletterdheid te meten. Nederland doet mee aan de benchmark. De voorbereidingen vinden plaats in 2014, het veldwerk in Pensioenmonitor. Ten behoeve van de Pensioen3daagse meet de Pensioenmonitor ook in 2014 het pensioenbewustzijn van Nederlanders. Internationaal Ook in 2014 draagt Wijzer in geldzaken bij aan internationale kennisuitwisseling op het terrein van financiële educatie. Nederland is actief lid van het International Network for Financial Education (INFE) van OESO. Online In 2014 worden de succesvolle online resultaten van Wijzeringeldzaken.nl en Facebook van 2013 op basis van de vernieuwde strategie verder uitgebouwd. Dit gebeurt aan de hand van de volgende uitgangspunten: Wijzer in geldzaken wijst consumenten op laagdrempelige wijze de weg naar betrouwbare informatie over geldzaken. Bij de doorontwikkeling van wordt zo goed mogelijk gebruik gemaakt van informatie van partners en wordt ingespeeld op technologische ontwikkelingen. De online activiteiten zijn gericht op het bevorderen van verantwoord financieel gedrag. 10 Wijzer in geldzaken Jaarplan 2014

11 Hierbij wordt rekening gehouden met de in het Website onderzoek vastgestelde gouden regels voor online informatie over geldzaken. 1. Sluit aan bij de behoeften van de doelgroep bij online informatie over geldzaken: bied gemak en vertrouwen (middels onderstaande regels). 2. Bied gemak door efficiënt navigeren mogelijk te maken, waardoor men snel bij de gewenste informatie komt. Dit is vooral belangrijk in de fasen oriënteren en selecteren op de website. 3. Bied betrouwbaarheid door op verklarende en objectieve wijze informatie aan te bieden en inzichtelijk te maken wie de afzender van de website is. 4. Maak de content laagdrempelig door eenvoudig taalgebruik te hanteren en tekst in lettertype met voldoende grootte te presenteren, zodat een brede doelgroep wordt aangesproken. 5. Bied volledigheid in breedte (diversiteit onderwerpen) of in diepte (specifiek onderwerp), zodat de informatie op 1 en maximaal 2 websites kan worden verkregen. 6. Maak gebruik van verschillende presentatievormen, zodat dit de overdracht van de vaak complexe informatie over geldzaken bevordert en de website tevens aantrekkelijk maakt. 7. Maak informatie persoonlijk toepasbaar door het aanbod van bijvoorbeeld rekenhulpen, zodat algemene en complexe informatie over geldzaken persoonlijk en tastbaar wordt. 8. Zorg voor een rustige en duidelijke opmaak van de website, zodat consumenten die via een zoekmachine binnenkomen snel kunnen scannen op gemak en betrouwbaarheid. 9. Breng cross-informatie onder de aandacht, waardoor service wordt geboden aan bezoekers voor verschillende onderwerpen aan elkaar te linken. Pensioen3daagse De Pensioen3daagse 2014 vindt plaats van 28 t/m 30 oktober. Tijdens deze drie dagen vinden er net als tijdens de voorgaande drie edities in het hele land activiteiten plaats om mensen overzicht en inzicht te geven in hun pensioensituatie en waar nodig aan te zetten tot actie. In 2014 wordt de ingeslagen weg om meer werkgevers te betrekken bij dit initiatief gecontinueerd. Hiermee beoogt Wijzer in geldzaken zoveel mogelijk werknemers in loondienst te bereiken. Het overkoepelend thema van de Pensioen3daagse 2014 is: Heb jij het goed voor elkaar? waarbij ook dit jaar wordt gefocust op de gevolgen van life events als overlijden, arbeidsongeschiktheid, samenwonen/trouwen en uit elkaar gaan. Met deelnemende partijen wordt ook bekeken hoe ZZP ers dit jaar met dit thema bereikt kunnen worden. Wijzer in geldzaken wil ook dit jaar de doelgroep jaar weer extra aandacht geven. Er verandert veel op het gebied van de AOW en Tweede Pijler pensioen. Deze doelgroep ondervindt de gevolgen op een relatief korte termijn en heeft moeite om de gevolgen van deze veranderingen voor de eigen financiële situatie in te schatten. Een van de activiteiten die hier op vooruit loopt is de 50+ beurs in september. Wijzer in geldzaken is voornemens om net als in 2013 met een bescheiden stand samen met partners pensioenvoorlichting te geven aan deze doelgroep. Qua bereik is het doel om de resultaten van 2013 te evenaren. De activiteiten zullen meer worden gericht op het bevorderen van verantwoord financieel gedrag. Werkgevers en schuldpreventie Werkgevers zijn bij uitstek in de positie om werknemers te ondersteunen bij het op orde brengen en houden van hun geldzaken. En werkgevers hebben hier ook een groot belang: geldproblemen leiden tot productiviteitsverlies en ziekteverzuim. Een toenemend aantal 11 Wijzer in geldzaken Jaarplan 2014

12 werkgevers heeft te maken met loonbeslagen, die gepaard gaan met hoge kosten. Een aantal partners van Wijzer in geldzaken onderzoekt in 2014 op welke manier werkgevers het beste ondersteund kunnen worden op het terrein van schuldpreventie. Op basis van de uitkomsten van het onderzoek maken de partners een plan. 12 Wijzer in geldzaken Jaarplan 2014

13 Wijzer in geldzaken Postbus EE Den Haag

Wat betekent dit voor mij?

Wat betekent dit voor mij? Wat betekent dit voor mij? Wijzer in geldzaken Programma 2013/2014 Voorwoord Het Platform Wijzer in geldzaken heeft in 2012 grote stappen voorwaarts gezet om de financiële kennis en vaardigheden van de

Nadere informatie

Samenvatting van de belangrijkste onderzoeksresultaten. Juni 2015

Samenvatting van de belangrijkste onderzoeksresultaten. Juni 2015 2015 Samenvatting van de belangrijkste onderzoeksresultaten Juni 2015 Alle doelstellingen behaald Kinderen en ouders: Doelstelling: 40% van de ouders van kinderen tussen de 8 en 12 jaar is bereikt met

Nadere informatie

Inhoudsopgave. 1. Terugblik 3. 2. Context 12. 3. Vooruitblik 15. Leeswijzer 3

Inhoudsopgave. 1. Terugblik 3. 2. Context 12. 3. Vooruitblik 15. Leeswijzer 3 Jaarplan 2015 Inhoudsopgave Leeswijzer 3 1. Terugblik 3 1.1 Strategie 2014-2018 3 1.2 Kernprojecten 4 1.3 Ondersteunende activiteiten 8 2. Context 12 2.1 Verantwoordelijkheid 12 2.2 Veel veranderingen

Nadere informatie

Jaarplan 2012. Focus & verdieping

Jaarplan 2012. Focus & verdieping Jaarplan 2012 Focus & verdieping Voorwoord In 2011 heeft Wijzer in geldzaken, in samenwerking met haar partners, weer een grote stap voorwaarts gezet op het gebied van financiële educatie. Er zijn prachtige

Nadere informatie

Actieplan 'Wijzer in geldzaken'

Actieplan 'Wijzer in geldzaken' DD-NR Regelingen en voorzieningen CODE 5.2.5.5 Actieplan 'Wijzer in geldzaken' bronnen Brief van de minister van Financiën, 19.6.2008, Tweede Kamer, vergaderjaar 2007-1008, Kamerstuk 29507, nr. 62 In Nederland

Nadere informatie

OECD Programme for International Student Assessment PISA-2015

OECD Programme for International Student Assessment PISA-2015 OECD Programme for International Student Assessment PISA-2015 Praktische kennis en vaardigheden van 15-jarigen Wat is PISA PISA (Programme for International Student Assessment) is het internationaal peilingonderzoek

Nadere informatie

Handleiding voor het geven van een gastles 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 <

Handleiding voor het geven van een gastles 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 < Handleiding voor het geven van een gastles 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 < Inhoud Inhoud 2 Introductie 3 Wat is de Week van het geld? 4 Opzet van een gastles 5 Hoe organiseert u een gastles 6 Praktische tips

Nadere informatie

Informatievaardighedenplan als onderdeelvan het Leesplan

Informatievaardighedenplan als onderdeelvan het Leesplan Informatievaardighedenplan als onderdeelvan het Leesplan Binnen de landelijke aanpak van de Bibliotheek Leerlingen met goede informatievaardigheden maken betere werkstukken en houden interessantere spreekbeurten.

Nadere informatie

Onderzoek. Rapportage. September 2012. Pensioenmodule Publieksmonitor

Onderzoek. Rapportage. September 2012. Pensioenmodule Publieksmonitor Onderzoek Meer grip op pensioen Rapportage Pensioenmodule Publieksmonitor September 2012 Samenvatting (1/4) 1. Kennis over het eigen pensioen De helft van de mensen die via werkgever pensioen opbouwen

Nadere informatie

Sociale media in Nederland Door: Newcom Research & Consultancy

Sociale media in Nederland Door: Newcom Research & Consultancy Sociale media in Nederland Door: Newcom Research & Consultancy Sociale media hebben in onze samenleving een belangrijke rol verworven. Het gebruik van sociale media is groot en dynamisch. Voor de vierde

Nadere informatie

Hoe staan werkzame 50-plussers tegenover pensioen? oktober 2015

Hoe staan werkzame 50-plussers tegenover pensioen? oktober 2015 Hoe staan werkzame 50-plussers tegenover pensioen? oktober 2015 Inhoudsopgave Management Summary Pagina 3 Onderzoeksresultaten Pagina 7 Onderzoeksverantwoording Pagina 40 oktober 2015 2 Management Summary

Nadere informatie

LinkedIn als marketingtool gebruiken, zo doet u dat!

LinkedIn als marketingtool gebruiken, zo doet u dat! LinkedIn als marketingtool gebruiken, zo doet u dat! Social media en content marketing gaan tegenwoordig hand in hand. Waar Facebook veel gebruikt wordt voor B2C-marketing, is LinkedIn juist meer geschikt

Nadere informatie

Samenvatting en conclusies

Samenvatting en conclusies Samenvatting en conclusies Bron: De duizendpoot onder de loep / P. van der Zant, 2009 Cultuurnetwerk Nederland voert in opdracht van het ministerie van OCW een vierjarig project (2009-2012) uit met als

Nadere informatie

Samen. stevige. ambities. werken aan. www.schoolaanzet.nl

Samen. stevige. ambities. werken aan. www.schoolaanzet.nl Samen werken aan stevige ambities www.schoolaanzet.nl School aan Zet biedt ons kennis en inspiratie > bestuurder primair onderwijs Maak kennis met School aan Zet School aan Zet is de verbinding tussen

Nadere informatie

De voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA..DEN HAAG

De voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA..DEN HAAG >Retouradres Postbus 16375 2500 BJ Den Haag De voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA..DEN HAAG Kennis IPC 5200 Rijnstraat 50 Den Haag Postbus 16375 2500 BJ Den Haag www.rijksoverheid.nl

Nadere informatie

Cultuureducatie, geen vak apart

Cultuureducatie, geen vak apart Cultuureducatie, geen vak apart Uitvoeringsplan Theo Thijssen Inleiding Op Educatief Centrum Theo Thijssen wordt gewerkt aan een ononderbroken ontwikkeling van kinderen van 0-13 jaar. Het ondernemend leren

Nadere informatie

Perspekt jaarplan 2014

Perspekt jaarplan 2014 Perspekt jaarplan 2014 Externe versie Inleiding Perspekt is een algemeen erkend en gerespecteerd kwaliteitsinstituut voor het terrein zorg in relatie tot wonen en welzijn. Perspekt wil toonaangevend zijn

Nadere informatie

MKB Monitor Onderzoek. Leer ondernemers echt kennen en weet wat er speelt in ondernemend Nederland!

MKB Monitor Onderzoek. Leer ondernemers echt kennen en weet wat er speelt in ondernemend Nederland! MKB Monitor Onderzoek Leer ondernemers echt kennen en weet wat er speelt in ondernemend Nederland! Waarom Mkb onderzoek? Ondernemers echt kennen en weten wat er speelt. Weten wat hen drijft en waarvoor

Nadere informatie

Publieksmonitor. & social media. Rapportage I. van Dijk 15 mei 2012

Publieksmonitor. & social media. Rapportage I. van Dijk 15 mei 2012 Publieksmonitor II: Mobiel bankieren, financiële informatie & social media Rapportage I. van Dijk 15 mei 2012 Samenvatting (1/2) Mobiel bankieren 1. Twee op de tien Nederlanders van 18 jaar en ouder maken

Nadere informatie

Actieplan Veilige School 2015-2018

Actieplan Veilige School 2015-2018 Actieplan Veilige School 2015-2018 Inleiding De actieplannen Veilige School 1 van de afgelopen jaren hebben er voor gezorgd dat het onderwerp veiligheid goed op de kaart van het Haagse onderwijs staat.

Nadere informatie

Financiële Educatie aan Jongeren. Thea Hazel-Stals Netty Blijlevens

Financiële Educatie aan Jongeren. Thea Hazel-Stals Netty Blijlevens Financiële Educatie aan Jongeren Thea Hazel-Stals Netty Blijlevens NVVK Studiedag Schuldhulpverlening 28 oktober 2014 WWJB richt zich op jongeren en hun financiën Stichting Weet Wat Je Besteedt (WWJB)

Nadere informatie

Eindrapportage Tuinvlindertelling 2013: Social networking

Eindrapportage Tuinvlindertelling 2013: Social networking Eindrapportage Tuinvlindertelling 2013: Social networking Eindrapportage Tuinvlindertelling 2013 Rapportnummer 2013-022 Datum 20-11-2013 Samensteller Ineke Radstaat-Koopmans Offerte ingediend bij Prins

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2014 2015 24 724 Studiefinanciering Nr. 137 BRIEF VAN DE MINISTER VAN ONDERWIJS, CULTUUR EN WETENSCHAP Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal

Nadere informatie

Primair Onderwijs po 079-3232.333 Voorgezet onderwijs vo 079-3232.444

Primair Onderwijs po 079-3232.333 Voorgezet onderwijs vo 079-3232.444 Voorlichtingspublicatie Betreft de onderwijssector(en) Informatie CFI/ICO Primair Onderwijs po 079-3232.333 Voorgezet onderwijs vo 079-3232.444 Wet van 9 december 2005, houdende opneming in de Wet op het

Nadere informatie

ambitieakkoord stichting jongeren op gezond gewicht

ambitieakkoord stichting jongeren op gezond gewicht akkoord stichting jongeren op gezond gewicht De stichting Jongeren Op Gezond Gewicht en haar partners verbinden zich met dit akkoord gezamenlijk, elk vanuit de eigen verantwoordelijkheid, in de periode

Nadere informatie

Communicatiebeleidsplan 2014-2016. Stichting Bedrijfstakpensioenfonds voor de Schoenmakerij

Communicatiebeleidsplan 2014-2016. Stichting Bedrijfstakpensioenfonds voor de Schoenmakerij Communicatiebeleidsplan 2014-2016 Stichting Bedrijfstakpensioenfonds voor de Schoenmakerij Dit plan is in opdracht van en samenspraak met Stichting Bedrijfstakpensioenfonds voor de Schoenmakerij tot stand

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2007 2008 31 200 VIII Vaststelling van de begrotingsstaten van het Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap (VIII) voor het jaar 2008 Nr. 183 BRIEF

Nadere informatie

De voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA..DEN HAAG. Datum 8 april 2015 Betreft Derde kennismeting studievoorschot

De voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA..DEN HAAG. Datum 8 april 2015 Betreft Derde kennismeting studievoorschot >Retouradres Postbus 16375 2500 BJ Den Haag De voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA..DEN HAAG Hoger Onderwijs en Studiefinanciering IPC 2250 Rijnstraat 50 Den Haag Postbus

Nadere informatie

De kwaliteit van educatieve activiteiten meten. Universiteitsmuseum Utrecht

De kwaliteit van educatieve activiteiten meten. Universiteitsmuseum Utrecht De kwaliteit van educatieve activiteiten meten Universiteitsmuseum Utrecht De kwaliteit van educatieve activiteiten meten Universiteitsmuseum Utrecht Claudia de Graauw Bo Broers Januari 2015 1 Inhoudsopgave

Nadere informatie

PO-VO EN HET WAT EN HOE VAN TAAL EN REKENEN

PO-VO EN HET WAT EN HOE VAN TAAL EN REKENEN PROCESBESCHRIJVING AANSLUITING PO-VO PO-VO EN HET WAT EN HOE VAN TAAL EN REKENEN SAMEN LEREN OVER REFERENTIENIVEAUS EN DIDACTIEK OM DE INHOUDELIJKE AANSLUITING TUSSEN PO EN VO IN GORINCHEM EN OMSTREKEN

Nadere informatie

NIBUD JAARVERSLAG 2013 BEHOEFTE AAN ZEKERHEID

NIBUD JAARVERSLAG 2013 BEHOEFTE AAN ZEKERHEID NIBUD JAARVERSLAG 2013 BEHOEFTE AAN ZEKERHEID De Nederlander was in 2013 meer met zijn geld bezig dan ooit tevoren. Ruim 14.000 mensen benaderden dagelijks het Nibud met hun geldzorgen; op jaarbasis is

Nadere informatie

Onderzoeksresultaten. Pensioenbeleving deelnemers Stichting BMS Pensioenfonds. april 2011. 2010 Towers Watson. All rights reserved.

Onderzoeksresultaten. Pensioenbeleving deelnemers Stichting BMS Pensioenfonds. april 2011. 2010 Towers Watson. All rights reserved. Onderzoeksresultaten Pensioenbeleving deelnemers Stichting BMS Pensioenfonds april 2011 2010 Towers Watson. All rights reserved. Inhoud Context onderzoek Samenvatting Resultaten Communicatiemiddelen Uniform

Nadere informatie

Doetertoe Media. Projectenbrochure. Januari 2013

Doetertoe Media. Projectenbrochure. Januari 2013 Doetertoe Media Projectenbrochure Januari 2013 Mediawijsheidprojecten voor onderwijsinstellingen Doetertoe Media hecht veel waarde aan mediawijsheid; kritisch en bewust omgaan met media. Door middel van

Nadere informatie

De colleges van bestuur van de instellingen voor middelbaar beroepsonderwijs. Betreft DatumInwerkingtreding Wet studievoorschot hoger onderwijs

De colleges van bestuur van de instellingen voor middelbaar beroepsonderwijs. Betreft DatumInwerkingtreding Wet studievoorschot hoger onderwijs >Retouradres Postbus 16375 2500 BJ Den Haag De colleges van bestuur van de instellingen voor middelbaar beroepsonderwijs.. Hoger Onderwijs en Studiefinanciering IPC 2250 Rijnstraat 50 Den Haag Postbus

Nadere informatie

LinkedIn is het meest gebruikte platform van Nederlandse bedrijven, gevolgd door Facebook en Twitter

LinkedIn is het meest gebruikte platform van Nederlandse bedrijven, gevolgd door Facebook en Twitter 1 Huidig gebruik van social media LinkedIn is het meest gebruikte platform van Nederlandse bedrijven, gevolgd door Facebook en Twitter Huidig gebruik van social media % van respondenten, meerdere antwoorden

Nadere informatie

Voor je begint met bloggen

Voor je begint met bloggen Voor je begint met bloggen Gemma Kregting, Adviseur online marketing Corporate Communications & Marketing Voor je begint met bloggen Stap 1: Bepaal waar je over wilt bloggen Stap 2: Wie gaat er bloggen

Nadere informatie

Financiële Educatie aan Jongeren. Thea Hazel-Stals Netty Blijlevens

Financiële Educatie aan Jongeren. Thea Hazel-Stals Netty Blijlevens Financiële Educatie aan Jongeren Thea Hazel-Stals Netty Blijlevens WWJB richt zich op jongeren en hun financiën Stichting Weet Wat Je Besteedt (WWJB) richt zich op het vergroten van de financiële zelfredzaamheid

Nadere informatie

M CCA EXPERTISENETWERK CULTUUREDUCATIE

M CCA EXPERTISENETWERK CULTUUREDUCATIE Keizersgrach T 020-6 info@mocca-amsterdam.nl Factsheet Basispakket, Overgangsregeling Kunstkijkuren en de Cultuurbus Amsterdam Juli 2014 Inhoud Het Basispakket Kunst- en Cultuureducatie 2 MoccaAcademie

Nadere informatie

Terugkoppeling monitor subsidieregeling Versterking samenwerking lerarenopleidingen en scholen 2013-2016

Terugkoppeling monitor subsidieregeling Versterking samenwerking lerarenopleidingen en scholen 2013-2016 Terugkoppeling monitor subsidieregeling Versterking samenwerking lerarenopleidingen en scholen 2013-2016 Tussenmeting 2015 Portret samenwerkingsverband P029 Opdrachtgever: ministerie van OCW Utrecht, oktober

Nadere informatie

Zit de online burger wel online op u te wachten? Door: David Kok

Zit de online burger wel online op u te wachten? Door: David Kok Zit de online burger wel online op u te wachten? Door: David Kok Veel gemeenten zijn inmiddels actief op sociale media kanalen, zoals ook blijkt uit het onderzoek dat is beschreven in hoofdstuk 1. Maar

Nadere informatie

Rapport 833 Derriks, M., & Kat, E. de. (2020). Jeugdmonitor Zeeland Amsterdam: Kohnstamm Instituut.

Rapport 833 Derriks, M., & Kat, E. de. (2020). Jeugdmonitor Zeeland Amsterdam: Kohnstamm Instituut. Samenvatting Rapport 833 Derriks, M., & Kat, E. de. (2020). Jeugdmonitor Zeeland Amsterdam: Kohnstamm Instituut. De Jeugdmonitor Zeeland De Jeugdmonitor Zeeland is een plek waar allerlei informatie bij

Nadere informatie

12-1-2015 SOCIAL MEDIA PLAN NETIDENTITY. MySuperfood Priscilla

12-1-2015 SOCIAL MEDIA PLAN NETIDENTITY. MySuperfood Priscilla 12-1-2015 NETIDENTITY SOCIAL MEDIA PLAN MySuperfood Priscilla Inhoud Je bedrijf in één zin... 3 Wat wordt er over je gezegd?... 3 Formuleer de doelstellingen... 3 Analyse zoekresultaten... 3 Analyseer

Nadere informatie

Samenvatting en rapportage Klanttevredenheidsonderzoek PPF 2011/2012

Samenvatting en rapportage Klanttevredenheidsonderzoek PPF 2011/2012 Samenvatting en rapportage Klanttevredenheidsonderzoek PPF 0/0 Stichting Personeelspensioenfonds Cordares (PPF) Astrid Currie, communicatieadviseur Maart 0 versie.0 Pagina versie.0 Inleiding Op initiatief

Nadere informatie

3 Hoe pensioenbewust zijn we?

3 Hoe pensioenbewust zijn we? 3 Hoe pensioenbewust zijn we? Door verschillende instanties en bedrijven wordt onderzoek gedaan naar het pensioenbewustzijn van burgers, hun houding tegenover pensioen en de kennis die zij hebben van (hun)

Nadere informatie

WIE HOUDT UW SCHOOL EEN SPIEGEL VOOR?

WIE HOUDT UW SCHOOL EEN SPIEGEL VOOR? WIE HOUDT UW SCHOOL EEN SPIEGEL VOOR? EYE OPENER AANPAK VERGROOT KWALITEITSBEWUST WERKEN IN TEAMS ALIE KAMPHUIS, MARLOES VAN BUSSEL EN IDA BONTIUS WWW.CINOP.NL 2 WIE HOUDT UW SCHOOL EEN SPIEGEL VOOR? EYE

Nadere informatie

Voor Ondernemers Door Ondernemers in Groningen. Vodo50. Groningen, september 2014 Martijn van der Tuin

Voor Ondernemers Door Ondernemers in Groningen. Vodo50. Groningen, september 2014 Martijn van der Tuin Voor Ondernemers Door Ondernemers in Groningen Vodo50 Groningen, september 2014 Martijn van der Tuin Aanleiding Nederland en Groningen moeten het voor de groei van de economie vooral hebben van actieve

Nadere informatie

Het Online Marketingplan. Het Social Media Plan als onderdeel van het Marketing Plan

Het Online Marketingplan. Het Social Media Plan als onderdeel van het Marketing Plan Het Online Marketingplan Het Social Media Plan als onderdeel van het Marketing Plan 1 Wil je een online marketingplan voor jouw organisatie beschrijven? In dit document vind je de opzet voor zo n plan.

Nadere informatie

ANGRY. De verbeelding van de radicaal. Informatie over de educatieve modules bij een fotografie en nieuwe media project over radicaliserende jongeren.

ANGRY. De verbeelding van de radicaal. Informatie over de educatieve modules bij een fotografie en nieuwe media project over radicaliserende jongeren. ANGRY De verbeelding van de radicaal Informatie over de educatieve modules bij een fotografie en nieuwe media project over radicaliserende jongeren. Jasper Groen, Jeffrey, 2008 Paradox, het Nederlands

Nadere informatie

Mediaplan als onderdeel van het Leesplan, toegespitst op informatievaardigheden

Mediaplan als onderdeel van het Leesplan, toegespitst op informatievaardigheden Mediaplan als onderdeel van het Leesplan, toegespitst op informatievaardigheden Binnen de landelijke aanpak van de Bibliotheek Een mediawijze leerling heeft alle competenties in huis die nodig zijn om

Nadere informatie

Project: Ontwikkelen van Outcome-indicatoren voor de Zorg Advies Teams, Tilburg Dossiernummer: 50-50405-99 ZonMw, 18-07-2013

Project: Ontwikkelen van Outcome-indicatoren voor de Zorg Advies Teams, Tilburg Dossiernummer: 50-50405-99 ZonMw, 18-07-2013 Project: Ontwikkelen van Outcome-indicatoren voor de Zorg Advies Teams, Tilburg Dossiernummer: 50-50405-99 ZonMw, 18-07-2013 Projectgroep: Gemeente Tilburg: Mw. M. Lennarts, beleidsmedewerker, dhr. W.

Nadere informatie

Hoe bedrijven social media gebruiken

Hoe bedrijven social media gebruiken Hoe bedrijven social media gebruiken SMO_214 Powered by Pondres Onderzoek Rob van Bakel Auteurs Milou Vanmulken Sjors Jonkers Beste lezer, Ook in 214 publiceren Pondres en MWM2 het Social Media Onderzoek.

Nadere informatie

Kunstgebouw Beleidsplan 2013-2016

Kunstgebouw Beleidsplan 2013-2016 Kunstgebouw Beleidsplan 2013-2016 Kunstgebouw Broekmolenweg 16 2289 BE Rijswijk www.kunstgebouw.nl B e l e i d s p l a n 2 0 1 3-2 0 1 6 Z I C H T B A AR M AK E N W AT E R I S, S T I M U L E R E N W AT

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2004 2005 30 187 Wijziging van de Wet op het voortgezet onderwijs ter aanpassing van de profielen in de tweede fase van het vwo en het havo (aanpassing profielen

Nadere informatie

MKB ziet wel brood in ondernemerschapsonderwijs

MKB ziet wel brood in ondernemerschapsonderwijs M201114 MKB ziet wel brood in ondernemerschapsonderwijs MKB-ondernemers over ondernemen in het reguliere onderwijs drs. B. van der Linden drs. P. Gibcus Zoetermeer, november 2011 MKB ziet wel brood in

Nadere informatie

RAPPORTAGE EVALUATIE NETWERKTRAINING SUCCESVOL NAAR WERK

RAPPORTAGE EVALUATIE NETWERKTRAINING SUCCESVOL NAAR WERK RAPPORTAGE EVALUATIE NETWERKTRAINING SUCCESVOL NAAR WERK INHOUDSOPGAVE + INLEIDING 4 + MANAGEMENT SUMMARY 5 + RESULTATEN 8 + BIJLAGEN + Bijlage A. Onderzoeksverantwoording 19 + Bijlage B. Steekproefsamenstelling

Nadere informatie

Scholieren eisen tijd en begeleiding voor hun loopbaan

Scholieren eisen tijd en begeleiding voor hun loopbaan Scholieren eisen tijd en begeleiding voor hun loopbaan Scholieren hebben behoefte aan LOB Uit het onderzoek blijkt dat scholieren behoefte hebben aan meer LOB. Dat begint in leerjaar één. In de laatste

Nadere informatie

Meer winst uit WordPress. (en online marketing)

Meer winst uit WordPress. (en online marketing) Meer winst uit WordPress (en online marketing) Introductie Martijn Duker 26 jaar Online marketing Pronamic Waarom WordPress? 1. Eenvoudig in beheer 2. Open source community 3. Talloze uitbreidingsmogelijkheden

Nadere informatie

Plenair Debat. 34184 Profielen Vmbo

Plenair Debat. 34184 Profielen Vmbo Kamerlid: Straus Fractiecommissie: OCW 34184 Profielen Vmbo Plenair Debat Het vmbo voldoet niet meer aan de eisen van deze tijd. Het sluit niet aan bij het vervolg onderwijs en al helemaal niet bij de

Nadere informatie

Statistieken Wijzer in geldzaken Geldloket BIJLAGE bij het evaluatierapport van de pilot Wijzer in geldzaken Geldloket

Statistieken Wijzer in geldzaken Geldloket BIJLAGE bij het evaluatierapport van de pilot Wijzer in geldzaken Geldloket Statistieken Wijzer in geldzaken Geldloket BIJLAGE bij het evaluatierapport van de pilot Wijzer in geldzaken Geldloket INHOUDSOPGAVE 0. Leeswijzer p.1 1. Oriëntatie, bezoeksredenen en vorm dienstverlening

Nadere informatie

De scholen zijn aan zet Tussenrapportage programma School aan Zet

De scholen zijn aan zet Tussenrapportage programma School aan Zet De scholen zijn aan zet Tussenrapportage programma School aan Zet september 2012 Tussenrapportage Programma School aan Zet september 2012 Inleiding Elk schoolteam staat voor de uitdaging om het onderwijs

Nadere informatie

On-line Communicatietool Ict op School

On-line Communicatietool Ict op School On-line Communicatietool Ict op School Rapport 2 Output van kwalitatieve marktonderzoek basisschool Kwalitatief marktonderzoek ten behoeve van de ontwikkeling en toetsing van een online communicatietool

Nadere informatie

projectplan professionaliseringstraject Technisch College Velsen Samenwerkingsverband VO Zuid-Kennemerland 2014-2016

projectplan professionaliseringstraject Technisch College Velsen Samenwerkingsverband VO Zuid-Kennemerland 2014-2016 projectplan professionaliseringstraject Technisch College Velsen Samenwerkingsverband VO Zuid-Kennemerland 2014-2016 Doelstellingen professionaliseringstraject Het SWV heeft als doelstellingen voor het

Nadere informatie

Werken aan hoger pensioenbewustzijn. Communicatiestrategie Pensioenfonds KPN 2016-2018

Werken aan hoger pensioenbewustzijn. Communicatiestrategie Pensioenfonds KPN 2016-2018 Werken aan hoger pensioenbewustzijn Communicatiestrategie Pensioenfonds KPN 2016-2018 Pensioen is een van de speerpunten in het beleid van Pensioenfonds KPN. Een keer per drie jaar formuleren we onze strategie.

Nadere informatie

Versterking van LOB in de doorlopende leerlijn vmbo-mbo

Versterking van LOB in de doorlopende leerlijn vmbo-mbo Stimuleringsproject LOB in het mbo Versterking van LOB in de doorlopende leerlijn vmbo-mbo Visie ontwikkelen in regionale inspiratiebijeenkomsten Wat verstaan we eigenlijk onder loopbaanoriëntatie en -begeleiding

Nadere informatie

Beeldtaal in toekomstgericht onderwijs

Beeldtaal in toekomstgericht onderwijs Beeldtaal in toekomstgericht onderwijs Eind januari bracht het Platform Onderwijs2032 het eindadvies uit met hun visie op toekomstgericht onderwijs. Het rapport bevat veel bruikbare ideeën en aandacht

Nadere informatie

Voordat begonnen kan worden met de praktische voorbereiding voor de lessen moet er eerst een schoolvisie op het nieuwe programma zijn

Voordat begonnen kan worden met de praktische voorbereiding voor de lessen moet er eerst een schoolvisie op het nieuwe programma zijn Stappenplan invoering vernieuwing beroepsgerichte programma s vmbo Recentelijk werd de vraag gesteld door docenten of er een stappenplan is van zaken die geregeld moeten zijn voor je van start kunt gaan

Nadere informatie

Jaarplan. focus, verbinden en versterken 2011-2010

Jaarplan. focus, verbinden en versterken 2011-2010 Jaarplan focus, verbinden en versterken 2011-2010 1 Inhoud 1. Voorwoord 4 2. Samenvatting 6 3. Waarom Wijzer in geldzaken? 8 4. Strategische agenda 12 5. Resultaten 2010 op hoofdlijnen 14 6. Plannen 2011:

Nadere informatie

HOE VERANKERT U WERELDBURGER SCHAP OP UW SCHOOL?

HOE VERANKERT U WERELDBURGER SCHAP OP UW SCHOOL? HOE VERANKERT U WERELDBURGER SCHAP OP UW SCHOOL? WERELDBURGERSCHAP IN HET VOORTGEZET ONDERWIJS Nederland is een internationaal georiënteerd land. Dat is ook terug te zien in ons onderwijs. Bijna elke school

Nadere informatie

Inhoudsopgave. 2 Danique Beeks Student Advanced Business Creation Stage JH Business Promotions

Inhoudsopgave. 2 Danique Beeks Student Advanced Business Creation Stage JH Business Promotions Onderzoeksopzet Danique Beeks Studentnummer: 2054232 Advanced Business Creation Stagebedrijf: JH Busines Promotions Bedrijfsbegeleider: John van den Heuvel Datum: 12 September 2013 Inhoudsopgave Inleiding

Nadere informatie

Alcohol(voorlichting): een ander verhaal!

Alcohol(voorlichting): een ander verhaal! Alcohol(voorlichting): een ander verhaal! Resultaten van het evaluatieonderzoek in 2008/2009 Achtergrond De negen gemeenten van West-Friesland, de gemeente Schagen, organisaties in de preventieve gezondheidszorg,

Nadere informatie

Startnotitie. Vrijwilligerswerk Vrijwilligers maken het verschil! 2011 2014. Versie: 21 april 2011 1

Startnotitie. Vrijwilligerswerk Vrijwilligers maken het verschil! 2011 2014. Versie: 21 april 2011 1 Startnotitie Vrijwilligerswerk Vrijwilligers maken het verschil! 2011 2014 Versie: 21 april 2011 1 1. Aanleiding 1.1. Voor u ligt de startnotitie vrijwilligersbeleid, directe aanleiding voor deze startnotitie

Nadere informatie

Als je te weinig van een kind verwacht, komt er niet uit wat er in zit. Onderwijsminister Marja van Bijsterveldt INTERVIEW

Als je te weinig van een kind verwacht, komt er niet uit wat er in zit. Onderwijsminister Marja van Bijsterveldt INTERVIEW INTERVIEW Auteur: René Leverink Fotografie: Rijksoverheid Onlangs hebben minister Van Bijsterveldt en staatssecretaris Zijlstra van OCW drie actieplannen gelanceerd, gericht op een ambitieuze leercultuur

Nadere informatie

Samenvatting effecten en resultaten Masterplan CGO Zuid-Holland

Samenvatting effecten en resultaten Masterplan CGO Zuid-Holland BIJLAGE: Samenvatting effecten en resultaten Masterplan CGO Zuid-Holland Pagina 1: Effecten bij leerlingen Effecten bedrijven - onderwijs Toelichting: De percentages onder het kopje Nul zijn de uitersten

Nadere informatie

Aan de raad van de gemeente Lingewaard

Aan de raad van de gemeente Lingewaard 6 Aan de raad van de gemeente Lingewaard *14RDS00194* 14RDS00194 Onderwerp Nota Risicomanagement & Weerstandsvermogen 2014-2017 1 Samenvatting In deze nieuwe Nota Risicomanagement & Weerstandsvermogen

Nadere informatie

Handout PrOfijt. - Versie 1.1 - Versie: 1.1 Datum: 09-04-2014 Mike Nikkels / Olav van Doorn

Handout PrOfijt. - Versie 1.1 - Versie: 1.1 Datum: 09-04-2014 Mike Nikkels / Olav van Doorn Handout PrOfijt - Versie 1.1 - Versie: 1.1 Datum: 09-04-2014 Auteur(s): Mike Nikkels / Olav van Doorn 1 Inhoudsopgave 1 Inhoudsopgave... 2 2 Inleiding... 3 3 Algemeen... 3 4 Visie op PrOfijt... 4 5 Techniek...

Nadere informatie

Stappenplan invoering vernieuwing beroepsgerichte programma s vmbo

Stappenplan invoering vernieuwing beroepsgerichte programma s vmbo Stappenplan invoering vernieuwing programma s vmbo Regelmatig wordt de vraag gesteld of er een stappenplan is waarin zaken staan die geregeld moeten zijn voor de nieuwe examenprogramma s in school van

Nadere informatie

Projectplan. Cultuur als middel om onderwijs en omgeving te verbinden Mw. N. Remerie, P. Holland, M. Jakubowski en dhr. C. van Herkhuizen(penvoerder)

Projectplan. Cultuur als middel om onderwijs en omgeving te verbinden Mw. N. Remerie, P. Holland, M. Jakubowski en dhr. C. van Herkhuizen(penvoerder) Projectplan Titel van het project: Naam van de lokale projectleiders: Betrokken partijen binnen het project: Cultuur als middel om onderwijs en omgeving te verbinden Mw. N. Remerie, P. Holland, M. Jakubowski

Nadere informatie

Speelwijzer Go VMBO game

Speelwijzer Go VMBO game Speelwijzer Go VMBO game Voor docenten basisonderwijs Welkom bij Go VMBO. Het spel dat uw leerlingen helpt om een gedegen keuze te maken voor het voortgezet onderwijs. Door het spelen van deze uitdagende

Nadere informatie

Kennissessie: Gierende hormonen en educatie; hoe redden jongeren zich in het verkeer?

Kennissessie: Gierende hormonen en educatie; hoe redden jongeren zich in het verkeer? Kennissessie: Gierende hormonen en educatie; hoe redden jongeren zich in het verkeer? In deze kennissessie vertelden Lisette de Wildt van DTV en Kim Ruijs van XTNT over hun verkeerseducatie projecten om

Nadere informatie

Product en prijzen 2014

Product en prijzen 2014 Product en prijzen 2014 1 Augustus 2014 Inhoudsopgave Inhoudsopgave... 2 Maak kennis met Social Media Rijbewijs... 3 Opbouw en inhoud lessenreeks... 4 Digitale leeromgeving... 5 Docentenomgeving... 6 Prijzen

Nadere informatie

Meer jonge mensen in de techniek. Daarbij ondersteunen we uw school of bedrijf!

Meer jonge mensen in de techniek. Daarbij ondersteunen we uw school of bedrijf! Meer jonge mensen in de techniek Daarbij ondersteunen we uw school of bedrijf! Over TechniekTalent.nu TechniekTalent.nu is een samenwerkingsverband van acht technische sectoren met één doel: meer instroom

Nadere informatie

G ldwijs. Financiële educatie voor het basisonderwijs in de gemeente Barneveld

G ldwijs. Financiële educatie voor het basisonderwijs in de gemeente Barneveld G ldwijs 2015 2016 Financiële educatie voor het basisonderwijs in de gemeente Barneveld Geachte heer/mevrouw, Welzijn Barneveld biedt u, in opdracht van de gemeente, met genoegen het programma G ldwijs

Nadere informatie

Monitor CGL-producten 2014

Monitor CGL-producten 2014 Monitor CGL-producten Jaarlijks monitort RIVM Centrum Gezond Leven (CGL) hoe professionals CGLproducten gebruiken. Op basis van deze kwantitatieve monitorresultaten schatten we in welke producten, hoe

Nadere informatie

SAMENWERKINGSARRANGEMENT LANDSDEEL NOORD PLATFORM BÈTA TECHNIEK 2014-2016

SAMENWERKINGSARRANGEMENT LANDSDEEL NOORD PLATFORM BÈTA TECHNIEK 2014-2016 SAMENWERKINGSARRANGEMENT LANDSDEEL NOORD & PLATFORM BÈTA TECHNIEK 2014-2016 --------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

Nadere informatie

Jaarplan educatie en arbeidsmarkt 2014-2015

Jaarplan educatie en arbeidsmarkt 2014-2015 Unie van Waterschappen Jaarplan educatie en arbeidsmarkt 2014-2015 De Unie van Waterschappen wil haar middelen en beschikbare capaciteit optimaal benutten voor de sector als geheel. Deze notitie geeft

Nadere informatie

Onderzoek naar gebruik, waardering, impact en behoefte aan LOB onder scholieren en studenten.

Onderzoek naar gebruik, waardering, impact en behoefte aan LOB onder scholieren en studenten. Onderzoek naar gebruik, waardering, impact en behoefte aan LOB onder scholieren en studenten. 1. Samenvatting Scholieren willen LOB! Dat is goed want loopbaanoriëntatie en begeleiding (LOB) is belangrijk.

Nadere informatie

de Bibliotheek en basisvaardigheden Kunst van Lezen 0-18 jaar

de Bibliotheek en basisvaardigheden Kunst van Lezen 0-18 jaar de Bibliotheek en basisvaardigheden Kunst van Lezen 0-18 jaar Jos Debeij Gerlien van Dalen Adriaan Langendonk VNG regionale conferenties 15 en 16 april 2015 de Bibliotheek en basisvaardigheden 1 Inhoud

Nadere informatie

Evaluatie National Contact Point-werking van het Vlaams Contactpunt Kaderprogramma

Evaluatie National Contact Point-werking van het Vlaams Contactpunt Kaderprogramma Evaluatie National Contact Point-werking van het Vlaams Contactpunt Kaderprogramma Departement Economie, Wetenschap en Innovatie Afdeling Strategie en Coördinatie Koning Albert II-laan 35 bus 10 1030 Brussel

Nadere informatie

Beursanalyse Onderwijsbeurs West-Nederland 2010

Beursanalyse Onderwijsbeurs West-Nederland 2010 Beursanalyse Onderwijsbeurs West-Nederland 2010 Bezoekersanalyse Hierbij de evaluatie van de vijfde editie van de Onderwijsbeurs West-Nederland 2010. Uit de enquêtes van voorgaande jaren is gebleken dat

Nadere informatie

RAPPORT JAARLIJKS ONDERZOEK OBS JULIANA VAN STOLBERG

RAPPORT JAARLIJKS ONDERZOEK OBS JULIANA VAN STOLBERG RAPPORT JAARLIJKS ONDERZOEK OBS JULIANA VAN STOLBERG School : obs Juliana van Stolberg Plaats : Castricum BRIN-nummer : 11SK Onderzoeksnummer : 71133 Datum schoolbezoek : 20 december 2005 Datum vaststelling

Nadere informatie

Hoe gaat Nederland met pensioen? In vergelijk met België, Zweden en Denemarken

Hoe gaat Nederland met pensioen? In vergelijk met België, Zweden en Denemarken Hoe gaat Nederland met pensioen? In vergelijk met België, Zweden en Denemarken Onderzoek van GfK september 2015 Inleiding Delta Lloyd doet doorlopend nieuwe kennis op over ontwikkelingen rondom pensionering

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2010 2011 32 463 Besluit tot wijziging van het Besluit staatsexamens vwo-havo-mavo 2000 en het Eindexamenbesluit v.w.o.-h.a.v.o.-m.a.v.o.-v.b.o. in verband

Nadere informatie

3D-PROJECT HOOGEVEEN !!! Talentontwikkeling door wetenschap en techniek. Kansen zien is. De aanpak

3D-PROJECT HOOGEVEEN !!! Talentontwikkeling door wetenschap en techniek. Kansen zien is. De aanpak 3D-PROJECT HOOGEVEEN Rotaryclub Staphorst-Reestland Kansen zien is Er is een tekort aan technici en zonder goede technici is het lastig innoveren en zonder innovatie komen duurzame ontwikkelingen niet

Nadere informatie

Vroeg vreemdetalenonderwijs. Visiedocument

Vroeg vreemdetalenonderwijs. Visiedocument Vroeg vreemdetalenonderwijs Engels Visiedocument Inhoudsopgave Inleiding 3 Van good naar great vroeg vreemdetalenonderwijs 4 Taskforce vroeg vreemdetalenonderwijs 5 Vroeg vreemdetalenonderwijs in 2025

Nadere informatie

Management summary Flitspeiling: vervroegde aanmelddatum, studiekeuzecheck en doorstroming.

Management summary Flitspeiling: vervroegde aanmelddatum, studiekeuzecheck en doorstroming. Management summary Flitspeiling: vervroegde aanmelddatum, studiekeuzecheck en doorstroming. Tussen 16 december 2013 en 1 januari 2014 heeft GfK voor het ministerie van OCW een flitspeiling uitgevoerd gericht

Nadere informatie

Presentatie onderzoeksresultaten consumentenonderzoek

Presentatie onderzoeksresultaten consumentenonderzoek Presentatie onderzoeksresultaten consumentenonderzoek Pauline van Esterik-Plasmeijer Voorzitter Projectgroep Onderzoek Fred van Raaij Hoogleraar Economische psychologie, Universiteit van Tilburg Den Haag,

Nadere informatie

Gezond en duurzaam voedsel. Een folder ter inspiratie voor mbo-docenten

Gezond en duurzaam voedsel. Een folder ter inspiratie voor mbo-docenten Gezond en duurzaam voedsel Een folder ter inspiratie voor mbo-docenten Aan de slag met gezond en duurzaam voedsel in het mbo Werken aan gezondheid op school loont. Het draagt bij aan betere schoolprestaties,

Nadere informatie

College voor. beroepsonderwijs. vmbo basis- en kaderberoepsgerichte leerwegen. algemeen toegankelijk

College voor. beroepsonderwijs. vmbo basis- en kaderberoepsgerichte leerwegen. algemeen toegankelijk College voor vmbo basis- en kaderberoepsgerichte leerwegen algemeen toegankelijk beroepsonderwijs College voor Beroepsonderwijs Wie zijn we? Alle leerlingen die de basisberoepsgerichte of de kaderberoepsgerichte

Nadere informatie

Meer klantwaarde en minder claimrisico door actief risicomanagement

Meer klantwaarde en minder claimrisico door actief risicomanagement Meer klantwaarde en minder claimrisico door actief risicomanagement Inhoud Introductie Marktontwikkelingen Nederland en buitenland Risico s definiëren, signaleren en communiceren Risicomanagement en toegevoegde

Nadere informatie